Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1952
Vragen van het lid Cramer
(ChristenUnie) aan de minister
van Verkeer en Waterstaat over
spoorboekloos rijden. (Ingezonden
4 februari 2009)
1
Kent u het bericht «Spoorboekloos
treinen voorlopig onmogelijk»?1
2
Wat is de reden dat het
spoorboekloos treinen nu toch niet
mogelijk blijkt in 2010 tussen Utrecht
en Eindhoven? Bij het formuleren van
het voornemen om 12 treinen per uur
te laten rijden was toch al bekend dat
dit traject ook goederenvervoer kent?
3
Indien er sprake is van een sterkere
groei van het goederenvervoer dan
verwacht, heeft deze groei dan ook
gevolgen voor de capaciteit voor
extra personentreinen op andere
trajecten en voor de groeiambities
voor het personenvervoer uit het
coalitieakkoord?
4
Indien er sprake is van een verkeerde
inschatting van de capaciteit van de
infrastructuur op dit traject; is er dan
ook mogelijk elders op het net de
capaciteit voor de komende jaren te
hoog ingeschat? Zo ja, wat betekent
dit voor de kabinetsambities voor
groei van het personenvervoer op het
spoor en de geplande investering van
4,5 mrd uit de Mobiliteitsaanpak?

KVR35450
2080911930
0809tkkvr1952
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

5
Ziet u mogelijkheden om door
versneld aanleggen van
inhaalsporen, seinverdichting e.d. de
capaciteit op dit traject voor 2010 te
vergroten?
6
Wat is de stand van zaken van de
projecten uit de Tweede Fase
Herstelplan Spoor op de corridor
Utrecht–Eindhoven? Worden deze
projecten op tijd opgeleverd?
7
Op welke wijze zou er in 2011
mogelijk wel ruimte beschikbaar zijn
voor spoorboekloos rijden?
8
Is de corridor Utrecht–Eindhoven
inmiddels conform EU Richtlijn
2001/14, artikel 22, lid 1 en de
motie-Cramer (29 893-56) onverwijld
overbelast verklaard? Zo nee,
waarom niet?
1

NU.NL 29 januari 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Eurlings
(Verkeer en Waterstaat) (ontvangen
17 maart 2009)
1
Ja, dit bericht is mij bekend.
2
De spoorsector heeft in het plan
Ruimte op de Rails (bijlage bij de
eerste voortgangsrapportage
Kabinetsambities spoor
(VenW-DGMo-2008/1567) van
4 september 2008) aangegeven de

ambitie te hebben om voor 2012 in de
spits een eerste concrete stap te
zetten op weg naar het eindbeeld van
hoogfrequent spoorvervoer. Daarbij
zet de spoorsector in op zes Intercity’s
en zes Sprinters per uur op een
deeltraject in de spits.
De sector loopt hiermee vooruit op
een eindfase die op termijn zal
worden bereikt zodra de
investeringen in het kader van het
Programma Hoogfrequent
Spoorvervoer (PHS) zijn gerealiseerd.
Dan zijn de gehele dag meer treinen
op grote delen van de corridor
mogelijk en niet zoals in de voorfase
die nu in beeld is in de spits of op een
deeltraject. Uit het plan Ruimte op de
Rails en de LMCA-spoor is gebleken
dat voor hoogfrequent spoorvervoer
op dit traject in alle gevallen ook
extra infrastructuur benodigd is. Het
was binnen de spoorsector van meet
af aan bekend dat er op dit druk
bereden traject ook goederenverkeer
dient te worden geaccommodeerd,
onder meer naar en van de
Betuweroute (zie paragraaf 5 van het
plan Ruimte op de Rails).
Mede met het oog op een
voortvarende uitvoering van het
Actieplan Groei op het Spoor, is de
invoering van een eerste concrete
stap in de spits van het hoogfrequent
spoorvervoer bezien in het ontwerpen capaciteitsverdelingsproces voor
de dienstregeling 2010. NS heeft
hierbij in de spits een klokvaste
dienstregeling van zes Intercitiy’s en
zes Sprinters ingediend. De
goederen-vervoerders hebben over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4097

de dag gelijkmatig verdeelde
rijmogelijkheden vanuit Amsterdam
naar de Betuweroute en het zuiden
van het land aangevraagd. Dit heeft
tot de conclusie geleid dat er voor de
dienstregeling 2010 op de
beschikbare infrastructuur geen
maakbare en robuuste dienstregeling
te ontwerpen is om zowel de
gewenste extra personentreinen als
de goederentreinen te rijden op dit
druk bereden traject.
Inmiddels is een gezamenlijke
werkgroep ingesteld die de
mogelijkheden van een
spoorboekloos rijden systeem in de
dienstregeling 2011 op dit traject
diepgaand onderzoekt. Dit kan
vervolgens worden betrokken bij het
capaciteits-verdelingsproces van de
dienstregeling 2011. Het plan voor
spoorboekloos rijden tussen
Amsterdam en Eindhoven is voor
2011 dan ook niet van de baan.
Gelet op het feit dat de extra
infrastructuur op het traject
Utrecht-Den Bosch in het kader van
VleuGel/Randstadspoor rond Utrecht
en het Herstelplan Spoor de komende
jaren nog niet beschikbaar is, wordt
dit mijns inziens een behoorlijke
opgave. Ik hoop van harte dat de
sector erin slaagt deze ambitie waar
te maken. Verdere structurele
uitbreiding van de capaciteit ontstaat
zodra de investeringen in het kader
van PHS zijn gerealiseerd.
3
Er is geen sprake van nieuwe
inzichten die duiden op een sterkere
groei van het goederenvervoer in de
periode tot 2020.
4
Er is geen sprake van een verkeerde
inschatting van de capaciteit, zie
hiervoor het antwoord op vragen 2 en
3. Het geschetste proces en de
conclusies die dat heeft opgeleverd
bevestigen naar mijn mening de
noodzaak van de voortvarende
aanpak en besluitvorming die ik voor
PHS heb ingezet. Die aanpak zal vóór
de zomer van 2010 tot politieke
besluiten leiden om te komen tot de
noodzakelijke uitbreiding van de
infrastructuur op de drukst bereden
corridors. Dit om de ambities van
hoogfrequent spoorvervoer en het
verwerken van het groeiende
goederenvervoer in goede banen te
leiden.
5
Zoals bekend is er thans een
planstudie gaande voor dit traject.

Besluitvorming van dit Kabinet over
de planstudies die onderdeel zijn van
PHS zal vóór de zomer van 2010
plaatsvinden. Dat is een ambitieuze
planning. Ik zie dan ook, zoals reeds
aangegeven tijdens de
MIRT-behandeling, geen reële
mogelijkheden om op dit traject
grote(re) infrastructurele
investeringen te versnellen.
De mogelijkheden om op korte
termijn de frequenties te kunnen
verhogen zullen moeten blijken uit de
diepgaande studie die de komende
maanden door de sector wordt
uitgevoerd. Hieruit zal blijken welke
maatregelen precies nodig zijn en kan
worden beoordeeld of maatregelen
op korte termijn zinvol en haalbaar
zijn. Hierbij worden verschillende
opties bezien, zoals bijvoorbeeld
slimme aanpassingen van het
dienstregelingsontwerp, inzet
bepaald type materieel en/of kleine
infrastructurele aanpassingen, zoals
te doen gebruikelijk in een
capaciteitsvergrotingsplan. Het gaat
om maatregelen die in december
2010 ten behoeve van de
dienstregeling 2011 gereed kunnen
zijn.
6
ProRail heeft aangegeven dat de
spoorprojecten uit het Herstelplan op
de corridor Utrecht-Eindhoven
uiterlijk 2012 conform planning
gereed zullen zijn, voor het project
Den Bosch Noord is een doorloop tot
in 2013 voorzien in geval van bezwaar
en beroep, zoals aangegeven in
antwoorden van 7 november 2008 in
het kader van het MIRT-projectenboek
2009.
7
Zie hiervoor antwoord het op de
vragen 2 en 5.
8
Ja, ProRail heeft gelet op de
aanvragen zoals aangegeven in
antwoord op vraag 2, het traject
Amsterdam-Eindhoven inmiddels
overbelast verklaard. Vervolgens
wordt een capaciteitsanalyse
opgesteld. Dit zal, zoals aangegeven
in antwoord 5, betrekking hebben op
korte termijnmaatregelen die in
december 2010 ten behoeve van de
dienstregeling 2011 gereed kunnen
zijn. Grootschalige aanpassingen aan
de infrastructuur voor de periode
2013–2020 worden afgeleid uit de
lopende planstudies van PHS
waarover vóór de zomer van 2010
besluitvorming zal plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4098