Overzicht moties 2021 gericht aan Presidium
Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Van der Molen
(digitaal geheugen bij RvO)

353220-42

Het Presidium heeft de Commissie voor de Werkwijze gevraagd de uitvoering van de motie ter
hand te nemen bij brief van 28 april 2021.
Op 26 mei 2021 heeft de Commissie voor de Werkwijze de ambtelijke organisatie (Bureau Wetgeving) verzocht een voorstel uit te werken voor een
digitaal geheugen bij het RvO.
In de vergadering van 30 november 2021 heeft de
commissie voor de werkwijze besloten het Presidium te adviseren te starten met de uitwerking van
een digitaal geheugen bij het RvO. Het Presidium
bespreekt het advies in het eerste kwartaal 2022.
voor de werkwijze besloten het Presidium te adviseren te starten met de uitwerking van een digitaal
geheugen bij het RvO. Het Presidium bespreekt het
advies in het eerste kwartaal 2022.

35322-43

De werkgroep die de uitvoering van de motieVan Gent ter hand neemt bestaat uit de leden
Agnes Mulder, Sneller, Valstar, Den Haan, Van der
Plas. De werkgroep gaat in het voorjaar van 2022
van start.

constaterende dat kennis over concrete toepassing
van het Reglement van Orde van belang is voor het
goed functioneren van de Kamer;
overwegende dat het wenselijk is de toepassing van
het Reglement van Orde, waaronder precedenten,
digitaal en publiek toegankelijk vast te leggen;
overwegende dat de beschikbare kennis bij een
breed publiek kan bijdragen aan beter inzicht in en
begrip voor parlementaire procedures en gebruiken;
verzoekt het presidium, de mogelijkheden te onderzoeken van een digitaal geheugen bij het Reglement
van Orde, en de Kamer daarover bij de Raming voor
2022 te informeren,

Motie Van Gent c.s.
(werkgroep crisissituaties)
overwegende dat de Grondwet en het Reglement
van Orde van de Tweede Kamer regels bevatten over
het beraadslagen en het nemen van besluiten door
de Kamer;
overwegende dat de uitbraak van het COVID19-virus in Nederland ertoe geleid heeft dat dit ook
vergaande gevolgen heeft voor het functioneren en
het werk van de Kamer; van mening dat de Kamer zo
goed mogelijk voorbereid moet zijn op soortgelijke
en andere crisissituaties die zich mogelijk in de
toekomst kunnen gaan voordoen;
verzoekt het presidium, een werkgroep in te stellen
die onderzoekt hoe de Kamer in tijden van crisissituaties effectief kan opereren,
rekening houdend met het staatsrechtelijk kader,
en daarbij specifiek ingaat op crisissituaties waarin
fysieke aanwezigheid voor plenaire beraadslaging en
besluitvorming bemoeilijkt wordt.

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Van Meenen/Van der Molen
(eindtijden debatten)

35322-44

Het Presidium heeft de Commissie voor de werkwijze gevraagd de motie ter hand te nemen bij
brief van 28 april 2021.
Op 26 mei 2021 heeft Commissie voor de werkwijze besloten ambtelijk een voorstel uit te laten
werken.
De Commissie voor de werkwijze heeft in de
vergadering van 30 november 2021 besloten het
Presidium te adviseren de plenaire vergadering
vaker om 23.00 uur te sluiten en de vergadering
op een later moment te vervolgen. Ook wordt geadviseerd te experimenteren met het maximeren
van spreektijden van bewindspersonen en te bezien of het aantal interrupties in de eerste termijn
van de Kamer beperkt kan worden om het accent
meer op het debat met de regering te leggen.
Het Presidium bespreekt het advies in het eerste
kwartaal 2022.

35322-47

De aanbeveling om door middel van gerichte
communicatie meer aandacht te geven aan de
werkwijze van de Tweede Kamer, zodat de toegankelijkheid en inzichtelijkheid voor de burger wordt
vergroot, is onderdeel van de publiekscommunicatiestrategie van de Stafdienst Communicatie.
De aanbeveling om procedurevergaderingen
terugzoekbaar te maken op Debat Gemist is in
2021 al opgenomen in het jaarplan van de Dienst
Verslag en Redactie (DVR). Het project ziet ook
op openbare technische briefings en openbare
gesprekken.
Om te komen tot een betere zichtbaarheid van
de werkzaamheden en de besluitvorming in de
commissies (door procedurevergaderingen terugzoekbaar te maken en door consequent gebruik te
maken van sociale media) is een projectgroep ingericht waarin medewerkers van de griffies commissies participeren, de stafdienst communicatie en
de dienst analyse en onderzoek. Het aanbrengen
van meer variatie in commissiezalen ter versterking
van de verschillende debat- en overlegvormen is
opgepakt door het Programmabureau Tijdelijke
Huisvesting en Renovatie Binnenhof samen met de
Facilitaire Dienst. De aanbevelingen zijn opgenomen in het Programma van Eisen voor de plenaire
zaal en de commissiezalen aan het Binnenhof en
daaropvolgende ontwerp. Dit is besproken in de
Commissie voor de werkwijze van 26 mei 2021.

overwegende dat debatten over belangrijke zaken
te vaak tot diep in de nacht doorgaan, terwijl dit de
kwaliteit van het debat niet ten goede komt;
overwegende dat de huidige eindtijden ook een
dusdanige belasting vormen voor Kamerleden
en medewerkers dat hun gezondheid en welzijn
eronder lijden, en dit het werk minder aantrekkelijk
maakt voor nieuw talent;
verzoekt het presidium, voorstellen uit te werken
die een oplossing kunnen vormen voor de huidige
eindtijden.

Motie Bisschop c.s.
(aanbevelingen bij RvO)
constaterende dat de werkgroep Herziening
Reglement van Orde, naast de herziening van het reglement, ook aanbevelingen heeft gedaan waarvoor
niet direct een aanpassing van het reglement nodig
is, namelijk: –om door gerichte communicatie meer
aandacht te geven aan de werkwijze van de Tweede
Kamer om de toegankelijkheid en inzichtelijkheid
voor de burger te vergroten;
om de zichtbaarheid van de werkzaamheden en de
besluitvorming in commissies te vergroten door procedurevergaderingen terugzoekbaar te maken op
Debat Gemist en door consequent gebruik te maken
van sociale media;
om de herkenbaarheid van debat- en overlegvormen te versterken door meer variatie in de inrichting van commissiezalen;
overwegende dat deze aanbevelingen de bekendheid, toegankelijkheid en voorspelbaarheid van
de werkzaamheden van de Tweede Kamer kunnen
vergroten;
verzoekt het presidium, een voorstel uit te werken
voor uitvoering van de aanbevelingen, en de Kamer
hierover te informeren, en gaat

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Van der Staaij c.s.
(versterking wet-en regelgeving – invoeringstoets)

35510-28

Het Presidium heeft op voorstel van de Voorzitter
de werkgroep Van der Staaij-2 ingesteld die met
concrete voorstellen komt om de wetgevende, controlerende en volksvertegenwoordigende functie
van de Kamer te versterken. Op 8 juli 2021 heeft de
Voorzitter de werkgroep onder leiding van de heer
Van der Staaij de opdracht verleend.
De motie Dassen c.s. (Kamerstuk 35510-28) maakt
onderdeel uit van de opdracht. De werkgroep
bestaat uit de leden Van der Staaij, Geurts, Van der
Plas, Kamminga, Sneller en Leijten.
Op 16 december wordt het rapport van de werkgroep aangeboden aan de Voorzitter.

28362-53

De uitvoering van deze motie maakt onderdeel uit
van de werkgroep-Van der Staaij-2(zie hierboven
Kamerstuk 35510-28).

constaterende dat het kabinet voornemens is om
een expliciete toets in te voeren met als doel de
uitvoering van wet- en regelgeving een jaar na invoering te toetsen, de zogenoemde invoeringstoets;
van mening dat de evaluatie van wet- en regelgeving niet alleen een taak van het kabinet is, maar
dat ook het parlement daarin een sterkere rol
moet krijgen en daarin het initiatief moet nemen,
bijvoorbeeld door het houden van hoorzittingen en
rondetafelgesprekken;
overwegende dat daarin bijvoorbeeld aangesloten
kan worden bij de invoeringstoets van het kabinet;
verzoekt het presidium, concrete voorstellen uit
te werken waarmee de taak van het parlement
om wet- en regelgeving te toetsen en evalueren
versterkt wordt, in afstemming met de invoeringstoets van het kabinet, en de Kamer daarover te
informeren, en gaat

Motie Dassen
(artikel 68 GW)
constaterende dat de informatieplicht zoals vastgelegd in artikel 68 van de Grondwet structureel te beperkt is uitgelegd door opeenvolgende kabinetten;
constaterende dat de voorstellen tot interpretatie
van de informatieplicht uitsluitend van het kabinet
zijn gekomen; constaterende dat de Kamer in februari 2020 unaniem twee moties over artikel 68 van de
Grondwet heeft aangenomen;
overwegende dat discussie bestaat over de interpretatie ten aanzien van de inhoud die gedeeld
moet worden en de omvang van de zinsnede «alle
informatie» in artikel 68 van de Grondwet;
overwegende dat het aan de Kamer is om te beoordelen wat gerechtvaardigde redenen zijn om af te
wijken van de zinsnede «alle informatie» in artikel
68 van de Grondwet;
verzoekt de Voorzitter, van de Kamer om een brede
commissie in te stellen om met een voorstel te
komen over de manier waarop de Kamer vindt dat
artikel 68 van de Grondwet geïnterpreteerd moet
worden;

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Leijten/Arib
(afspraken met de regering over de omgang met
informatie)

35752-8

Het Presidium heeft 7 juli 2021 de motie-Leijten/
Arib doorgeleid naar de Commissie voor de
werkwijze.
De Commissie voor de werkwijze heeft 28 september 2021 besloten een werkgroep in te richten die
afspraken maakt met de regering over de
omgang met informatie. Hierin nemen de leden
Kamminga, Sneller, Inge van Dijk, Leijten, Arib en
Koekoek
(onder voorbehoud) plaats. De werkgroep buigt
zich over de uitvoering van de motie en zal zich
tot het Presidium richten met een voorstel.

35752-9

De uitwerking van deze motie is in samenhang
bekeken met de toezegging gedaan tijdens de behandeling van de Raming 2022 over een mogelijke
verbreding en aanscherping van huisregels.
De motie is besproken in de Presidiumvergaderingen van 27 oktober 2021 en 10 november 2021.
De verplichting tot het voeren van beleid om de
werkveiligheid te waarborgen is belegd in ARBOregelgeving. Ten aanzien van het openbaar maken
van dit beleid heeft het Presidium 10 november
2021 besloten een voorstel uit te werken voor een
speciale regeling ‘sociale veiligheid fracties Tweede
Kamer’. In het voorjaar van 2021 wordt dit voorstel
voorgelegd aan het Presidium. Het is uiteindelijk
aan de Tweede Kamer om over deze regeling te
besluiten.

constaterende dat de regering aangeeft samen met
de Kamer te willen zorgen voor de uitvoering van de
voornemens naar aanleiding van Ongekend onrecht
(35510, nr. 4);
verzoekt het Presidium, een commissie of werkgroep vanuit de Kamer samen te stellen die mandaat heeft met de regering afspraken te maken op:
•
•
•
•

de omgang met artikel 68 en het verstrekken
van informatie;
de omgang met het beroep op “belang van de
Staat” om stukken niet te verstrekken;
de omgang met burgersignalen die duiden op
problemen in wetten of uitvoering;
de omgang met de beantwoording van Kamer
vragen — verschillen tussen ministeries, en
inhoudelijk ten aanzien van Kamerleden van de
oppositie en de coalitie,

Motie Leijten
(werkveiligheid in de fracties)
constaterende dat er een onveilige werksituatie kan
ontstaan door het handelen van fractiemedewerkers
of Kamerleden;
constaterende dat het aan fracties zelf is hoe zij in
sommige situaties optreden bij misstanden op de
werkvloer;
overwegende dat fracties ook moeten voldoen aan
bijvoorbeeld openheid over financiële afspraken;
verzoekt het Presidium, met een voorstel te komen
dat fracties verplicht worden een beleid op te stellen
hoe zij de werkveiligheid in de fractie waarborgen
en bevorderen, en te verplichten dat dit beleid
openbaar moet zijn
verzoekt deze brede commissie, om ook te onderzoeken hoe dat toetsbaar gemaakt kan worden.

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Leijten
(onafhankelijk onderzoek naar de vuurwerkramp)

35752-10

In de Presidiumvergadering van 15 september
2021 is de commissie Justitie en Veiligheid gevraagd een onderzoeksvoorstel voor te bereiden
voor het Presidium. Daartoe heeft de commissie
een informele voorbereidingsgroep in het leven
geroepen. De voorbereidingsgroep bestaat uit de
leden Leijten, Omtzigt en Van der Werf.

26122-51

Het Presidium heeft in de vergadering van 15 september 2021 de commissie Defensie gevraagd de
uitvoering van deze motie ter hand te nemen.

overwegende dat meldingen van maatschappelijke
misstanden serieus onderzocht dienen te worden;
overwegende dat er een lijvig rapport ligt over eventuele misstanden bij de vuurwerkramp in Enschede
en de afhandeling daarvan;
overwegende dat deze serieuze melding vraagt om
nader onafhankelijk onderzoek;
verzoekt het Presidium, met een voorstel te komen
voor een onafhankelijk onderzoek naar de vuurwerkramp in Enschede en de afhandeling daarvan
en daarbij de bevindingen van onderzoeker Van
Buitenen te betrekken,

Motie Belhaj
(reis naar Sebrenica)
constaterende dat het kabinet aanbeveling 6 van
de commissie-Borstlap overneemt, die voorstelt om
terugkeerreizen naar Srebrenica te organiseren en
te faciliteren voor Dutchbat III-veteranen en hun
thuisfront die daaraan behoefte hebben;
constaterende dat Dutchbat III-veteranen een brede
teleurstelling hebben ervaren ten opzichte van de
politiek en de overheid; overwegende dat de vaste
commissie voor Defensie politiek te allen tijde
betrokken is bij inzet van militairen en evaluatie van
missies en het daarom van toegevoegde waarde
kan zijn voor de Dutchbat III-veteranen die betrokkenheid meer direct te tonen en meer in dialoog
te gaan wanneer dit wenselijk is voor de Dutchbat
III-veteranen;
spreekt uit dat de Kamer open staat voor dialoog
met de Dutchbat III-veteranen;
spreekt uit dat de vaste commissie voor Defensie
een eigen reis naar Srebrenica organiseert en tevens
in overleg met vertegenwoordigers van de Dutchbat
III-veteranen treedt, zodat indien men dit waardeert
een aantal Dutchbat III-veteranen deel kunnen nemen aan deze reis in het verlengde van het aangaan
van de dialoog met politici.

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Leijten-Van Dijk
(kinderopvangtoeslag)

35510-62

In de Presidiumvergadering van 15 september
2021 is besloten de commissie Financiën te
verzoeken de adviesaanvraag aan de parlementair
advocaat nader uit te werken.

constaterende dat er tijdens en na de ondervragingen van de parlementaire ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslag allerlei stukken openbaar zijn
geworden via procedures met een beroep op de
Wet openbaarheid van bestuur;
van mening dat de informatieverstrekking aan een
parlementaire enquête boven alle twijfel verheven
moet zijn;
verzoekt het Presidium, de parlementair advocaat
de opdracht te geven een analyse te maken van
de door de ondervragingscommissie gekregen
stukken en andere openbare documenten of de
vordering van de ondervragingscommissie compleet
is geweest

Motie Arib c.s.
(jaarlijks debat over rechtsstaat)
overwegende dat in het rapport Ongekend onrecht
geconstateerd werd dat de grondbeginselen van
de rechtsstaat geschonden werden en de Tweede
Kamer niet goed geïnformeerd is;
van mening dat bij het versterken van de rechtsstaat
het beschermen van individuele burgers en het
verbeteren van de informatiepositie van de Tweede
Kamer essentieel zijn; van mening dat ook de
toegang tot het recht, de opkomst bij verkiezingen,
het vertrouwen in de politiek en de relatie tussen
overheid en burgers daarbij voortdurende aandacht
nodig hebben;
spreekt uit dat de Kamer een jaarlijks debat over de
Staat van de Rechtsstaat gaat houden, en verzoekt
het presidium daar voorbereidingen toe te treffen

357064
Het Presidium heeft in de vergadering van 15 september 2021 besloten de motie door te geleiden
naar commissie Binnenlandse Zaken met de vraag
een debat over de Staat van de Rechtsstaat voor te
bereiden. Hierbij is de commissie in overweging
gegeven dit debat te houden in het voorjaar en
het debat jaarlijks opnieuw aan te vragen en voor
te bereiden.

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Inge van Dijk
(voorlichting Raad van State over hervorming
Stabiliteits- en Groeipact)

35925,

Het Presidium heeft in de vergadering van 27 oktober 2021 besloten het voorstel door te geleiden
naar de vaste commissie van Financiën zodat deze
commissie een besluit kan nemen over de precieze
vraagstelling.

nr. 123

overwegende dat hervorming van het Stabiliteits- en
Groeipact grote gevolgen kan hebben voor de monetaire balans in de Europese Unie, mede met het
oog op de schuldenlasten van individuele lidstaten;
overwegende dat begrotingsregels essentieel zijn
voor de betrouwbaarheid, stabiliteit en kracht van
de Europese Unie;
overwegende dat de Nederlandse positiebepaling over de hervormingen van het Stabiliteits- en
Groeipact voldoende ontwikkeld moet zijn alvorens
de onderhandelingen starten;
besluit de Raad van State, die tevens de Nederlandse
controleur is op het naleven van de Europese
begrotingsregels, om voorlichting te vragen over
welke mogelijkheden er zijn om het Stabiliteits- en
Groeipact te hervormen, daarbij het Nederlandse
belang te definiëren, daarbij nader in te gaan op
welke gevolgen dat heeft voor de Europese verdragen en daarbij de voor- en nadelen van verschillende politieke opties te benoemen;
verzoekt het Presidium, dit verzoek ter nadere uitwerking door te geleiden naar de vaste commissie
die het aangaat

Motie Arib c.s.
(toegangspassen oud-Kamerleden)

35925-VII,
nr. 19

overwegende dat oud-Kamerleden vrije toegang tot
het Tweede Kamergebouw hebben;
overwegende dat lobbyisten met een vaste toegangspas voor de Kamer slechts toegang tot de
semiopenbare ruimten van het Tweede Kamergebouw hebben;
overwegende dat veel oud-Kamerleden ook als
lobbyist werken; overwegende dat oud-Kamerleden
via afspraken altijd tot het Kamergebouw worden
toegelaten;
verzoekt het presidium te bewerkstellingen dat
oud-Kamerleden op dezelfde wijze toegang tot het
Kamergebouw krijgen als lobbyisten met een vaste
toegangspas, en gaat over tot de orde van de dag.

Bij de behandeling van de Raming 2022, d.d. 21
juni 2021, is toegezegd de toegangspas van oudleden Tweede Kamer opnieuw te bespreken.
Op 2 november 2021 is de motie-Arib c.s. aangenomen. Het Presidium heeft in de vergadering van
10 november 2021 besloten de huidige werkwijze
ten aanzien van oud-Kamerleden per 1 maart 2022
te beëindigen.
Oud-Kamerleden die tevens lobbyist zijn kunnen
gebruik maken van de lobbyistenregeling.

Dictum en indiener

Nummer

Status

Motie Omtzigt

35935-76

Het Presidium heeft d.d. 10 november 2021 besloten de motie door te geleiden naar de Kunstcommissie met het verzoek deze motie verder uit te
werken.

25295-1470

Het Presidium heeft in de vergadering van 8
december 2021 besloten de vaste commissie voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport te verzoeken
- niet eerder dan medio 2022 - een voorbereidingsgroep in te stellen die een opdracht formuleert
voor een in te stellen tijdelijke commissie, die zal
worden belast met het opstellen van een onderzoeksvoorstel voor een parlementaire enquête
corona.
Het Presidium heeft besloten dat begin 2022 kan
worden gestart met de werving van de benodigde
ambtelijke ondersteuning voor zowel de tijdelijke
commissie als de uiteindelijke enquêtecommissie
corona.
De uitgaven aan de ambtelijke ondersteuning
worden ten laste gebracht van de begroting van
het ministerie van BZK.
De vaste commissie VWS is verzocht om daarbij
rekening te houden met eventuele actuele ontwikkelingen rondom corona.
Het Presidium heeft besloten om voor het instellen
van de tijdelijke commissie een wegingsmoment
te hebben waarbij het beslag dat de lopende
parlementaire enquêtes leggen op de politieke
en ambtelijke capaciteit in beschouwing wordt
genomen.
Het Presidium heeft besloten dat begin 2022 kan
worden gestart met de werving van de benodigde
ambtelijke ondersteuning voor zowel de tijdelijke
commissie als de uiteindelijke enquêtecommissie
corona.
De uitgaven aan de ambtelijke ondersteuning worden ten laste gebracht van de begroting van BZK.

besluit om behalve grond ook de Grondwet op een
passende wijze een goede plaats te geven in het Kamergebouw, zodat iedereen aan de waarde hiervan
herinnerd wordt,

Motie Aukje de Vries
(voorbereidingen parlementaire enquête corona)
constaterende dat de coronapandemie ingrijpend
is voor de gehele Nederlandse samenleving;
overwegende dat het belangrijk is te kijken naar de
ervaringen uit de coronacrisis om daarvan te leren
voor de toekomst;
overwegende dat het daarbij belangrijk is om te
kijken naar alle aspecten van het beleid, keuzes en
maatregelen en te kijken naar het kabinet, parlement en andere betrokken instanties, adviseurs en
experts;
spreekt uit een parlementaire enquête corona te
willen starten medio 2022, en aanvullend op het
onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV);
verzoekt het presidium op dat moment een voorbereidingsgroep voor de parlementaire enquête in te
stellen om alle relevante voorbereidingen te treffen,
waaronder het afbakenen van de onderzoeksopdracht;
spreekt uit dat een besluit over de aanvangsdatum opnieuw gewogen moet worden indien zich
voordien nieuwe coronagerelateerde ontwikkelingen voordoen die alle aandacht opeisen van de
betrokkenen