Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 XV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2023

Nr. 97

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2023
Het kabinet staat voor de grondwettelijke vrijheden van alle Nederlandse
burgers. Allen moeten in staat zijn om, binnen de Nederlandse wet- en
regelgeving, in vrijheid keuzes te maken over de inrichting van hun leven,
ongeacht hun achtergrond, afkomst of geaardheid. Het staat Turkse
Nederlanders vrij om een stem uit te brengen voor de Turkse verkiezingen. Net zoals Nederlanders in het buitenland dat ook mogen doen
voor Nederlandse verkiezingen. Dat moet wel geweldloos gebeuren.
Geweld of intimidatie – in stembureaus of elders, in welke vorm dan ook –
horen niet in een democratisch land als Nederland thuis.
Tijdens het vragenuur van 9 mei jl. (Handelingen Ii 2022/23, nr. 78, item 2)
zegde de Minister van SZW toe uw Kamer een brief te sturen over de
organisatie van de Turkse verkiezingen in Nederland, naar aanleiding van
een mondelinge vraag van lid Becker (VVD) over het bericht «Grote
vechtpartij bij Turkse stemgang in Amsterdamse RAI, ME ingezet».1 Op
22 mei jl. hebben de leden Becker en Brekelmans (beiden VVD) aanvullende schriftelijke vragen over de Turkse verkiezingen in Nederland
gesteld.2 Met deze brief wordt uitvoering gegeven aan bovengenoemde
toezegging. Voor feitelijke informatie over de organisatie van de Turkse
verkiezingen in Nederland verwijzen wij door naar de beantwoording van
voornoemde Kamervragen.
Op 14 mei jl. vonden in Turkije parlements- en presidentsverkiezingen
plaats. Nederlanders met ook een Turkse nationaliteit konden hun stem
hiervoor uitbrengen. In Nederland konden zij in Amsterdam, Den Haag,
Deventer en Eindhoven stemmen, zowel voor de eerste als tweede ronde
van de presidentsverkiezingen.
Bij het stembureau in de Amsterdamse RAI was er op 7 mei jl. sprake van
ongeregeldheden, waarbij volgens de politie 300 mensen betrokken
1

https://nos.nl/collectie/13930/artikel/2474283-grote-vechtpartij-bij-turkse-stembusgang-in-raiamsterdam-me-ingezet
2
Aanhangsel Handelingen II 2022/23, nr. 3111

kst-36200-XV-97
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XV, nr. 97

1

raakten. Het kabinet vindt dit onacceptabel. In een vrij land moeten
mensen de vrijheid hebben om zichzelf te zijn en te kunnen stemmen.
Spanningen of tegenstellingen uit Turkije mogen niet naar Nederland
worden geëxporteerd.
Het kabinet onderhoudt op verschillende manieren contact met
gemeenten, Turks-Nederlandse organisaties en maatschappelijk betrokken
burgers, onder andere via de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van
het Ministerie van SZW. Uit die gesprekken blijkt dat spanningen binnen
Turks-Nederlandse gemeenschappen in aanloop naar de verkiezingen
voelbaar waren, bijvoorbeeld binnen families en op publieke ontmoetingsplekken zoals een moskee en buurtcentrum. Ook door de gepolariseerde verkiezingsstrijd in Turkije hebben mensen in Nederland
(stemmers op beide kandidaten) sociale druk ervaren.
De Minister van SZW was op 9 mei jl. aanwezig bij een afsluitende
bijeenkomst met Turks-Nederlandse organisaties, waar het Ministerie van
SZW in de afgelopen periode een rondgang langs heeft gemaakt. Met hen
is goed overleg gevoerd over diverse onderwerpen, waaronder uitgebreid
over de actualiteiten rondom de verkiezingen, zoals het incident in de
Amsterdamse RAI. Begrijpelijkerwijs leven de verkiezingen, naast de
nasleep van de aardbevingen in Syrië en Turkije, zeer binnen de TurksNederlandse gemeenschappen. Alle organisaties hebben dit incident
tijdens deze bijeenkomst veroordeeld en benadrukt dat geweld en
intimidatie niet in Nederland thuishoren. Ook hebben zij aangegeven hun
achterbannen tot rust en kalmte op te roepen in de dagen voor de uitslag
van de verkiezingen in Turkije en de periode daarna.
Het Ministerie van SZW blijft ook na afloop van de verkiezingen in contact
staan met gemeenten, gemeenschappen en professionals, om ontwikkelingen ten aanzien van de Turks-Nederlandse gemeenschappen te volgen.
Zo heeft de ESS op 15 juni jl. in samenwerking met het Verwey-Jonker
Instituut een kennissessie voor gemeenteambtenaren en professionals
georganiseerd, om te reflecteren over het verloop van de Turkse verkiezingen in Nederland. Hieruit komt naar voren dat het belangrijk is om als
overheid in verbinding te blijven met de verschillende Turks-Nederlandse
gemeenschappen en de dialoog te blijven faciliteren met en tussen de
verschillende gemeenschappen. Op deze manier kunnen maatschappelijke spanningen en ongewenste vormen van polarisatie worden tegengegaan en kan er gezamenlijk worden gewerkt aan een sociaal stabiele
samenleving.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XV, nr. 97

2