Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2823
Vragen van het lid Ferrier (CDA) aan
de minister van Buitenlandse Zaken
over de uitspraak van
Eurocommissaris Louis Michel dat de
EU het Gemeenschappelijke
Standpunt ten aanzien van Cuba zou
kunnen aanpassen. (Ingezonden
13 mei 2009)
1
Kent u de uitspraak van
Eurocommissaris Michel op 18 maart
2009 in Havana, dat de EU in het licht
van de verbeterde betrekkingen met
Cuba, het Gemeenschappelijke
Standpunt ten aanzien van Cuba (uit
1996) aan zou kunnen passen?1
2
Bent u van mening dat de politieke
dialoog tussen de EU en Cuba heeft
geresulteerd in verbeteringen op
Cuba op het gebied van democratie
en mensenrechten, met name ten
aanzien van de positie van de
dissidenten en de situatie van de
politieke gevangenen? Zo ja, welke
concrete verbeteringen betreffen dit?
Zo nee, hoe beoordeelt u dan de
uitspraak van de heer Michel in het
licht van de essentie van het
Gemeenschappelijke Standpunt,
waarbij de betrekkingen tussen de EU
en Cuba pas kunnen wijzigen als er
sprake is van verbeteringen op

KVR36432
2009Z08840
0809tkkvr2823
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

gebied van democratie en
mensenrechten in Cuba?

dialoog die vanuit Europa met Cuba
gevoerd wordt? Zo ja, hoe?2

3
Welke positie neemt Nederland in
EU-verband in tijdens de
besprekingen over de evaluatie van
de dialoog met Cuba die in mei en
juni 2009 plaatsvinden?

7
Kunt u de informatie die is toegezegd
in het algemeen overleg op 9 april
2008 en nog niet naar de Kamer is
gestuurd, op korte termijn naar de
Kamer zenden?

4
Is het waar dat er tijdens de officiële
bezoeken van de Europese Raad en
Commissie aan Cuba de afgelopen
maanden geen gesprekken zijn
gevoerd met vertegenwoordigers van
het Cubaanse maatschappelijke
middenveld? Vindt u dit stroken met
het Europese tweesporen-beleid met
betrekking tot Cuba, zoals vastgelegd
in de conclusies van de Europese
Raad in juni 2008? Bent u bereid in
EU-verband aan te dringen op het
vasthouden aan dit
tweesporen-beleid?
5
Wilt u een eventuele toekomstige
toetreding van Cuba tot het Cotonou
Verdrag en de EPA’s conditioneren
aan aantoonbare en structurele
verbetering van de
mensenrechtensituatie?
6
Hoe beoordeelt u de veranderende
houding van de VS ten aanzien van
Cuba en is die van invloed op de

1

Cuba Encuentro, 19 maart 2009: «Louis
Michel: La UE podría «modificar en los meses
próximos la Posición Común»»
www.cubaencuentro.com/es/cuba/noticias/
louis-michel-la-ue-podria-modificar-enlos-meses-proximos-la-posicion-comun164048
2
NOVA, 5 mei 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen
3 juni 2009)
1
Ja.
2
Al met al is sprake van een gemengd
beeld. In februari jongstleden heeft
Cuba de «International Convention
for the Protection of All Persons from
Enforced Disappearance»
geratificeerd. Ook heeft Cuba de
Speciale VN Rapporteur voor
martelingen voor een bezoek
uitgenodigd. Eerder ondertekende
Cuba de VN Conventie betreffende de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5935

Economische, Sociale en Culturele
rechten, alsook de VN Conventie
inzake Burgerlijke en Politieke
rechten. Ratificatie moet overigens
nog volgen. Dat zijn stapjes in de
goede richting.
Anderzijds kan in de praktijk helaas
nog geen substantiële verbetering
worden geconstateerd op het vlak
van democratie en mensenrechten.
Zo zou volgens recente gegevens het
aantal politieke gevangenen zijn
afgenomen van 234 in 2007 naar 205
aan het eind van 2008, waarvan 54
behoren tot de groep van 75
gedetineerden uit 2003. De meeste
gevangenen werden vrijgelaten
omdat ze hun straf hadden
uitgezeten. Een aantal gevangenen en
hun familieleden heeft over de
omstandigheden in de
gevangenissen geklaagd. Helaas
heeft het Internationale Rode Kruis
nog steeds geen toegang tot de
gevangenissen.
De essentie van het
Gemeenschappelijk Standpunt inzake
de betrekkingen tussen de EU en
Cuba is dat op vreedzame wijze, door
middel van dialoog, wordt getracht
een transitie naar een pluralistische
democratie en respect voor de
mensenrechten te bevorderen,
alsmede verhoging van het levenspeil
van de Cubaanse bevolking. Gelet op
het hierboven gestelde kan ik mij
vooralsnog niet vinden in de
suggestie van de heer Michel om het
Gemeenschappelijk Standpunt te
wijzigen.
3
De mensenrechtensituatie in Cuba
baart nog steeds grote zorgen.
Nederland ziet voortzetting van de
dialoog met Cuba als de meest
aangewezen mogelijkheid om
verbetering van de mensenrechten,
waaronder de positie van dissidenten
en politieke gevangenen, consequent
onder de aandacht van de Cubaanse
regering te blijven brengen. Zie ook
het antwoord op vraag 2.
4
De afgelopen maanden zijn door de
Commissie en enkele lidstaten hoge
bezoeken aan Cuba gebracht in het
kader waarvan, voorzover mij
bekend, geen contact heeft
plaatsgevonden met
vertegenwoordigers van het
maatschappelijk middenveld. Wel is,
in lijn met het beleid van de EU,
tijdens deze bezoeken steeds de
mensenrechtensituatie aan de orde

gesteld. In het kader van het
tweesporen-beleid, waaraan ik veel
belang hecht, onderhouden
vertegenwoordigers van ambassades
van EU lidstaten in Havanna
regelmatig contact met leden van de
vreedzame oppositie.
5
Cuba heeft nog niet gevraagd om
toetreding. Cuba zal, wanneer
toetreding aan de orde mocht komen,
moeten voldoen aan de
toetredingsvoorwaarden van deze
verdragen op het vlak van de
mensenrechten.
6
De veranderende houding van de VS
ten aanzien van Cuba geeft blijk van
een nieuwe ontwikkeling in de relatie
tussen de VS en Cuba, die ik positief
beoordeel. De EU en Nederland zijn
steeds tegenstanders geweest van
het door de VS gehanteerde
handelsembargo jegens Cuba. De EU
heeft de VN anti-embargo resolutie
daarom steeds ondersteund. Ik ben
van mening dat het handelsembargo
niet effectief is, en is geweest, om
veranderingen in Cuba te
bewerkstelligen. Deze zienswijze lijkt
binnen de VS geleidelijk aan terrein te
winnen. Ik juich dan ook toe dat
President Obama het
handelsembargo op delen heeft
verzacht en hoop dat de
veranderende houding van de VS zal
bijdragen aan een vreedzame
transitie op het eiland en een
verbetering van de
mensenrechtensituatie. De EU voert
op basis van het Gemeenschappelijk
Standpunt een eigenstandig beleid
versus Cuba, waarvan dialoog een
belangrijk onderdeel is.

een ambtelijk bezoek aan Cuba is
gaande.
Wat betreft de ontwikkelingen in
Cuba moet worden vastgesteld dat de
autoriteiten prioriteit geven aan
economische maatregelen, met name
ook op landbouwgebied, boven
hervormingen die kunnen leiden tot
democratisering en respect voor de
mensenrechten. Het komend najaar,
wanneer de Communistische Partij
van Cuba bijeenkomt om het beleid
voor de komende jaren vast te
stellen, zal mogelijk meer
duidelijkheid over de
beleidsvoornemens ontstaan.
Naar aanleiding van mijn toezegging
de mogelijkheden voor steun aan
vakbonden in Cuba te onderzoeken
heeft met het CNV, dat contacten
onderhoudt met een
vakbondsorganisatie in Cuba, overleg
plaatsgehad. Vakbondsactiviteiten
gericht op het bevorderen van vrije
nieuwsgaring en onafhankelijke
bibliotheken worden daarbij waar
mogelijk ruimer ondersteund.

7
Inzake Cuba heb ik toegezegd de
Kamer nader te zullen informeren
over de invulling van de dialoog met
Cuba, alsmede de mogelijke
toekomstige ontwikkelingen op Cuba
en de mogelijkheid tot steun aan
vakbonden in Cuba. Graag ga ik
hierbij op deze punten in.
Ten aanzien van de Nederlandse
dialoog met Cuba heb ik aangegeven
een brede en kritische dialoog te
willen voeren. Hiertoe worden op
ambtelijk niveau contacten met Cuba
onderhouden, waarbij het belang van
democratie en mensenrechten
voorop staat. Overleg over de
randvoorwaarden en de agenda voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5936