Stand van zaken communicatie over nieuwe donorwet met bijzondere doelgroepen,
Versie juni 2021.
Doelgroep

Wat doen/deden we?

Licht Verstandelijk
Beperkten/laaggeletterden

We ontwikkelden de website
www.hoewerktorgaandonatie.nl op het platform
Steffie.nl, waarmee de doelgroep informatie
krijgt over de donorwet en het donorregister.

Licht Verstandelijk Beperkten

Licht Verstandelijk Beperkten

Laaggeletterden

Laaggeletterden

Laaggeletterden

In aanvulling hierop ontwikkelden we een
gesprekstool waarmee de doelgroep in gesprek
kan met Steffie over orgaandonatie en de
nieuwe donorwet.
We ontwikkelen, in afstemming met SIEN
(belangenvereniging voor mensen met een
verstandelijke beperking) en de Vereniging
Gehandicaptenzorg Nederland, een Infographic
voor familie van wilsonbekwame kinderen en
volwassenen over registeren en doneren bij
wilsonbekwaamheid.
Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland
maakte, in overleg met VWS, een factsheet
met FAQ’s over de nieuwe donorwet voor
zorgaanbieders en zorgverleners.
We schrijven het voorlichtingsmateriaal over de
nieuwe Donorwet op A2-niveau en laten het
testen onder laaggeletterden.
De stichting Lezen en Schrijven ontwikkelde, in
opdracht van VWS, een lesbrief over de nieuwe
donorwet. Met behulp van deze lesbrief:
- begeleiden taalvrijwilligers en taaldocenten
laaggeletterden bij het leren lezen en schrijven
– krijgen laaggeletterden hulp bij het zoeken
en begrijpen van informatie over de nieuwe
donorwet
Samen met de Koninklijke Bibliotheek (KB) en
de Stichting Digisterker (SD) ontwikkelde VWS
een ondersteuningsaanbod voor bibliotheken.
Hiermee kunnen bibliotheken burgers
ondersteunen door het beantwoorden van

Wanneer
is/was het
klaar?
November 2019

Meer info

Steffie.nl is een online platform voor kwetsbare mensen,
dat jaarlijks 1 miljoen bezoekers heeft.

Juli 2020

Februari 2020

De infographic is onder andere gepubliceerd op
www.donorregister.nl en gedeeld met
belangenorganisaties van mensen met een verstandelijke
beperking.

Oktober 2019

Samen met het zorgveld bekijken we doorlopend wat er
nog meer nodig is aan informatie voor ouders, verzorgers
en professionals.

Doorlopend

Het voorlichtingsmateriaal wordt door Pharos afgestemd
met en getest door taalambassadeurs.

September 2020

De lesbrief van Stichting Lezen & Schrijven wordt ingezet
in de periode van aanschrijving (sept 2020-mrt 2021).

Vanaf juni 2020
In mei ging een portal live waarop bibliotheken
voorlichtingsmaterialen kunnen bestellen.
De KB biedt promotiemateriaal aan waarmee bibliotheken de
donorwet onder de aandacht kunnen brengen. Dit materiaal
sluit aan bij de voorlichtingscampagne van de Rijksoverheid.

vragen over de nieuwe donorwet en bij het
invullen van hun keuze in het Donorregister.

-

-

-

Laaggeletterden

SD heeft een handreiking gepubliceerd waarmee bibliotheken
leren hoe zij mensen kunnen ondersteunen bij het invullen
van hun keuze.
KB, SD en VWS hebben gezamenlijk een Webinar gemaakt
om bibliotheken voor te lichten over de nieuwe donorwet en
de rol die zij kunnen spelen bij het ondersteunen van
burgers.
De dienstverlening van bibliotheken is gestart vanaf medio
juni. Het accent van de ondersteuning ligt in de periode van
de aanschrijving (sept 2020 – medio 2021). In de brief die
mensen dan ontvangen, wordt de bibliotheek ook genoemd
als fysieke plaats voor hulp bij de registratie in het
Donorregister.
Stichting Oefenen.nl heeft circa 400.000 gebruikers, die
vooral in de thuissituatie oefenen met lezen en schrijven.

De stichting Oefenen.nl biedt thuis
oefenprogramma’s aan voor mensen die moeite
hebben met lees- en digitale vaardigheden. In
hun editie ‘Klik en Tik het internet op’ besteden
zij aandacht aan het invullen van je keuze in
het Donorregister.
Nivel onderzocht voor VWS de kennis en
houding van laaggeletterden over de nieuwe
donorwet en schreef een rapport met
aanbevelingen voor voorlichting hierover aan
laaggeletterden.
We onderzochten de mogelijkheid om
groepsvoorlichting te geven aan gedetineerden
in de Penitiaire Inrichting (PI) aan de hand van
een pilot bijeenkomst.

April 2020

Gedetineerden

We verstrekten informatie over de nieuwe
donorwet aan gedetineerden via casemanagers
en penitiair inrichtingsmedewerkers van DJI.

Eerste helft 2020

Gedetineerden

We gaven directe voorlichting aan
gedetineerden via Timeys, een krant voor
gedetineerden die verspreid wordt via
bibliotheken in PI’s.
De folder ´Het nieuwe donorregister. Wat
betekent dat voor mij?´is in elf talen
beschikbaar: Nederlands, Fries, Engels, Duits,

Vanaf najaar
2019

Laaggeletterden

Gedetineerden

Mensen met een migratie
achtergrond

Oktober 2019

In overleg met de klankbordgroep communicatie werkten
we vervolgacties uit, zoals met de Stichting Lezen en
Schrijven en Oefenen.nl (zoals hierboven beschreven.

Februari 2020

Uit de pilot in PI Alphen a/d Rijn kwam naar voren dat
bijeenkomsten met meerdere gedetineerden, uit het
oogpunt van veiligheid ingewikkeld en erg kostbaar zijn
om te organiseren. C orona zette een definitieve streep
door het plan. Het individueel begeleiden van een
gedetineerde door een casemanager bij het inv ullen van
een keuze heeft de voorkeur.
Alle PI’s kregen in januari een voorlichtingspakket en in
juni een brief met de laatste informatie over de invoering
van de donorwet. Ze zijn nogmaals geattendeerd op de
beschikbare voorlichtingsmaterialen en verschillende PI’s
hebben extra materialen besteld.
Vier uitingen zijn inmiddels verschenen: in november (2
pagina’s) 2019 en februari 2 pagina’s), mei en juni 2020.

Doorlopend

Mensen met een migratie
achtergrond

Mensen met een migratie
achtergrond

Spaans, Frans, C hinees, Pools, Arabisch, Turks,
Papiaments. Ook is de folder ingesproken in het
Berbers.
De animaties ´Het nieuwe donorregister´ en
´Hoe vult u uw keuze in?´ zijn in tien talen
beschikbaar: Nederlands, Engels, Duits,
Spaans, Frans, C hinees, Pools, Arabisch, Turks
en Tigrinya.
In kleine groepen gaan migranten in gesprek
(tijdens de zogenaamde Donordialoog) over
orgaan- en weefseldonatie en de nieuwe
donorwet. Er komen in totaal 100 dialogen in
Den Haag, Rotterdam en Amsterdam NieuwWest voor de vijf grootste groepen nietwesterse migranten.

Tussen september 2020 en april 2021 voerden
we 75 dialogen uit in 17 gemeenten buiten de
G4, waar relatief veel mensen met een migratie
achtergrond wonen (Turks, Marokkaans,
Surinaams, C araïbisch en Irakees).

Doorlopend

Vanaf oktober
2019

De dialogen zijn eind maart 2020 stopgezet i.v.m. corona
en sinds augustus 2020 weer opgestart.
Met het oog op een mogelijke nieuwe lockdown lieten we
een alternatieve methode ontwikkelen om voorlichting
aan migranten te geven via WhatsApp groepen. Na een
succesvolle test van deze methode, houden we deze
achter de hand voor het geval we de fysieke dialogen
weer stop moeten zetten.

Vanaf september
2020

De dialogen worden zoveel mogelijk uitgevoerd in de
periode waarin de inwoners van de betreffende gemeente
worden aangeschreven over hun registratie in het
Donorregister.
Vanaf het najaar 2020 ging de aandacht uit naar andere
gemeenten in Nederland dan de G4 waar ook grote
concentraties van eerder genoemde gemeenschappen
wonen. De nadruk lag daarbij op voorlichting. Er werden
diverse middelen ingezet om informatie over te dragen.
Voor een diepere ideologische dialoog werd verwezen
naar voorgangers en invloedrijke personen binnen de
gemeenschappen.

Mensen met een migratie
achtergrond

Voorlichtingsteams gingen het gesprek aan met
inwoners van achterstandswijken over de
nieuwe donorwet. In deze wijken wonen relatief
veel mensen met een migratie achtergrond.

oktober 2019 –
maart 2020

Mensen met een migratie
achtergrond

Verwey Jonker instituut schreef in opdracht van
VWS een advies over hoe migranten (nog
meer) effectief benaderd kunnen worden met
voorlichting

Januari 2020

De voorlichtingsteams zijn sinds eind maart niet meer
ingezet vanwege corona. Vanuit de voorbeeldfunctie van
VWS is besloten uit oogpunt van beeldvorming (als e en
voorlichtingsteam de 1,5 meter niet in acht neemt) de
teams niet meer in publieke ruimten in te zetten.
In overleg met de klankbordgroep communicatie werkten
we besluiten tot vervolgacties uit.

Mensen met een migratie
achtergrond

Mensen met een
migratieachtergrond

Mensen met een
migratieachtergrond

Mensen met een
migratieachtergrond/ouderen

Mensen met een
migratieachtergrond/ouderen

VWS levert informatie over orgaandonatie en
over de nieuwe donorwet aan de website
´Gezond in Nederland´ (voor Syriërs en
Eritreeërs) en voor posts op de Facebook
pagina´s Syriërs Gezond en Eritreeërs gezond
in de eigen taal.
Samen met PR-bureau HvdM stellen we
berichten en informatie op t.b.v. free publicity
over de nieuwe donorwet, afgestemd op de
vragen per specifieke culturele groep.
Stichting OC AN (C araïbische Nederlanders)
adviseert en ondersteunt bij de volgende
activiteiten voor mensen uit de C araïbische
gemeenschap: de productie van testimonials
over orgaandonatie en de nieuwe donorwet; de
productie van een tv-talkshow en een
voorlichtingsspot voor jongeren over hetzelfde
onderwerp; 7 voorlichtingsbijeenkomsten over
de nieuwe donorwet voor C araïbische
Nederlanders.
Voorlichtingsbijeenkomsten voor ouderen met
een migratieachtergrond door het Netwerk van
Organisaties van Oudere Migranten (NOOM).
Het gaat om 100 kleinschalige bijeenkomsten
in gemeenten waar in verhouding veel ouderen
met een migratieachtergrond wonen.

Vanaf augustus
2020

september 2020maart 2021

De bijeenkomsten worden zoveel mogelijk uitgevoerd in
de periode waarin de inwoners van de betreffende
gemeente worden aangeschreven over hun registratie in
het Donorregister.

NOOM produceert korte filmpjes in 10
verschillende talen om ouderen met een
migratieachtergrond op te roepen om hun
keuze vast te leggen in het Donorregister.
Facebookcampagne: met minimaal budget en
bestaand materiaal hebben we getest in
hoeverre ouderen te bereiken zouden zijn via
social media.

oktober 2020

De filmpjes worden door de voorlichters verspreid binnen
de gemeenschappen die zij bereiken met hun
voorlichting.

9 maart tot 9
april 2021

Met een meer gelaagde campagne i.p.v. twee losse posts
nu (nl. met het ‘see- think-do’ concept), iets groter
budget en de focus op vrouwen 65+ is het goed mogelijk
om veel meer ouderen (dan de 160.000 nu) online te
bereiken met een belangrijke boodschap.
Het is daarbij belangrijk om aan te sluiten bij de vragen
die bij hen leven. In dit geval ging het om vragen
rondom donatie die leeftijd/leefstijl gerelateerd waren.
Voor de antwoorden uit vragen uit deze post klikten
9.000 door voor meer informatie.

Juli 2020

Juni-december
2020

Zodra de aanschrijving start, zullen we ook persberichten
aanbieden aan de media van de belangrijkste
migratiegroepen, met cijfers over registratiegraad en
antwoorden op de meest gestelde vragen in iedere groep.
De talkshow is in september opgenomen en tenminste 2x
uitgezonden door RTV7, het kanaal voor C araïbische
Nederlanders. Losse onderdelen in de talkshow zetten we
ook in voor social media en tijdens de voorlichtingsbijeenkomsten voor deze doelgroep.

Met de Facebookcampagne (uniek bereik
160.000/doorklikkers: 9.000) en de voorlichtingsvideo’s
(5.000 bezoekers) hebben we het gemiste bereik van de
live bijeenkomsten (12.000- 5.200) goed kunnen
compenseren. Er zijn voldoende middelen en kanalen
ingezet om degene die daar behoefte aan hadden, goed
te informeren binnen de aangesproken doelgroep.
Mensen met een
migratieachtergrond/jongeren
(2e en 3e generatie)

Online Ramadan-campagne

11 april -20 mei
2021

Doel was Turkse en Marokkaanse Nederlanders bereiken
rond ramadanperiode. Er werd zoveel mogelijk
aangesloten bij imams en netwerken binnen de
gemeentes waar de grootste vertegenwoordiging van de
Turkse en Marokkaanse Nederlanders woont.
De 2e en 3e generatie ontving informatie via Facebook
en/of andere online kanalen. We selecteerden op leeftijd,
achtergrond, postcodegebied en favoriete pagina’s. Zij
ontvingen informatie rond de datum waarop in hun
gemeente een bijeenkomst werd gehouden.
We maken gebruik van de in 2020/2021 ontgonnen
netwerken door heel Nederland.
Resultaat:
88 (online) bijeenkomsten rondom de moskee voor de 1 e
en 2e generatie. Geschat bereik: 2.000. Gerealiseerd
bereik: 3.400
Facebook live uitzendingen Turkse gemeenschap. Bereik:
15.450
Aantal views opgenomen interview in Turks voor
Facebookpagina uitzendingen: 5.200
Facebook live uitzendingen Marokkaanse gemeenschap:
6.970
Aantal views opgenomen interview in Arabisch voor
Facebookpagina’s: 5.500
Aantal views opgenomen interview in Tamazigt voor
Facebookpagina uitzendingen: 11.000
Social media campagne via display banners en social
advertising (Facebook en Instagram):
Verwachte weergaven: 662.000
Gerealiseerde weergaven: 1.487.000
Verwachte klicks : 3.750
Gerealiseerde klicks: 11.100
In totaal zijn meer dan 47.000 mensen bereikt binnen de
doelgroep in de periode 11 april – 20 mei 2021.

Ouderen

Grote seniorenorganisaties, ANBO, KBO en
Seniorweb, leveren een bijdrage aan
voorlichting over de nieuwe donorwet, via hun
website en ledenblad.
We organiseren voorlichtingsbijeenkomsten
over de nieuwe donorwet en orgaandonatie
voor groepen ouderen buiten de grote steden.

Vanaf februari
2020

Als alternatief voor en aanvulling op de
voorlichtingsbijeenkomsten, zijn twee video´s
geproduceerd (1 over de nieuwe donorwet en 1
over orgaan- en weefseldonatie).

September 2020

Verspreiding van de video´s via deelnemers aan de
(eerdere en nieuwe) bijeenkomsten, ouderenbonden en
andere maatschappelijke organisaties zoals bibliotheken.

Jeugd

Extra gastlessen op scholen via NTS (2000)

C ontinue in
lopende
schooljaar

Dak- en thuislozen

In overleg met Valente (voorheen Federatie
Opvang) geven we informatie over de nieuwe
donorwet aan dak- en thuislozen.

Voorjaar 2020

Sinds maart zijn de gastlessen op scholen stopgezet
i.v.m. corona. De NTS onderzoekt, in nauw contact met
de scholen, de mogelijkheid om de gastlessen weer te
starten.
Met begeleiders en cliënten van de maatschappelijke
opvang is een strategie opgesteld.

Ouderen

Blinden en slechtzienden

Doven en slechthorenden

We hebben een audiobestand van de
informatiefolder in het Nederlands laten
inspreken en verspreid onder belangengroepen
van blinden. Ook de brief en het
registratieformulier, die vanaf september
worden verstuurd, zijn beschikbaar als
gesproken versie.
We hebben, in samenwerking met het
Nederlands Gebarencentrum, een
voorlichtingsfilmpje met een doventolk
gemaakt.

Januari –
december 2020

November 2019
en augustus 2020

Juni 2020

In februari en mei 2020 publiceerde KBO 2x een groot
artikel met verhalen en achtergrondinfo over de nieuwe
donorwet, gebaseerd op de meest gestelde vragen die
ouderen over de wet hebben.
De 300 geplande bijeenkomsten waren al volgeboekt.
Eind maart zijn deze bijeenkomsten stopgezet vanwege
de corona crisis. Vanaf september worden de
bijeenkomsten weer hervat.

Begin maart is aan alle instellingen voor maatschappelijke
opvang een voorlichtingspakket gezonden.
In juni hebben alle instellingen een brief met de laatste
stand van zaken ontvangen en is opnieuw gewezen op de
voorlichtingsmiddelen. Een aantal instellingen heeft
aanvullende materialen besteld.
We onderzoeken de mogelijkheden voor een optimale
toegankelijkheid van de website www.donorregister.nl.
De verwachting is dat vanaf begin 2021 de website van
het Donorregister ook via Readspeaker beschikbaar is
met voorleeshulp.

Dit filmpje is beschikbaar op Donorregister.nl en is eind
juni gedeeld onder de belangen- en
patiëntenverenigingen van doven- en slechthorenden.