Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2867
Vragen van het lid Verdonk
(Verdonk) aan de ministers van
Buitenlandse Zaken en van Defensie
over de situatie in Pakistan.
(Ingezonden 6 mei 2009)
1
Bent u bekend met het bericht over
de Amerikaanse zorg over het
Pakistaanse nucleair arsenaal?1
2
Hoe beoordeelt u de recente
ontwikkelingen in Pakistan waar de
Pakistaanse Taliban controle hebben
gekregen over de Swat-vallei en
hebben geprobeerd het gebied waar
zij controle over hebben uit te breiden
naar het district Buner? Vreest u voor
de ineenstorting van Pakistan?
3
Wat betekenen de recente
ontwikkelingen voor de veiligheid van
het Pakistaanse nucleaire arsenaal?
4
Wat kunt u samen met de Europese
Unie en de Verenigde Staten doen
om de Pakistaanse regering te
steunen en de aanpak van de
Pakistaanse Taliban te stimuleren?
5
Welke nationale en eventueel
internationale objectieven hebben de
Pakistaanse Taliban? Door wie
worden zij gesteund? Krijgen zij steun
van de Pakistaanse geheime dienst
ISI? Steunt de ISI nog steeds de
Taliban in Afghanistan?

KVR36477
2009Z08459
0809tkkvr2867
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

6
Kunt u aangeven wat al deze
ontwikkelingen voor invloed hebben
op onze missie in Uruzgan en de
veiligheid van onze militairen?
1

Trouw, 4 mei 2009: «VS verontrust over
nucleair arsenaal Pakistan»
www.trouw.nl/nieuws/wereld/
article2749734.ece/_VS_verontrust_over_
nucleair_arsenaal_Pakistan_.html

Antwoord
Antwoord van de ministers
Verhagen (Buitenlandse Zaken) en
Koenders
(Ontwikkelingssamenwerking)
(ontvangen 8 juni 2009)
1
Ja.
2
De afwezigheid van
regeringscontrole, waardoor
militanten en extremisten zich
kunnen ophouden in de betreffende
gebieden, geeft aanleiding tot grote
zorg. Nederland is van mening dat
het Pakistaanse leger geen optie
restte dan militair op te treden tegen
de Taliban in ondermeer Swat en
Buner. Nederland heeft echter wel
grote zorg over de humanitaire
gevolgen van het conflict.
Honderdduizenden burgers
ontvluchten het conflictgebied.
Pakistan heeft internationale hulp
nodig bij het bezweren van de
economische crisis en de
verslechterende veiligheidssituatie.

Een machtsovername door de Taliban
is vooralsnog niet aan de orde.
Tevens verwijs ik naar de
beantwoording van de Kamervragen
van de leden Van Roon en Wilders
(PVV) van 17 april 2009 over de
invoering van de sharia in noordwest
Pakistan (kenmerk 2009Z07399).
3
Op dit moment is er geen reden om
aan te nemen dat de veiligheid van
het Pakistaanse nucleaire arsenaal in
het geding is.
4
Tijdens de donorconferentie voor
Pakistan in Tokio op 17 april 2009
heeft de internationale gemeenschap,
waaronder de EU, de VS en
Nederland, Pakistan ruim vijf miljard
dollar aan hulp toegezegd. Deze hulp
komt ten goede aan de strijd tegen
terrorisme en extremisme evenals
sociaal-economische ontwikkeling.
Nederland gaf in Tokio aan dat
politieke hervormingen en
bestendiging van de democratie de
basis vormen voor de kritische
samenwerking. Nederland zal zich
onder meer richten op
armoedebestrijding, onderwijs, goed
bestuur en regionale projecten op het
gebied van water en vredesjirga’s.
Pakistan kijkt nadrukkelijk naar de EU
voor hulp ter verbetering van zijn
veiligheid en economie. Pakistan
streeft tevens naar betere toegang tot
de EU-markt. Nederland steunt een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6039

grotere rol van de EU in Pakistan en
de regio. De EU zal zich onder meer
richten op contraterrorisme,
non-proliferatie, mensenrechten en
goed bestuur. Nederland roept in
EU-verband op om Pakistan ook te
wijzen op de eigen
verantwoordelijkheid. Zo is het voor
Nederland essentieel dat de regering
verdergaande politieke en
economische hervormingen
doorvoert. Deze punten zullen
worden opgebracht tijdens de
EU-Pakistan top van 17 juni 2009.
Deze top is bedoeld om de
Pakistaanse regering te steunen in de
strijd tegen extremisme.
Nederland is lid van de Friends of
Democratic Pakistan. Deze groep
landen geeft politieke steun aan de
democratische Pakistaanse regering.
Ook in dit verband heeft Nederland
een duidelijke relatie gelegd tussen
de steun aan Pakistan en de
noodzakelijke politieke en
economische hervormingen.
De VS heeft het Afghanistan- en
Pakistanbeleid onder president
Obama herzien en is bezig met een
hulppakket van anderhalf miljard
dollar per jaar voor een periode van
vijf jaar, de zogenaamde Kerry-Lugar
Bill. Dit komt bovenop de aanzienlijke
militaire steun die Pakistan van
Amerika ontvangt.
Tijdens de donorconferentie in Tokio
bestond er overeenstemming om te
komen tot verbeterde
donorcoördinatie in Pakistan. De VS
legt steeds meer nadruk op civiele
samenwerking met Pakistan. Dit biedt
kansen voor grotere
complementariteit tussen de EU en
de VS.

Na de aanslagen in de Verenigde
Staten op 11 september 2001
distantieerde de Pakistaanse regering
zich meer van de Taliban en werd
Pakistan een frontlinie in de mondiale
strijd tegen terreur. Sindsdien is er
een golf van terroristische aanslagen
gepleegd in Pakistan. Onschuldige
Pakistaanse burgers zijn vaak het
slachtoffer van deze aanslagen. De
aanwezigheid van een deel van het
Taliban leiderschap in delen van
Pakistan is zorgelijk.
6
De recente ontwikkelingen in Buner
en Swat hebben geen directe invloed
op onze missie in Uruzgan en de
veiligheid van onze militairen daar,
maar beïnvloeden uiteraard wel de
regionale veiligheidssituatie in brede
zin.

5
De Pakistaanse Taliban is een
verzamelbegrip voor diverse militante
groeperingen die zich tegen de
Pakistaanse staat hebben gekeerd.
Sommige facties richten zich meer op
Afghanistan terwijl andere een meer
nationale agenda hebben. Niettemin
lijken al deze groeperingen een eigen
geografisch gebied na te streven,
waarbinnen zij vrijheid van handelen
hebben. De Pakistaanse Taliban
winnen steun onder de bevolking
door op te komen voor de wensen
van lokale gemeenschappen. De
handelwijze van de Taliban gaat
echter in steeds toenemende mate
gepaard met terreur en afpersing.
In het verleden waren er directe
banden tussen de Pakistaanse
inlichtingendienst ISI en de Taliban.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6040