Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1664
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over nep sociale huurwoningen gebouwd door private
partijen (ingezonden 10 december 2021).
Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 14 februari 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat corporaties bezorgd zijn over commerciële
partijen die sociale huurwoningen bouwen?1
Antwoord 1
Ja. Deze signalen zijn ook eerder ter sprake gekomen in gesprekken die ik
met uw Kamer en stakeholders heb gevoerd. Mede naar aanleiding daarvan
heb ik een onderzoek gestart. Ik heb toegezegd voor de zomer uw Kamer
hierover te informeren.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat er een verschil bestaat in verplichtingen, bijvoorbeeld
bij het huisvesten van doelgroepen, tussen corporaties en commerciële
partijen bij het bouwen van sociale huurwoningen?
Antwoord 2
Woningcorporaties hebben een volkshuisvestelijke taak. Vanuit deze taak
vragen wij op sommige gebieden meer van woningcorporaties dan van
commerciële partijen. Woningcorporaties komen ten behoeve van deze taak
in aanmerking voor staatssteun en commerciële partijen niet.
Vraag 3
Is het mogelijk dat er sociale huurwoningen gebouwd worden, mede dankzij
financiering vanuit het Rijk, die in een relatieve korte periode naar de markt
c.a. naar de vrije sector worden overgeheveld? Aan welke regels zijn
ontwikkelaars gebonden als zij woningen bouwen met financiële steun in het
sociale segment?

1

ah-tk-20212022-1664
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NOS, 8 december 2021; https://nos.nl/artikel/2408632-corporaties-bezorgd-over-commercielepartijen-die-sociale-huurwoningen-bouwen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Met de Woningbouwimpuls (WBI) draagt het Rijk bij aan gebiedsontwikkelingen met een publiek tekort. Deze subsidie gaat naar gemeenten. In de eerste
drie tranches is de voorwaarde gesteld dat minimaal 50% van het woningprogramma uit betaalbare woningbouw bestaat. Er worden geen directe eisen
gesteld aan hoe dit geborgd wordt. In de beoordeling van aanvragen voor de
Woningbouwimpuls zijn de opbouw van het woningbouwprogramma, de
borging daarvan en de mate waarin maatregelen zijn getroffen om woningen
langjarig betaalbaar te houden een expliciet onderdeel van de beoordeling.
Gemeenten kunnen, afhankelijk van de lokale situatie, maatwerkafspraken
maken met daarin eisen en voorwaarden rondom het bouwen van (sociale)
huurwoningen. Gemeenten kunnen dit regelen in de gronduitgifte overeenkomst (wanneer de gemeente grondeigenaar is), in de anterieure overeenkomst en/of in lokale verordeningen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de verhouding van nieuw te bouwen sociale huurwoningen te rooskleurig wordt voorgesteld wanneer een aanzienlijk deel
gebouwd door de private sector na een aantal jaren wegstroomt naar de vrije
sector? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het is belangrijk dat woningen echt beschikbaar zijn voor de doelgroep
waarvoor er wordt gebouwd. Ze moeten niet via constructies alsnog
onbereikbaar worden voor die doelgroep. Ook is het onwenselijk als door
afname van het bestaande aanbod, zonder dat het wordt aangevuld, de
doelgroep niet kan worden gehuisvest.
Vraag 5
In hoeverre kunnen gemeenten nog sturen op de ontwikkeling van sociale
huurwoningen wanneer veel grond reeds in private handen is?
Antwoord 5
Het is voor gemeenten mogelijk om in bestemmingsplannen – of op het
moment dat de Omgevingswet in werking treedt in een omgevingsplan –
percentages op te nemen ten aanzien van de woningbouwcategorieën sociale
huurwoningen, sociale koopwoningen, geliberaliseerde woningen voor
middenhuur («middeldure huurwoningen») of particulier opdrachtgeverschap
(vrije kavels). Middels een zogenoemde doelgroepenverordening legt de
gemeente daarnaast de instandhoudingstermijn, van ten minste 10 jaar, vast.2
Op deze manier kan een gemeente via het bestemmingsplan waarborgen dat
een bepaald percentage van nieuw te bouwen woningen sociale huurwoningen moet betreffen. Hiermee kan een gemeente publiekrechtelijk via het
bestemmingsplan sturen op de ontwikkeling van sociale huurwoningen, ook
op gronden die in private handen zijn.
Vraag 6
Wat vindt u ervan dat er een kwaliteitsverschil bestaat in zowel prijs als
grootte van sociale huurwoningen afhankelijk van of een corporaties of
private partij deze ontwikkeld? Deelt u de mening dat zulke verschillen niet
zouden moeten bestaan?
Antwoord 6
Voor de huurprijs van huurwoningen in het gereguleerde segment geldt het
woningwaarderingsstelsel (WWS). Zowel corporaties als private partijen zijn
hieraan gebonden. Het staat verhuurders vrij om binnen wat volgens het
WWS toegestaan is een huurprijs te bepalen. Als een verhuurder zich bij het
verhuren van een woningen met een gereguleerde huurprijs niet aan het
WWS houdt, kan de huurder bij de Huurcommissie de huurprijs naar
beneden laten bijstellen.

2

Onder de Omgevingswet wordt de instandhoudingstermijn in het omgevingsplan opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u ingaan op de toekomstbestendigheid van woningen wanneer deze
zeer klein gebouwd worden en niet ruim genoeg zijn om verschillende
toekomstige doelgroepen te voorzien van een betaalbare woning?
Antwoord 7
Het is belangrijk dat er per gemeente een balans is in het woningaanbod,
zodat er voldoende woonruimte is voor alle verschillende doelgroepen. Er
kan ook behoefte zijn aan kleine woningen, denk bijvoorbeeld aan alleenstaande starters en studenten. De toekomstbestendigheid komt echter in het
gedrang als het woningaanbod onvoldoende aansluit bij de verschillende
doelgroepen.
Vraag 8
Wat is de toekomstige verhouding van sociale huurwoningen in de grootste
10 gemeenten uitgesplitst naar eigendom in de tijd? Is er een krimp van
sociale huurwoningen in eigendom van corporaties als percentage van de
totale voorraad voorzien? Zo ja, wat vindt u daarvan?
Antwoord 8
Ik beschik niet over cijfers over de toekomstige verhoudingen van sociale
huurwoningen. Op dit moment doe ik onderzoek naar de omvang en
achtergrond van nieuwbouw van sociale huur door marktpartijen. Ik verwacht
de resultaten van dit onderzoek voor de zomer met uw Kamer te kunnen
delen.
Op nationaal en regionaal niveau laten prognoses zien dat het aandeel
sociale huurwoningen kan dalen door demografische en economische
ontwikkelingen. Zie Staat van de Woningmarkt 2021 p. 31. Het aantal
corporatiewoningen zal wel stijgen, maar minder snel dan de andere
sectoren.
Vraag 9
Bent u bereid gemeenten meer instrumenten te geven om te sturen op de
woningen die gebouwd worden? Kunt u ingaan op mogelijke instrumenten
die voorhanden zijn?
Antwoord 9
Zoals hierboven aangegeven in antwoord op vraag 5, hebben gemeenten
reeds een instrument tot hun beschikking. Ik heb contact met gemeenten,
Aedes en andere stakeholders om deze problematiek scherper in beeld te
krijgen en te kunnen duiden of hier extra maatregelen nodig zijn, bijvoorbeeld
ook in mijn eigen instrumentarium of dat van gemeenten. Dat beeld zal ik
betrekken bij mijn programma-aanpak. Zoals ik in het antwoord op vraag 1
heb aangegeven, ben ik mede op basis van signalen die ook in uw Kamer
aan de orde zijn geweest een onderzoek gestart. Ik streef ernaar dit onderzoek
voor de zomer met uw kamer te delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3