Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

33 578

Eerstelijnszorg

Nr. 69

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 juni 2019
Hierbij stuur ik u de monitor «contractafspraken huisartsenzorg en
multidisciplinaire zorg» van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)1. De NZa
geeft met deze monitor een globaal beeld van de contractering in de
huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg in 2019 weer. De NZa bekijkt de
afspraken binnen de contractering in het licht van de afspraken en
doelstellingen in het Bestuurlijk Akkoord Huisartsenzorg 2019–2022
(bijlage bij Kamerstuk 33 578, nr. 58). Ik zal kort schetsen wat de bevindingen en aanbevelingen van de NZa zijn en ga daarna kort in op het
vervolgproces naar aanleiding van deze monitor.
Algemene bevindingen contractafspraken 2019
De NZa geeft aan dat zorgverzekeraars standaardcontracten hanteren,
waarbij de NZa-maximumtarieven vrijwel zonder uitzondering worden
gevolgd. De huisartsenpraktijk kan hierbij keuzes maken voor aanvullende
vergoedingen van het zorgaanbod, afgestemd op de eigen werkwijze en
patiëntenpopulatie. Aanvullende inzet van personeel (zoals praktijkondersteuners) wordt vergoed tot aan een maximum per praktijk. Deze limiet
wordt nu door het grootste deel van de praktijken niet gehaald. Het
standaardcontract voor huisartsenzorg biedt aanbieders de ruimte om
extra personeel aan te trekken.
Huisartsen (en samenwerkingsverbanden) geven aan dat het huidig
contract belemmert bij de realisatie van de doelstellingen in het
bestuurlijk akkoord. Zij geven aan dat het huidige contract hen onvoldoende in staat stelt om meer tijd voor de patiënt uit te trekken.
Voor multidisciplinaire zorg maken de zorgverzekeraars maatwerkafspraken met samenwerkingsverbanden. Deze afspraken lopen inhoudelijk
sterk uiteen. De NZa ziet afspraken die zich beperken tot inmiddels
standaardketenzorgafspraken, maar ook bredere afspraken over onder1

kst-33578-69
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 578, nr. 69

1

steuning van eerstelijnszorg. Goede voorbeelden zijn afspraken over
ruime multidisciplinaire ondersteuning en afstemming, alternatieve
zorgprogramma’s voor kwetsbare patiëntengroepen of verregaande
samenwerkingsverbanden op specifieke onderdelen met ziekenhuizen en
andere zorgaanbieders.
Doelstellingen Bestuurlijk Akkoord
De NZa heeft vier onderwerpen uit het Bestuurlijk Akkoord verder
uitgelicht in de monitor. Hierbij presenteert zij ook enkele aanbevelingen.
1. Behoefte aan zorg in de regio nog niet overal voldoende in
kaart
De huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg moet beter worden
afgestemd op de daadwerkelijke behoefte aan zorg in een regio, in de
gemeente of in de wijk. In sommige regio’s moet er nog veel gebeuren
om de actuele zorgbehoefte in kaart te brengen en concrete afspraken te
maken over een samenhangend zorgaanbod in de eerstelijnszorg.
2. Investeringen in organisatie en infrastructuur
Zorgverzekeraars verschillen in aanpak bij de ontwikkeling van organisatie
en infrastructuur ter ondersteuning van huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg. Of de prioriteit ligt bij versterking op wijk- of regioniveau is
vooral afhankelijk van de al langer bestaande afspraken met samenwerkingsverbanden. Investeringen in wijk/regio-ondersteuning worden veelal
nog niet in onderlinge samenhang vormgegeven. Hou in de contracten
oog voor balans tussen noodzakelijke organisatie en infrastructuur op
zowel regio- als wijkniveau.
3. Meer tijd voor de patiënt
De huisarts moet voldoende tijd voor de patiënt hebben en houden, met
name voor groepen zoals kwetsbare ouderen, patiënten in achterstandswijken of patiënten met ggz-problematiek. Enkele thema’s zijn opgenomen
in de NZa-gereguleerde maximumtarieven 2019 (voor wijken met
achterstandsproblematiek, patiënten boven de 85 jaar en
ggz-ondersteuning). De standaardcontracten bieden daarboven ook meer
ruimte voor aanvullende inzet van praktijkondersteuners. Deze ruimte
wordt nog niet maximaal benut. Ook valt een hoog gebruik van de
aanvullende vergoeding voor praktijkmanagement op. Regionale
investeringen in ondersteuning en infrastructuur dragen ook bij aan meer
tijd voor de patiënt. Er zijn initiatieven die in algemene zin meer tijd voor
de patiënt nastreven, maar zorgaanbieders ervaren de geboden ruimte
vaak (nog) niet als oplossing voor de gesignaleerde knelpunten.
4. Werk aan de samenwerking
De NZa concludeert dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders vaak nog
tegenover elkaar staan in plaats van in partnerschap werken aan de
regionale problemen. Een voorbeeld hiervan is de kostenstijging als
gevolg van loonstijgingen (indexering). De NZa adviseert aan partnerschap te werken, gericht op het samen verhelpen van onderliggende
oorzaken van wederzijds ervaren onvrede.
Tot slot
Dit is een eerste meting van de NZa. Zoals in het Bestuurlijk Akkoord
huisartsenzorg is afgesproken zal ik de uitkomsten van de monitor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 578, nr. 69

2

binnenkort bestuurlijk met partijen bespreken. In dit bestuurlijk overleg zal
worden gesproken over wat we kunnen leren van de monitor en de
contractafspraken in 2019 en hoe bovengenoemde onderwerpen en
aandachtspunten vorm zullen krijgen in de contractafspraken huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg richting het jaar 2020 en verder. Dit vind
ik belangrijk, want de monitor laat zien dat er positieve elementen zitten in
de contractering en dat er ook punten zijn die aandacht behoeven.
Daarnaast blijkt uit de monitor dat er in sommige regio’s nog veel moet
gebeuren om de actuele zorgbehoefte in kaart te brengen en concrete
afspraken te maken over een samenhangend zorgaanbod.
Ik stimuleer partijen om gezamenlijk de regionale opgave in kaart te
brengen. VWS ondersteunt daarbij door middel van een basisdataset. De
basisdataset is door het RIVM ontwikkeld en sinds begin mei voor alle
partijen beschikbaar via www.regiobeeld.nl. Naast het ontwikkelen van de
basisdataset, ondersteun ik het opstellen van het gedeelde beeld ook
financieel via ZonMw. Er kunnen vouchers worden aangevraagd voor de
inhuur van expertise bij verdiepingsvragen die naar boven kunnen komen
bij het opstellen van het gedeelde regiobeeld. Deze aanvraag is op 4 juni
opengesteld via ZonMw.
De NZa zal ook de komende jaren de contractafspraken in de huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg en de naleving van de afspraken uit het
hoofdlijnenakkoord blijven monitoren. Ik zal u hierover blijven informeren.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 578, nr. 69

3