Bezuiniging op passend onderwijs
Bijsluiter bij ombuiging G3 in de begroting 2012 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII)

Algemene Rekenkamer

Met deze bijsluiter wil de

Lange Voorhout 8

Algemene Rekenkamer inzicht

Postbus 20015

bieden in de mate waarin de

2500 EA Den Haag

minister de Tweede Kamer in
de begroting informeert over

telefoon (070) 3424 44 00

bezuinigingen, intensiveringen

voorlichting@rekenkamer.nl

en de bijbehorende

www.rekenkamer.nl

maatregel(en) en effecten.

2011
bijsluiter bij de begroting 2012 van passend onderwijs

Wat heeft de Algemene Rekenkamer onderzocht?
In de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(OCW) hebben we de stelselherziening van en de bezuiniging op het passend
onderwijs onderzocht. Wij stellen vast dat de Tweede Kamer informatie
ontvangt over de omvang en het tijdspad van de bezuiniging op passend
onderwijs. Niet de minister, maar de schoolbesturen beslissen over hoe zij de
bezuiniging omzetten in concrete maatregelen. De beleidsinformatie geeft
aan dat het nieuwe stelsel en de bezuiniging voor de minister de gewenste
beheersing van de kosten opleveren voor onderwijsondersteuning. Het is
niet bekend wat de effecten zijn voor de leerlingen die extra onderwijsondersteuning nodig hebben.

Geeft de minister aan om welke bezuiniging het gaat?
Ja. De minister verlaagt het jaarlijkse budget voor passend onderwijs, met
A 300 miljoen per jaar vanaf 2015. Het tijdschema uit het regeerakkoord
is aangepast, waardoor tot 2015 cumulatief A 350 miljoen minder wordt
bezuinigd. In plaats van een bezuiniging van A 50 miljoen in 2012 en een
structurele bezuiniging van A 300 miljoen vanaf 2013, start de bezuiniging in
2013 met een bedrag van A 100 miljoen euro.
Dit bedrag loopt op naar A 200 miljoen in 2014 en structureel A 300 miljoen
vanaf 2015. In de 18 miljard monitor is de dekking opgenomen voor deze
aanpassing. De belangrijkste dekkingsmaatregelen zijn:
• een tijdelijke verlaging van het budget voor centrale uniforme toetsing;
• een tijdelijke verlaging van de middelen voor de maatschappelijke stage;
• een eenmalige korting in 2015 op het budget voor de prestatiebeloning
leraren;
• de verlaging van de uitkering van de prijsbijstelling 2011.

begeleiding en klassengrootte in het speciaal onderwijs. Maar of de bezuiniging
ook daadwerkelijk zo wordt ingevuld, is afhankelijk van de keuzes van de schoolbesturen (binnen een samenwerkingsverband passend onderwijs) over hun
budget. Dit wordt niet expliciet aangegeven.

Geeft de minister aan wat de verwachte effecten zijn?
Voor een deel. De minister verwacht dat door een stelselherziening en de
bezuiniging de kosten voor extra onderwijsondersteuning in het primair en
voortgezet onderwijs betaalbaar en beter beheersbaar blijven. Ook wil ze de
indicering en bekostiging vereenvoudigen.
De effecten van deze maatregelen voor de leerlingen die extra ondersteuning
nodig hebben, zijn nog onduidelijk. De leerlingen en hun ouders zijn afhankelijk
van de keuzes die de schoolbesturen maken. De minister geeft nu niet aan
wat zij gaat doen om op de hoogte te blijven van de bedoelde, maar ook
onbedoelde effecten van deze grote beleidsoperatie.

Reactie minister
De minister van OCW heeft op 5 oktober 2011 gereageerd op deze begrotingsbijsluiter. Over de verwachte effecten meldt de minister dat ze de Tweede
Kamer in januari 2011 per brief heeft geïnformeerd over haar plannen om de
effectiviteit van de investeringen in passend onderwijs in kaart te laten brengen.
In de begroting is geen verwijzing naar dit document opgenomen.

Geeft de minister aan welke maatregelen zij neemt?
Ja. De minister heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de beoogde invulling
en planning van de bezuinigingsmaatregelen. De exacte invulling van de
bezuiniging ligt echter voor een belangrijk deel buiten de invloedssfeer van de
minister. Zo geeft de minister aan dat bezuinigd wordt op ambulante

Zie voor de volledige reactie van de minister, de complete set begrotingsbijsluiters en de
overkoepelende brief www.rekenkamer.nl.