Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 825

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 september 2020
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de informele
Energieraad die op 5 en 6 oktober 2020 zal plaatsvinden.
Op het moment van schrijven is er nog geen definitieve agenda vastgesteld. Naar verwachting zal er tijdens de informele Energieraad gesproken
worden over het voorstel van de Europese Commissie om het Europese
broeikasgasreductiedoel voor 2030 op te hogen naar 55% en over
waterstof.
Op dit moment is het mijn streven om zelf aan de informele energieraad
deel te nemen. Hierbij houd ik nauwlettend de ontwikkelingen rondom
COVID-19 in de gaten.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

kst-21501-33-825
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 825

1

GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE ENERGIERAAD 5 en 6
OKTOBER 2020
De Informele Energieraad op 5 en 6 oktober zal vooralsnog fysiek
plaatsvinden. De agenda is op het moment van schrijven nog niet bekend.
Waarschijnlijk zal worden gesproken over het Climate Target Plan 2030 en
de bijbehorende Impact Assessment over ophoging van de 2030
EU-klimaatdoelstelling die de Commissie op 17 september heeft gepubliceerd. Daarnaast zal er waarschijnlijk over waterstof gesproken worden.
Impact assessment verhoging 2030 EU-klimaatdoelstelling
De Ministers zullen spreken over het voorstel van de Europese Commissie
om het Europese broeikasgasreductiedoel op te hogen naar ten minste
55%. Dit voorstel komt voort uit de 2030 Impact Assessment en de analyse
van de Integrale Nationale Energie-en Klimaatplannen (INEK’s), die de
Commissie op 17 september heeft gepubliceerd.
Inzet Nederland
Nederland is blij met het voorstel van de Commissie. Nederland heeft zich
de afgelopen jaren samen met een aantal andere ambitieuze landen op
klimaatgebied (««de kopgroep1»») actief ingezet voor het ophogen van
het 2030-doel naar 55%. Nederland stelt een kosteneffectieve aanpak van
de transitie centraal, waarbij we sturen op één doel, namelijk CO2-reductie. Eventuele ophoging van de bestaande Europese subdoelen voor
hernieuwbare energie en van energie-efficiëntie zullen dan ook beoordeeld worden op de vraag of ze in lijn zijn met het kosteneffectief behalen
van het nationale broeikasgasreductiedoel. Nederland is het met de
Commissie eens dat voor de implementatie van het nieuwe 2030-doel het
ETS verder aangescherpt dient te worden en dat verdere stappen in
bronbeleid, zoals strengere emissie-eisen voor voertuigen, noodzakelijk
zijn. Wat betreft de ideeën voor uitbreiding van het ETS, zal dit eerst
grondig bestudeerd worden. De specifieke voorstellen worden medio
2021 verwacht.
Indicatie krachtenveld
Lidstaten hechten grote waarde aan de Impact Assessment, omdat hierin
de consequenties voor de Unie van ophoging van het 2030-doel zullen
worden weergegeven en deze daarmee leidend is voor de aankomende
onderhandelingen.
Het krachtenveld is het afgelopen half jaar verschoven: waar sommige
lidstaten eerst tegen de ophoging van het 2030-doel waren, spreken deze
lidstaten zich nu uit voor een hoger doel. Ook heeft de afgelopen
maanden een aantal lidstaten laten blijken interesse te hebben in
deelname aan de kopgroep. De kans is dan ook aannemelijk dat de
kopgroep zich de komende maanden verder zal uitbreiden. De kopgroep
zet zich al jaren in voor een ophoging van het 2030-doel naar 55%. Zo is
begin maart 2020 op initiatief van de kopgroep een gezamenlijke
verklaring aan eerste vicevoorzitter Timmermans gestuurd die inmiddels
door 19 lidstaten is ondertekend, waarin wordt gepleit voor groen herstel
en snelle besluitvorming over het ophogen van het 2030-doel. Andere
lidstaten staan terughoudender of kritischer tegenover een snelle
ophoging van het 2030-doel.
Uit de Europese Raad van afgelopen juli blijkt ook de groeiende steun van
lidstaten voor het inzetten op klimaatambities om zo te bouwen aan een
1

Zweden, Finland, Denemarken, Letland, Frankrijk, Luxemburg, Portugal, Spanje, Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 825

2

toekomstbestendige en sterkere Europese economie en aan het concurrentievermogen van de EU. In die Raad is besloten dat een algemene
klimaatdoelstelling van ten minste 30% van het totale bedrag aan
uitgaven in het kader van het MFK en Next Generation EU zal gelden.
Deze klimaatacties moeten een bijdrage leveren aan het bereiken van
nieuwe klimaatdoelstellingen van de Unie voor 2030, die naar
verwachting eind dit jaar zullen worden geactualiseerd.
In het Europees Parlement lijkt er een meerderheid voor ophoging naar
ten minste 55%.
Tafelronde: waterstof
Naar verwachting wordt lidstaten gevraagd naar hun positie ten opzichte
van de waterstofstrategie van de Europese Commissie (d.d. 8 juli 2020) en
een omschrijving te geven van de huidige stand van zaken wat betreft
nationale beleidsinitiatieven en private projecten. Het Duitse voorzitterschap heeft al eerder te kennen gegeven de ontwikkeling van waterstof
van cruciaal belang te vinden voor het behalen van de EU-klimaatdoelen
en beoogt Raadsconclusies over de rol van waterstof te formuleren tijdens
haar voorzitterschap. Deze tafelronde biedt input voor de conclusies.
Inzet Nederland
De Nederlandse inzet is zoals beschreven in de kabinetsvisie waterstof2 en
het BNC-fiche «waterstofstrategie voor een klimaatneutraal Europa»3.
Nederland is van mening dat de opschaling van productie en toepassingen van waterstof cruciaal is voor de nationale en Europese klimaatdoelen en verwelkomt de hoge ambities van de Europese Commissie voor
de productie van schone waterstof. Nederland let nauwgezet op de ruimte
die de Commissie ook biedt voor de ondersteuning van alternatieven voor
groene waterstofproductie, zoals blauwe waterstof uit aardgas met
CO2-afvang, om zo een kosteneffectieve transitie te borgen. Ook zal
Nederland pleiten voor voldoende snelheid in de ontwikkeling van de
aangekondigde Europese beleidsinitiatieven en samenwerkingsprojecten
tussen lidstaten zodat de gestelde ambities ook daadwerkelijk te realiseren zijn. Ten slotte zal Nederland in haar interventie erop wijzen dat het
gestelde ambitieniveau vereist dat het experimenteerstadium snel wordt
doorlopen. Zonder zekerheid over de ruimte voor ondersteuning vanuit de
overheid gaan bedrijven niet investeren en daarom is het essentieel dat
de Commissie voornemens is om het milieu- en energiesteunkader
(MESK) in 2021 te herzien voor ondersteuning van schone waterstof. In
afwachting van die aanpassing zet Nederland bij de Europese Commissie
in op een constructieve aanpak bij de ondersteuning van waterstofprojecten die cruciaal zijn voor verdere ontwikkeling van een Europese markt
op basis van schone waterstof.
Indicatie krachtenveld
Omdat de waterstofstrategie van de Commissie nog nauwelijks definitieve
beleidsvoorstellen bevat is het speelveld op de belangrijkste onderwerpen
nog niet duidelijk. Een aantal lidstaten, zoals Duitsland, Frankrijk, Italië en
Portugal, heeft al ambitieuze nationale waterstofprogramma’s aangekondigd en beziet duurzame waterstof als een groeimarkt, waar nog veel
geïnvesteerd moet worden om kostendalingen en vraag- en aanbodontwikkeling te realiseren. Daarbij is een Europese aanpak gewenst is.
Duidelijk is dat vrijwel alle lidstaten erkennen dat waterstof van belang is

2
3

Kabinetsvisie waterstof, Kamerstuk 32 813, nr. 485.
BNC-fiche waterstofstrategie voor een klimaatneutraal Europa.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 825

3

voor de EU-klimaatdoelen en economische kansen biedt voor de EU, zeker
in de huidige economische dynamiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 825

4