Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1243

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 maart 2015
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en
Ecofinraad van 9 en 10 maart 2015 te Brussel.
Hiermee voldoe ik tevens aan het verzoek om voor dinsdag 3 maart, 12
uur schriftelijk te reageren op de motie van de leden van Haersma Buma,
Koolmees en Schouten om Frankrijk strikt te houden aan het Stabiliteitsen Groeipact (Kamerstuk 21 501-20, nr. 949), dat gedaan is naar aanleiding
van het debat over de Europese Top op 25 februari jl. (Handelingen II
2014/15, nr. 56, item 8).
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1243
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

1

Geannoteerde agenda ten behoeve van de Eurogroep en
Ecofinraad van 9 en 10 maart 2014 te Brussel.
Eurogroep 9 maart
1. Griekenland – stand van zaken
Document: n.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: Naar verwachting zal de Eurogroep van gedachten wisselen
over de stand van zaken van het leningenprogramma voor Griekenland.
De Griekse regering heeft op 19 februari jl. een verzoek ingediend bij de
voorzitter van de Eurogroep om het lopende EFSF-programma te
verlengen. Hierover heeft op 20 februari een extra Eurogroep plaatsgevonden (zie verslag extra ingelaste Eurogroep over Griekenland op
20 februari met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1239). Op maandag 23 februari
heeft de Griekse regering aan de Eurogroep en de instituties een lijst
gestuurd met daarin hervormingsmaatregelen, gebaseerd op het huidige
programma. De instituties hebben op 24 februari de Eurogroep geïnformeerd over hun oordeel over de lijst met hervormingsmaatregelen en
hebben geconcludeerd dat deze lijst voldoende omvattend is om te
dienen als valide startpunt van een proces dat de komende maanden zal
leiden tot een stapsgewijze succesvolle afronding van het programma. Op
basis van dit positieve oordeel van de instituties heeft er een telefonische
vergadering van de Eurogroep plaatsgevonden op 24 februari (zie verslag
telefonische vergadering van de Eurogroep van 24 februari 2015 over
Griekenland met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1240). Op basis van de lijst met
hervormingen van de Griekse regering en het oordeel van de instituties,
heeft de Eurogroep aangegeven het huidige EFSF-programma met vier
maanden te kunnen verlengen, onder voorbehoud van parlementaire
procedures in enkele lidstaten. Deze parlementaire procedures zijn eind
februari afgerond en de EFSF Directors hebben op 27 februari jl. definitief
ingestemd met de verlenging van het leningenprogramma van het EFSF
met vier maanden.
Zoals ook reeds in het verslag van de Eurogroep van 20 februari gemeld,
dient deze lijst met hervormingen als een startpunt. De Griekse autoriteiten en de instituties zullen de komende weken deze lijst uitwerken en in
de vorm van een aangepaste overeenkomst aan de Eurogroep voorleggen, uiterlijk eind april. De Eurogroep heeft benadrukt dat de nog
beschikbare tranche van het EFSF alleen uitgekeerd zal worden na een
positief oordeel van de instituties op basis van een voortgangsmissie en
na finaal akkoord van de Eurogroep. Dit geldt ook voor de nog beschikbare SMP-winsten over 2014.
Het kabinet is van mening dat de lijst met hervormingsmaatregelen van
de Griekse regering een valide basis biedt om verder te werken aan de
afronding van het programma. Dit is een startpunt en nu is het aan de
Griekse regering om samen met de instituties deze lijst verder uit te
werken in de vorm van een aangepaste overeenkomst. Daarnaast is het
voor het kabinet van belang dat Griekenland zich aan de afspraken houdt
die met internationale crediteuren zijn gemaakt.
2. Cyprus
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting: De Eurogroep zal door de Trojka (de Europese Commissie,
de Europese Centrale Bank, en het IMF) op de hoogte worden gebracht
van de voortgang van het leningenprogramma van het ESM en het IMF

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

2

aan Cyprus. Begin november 2014 heeft de Trojka geconcludeerd dat
Cyprus aan de prior action heeft voldaan betreffende de aanname door
het Cypriotische parlement van een nieuw juridisch raamwerk voor de
regulering en afhandeling van executoire verkoop van vastgoed (Foreclosure Bill).1 Deze wetgeving zou 1 januari 2015 ingaan. Als gevolg
hiervan heeft de Raad van Bewind van het ESM besloten tot uitkering van
de zesde tranche. Deze tranche van 350 miljoen euro is op maandag
15 december j.l. uitgekeerd. Uw Kamer is bij Kamerbrief van 19 december
jongstleden2 geïnformeerd over het feit dat Cyprus een wet heeft
aangenomen die inwerkingtreding van dit nieuwe juridisch raamwerk
uitstelt tot 30 januari 2015. Dit uitstel is inmiddels verlengd tot 19 maart.
Hierdoor voldeed Cyprus niet meer geheel aan de prior action. Nederland
is van mening dat Cyprus zo spoedig mogelijk dient te voldoen aan deze
prior action. Indien niet aan deze prior action voldaan is, zullen er geen
eventuele verdere tranches worden uitgekeerd.
3. Vervolg conceptbegrotingen
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting: De Eurogroep zal spreken over het proces van conceptbegrotingen (Draft Budgetary Plans). Eind november heeft de Commissie
over elke conceptbegroting een opinie gepubliceerd waarbij elk
ingediende plan een van de volgende kwalificaties kreeg: «compliant»,
«broadly compliant» en «risk of non-compliance». De Nederlandse
begroting werd als «compliant» beoordeeld. Bij zeven lidstaten was er
sprake van «risk of non-compliance». Voor drie lidstaten (Frankrijk, Italië
en België) gaf de Commissie aan haar positie ten aanzien van de
ingediende begroting begin maart te bezien. Op 25 februari heeft de
Commissie aangekondigd Frankrijk twee jaar uitstel te willen verlenen,
gecombineerd met het opleggen van additionele maatregelen voor de
begroting van 2015 en verdergaande structurele hervormingen (zie
agendapunt Implementatie SGP). Daarnaast heeft de Commissie
onderzocht of een mogelijke overschrijding van het schuldcriterium
aanleiding is tot het openen van een buitensporigtekortprocedure voor
Italië, België en Finland. Vanwege een aantal relevante factoren heeft de
Commissie geoordeeld dat dit niet noodzakelijk is. Procedurele stappen
worden formeel genomen in de Ecofinraad. Waar het om eurolanden gaat,
stemmen alleen eurolanden mee bij dergelijke beslissingen.
Naast het SGP komt ook de Macro-economische onevenwichtighedenprocedure (MEOP) aan de orde. De Commissie heeft geoordeeld dat Frankrijk,
Kroatië, Italië, Bulgarije en Portugal kampen met «buitensporige onevenwichtigheden, die vragen om doortastende beleidsactie en specifieke
monitoring». Nederland heeft het oordeel «onevenwichtigheden die
vragen om beleidsactie en monitoring» gekregen. Dit is de minst zware
categorie voor landen met een onevenwichtigheid. De Commissie ziet
voor Nederland nog risico’s m.b.t. de hoge private schuld. De Commissie
wijst er echter ook op dat de hervormingen die het kabinet heeft doorgevoerd hebben bijgedragen aan het herstel op de woningmarkt. Het kabinet
is verheugd om te horen dat de Commissie onderschrijft dat de hervormingen op de woningmarkt haar vruchten beginnen af te werpen.

1

De bent bij brief van 3 december 2014 geïnformeerd over de vijfde voortgangsrapportage en
deze prior action (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1211).
2
Kamerstuk 21 501-07, nr. 1218

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

3

4. Thematische discussie over dienstenmarkten in de Eurozone
Document: Niet openbaar
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: Tijdens de Eurogroep van maart zullen lidstaten in het kader
van de thematische discussies in de Eurogroep over groei en banen
spreken over de dienstenmarkthervormingen binnen de eurozone. De
Eurogroep is in de aanbevelingen aan de eurozone als geheel – welke
gelijktijdig met de landenspecifieke aanbevelingen in juni 2014 zijn
gepubliceerd – opgeroepen om thematische discussies te voeren over
structurele hervormingen met potentieel grote spillovers. De hervorming
van de dienstenmarkt is daarbij geïdentificeerd als één van de onderwerpen.
Volgens het kabinet ligt op het gebied van de interne markt voor diensten
nog een groot onbenut economisch potentieel. Daarom moet zij verder
worden versterkt. De Commissie heeft op het vlak van de interne markt
een hernieuwde en integrale internemarktstrategie voor goederen en
diensten aangekondigd in haar werkprogramma. De kabinetsappreciatie
van het werkprogramma is eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstuk
22 112, nr. 1940).
Gezien het grote onbenutte economisch potentieel van de interne markt
voor diensten wordt een thematische discussie op politiek niveau over dit
thema verwelkomd. Politieke discussies over belangrijke hervormingsterreinen kunnen bijdragen aan een brede overeenstemming over de
belangrijkste uitdagingen voor de eurozone, stelt lidstaten in staat om van
elkaar te leren en kan de «peer pressure» verhogen.
5. Bankenunie – eurozoneaspecten
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: De Eurogroep zal naar verwachting spreken over de
voortgang rondom de bankenunie. Naast de vormgeving van een
gemeenschappelijk toezichtmechanisme en afwikkelingsmechanisme is
de afgelopen jaren gewerkt aan de verdere harmonisatie van de wet- en
regelgeving voor banken (het zogenaamde Single Rulebook). Voor een
effectief functionerende bankenunie is het van belang dat de lidstaten de
overeengekomen regelgeving zo snel mogelijk en op adequate wijze
implementeren. Nederland hecht hier dan ook veel belang aan. Naar
verwachting zal de Eurogroep spreken over de voortgang van deze
nationale implementatieprocedures.
Mogelijk wordt verder gesproken over de follow-up van de comprehensive assesment door de banken waarbij een kapitaaltekort is geconstateerd. Nederland acht het van belang dat er adequate follow-up wordt
gegeven aan de resultaten van de comprehensive assessment en dat de
gevonden kapitaaltekorten tijdig en volgens de in de Ecofinraad overeengekomen procedures worden aangevuld.
6. Terugkoppeling Europese Raad februari jl.
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: In de Eurogroep zal mogelijk stil worden gestaan bij de
discussie over het verbeteren van het economisch bestuur in de Eurozone.
Tijdens de Eurozonetop van 24 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 922) is
de Commissievoorzitter opgeroepen om, samen met de voorzitters van de
Eurozonetop, de Eurogroep en de ECB, volgende stappen voor te bereiden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

4

op weg naar beter economisch bestuur in de Eurozone. Deze oproep is bij
de Europese Raad van 18 december jl. herhaald (Kamerstuk 21 501-20, nr.
935). Een eerste discussie heeft plaats gevonden tijdens de informele
Europese Raad op 12 februari (Kamerstuk 21 501-20, nr. 947). Het eindrapport zal worden gepresenteerd aan de Europese Raad van juni. Voor
Nederland is het van belang dat lidstaten nauw worden betrokken bij
opstellen van het rapport van de vier voorzitters, conform de conclusies
van de Europese Raad van 18 december jl. Nederland hecht er aan dat in
het eindrapport de drieslag hervormingen, gezonde overheidsfinanciën en
investeringen, ondersteund door verdieping van de interne markt,
terugkomt. Daarnaast vindt Nederland het belangrijk dat het democratisch
draagvlak bij eventuele verdere versterking of verdieping van de EMU
wordt geborgd.
7. Rapportage schulduitgifte
Document: two-pack – seventh ex-ante public debt reporting under the
two-pack; december 2014 exercise (niet openbaar)
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De Europese Commissie zal een presentatie geven over de
kwartaal- en jaarrapportages over de schulduitgiftes van de lidstaten.
Onder het two-pack is de kwartaal- en jaarrapportage verplicht voor
eurozonelidstaten. Niet eurozone-lidstaten hebben de mogelijkheid om de
rapportage op vrijwillige basis aan te leveren.
Het doel van de rapportage is om een betere coördinatie en planning van
de nationale financiering van de staatsschuld tussen de lidstaten te
bewerkstelligen. Lidstaten rapporteren op kwartaalbasis aan de Eurogroep
en de Europese Commissie over hun plannen voor schulduitgifte. In de
jaarrapportage wordt gekeken naar de verwachte financieringsbehoefte
voor het komende jaar en hoe deze vervuld gaat worden. De kwartaalrapportage gaat in op de specifieke uitgiftes in het betreffende kwartaal.
Ecofinraad 10 maart
1. Investeringsplan voor Europa
Document: Voorstel Verordening Europees Fonds voor Strategische
Investeringen (http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/
?uri=CELEX:52015PC0010&rid=1)
Aard bespreking: Algemene oriëntatie
Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid
Toelichting: De Ecofinraad zal trachten een Raadspositie in te nemen
over de verordening voor het Europees Fonds voor Strategische Investeringen. De verordening regelt de juridische basis voor een overeenkomst
tussen de Commissie en de EIB over een dergelijk fonds, de onderliggende garantie vanuit de EU-begroting, een investeringsadvieshub en een
projectenpijplijn. Het kabinet had naar aanleiding van het Commissievoorstel enkele punten van aandacht. Inmiddels lijkt er overeenstemming
over een aantal aanpassingen. Deze komen tegemoet aan de Nederlandse
aandachtspunten. Zo is de mogelijkheid verwijderd voor derde partijen
(buiten de Commissie en de EIB) om invloed te verkrijgen in het bestuur
van het EFSI en is er een horizon- en evaluatiebepaling opgenomen. Voor
de slagkracht van het EFSI is het belangrijk dat overeind is gebleven dat
de investeringen van EFSI niet sectoraal of geografisch verdeeld zullen
worden. Tot slot hechtte Nederland eraan dat in de verordening duidelijk
was verwoord dat onderzoek en innovatie een belangrijk investeringsgebied is, hetgeen ook zo is vastgelegd. Nederland kan derhalve met de
algemene oriëntatie instemmen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

5

2. Implementatie bankenunie
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: De Ecofinraad zal naar verwachting spreken over de
voortgang rondom de bankenunie. Naast de vormgeving van een
gemeenschappelijk toezichtmechanisme en afwikkelingsmechanisme is
de afgelopen jaren gewerkt aan de verdere harmonisatie van de wet- en
regelgeving voor banken (het zogenaamde Single Rulebook). Voor een
effectief functionerende bankenunie is het van belang dat de lidstaten de
overeengekomen regelgeving zo snel mogelijk en op adequate wijze
implementeren. Nederland hecht hier dan ook veel belang aan. Naar
verwachting zal de Ecofinraad spreken over de voortgang van deze
nationale implementatieprocedures.
Mogelijk wordt verder gesproken over de follow-up van de comprehensive assesment door de banken waarbij een kapitaaltekort is geconstateerd. Nederland acht het van belang dat er adequate follow-up wordt
gegeven aan de resultaten van de comprehensive assessment en dat de
gevonden kapitaaltekorten tijdig en volgens de in de Ecofinraad overeengekomen procedures worden aangevuld.
3. Voorbereiding Europese Raad van maart
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: In het kader van de voorbereiding Europese Raad zal de
Commissie naar verwachting een overzichtspresentatie geven van de
analyserapporten die zij voor iedere lidstaat heeft opgesteld. Deze
rapporten zijn op 26 februari gepubliceerd. Hierover wordt geen discussie
voorzien. Ook staan de nieuwe broad economic policy guidelines
geagendeerd, hierover zal van gedachten worden gewisseld. De guidelines vervangen de oude guidelines uit 2010 en zijn een invulling van
artikel 121 (2) uit het Verdrag. De hernieuwde guidelines zijn momenteel
nog niet beschikbaar.
4. Implementatie Stabiliteits- en Groeipact
Document: Nog niet beschikbaar
Aard bespreking: Aanname
Besluitvormingsprocedure: Gekwalificeerde meerderheid
Toelichting: De Ecofinraad zal beslissen over de aanbeveling van de
Europese Commissie om Frankrijk een nieuwe deadline te geven voor
beëindiging van het buitensporig tekort, gecombineerd met het opleggen
van additionele maatregelen voor de begroting van 2015 en verdergaande
structurele hervormingen. In 2013 heeft Frankrijk van de Raad, op
aanbeveling van de Commissie, twee jaar uitstel gekregen om het tekort
terug te brengen. Nederland kreeg toen ook een jaar uitstel van de
Commissie. Uitstel kan worden gegeven als een lidstaat effectief gevolg
heeft gegeven aan de aanbeveling, maar er sprake is van tegenvallende
economische omstandigheden waardoor de doelstellingen uit de
aanbeveling niet meer kunnen worden gehaald (art. 3(5) van Vo. 1467/97).
Op basis van het ingediende Draft Budgetary Plan en recente ramingen
van de Commissie (herfstraming en winterraming) werd duidelijk dat
Frankrijk de deadline van 2015 niet zal behalen. In haar opinie over de
conceptbegroting gaf de Commissie aan haar positie ten aanzien van de
Franse (en Italiaanse en Belgische) begroting begin maart te bezien. Op
25 februari heeft de Commissie aangekondigd met een nieuwe aanbeveling te komen voor Frankrijk. De Commissie heeft hierbij geconcludeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

6

dat Frankrijk effectief gevolg heeft gegeven aan de vorige aanbeveling uit
2013, door in 2013 en 2014 voldoende maatregelen te nemen om het
tekort terug te dringen. De Commissie geeft in haar aanbeveling aan dat
voor het jaar 2015 additionele structurele maatregelen van 0,2% benodigd
zijn om de minimale structurele verbetering van 0,5% die in de verordening van de correctieve arm is vastgelegd te behalen. Op basis van de
laatste raming, de winterraming, verbetert Frankrijk het structureel saldo
slechts met 0,3%. Frankrijk zal deze maatregelen uiterlijk eind april moeten
specificeren, aannemen en implementeren en zal drie maanden na
aanname van de nieuwe aanbeveling door de Raad opnieuw worden
beoordeeld. Als blijkt dat Frankrijk dan geen effectief gevolg heeft
gegeven kan de Commissie voorstellen om over te gaan tot de volgende
stap in de procedure, inclusief sanctiemogelijkheden.
Daarnaast zal Frankrijk vooruitgang moeten laten zien op het gebied van
structurele hervormingen. De Commissie heeft vastgesteld dat er in
Frankrijk sprake is van buitensporige macro-economische onevenwichtigheden, met name gerelateerd aan zwak concurrentievermogen en het
hoge schuldniveau. Voor Frankrijk (en tevens Kroatië) heeft de Commissie
aangekondigd dat in mei, na beoordeling van de ingediende Nationale
Hervormingprogramma’s en de Stabiliteit- en Convergentie programma’s,
een beslissing wordt genomen over het al dan niet openen van een
buitensporige onevenwichtighedenprocedure (de correctieve arm van de
MEOP). In dat geval is Frankrijk verplicht om middels een correctief
actieplan structurele hervormingen aan te kondigen om de onevenwichtigheden tegen te gaan.
Nederland is van mening dat door de expliciete additionele eis voor 2015,
de korte deadline voor Frankrijk om actie te ondernemen, en de druk op
structurele hervormingen de Commissie in haar nieuwe aanbeveling voor
Frankrijk het Stabiliteits- en Groeipact voldoende waarborgt. Nederland
kan dus instemmen met de aanbeveling van de Commissie. Ook onderschrijft Nederland het oordeel van de Commissie dat Frankrijk additionele
hervormingen moet doorvoeren.
Daarnaast heeft de Commissie onderzocht of een mogelijke overschrijding
van het schuldcriterium aanleiding is tot het openen van een buitensporigtekortprocedure voor Italië, België en Finland. Vanwege een aantal
relevante factoren heeft de Commissie geoordeeld dat dit niet noodzakelijk is. Hierbij wijst de Commissie onder andere op de lage groei en de
implementatie van structurele hervormingen. Het meenemen van
dergelijke factoren in de beoordeling – in het bijzonder bij overschrijding
van het schuldcriterium – past binnen de bestaande regels van het SGP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1243

7