Geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van
de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken,
12-13 juli te Innsbruck, Oostenrijk

I. Binnenlandse Zaken, Immigratie en Asiel
1. Sessie I: Presentatie Wenen proces: Europese grensbescherming –
Crisisbestendig asielstelsel
Voor de bespreking van dit agendapunt is bij het opstellen van deze agenda nog geen
discussiedocument beschikbaar. Naar verwachting zullen aanwezige ministers komen
te spreken over de veiligheidsdimensie van migratie. Het inkomende Oostenrijkse
voorzitterschap stelt dat het huidige gemeenschappelijke Europees asielstelsel
(GEAS) niet werkt. Oostenrijk is bovendien van mening dat het GEAS irreguliere
migratie aanwakkert, het niet gelijk geïmplementeerd wordt door lidstaten en de
opvangcapaciteit in verschillende lidstaten overbelast is.
Oostenrijk gaf eerder al aan dat de nadruk wat migratie betreft tijdens zijn
voorzitterschap zal liggen op het veiligheidsperspectief, met name op
buitengrensbewaking. Wat het inkomende voorzitterschap betreft moet de discussie
zich verleggen naar een onderwerp met een grotere gemene deler: een betere
bescherming van de buitengrenzen, onder andere door het versterken van het
agentschap Frontex en het sluiten van akkoorden met derde landen over terug- en
overname en het afhandelen van asielaanvragen. Het inkomend voorzitterschap wil
zich ook verder toeleggen op het versterken van het Schengengebied, als ‘grootste
prestatie en basis voor het economisch succes van de EU’. Het Schengengebied kan
echter alleen goed functioneren als de buitengrenzen goed beschermd zijn. Totdat dat
bewerkstelligd is zal Oostenrijk zijn eigen binnengrenscontroles behouden.
Nederland zal tijdens deze sessie in elk geval het belang benadrukken van een
geïntegreerde aanpak van de migratieproblematiek, zoals neergelegd in de integrale
migratieagenda van dit kabinet, waarbij acties worden ondernomen op alle punten
van de route: in landen van herkomst, transit- en opvanglanden en in Europa. De
herziening van het GEAS vormt een cruciaal onderdeel van deze geïntegreerde
aanpak. Immers, het is nog niet realistisch dat stappen op het gebied van het beheer
van de gezamenlijke buitengrens de asielinstroom tot een minimum zullen
terugbrengen. Bovendien dient deze herziening onder meer ook om te zorgen voor
kortere en efficiëntere asielprocedures, het voorkomen van secundaire
migratiestromen en een betere link tussen asielprocedures en terugkeer. Daarin zit
het blijvende belang voor Nederland van een verbetering van het GEAS. Nederland
zal er daarom bij het inkomend voorzitterschap op aandringen om de
onderhandelingen over het GEAS voort te zetten. Uit de conclusies van de Europese
Raad van 28-29 juni volgt ook de opdracht aan de Raad om de onderhandelingen
spoedig af te ronden. Het zou wat Nederland betreft een verkeerd signaal zijn om
deze onderhandelingen nu op een zijspoor te zetten, ten faveure van een nadruk op
maatregelen gerelateerd aan buitengrensbewaking.

II. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap

1

2. Sessie II: Europese waarden (artikel 2 en 3 VEU) - Betekenis voor een op de
burger gerichte, crisisbestendige, toekomstgerichte Veiligheidsunie
Met het opstellen van deze geannoteerde agenda was nog geen Raadsdocument
beschikbaar. Gezien het eerdere gepresenteerde trio-voorzitterschapsprogramma op
het gebied van de interne veiligheid zal het vermoedelijk gaan om het starten van
een informeel beleidsdebat over de toekomstige lange termijn doelen van een
Veiligheidsunie richting 2025. Zowel het waarborgen van Europese waarden als het
versterken van de interne en externe veiligheid, inclusief het versterken van
crisisbeheersing zijn horizontale thema’s binnen een toekomstgerichte
Veiligheidsunie. Vermoedelijk zal het voorzitterschap voortborduren op de Europese
Veiligheidsagenda die loopt van 2015-2020.
Het Oostenrijks voorzitterschap heeft er voor gekozen om het onderwerp van een
toekomstgerichte veiligheidsunie te verbinden met de EU-waarden alsmede een
burgergerichte en crisisbestendige aanpak onder verwijzing naar twee bepalingen van
het verdrag betreffende de Europese Unie (VEU). Voor de burger is de relatie tussen
veiligheid en controles aan de buitengrenzen enerzijds en een ruimte zonder
binnengrenzen en immigratie, in het bijzonder in tijden van crisis, anderzijds, een
onderwerp van zorg. Deze relatie is terug te vinden in het EU-verdrag.
Artikel 2 VEU opent met: ‘De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de
menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en
eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot
minderheden behoren. Van artikel 3 VEU zijn de leden 1 en 2 gerelateerd aan deze
onderwerpen: ‘De Unie heeft als doel de vrede, haar waarden en het welzijn van haar
volkeren te bevorderen’ en ‘De Unie biedt haar burgers een ruimte van vrijheid,
veiligheid en recht zonder binnengrenzen, waarin het vrije verkeer van personen
gewaarborgd is in combinatie met passende maatregelen met betrekking tot controles
aan de buitengrenzen, asiel, immigratie, en voorkoming en bestrijding van
criminaliteit’.’
Voor wat betreft het starten van een informeel beleidsdebat over de toekomstige
lange termijn doelen van een Veiligheidsunie richting 2025 is de inzet van het
Voorzitterschap nog niet duidelijk. Wat Nederland betreft zou in dit debat in ieder
geval extra aandacht uit moeten gaan naar de onderwerpen: cybersecurity;
bestrijding van georganiseerde misdaad, terrorismebestrijding en crisismanagement.
Daarbij zijn informatie-uitwisseling, sector-overstijgende aanpak en operationele
samenwerking binnen de EU en met partners daarbuiten vereist.

3. Lunchbespreking: Actie tegen antisemitisme en bescherming van de Joodse
instellingen in Europa
Op het moment van schrijven was er nog geen raadsdocument beschikbaar. We
beperken ons hier dan ook tot enige opmerkingen over het beleid in Nederland en
conclusies van onderzoeken.
Zoals u weet zet Nederland zich ten volle in voor bestrijding van antisemitisme; de
aanpak van antisemitisme is complementair aan de bredere inzet binnen het
Nationaal Actieprogramma tegen discriminatie. Onderzoek toont aan dat in
Nederland het Midden-Oosten conflict en voetbal de belangrijkste factoren zijn voor
antisemitische uitingen.
De preventieve inzet van Nederland richt zich op drie gebieden: bevordering van de
dialoog, onderwijs en voetbal. Met betrekking tot de veiligheid van de Joodse
gemeenschap geldt dat er vanuit de rijksoverheid regelmatig contact is met lokale
2

autoriteiten en de Joodse gemeenschap; Waar nodig worden zichtbare en
onzichtbare beveiligingsmaatregelen getroffen. Discriminatiemetingen van politie en
anti-discriminatievoorzieningen (ADV’s) uit 2017 laten een daling van het aantal
antisemitische incidenten in Nederland zien.
Ook recent Europees onderzoek naar mogelijk verband tussen antisemitisme in
West-Europa en de komst van recente migranten uit Midden-Oosten en Noord-Afrika
laat zien dat de statistieken van geregistreerde incidenten géén stijgende trend
vertonen: ze schommelen afhankelijk van het oplaaien van het Midden-Oosten
conflict. Joodse belangenorganisaties hebben in gesprekken aangeven dit anders te
ervaren. Zij maken zich zorgen over de veiligheid van de Joodse gemeenschap in ons
land.

4. Sessie III: Politiesamenwerking: mensenhandel, gemeenschapscontrole
Ten tijde van het opstellen van deze Geannoteerde Agenda was er nog geen
Raadsdocument beschikbaar. Vermoedelijk wil het Voorzitterschap een (informeel)
beleidsdebat voeren over Europese politiesamenwerking en hoe deze te verbeteren
als het gaat om mensensmokkel. Daarnaast wil het voorzitterschap vermoedelijk
aandacht vragen voor het onderwerp ‘community policing’ in het kader van
mensensmokkel, hetgeen inhoudt dat er aan goede relaties wordt gewerkt met
burgers, ketenpartners en betrokken lokale organisaties om problematiek gerelateerd
–bijvoorbeeld op het gebied van mensensmokkel- tijdig te signaleren en daar zo
adequaat mogelijk op te reageren.

5. Sessie IV: E-evidence
Op dit moment is nog niet bekend welke specifieke punten het Oostenrijkse
voorzitterschap aan de orde wil stellen. In de Geannoteerde agenda voor de JBZ-raad
van juni jl. stond kort beschreven wat de voorstellen van de Commissie inzake de
verbetering van grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijs inhouden.
Tijdens die raad heeft Nederland eerste oriënterende opmerkingen gemaakt. Zoals
tijdens het AO JBZ van 31 mei jl. is gewisseld, hecht Nederland aan een balans
tussen de effectiviteit van het voorstel en passende waarborgen. Daarbij wordt
belang gehecht aan een vorm van betrokkenheid van andere lidstaten door middel
van informatie uit de lidstaat die een verstrekkings- of bewaringsbevel uitvaardigt,
aan het zoveel mogelijk beperken van de uitvoeringslasten van het bedrijfsleven en
aan bescherming van de fundamentele vrijheden en rechten van burgers. De BNC
fiches ten aanzien van de voorgestelde “Verordening Europese Verstrekkings- en
Bewaringsbevelen voor e-evidence” respectievelijk de “Richtlijn juridische
vertegenwoordigers voor verzameling van bewijs in strafprocedures” zullen dienen als
inhoudelijke basis voor de onderhandelingen in de desbetreffende raadswerkgroep
over e-evidence.
In de fiches is aangegeven dat de noodzaak voor het vergroten van de mogelijkheid
voor grensoverschrijdende vorderingen wordt onderschreven. De huidige wijze en
aard van data opslag en modus operandi bij digitale criminaliteit maken deze
mogelijkheid essentieel. Daarnaast is aangegeven dat op belangrijke onderdelen nog
een concrete positie moet worden bepaald, zoals ten aanzien van de reikwijdte van
het voorstel, de waarborgen en rechtsmiddelen voor burgers en de gevolgen voor het
bedrijfsleven. Deze aandachtspunten worden verder uitgewerkt.

6. Sessie V: Verbetering van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken

3

Voor dit agendapunt is nog geen document van het Oostenrijks voorzitterschap
ontvangen. De civielrechtelijke onderwerpen die momenteel in Europees verband
spelen, liggen op het terrein van consumentenrecht (o.a. collectief verhaal, de
levering van digitale inhoud, de verkoop van goederen), auteursrecht,
faillissementsrecht en familierecht (Brussel II bis).
Mogelijk zal het ook gaan om twee nieuwe voorstellen die de Europese Commissie op
31 mei 2018 heeft uitgebracht. Het gaat om het voorstel voor een verordening tot
aanpassing van de EG-Bewijsverordening (Verordening (EG) Nr. 1206/2001 van 28
mei 2001 betreffende de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het
gebied van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken) en tot aanpassing van
de EG-Betekeningsverordening (Verordening (EG) Nr. 1393/2007 van 13 november
2007 inzake de betekening en kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en
buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en handelszaken). De Bewijsverordening en
de Betekeningsverordening vormen beide maatregelen op het gebied van de justitiële
samenwerking in burgerlijke en handelszaken en dragen bij aan de goede werking
van de interne markt.
Voornaamste doel van het voorstel tot aanpassing van de EG-Bewijsverordening is de
verzending van verzoeken tot bewijsverkrijging in zaken met grensoverschrijdende
aspecten te moderniseren. Het voorstel stelt de elektronische weg verplicht voor de
verzending van verzoeken tussen de gerechten van de verschillende lidstaten.
Daarnaast wil het voorstel een beter, frequenter en sneller gebruik van de
rechtstreekse bewijsverkrijging in een andere lidstaat bevorderen door getuigen die in
het buitenland wonen via een videoverbinding te laten horen. Een gemoderniseerde
regeling leidt volgens de Commissie tot minder vertraging in gerechtelijke procedures
en tot minder kosten voor burgers en bedrijven en de rechtspraak in zaken waarin
bewijs zich in een andere lidstaat bevindt.
Doel van het voorstel om de EG-Betekeningsverordening aan te passen is de
grensoverschrijdende betekening en kennisgeving van stukken verder te verbeteren
en meer gebruik te maken van de recente technologische ontwikkelingen.
Het voorstel bevat een regeling voor elektronische communicatie-uitwisseling tussen
verzendende en ontvangende instanties op grond van de verordening. Daarnaast is
het de bedoeling dat lidstaten op een bepaalde wijze assistentie verlenen in het
lokaliseren van geadresseerden. Mogelijk gemaakt wordt verder dat kennisgeving en
betekening van stuken onder voorwaarden elektronisch plaatsvindt (als equivalent
van de bestaande betekening of kennisgeving per post).
Over beide voorstellen is een BNC-fiche in voorbereiding dat op korte termijn aan uw
Kamer zal worden toegestuurd.

7. Lunchbespreking: Wederzijdse erkenning in strafzaken
Ten tijde van het uitbrengen van deze Geannoteerde Agenda was er nog geen
Raadsdocument beschikbaar.

4