Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1828
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over problemen met kabelexploitanten (ingezonden
25 februari 2011).
Antwoord van minister Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap) (ontvangen 16 maart 2011).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het feit dat Ziggo dit jaar het analoge pakket met
vijf zenders gaat inkrimpen, van 30 naar 25 zenders?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat deze inkrimping van zenders gepaard dient te gaan
met een daling van het abonnementstarief? Zo ja, wat gaat u ondernemen
om deze prijsdaling te bewerkstelligen? Zo nee, deelt u de mening dat
analoge kijkers niet verplicht mogen worden om ook te betalen voor het
digitale aanbod?
Antwoord 2
De overheid gaat niet over het prijsbeleid van Ziggo. De Mediawet stelt eisen
aan de omvang van basispakket en niet aan de prijs. Ik heb geen aanwijzingen dat Ziggo het analoge pakket kleiner wil maken dan het wettelijke
minimum van 15 televisiezenders. Volledige omschakeling naar digitale
doorgifte is sowieso mogelijk.
OPTA en de NMA kunnen onder bepaalde omstandigheden ingrijpen als er
sprake is van (misbruik van) een economische machtspositie. OPTA heeft
eerder maatregelen genomen om concurrentie op de kabel te bevorderen
zodat kijkers kunnen kiezen uit meer aanbieders op het netwerk van de grote
kabelexploitanten Ziggo en UPC. Zoals bekend heeft de rechter die besluiten
in augustus 2010 vernietigd. OPTA is bezig de markt voor televisiedistributie
opnieuw te onderzoeken en zal naar verwachting binnenkort een conceptbesluit voor consultatie publiceren. De minister van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie organiseert overleg met de kabelbedrijven en Tele2
om vrijwillige overeenstemming te helpen bereiken.
1

ah-tk-20102011-1828
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://www.totaaltv.nl/?action=nieuws&id=4439

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Wat rest, zijn regels voor consumentenbescherming in de Telecommunicatiewet (artikel 7.2). Telecommunicatiebedrijven moeten klanten minimaal vier
weken voor wijziging in de dienstverlening informeren en recht geven op
beëindiging als de wijziging niet aantoonbaar in het voordeel van de klant is.
Ziggo voldoet naar eigen zeggen aan deze verplichtingen. Is dit niet het
geval, dan kan OPTA handhaven.
Ziggo biedt analoge abonnees de mogelijkheid tegen hetzelfde tarief van
€ 16,95 over te stappen op een uitgebreider digitaal basispakket. Abonnees
moeten dan wel zelf een set-top box aanschaffen. Concluderend is het op dit
moment aan consumenten om te besluiten of ze onder deze voorwaarden
klant blijven bij Ziggo of overstappen naar alternatieve aanbieders, zoals KPN
(IPTV en Digitenne), Tele2 (IPTV) of Canal Digitaal (satelliet).
Vraag 3
Hoe oordeelt u over het bericht van Ziggo aan Programmaraden, waarin
wordt gesteld dat het niet zeker is dat onder andere buitenlandse publieke
zenders (zoals BBC, TV5 Monde, CNN, ARD) beschikbaar zullen zijn voor
analoge distributie door Ziggo in 2011/2012?2
Antwoord 3
Navraag bij Ziggo leert dat het kabelbedrijf inderdaad met enkele omroepen,
waaronder buitenlandse publieke zenders, onderhandelt over hernieuwing
van contracten. Volgens Ziggo is dit noodzakelijk vanwege de overgang van
analoge naar digitale doorgifte. Ziggo heeft enkele programmaraden
gevraagd er rekening mee te houden dat sommige buitenlandse zenders
mogelijk niet meer beschikbaar zijn voor analoge distributie.
Uitgangspunt van de Mediawet is dat kabelbedrijven het advies van de
programmaraad opvolgen en de noodzakelijke overeenkomsten sluit met
omroepen. Kabelbedrijven kunnen alleen afwijken van het advies indien
hiervoor zwaarwegende argumenten zijn. Uit de wetsgeschiedenis en
jurisprudentie blijkt dat zwaarwegende redenen kunnen zijn dat het advies in
strijd is met het (auteurs)recht, het advies onvoldoende onderbouwing of
invulling geeft aan de pluriformiteit, of de economische exploitatie van het
kabelnet in gevaar brengt. Ik begrijp uit de vragen dat de Kamer zich zorgen
maakt dat Ziggo mogelijk misbruik maakt van het auteursrecht om af te
wijken van het advies van programmaraden.
Ik kan en wil daar niet over oordelen. Bij geschillen oordeelt in eerste
instantie het Commissariaat voor de Media. Partijen kunnen tegen een besluit
van het Commissariaat bezwaar maken bij de (bestuurs)rechter.
Vraag 4
Bent u nog steeds van mening dat buitenlandse publieke zenders deel horen
uit te maken van een pluriform pakket?3 Zo ja, hoe oordeelt u over het feit
dat «de zenders contracten krijgen voorgeschoteld waarin staat dat zij afzien
van analoge doorgifte als zij digitaal door Ziggo worden doorgegeven»?2
Antwoord 4
De «mening» dat buitenlandse publieke zenders deel uit behoren te maken
van een pluriform pakket, ontleent de Kamer aan een brief van mijn
voorganger van eind 2009 over diverse alternatieven voor de huidige
programmaraden. Voor de zomer zal ik de Kamer informeren welk vervolg dit
kabinet geeft aan de voorgenomen wetswijziging.
Op dit moment geldt de Mediawet 2008. Dit betekent dat het wettelijke
basispakket bestaat uit minimaal 15 televisiezenders. Hiervan zijn zeven
televisiezenders van publieke omroepen bij wet voorgeschreven: drie
landelijke, een regionale, een lokale en twee van de Vlaamse publieke
omroep. Over de overige acht televisiezenders adviseren lokale programmaraden de kabelexploitanten. De rol van programmaraden is om een stem te
geven aan de voorkeuren van verschillende bevolkingsgroepen (artikel 6.20
van de Mediawet 2008). De afgelopen jaren was het standaardpakket op de
kabel groter dan het wettelijke basispakket van vijftien zenders, namelijk 30
tot 35 analoge televisiezenders. Naast de in de wet genoemde publieke
zenders, waren de populairste Nederlandse zenders daarin als vanzelf
2
3

http://www.programmaraadamstelveen.nl/?news/own/message/47
Kamerstuk 32 123, nr. 14, Brief 15 oktober 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

opgenomen. In die omstandigheden hebben programmaraden hun advies
benut voor opname van kleinere zenders, zoals muziekzenders voor jongeren,
gespecialiseerde nieuwszenders en publieke zenders uit omringende landen.
Nu het analoge standaardpakket kleiner wordt, ontstaat een zekere spanning
tussen populariteit en pluriformiteit van het standaardpakket. Dit verklaart
waarom er meer druk lijkt te staan op de relatie tussen kabelexploitanten en
programmaraden.
Ik heb geen oordeel over de samenwerking tussen Ziggo en diens lokale
programmaraden. Wanneer er geschillen zijn, is het Commissariaat voor de
Media bevoegd om besluiten te nemen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat Programmaraden door de actie van Ziggo belemmerd
worden in hun wettelijke taak om een pluriform pakket te adviseren? Zo ja,
wat gaat u hiertegen ondernemen? Bent u bereid de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) hiernaar te laten kijken?
Antwoord 5
Zoals opgemerkt onder vraag 3) voorziet de Mediawet in het benodigde
toezicht en behandeling van geschillen door het Commissariaat. Overigens
treedt het Commissariaat pas op indien Ziggo de (definitieve) adviezen van
programmaraden over de invulling van het kleinere analoge pakket niet
opvolgt.
De NMA kan alleen optreden tegen overtreding van de Mededingingswet. Het
gaat hier echter niet om een mededingingsrechtelijke kwestie.
Vraag 6
Hoe oordeelt u over de ongelijkheid in het zenderaanbod tussen kabelexploitanten, indien Ziggo stopt met analoge doorgifte van buitenlandse publieke
zenders? Bent u bereid (wettelijke) maatregelen te nemen waardoor zenders,
die zich beschikbaar stellen voor het (analoge) aanbod bij de ene kabelexploitant, zich ook moeten laten opnemen in het pakket van andere kabelexploitanten?
Antwoord 6
Dat kabelexploitanten niet dezelfde analoge en digitale standaardpakketten
hebben acht ik niet problematisch, zolang de spelregels van de Mediawet
worden gevolgd. Regionale differentiatie biedt bovendien de gelegenheid om
tegemoet te komen aan regionale voorkeuren in de verzorgingsgebieden van
kabelbedrijven. De adviezen van lokale programmaraden zijn ook niet
gelijkluidend en mede bedoeld om regionale voorkeuren over het voetlicht te
brengen.
Vraag 7
Hoe oordeelt u over het feit dat kabelexploitanten in het digitale pakket
zonder enig overleg of waarschuwing zenders kunnen laten verdwijnen?
Antwoord 7
Zoals gesteld onder4 moeten kabelexploitanten hun klanten tijdig informeren
over wijzigingen in de dienstverlening. Op dat moment kunnen abonnees ook
opzeggen. Blijven kabelexploitanten in gebreke, dan kan OPTA optreden.
Ik neem de gelegenheid om de Kamer te informeren over de wijze waarop in
de Mediawet 2008 de overgang van analoge naar digitale doorgifte van
televisie via de kabel is geregeld. Zolang meer dan de helft van de abonnees
analoge radio en televisie ontvangt, moet de kabelexploitant minimaal 15
televisie en 25 radiokanalen analoog blijven doorgeven, waaronder de
voorgeschreven publieke zenders en de door de programmaraad geadviseerde zenders. Een kabelexploitant dient deze zelfde zenders – plus regionale
publieke zender(s) uit de aangrenzende provincie(s) – door te geven in het
digitale basispakket zodra meer dan de helft van zijn abonnees het
programma-aanbod op digitale wijze ontvangt. Ziggo heeft nu beide
verplichtingen, omdat het bedrijf alle abonnees – ook degenen met een
digitaal pakket – voorziet van analoge signalen (die zonder set-top box te
ontvangen zijn op extra toestellen in huis). De Mediawet verplicht kabelex4

http://www.totaaltv.nl/?action=nieuws&id=4439

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

ploitanten niet om analoge signalen naast de digitale signalen te blijven
doorgeven. Wanneer een kabelexploitant alleen digitale signalen doorgeeft,
dan gelden onverkort de mediawettelijke bepalingen voor het basispakket,
inclusief advisering door de programmaraad.
Vraag 8
Bent u bereid een voorstel te doen voor de oprichting van een instantie waar
klanten terecht kunnen met klachten en opmerkingen over het (digitale)
zenderaanbod? Wilt u daarbij de mogelijkheid betrekken dat klanten
daadwerkelijk invloed krijgen op de samenstelling van het digitale aanbod?5
Antwoord 8
Voor de zomer zal ik de Kamer informeren welk vervolg dit kabinet geeft aan
de voorgenomen wetswijziging om het systeem van programmaraden te
vervangen door een eigentijdse variant van consumenteninvloed. Het kabinet
wil de regeling bovendien beter toesnijden op digitale omroepdistributie.
Vraag 9
Deelt u de mening dat u door de huidige ontwikkelingen de les mag trekken
dat nieuw in te stellen klantenraden voor de kabel over voldoende invloed
moeten beschikken? Deelt u de mening dat een belangrijke eis daarbij de
onafhankelijkheid van deze klantenraden is?
Antwoord 9
Zie het antwoord onder 8)

5

Kamerstuk 32 123, nr. 14, Brief 15 oktober 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4