Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1626
Vragen van het lid Ypma (PvdA) aan de staatssecretarissen van Veiligheid en
Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over ondertoezichtstellingen
die vele jaren worden verlengd (ingezonden 25 januari 2013).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) mede namens
de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
11 maart 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr.
1287.
Vraag 1
Ontvangt u ook signalen over het te vaak (soms wel 10 jaar achter elkaar)
verlengen van ondertoezichtstellingen (OTS’en)?
Vraag 2
Deelt u de mening dat er een grens getrokken moet worden oftewel dat het
maximumaantal OTS’en wettelijk vastgelegd dient te worden? Zo niet, heeft u
andere mogelijkheden of alternatieven om de OTS’en die vele jaren achter
elkaar worden verlengd te voorkomen? Zo ja, op welk termijn gaat u dit
regelen en wat zou volgens u het maximumaantal moeten zijn? Is drie keer
OTS volgens u een redelijk maximum?
Vraag 3
Wat is uw oordeel over de praktijk dat een OTS telkens wordt verlengd door
een organisatie die belast is met jeugdbescherming/pleegzorg, terwijl
pleegoudervoogdij (in het belang van het kind) een beter alternatief is?
Antwoord vragen 1, 2 en 3
Ik vind het van groot belang dat bij een ingrijpende kinderbeschermingsmaatregel zoals de ondertoezichtstelling steeds zorgvuldig wordt afgewogen of de
noodzaak voor de maatregel en eventueel een verlenging hiervan nog steeds
aanwezig is. Een wettelijke grens met een maximum aantal jaren voor de
duur of het aantal verlengingen van de ots is daarbij niet gegeven, maar acht
ik ook niet noodzakelijk. Uiteindelijk gaat het om maatwerk waar per
individueel geval steeds moet worden bezien wat de (on)mogelijkheden zijn.
Uiteindelijk is het de kinderrechter die na zorgvuldige afweging van alle
belangen een oordeel geeft over de noodzaak om de maatregel al dan niet te
laten voortduren.

ah-tk-20122013-1626
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Zoals aangegeven in een brief aan uw Kamer van 7 januari 20131 wijzen de
cijfers uit dat er nog altijd sprake is van een daling van het aantal ots-en
evenals het aantal uithuisplaatsingen.
In deze brief ben ik ook ingegaan op de vliegwielpilots die beogen het aantal
ondertoezichtstellingen verder te verminderen en de duur van de ondertoezichtstelling te verkorten door de inzet van onder andere familienetwerkberaden, eigen kracht centrales, Signs of Safety.
Daarnaast heb ik met provincies en stadsregio’s op 9 december 20112
afspraken gemaakt die eveneens zien op een verdere bekorting van de duur
van de ondertoezichtstellling.
Juist omdat het voor een kind en het gezin van groot belang is om te weten
waar het aan toe is, maakt het toekomstperspectief onderdeel uit van het
toetsingskader van het wetsvoorstel herziening kinderbeschermingsmaatregelen. Dit wetsvoorstel is door uw Kamer aanvaard en nu aanhangig in de
Eerste Kamer. In artikel 260 van het wetsvoorstel is opgenomen dat bij de
afweging over de verlenging van de ots door de kinderrechter wordt
gewogen of ouders in staat zijn «binnen een gelet op de persoon en de
ontwikkeling van het kind aanvaardbaar te achten termijn de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding te dragen». Hiermee is expliciet niet
gekozen voor een maximum aantal verlengingen maar wel voor een
procedure die voldoende waarborgen omvat om duidelijkheid te kunnen
bieden over het toekomstperspectief van het kind en het gezin. Daarnaast is
in artikel 265j van het wetsvoorstel bepaald dat als een ondertoezichtstelling
met machtiging uithuisplaatsing langer dan twee jaar geduurd heeft en er
een verlengingsverzoek komt, de Raad voor de Kinderbescherming een
advies uitbrengt met betrekking tot de verlenging van de ondertoezichtstelling. Op basis hiervan kan de kinderrechter beoordelen of de ondertoezichtstelling nog aan de orde is dan wel dat de maatregel kan vervallen omdat de
ouders de noodzakelijke zorg aanvaarden of dat een gezagsbeëindigende
maatregel meer voor de hand ligt. In het advies van de Raad voor de
Kinderbescherming wordt expliciet ingegaan op de vraag of de ondertoezichtstelling niet onnodig wordt verlengd3.
Pleegoudervoogdij kan een goed alternatief zijn als terugkeer naar het
ouderlijk gezin niet verantwoord is. Ik wijs in dit verband ook op de implementatie van de nieuwe methode voogdij, die medio 2012 van start is gegaan
en waarbij op basis van een perspectiefbijeenkomst in een vroeg stadium van
een voogdij met alle betrokkenen wordt gekeken naar (o.a.) de mogelijkheid
voor de pleegouders om het gezag over te nemen van het bureau jeugdzorg
(pleegoudervoogdij) en daarmee het belang dat het kind heeft bij continuïteit
in de opvoeding centraal te stellen.
Vraag 4
Wat is uw mening over de praktijk dat pleegoudervoogdij niet wordt ingezet
vanwege de financiële voordelen van het verlengen van OTS’en voor de
organisatie die belast is met jeugdbescherming/pleegzorg, waardoor
pleegouders en kinderen jaarlijks geconfronteerd worden met onzekerheid?
Vraag 5
Welke maatregelen gaat u nemen om deze negatieve financiële prikkel weg te
nemen voor organisaties die belast zijn met jeugdbescherming/pleegzorg,
waardoor het belang van pleegkinderen prevaleert?
Antwoord vragen 4 en 5
Een dergelijke praktijk is mij niet bekend en een teruglopende gemiddelde
OTS-duur duidt ook niet op een dergelijke praktijk. Daarnaast worden alle
verlengingen getoetst door de kinderrechter. Dit is ook een waarborg om
onnodige verlengingen te voorkomen.

1

Kamerstukken II, 2012/13, 31 892, nr. 262
Kamerstukken II, 2011/12, 31 839, nr. 159
3
Kamerstukken II, 2008/09, 32 015, nr.3
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2