Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2009

Nr. 49

VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEG
Vastgesteld 13 november 2008
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1
heeft op 10 november 2008 overleg gevoerd met minister Ter Horst van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en minister Hirsch Ballin van
Justitie over het onderdeel Politie van de begroting voor 2008.
Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties,
Leerdam
De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties,
Van Leiden

1

Samenstelling:
Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), De Pater-van der Meer
(CDA), Van Bochove (CDA), Hessels (CDA),
Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam (PvdA),
voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter,
Griffith (VVD), Boelhouwer (PvdA), Irrgang
(SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van
der Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold
(D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder
(CDA) en Anker (ChristenUnie).
Plv. leden: Teeven (VVD), Azough (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Smilde (CDA), Knops (CDA), Polderman
(SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot
(VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van
Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz (CDA),
Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham
(D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD),
Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en
Cramer (ChristenUnie).

KST126071
0809tkkst31700VII-49
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

1

Stenografisch verslag van een
wetgevingsoverleg van de
vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

Voorzitter: De Krom
Aanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:
Anker, Brinkman, Çörüz, Griffith, De Krom, Kuiken, Van
Raak en Van der Staaij,
en mevrouw Ter Horst, minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, en de heer Hirsch Ballin, minister
van Justitie.
Aan de orde is de behandeling van:
- de vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2009 (31700-VII);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 9 juli 2008 betreffende
ontwikkeling politiesterkte in 2007 (28824, nr.
36);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 8 juli 2008 betreffende
inkomensgevolgen die politieambtenaren met een
arbeidsongeschiktheidsuitkering kunnen ondergaan als gevolg van onder meer Toeslag Bezwarende Functies (TBF) (29628, nr. 96);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 9 juli 2008 betreffende
aanbieding en beleidsreactie op het SCP-rapport
’’Sociale Veiligheid ontsleuteld’’ (28684, nr. 161);
- de brief van de minister van Justitie d.d. 30 juni
2008 betreffende Tweede voortgangsrapportage
(april 2008) (30880, nr. 8);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 11 september 2008
betreffende reactie op verzoek van de heer Van
Raak (3 juni 2008) inzake extra bonnen in verband
met politiestakingen (29628, nr. 98);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 13 oktober 2008
betreffende reactie op verzoek van de heer Teeven
over bewapening parketpolitie en beveiliging
Tweede Kamer (29628, nr. 100);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 4 november 2008
betreffende reactie op verzoek van de heer Van
Raak betreffende onderzoeksrapport vtsPN
(29628, nr. 104).

Maandag 10 november 2008
Aanvang 17.30 uur

De voorzitter: Ik open de vergadering en heet de
ministers en de hun vergezellende medewerkers van
harte welkom, evenals de aanwezigen op de publieke
tribune en de mensen die meeluisteren. Ook heet ik de
collega’s van harte welkom. In de loop van dit
wetgevingsoverleg kunnen moties en amendementen
worden ingediend. Het streven is, dit overleg om 23.00
uur te sluiten. Daar wil ik mij strikt aan houden. Ik hoop
dat de collega’s daar bij hun inbreng rekening mee
willen houden. De plenaire afronding van dit debat zal
volgende week zijn.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. In het politieblad
Blauw van oktober vertelt een agent over een aanrijding
met een konijntje. Dat was tragisch. Met zijn dienstpistool heeft hij dit beestje uit zijn lijden moeten verlossen.
Een mutatieformulier zou hiervoor voldoende moeten
zijn. Maar nee, er moest een geweldsrapportage worden
gemaakt die naar de officier van justitie moest worden
gestuurd. Die had nog wel wat vragen: of er nog kans
was op herstel van het konijntje en of de politieagent ook
geschoten zou hebben als het een muis was geweest. De
betrokken agent, diens chef, de teamchef, de districtschef, de regionale klachtencoördinator, de officier van
justitie en diens medewerkers hebben vijftien à twintig
uur aan deze zaak besteed om de boel op te stellen, te
controleren, in te boeken en te versturen. Een dossiertje
van twintig A4’tjes. Vorig jaar heb ik een aantal voorstellen gedaan om de bureaucratie bij de politie terug te
dringen. De minister wilde daar toen niet over praten.
Wij zijn nu een jaar verder. Wat zijn de voorstellen van
de minister?
De zwaailichten gloeien, de sirenes loeien en er dreigen
tekorten bij de politie: een tekort op de werkvloer, een
tekort op straat en een tekort in de portemonnee. Het
korps Brabant Zuid-Oost kampt dit jaar met een tekort
van 2,1 mln., het korps Haaglanden met een tekort van
4,5 mln. en het korps Amsterdam-Amstelland met een
tekort van 5 mln. Als ik het overzicht van de minister
moet geloven valt het wel mee met de tekorten. Uit een
overzicht van de Raad van Hoofdcommissarissen blijkt
echter dat wij rekening moeten houden met een tekort
van 137 mln. in 2011. Oud-korpschef Eric Nordholt
noemde dit onbegrijpelijk, uiterst curieus en een treurige
zaak. Hoe is het mogelijk dat deze tekorten zijn ontstaan?
Wat gaat de minister hieraan doen?
De minister wil dat korpsen meer gaan samenwerken en
dat bureaus efficiënter worden. Zij noemt bijvoorbeeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

3

de voorziening tot samenwerking Politie Nederland als
een manier om efficiënter en goedkoper te gaan werken.
Vanochtend zagen wij al dat deze voorziening een
puinhoop is. Die moet zelf eerst efficiënter en goedkoper
worden. Bovendien waren efficiency en goedkoper
werken ook al de doelstellingen om de bezuinigingstaakstelling van de minister van 100 mln. mogelijk te maken.
Moeten agenten dan twee keer efficiënter en goedkoper
gaan werken om niet 100 mln. maar 237 mln. te
bezuinigen?
Het grootste deel van de kosten van de politie bestaat uit
personeelsuitgaven, zo zegt ook de minister. Minder geld
betekent simpelweg minder agenten, linksom of
rechtsom. De korpsen moeten ook interen op hun
reserves. Maar wat betekent dit? Welke investeringen
kunnen zij niet doen?
Wij stellen steeds hogere eisen aan de politie en dat
mag. Agenten willen ook zelf graag meer kwaliteit
leveren, meer taken uitvoeren en betere resultaten
behalen. Het werk is de afgelopen jaren echter zwaarder
geworden door allerlei nieuwe taken op het gebied van
preventie en bestrijding van terrorisme, asieltaken, door
het meedraaien in allerlei overlegvormen, zoals
preventieteams en veiligheidshuizen. Dat moet allemaal
voor hetzelfde geld in dezelfde tijd. Dat kan natuurlijk
niet. Veel agenten zijn ook nog steeds boos over de
afloop van de onderhandelingen over de politie-cao. Zij
vragen zich af: hoe krijgen wij nieuwe collega’s, wie wil
dit werk nog doen?
Er ontstaat een steeds grotere kloof tussen de papieren
werkelijkheid van de ambtenaar op het ministerie en de
praktijk van de agenten op straat. Ik zie telkens andere
beelden. De papieren geven een ander beeld dan de
gesprekken die ik voer op de bureaus. De NPB zegt dat
de basispolitiesterkte op crepeersterkte is. Elke dag krijgt
de bond alarmerende berichten over de beschikbaarheid
van agenten op straat en in de noodhulp. Die berichten
krijgen wij ook. Dit hoor ik op bijna elk bureau dat ik
binnenstap. Bij de Dienst Specialistische Interventies
staan 35 van de 100 vacatures open, bij de Nationale
Recherche 180 op de 1100, bij de Dienst Koninklijke en
Diplomatieke Beveiliging 200 op de 600, aldus de
vakbond. Google eens op ’’personeelstekort politie
Nederland’’ en je krijgt duizenden hits. In Heemstede en
Zandvoort zijn politiebureaus minder lang open. Het
korps Kennemerland doet vanwege personeelstekort niet
mee aan de open dag van de politie. In Midden- en
West-Brabant staan 96 vacatures open. Het politiekorps
Haaglanden kampt met 15% tot 20% te weinig agenten.
Door de druk op de roosters kunnen nooddiensten
steeds moeilijker worden ingevuld. Wijkagenten kunnen
hun taken niet meer naar behoren uitvoeren. Zaken
blijven op de plank liggen. Wat gaat de minister eraan
doen om de sterkte op peil te brengen? Hoe wil zij snel
het aantal vacatures vervullen?
Deze minister mag de problemen niet op het bordje van
de korpsen leggen. Ik voel mij hierin ook gesterkt door
een brief van de Coöperatieve Ondernemingsraden
Politie. Ook zij zeggen dat het werk wordt bedreigd door
de toenemende prestatieverplichtingen, de invoering van
grote landelijke projecten en door de grote bureaucratie
en financiële tekorten. Dat zijn landelijke zaken. Eigenlijk
is iedereen die ik spreek het met mij eens dat de
voorgenomen bezuiniging van 100 mln. op dit moment
onverantwoord is. Is de minister bereid deze voorgeno-

men bezuiniging terug te draaien? Wij overwegen
hierover een motie in te dienen.
Veel politieagenten ergeren zich aan het georganiseerde
wantrouwen, bijvoorbeeld dat zij nog steeds – jawel, nog
steeds – worden afgerekend op het aantal bonnen dat zij
uitschrijven. Ik weet het, minister, de prestatieafspraken
laten dat niet meer toe, maar het gebeurt nog heel vaak
in veel korpsen en op veel bureaus. Bij andere korpsen
en bureaus niet. Dus er is ook nog een tweedeling. Maar
op veel bureaus gebeurt het wel, omdat de politiemanagers er gewoon mee doorgaan. Een politieagent
vertelde mij dat hij nog tijdens zijn recent gehouden
beoordelingsgesprek moest verantwoorden waarom hij
zo weinig snelheidsbekeuringen had uitgedeeld en hoe
hij dacht die achterstand in te kunnen halen. Wij hebben
besloten om die bonnen uit de prestatienormen te halen.
Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat agenten niet
meer worden afgerekend op het aantal bonnen dat zij
uitdelen? Ik heb deze vraag eerder gesteld, maar er nooit
een antwoord op gekregen.
Onlangs werd bekend dat ongeveer 1800 jeugdgroepen
overlast geven. Een klein deel van deze groepen is
crimineel, maar een groot deel van deze groepen lijkt op
het punt te staan om bendes te vormen. De politie
verwacht dat onze buurten in de toekomst meer last
zullen krijgen van deze bendes. Om deze bendes aan te
pakken, heeft de politie enkele honderden agenten extra
nodig. Het voorkomen dat deze jeugdgroepen jeugdbendes worden is een zaak van mensen, de politie op
straat. Hoe wil de minister voorkomen dat deze
jeugdgroepen die overlast geven, jeugdbendes worden
die crimineel zijn.
De frustratie over de cao-onderhandelingen is bij veel
agenten bepaald niet minder geworden. De uitkomst van
de strijd heeft gevolgen voor de betrokkenheid van
agenten. Een agent schreef mij: ik merk zelf dat wij in
een gevaarlijk gebied terechtkomen, namelijk dat de
loyaliteit aan het verdwijnen is; het interesseert de
mensen zo langzamerhand niet meer, de betrokkenheid
raakt weg. Een ander schreef: mensen gaan weg uit
onvrede, er zijn geen doorgroeimogelijkheden, de taken
nemen toe terwijl het salaris achterblijft. Een andere
agent vertelde mij: wij zullen het niet gauw zeggen, maar
de loyaliteit neemt af. Dat zijn alarmerende geluiden. Ik
vrees dat deze loyaliteit, die heel wat korpsen en bureaus
bij elkaar houdt, de komende jaren nog verder zal
afnemen en dat wij op een breekpunt komen te staan.
Des te zuurder is het dat de nieuwe reiskostenvergoeding
voor veel mensen alsnog tot een achteruitgang in
inkomen heeft geleid. Deze reiskostenvergoeding is voor
mensen die dichter bij het werk wonen gunstig. Voor die
mensen moet zij in stand blijven. Maar mensen die ver
van hun werk wonen, gaan erop achteruit. Ik hoor dat bij
het KLPD zo’n 10% van de medewerkers er per maand
€ 100 op achteruit is gegaan. Ook bij andere korpsen
zeggen agenten dat zij flink moeten inleveren. Dat lijkt
mij niet de bedoeling van deze nieuwe reiskostenregeling. Kent de minister de problemen met de nieuwe
reiskostenvergoeding? Hoe gaat zij ervoor zorgen dat
agenten er met deze nieuwe reiskostenvergoeding niet
op achteruitgaan? Ook op dit punt overwegen wij een
motie in te dienen.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Dagelijks zijn duizenden
politiemannen en politievrouwen keihard aan het werk in
Nederland. Namens de CDA-fractie wil ik daarom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

4

allereerst mijn waardering uitspreken voor hun werk en
inzet. Het CDA koestert de Nederlandse politie, maar
helaas signaleren wij ook dat binnen de organisatie nog
een aantal zaken dringend de aandacht behoeft.
Wij hebben met elkaar een doelstelling afgesproken van
25% minder criminaliteit aan het einde van deze
kabinetsperiode. Als je dat wilt realiseren, moet je
samenwerken. Ik zal een aantal voorbeelden uit de
praktijk geven.
Als de politieacademie in Apeldoorn is uitgerust met 100
fte’s voor de werving en selectie van agenten, begrijp ik
eerlijk gezegd niet waarom veel korpsen in dit land dat
werk nog dunnetjes moeten overdoen. Alles wat daarin
wordt geïnvesteerd, gaat niet naar meer blauw op straat.
De opleiding van politieagenten is centraal geregeld in
de politieacademie waar circa 1800 man werken. Menig
politiekorps heeft echter alsnog een interne opleiding.
Maar ook beleidsmatig geldt dit. Projecten die regionaal
zijn uitgezet, zoals het project eergerelateerd geweld, die
goede uitkomsten hebben, zouden uniform moeten
worden overgenomen. Hetzelfde geldt voor projecten
voor huiselijk geweld of kinderontvoering. In de praktijk
zien wij nog veel te vaak dat de regio’s dit werk
dunnetjes over doen. Wij willen niet dat het wiel elke
keer opnieuw wordt uitgevonden. Wij willen dat er meer
blauw op straat komt. De minister zou een dergelijke
centrale aanpak op deze onderdelen sterk moeten
stimuleren. Wat in Apeldoorn gebeurt, hoeft niet nog
eens dunnetjes in de regio overgedaan te worden. Dat
scheelt heel veel blauw.
De wijkagent speelt 24 uur per dag en zeven dagen per
week een cruciale rol in de preventie van geweld,
jeugdcriminaliteit, overlast en het ontstaan van jeugdbendes. Die cruciale rol vertaalt zich niet in de beloningssystematiek. In de praktijk wordt iemand wijkagent na
het verlaten van de academie. Eigenlijk zouden wij onze
beste mensen in de wijken moeten hebben. Juist als je
carrière wilt maken, zou je wijkagent moeten zijn. Die
wijkagent zou ook moeten kunnen doorpakken als hij de
eerste signalen van bendes of overlast ziet en zonder
meer mensen tot zijn beschikking moeten krijgen om de
problemen op te lossen. Een goed voorbeeld hiervan is
het project ’’Safer Neighbourhoods’’ in Maastricht. Wij
moeten de wijkagent veel meer koesteren. Dat kan ook
door hem goed preventief in te zetten. Dan is het beter
mogelijk om de vinger aan de pols te houden. Dat kan
extra investeringen voorkomen als de ellende veel te
groot is.
Bij de recherche is sprake van onderbezetting. Hoewel de
minister schrijft dat er druk is op het recherchewerk, zien
wij in het veld dat de onderbezetting van de recherche
nijpend wordt. Ik vraag de aandacht van de minister voor
het goede werk van rechercheurs.
De politie heeft aan de ene kant de taak om de rechtsorde te handhaven en aan de andere kant om hulp te
bieden. Dat bieden van hulp – en dan doel ik specifiek op
de elektronische aangifte – gaat nog niet goed. Ik geef
een aantal voorbeelden die ik de afgelopen dagen voor
mij heb gekregen. Een vrouw wordt in Amsterdam
’s avonds met het mes op de keel beroofd van haar tas
waar ook haar gegevens in zitten. Zij gaat in paniek naar
het politiebureau. Het verhaal is: komt u morgen maar
terug. Een man wil aangifte doen van het feit dat zijn
vrouw zich schuldig maakt aan de ontvoering van de
gezamenlijke kinderen. Kennelijk is het juridisch te
ingewikkeld. Hij wordt naar huis gestuurd en wel met de

weigering om de aangifte op te nemen. Recentelijk wordt
een man in elkaar geslagen door zes mannen. Hij wil
aangifte doen. Het verhaal is: kunt u ze herkennen? Zo
niet, dan heeft het geen zin om aangifte te doen. Daar
tegenover staat dat men een half uur de tijd neemt voor
een gestolen groene container.
Dit zijn voorbeelden uit het dagelijks leven. Zo zijn er nog
veel meer te geven. Zou het op die manier moeten? De
minister heeft toch aangegeven dat de elektronische
aangifte veel beter en effectiever zou moeten zijn? Laten
wij dat dan ook met elkaar afspreken. De agenten die de
aangifte opnemen zouden veel sterker moeten doorvragen, bijvoorbeeld in geval van discriminatie van homo’s.
Mijn collega Corien Jonker heeft daar bij de behandeling
van de Emancipatienota ook over gesproken. Omdat men
niet snel in de gaten heeft waar het over gaat, vraagt
men niet door en komt men niet tot de conclusie dat er
sprake is van discriminatie. Er zou worden ingezet op
deskundigheidsbevordering. Hoe staat het daarmee? Niet
goed doorvragen leidt tot een slecht proces-verbaal, dat
ertoe kan leiden dat de bewijsvoering niet rond komt.
De CDA-fractie wil de politie ook mogelijkheden geven.
Wij willen dat de politie adequate instrumenten moet
hebben om boeven te vangen. Ook hier kan ik een aantal
voorbeelden geven. Ik noem de opstapeling van allerlei
onderzoeken bij het NFI. Daar liggen 100 toxicologische
onderzoeken te wachten om uitgezocht te worden. Tellen
wij daar de drugstesten van onze verkeersminister
Camiel Eurlings bij op en willen wij van onze agenten dat
zij zaken oplossen, dan moet er linksom of rechtsom iets
gebeuren. Ik ben blij dat er wordt gezocht naar oplossingen. Wellicht moet er een andere of concurrerende
organisatie een rol spelen. Wij kunnen natuurlijk niet aan
de ene kant zeggen dat de politie boeven moet vangen
en aan de andere kant zeggen dat het bij het NFI
vastloopt. Kan de minister de toezegging doen dat dit in
orde komt?
Tijdens een werkbezoek aan het politiekorps IJsselland
was ik gecharmeerd van het cameratoezicht op de
snelweg. Ik vind dat dit een landelijke uitrol moet krijgen.
Mogelijk zijn er privacyregels die dit belemmeren. Die
moeten wij dan maar onder de loep nemen. Ik heb mij
laten vertellen dat dit instrument zo adequaat kan
werken, dat dreiging van kinderontvoering teniet kan
worden gedaan.
De politie Gelderland is in samenwerking met de
Radboud Universiteit bezig om met een kleurencode
jeugdige criminelen en jeugdbendes snel op te sporen.
Ook voor dit project zien wij graag een landelijke uitrol.
Voorzitter. Dan het diversiteitsbeleid en de vacatures. Met
alle respect, de laatste brief van de minister is aan de
ene kant duidelijk, maar aan de andere kant niet. Ik mag
ervan uitgaan dat wij de streefcijfers uit de begroting
gaan halen en dat er 500 extra wijkagenten komen,
waarvan 125 volgend jaar. Ik krijg echter ook berichten
dat er mensen uit moeten. Hoe zit dat? Kan de minister
klip-en-klaar stellen dat er meer blauw op straat komt en
minder mensen achter de bureaus? Als het aan de
CDA-fractie ligt moet dit in de ’’carrièremove’’ nadrukkelijk een rol spelen. De minister heeft vrij hoog ingezet
wat het diversiteitsbeleid betreft op allochtonen en
vrouwen. Toch zijn er nog vacatures die niet ingevuld
worden. Moet dit dan vanwege de emancipatie zo rigide
doorgevoerd worden? Lopen wij dan niet het risico dat
op een gegeven moment de blanke man van vijftig zegt:
nou, dank u wel, dan ga ik verder zoeken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

5

Vervolgens wil ik het hebben over onze politieorganisatie
in een tijdperk dat soms nog gevaarlijker is dan de
snelweg: namelijk de digitale snelweg. In de klassieke
politieorganisatie heb je een wijkagent, een chefwijkagent, daarboven de chef en zo gaat de lijn naar
boven. Tegenwoordig willen jonge mensen met een
hbo-opleiding of een universiteitsgraad, die digitaal
deskundig zijn, in netwerken functioneren. Het is een
werkgroep hier en een werkgroep daar, het snel nemen
van verantwoordelijkheid en zelfstandig werken. Zij lopen
vast in de traditionele klassieke politiestructuur. Dus het
binnenhalen van mensen is een kunst, maar het
binnenhouden is een nog grotere kunst. Hoe gaat de
politie daarmee om? Dit is misschien een wat negatieve
invalshoek maar de digitale snelweg kan ook uitdagingen
met zich brengen. Zo hoorde ik dat een wijkagent met
toestemming van de korpsleiding op Hyves zat. Een
wijkagent op Hyves, dat moet volgens mij de nieuwe
werkwijze van de politie zijn. Hij heeft door de contacten
met jeugdigen een aantal jeugdcriminaliteitszaken
kunnen oplossen. Vorige week had ik vijf wijkagenten op
bezoek. Een aantal van hen vertelde mij dat zij pas sinds
een half jaar op het internet kunnen. Zij zeiden: als wij
wilden achterhalen of een fiets op Marktplaats.nl staat,
konden wij dat niet, want wij konden niet op het internet.
Ik wilde dat bijna niet geloven. Als wij meewillen op die
digitale snelweg moeten wij onze agenten ook de juiste
instrumenten geven.
Voorzitter. Ik kom bij de financiële situatie van onze
korpsen. De afgelopen jaren zijn er honderden miljoenen
naar onze korpsen gegaan. Dat waren extra miljoenen.
Bijna 75% van de begroting van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties gaat op aan politie. Als ik mij niet
vergis gaat het om 4,7 mld. Nu is er een taakstelling van
100 mln. Daar zijn wat problemen over, maar de minister
heeft duidelijk gemaakt dat die bezuinigingen betrekking
hebben op de samenwerking, op overhead, etc. Ik ga
daar ook van uit, maar ik wil wel weten hoe het kan dat
een aantal van onze korpsen op dit moment in de
financiële problemen zit en in de komende jaren in de
financiële problemen komt. Ik wil de onderste steen
boven hebben, want een gezonde politieorganisatie
betekent ook een gezonde financiële basis. Het kan toch
niet zo zijn dat het ene na het andere korps in de
financiële problemen dreigt te geraken.
Mevrouw Griffith (VVD): Hoor ik de CDA-fractie ook
zeggen dat die taakstelling van 100 mln. teruggedraaid
moet worden omdat politiekorpsen niet rond kunnen
komen en grote financiële problemen hebben? Met een
doelstelling voor het terugbrengen van de criminaliteit
met 25% kan de korpsen toch geen bezuiniging van 100
mln. worden opgelegd? Is de heer Çörüz bereid om het
regeerakkoord open te breken?
De heer Çörüz (CDA): Nee, dat hoort mevrouw Griffith
mij niet zeggen. Er wordt 4,7 mld. uitgetrokken voor de
politie. Overigens is die taakstelling van 100 mln. niet
alleen voor de politie. Dat is een efficiencytaakstelling.
Als korpsen er niet in kunnen slagen om die taakstelling
in te vullen, heb ik daar wel moeite mee. Ik ga ervan uit
dat de afspraken die met de minister zijn gemaakt
gewoon worden nagekomen. Ik vind niet dat wij meteen
de portemonnee moeten trekken als men even piept.
Nee, ik ben gekozen om te controleren. Ik wil wel dat de
onderste steen boven komt als het gaat om de vraag

waarom sommige korpsen in de financiële problemen
dreigen te komen of zijn gekomen. Ik zeg niet meteen:
trek de portemonnee maar. Misschien wil mevrouw
Griffith dat wel.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik heb helemaal niet gezegd
’’trek de portemonnee maar’’. Ik heb juist gevraagd wat
de opstelling van de CDA-fractie betekent voor de
opgelegde taakstelling.
De heer Çörüz (CDA): Concreet betekent dit dat ik ervan
uitga dat die taakstelling wordt gehaald. Het heeft
natuurlijk weinig zin om taakstellingen met elkaar af te
spreken als wij bij de minste of geringste tegenbeweging
zeggen: doe maar niet of draai maar terug.
De heer Van Raak (SP): Ja, maar dan ben je wel ziende
blind. Iedereen die ermee te maken heeft vindt dat die
taakstelling niet gehaald kan worden. De ondernemingsraden en de bonden zeggen dat. Kosten bij de politie zijn
voor een groot deel personeelskosten. Ik ben ervan
overtuigd dat er efficiënter kan worden gewerkt, maar er
is nu brand en die moet nu geblust worden. Is het dan
niet een beetje vreemd dat wij op het moment dat de
brand dreigt uit te slaan olie op het vuur gooien? Er
dreigen veel tekorten. Korpsen dreigen om te vallen. Dan
kun je toch geen taakstelling van 100 mln. opleggen?
Daar zit toch geen logica achter?
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. De wijze waarop de
SP-fractie blust is: trek de portemonnee maar. Daar komt
het de facto op neer. Ik ben als Kamerlid gekozen om te
controleren. Ik wil weten wat er met al die miljoenen
extra gebeurt. In de periode 2004-2006 zijn de middelen
met 23% of 28% toegenomen. Dan is het terecht om
eerst na te gaan wat er met al die miljoenen of miljarden
wordt gedaan voordat wij bij het minste of geringste
signaal zeggen: portemonnee open.
De heer Van Raak (SP): Er dreigt een tekort van om en
nabij de 130 mln. Ik zeg niet dat de portemonnee moet
worden getrokken. Mijn vraag is of wij geld uit de
portemonnee van de politie moeten halen, of wij 100
mln. moeten bezuinigen. Ik vind het totaal onverantwoord om op het moment dat de portemonnee bijna
leeg is, daar nog eens uit te graaien.
De heer Çörüz (CDA): Wilt u niet net als ik eerst weten
waar wij al die miljoenen en miljarden aan besteed
hebben? Die volgorde der dingen wil ik volgen, voordat
ik meteen besluit tot het trekken van de portemonnee
omdat er verzet is. De facto komt het daar natuurlijk op
neer. Ik wil weten wat er met dat geld is gedaan en dat
vraag ik klip-en-klaar aan deze ministers. Er ligt een brief
waaruit blijkt dat de taakstelling niet gezocht wordt in
minder personeel maar in een betere samenwerking en
overhead.
De heer Brinkman (PVV): Ik wil de heer Çörüz graag
helpen. Het verschil met de taakstelling bij andere
departementen is dat de verantwoordelijkheid voor de
uitvoering daarvan gelegd wordt bij de 26 korpschefs, bij
de 25 regio’s en het KLPD. Hoe die hoge heren dat gaan
uitvoeren, is aan hen. Dus of zij nu inderdaad die slag
maken om de beleidsmedewerker weg te saneren en
meer blauw op straat te krijgen, kunnen wij niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

6

controleren. Dat kan de minister ook niet, want zij laat
het aan de korpschefs over. Dat lijkt mij het probleem
waar wij hier mee zitten.
De heer Çörüz (CDA): Nee, voorzitter. De minister heeft
heel helder in haar brief gesteld dat de volgorde waarin
de zaken moeten worden aangepakt is: overhead, betere
samenwerking, etc. Dat is volgens mij wel binnen de
parameters die de minister heel duidelijk aan de
korpsleiding heeft geschreven. Die brief hebben wij
gekregen. De korpschefs willen toch altijd zo mans zijn
dat zij hun eigen regio bestieren? Dan moeten zij ook zo
moedig en verantwoordelijk zijn om die 100 mln. te
vinden.
De heer Brinkman (PVV): Dat vind ik toch erg naïef van
de heer Çörüz. Hij weet ook dat deze korpschefs al sinds
jaar en dag koning zijn in hun eigen koninkrijk. Hij weet
ook donders goed dat die korpschefs hun eigen invulling
geven aan de taakstelling en dat zij geen nieuwe mensen
meer naar de opleidingen sturen, dat vacatures niet
ingevuld worden. Dat zijn allemaal vacatures en banen
om meer blauw op straat te krijgen. Het aantal hoge
heren wordt niet minder. Er zijn nog steeds meer
commissarissen binnen de politie aangesteld dan voor
die tijd. Waarom kijkt de heer Çörüz daar niet naar?
De heer Çörüz (CDA): Als ik het voor het zeggen had,
zou ik de wijkagent veel meer ’’in the picture’’ brengen.
Ik zei al dat ik het goed zou vinden dat men promotie
maakt door wijkagent te worden. Voor die lijn kies ik.
Maar als de hoge heren er met hun koninkrijkjes niet in
slagen om 100 mln. te vinden op een begroting van 4,7
mld. heb ik daar toch echt mijn bedenkingen bij. Dat
moet volgens mij kunnen. De minister heeft gezegd dat
het via overhead en samenwerking moet gebeuren. Met
de samenwerking kan het vele malen beter. Daar vallen
miljoenen op in te verdienen.
De heer Van der Staaij (SGP): Ik hoor de heer Çörüz
zeggen dat hij een gezonde financiële positie voor de
politie wil, dat er niet gesneden mag worden in blauw op
straat en dat de bezuinigingen onvoorwaardelijk moeten
worden ingeboekt en gerealiseerd. Hoe weet hij of dat
tegelijkertijd kan?
De heer Çörüz (CDA): Volgens mij is er nog een wereld
te winnen door beter in te kopen en meer samen te
werken. Men moet het werk dat op de politieacademie in
Apeldoorn wordt gedaan niet dunnetjes overdoen in de
regio. Men moet geen PDA aanschaffen, zoals de
korpsleiding in Groningen, en vervolgens voor de
voorziening tot samenwerking nog eens een ander
systeem aanschaffen terwijl die systemen niet met elkaar
kunnen communiceren. Dat zijn allemaal kostenposten
waarop heel goed kan worden bespaard, opdat men kan
investeren in meer blauw op straat.
De heer Van der Staaij (SGP): Denkt u dat dit 100 mln.
oplevert?
De heer Çörüz (CDA): Misschien wel meer. Met het
zodanig inrichten van een informatiesysteem dat
gecommuniceerd kan worden met alle korpsen kunnen
miljoenen worden inverdiend. Dan hoeven de andere
korpsen niet opnieuw het wiel uit te vinden. Op een

begroting van 4,7 mld. moet toch 100 mln. te verdienen
zijn?
De heer Van Raak (SP): Ik vind het heel dubbel. Aan de
ene kant pleit de CDA-fractie voor meer wijkagenten en
aan de andere kant zegt zij: wij kunnen best 100 mln.
bezuinigen. Iedereen die je spreekt bij de politie zegt dat
die 100 mln. niet bezuinigd kan worden zonder er
politieagenten uit te gooien. Dat is onmogelijk. Volgens
mij is de heer Çörüz de enige die zegt dat het wel kan.
Misschien moet hij maar korpsleider worden. Hij leeft
toch echt in een andere wereld dan in de werkelijkheid
van de politie.
De heer Çörüz (CDA): Ik kan mijn argumenten herhalen.
De heer Van Raak herhaalt zichzelf ook. Het komt erop
neer dat de portemonnee open moet. Als onze 26
korpsen op een begroting van 4,7 mld. niet 100 mln.
kunnen vinden, is er iets ernstig mis in dit land.
Ik kom bij de voorziening tot samenwerken Politie
Nederland. Ik gaf het voorbeeld van de PDA’s. Wij
hebben de voorziening tot samenwerking juist opgericht
om zaken als inkoop niet dubbel te doen. Hoe kan het
dan toch dat zo’n PDA – het is maar een voorbeeld – in
Groningen en nog een andere regio wordt aangeschaft
en dat vervolgens de voorziening tot samenwerking
Politie Nederland een ander systeem aanschaft?
Vervolgens kunnen de systemen niet met elkaar
samenwerken. Ja, dat gaat natuurlijk miljoenen kosten.
Er worden dure externen ingehuurd. Hoe kan dat? Een
externe kost ongeveer een factor drie en dan vooral op
het gebied van de ICT. De inhuur bij Gelderland had
weliswaar een andere reden – de afkoopregeling voor de
korpschef daar kon niet worden geregeld – maar er
moest een tijdelijke vervanger komen. Hij heeft daar
anderhalf jaar gezeten als externe. Is het nu zo dat
daadwerkelijk eerst de oude korpschef weg moet en
afgekocht moet zijn voordat de nieuwe, een externe met
een kostenfactor drie, kan beginnen? Als het een
wettelijk beletsel is, moeten wij naar die regels kijken.
Het is niet alleen een financieel plaatje, het heeft zijn
weerslag op de hele leiding. Het ontbreken van een
korpschef werkt vervolgens door in de hele lijn naar
beneden.
Ik vraag de minister ook te kijken naar de overhead bij de
politie. Ik heb mij laten vertellen dat de overhead bij
sommige korpsen 20% is. Dat is een veel te hoog
percentage.
Ik begon mijn betoog met het koesteren van onze politie
en ik eindig met een herhaling van die koestering. Ik wil
die lijn doortrekken en ben blij dat de minister van
Justitie hier is. Als onze agenten worden geslagen, als
onze agenten een klap in het gezicht krijgen, vind ik dat
een klap in het gezicht van onze rechtsstaat. Dat moet in
het vervolg worden bestraft met een onvoorwaardelijke
gevangenisstraf. Zoals het nu is, komt men te veel weg
met een geldboete of een taakstraf.
De heer Brinkman (PVV): Ik ben het geheel eens met de
heer Çörüz dat de politie veel efficiënter kan werken. Ziet
hij ook de vtsPN als een extra schaal in de lijn van
opdrachtverstrekking? Eerst verstrekten de regio’s direct
een opdracht voor een Motorola portofoon. Nu moet dat
via de vtsPN en als een ander een Nokia wil hebben, kan
hij ook een Nokia krijgen. Is de CDA-fractie nog steeds
voorstander van een nationale politie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

7

De heer Çörüz (CDA): Om met dat laatste te beginnen:
dat staat klip en klaar in ons verkiezingsprogramma. Het
gaat ons echter niet om een nationale politie als doel.
Wij willen een gezonde politie die goed kan samenwerken en een goede en efficiënte inkoop doet. Zoals de
voorziening tot samenwerking op dit moment werkt,
werkt het niet goed. Wij willen dat de minister daar veel
meer bovenop zit, want het kan veel tijd en geld schelen
en dubbel werk verminderen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik heb een vraag over de
onvoorwaardelijke straffen die de heer Çörüz opgelegd
wil zien bij geweld tegen politieagenten. Uiteraard moet
geweld tegen politieagenten en andere hulpverleners
streng worden bestraft. Het valt mij echter wel op dat de
CDA-fractie eerst al bij de taakstraffen en nu weer bij het
geweld tegen politieagenten bijna op het tracé zit van de
invoering van minimumstraffen. Is de CDA-fractie
daarvan voorstander?
De heer Çörüz (CDA): Wij hebben nu gezegd: bij geweld
tegen al onze hulpverleners dubbele straf. Mevrouw
Kuiken hoorde met mij drie weken geleden de plaatsvervangend korpschef Haaglanden. Hij had een terecht punt.
Hij zei dat mensen veel te vaak wegkwamen met een
geldboete of een taakstraf. De vraag is of je degenen die
het geweldsmonopolie kunnen gebruiken en die het
visitekaartje zijn van onze rechtsstaat niet beter zou
moeten beschermen door te zeggen: als u een agent
slaat, ervaren wij dat als klap in ons eigen gezicht en
bestraffen wij dat met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Dat zou de facto neerkomen op een minimumstraf voor geweld tegen politiemensen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Uit de reactie van de officier
van justitie bleek dat de plaatsvervangend korpschef niet
helemaal de juiste gegevens voor zich had. Wij geloven
ook niet in het beginsel dat een geldboete het geëigende
middel is, maar u pleit nu voor minimumstraffen.
De heer Çörüz (CDA): Voor dit geval komt het daar de
facto op neer. Een politieagent kun je niet vergelijken
met een ander. Als wij dat accepteren, tolereren wij
eigenlijk een klap in ons eigen gezicht en in het gezicht
van de rechtsstaat. Dat moet in mijn ogen op de meest
geëigende manier worden bestraft, in dit geval met een
onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
De voorzitter: Ik maak de leden erop attent dat alle tijd
die zij gebruiken om met elkaar te debatteren afgaat van
de tijd die zij straks met het kabinet kunnen wisselen.
Mevrouw Griffith (VVD): Wij hebben een maand
geleden nog met de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties gesproken over de Voortgangsrapportage Veilige Publieke Taak. Daarbij hebben wij gezegd dat
de Polaris-richtlijn nog moet worden aangepast. Het
verbaast mij dat u nu met minimumstraffen komt, omdat
dat programma nog in ontwikkeling is. Vindt u alleen
maar op basis van één uitspraak nu opeens dat er
minimumstraffen moeten komen? Is het niet gebruikelijk
dat wij vasthouden aan onze afspraak dat de strafmaat
verdubbeld wordt en dat wij afwachten hoe dit in de
praktijk werkt? Welke extra argumenten heeft u nu om af
te wijken van de afspraak die wij met elkaar hebben

gemaakt en nu te pleiten voor minimumstraffen? Dat kan
ik even niet volgen, ik zoek naar de argumenten.
De heer Çörüz (CDA): Het is overigens niet alleen het
geval van de korpschef die ik heb genoemd. Er zijn
natuurlijk meerdere argumenten. De BOS/Polaris-regeling
wordt nu geëvalueerd. Ik denk dat het heel goed is om
nu vanuit de CDA-fractie een duidelijk statement te
maken. Als een agent een klap in zijn gezicht krijgt,
ervaren wij dat als een klap in ons gezicht.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik vroeg naar de argumenten.
De heer Çörüz (CDA): Laten wij dat meenemen, want ik
weet dat de BOS/Polaris-regeling wordt geëvalueerd. U
hoort mij overigens niet pleiten voor minimumstraffen in
het algemeen, maar in dit specifieke geval van geweld
tegen agenten moet wel een onvoorwaardelijke
gevangenisstraf worden gevorderd.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik zoek naar de argumenten.
Als het meer is dan alleen de uitspraak van de korpschef,
wat zijn dan de andere argumenten die de CDA-fractie zo
ver hebben gebracht om nu te pleiten voor minimumstraffen?
De heer Çörüz (CDA): De voorbeelden zijn legio. Onze
agenten worden regelmatig fysiek geïntimideerd en
lastiggevallen. Als zij fysiek in elkaar worden geslagen,
komt er een moment dat wij als politiek zeggen: nu is de
maat vol, dat wordt bestraft met een onvoorwaardelijke
gevangenisstraf. Dat doen wij als CDA-fractie.
De heer Brinkman (PVV): Ik vind dit zo mooi klinken van
het CDA dat ik nog een kleine verhelderende vraag heb.
Bestraffen van fysiek geweld snap ik en juich ik
buitengewoon toe. Wat vindt u dan van verbaal geweld?
Vindt u dat de politie daar ook eerder tegen zou moeten
optreden dan maar de lieve vrede te bewaren en te
hopen dat de boel niet escaleert?
De heer Çörüz (CDA): Als ik hier heel duidelijk politiek
uitspreek dat wij onze agenten moeten beschermen – zij
zijn ons visitekaartje van de rechtsstaat – dan is het
natuurlijk aan de uitvoerder ter plekke om te bezien wat
er in zo’n situatie moet worden gedaan. Ik kan hiervandaan niet overzien wat verstandig is. Als er fysiek geweld
tegen onze agenten wordt gebruikt, is wat de CDA-fractie
betreft de maat vol en moet dat bestraft worden met een
onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Laat ik beginnen met
een algemene opmerking over de begroting van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De beleidsprestaties worden daarin goed beschreven, maar de
effecten en de kosten ervan ontbreken veelal. De
Algemene Rekenkamer heeft daar eerder op gewezen.
Nu zegt ook het Sociaal en Cultureel Planbureau dat de
effecten en de kosten nogal onduidelijk zijn. Het is dus
onduidelijk welke maatregelen tot welk resultaat hebben
geleid. Kan de minister hierop reageren? Bij de volgende
begrotingsbehandeling zouden wij het zeer op prijs
stellen als er meer wordt gekeken naar evaluatieonderzoeken, juist om te weten welke specifieke
maatregelen in een concreet geval leiden tot welk
resultaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

8

De politiecapaciteit komt steeds meer onder druk te
staan, net als de prestatie. Taken bij de politie komen
onder druk te staan. Wat moet de politie daadwerkelijk
doen, rekeninghoudend met actuele en toekomstige
ontwikkelingen? Wat is een taak voor de politie en wat
niet? Wat behoort tot de basispolitiezorg? Wat is precies
een hulpverleningstaak? Moet de politie bijvoorbeeld
hennepkwekerijen na ontdekking opruimen, of dit
overlaten aan gespecialiseerde opruimingsdiensten of de
gemeente? Moet de politie bij stakingen in gevangenissen mankracht vrijmaken, of moet dit aan externen
worden overgelaten? Moet de politie zorgen voor opvang
van daklozen, psychiatrische patiënten en dronken
mensen?
Ik begrijp dat er op dit moment een visiedocument ligt,
een document van de Raad van Hoofdcommissarissen.
Volgens de VVD-fractie ontbreekt er nog steeds landelijk
een gemeenschappelijk gedeelde visie en aanpak. Ik
begrijp dat de gemeente Arnhem op dit moment bezig is
met het afstoten van oneigenlijke taken. In hoeverre
vindt de minister dat ook moet worden gekeken naar
andere gemeenten, als één gemeente dit doet? Je kunt
niet tegen de burger zeggen dat psychiatrische patiënten
in de Arnhem niet meer zullen worden opgehaald, omdat
dit door een andere instantie moet worden gedaan,
terwijl dit bijvoorbeeld in Den Haag wel een politietaak
is. Wij hebben de visienota Politie in Ontwikkeling van de
Raad van Hoofdcommissarissen niet. Kunnen wij die
ontvangen en deelt de minister onze mening dat daarop
een landelijke visie moet komen?
De VVD-fractie maakt zich grote zorgen over de
politiesterkte, met name na 2010, zeker in combinatie
met de opgelegde taakstelling van 100 mln. Het schijnt
dat korpsen nu al op de bandbreedte van de minister
zitten voor de politiesterkte, of er zelfs onder dreigen te
raken in 2010. Ook de Coöperatieve Ondernemingsraden
Politie hebben de minister een brief geschreven en hun
zorgen geuit over deze situatie. Het zou komen door de
actualisatie van het budgetverdeelsysteem. Dit zou
hebben geleid tot een daling van het budget. Graag een
reactie van de minister hierop.
Ook wordt gewezen op de toegenomen kosten van ICT.
Afgesproken is dat het geld voor ICT gemeenschappelijk
zal worden uitgegeven, maar het blijkt dat bij de korpsen
afzonderlijk extreme kosten worden gemaakt voor ICT.
Mijn fractie vindt de signalen uit de politiekorpsen
zorglijk. Veel korpsen krijgen hun begroting niet sluitend.
Hoe kijkt de minister hier tegenaan? Gelet op de forse
uitstroom, de vergrijzing en de krapte op de arbeidsmarkt vrezen wij dat de beoogde politiesterkte zeker na
2010 niet zal worden gehaald. Uit de vergelijking van de
sterktebrief van 2007 met die van 2008 blijkt dat de
minister zich bewust is van de ontwikkelingen: krapte,
vergrijzing, forse uitstroom. Het kabinet wijst in die
brieven echter alleen op de 500 extra wijkagenten en de
500 forensische assistenten. De minister zegt dat er 187
mln. bij komt naast de vergrijzingsgelden. Wat betekent
dit voor de sterkte? Korpsen geven aan dat zij teren op
hun eigen vermogen. Zij hebben ook heel veel eigen
vermogen. Terzijde, zijn korpsen ook het slachtoffer
geworden van iSafe? Hebben zij daarbij ook geld
gedeponeerd? Kan de minister hierop antwoorden?
Een van de aanbevelingen van de Taskforce Personeelsvoorziening is dat de minister inzicht moet geven in de
consequenties van de politieke beslissingen, zoals extra
wijkagenten, op de personeelsvoorziening. De taskforce

heeft dit nadrukkelijk aan de minister gevraagd. Komt er
zo’n inzicht en kunnen wij dat krijgen?
De cao-onderhandelingen met de politie zijn vrij stroef
verlopen. Nog steeds is er onzekerheid. Ik begrijp dat de
afwikkeling daarvan nog steeds niet heeft geleid tot
voldoende resultaat. Mijn fractie is bezorgd over de
salarissen van politieagenten, die dagelijks de kastanjes
voor ons uit het vuur halen. Wat is de laatste stand van
zaken? Hoe staat het met het functiewaarderingssysteem? Hoe staat het met het in gang zetten van de
salarisindelingen? Wanneer kunnen wij de resultaten
verwachten?
Dan de bonnenquota. Die blijven een doorn in ons oog.
De minister heeft op verschillende Kamervragen
aangegeven dat er landelijk geen prestatieafspraken
meer worden gemaakt, maar het OM kan met de lokale
driehoek en het Regionaal College wel degelijk afspraken
op dat punt blijven maken. Waarom kan dat nog en wat
zijn die afspraken dan? Wat gebeurt er met de opbrengst
van de bonnenquota? Welk beleid voeren de verschillende korpsen op dat punt? Heeft de minister daar een
overzicht van? Het is heel gemakkelijk om te zeggen dat
de politieministers geen quota meer opleggen, als dat op
lokaal niveau nog wel kan gebeuren. Wij willen daar
nadere duidelijkheid over. Welke concrete afspraken zijn
hierover per regionaal korps gemaakt en met welk doel
worden die quota gehanteerd?
Dan iets over radicalisering en polarisatie. De minister
heeft in antwoord op vragen een overzicht verstrekt aan
de Kamer, waarin wordt aangegeven welke gemeenten
tot nu toe een verzoek om financiering hebben ingediend. Wij zijn het erover eens dat radicalisering met
name moslimjongeren bedreigt. Het is terecht dat daar
aandacht aan wordt besteed. Het kabinet trekt daar voor
de komende vier jaar 28 mln. voor uit. Ik vind dat wel
verrassend, kijkend naar het overzicht. Ik ben er zelfs van
geschrokken. Amsterdam krijgt 1,5 mln., maar andere
gemeenten krijgen een bedrag variërend van € 200.000
tot € 300.000. Als ik Amsterdam vergelijk met die andere
gemeenten vind ik dit een groot verschil. Ik krijg daar
graag een verklaring voor. Waarom heeft Amsterdam
1,5 mln. gekregen om radicalisering en polarisatie aan te
pakken, terwijl andere gemeenten slechts € 200.000 tot
€ 300.000 hebben ontvangen? Hoe staat het met de
andere grote gemeenten, zoals Utrecht, Den Haag en
Rotterdam? Hebben die ook een aanvraag ingediend?
Daar heeft men ook te maken met radicalisering en
polarisatie. Hoe staat het daarmee?
Dan de bevoegdheden van de burgemeester in het kader
van de veiligheid. De minister heeft aangegeven dat zij
samen met de VNG zal bezien hoe de bevoegdheden van
de burgemeester sterker kunnen worden gemaakt. Wij
wachten nog steeds op dat overzicht. De minister zou de
Kamer voor de zomer berichten, maar wij hebben het
overzicht nog steeds niet. Het is wel heel belangrijk, want
verschillende burgemeesters willen meer bevoegdheden
op dit punt. Vooral de rol van de burgemeesters bij de
openbare orde en veiligheid is namelijk nogal diffuus.
Wij willen hierover graag nader met de minister spreken.
Wanneer kunnen wij het overzicht tegemoet zien?
Dan nog iets over de administratievelastendruk bij de
politie. Bij de vorige begrotingsbehandeling Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben wij een motie
ingediend die het kabinet heeft overgenomen. In de
motie werd verzocht om een website waarop de politie
zou kunnen aangeven welke administratievelastendruk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

9

van die kant wordt ervaren. De minister heeft dit verzoek
doorgespeeld aan de staatssecretaris. De staatssecretaris
is met een website gekomen en er is een top vijf
verschenen van overbodige regels. Wij zijn daar tot nu
toe echter niet van onder de indruk. Zijn de politiebonden hierbij betrokken? Is er gericht aan de politiekorpsen gevraagd of zij te maken hebben met regels die
zij willen aanmelden om te worden meegenomen? Wij
vinden de resultaten op dit terrein nog veel te mager,
juist omdat de politieagenten aangeven dat zij veel last
hebben van die administratievelastendruk. In hoeverre
zijn de bonden en de agenten hierbij betrokken?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Iedereen heeft de
zekerheid nodig van een veilige buurt, ongeacht waar je
woont of hoe dik je portemonnee is. Onveiligheid moet
worden aangepakt, of het nu gaat om burenoverlast of
jongeren die de boel verzieken, zoals vorige week weer
bij een lampionnenoptocht in de Transvaalwijk in Den
Haag. Vooral de wijkagent speelt bij de veiligheid van de
buurt een onmisbare rol. Hij of zij is het eerste aanspreekpunt voor de wijk, weet precies wat er leeft en kan
ingrijpen voordat het misgaat. Een goede wijkagent kan
tientallen misdrijven hopelijk voorkomen, terwijl er tien
politieagenten nodig zijn om een misdrijf op te lossen.
Daarom is afgesproken dat er deze kabinetsperiode 500
wijkagenten extra bij komen. Minstens zo belangrijk is
dat deze wijkagenten daadwerkelijk op straat hun werk
kunnen doen en daar worden ingezet waar zij het
verschil kunnen maken.
De wijkagent dreigt nu echter een sigaar uit eigen doos
te worden. Het lukt onvoldoende om de wijkagent
zichtbaar op straat aanwezig te laten zijn, ook al zijn er
met de minister afspraken gemaakt. Financiële tekorten,
openstaande vacatures, bewust niet-ingevulde formatieplaatsen en bureaucratie zorgen er immers voor dat de
wijkagent elders moet worden ingezet. Bovendien wordt
de vacature die een nieuwe wijkagent achterlaat, niet
altijd opgevuld. Rechercheurs komen niet altijd aan
opsporing toe, omdat zij moeten bijspringen in de
noodhulp. Daarnaast zorgt de werkdruk ervoor dat
politieagenten hun werk niet goed kunnen doen en dat
afspraken niet worden nagekomen en dat is weer nadelig
voor het respect voor, en het imago van de politie.
Met dit alles in mijn achterhoofd heb ik mijn vragen en
opmerkingen aan de minister geformuleerd. Mij gaat het
vooral om het behoud en de werving van het blauw op
straat en van de recherche, zowel nu als in de toekomst.
Dit brengt mij op het eerste punt van de openstaande
vacatures. Op dit moment zijn ruim 850 vacatures bij de
politie niet ingevuld. Dit aantal valt mee, als je spreekt
over heel politie Nederland. Echter, sommige regio’s
springen er negatief uit, zoals Hollands Midden, waaronder Gouda valt, met 10% aan openstaande vacatures.
Volgens de minister blijkt het personeelstekort niet direct
reden voor het aantal openstaande vacatures. Een
mogelijke verklaring is dat er wel voldoende mensen zijn,
maar dat deze mensen niet op de juiste plek aan het
werk worden gezet. Is dit een teken van mismanagement? Welke regiospecifieke oorzaken liggen hieraan ten
grondslag? In het rapport kon ik dit punt namelijk niet
terugvinden. Welke extra maatregelen worden genomen
om deze problematiek van openstaande vacatures aan te
pakken, met name in die regio’s waar de nood het
hoogst is?

Openstaande vacatures zijn vervelend. Ze zorgen voor
een verhoging van de werkdruk en werken negatief op
het ziekteverzuim. Het is dan ook hoogst opmerkelijk dat
nog eens 500 formatieplaatsen van de recherche bewust
niet worden ingevuld om zodoende geld te besparen. De
PvdA vindt dit een kwalijke zaak. Wat vindt de minister
eigenlijk van dit gegeven? Welke actie gaat zij ondernemen? Kan zij inzicht verschaffen in de formatieplaatsen
bij de basispolitiezorg die nu niet worden ingevuld? In de
gegevens kon ik hierover niets vinden.
Bezuinigingen zijn natuurlijk nooit leuk. Vanuit de
korpsen zelf wordt gesuggereerd dat de financiële
tekorten, los van de taakstelling, er onder meer debet
aan zijn dat de formatieplaatsen niet worden ingevuld. 21
van de 26 korpsen hebben ernstige financiële tekorten en
dreigen onder curatele van de minister te komen. Men
huilt grote krokodillentranen. Dit is allemaal heel erg
vervelend, maar toch begrijp ik het niet helemaal. Wat is
er de afgelopen jaren gebeurd met dit bedrag van 1 mld.
extra voor de politie? Wat is er gebeurd met al deze extra
politieagenten voor wie extra geld is vrijgemaakt en die
in principe ingezet zouden moeten worden in het korps?
Is het geld wel aangewend zoals beoogd?
De heer Brinkman (PVV): Ik wil mevrouw Kuiken wel op
weg helpen; misschien is dit geld wel voor een groot
gedeelte naar de vtsPN gegaan, toen de nationale politie
eruit gewerkt werd, mede door haar partij. De vtsPN
bestaat voornamelijk uit inhuur; heel dure krachten. Er
werken 2000 mensen. De heer Çörüz en ik zijn al tot de
conclusie gekomen dat op dit punt geen effectiviteitsslag
te behalen valt. Misschien is dat wel de oplossing.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Die conclusie trek ik nog niet.
Natuurlijk is sprake van dure externe inhuur omdat het
hierbij gaat om een bepaalde expertise die niet aanwezig
is binnen de politie. Wij moeten er ook niet aan denken
dat het daar wel aanwezig is, want ik haal het liever bij
andere partijen vandaan. Wij zullen straks goed kijken
naar de stand van zaken met betrekking tot de samenwerking binnen de Nederlandse politie, naar wat wel en
wat niet goed gaat. Op basis daarvan zullen wij hierover
uitgebreid in de Kamer spreken. Uiteraard ben ik kritisch
over de wijze waarop de samenwerking nu wordt
vormgegeven. Hierop zal ik nu nader ingaan in mijn
betoog.
De heer Van Raak (SP): Ik wil toch een misverstand uit
de weg helpen. Het is niet zo dat bij deze voorziening tot
samenwerking Politie Nederland externen moeten
worden ingehuurd vanwege hun specifieke kennis en
kunde. Nee, de zaak wordt bedot; 40% van de 3000
mensen wordt extern ingehuurd. Daarbij worden regels
overtreden, wordt veel meer geld uitgegeven dan
afgesproken, mensen worden veel langer ingehuurd en
er worden vriendjes en vriendinnetjes ingehuurd. Inhuur
van externen kost 177 mln. per jaar. Zullen wij eens
afspreken dat wij daar 100 mln. afhalen om de bezuiniging van 100 mln. ongedaan te maken?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Net zoals de heer Van Raak
ben ook ik geschrokken van wat in het rapport staat over
externe inhuur bij de vtsPN. Wij moeten niet de illusie
wekken dat wij alle kennis en kunde bij de politie zelf
kunnen halen. Ik ben het ruimhartig met de heer Van
Raak eens dat de wijze waarop met interne inhuur wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

10

omgegaan binnen de politie en helaas op meer plekken
binnen de overheid, niet de juiste is. Het gaat in dit debat
echter te kort door de bocht om nu al meteen de vraag
te stellen wat het betekent voor de toekomst. Uiteraard
moet kritisch gekeken worden of het niet een tandje
minder kan.
De heer Brinkman (PVV): De heer Van Raak snijdt wel
een goed punt aan. De externen zijn voornamelijk
ingehuurd voor de drie politiesystemen. Die systemen
zijn er nu. Zij zijn dus niet meer nodig. De andere
korpsen hebben ook op ICT-gebied hun boontjes altijd
redelijk goed kunnen doppen. Het is een goed idee om
die 100 mln. daar te halen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Indien dat mogelijk is, sta ik
daarachter. Ik speel de vragen graag door naar de
minister en vraag haar hoe zij dat ziet. Wij moeten ons
niet alleen richten op de vtsPN, want er zijn meer
plekken binnen het politiekorps waar volgens mij wel wat
winst gehaald kan worden.
De heer Van Raak (SP): Mag ik dan concluderen dat de
bezuiniging van 100 mln. van tafel is? Investeren in de
politie levert heel veel geld op. Er komen minder
winkeldiefstallen, minder geweld en vernielingen op
straat. Dat levert niet alleen een veiligheidsgevoel en
daadwerkelijke veiligheid op, maar ook heel veel geld.
De voorzitter: Wat is uw vraag?
De heer Van Raak (SP): Is die bezuiniging van 100 mln.
nu van tafel?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Nee, zeker niet. Het zou helpen
als ik mijn verhaal mag afmaken, voorzitter. Ik krijg nu
veel vragen die een beetje voorafgaan aan mijn verhaal.
De voorzitter: Vervolgt u uw betoog.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik wil van de minister weten
welke stappen zij gaat ondernemen om te voorkomen
dat de financiële problemen niet ten koste gaan van de
recherche en van de mensen op straat. Daarbij hoort ook
de vtsPN, maar het gaat mij om heel politie Nederland.
Het is voor ons niet acceptabel als het ten koste gaat van
de politiecapaciteit. In onze opinie hoeft dat ook niet.
Door betere samenwerking, goedkope huisvesting,
minder dure externe inhuur en meer prioriteit bij de
mensen op straat en bij de recherche, valt er nog heel
wat te winnen. Ik constateer met een aantal collega’s hier
aan tafel dat er nog veel overbodig geld wordt uitgegeven. Kan de minister mij uitleggen waarom er, ondanks
afspraken, nog steeds korpsen zijn die hun eigen
jeugdregistratiesysteem hebben, waarom één korps acht
orthopedagogen in dienst moet hebben, waarom
Friesland 14 nieuwbouwprojecten moest hebben en
waarom met veel geld nieuwe politiebureaus worden
gebouwd om niet veel later weer afgestoten te worden?
Dat krijg ik niet uitgelegd aan normale politieagenten en
ook niet aan mijzelf.
Vindt de minister het evenredig als meer dan 40% van al
het personeel bij de politie, en bij sommige korpsen zelfs
50%, bestaat uit mensen die niet direct in het blauw of in
de recherche werken. Het is allemaal stafpersoneel of
administratief ondersteunend personeel. De PvdA vindt

dit niet logisch. Een gemiddeld korps lijkt zo op een
omgekeerde kerstboom. De b moet niet voor beleid
staan maar voor blauw op straat. Ik vraag de minister, of
zij bereid is een benchmark te ontwikkelen waarmee de
verhouding tussen staf en blauw beter gemeten kan
worden, alsmede de productiviteit van een en ander. Dan
kunnen het regionaal college, de gemeente en de
minister hierop beter sturen.
In relatie tot de openstaande vacatures vraag ik ook
aandacht voor de krimp- en groeiregio’s. In 2006 is het
budgetverdeelsysteem (BVS) geïntroduceerd. Op basis
daarvan is vastgesteld dat een aantal korpsen een
onevenredig grote bezetting hebben en moeten inleveren
ten opzichte van de korpsen die een onevenredig lage
bezetting hebben. Hiermee was 90 mln. gemoeid. De
krimpkorpsen hebben tot op heden niet hoeven
inleveren. Op zichzelf vind ik dat niet heel erg. Zij hebben
daarvoor financieel compensatie gekregen. Kwalijker
vind ik het dat de groeiregio’s die groeien vanwege
grotere veiligheidsrisico’s, maar ook doordat het aantal
inwoners toeneemt, niets extra hebben gekregen of
slechts mondjesmaat wat hebben gekregen. Dat valt
allemaal te verklaren. Als je een krimpregio bent moet je
inleveren. Dat vind ik niet zo raar. Wat ik wel raar vind is
dat bij het toekennen van extra geld in de periode 2006
tot nu ook geen rekening is gehouden met het feit dat
korpsen krimpen en groeien. Het extra geld is gewoonlijk
landelijk verdeeld. Er is niet nagegaan waar de nood het
hoogst is en waar het geld ingezet zou moeten worden.
Regio’s zoals Flevoland en Utrecht – ik kan ook wel
andere noemen – zijn hier de dupe van. Utrecht kan
mankracht goed gebruiken nu is vastgesteld dat deze
gemeente de meest onveilige van Nederland is. Waarom
is bij de verdeling van de nieuwe gelden geen rekening
gehouden met genoemde aspecten en hoe gaat de
minister ervoor zorgen dat de krimpregio’s alsnog
compensatie krijgen, zodat zij wat meer lucht krijgen en
iets kunnen doen aan het personeelstekort?
In een aantal regio’s staat vooral de noodhulp onder
druk. Dat heeft ook te maken met het feit dat een aantal
regio’s met processen zijn gaan werken. Er is nu een
apart werkproces noodhulp. Daar is op zichzelf niets mis
mee, maar dit zorgt er wel voor dat de diensten extra
zwaar zijn, dat de mensen veel weekenden achter elkaar
moeten werken en dat zij te maken hebben met
eentonigheid. Het voorgaande geldt voor de regio’s
Gelderland-Midden en West- en Midden-Brabant, maar er
zijn misschien meer regio’s die overwegen om dit te
doen. Zou het niet goed zijn dat de minister nagaat wat
het effect is van het procesmatig werken? Is het niet
beter dat korpsen van elkaar leren en niet steeds zelf het
wiel uitvinden?
Ik wil voor een ander punt de aandacht van de minister
vragen. Dat heeft ook te maken met de werkdruk. Ik merk
dat nu nog heel veel zaken op het bordje van de politie
terechtkomen in plaats van bij de gemeente of bij
hulpverleningsorganisaties. Veel zaken zouden daar eerst
aan de orde moeten komen. Zowel de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als die van
Justitie is verantwoordelijk voor de veiligheid. Hoe
kunnen zij ervoor zorgen dat het takenpakket van de
politie daadwerkelijk haar core business betreft? Hoe
kunnen zij de politie ontlasten, zodat zij niet die zaken
hoeven te behandelen die minder direct met criminaliteit
te maken hebben?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

11

Hoe staat het met de aanpak van de bureaucratie bij de
politie? Wanneer kunnen wij de eerste echte stappen van
de aanpak van de papieren monsters verwachten?
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Ik ben blij dat
mevrouw Kuiken het punt van de oneigenlijke taken aan
de orde stelt. Vindt zij dat als individuele gemeenten
taken afstoten of die op een andere manier uitvoeren dat
op landelijk niveau aandacht verdient? Vindt zij ook niet
dat dan een landelijke visie ontwikkeld moet worden?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Daar ben ik het uiteraard mee
eens. Dat zou niet alleen logisch zijn, maar ook slim. De
korpsen zouden van elkaar moeten leren. Alle korpsen
kampen met werkdruk. Des te slimmer je het werk
organiseert, des te beter dat is.
Voorzitter. Dan kom ik te spreken over werving en
selectie. Niet alleen nu, maar ook in de komende jaren
geldt de uitdaging om voldoende politiemensen te
werven en vooral te behouden. Hierbij kunnen wij de
7000 vacatures bij Defensie als een waarschuwing
beschouwen. Op dit moment valt na werving en het
volgen van de opleiding 40% van het Defensiepersoneel
af. Met dit potentieel zou de politieorganisatie haar
voordeel kunnen doen. Bovendien kiezen mensen er niet
meer voor om hun hele leven bij dezelfde werkgever te
blijven. Kruisbestuiving tussen Defensie en politie lijkt
ons dus op haar plaats. Mijn collega Angeline Eijsink
heeft bij de behandeling van de begroting van Defensie
al gepleit voor een werkgarantiecertificaat sector
veiligheid. Ik wil hier voor zo’n certificaat pleiten. Het
biedt mensen de zekerheid van een baan, de mogelijkheid om gezamenlijk op te trekken en om tijdens de
carrière te switchen tussen de veiligheidssectoren en in
dit geval tussen Defensie en Politie. Staatssecretaris De
Vries van Defensie heeft al positief op ons voorstel
gereageerd. Hij wacht, evenals ik, op de reactie van deze
minister. Kan de minister hierop positief reageren en, zo
ja, zouden wij dan het komende halfjaar een plan van
aanpak van de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en die van Justitie tegemoet kunnen
zien?
De heer Brinkman (PVV): Ik heb hetzelfde verhaal
gehoord van uw fractiegenoot Eijsink. Ik vraag mij echter
af hoe u wilt omgaan met de mensen die uitzonderlijk
geschikt zijn om te kunnen blijven werken als politieman
maar die totaal niet geschikt zijn om te functioneren in
een defensieorganisatie. Dat soort mensen is er namelijk.
Mevrouw Kuiken (PvdA): De heer Brinkman heeft een
helder punt. Het is echter niet de bedoeling dat de
mensen verplicht worden van defensie naar politie te
gaan; het gaat ons erom dat er heel veel capaciteit en
potentieel aanwezig is van mensen die zouden willen
ruilen. Heel veel jongens en meisjes beginnen heel
enthousiast bij defensie en willen na tien jaar wel eens
iets anders. Hoe geschikt zijn die mensen om bij de
politie in te stromen? Wat ons betreft is het geen plicht
maar eerder een recht om te schuiven. Dank voor deze
vraag, want dit is een belangrijk punt.
Voor de aantrekkelijkheid van het vak en het aantrekken
van nieuwe agenten is het imago van de politie
belangrijk. Mietje, teletubby en bonnenschrijfmachine:
deze en nog veel ergere verwensingen krijgen politiemensen dagelijks naar hun hoofd. Ik ben trots op onze

politiemannen en -vrouwen, maar zij krijgen lang niet
altijd het respect dat zij verdienen. Ik wil de minister dan
ook vragen om een imagotop te beleggen. Een imagotop
waarvoor niet alleen de politie maar ook experts uit de
wereld van wetenschap en reclame worden uitgenodigd
om te bekijken welke aspecten in gedrag, gezag,
communicatie, kleding en uitstraling van de politie
kunnen worden verbeterd om het respect voor de politie
te herstellen.
Mijn ultieme droom wordt gesymboliseerd door dit petje
dat ik uit New York heb meegenomen, het petje met
NYPD dat men daar draagt. Het is maar een petje, maar
ik hoop dat wij in Nederland straks weer zo trots zijn op
de politie dat wij hier een petje met NLPD en het
politielogo erop kunnen kopen, omdat wij trots zijn op
onze politie. Dit petje staat wat mij betreft symbool voor
wat ik de politie toewens: het respect dat zij verdient
voor het zware en belangrijke werk dat zij doet.
De heer Van Raak (SP): Ik vind de geboden oplossing
typisch een PvdA-oplossing: proberen een inhoudelijk
probleem op te lossen door middel van beeldvorming.
Waarom zegt mevrouw Kuiken niet dat wij iets moeten
doen aan de beloning van politiemensen of aan de
bureaucratie waarbinnen zij werken? Of dat wij moeten
investeren in de politie? Er zijn grote problemen, maar
wat moeten wij volgens mevrouw Kuiken gaan doen?
Een imagotop houden en T-shirts en petjes verkopen. Ik
vind het belachelijk.
De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Van Raak?
De heer Van Raak (SP): Is het niet belachelijk om niets
te doen aan de verbetering van de beloning, de
bureaucratie bij de politie of op het gebied van investeringen en te denken dat je het werk van de politie kunt
verbeteren door een imagotop, een shirtje of een petje?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik twijfel even over mijn
antwoord. Het zou volgens mij helpen als de heer Van
Raak goed zou luisteren in plaats van meteen te gaan
toeteren. Het gaat mij om het totaal van gedrag, gezag,
communicatie, kleding en uitstraling. Dat brengt mij op
het volgende punt.
Belangrijk bij een aantrekkelijk imago is een goed salaris.
De PvdA vindt dat wie het zware werk moet doen ook de
grootste beloning moet krijgen.
De heer Brinkman (PVV): Ik ben helemaal verbouwereerd. Wij hebben de Vogelaarwijken waarbij alles in feite
om het uiterlijk gaat. Nu hebben wij de Kuikenpolitie. Het
kwekt veel en al die vogels maken veel lawaai, maar ze
komen helemaal niet met inhoud. Waarom heeft
mevrouw Kuiken het niet over de vraag waarom de
politie in bepaalde buurten geen gezag heeft en geen
respect krijgt? Waarom staat de politie erbij te kijken
wanneer bussen worden bekogeld? Waarom treedt de
politie niet op wanneer oude mensen belaagd worden
door Marokkaanse jongeren? Daar moet mevrouw
Kuiken het over hebben. Dat is een harde aanpak. Het is
toch raar het te hebben over de manier waarop de politie
gekleed zou moeten gaan of over de verkoop van petjes
en shirtjes om geld binnen te halen?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik dacht dat alleen mijn oren
verstopt zaten vanwege een verkoudheid, maar ook de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

12

heer Brinkman blijkt last van zijn oren te hebben. Ik wil
een imagotop waarbij wij gaan kijken naar het gezag dat
de politie heeft, het gedrag dat zij vertoont, de manier
waarop zij handhaaft en ook naar het uiterlijk en de
kleding. Verder willen wij bekijken of de communicatie
en de dienstverlening werken. Het petje is voor mij
alleen maar een symbool. Ik wil helemaal geen petjes en
T-shirts verkopen. Wel hoop ik dat ook de mensen in
Nederland straks even veel respect hebben voor en net
zo trots zijn op de politie hier als de mensen in New
York.
De heer Brinkman (PVV): Gezag en respect hoor je te
verdienen. Met alle respect, met de huidige leiding
verdient de politie op dit moment in heel veel buurten
geen gezag en geen respect.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dank voor uw opmerking. Wij
moeten inderdaad spreken over hoe wij het gezag
kunnen herstellen. Ik kom daar nog op terug.
Ik was bij het salaris. Er is net een cao afgesloten, maar
een belangrijk onderdeel daarvan is nog niet afgerond,
namelijk het functiewaarderingsonderzoek, met name om
te bezien of de agenten die nu het zwaarste en belangrijkste werk doen ook de beloning krijgen die daarbij
hoort. Hoe staat het met dat onderzoek?
Gezag en respect moet je inderdaad verdienen, maar
toch ook wel afdwingen. Beledigingen en geweld tegen
onze politiemensen, maar ook tegen brandweermensen
en ambulancepersoneel of anderen die zich inzetten voor
de publieke taak kunnen wij niet tolereren. Er is al eerder
gezegd dat de minister op dit ogenblik bezig is met een
evaluatie van de richtlijnen aan het OM als het gaat om
de verdubbeling van straffen op geweld tegen hulpverleners. Hoe staat het met deze evaluatie en wanneer
kunnen wij de resultaten verwachten?
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Zou de PvdA-fractie net
als de CDA-fractie net verwoordde de OM-richtlijn die nu
wordt geëvalueerd willen aanscherpen om straffen voor
fysiek geweld tegen agenten te verscherpen tot een
onvoorwaardelijke gevangenisstraf?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik wacht op de
evaluatie en dan gaan wij kijken of de richtlijn goed is en
ook opgevolgd wordt door rechters. Dat is natuurlijk
belangrijk. Als zij aanscherping behoeft, ben ik de eerste
die daar voorstander van zal zijn, maar laat wel duidelijk
zijn dat wij niet voor invoering van minimumstraffen zijn.
Wij willen niet op de stoel van de rechter gaan zitten en
vinden dat die altijd een individueel geval moeten
kunnen beoordelen. De rechter moet de vrijheid worden
gegeven om na te gaan waarom iemand een bepaalde
daad heeft begaan en om op basis daarvan te beslissen.
Om die reden is de PvdA dus absoluut tegen invoering
van minimumstraffen.
De heer Çörüz (CDA): Het gaat mij niet zozeer om
minimumstraffen. Wij zien dat in de praktijk bij dit soort
zaken vaak een taakstraf of een geldboete wordt geëist.
Ik zou die richtlijn zo willen aanscherpen dat in dit soort
ernstige gevallen een onvoorwaardelijke gevangenisstraf
zou moeten worden geëist.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik heb de evaluatie van die
richtlijn nog niet. Vanuit de praktijk komen nogal

verschillende beelden naar voren. Bovendien weet ik niet
waarom een rechter een bepaalde straf oplegt. Bijvoorbeeld in Haaglanden is 27 keer een geldboete geëist
maar ik weet niet wat voor daders dat zijn geweest. Ik
ben dan ook heel nieuwsgierig naar een daderprofiel. Ik
ga daar nu niet op vooruitlopen, want ik wil eerst die
evaluatie afwachten. Daarna gaan wij er ongetwijfeld
verder over spreken maar, nogmaals, wij zijn niet voor
invoering van minimumstraffen hoe erg en verschrikkelijk ik het geweld tegen politieagenten of andere
gezagsdragers ook vind!
Voorzitter. Ik was gekomen bij diversiteit. Juist bij een
krappe arbeidsmarkt zul je personeel uit alle lagen van
de bevolking moeten halen en inzetten. Bovendien zijn
ook minder problemen tussen politie en etnische
groepen te verwachten als de politie een afspiegeling is
van de samenleving. De PvdA wil niet alleen dat die
mensen instromen, maar ook doorstromen en daar zit op
dit moment nog het grootste probleem. De politie is wat
dat betreft nog steeds een wittemannenbolwerk. Daarom
doen wij een oproep aan de minister om zich vooral
positief te blijven inzetten voor diversiteit, uiteraard altijd
met het oogmerk van kwaliteit.
Daarmee, voorzitter, heb ik genoeg gesproken, belangrijke woorden gezegd over waarom wij denken dat het
belangrijk is dat de minister maar ook de politiechefs en
korpsbeheerders zich inzetten voor juist die mannen en
vrouwen op straat die onze straten en buurten veiliger
houden.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Het gaat niet goed
met de politie in Nederland. De politie heeft in grote
lijnen drie grote problemen. Het gemis aan respect bij de
burgers, de verkeerde prioriteiten die door de politiek zijn
gesteld en waardoor juist weer de effectiviteit van de
werk van de politieman verloren gaat en het respect voor
hem nog weer minder wordt en ten slotte wordt de
politie niet centraal aangestuurd. Het zijn 26 eilandjes
waarop niemand vat heeft en deze minister al helemaal
niet.
Laten wij maar met het eerste beginnen, het gemis aan
respect. Als wij kijken naar de politie zoals de burger die
ziet, dan is dat en politie die steeds meer bekeuringen
schrijft en steeds minder optreedt tegen reljeugd, een
politie die meewerkt aan allerlei mooie prachtige
multiculti projecten maar met de handen in de zak erbij
staat te kijken als bussen worden bekogeld. Dat staat op
het netvlies van de burger. De politie treedt niet op en de
burger is dubbel de dupe. Dubbel, want degene die
gewoon werkt en hiervoor in een auto rijdt, krijgt jaarlijks
helaas wel eens een of meer bekeurinkjes binnen. Als hij
of zij echter aangifte wil doen van een geval van
discriminatie en/of bedreiging, moet deze burger gewoon
een paar dagen later terugkomen. Dit soort zaken wordt
inderdaad breed in de pers uitgemeten. Dat komt
doordat het in essentie de bron is van het gemis van
respect voor de politie. De Nederlandse politie heeft de
naam van slap te zijn, van niet durven en niet doorpakken. Het zijn bureautijgers. Daarvan baalt ook de
individuele politieman. Het probleem is groot. Het werkt
door naar de sollicitanten, de jeugd en mensen die in
eerste instantie verbaal geweld uiten. Alleen in Haaglanden was er vorig jaar al 1815 keer sprake van geweld
tegen een politieman. Als wij het verbale geweld niet
aanpakken, is de stap naar fysiek geweld groter. Daarom
moet men bij de bron beginnen en dat verbale geweld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

13

hard aanpakken. Dit is ook de achtergrond van mijn
vraag aan de heer Çörüz. De minister antwoordde op
mijn vraag daarover dat het van de situatie kan afhangen
of men wel of niet overgaat tot een aanpak van het
verbale geweld. Ik denk dat dit niet goed is; op verbaal
geweld moet altijd actie volgen.
De politie wordt op cijfers gestuurd. Maar waarom
vinden wij in de begroting, bij kabinetsdoelstellingen, zo
weinig effecten met betrekking tot een steviger aanpak,
de georganiseerde misdaad, of het tegengaan van de
radicalisering? De kosten worden in de begroting
helemaal niet genoemd. Dat kunnen wij toch niet
accepteren? Ziet de minister voor de plenaire behandeling van de begroting nog kans om over prestaties en
kosten enige opheldering te geven?
Ik heb wel eens vaker gezegd dat de politie meer de
straat op moet. De politie moet eindelijk boeven gaan
vangen. Deze minister, met haar vage cijfers, effecten en
kosten en haar voorkeur voor een besliscultuur op
decentraal – zeg maar gemeentelijk – niveau, stuurt niet
echt op beleid. Beleid is bijvoorbeeld dat de politie
opnieuw de baas wordt op straat. Inderdaad zal dat
mogelijk op korte termijn een behoorlijke clash geven
met sommige groepen. De minister zou moeten
beginnen met een keiharde repressieve aanpak van
bijvoorbeeld het Marokkaanse straattuig. Als men die
groep één keer oppakt en achter tralies zet, zal zij zich
voortaan gedeisd houden. Op decentraal niveau wil men
natuurlijk de boel altijd graag bij elkaar houden. Dat zou
de minister niet moeten willen; daarom moet zij daarin
de leiding geven.
De minister dient ervoor te zorgen dat de politie zich
weer bezighoudt met haar kerntaken. Waar is de
kerntakendiscussie gebleven? De politie is meer dan eens
bezig om jeugdwerker of sociaal-maatschappelijk werker
te zijn. Daarvoor worden politiemensen niet eens
betaald; dat werk behoort niet tot de kerntaken van de
politie. Deze minister doet daar echter nog een schepje
bovenop. Bij het uitzenden van politie naar internationale
vredesmissies concludeert zij wel dat het geen kerntaak
is van de politie, maar toch wil zij het aantal uitgezonden
politiemensen verhogen van veertig naar maximaal
honderd per jaar. Dat zijn nu juist de ervaren politiemensen die de buurten en wijken zo hard nodig hebben.
Die moeten wij niet naar het buitenland sturen; die
moeten wij juist hier houden. Waarom is de minister dit
serieus van plan? Ik snap dat niet.
Het belangrijkste is dat deze minister geen vat heeft op
de 26 korpschefs. Zij spreekt decentraal, via de Raad van
Hoofdcommissarissen, allerlei zaken met ze af, maar
vervolgens bepalen deze hoofdcommissarissen zelf in de
regio hoe zij een en ander gaan uitvoeren. Een voorbeeld
is het aantal extra wijkagenten van 500. Hiervan zegt de
minister dat zij het geld netjes in vier partjes heeft
verdeeld. Zij laat het aan de regionale colleges over hoe
dat verder moet worden ingevuld. Ik weet dat sommige
regio’s hebben aangegeven nu al de beschikking te
hebben over de extra wijkagenten, die de minister in
2011 van ze verwacht. Met andere woorden: waaraan
besteden deze regio’s dan dat geld? Zij houden dus geld
over. Ik zou graag precies van de minister willen weten
hoeveel wijkagenten er nu in de regio’s werkzaam zijn en
hoeveel er volgend jaar extra bij moeten komen, tot
2012. Ik wil dat de minister komt met cijfers waarop ik
haar kan afrekenen. Hetzelfde principe geldt voor de 500
extra forensische assistenten. Ik wil graag de cijfer-

verdeling weten per regio, want op deze manier kan ik
geen controle uitoefenen.
Een ander heikel punt waarmee onduidelijkheid wordt
geschapen, is de kwestie van de externe inhuur. Op deze
manier ontstaat een behoorlijk scheve kijk op het geheel
van formatie en sterkte. Dat blijkt te verschillen van 1%
tot 11% van het totaal van personele lasten. Deze
verschillen ontstaan echter ook doordat bij het ene korps
de parketpolitie in de formatie is opgenomen, terwijl
deze bij het andere korps extern wordt ingehuurd. Dit
geldt verder voor schoonmaakwerkers, kantinepersoneel,
maar ook voor beleidsmedewerkers. Dit is in de eerste
plaats een rechtsongelijkheid, maar dit heeft ook tot
gevolg dat wij hier appels met peren vergelijken. Wil de
minister haar mening geven over mijn voorstel om alle
vormen van externe inhuur mee te tellen in de formatie?
Ik weet dat zij daarover in het verleden al eens met de
korpschefs heeft gesproken. Pas dan kunnen wij de
regio’s echt met elkaar vergelijken.
Ik mis ook cijfers over het KLPD waar die vtsPN in zit met
een groot aandeel inhuur. Wij hebben het er zojuist al
over gehad. Ik zou het goed vinden als de stekker eruit
wordt getrokken. Daarin gaat heel veel geld om. Wij
hebben er profijt van gehad en er is een mooi ICTprogramma uitgekomen, maar wij moeten er nu mee
stoppen en het geld ergens anders aan besteden.
Ik wil voorzichtig lovende woorden uiten over de
taakstelling. Ik begrijp wel waar de minister met de
taakstelling naartoe wil. Zij noemt het efficiency. Het is
een efficiencyslag. Ik snap dat wel. Zij wil met die
bezuiniging van 100 mln. zorgen voor minder beleidsmedewerkers en meer blauw op straat. Dat wil ik ook en
zo vinden wij elkaar, maar zij moet doorpakken. Zij heeft
geen zeggenschap en uitvoeringsmacht over de
korpschefs. Die gaan gewoon weer terug naar de regio’s
en bezuinigen vervolgens op vacatures. Dat schrijven zij
weg in hun formatie. Zij bezuinigen op het aantal
aspiranten dat eigenlijk naar de opleidingsschool
gestuurd had moeten worden.
De minister zou een taakstelling moeten invoeren voor
het aantal schalen 14 en hoger. Zij zou moeten snijden in
het aantal commissarissen en hoofdcommissarissen. Er
zijn regio’s die meer dan een hoofdcommissaris op de
payroll hebben staan. Hoe kan dat? Er is toch maar een
korpschef per regio. Toch zijn er regio’s die meer dan
een hoofdcommissaris op de payroll hebben staan. Snij
dat weg! Bekijk of daar geld kan worden weggehaald. De
minister moet zich ervan verzekeren dat zij de sturende
rol heeft in de hoeveelheid blauw.
Een paar maanden geleden heeft zich een geval
voorgedaan van spionage voor de Marokkaanse overheid
door een Rotterdamse politieman. Hoe staat het met
deze zaak? Wordt deze man vervolgd? Hoe staat het met
die andere Marokkaanse en ook Turkse dienders die zijn
benaderd door een buitenlandse overheid? Ik heb
begrepen dat er in Amsterdam binnen een week na het
bekend worden van dit spionagegeval minstens vier,
maar mogelijk zelfs meer Marokkaanse studenten in
opleiding voor politieman ineens afhaakten. Het
vermoeden bestaat dat dit te maken had met het
spionagegeval. Heeft zich dit ook in andere regio’s
voorgedaan? Hoeveel Marokkaanse en Turkse studenten
zijn gestopt met de opleiding nadat deze zaak bekend
werd? Bij veel politiemensen bestaat de overtuiging dat
het merendeel, zo niet alle Marokkaanse studenten zijn of
worden benaderd door de Marokkaanse overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

14

De voorzitter: Ik onderbreek u even. U heeft nog twee
minuten spreektijd voor zowel de eerste als de tweede
termijn.
De heer Brinkman (PVV): Ik kan binnen dertig seconden
afronden.
Heeft het kabinet hiernaar onderzoek gedaan. Is het met
mij van mening dat een student die wordt benaderd,
maar dit niet meldt aan zijn bazen, onmiddellijk
ontslagen moet worden?
Vorig jaar heb ik samen met mevrouw Kuiken een motie
ingediend over de levensloopregeling voor gedeeltelijk
arbeidsongeschikt verklaarde politiemensen. Wij hebben
die motie op aanraden van de minister aangehouden. Ik
heb begrepen dat zij daarmee niet verder kan, omdat dit
zijn weerslag zou hebben op andere groepen overheidsambtenaren waardoor de kosten mogelijk hoog zouden
oplopen. Dit is naar mijn mening geen deugdelijke
redenering. Ik ben van mening dat die mensen recht
hebben op een tegemoetkoming. Als ministers volgend
jaar 10% extra kunnen verdienen, moeten wij dat geld
niet weghalen bij deze mensen.
Tot slot vraag ik of de minister mij kan verzekeren dat ik
voor de behandeling van de begroting kan beschikken
over haar mening over de motie over het dragen van
hoofddoekjes door agenten die ik vorig jaar heb
ingediend en die ook is aangenomen.
De voorzitter: Er rest u nog een halve minuut voor uw
tweede termijn.
De heer Anker (ChristenUnie): Ik wil nog even terugkomen op de opmerkingen van de heer Brinkman over
spionage. Wij hebben daarover vorige week nog een
debat gevoerd, of misschien was het wel twee weken
geleden, de tijd gaat zo snel. Wij moeten die zaak serieus
nemen, maar hij gaat wel erg snel als hij zegt dat ineens
alle Turkse en Marokkaanse studenten zijn vertrokken
nadat die zaak aan het licht kwam. Ik vind dat hij dat ten
minste een beetje moet nuanceren. Ik wil de heer
Brinkman de volgende vraag stellen. Stel dat er iemand
benaderd is die gezegd heeft: ik doe daar niet aan mee.
Moet hij dat dan ook per se melden?
De heer Brinkman (PVV): Het antwoord op de laatste
vraag is absoluut ja. De baas moet altijd weten dat je
benaderd bent door een vreemde mogendheid. Op die
vraag is volgens mij geen ander antwoord mogelijk.
Ik moet de heer Anker verbeteren. Ik heb gezegd: ik heb
begrepen dat in Amsterdam binnen een week na het
bekendmaken van dit spionageverhaal minstens vier –
dat weet ik zeker – maar mogelijk meer Marokkaanse
studenten in opleiding voor politieman ineens afhaakten.
Dat waren mijn letterlijke woorden. De andere suggestie,
waar de heer Anker naar vroeg, heb ik niet gewekt.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. De Nederlandse politie zou op een belangrijk moment moeten
staan. Eind van dit jaar zou er immers besloten worden
of tot de invoering van een landelijke politie moet
worden overgegaan. Men zou dus kunnen zeggen dat de
verschillende korpsen er groot belang bij hebben dat zij
hun zaken goed voor elkaar hebben, om te voorkomen
dat het tot een landelijke politie komt. Erg ver is de
samenwerking echter nog niet. Pas dit jaar is er een
beetje vaart in gekomen. Eerst moest er een enorme

vtsPN worden opgetuigd, met maar liefst 3.000 medewerkers, die overigens voor een deel weer moeten
worden afgestoten, maar echte vooruitgang is er in de
samenwerking nog niet geboekt. Ligt er wel voldoende
materiaal om überhaupt te evalueren? Waar kan de
minister haar oordeel op baseren?
Het voelt een beetje merkwaardig om over deze
politiebegroting te praten. Wij hebben een aantal grote
krantenkoppen over de financiële situatie van verschillende korpsen en over verstoorde verhoudingen achter
de rug. In reactie op vragen daarover geeft de minister
aan te wachten op de begrotingen van de regionale
korpsen en in gesprek te zijn met de korpsbeheerders,
om ervoor te zorgen dat de financiële positie van de
korpsen in de toekomst gezond blijft. Wij wachten daar
natuurlijk met smart op. De fractie van de ChristenUnie
wil namelijk duidelijkheid krijgen over de mate waarin er
sprake is van financieel wanbeheer bij de korpsen en de
mate waarin er sprake is van de gevolgen van het
rijksbeleid. Eerlijk gezegd had de brief van de minister
enigszins de toon: wij zijn het nog aan het uitzoeken. Als
er zulke uitgesproken krantenkoppen verschijnen, zou je
op dit punt toch wat meer urgentie verwachten.
Wordt de vtsPN bij de genoemde gesprekken betrokken?
Hoe zit het met de samenwerking op landelijk niveau op
het vlak van de taskforce personeelsvoorziening en de
bovenregionale samenwerkingsafspraken?
Een ander punt van aandacht voor de ChristenUniefractie is het diversiteitsbeleid. Het is goed als het
kabinet daar oog voor heeft. Tegelijkertijd moet het
diversiteitsbeleid geen wet van Meden en Perzen
worden, omdat dit onderlinge frustraties en wantrouwen
in de hand kan werken. Het lijkt erop dat dit laatste in
sommige korpsen het geval is. Kan de minister aangeven
hoe korpsen omgaan met het diversiteitsbeleid? Is er
inderdaad een cultuur om van de doelstellingen van het
diversiteitsbeleid iets te maken? Of voelen mensen zich
juist gepasseerd? Van de Kroonbenoemingen moet 50%
door vrouwen en/of allochtonen worden ingevuld. Het
zou ons echt een lief ding waard zijn als een dergelijk
quotum niet nodig is. Wij vragen ons af of dit wel de
juiste manier is om mensen aan de top te krijgen. Werkt
het niet juist contraproductief als er een duidelijk
voorkeursbeleid wordt gevoerd?
Het blijkt dat de politiesterkte weliswaar al op orde is,
maar dat er nog heel wat vacatures open staan. In feite
is de extra politiesterkte dus een lege huls, vooral bij de
recherche en de basispolitiezorg. Wat is de daadwerkelijke stand van zaken en wat betekent de toevoeging van
500 extra wijkagenten en 500 extra franchisemedewerkers? Worden die vacatures wel opgevuld? Hoe
gaat de minister ervoor zorgen dat de personeelstekorten
bij de politie worden opgelost? Wat wordt op dit punt
haar inzet?
In het Nederlands Dagblad stond een ingezonden artikel
over twee mensen die voor de rechercheopleiding
hadden gesolliciteerd. Zij waren door de selectie
heengekomen, maar op het moment dat zij een plekje
moesten vinden bij een korps, kregen zij overal nul op
het rekest. Het waren geen domme mensen – eentje
heeft zelfs drie academische opleidingen achter de rug –
en zij waren enorm gemotiveerd. Wij horen vaker van dit
soort verhalen over mensen die inzet tonen en door alle
testen heen komen, maar bij de korpsen niet aan een
plek komen. Is de minister van plan om een soort
actieplan leerkrachten op te stellen, zoals haar collega op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

15

het ministerie van OCW heeft gedaan, teneinde de
bedoelde mensen toch op een plek te krijgen? De wil is
er, het geld is er, maar de mensen komen er nog niet.
Ook al wordt er al jaren een andere verhouding tussen
bureaumedewerkers en straatpersoneel bepleit, moeten
wij toch elk jaar constateren dat het niet is gelukt om de
problemen daadwerkelijk op te lossen. Hoe kan dat toch?
Er is intussen een groot aantal maatregelen genomen
om de administratieve lasten te verminderen. Zou het
nieuwe functiewaarderingssysteem ook een oplossing
kunnen bieden? De fractie van de ChristenUnie vindt dat
hier nadrukkelijk rekening mee moet worden gehouden.
Een van de maatregelen om het tekort aan agenten op te
lossen is de voorlichting door agenten op scholen. Ik was
onlangs met een wijkagent op stap en hij vertelde mij
dat hij niet meer op scholen kwam. Ik was daarover
verbaasd, want ik heb zelf nog wel meegemaakt dat de
agent een paar keer in je schoolcarrière op school kwam
om te vertellen over vuurwerk of om voorlichting te
geven over veiligheid. Het is misschien ook een
wervende manier van werken, omdat agenten zo kunnen
laten zien wat voor werk ze doen. Maar ook voor het
respect voor de politie en de veilige publieke taak maakt
het volgens mij groot verschil of je eerste contact met
een agent positief of negatief is. Een dergelijke les in de
klas kan dus heel positief zijn.
Vorig jaar konden wij al kennis nemen van het landelijk
beleidskader en de daarin vastgelegde prioriteiten. De
bestrijding van kinderporno is een prioriteit van het
kabinet. Voor de bestrijding van kinderporno is inmiddels
een aantal proeftuinen gestart. Die aanpak is op zichzelf
prima, maar ik vraag mij wel af welke doelen de politie
zich hierbij stelt. Bij een inbeslagname van een pc met
kinderporno vindt men duizenden plaatjes, allemaal
producten van misdrijven. Ze zijn echter vaak niet door
de bezitter gemaakt. Door de huidige digitale mogelijkheden is de reproductiesnelheid van materiaal enorm hoog.
Er zitten daardoor vaak vele schakels tussen producent
en bezitter. Hoe gaat de politie hiermee om? Uit de brief
van Justitie over rechtshandhaving op het internet blijkt
dat men zich primair richt op handel en bezit. Hoe staat
het echter met de recherche op productie? Als er zaken
blijven liggen, wat zegt dat dan over de capaciteit op de
langere termijn?
Proeftuinen op het gebied van kinderporno is echt te
weinig. Hoe belangrijk vindt de minister het dat
kinderporno even adequaat wordt aangepakt als
drugsbestrijding? Het aantal mensen dat op zedenmisdrijven en kinderporno zit, is relatief veel kleiner dan het
aantal mensen dat zich bezighoudt met drugsbestrijding.
Daaruit zou je kunnen afleiden dat de pakkans in
Nederland ook veel kleiner is. Hebben de ministers
overigens een beeld van de omvang van deze vorm van
criminaliteit? Juist als ik lees over de bestrijding, krijg ik
steeds weer het idee dat wij het nog aan het opstarten
en het ontwikkelen zijn. Ik heb behoefte aan meer zicht
hierop, want ik zou het een vreselijke verrassing vinden
als blijkt dat het in Nederland een heel omvangrijke vorm
van criminaliteit is.
Een andere prioriteit is de jeugdcriminaliteit. Het is het
streven om 80% van de zaken van misdrijven door
jeugdigen binnen dertig dagen na het eerste verhoor
door de politie aan het Openbaar Ministerie aan te
bieden. Hoe verhoudt zich dit tot de toezegging van de
minister van Justitie over supersnelrecht? Is het
afgestemd met de prioriteitenlijst van de politie?

Het kabinet wil burgers meer verantwoordelijk maken
voor de veiligheid in en om de buurt. Met instemming
heb ik geconstateerd dat het initiatief Burgernet breder
wordt uitgerold. Ik ben daar zeer over te spreken. Al
jaren geleden pleitte de fractie van de ChristenUnie voor
landelijke uitrol. Burgers krijgen hierdoor namelijk zelf de
mogelijkheid om de veiligheid in hun gemeente te
verbeteren. Inmiddels hebben tienduizenden zich
hiervoor opgegeven. Mensen zien dit initiatief zitten en
dat zegt wel iets over hun vertrouwen dat er iets gedaan
wordt met hun inzet.
Voorzitter. Mijn laatste punt. Wij gaan nog met elkaar in
debat over het rapport van de werkgroep Verwevenheid
onder- en bovenwereld. In de politiebegroting wordt
echter ook ingegaan op de regionale expertisecentra. De
werkgroep Verwevenheid onder- en bovenwereld is
daarover kritisch. Men verwacht daar niet zo ontzettend
veel van, omdat het weer een poging is om de samenwerking enigszins te stroomlijnen. Dat is in ieder geval
het beeld dat ik ervan heb. De werkgroep zou liever zien
dat men op zoek gaat naar grenzen en barrières in de
opsporing en betere samenwerking door het aanstellen
van een landelijk coördinator. Kan de politieminister
daarop haar reactie geven? Dit onderwerp valt misschien
primair onder de verantwoordelijkheid van de minister
van Justitie, maar toch graag een reactie van de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op dit
element uit het rapport van de werkgroep.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter. Het SCPrapport ’’Sociale veiligheid ontsleuteld’’ biedt belangwekkende informatie en een terugblik op de effectiviteit van
het veiligheidsprogramma. Vanwege de diversiteit is er
niet gemakkelijk iets zinnigs te zeggen over de effectiviteit van allerlei onderdelen. Ik vond het interessant dat er
onderscheid werd gemaakt in de kwaliteit van de
evaluaties die in het verleden zijn uitgevoerd. Die van
onafhankelijke overheidsinstituten en universitaire
instellingen sprongen er positief uit. Bepaalde andere
commerciële onderzoeksbureaus leverden minder goed
werk. Wordt met de conclusie en de daarmee verband
houdende aanbeveling van het SCP nog iets gedaan?
Hoe wordt invulling gegeven aan de aanbevelingen voor
nader onderzoek? Ik denk dat het heel nuttig is dit soort
effectiviteitsonderzoeken te laten doen, zodat het geen
nattevingerwerk is.
De efficiencykorting van 100 mln. leidt tot heel wat
frustratie op de werkvloer. Het valt mij op – en ik word er
vaak op aangesproken – dat die korting een beetje wordt
gezien als een gebrek aan waardering voor het politiewerk. Kennelijk komt dat bij velen op deze manier over.
Is het kabinet zich hiervan bewust?
Welk onderzoek ligt er nu eigenlijk ten grondslag aan de
veronderstelling dat de 100 mln. gemakkelijk in te
boeken is? In de stukken worden enkele algemene
opmerkingen gemaakt over de mogelijkheden van
besparingen op inkoop en materieel, maar waarop is de
overtuiging dat daarop besparingen van deze omvang
mogelijk zijn, gebaseerd?
De SGP-fractie is ongerust over het bericht dat de helft
van alle korpsen in het rood zou komen te staan volgend
jaar. Wij hebben gezien dat wij daarover na 15 november
2008, de dag waarop de begrotingen bij de minister
binnen moeten zijn, snel zullen worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

16

Het zijn echter onrustbarende signalen. Tegen deze
achtergrond zijn wij er bepaald niet van overtuigd dat
bezuiniging mogelijk is zonder te snijden in niet alleen
blauw op straat, maar ook in de daadwerkelijke
operationele capaciteit. De heer Anker sprak al over de
recherche-inzet voor bestrijding van cybercrime en
kinderpornografie. Ook dat zijn belangrijke zaken, los van
blauw op straat, waarin wat ons betreft ook niet moet
worden gesneden. Integendeel, hier moeten de komende
tijd juist intensivering en uitbreiding hun beslag krijgen.
In hoeverre gaat het allemaal lukken, mede gezien de
problemen die er nu zijn bij de invulling van de
capaciteit?
Het is prachtig dat er 500 extra wijkagenten komen, maar
het moet wel werkelijk een uitbreiding zijn. De norm van
1 per 5000 inwoners lijkt nog niet helemaal te worden
gehaald. Er zouden een aantal miljoenen extra nodig zijn
om in de toekomst daadwerkelijk aan die norm te gaan
voldoen. Wij pleiten daarvoor.
Het is duidelijk dat het beloningsonderzoek inzake de
functiewaardering vertraagd is. Wij ontvingen onlangs
een brief hierover en er stond niet in wanneer het
onderzoek wel gereed was. Wij zouden er in het voorjaar
van 2009 bericht over krijgen. De informatie moet in
ieder geval met voldoende alertheid en urgentie boven
water worden gehaald.
De recherche heeft grote problemen bij het invullen van
vacatures. Er schijnt ook een negatieve prikkel te zijn
doordat in de functiewaardering onregelmatigheidstoeslagen wegvallen bij de overstap van politie naar
recherche. Wat gaat de minister doen om de overstap
naar de recherche aantrekkelijker te maken? Ook de
aansluiting van recherchetaken op de opleiding moet
verbeteren, zo begrijpen wij.
De minister benadrukt vooral prestaties belangrijk te
vinden boven het exacte aantal fte’s. Het risico is groot
dat grote zaken hiermee op achterstand komen. Is
afzonderlijk onderzocht wat de consequenties hiervan
zijn?
De toename van het aantal agenten mag niet ten koste
gaan van het opleidingsniveau of de inzet van gebieden
waar minder criminaliteit is. Denk bijvoorbeeld aan het
sluiten van de wijkpost in Gouda enige tijd geleden. Toen
de problemen daar wat minder waren, leidde dat ertoe
dat bepaalde uitbreidingen werden teruggedraaid en dat
geeft voor de lange termijn geen goed effect.
Mijn fractie vraagt nadrukkelijk aandacht voor de politie
in het plattelandsgebied. Er bereiken ons telkens signalen
dat capaciteitsproblemen soms worden afgewenteld op
bepaalde buitendorpen, waar de problemen vaak minder
zijn dan in grotere steden. Ook daar hebben de mensen
echter recht op voldoende politiezorg. In hoeverre
worden daar nu ook duidelijke afspraken over gemaakt?
Diverse klachten hebben ons ook weer bereikt, onder
meer uit Bergambacht en Schoonhoven, waar korpschefs
buikpijn hebben over capaciteitsproblemen. Verder noem
ik Noordoost Ede, waar voor bepaalde buitendorpen
nauwelijks voldoende capaciteit beschikbaar is. Daar zou
echt verandering in moeten komen, zeker als extra
wijkagenten juist weer lijken te worden ingezet in
probleemwijken. Zou er niet een concrete afspraak
kunnen worden gemaakt dat ook extra formatie in
plattelandsgebieden even goed gerealiseerd moet
worden?
Het geweld tegen gezagsdragers is ook door een aantal
collega’s al aan de orde gesteld. Wij hebben daar terecht

eerder uitvoerig over gesproken, ook in eerdere
overleggen. Wij zijn er ook sterk voor dat er adequaat en
stevig wordt opgetreden tegen geweld tegen gezagsdragers, politieagenten en hulpverleners. Wij hebben het
rapport ontvangen over overlast rond de jaarwisseling. Ik
begrijp dat de minister nog met een reactie daarop komt,
maar krijgt dit al een doorwerking, ook voor de komende
jaarwisseling, juist als het gaat om het aanpakken van
raddraaiers en het actief ondersteunen van gemeenten
daarin? Het gaat om goede samenwerking om te zorgen
dat deze jaarwisseling toch echt beter verloopt dan de
vorige.
Aangifte via internet in alle regio’s eind 2008 klinkt mooi,
maar gaat het dan om meer dan de diefstal van
portemonnees en fietsen? Dit lijkt soms een wat
minimale invulling te krijgen. In hoeverre wordt dit ook
uitgebreider ingevuld?
Ik eindig met het diversiteitsbeleid. Specifiek voor de
kroonbenoemingen in de korpsleiding tot 2011 zal bij
vacatures 50% door vrouwen en/of allochtonen worden
ingevuld. Mevrouw Kuiken zei zo-even dat zij ervan
uitgaat dat dit met waarborging van kwaliteitseisen
gebeurt. Dat begreep ik niet uit de stukken, dus
misschien kan de minister op dat punt helderheid
bieden, in die zin dat dit niet alleen maar een quotum is
dat gehaald moet worden maar dat dit ook niet ten koste
gaat van de kwaliteit.
De voorzitter: Ik stel voor dat wij de vergadering
schorsen tot 20.00 uur.
De vergadering wordt van 19.16 uur tot 20.00 uur
geschorst.
Minister Ter Horst: Voorzitter. Na de inbreng van de
Kamer zit ik met een dilemma. Alles bij elkaar optellend
wat door de Kamer aan mij is gevraagd, kun je tot de
conclusie komen dat het kommer en kwel is bij de politie
in Nederland. Ik kan mij niet voorstellen dat de Kamer
dat vindt. Er is ook waardering voor wat de politie doet,
ook bij mij. Wij praten heel vaak over politieagenten in
uniform die met hun poten in de modder staan en die
met grote problemen worden geconfronteerd. Daarvoor
bestaat veel waardering. Nogmaals, alles bij elkaar
optellend wat mij is gevraagd en waarop ik keurig zal
antwoorden – dat is heel veel, dus bereidt u zich maar
voor dat dit enige tijd zal duren – krijg ik niet het beeld
dat er in Nederland een stevige politie staat en dat men
een groot vertrouwen heeft in het functioneren van die
politie. Ik vind dat jammer. Ik heb mij afgevraagd hoe dat
komt. Mijn analyse is dat de Kamer vooral vragen stelt
over het proces. Misschien is die analyse verkeerd. Er is
ook een aantal vragen gesteld over het effect. Het proces
kan interessant zijn, maar het belangrijkste zou moeten
zijn hoe de politie presteert en of zij datgene doet wat zij
moet doen, namelijk het verbeteren van de veiligheid.
Laten wij daarover spreken in plaats van over al die
zaken die daaraan voorafgaan.
Volgens mij doet de Kamer dit, omdat de Kamer niet
helemaal gerust is en signalen krijgt, ook uit de korpsen,
dat een aantal zaken niet goed gaat. Dat lossen wij nu
niet op, los van de antwoorden die ik zal geven. Vanaf
het eind van dit jaar zullen wij over een nieuw politiebestel spreken. Ik heb mij het volgende voorgenomen:
Waar wij tot een nieuw politiebestel willen komen, zal ik
ook nadenken over de rol van de Kamer in dat nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

17

bestel, dus hoe de Kamer haar rol als controlerend
orgaan van het kabinet het beste kan spelen. Ik hoop dat
u met mij hierover wilt nadenken. Ik kan mij niet
voorstellen dat u zelf gelukkig bent met al die prikjes die
u naar mij uitdeelt, maar ik mag daarover misschien
geen oordeel hebben. Ik vind het niet erg en ik probeer
daarop een goed antwoord te geven. Dat bevalt wel of
niet, maar daarmee wordt het beeld van de politie niet
zoals wij het graag zien, namelijk een goed functionerende politie. Ik heb mij in ieder geval voorgenomen om
in het nieuwe bestel ook na te denken over de rol van de
Kamer en niet alleen over de rol van de ministers en hoe
zij hun sturende rol ten aanzien van de politie kunnen
spelen, of de rol van de korpsbeheerders, de korpschefs
of de Raad van Hoofdcommissarissen. Wat wordt de rol
van de Kamer en hoe kan ik ervoor zorgen dat u goed
uw rol van controlerend orgaan kunt spelen?
Mevrouw Griffith (VVD): Ik ben verbaasd over de
inleiding van de minister. Zij spreekt over dé Kamer. Dat
is breed en algemeen. Dé Kamer zou zeggen dat het
kommer en kwel is. Ik heb goed geluisterd. Verschillende
fracties hebben hun waardering en complimenten
uitgesproken over de politie. Ik heb vragen gesteld over
de effectiviteit van het functioneren van de politie en
over de oneigenlijke taken die de politie uitvoert. Ik heb
niet ervaren dat er op de manier waarop de minister dat
ervaart over de politie is gesproken. Ik begrijp niet
helemaal waarin het verschil zit. Ik herken mij helemaal
niet in dat beeld, omdat de VVD-fractie zeker waardering
heeft voor de politie en juist vooruit wil komen, en met
de politie en met beide ministers wil nadenken over hoe
de politie effectiever en efficiënter kan werken.
Minister Ter Horst: U hebt recht op uw mening en
interpretatie, ik heb recht op de mijne. Ik ben de hele dag
in gesprek met de Kamer over mijn hele beleidsterrein.
De heer Van Raak is er de hele dag bij geweest. Ik zal
hem niet aanroepen voor steun, maar ik merk wel dat de
aard van de bespreking een andere is. Ik voel het als
mijn verantwoordelijkheid om te zorgen dat u –
misschien vindt u dat ik niet voor u mag spreken – uw
rol op een goede manier kunt spelen, als het gaat over
het functioneren van de politie. Wij voelen ons allemaal
verantwoordelijk, ik in een iets andere rol dan u, en
willen eraan bijdragen dat het beter wordt. Dit wilde ik
gezegd hebben.
De heer Van Raak (SP): Ik ben wel blij met die opmerking van de minister. Zij toont daarmee aan dat zij er met
de Kamer uit wil komen. Het klopt echter niet dat de
Kamer vooral naar het proces kijkt en de minister naar
het presteren. Volgens mij is er iets anders aan de hand.
Volgens mij krijgen wij gewoon andere informatie. In die
zin leven wij een beetje in een andere politiewereld. In
de papieren van het ministerie – ik neem aan dat die in
het hoofd van de minister zitten – gaat het eigenlijk best
goed met de politie. Als ik met agenten op de bureaus
en op straat spreek, constateer ik echter dat het helemaal
niet goed gaat. Veel agenten zijn gefrustreerd en veel
agenten dreigen af te haken. Veel agenten vinden dat er
een heel groot beroep wordt gedaan op hun loyaliteit. Ik
wil zeker nadenken over de rol van de Kamer in haar
controlerende rol. Dat lijkt mij zelfs hartstikke goed, maar
ik heb het idee dat de papieren werkelijkheid van het
ministerie vooral betrekking heeft op informatie uit de

top van de politie, terwijl mijn informatie, en die van een
aantal van mijn collega’s, afkomstig is van de basis van
de politie. In die zin is sprake van een probleem tussen
de top en de basis van de politie. Zij leven in een andere
wereld.
Minister Ter Horst: Het valt mij ook op dat de Kamerleden veel informatie van de basis krijgen. Ik hoop dat wij
informatie krijgen vanuit alle geledingen van de politie.
Daarmee is echter niet gezegd dat het ene een juistere
weergave van de werkelijkheid is dan het andere. Dat
moet niet worden gesuggereerd. De heer Van Raak
signaleert een kloof. Wij hebben wat dat betreft de
gemeenschappelijke opdracht om ervoor te zorgen dat
de feiten die wij hebben hetzelfde zijn. Als je een
verschillend beeld hebt, kom je nooit tot elkaar in de
discussie. Laten wij het als een gezamenlijke opdracht
zien om hetzelfde beeld te krijgen van wat er aan de
gang is bij de politie in Nederland. Als ik naar de heer
Van Raak luister, is dat niet helemaal het beeld dat ik
krijg. Ik heb wel het gevoel dat ik er wat positiever over
ben dan sommige Kamerleden. Laten wij dus naar
hetzelfde beeld streven.
Dan nog iets over het nieuwe bestel. Een aantal
opmerkingen heeft te maken met de aansturing van de
politie. Ik ben daarover in gesprek met de minister van
Justitie en met korpsbeheerders en anderen. Ik wil er nu
niet te veel over zeggen. De Kamer stelt vragen over het
beheer en zij constateert dat het bijzonder is dat, als je
landelijk afspreekt om iets te doen, bijvoorbeeld het
opleiden van mensen, er toch korpsen zijn die dat zelf
gaan doen. Ik vind dat wij dat niet moeten willen. Ik ga
dat niet verdedigen. Ik hoop niet dat de Kamer dat van
mij verwacht. Ik wil daarom dat het beheer in veel
sterkere mate dan nu het geval is, wordt gecentraliseerd.
De manier waarop het beheer wordt geregeld voor korps
A moet in feite hetzelfde zijn als voor korps B. Mijn
uitgangspunt is dus: gecentraliseerd, tenzij. Dat wil niet
zeggen dat ik vind dat dit allemaal onder de minister van
BZK moet vallen, want ik geloof helemaal niet dat sturing
vanuit het ministerie dit beter maakt. Ik vind wel dat een
en ander veel uniformer moet dan nu gebeurt. Op die
manier is er ook veel efficiencywinst te behalen. De drie
noordelijke provincies besparen door een sharedserviceorganisatie 100 fte’s. Iedereen kan dus uitrekenen
wat dit voor Nederland betekent. Ik onderschrijf wat de
heer De heer Çörüz daarover zei, namelijk dat het
mogelijk moet zijn om te komen tot een bezuiniging van
100 mln. op een formatie van 3,7 mld. Ik ben bang dat de
politie de afgelopen decennia de verwachting had dat,
als zij piepte, zij haar zin zou krijgen op het punt van de
centjes. Ik roep de Kamer op een objectieve beoordeling
te maken van de vraag of het voor de politie mogelijk
moet zijn om die bezuiniging van 100 mln. te realiseren.
Alle andere organisaties in Nederland, te beginnen met
de rijksdienst, moeten procentueel veel meer bezuinigen
dan de politie.
De heer Van Raak (SP): Ik denk ook dat er efficiencywinst is te boeken, bijvoorbeeld bij de voorziening tot
samenwerking Politie Nederland. Daar is volgens mij
heel veel te winnen. Er zijn vast nog meer van dit soort
voorbeelden. Kunnen wij vandaag afspreken dat wij deze
bezuiniging van 100 mln. proberen te bereiken door
middel van efficiency en dat deze in ieder geval niet ten
koste mag gaan van agenten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

18

Minister Ter Horst: Ja, maar dan moet de heer Van Raak
wel geloven wat ik zeg en er ook op vertrouwen. Ik heb
al veel eerder gezegd dat ik met de Politie Nederland de
afspraak heb gemaakt dat die bezuiniging van 100 mln.
door middel van efficiency moet worden bereikt. Mocht
dat onverhoopt niet lukken, dan mag een en ander niet
ten koste gaan van het operationele politieapparaat. Dit
betekent dat je dan kijkt naar staffuncties.
De heer Van Raak (SP): Iedereen die je binnen de politie
spreekt, of dit nu op de bureaus is of bij de ondernemingsraden of de bonden, zegt: dit kan niet. De bonden
zeggen zelfs dat de minister hen voor de gek houdt. Dat
vertrouwen is er bij de politie zelf in ieder geval helemaal
niet. Misschien hebben wij last van het gebruik van
verschillende informatiebronnen: top en basis. Het is
heel wel mogelijk dat managers aan de top zeggen dat
een en ander wel moet lukken, maar aan de basis wordt
hier ernstig aan getwijfeld. Vaak worden daar voorstellen
gedaan om te besparen op de bureaucratie. Ik krijg heel
veel tips over hoe je efficiënter zou kunnen werken.
Iedereen zegt dat deze bezuinigingen ten koste gaan van
het personeel. Als dit door bijna iedereen die ik spreek,
wordt gedeeld, dan wordt het wel erg moeilijk om in de
Kamer het vertrouwen in de minister uit te spreken.
Minister Ter Horst: Ik weet niet wie u allemaal spreekt,
mijnheer Van Raak. U moet het mij niet kwalijk nemen
dat ik dit niet weet. Ik ga af op bijvoorbeeld wat de
voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad zegt. Deze
voorzitter, toch niet de minste, niet door zijn persoon
maar door zijn functie, zegt dat het mogelijk moet zijn
om in Nederland 100 mln. te bezuinigen door middel van
efficiency. Dit kan ook gewoon, maar dan moet er wel
bereidheid zijn bij korpsen om samen te werken. Als je
dit landelijk organiseert, denk ik dat je veel meer
efficiencywinst kunt boeken dan bij ieder korpsje
afzonderlijk.
De heer Brinkman (PVV): Wij zijn er bijna, want dit is
een heel belangrijk punt. Volgens mij geeft de minister
zelf al een aanzetje voor de oplossing. Als zij dit landelijk
wil organiseren, moet zij wel het voortouw nemen. Wij
krijgen vanuit de basis maar ook vanuit hogere politieregionen andere geluiden te horen dan de minister die
weer andere geluiden te horen krijgt. Ontvangt de
minister van iedere regio cijfers over het aantal
beleidsmedewerkers dat in dienst is en over het aantal
plaatsen dat men van plan is te schrappen om te
voldoen aan deze taakstelling van 100 mln.?
Minister Ter Horst: Nee, en...
De heer Brinkman (PVV): Kijk, nu zijn wij er.
Minister Ter Horst: Nee, de vraag is of ik deze cijfers
allemaal moet willen hebben. Als je deze wilt hebben,
betekent dat dus dat je als minister, en daarmee ook als
Kamer, op detailniveau aan het sturen bent. Ik wil het
juist aan de korpsen overlaten – ik ben het met de Kamer
eens dat het gegeven vertrouwen niet torenhoog is – om
deze 100 mln. bezuiniging daadwerkelijk te realiseren. Ik
weet zeker dat dit kan. De heer Brinkman zegt: u moet dit
centraal sturen. Ik verwijs niet voor niets naar de ideeën
over het nieuwe politiebestel. Ik vind dat het juiste
moment om als beide ministers tegen de Politie

Nederland zeggen dat het afgelopen moet zijn met het
gegeven dat iedereen zijn eigen beheer regelt en dat het
tijd wordt om dit sterk te uniformeren. Dat is het
geschikte moment. Dit zal allemaal niet zonder slag of
stoot gaan. Dan komt men ook weer bij de Kamer en
roept men kommer en kwel en dit kan allemaal niet.
De heer Brinkman (PVV): Het doet mij eerlijk gezegd niet
zo veel of zij kommer en kwel roepen; ik kijk ook liever
naar de feiten. Wij zijn al bijna een jaar hierover bezig.
Wij geven al een jaar aan u aan dat de informatie die u
ontvangt van de korpsen, niet klopt. Wij krijgen vanuit de
basis maar ook vanuit de hogere regionen andere
geluiden. Ik vraag u expliciet of u de efficiency controleert. Vervolgens zegt u: nee, dat doe ik niet, want dan
treed ik te veel in detail. Dat is nu precies de crux waar
het hier om gaat.
Minister Ter Horst: Nee, wij hebben nog tweeënhalf uur
te gaan, mijnheer Brinkman, dus laten wij het even
zuiver houden. U stelde de vraag of ik inzicht had in
stafpersoneel versus uitvoerend personeel. Ik antwoordde hierop: nee en dat wil ik ook niet. Dit is wat
anders dan dat ik niet zou controleren of bezuinigingen
niet ten koste gaan van operationeel personeel. Dat is
heel wat anders. Met betrekking tot de agenten op straat
– straks kom ik hierover nog nader te spreken – hebben
wij een nulmeting gedaan per 1 januari 2007. Wij hebben
gekeken hoeveel agenten er toen waren om precies te
kunnen zien of er in 2011 500 bij zijn gekomen. Als het
gaat om het op peil houden en bovendien nog 500
wijkagenten extra erbij, moeten wij dat registreren
anders kunnen wij niet monitoren of het klopt.
De heer Van der Staaij (SGP): Het viel mij op dat de
minister al in vrij stellige termen sprak over een
aanpassing van het bestel. Ik dacht dat ook de minister
ervan uitgaat dat eerst een evaluatie moet plaatsvinden
en dat op basis daarvan aan het eind van het jaar een
definitieve beslissing wordt genomen. Is dat inmiddels al
gebeurd?
Minister Ter Horst: Nee. De Politiewet ligt er nog. Wij
hebben afgesproken die wet niet verder in behandeling
te nemen, omdat de korpsen tot eind van het jaar de
mogelijkheid krijgen om te laten zien dat zij op een
aantal punten samenwerken. Die afspraak hebben wij
gemaakt.
Wij beginnen langzamerhand zicht te krijgen op die
samenwerking. Wij gaan daarover eerst in het kabinet
spreken en daarmee met de Kamer. Dat het zal leiden tot
wijzigingen in de organisatie van de politie, is duidelijk.
Misschien is dat beter dan dat ik spreek over een
wijziging van het bestel, want dan lijkt het alsof wij alles
overhoop gaan halen en dat wil ik niet gezegd hebben.
Het is mij wel duidelijk dat het beheer veel uniformer
moet worden. Evenals u erger ik mij ook als wij bepaalde
dingen landelijk afspreken en bepaalde korpsen het op
hun eigen houtje blijven doen of erger nog het op hun
eigen houtje gaan doen. Dat moeten wij niet hebben,
want dat kost allemaal geld wat wij dan niet kunnen
gebruiken voor de effectiviteit van de politie.
De fractie van de SP heeft gevraagd of wij bereid zijn om
die taakstelling van 100 mln. terug te draaien. Ik meen
dat ik duidelijk heb aangegeven dat ik dat niet van plan
ben en dat ik van de korpsen verwacht dat zij in staat zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

19

om gezamenlijk die 100 mln. te bezuinigen zonder dat dit
effect zal hebben op de operationele capaciteit.
De heer Van Raak heeft zijn favoriete onderwerp aangesneden en gevraagd wat de minister van BZK gaat doen
aan het niet langer sturen op het schrijven van bonnen.
Hij heeft ook gezegd dat ik geen antwoord wil geven op
die vraag. Ik denk dat ik al op zeven keer zit, maar ik heb
het niet geteld. Ik heb al een aantal keren tegen de heer
Van Raak gezegd dat wij niet landelijk sturen op het
geven van bonnen. Dat wil niet zeggen dat er geen
korpsen zijn die dat doen. Ik begrijp nog steeds niet wat
ertegen is. Ik ben het met de heer Brinkman eens dat de
politie juist bonnen moet schrijven. Wat is een politie die
geen bonnen schrijft? Ik heb al een keer tegen de heer
Van Raak gezegd dat het toch dodelijk is voor het gezag
van de politie als mensen zien dat iemand een overtreding begaat en een politieagent die het ziet, geen bon
uitschrijft. Wat er nu tegen het schrijven van bonnen?
De heer Van Raak (SP): De minister ergert zich aan het
feit dat er landelijke afspraken worden gemaakt en er
korpsen zijn die het weer anders doen. Dat is met die
bonnen ook het geval. Het is uit de landelijke prestatienormen gehaald en toch gebeurt het bij korpsen en op
bureaus. Er is niets op tegen dat een agent een bon
geeft. Dat heb ik ook al zeven à acht keer gezegd. Het
lijkt wel alsof de minister mij niet wil begrijpen. Als er
iets gebeurt wat niet in de haak is, kan een agent een
bon schrijven. Mij gaat het erom dat agenten worden
afgerekend op het aantal bonnen dat zij uitschrijven. Als
een agent veel bonnen uitschrijft, is hij een goede agent.
Als een agent ervoor zorgt dat de buurt rustig is en veel
investeert in ouders, in kinderen en in hangjongeren, is
hij een slechte agent omdat hij te weinig bonnen
uitschrijft. Als een agent een dakloze een bon geeft, is hij
een goede agent; als hij ervoor zorgt dat hij onderdak
krijgt, is hij een slechte agent; als een agent een
psychische agent bij de ggz brengt, is hij een slechte
agent en als hij hem een bon geeft, is hij een goede
agent. De minister wil mij blijkbaar niet begrijpen, maar
dat bedoel ik en niet alleen ik. Dat is ook die andere
werkelijkheid, namelijk dat agenten voortdurend zeggen
dat zij gefrustreerd zijn omdat zij weer op pad worden
gestuurd om het bonnenboekje vol te schrijven en dat zij
zich veredelde belastingophalers voelen.
Minister Ter Horst: Ik weet niet precies wat u bedoelt
met een goede of een slechte agent, mijnheer Van Raak.
Mij is niet bekend dat er korpsen zijn die een beoordelingssysteem hebben van agenten waaruit blijkt dat
iemand goed is als hij meer bonnen uitschrijft. Laat u mij
dat eens op papier zien, want u hebt het nu al zo vaak
gezegd maar altijd in de mondelinge sfeer. Wat ik u
vraag, is dat u mij zwart op wit laat zien dat er een korps
is waar een beloningssysteem geldt dat inhoudt dat als
je veel bonnen schrijft je een aantekening in je dossiertje
krijgt ’’goede agent’’ en als je weinig bonnen schrijft je
de aantekening krijgt ’’slechte agent’’.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik heb niet gezegd
dat het goed is om veel bonnen te schrijven, maar ik
ondersteun wel de gedachtegang van de heer Van Raak.
Het hanteren van een quotum zal er altijd voor zorgen
dat mensen proberen voldoende bonnen te schrijven.
Misschien zullen ze dan bij de keus tussen wel of geen
bonnen schrijven, een minder goede afweging maken.

De minister zegt dat zij er niet op aanstuurt dat agenten
meer bonnen schrijven, maar dan moeten de gemeenten
maar hun werk doen.
Mevrouw Griffith (PvdA): Ik heb de minister gevraagd of
zij ons kan laten weten welke korpsen quota hanteren en
wat de bedoeling van het hanteren van quota is. Ook wil
ik weten wat er met het geld gebeurt dat daarmee wordt
verkregen. Is de minister bereid een overzicht te
verstrekken waarin deze gegevens staan?
Minister Ter Horst: Eigenlijk niet. Ik vind namelijk dat
korpsen de vrijheid hebben om met agenten afspraken te
maken over datgene wat het korps moet doen. Als
bijvoorbeeld in een regio veel fietsen worden gestolen
en de korpsleiding in die regio daaraan in overleg met de
burgemeester paal en perk wil stellen, kan de korpsleiding daarover afspraken maken met de agenten.
Volgens mij is daar helemaal niets op tegen. Ik ben niet
van plan bij alle korpsen te gaan zitten roeren in wat zij
doen. Nogmaals, voor mij is van belang dat met de
landelijke afspraken die de minister van Justitie en ik
maken niet meer wordt gesproken over het aantal te
schrijven bonnen.
De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Griffith weer wil
interrumperen, maar ik maak de leden erop attent dat de
minister pas is aanbeland bij de beantwoording van de
tweede vraag. Als wij in dit tempo doorgaan, halen wij
de planning niet en zal ik gedurende de rest van het
debat de spreektijd en de interrupties moeten bekorten.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Het antwoord van de
minister verbaast mij. De Kamer moet haar controlerende taak kunnen uitvoeren. Als agenten zeggen dat zij
er door burgers steeds op worden aangesproken dat zij
alleen bonnen uitschrijven en geen boeven vangen, is
het normaal dat de Kamer aan de minister vraagt om
inzage te bieden in datgene wat de korpsen doen. De
minister laat ons ook weten in welke mate zij het aantal
fietsendiefstallen per regio wil terugbrengen. Dan is het
normaal om de minister te vragen, te laten zien wat er in
het land gebeurt als het gaat om het hanteren van quota
bij het schrijven van bonnen.
Minister Ter Horst: Maar de Kamer heeft aan beide
ministers gevraagd om niet meer te sturen op het
schrijven van bonnen en wat vraagt u? Om aan de
korpsen te gaan vragen: hoeveel bonnen schrijft u? Dat
is toch raar. Wij hebben afgesproken dat wij niet meer
sturen op het aantal bonnen. Bovendien, mevrouw
Griffith, het feit dat burgers tegen de politie als zij een
bon krijgen zeggen ’’Zouden jullie niet eens boeven gaan
vangen’’ is toch geen reden om het beleid van een korps
voor het schrijven van bonnen ter discussie te stellen? Of
wel?
Mevrouw Griffith (VVD): Het gaat om de beeldvorming.
Bij uw inleiding zei u te denken dat de Kamer een
verkeerd beeld heeft van de situatie en dat dat beeld
verschilt van het uwe. Daarom probeer ik te corrigeren.
Daarom vraag ik ons inzage te bieden. Ik zeg niet dat u
moet vragen hoeveel bonnen worden geschreven. Ik
vraag u inzage te bieden in hetgeen de korpsen doen,
zodat wij het beeld kunnen corrigeren als dat niet juist is.
Daar is toch niets mis mee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

20

Minister Ter Horst: Maar wat wilt u met de informatie.
Stel dat bij korps X 3000, 30.000 of 300.000 bonnen
worden geschreven. Wat dan?
Mevrouw Griffith (VVD): Als wij niet de desbetreffende
informatie van de minister kunnen krijgen, omdat zij het
nut en de noodzaak van het verschaffen van die
informatie niet inziet, dan bepaalt zij of het nodig is om
die informatie te verstrekken. De Kamer kan om
informatie vragen en volgens mij moet zij die dan
krijgen, ook al ziet de minister het nut en de noodzaak
van het verschaffen van die informatie niet in. Als de
Kamer zegt dat zij voor haar controlerende taak bepaalde
informatie nodig heeft, zou de minister zich coöperatief
kunnen opstellen en kunnen zeggen: ik zal proberen die
informatie te verschaffen.
Minister Ter Horst: I rest my case. Als de Kamer die
informatie wil hebben, dat krijgt de Kamer die.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. De minister vroeg mij
om voorbeelden te geven en om wat ik zei zwart op wit
te laten weten. Ik kan de gegevens nog niet zwart op wit
verstrekken. Trouwens, de informatieverschaffing komt
gewoonlijk van de andere kant. In ieder geval is het zo
dat agenten bij beoordelingsgesprekken worden
afgerekend op het aantal bonnen dat zij schrijven. Er
wordt bij beoordelingsgesprekken gevraagd: waarom
heb jij je bonnenquota niet gehaald en hoe denk je dat
op te lossen? Dan zegt de agent: door meer bonnen te
schrijven. Zelfs krijgen agenten een officiële waarschuwing als zij de bonnenquota niet halen. In de
beoordelingsgesprekken of je wel of niet een goed agent
bent speelt dit een rol.
Minister Ter Horst: Ik heb een probleem met deze
discussie. Iedereen spreekt hier over het gezag van de
politie. Als de politie haar gezagspositie wil behouden –
sommigen spreken over terugkrijgen – is het volgens mij
van groot belang dat zij op straat laat zien dat zij het is
die de bonnen uitschrijft. Ik vind het jammer dat het erop
lijkt – misschien interpreteer ik het verkeerd – dat een
aantal van de hier aanwezigen vindt dat de politieagenten eigenlijk geen bonnen meer zouden moeten
schrijven.
De heer Van Raak (SP): Dat is kwaadwillend.
De voorzitter: Mijnheer Van Raak, u hebt het woord
niet.
Minister Ter Horst: Dat is helemaal niet kwaadwillend.
Maar u geeft niet aan, mijnheer Van Raak, waar voor u
de grens ligt en wat het aantal bonnen zou moeten zijn.
De heer Van Raak (SP): Ik wil de minister daar vrij in
laten en geen quota aangeven.
De voorzitter: Ik verzoek u vriendelijk, mijnheer Van
Raak, om via mij het woord te nemen en niet meteen
maar de microfoon te grijpen. Anders ontneem ik u het
woord. De minister heeft geantwoord, maar iets anders
is het als haar antwoord u niet bevalt. De minister
vervolgt haar betoog.
Minister Ter Horst: De heer Van Raak heeft gevraagd

naar de aanpak van de jeugdbendes dan wel het
voorkomen van de vorming van jeugdbendes. Wij
spreken regelmatig met degenen die op lokaal niveau
verantwoordelijk zijn voor het tegengaan van jeugdbendes en wij checken van tijd tot tijd of het daarvoor
beschikbare instrumentarium zou moeten worden
uitgebreid. Op dit moment is een aantal wetsvoorstellen
in voorbereiding waardoor zowel het Openbaar
Ministerie als de burgemeester meer mogelijkheden
krijgen om op te treden tegen jeugdbendes of leden van
jeugdbendes.
Er is een nieuwe reiskostenvergoedingsregeling. In een
poging om ervoor te zorgen dat niet alle korpsen hun
eigen afspraken hebben worden de arbeidsvoorwaarden
geharmoniseerd. Met de bonden zijn wij er uitgekomen
en is een groot aantal regelingen geharmoniseerd tot
een uniforme regeling voor de politie in heel Nederland.
Sommige dingen zijn een verbetering, andere dingen zijn
een verslechtering. In goed overleg met de bonden is het
resultaat bereikt.
De heer Brinkman (PVV): Ik begrijp de sceptische
houding van de minister in dit geval wel. Ook ik ben
voor harmonisatie, maar bepaalde korpsen deden wel
iets extra’s, bijvoorbeeld omdat een korps zowel een
opleidingskorps was of een korps dat te maken had met
grotestedenproblematiek waardoor er veel druk lag op
de werknemers. Ik zou in dit geval het sceptische wat
minder benadrukken.
Minister Ter Horst: Het is geen kwestie van scepticisme.
Wij proberen tot harmonisatie te komen op het gebied
van arbeidsvoorwaarden en nog wat andere terreinen.
Wat mij betreft gaan wij dat de komende tijd voor nog
veel meer terreinen doen. Dat zullen wij altijd in overleg
met de korpsen en de bonden doen. Er zullen altijd
mensen zijn die er wat op achteruitgaan en dat vervelend
zullen vinden. Aan de andere kant zullen die mensen er
op andere onderdelen weer op vooruitgaan. Ik ben blij
dat wij in goed overleg met de bonden afspraken hebben
kunnen maken.
De heer Van Raak (SP): Ik ben er erg voor dat de
regelingen voor de politie in het hele land gelijk zijn en ik
vind het goed dat de minister een en ander in goed
overleg met de bonden regelt. Wel is de situatie van dit
moment dat je waarschijnlijk erop vooruitgaat als je
dichter bij je werk woont en erop achteruitgaat als je
verder weg woont. Er zijn veel personeelstekorten bij de
politie en er moeten mensen van ver weg worden
gehaald. Dat kan oplopen tot wel € 100. Is de minister
bereid te bekijken hoe de overeenkomst in de praktijk
uitwerkt? Agenten verdienen niet zo veel. Als blijkt dat
mensen er fors op achteruitgaan, is de minister dan
bereid om dat te herstellen?
Minister Ter Horst: In de volgende cao kunnen wij
bekijken hoe de afspraken in de praktijk uitpakken. Mocht
blijken dat ongewenste effecten zijn opgetreden, dan
kunnen wij kijken of wij binnen het arbeidsvoorwaardenpakket tot een andere invulling zouden moeten komen.
De heer Çörüz heeft aandacht gevraagd voor het geweld
tegen homo’s. Een aantal korpsen is gestart met de pilot
’’hate crimes’’. Het kan daarbij gaan om seksuele
gerichtheid of om ras of religie. Na een evaluatie van die
pilots zullen wij bezien of het voor een bredere uitrol in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

21

aanmerking komt. Met de politie hebben wij afgesproken
dat wij zicht krijgen op het aantal aangiftes van
discriminatie dan wel geweld tegen homo’s. Het beeld
dat wij tot op heden vanuit het project ’’hate crimes’’
hebben, is dat er ongeveer tien aangiftes zijn gedaan en
iets meer meldingen, ik dacht meer in de richting van de
twintig en volgens mij gaat dit over het eerste halfjaar.
Wij houden het nu dus bij. Eerst werd het niet centraal
geregistreerd en dat vonden wij niet acceptabel. De
afspraak is dan ook gemaakt dat het wel wordt bijgehouden. De eerste rapportage daarover komt binnenkort
naar u toe.
De heer Çörüz heeft ook gesproken over waardering voor
wijkagenten. Als het functiewaarderingssysteem zo werkt
dat degenen die op straat lopen er eigenlijk bekaaid van
af komen of niet de mogelijkheid hebben om carrière te
maken of dat wel kunnen maar daar niets mee opschieten, moet dat inderdaad leiden tot wijziging van dat
functiewaarderingssysteem. Dat zal dan ook bij de
inmiddels gestarte besprekingen een belangrijk plaats
innemen.
De heer Çörüz vroeg naar de personal digital assistent en
toegang tot internet. Hij vond het idioot dat politieagenten geen toegang tot internet hebben. Het besluit tot
toegang tot internet wordt op korpsniveau genomen. De
vtsPM biedt al heel wat jaren een hoog beveiligde
toegangsdienst tot internet. De korpsen zijn vrij om daar
wel of niet van gebruik te maken, maar die mogelijkheid
is er dus wel en dan ook nog beveiligd.
De heer Çörüz zei dat de samenwerking moet worden
versterkt. Daar ben ik het helemaal mee eens. U weet dat
wij eind dit jaar de gemaakte samenwerkingsafspraken
zullen evalueren. De minister van Justitie en ik hopen
beiden dat de korpsen erin slagen om die
samenwerkingsafspraken tot een goed eind te brengen.
De heer Çörüz vroeg naar de landelijke uitrol van ProKid,
een signaleringsmethode in Gelderland Midden om op
een vroege leeftijd te kunnen signaleren dat kinderen de
verkeerde kant op gaan. Dat is heel effectief geweest.
Daar is een groot aantal kinderen gevolgd en op dit
moment wordt onderzocht of ook dit systeem wellicht
landelijk kan worden uitgerold.
De heer Çörüz sprak vervolgens over diversiteitsbeleid en
vroeg of dat niet te rigide is. Ik denk het niet, ik denk
juist dat wij een flexibel systeem hebben gemaakt,
omdat wij voor alle korpsen voor een periode van vier
jaar hebben berekend hoeveel vacatures er in die vier
jaar bij die korpsen zullen ontstaan. De korpsen weten
precies wat de doelstelling is. Dat betekent dat zij ook vrij
zijn om in die vier jaar zelf te bedenken wanneer zij
functies gaan vervullen met mannen of vrouwen. Zij
hebben dus vier jaar de tijd om dat te doen. Als in de
eerste vacatures alleen maar mannen worden benoemd,
weten zij dat zij bij de laatste vacatures wel eens in de
knel kunnen komen. In de gesprekken die wij nu voeren,
wordt geprobeerd om het een glijdende schaal te doen
zijn zodat zij aan het eind niet in de knel komen. Wij
hebben de politie ook nog een financiële stimulans
gegeven om ervoor te zorgen dat zij mensen die van
buiten komen ’’blauw kunnen kleuren’’. Die mensen
kunnen bijvoorbeeld een halfjaar meelopen bij de politie.
Het zijn mensen die wel de managementervaring
hebben, maar die door dat kleuren in het blauw in staat
zijn om leidinggevende posities binnen de politie te
krijgen. Doen wij daarmee afbreuk aan de kwaliteit, zoals
de heer Anker of de heer Van der Staaij vroegen? Nee,

dat doen wij niet; niemand – of het nu een witte man,
een witte vrouw is of iemand met een kleurtje – wordt bij
de politie benoemd die niet de kwaliteit heeft om die
functie te vervullen. Dat niet altijd blijkt dat mensen aan
hun verwachtingen voldoen, is wat anders, maar dat
geldt nu ook!
De heer Anker (ChristenUnie): Het ging mij nog niet
eens zozeer om de kwaliteit, hoewel die natuurlijk een
eerste vereiste is. Ik vroeg mij af of deze maatregel niet
contraproductief zou werken, omdat hij afgunst wekt
doordat bepaalde groepen expliciet worden voorgetrokken. Het gaat niet om grote groepen die worden
geworven, maar om heel specifieke benoemingen. Er
zullen vast en zeker mensen zijn die zich gepasseerd
voelen.
De heer Çörüz (CDA): Ik ga ervan uit dat kwaliteit altijd
boven kwantiteit gaat. Mijn voorbeeld was heel concreet:
een vijftigjarige blanke man die vanbinnen de politie
solliciteert. Moet die even wachten? Hoe moet ik het
concreet zien? Wat gebeurt er als voor dezelfde functie
een allochtoon dan wel een vrouw solliciteert? In dit
tijdsgewricht is het tamelijk moeilijk om de vacatures op
te vullen. Hoe ziet de minister het praktisch?
Minister Ter Horst: Als het moeilijk is om vacatures op
te vullen, is het alleen maar goed als er meer gekwalificeerde mensen zijn. Dat zou dus juist reden zijn om een
diversiteitsbeleid te voeren. Er heeft jarenlang een
gebrekkige balans bestaan en nu brengen wij het weer in
balans. Kan dat betekenen dat er meer sollicitanten voor
een bepaalde functie zijn dan als je geen diversiteitsbeleid zou voeren? Ja, dat kan. Wij bieden echter de
mogelijkheid om tijdelijk bovenformatief mensen aan te
stellen, waardoor het probleem dat u aangeeft minder
een rol speelt dan wanneer je dat niet zou doen. Wij
vinden het ook afgezien van de diversiteitsdiscussie goed
dat er mensen vanbuiten de politie instromen. Dat
betekent dat de kans voor mensen binnen de politie om
de positie te krijgen wat kleiner is dan wanneer er geen
zij-instromers zouden worden toegelaten. Dat is waar,
maar ik vind dat de prijs die op die manier wordt betaald
voor een diversere politie het absoluut waard is.
De heer Çörüz en mevrouw Kuiken hebben gevraagd hoe
groot de overhead is. Tevens vroegen zij of de minister
bereid is om een benchmark te ontwikkelen. Volgens de
informatie die wij nu hebben, varieert de overhead
tussen 16% en 27% per korps. Dat is exclusief de
ondersteunende capaciteit bij het KLPD en de vtsPN. Als
je zou willen weten wat de totale overhead is – als je de
vtsPN overhead noemt – moet je dat optellen bij de 16%
tot 27% per korps. Ben ik bereid om een benchmark te
ontwikkelen? Ik neem aan dat u bedoelt dat wij zicht
krijgen op hoe die percentages liggen bij de verschillende korpsen. Als dat zo is, ben ik bereid een
benchmark te ontwikkelen.
De voorzitter: Voordat u verder gaat, geef ik eerst het
woord aan de heer Çörüz. Daarna is het woord aan
mevrouw Kuiken.
De heer Çörüz (CDA): Ik ben er met name in geïnteresseerd – ik schrik wel van deze getallen – hoe de minister
de overhead van 16% tot 27% omlaag denkt te krijgen.
Daar moeten wij natuurlijk naartoe. Dat was mijn punt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

22

Minister Ter Horst: Dat heb ik u al gezegd. Doe ik iets
verkeerd, voorzitter?
De voorzitter: Ja, ik wilde mevrouw Kuiken direct na de
heer Çörüz het woord geven, over hetzelfde punt.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dat is inderdaad wat ik
bedoelde, maar ik wil ook dat er zicht komt op de
productiviteit. Het gaat hier met name om staffuncties.
Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat korpsen van elkaar
kunnen leren, zodat niet dubbel werk wordt gedaan door
allerlei staffunctionarissen?
De heer Brinkman (PVV): Snijden in een overhead van
16% tot 27% is volgens mij niet zo moeilijk. De vraag is
of de minister daarover met de korpschefs heldere en
duidelijke afspraken gaat maken. Ik ben toch ook
benieuwd naar de cijfers van het KLPD, want dat behoort
ook een organisatie in blauw te zijn.
Minister Ter Horst: Wij kunnen het KLPD in de
benchmark betrekken, al is het natuurlijk een andersoortige organisatie dan de korpsen. Ik wil even helder
krijgen wat mevrouw Kuiken precies vraagt. Vraagt zij of
de korpsen kunnen leren van elkaar over de verschillen
in productiviteit van staffunctionarissen? Ik vind het wel
moeilijk om dit vanuit mijn positie na te gaan. Dat
korpsen van elkaar kunnen leren, zouden ze toch ook zelf
wel kunnen bedenken. Laten wij beginnen met de
benchmark van staffuncties. Als het zo is dat het ene
korps het af kan met 16% staf en het andere korps 27%
staf nodig heeft, zou ik me als ik tot het laatste korps
behoorde, wel afvragen waarom dat andere korps het
met 16% afkan. Overigens zal dat korps zich dat niet
alleen afvragen, maar u en ik zullen dat ook doen. Dit
biedt misschien een stimulans om hieraan iets te doen.
De heer Çörüz zei dat hij vooral is geïnteresseerd in de
vraag hoe ik dit terugbreng. Daarom begon ik met de
discussie die wij voeren over de nieuwe politieorganisatie. Ik wil toe naar een uniformere en dus
efficiëntere politieorganisatie. Dan zouden wij in staat
moeten zijn om de overhead drastisch terug te brengen.
De heer Çörüz (CDA): Ik wijs erop dat bijvoorbeeld een
project als eergerelateerd geweld – ik noem er maar een
– dat is uitgezet bij een aantal korpsen, daar fantastisch
functioneert. Toch zijn er nog veel korpsen die het project
niet hebben geïmplementeerd of het wiel opnieuw willen
uitvinden. Daarop doel ik ook als ik spreek over extra
staffuncties die niet tot uitdrukking komen in blauw op
straat.
Minister Ter Horst: Dit is beleid. Ik ben van mening dat
wij de korpsen de vrijheid moeten laten om beleid te
voeren. Als in een bepaalde regio bepaalde dingen heel
effectief zijn, hoeft dit volgens mij nog niet te betekenen
dat wij die elders verplichtend opleggen als die
problematiek zich daar niet voordoet. Als die problematiek zich daar wel voordoet en er is een best practice
ergens anders, zou het natuurlijk wel heel prettig zijn als
de korpsen die overnamen en niet bij nul zouden
beginnen. Het ’’not invented here’’ speelt natuurlijk een
rol en niet alleen bij de politie.
De heer Çörüz heeft gevraagd naar de administratieve
lasten. Dit is een verantwoordelijkheid van mijn
staatssecretaris. Er zijn vijf verbeterpunten: gebruiks-

vriendelijkheid van de systemen, ingewikkelde formulieren, informatieverstrekking aan het OM, wildgroei
partnerinformatie en ongerichte adressering van beleid.
Deze vijf administratieve lasten worden als het meest
belastend ervaren. De vraag was: door wie dan. Deze
dingen zijn door de medewerkers naar voren zijn
gebracht via een site die wij in het leven hebben
geroepen; ik weet de naam niet meer, www.waarhebjelastvan.nl noem ik die maar. Deze zaken worden dus
door de medewerkers als meest belastend ervaren. Dit
geeft dus geen beeld van wat de top van het korps als
het meest belastend ervaart. Bij de uitwerking worden
ook de bonden betrokken.
De heer Çörüz wekte de suggestie dat interimmers met
drie dubbele salarissen worden aangesteld en dat het
soms voorkomt dat er bij een korps twee korpschefs op
de payroll staan. Dit laatste komt voor als er helaas
afscheid moest worden genomen van een korpschef
waarvoor nog niet onmiddellijk een nieuwe functie is.
Die mijnheer of mevrouw moet dan betaald worden. Het
tweede antwoord is, zolang er nog een korpschef is, kan
hij niet vervangen worden. In het eerste geval is er
afscheid genomen van de korpschef maar moet hij of zij
nog wel worden betaald omdat er nog niets anders voor
hem of haar is. In het tweede geval – de heer Çörüz
doelde waarschijnlijk op Gelderland Midden – kan er
geen nieuwe korpschef worden benoemd als de oude
korpschef nog functioneert. Overigens heeft de interimkorpschef waarover hij sprak, een aanvulling op zijn FPU
gekregen. Er is geen sprake van dat hij voor bureautarieven is ingehuurd en dan bedoel ik geen
politiebureautarieven.
De heer Çörüz (CDA): Mijn opmerking had niet alleen
betrekking op de financiële kant van de zaak. Dit keer is
het misschien gunstig uitgevallen omdat er een
aanvulling kwam op een pensioen, maar het gaat mij ook
om de lange afwezigheid van een korpschef. Ik heb ook
met de gewone politieman en -vrouw in de straat
gesproken en die wijzen erop dat het niet alleen een
financieel plaatje is. Er is al anderhalf jaar sprake van
afwezigheid. Zouden wij niet met elkaar een maximumperiode moeten afspreken, bijvoorbeeld van zes
maanden, en dan moet er echt iemand komen?
Minister Ter Horst: Ik begrijp best wat de heer Çörüz
zegt en ik ben er ook niet zo gelukkig mee dat het zo
lang duurt, maar hij weet net zo goed als ik dat als er
sprake is van arbeidsrechtelijk overleg, dat best wel eens
een tijdje kan duren. Dat is hier aan de hand. Ik mag
hopen dat het zeer binnenkort is afgerond.
De heer Çörüz heeft gevraagd naar de internetaangifte.
De internetaangifte kan overal gedaan worden, maar is
niet altijd geschikt. Sommige delicten komen niet voor
internetaangifte in aanmerking. Met name voor de
zwaardere delicten moeten de mensen naar het
politiebureau.
De heer Çörüz heeft voorts gesproken over de bejegening aan de balie. Wij houden de tevredenheid over het
laatste politiecontact bij. Dat gaat heel vaak over
bejegening aan de balie. De tevredenheid stijgt landelijk
elk jaar een heel klein beetje. Ik meen dat de tevredenheid steeds rond het cijfer 6 circuleert, dus dat is nog
niet echt een cijfer waar wij de vlag voor uitsteken, maar
het gaat wel steeds iets beter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

23

Tevens heeft de heer Çörüz een vraag gesteld over de
camera’s op de A28. Hij vraagt of dit project voor een
landelijke uitrol in aanmerking komt. Twintig korpsen
experimenteren op dit moment. Hiervoor is een landelijk
programmabureau ingesteld. Inderdaad is er nog de
discussie over het belang van de privacy aan de ene kant
en het belang van de opsporing aan de andere kant. De
door de minister van Justitie en mij ingestelde commissie Veiligheid en persoonlijke levenssfeer zal daar naar
verwachting in januari 2009 advies over uitbrengen.
Overigens is het wel interessant dat in de Tweede Kamer
vaak de keuze wordt gemaakt voor de opsporing. Daar
bedenken wij dan mooie dingen voor. Dan is er echter
ook nog een andere Kamer waar wij langs moeten. Die
Kamer legt het accent vaak juist op de andere kant.
De heer Çörüz (CDA): Ik hoop dat de genoemde twintig
korpsen wel met hetzelfde systeem experimenteren,
want anders ontstaat er weer een communicatieprobleem tussen de systemen van de verschillende
korpsen.
Minister Ter Horst: Dat zal ik moeten nagaan; dat weet
ik niet uit mijn hoofd.
Mevrouw Griffith heeft gevraagd naar de nota versterking burgermeester. Het streven is dat die nota de Kamer
voor het eind van 2008 zal bereiken. Dus ook die komt
onder de kerstboom.
Voorts heeft mevrouw Griffith gevraagd of er korpsen
zijn die gelden hebben uitstaan bij Icesave en zodoende
in de financiële problemen zijn gekomen. Het antwoord
op die vraag luidt nee, want sinds een paar jaar zijn de
korpsen verplicht om te bankieren via het ministerie van
Financiën.
Misschien is het goed nog iets meer te zeggen over de
sterkte van de politie. Allicht kan het beeld ontstaan dat
de politiesterkte zou afnemen. Eind 2001 telde de politie
ongeveer 49.000 medewerkers. Dat aantal is toen
gestegen. Eind 2005 was er sprake van een dip. Eind
2007 zaten wij op 52.000 mensen, exclusief de aspiranten, en boven de 54.000 mensen als wij de aspiranten
meerekenen. Daarmee wordt op dit moment al voldaan
aan de afspraken die voor 2010 zijn gemaakt. Wij moeten
maar even zien wat de afspraken voor 2014 zullen zijn. In
elk geval is er absoluut sprake van een toename van de
sterkte in de afgelopen jaren. Overigens is ook het
budget van de politie in de afgelopen jaren sterk
gestegen.
De heer Brinkman (PVV): Dit zijn natuurlijk een beetje
gekleurde cijfers. Ik had al gezegd dat de inhuur in dezen
een grote rol speelt. Er is sprake van een verschil van 1%
tot 11% tussen de diverse regio’s. In de ene regio zijn
bijvoorbeeld het kantinepersoneel, beleidsmedewerkers
en agenten die arrestanten vervoeren in de formatie
betrokken, terwijl deze functies bij andere korpsen extern
worden ingehuurd. Dus als men dit soort cijfers noemt,
moet men wel de correcte cijfers noemen. In mijn
beleving moet de externe inhuur er gewoon bij geteld
worden.
Mevrouw Griffith (VVD): Het gaat mij met name over de
situatie na 2010. De minister geeft in de sterktebrief
2007-2008 al aan dat er na 2010 waarschijnlijk problemen
zullen ontstaan, zeker gelet op de vergrijzing en de
krapte op de arbeidsmarkt. Wij krijgen signalen uit de

korpsen dat zij juist nu beneden de bandbreedte zitten.
Daar gaat het mij om. Hoe anticiperen wij daarop? De
laatste cijfers van 2008 staan ook in het jaarverslag van
de politie. Tot 2010 is er geen probleem, maar het gaat
ons om de periode daarna. Wat zijn daarvoor de
oplossingen?
De heer Van Raak (SP): Er zijn in ieder geval grote
tekorten. Ik heb een hele lijst van politieorganisaties
genoemd, waaronder een aantal grote korpsen, die
allemaal met tekorten kampen. Er zijn heel veel
onvervulde vacatures. Volgens mij zijn het er bovendien
meer dan de minister wil weten. Ik maak graag een keer
een rondgang met de minister langs de bureaus, want
overal hoor je dat de werkdruk te hoog is en dat men
veel te veel moet doen met veel te weinig mensen. Gaat
de minister nu eindelijk iets doen aan de werkelijkheid in
plaats van aan de cijfers?
Minister Ter Horst: Het is volgens mijn informatie de
verwachting dat zes korpsen gebruik zullen maken van
de bandbreedte. Of zij daaronder uitkomen, kunnen wij
pas constateren als zij hun begrotingen voor 2009
hebben opgesteld. Wij kunnen ons dus binnenkort een
beeld vormen van de vraag of ze onder die 2,5% uit
zullen komen.
De heer Van Raak. Ik kom ook wel eens bij korpsen en ik
spreek daar ook gewone politieagenten. Volgens mij
moeten wij onderscheid maken tussen vacatures en
werkdruk, omdat de werkdruk van politieagenten in de
basispolitiezorg als hoog wordt ervaren als gevolg van
de uitval van collega’s. Mensen zijn er regelmatig niet,
omdat ze iets anders aan het doen zijn, bijvoorbeeld een
cursus. Wij moeten de oorzaak dus niet altijd bij de
vacatures zoeken. Overigens is het misschien wel
interessant om eens te onderzoeken welke percentages
agenten om welke reden niet aan het werk zijn.
De Kamer heeft onlangs een vacatureoverzicht van mij
ontvangen. Ik maak mij daarbij vooral zorgen over
vacatures die niet worden aangemeld. Als vacatures
worden aangemeld, bezien de minister van Justitie en ik
wat wij kunnen doen om ze te helpen vervullen. Dat
geldt zowel de basispolitiezorg als de recherche. Maar er
zijn ook 500 vacatures niet eens aangemeld! Ik maak mij
daar net als de heer Van Raak zorgen over, want blijkbaar
doet men dat om de begroting sluitend te krijgen. In
plaats van efficiencywinst te boeken vult men vacatures
niet in. Dat leidt tot hogere werkdruk. Agenten vertellen
vervolgens aan u dat ze het te druk hebben. En ik krijg
weer op mijn donder, omdat de agenten het te druk
hebben. En zo is de cirkel rond.
De heer Van Raak (SP): Het verschil tussen de papieren
werkelijkheid en de werkelijkheid van de bureaus en de
straat is inderdaad het echte probleem. Ik ben blij dat de
minister dat nu ook inziet. Laten wij afspreken dat wij
niet meer alleen naar de vacatures kijken, maar ook naar
de werkdruk! Die uitdaging wil ik wel met u aangaan.
Hoe komt het dat agenten hun werk niet kunnen doen?
De oorzaak daarvan is die vreselijke bureaucratie, het
invalwerk dat agenten elders moeten doen en tijdgebrek.
Hoe gaan wij ervoor zorgen dat de politie haar werk kan
doen?
Minister Ter Horst: U legt sterk de nadruk op de
vacatures. Dat is terecht als het die 500 niet gemelde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

24

vacatures betreft. Ik wil de onderliggende oorzaak
aanpakken, want daardoor verdwijnen én de vacatures
én de werkdruk. Die oorzaak wil ik aanpakken door
efficiencywinst te realiseren. Daardoor komt er namelijk
geld en ruimte vrij om die 500 vacatures te vervullen.
De heer Brinkman (PVV): Dat is precies waar het om
gaat. Ik ben blij dat de minister dat eindelijk onderkent.
Wat gaat zij hier echter concreet aan doen? Gaat zij
hierover afspraken maken met de korpschefs? En zo ja,
gaan zij zich dan ook aan die afspraken houden? Op
welke manier gaat u ze afrekenen? U moet er in ieder
geval voor zorgen dat die 500 vacatures wel ingevuld
worden en dat ze die niet stiekem in hun begroting
stoppen
Minister Ter Horst: Het zal u zijn opgevallen dat er 100
mln. op de politie wordt bezuinigd, onder de afspraak dat
er niet wordt bezuinigd op operationeel personeel. Als er
bezuinigd wordt op personeel, komt dat dus de
verhouding tussen operationeel personeel en staf ten
goede. Het zal u verder ook zijn opgevallen dat wij voor
178 mln. aan intensiveringen hebben gepland. Tegenover
die bezuiniging van 100 mln. staat dus 178 mln. aan
intensiveringen. Als wij dat geld op een goede manier
wegzetten, kan de politie effectiever gaan werken. Soms
zal dat leiden tot meer wijkagenten, want die 500 extra
wijkagenten maken onderdeel uit van die 178 mln.
Nog één opmerking in de richting van mevrouw Griffith
over de politiesterkte. Zij is bezorgd over de vraag of wij
de politiesterkte in 2010 wel zullen halen. Nu al is
zichtbaar dat er 6000 aspiranten op school zitten. Er komt
dus weer een grote aanwas van nieuwe mensen.
Voorts heeft mevrouw Griffith gevraagd naar de core
business. Zij zegt dat het korps Gelderland-Zuid bezig is
met het afstoten van landelijke taken en vraagt of dit
geen landelijk beleid zou moeten zijn. Onder mijn
voorganger is een standpunt bepaald over kerntaken.
Gelderland-Midden is met die uitvoering bezig. Als het
goed is, zijn andere korpsen Gelderland-Midden al
voorgegaan. Ik kan mij van een korps dat daar in de
buurt zit, herinneren dat die discussie al drie tot vier jaar
geleden is gevoerd. Ik weet niet of er cijfers zijn over wat
dat heeft opgeleverd. Ik weet wel wat het in dat korps
opleverde en dat was niet meer dan anderhalve
formatieplaats. Ik hoop dat het bij andere korpsen beter
is.
Wat bijvoorbeeld niet de core business van de politie is,
zijn bezoeken van de politie op school. Een van de
Kamerleden zei: toen ik op school zat, kwam er een
politieagent op school. Dat is er uitgegooid, want dat
werd niet gezien als core business van de politie. Wat
vaak ook niet als core business van de politie wordt
gezien, is dat de politie een belangrijke rol speelt in het
toeleiden van jongeren naar het Veiligheidshuis. Er wordt
vaak gezegd – en naar mijn mening terecht – dat dit
meer een kwestie is van maatschappelijk werk dan van
de politie. Toch zie je vaak dat de druk op de politie om
die rol te vervullen, buitengewoon groot is, omdat zij die
jongeren kennen.
Ik ben het ermee eens dat je voortdurend alert moet zijn
dat niet andere organisaties taken bij de politie leggen
die er niet thuis horen. Volgens mij zijn wij het er echter
wel over eens dat de politie ook een taak heeft bij de
preventie en niet alleen bij de repressie. Er is een
periode geweest waarin het allemaal repressie was, maar

wij zijn nu weer tot een goede balans gekomen tussen
repressie en preventie.
De heer Anker (ChristenUnie): Wat vindt de minister
ervan dat de politie niet meer op scholen mag komen?
Het is ons een lief ding waard als de politie dat wel weer
ging doen.
Minister Ter Horst: In het eerste deel van mijn antwoord
heb ik gezegd dat de politieagenten bij scholen zijn
weggehaald, omdat de constatering was dat de politie
zich moet beperken tot de core business. Het wordt niet
tot de core business van de politie gerekend dat zij
spreekbeurten op scholen geeft of spreekuren op scholen
houdt, waar iedereen binnen kan lopen. Als de heer
Anker vraagt of dat niet heel belangrijk is, trekt hij
daarmee onmiddellijk weer de discussie los. Ik zou die
discussie op dit moment niet willen voeren.
De heer Anker (ChristenUnie): Ik vroeg wat de minister
ervan vindt. Zij zegt dat die zaken niet meer als core
business worden gezien, maar ik heb een aantal
argumenten gegeven waarom het wel een goed idee is
dat de politie die taken vervult. Ik spreek ook de
politieman in de straat die niets liever zou willen dan dat
te doen, omdat het alles te maken heeft met de manier
waarop hij zijn werk in de wijk doet. Op die manier leert
hij de mensen, de jongeren kennen.
Minister Ter Horst: Ik heb mij in mijn vorige functie
verzet tegen de sentimenten die de heer Anker verwoordt, namelijk dat het belangrijk is dat de politie dat
soort dingen doet. Ik vind immers dat het de taak van de
politie is zich bezig te houden met het tegengaan van
criminaliteit. Daarin is wel een grijs gebied dat een
belangrijke rol speelt om de criminaliteit tegen te gaan,
maar ik vind het bezoeken van politie aan scholen daar
net buiten vallen.
Mevrouw Griffith (VVD): Dat is nu precies de kern
waarom ik dit naar voren heb gebracht. Ik ben bang dat
er anders een versnippering plaatsvindt, omdat de ene
gemeente iets wel doet en de andere gemeente niet. De
minister zegt dat men er drie tot vier jaar geleden al mee
is begonnen, ook al onder haar voorganger. Wat is nu de
laatste stand van zaken? Zij heeft misschien een andere
visie, maar ik heb er behoefte aan te weten waar wij nu
staan en welke kant het op zou moeten gaan. Kunnen wij
de discussie voeren over de vraag wat nu de eigenlijke
en oneigenlijke taken zijn in combinatie met het resultaat
en de laatste stand van zaken? Zou u bereid zijn om uw
gedachten daarover te laten gaan en een stuk voor de
Kamer te maken, zodat wij hier verder over kunnen
praten?
Minister Ter Horst: Die operatie is inderdaad onder mijn
voorganger ingezet. De vraag lijkt mij terecht om te
kijken wat daarvan het netto resultaat is geweest.
De heer Van Raak (SP): Dat juich ik toe. Ik val de heer
Anker bij. Je hebt een wijkagent die een wijk in de gaten
moet houden, met jongeren die daar spelen. Dan lijkt het
mij toch een heel goed idee als die wijkagent ook de
school bezoekt. Dat lijkt mij een onderdeel van zijn werk,
omdat hij daardoor jongeren en jeugdgroepen leert
kennen, kan signaleren wanneer het mis gaat, ziet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

25

wanneer het goed gaat, wanneer hij een bon moet
geven, wanneer hij met ouders moet gaan praten. Dat
lijkt mij een heel mooi onderdeel van het werk van een
wijkagent.
Minister Ter Horst: Ik vind het moeilijk om hierop te
reageren. Ik vind dat er een niveau is tot waarop je je
vanuit het landelijk niveau met het functioneren van de
politie zou moeten bemoeien. Ik vind wel dat wij moeten
bekijken wat wij nu core business vinden en wat niet. Ik
kan mij voorstellen dat de Kamer en de ministers
daarover een oordeel hebben, maar ik heb de neiging
om mij er maar verre van te houden of er nu in een
gemeente een driehoek is die het gezien de veiligheidssituatie op een school zinvol vindt dat die politieagent
een keer in de zoveel tijd langs komt.
De heer Van Raak (SP): Zo bedoel ik het niet. Ik bedoel
het juist andersom. Op dit punt staan wij denk ik heel
anders tegenover de politie. Ik bedoel niet dat je nu
vanuit de Tweede Kamer moet gaan zeggen dat die
agent naar die school moet. Het kan niet anders als je
wijkagent bent dan dat je die school bezoekt. Dat hoort
gewoon bij je werk. Dat hoor je niet op te leggen, dat is
gewoon onderdeel van het werk.
Minister Ter Horst: Ja, dat is mogelijk. Aan de ene kant
stuurt de Kamer mij op pad omdat er vanuit landelijk
niveau een aantal zaken moet worden geregeld. Aan de
andere kant zegt de Kamer dat dit hoort bij het werk van
die wijkagent en dat wij die wijkagent maar moeten
laten.
De heer Van Raak (SP): Ja.
Minister Ter Horst: Ik ben in ieder geval blij dat wij wat
dat betreft het juiste beeld hebben.
Mevrouw Griffith heeft over de Taskforce Personeelsvoorziening gevraagd wat het inzicht van de taskforce is over
de consequenties van politieke keuzes op de sterkteontwikkeling.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik vroeg iets anders. De
taskforce heeft u juist gezegd dat u inzichtelijk moet
maken wat de consequenties zijn van politieke beslissingen op personeel. Dat is een van de adviezen van de
Taskforce Personeelsvoorziening aan u. Hebt u dat inzicht
al? Weet u wat die politieke beslissingen, zoals extra
wijkagenten, betekenen voor de personeelsvoorziening
binnen de politie en zo niet, wanneer gaat u daarvan
bevallen?
Minister Ter Horst: Hierop zal ik in tweede termijn
terugkomen als mevrouw Griffith dat goed vindt.
Mevrouw Griffith heeft verder gevraagd of de Kamer de
nota Politie in ontwikkeling kan krijgen. Ja, die zullen wij
aan u toezenden.
Mevrouw Kuiken heeft gevraagd hoe veel er kan worden
bespaard op de inhuur van externen bij de vtsPN. Ik heb
al eerder vandaag gezegd dat ik not amused was over de
nulmeting van de vtsPN. Wat ik er aan positiefs over kan
zeggen, is dat er in ieder geval gevraagd is om een
nulmeting te doen. Veel verder kom ik eigenlijk op dit
punt niet. De percentages externen zijn echt veel te
hoog. Dat heeft ermee te maken dat aan het personeel
dat dit werk deed de mogelijkheid is geboden om bij het

oude korps te blijven. Dat betekent dus dat de vtsPN
deskundigheid heeft moeten inhuren. Daardoor was men
aan het dubbelen. Ik weet niet precies wat het personeel
dat bij de korpsen is gebleven dan nog aan het doen is.
Volgens mij doet men hetzelfde als de vtsPN. Die
percentages zijn gewoon te hoog. Het streven is om 10%
externen en 90% internen in 2011 gerealiseerd te
hebben.
Er waren ook nog andere zaken die niet klopten. De heer
Van Raak heeft ze genoemd. Ze staan allemaal zwart op
wit. Nogmaals, ik ben not amused, zo moet het dus niet.
Ook de voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad heeft
aangegeven dat hij hierop sterk zal sturen. Ik zal absoluut
met hem meekijken op dit punt.
Hoeveel kan er worden bespaard? Het is niet zo
gemakkelijk om dat te zeggen. Dat percentage was nu 40.
Als je van 40 naar 10 gaat, heb je niet 30% bespaard,
want het kan zijn dat je extra mensen in dienst moet
nemen. Je bespaart dan wel op externe inhuur. Ervan
uitgaande dat externe inhuur duurder is dan mensen in
dienst hebben, kun je daarop besparen. Hoeveel dat
precies is, vind ik moeilijk te zeggen.
Gevraagd is waarom korpsen een eigen systeem hebben
voor jeugdregistratie. Dit is een van de voorbeelden die
je moet uniformeren, als je dat met elkaar afspreekt. Er
kan dan geen sprake van zijn dat een korps iets apart
regelt.
Mevrouw Kuiken heeft gevraagd of ik bereid ben het
werkgarantiecertificaat te verkennen. Er zijn al vergaande
afspraken met Defensie over zowel tijdelijke als
structurele overstap. Ik ben het er dus helemaal mee
eens om te proberen bij die beide korpsen een werkgarantie af te geven. Het is op dit moment een beetje
jammer dat er grote tekorten zijn bij Defensie en dat er
tekorten worden verwacht bij de politie. Het is prettiger
als de ene een overschot heeft en de andere een tekort.
Misschien kunnen wij wel samen optrekken en in de
arbeidsmarktactiviteiten effectiever zijn dan wanneer wij
apart zouden optreden.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Het is uiteraard mooi om te
horen dat u ermee aan de slag gaat. Kunnen wij op
termijn, op een logisch moment, nader geïnformeerd
worden over het hoe en wat?
Minister Ter Horst: Wij zijn altijd bereid om u te
informeren over het hoe en het wat, onafhankelijk van
het onderwerp.
Over de politiesterkte in 2010 heb ik al iets gezegd en
over de niet-ingevulde formatie hebben wij gesproken.
Mevrouw Kuiken (PvdA): De vraag gaat over de
openstaande formatieplaatsen. De stukken die wij
hebben ontvangen, geven geen inzicht in de formatieplaatsen die bewust worden opengehouden voor de
basispolitiezorg, maar geeft inzicht in die voor de
recherche.
Minister Ter Horst: Van de bpz weten wij het dus niet.
Wij hebben er redelijk zicht op waarom er aangemelde
vacatures zijn. De minister van Justitie en ik zitten er
bovenop en als wij kunnen helpen met de invulling
daarvan, zullen wij dat zeker doen. Bij de bpz heb ik dat
inzicht nog niet op basis van dit onderzoek. Wij moeten
dat nog verkrijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

26

Mevrouw Kuiken heeft ook gevraagd waarom groeiregio’s in het budgetverdeelsysteem niets extra’s hebben
gekregen. Het budgetverdeelsysteem is langzamerhand
nogal ingewikkeld geworden. Bestuurlijk en ambtelijk zijn
wij tot de conclusie gekomen dat wij echt tot een ander
systeem moeten komen, dat een stuk simpeler is dan het
huidige systeem dat veel gedoe geeft en waaruit
allemaal ellende kan ontstaan. Wij gaan daar zeker voor
zorgen. Tot dat moment hebben wij de neiging om niet
te veel aan het systeem te veranderen, want het kost
energie en de vraag is of het zo nuttig is. In de afgelopen
periode is 70 mln. tussen de korpsen verschoven. De
stijgkorpsen hebben daadwerkelijk een stijging gerealiseerd. Je zou dus verwachten dat de daalkorpsen 90 mln.
minder zouden hebben gekregen, maar u weet dat mijn
voorganger toentertijd bij de onderhandelingen heeft
geregeld dat hij 90 mln. extra kreeg. Dit betekent dus dat
de daalkorpsen geen echte daalkorpsen zijn, maar dat zij
daarvoor worden gecompenseerd. Dit geeft aan hoe wij
in Nederland met dit soort zaken omgaan. Dat is voor de
korpsen buitengewoon prettig, want het is altijd
vervelend als je het met minder geld moet doen. Je kunt
je wel afvragen wat de waarde van het systeem dan is.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Wanneer krijgen wij een nieuw
systeem? Het lijkt mij relevant om dat te weten. Mij
bereiken andere berichten van de krimpkorpsen. Zij zijn
niet of slechts mondjesmaat gecompenseerd. Waar komt
het verschil in antwoord vandaan en hoe beleven de
korpsen dat?
Minister Ter Horst: De krimpkorpsen zijn gecompenseerd. Wij verwachten het nieuwe systeem in 2011.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik weet dat de krimpkorpsen
gecompenseerd zijn. Die laat ik buiten beschouwing. Ik
heb het nu over de groeikorpsen. Die moeten volgens de
minister zijn gecompenseerd met 70 mln. voor de extra
inzet, al spreekt de minister over 90 mln. Die korpsen
zeggen echter tegen mij dat zij niet zijn gecompenseerd,
of slechts mondjesmaat. Waar zit nu dat verschil? Klopt
het niet wat de korpsen zeggen, of...
De heer Çörüz (CDA): Ik wil het verhaal niet te ingewikkeld maken, want als ik de minister goed begrijp, kan ik
constateren dat niemand erop achteruit is gegaan. Het
korps Rotterdam-Rijnmond geeft echter aan dat het er
via het budgetverdeelsysteem 2,5% op achteruit is
gegaan. Ik zit nu ook een beetje in dubio.
Minister Ter Horst: Ik zal dit in tweede termijn netjes op
een rijtje zetten. Ik heb overigens de neiging om tegen
de korpsen te zeggen dat zij zich tot de minister of het
ministerie moeten wenden en dat zij de discussie daar
aan moeten gaan. Ik begrijp namelijk dat niet alleen de
individuele agenten bij de Kamerleden binnenkomen,
maar kennelijk ook de korpschefs en de korpsbeheerders.
Dat is toch niet geloven!
Mevrouw Griffith (VVD): Wij hebben het zwaar.
Minister Ter Horst: Ja, jullie hebben het zwaar. Daarom
lijkt het mij goed dat wij in het kader van het toekomstige stelsel bezien hoe wij het voor de Kamer een stuk
gemakkelijker kunnen maken.

De heer Brinkman heeft naar de wijkagenten gevraagd.
De datum was niet 1 januari 2007, maar 31 december
2007. Neem mij niet kwalijk wat dat betreft. Wij hebben
een telling van het aantal wijkagenten gedaan. Per
31 december 2007 waren er 2635 wijkagenten. In de
periode 2008-2011 moeten er 500 mensen bij. Per
1 januari 2009 zullen wij weten of er in 2008 inderdaad
125 wijkagenten bij zijn gekomen. Dat is wel mijn
bedoeling, maar het is niet de afspraak. De afspraak was
om dat aantal per 2011 te realiseren, maar ik heb tegen
de korpsen gezegd dat het mogelijk moet zijn om dat in
vier tranches te realiseren.
De heer Brinkman (PVV): Als ik het goed heb, heeft
alleen Amsterdam al bijna 500 wijkagenten. Wil dat
zeggen dat de andere korpsen in totaal maar 2000
wijkagenten hebben?
Minister Ter Horst: Amsterdam-Amstelland heeft er 453.
De heer Brinkman (PVV): Dan hebben de andere
korpsen ongeveer 2100 wijkagenten te verdelen. Dat vind
ik ontzettend weinig. De pretentie van die 500 meer
verdampt als je dat aantal over het gehele land
uitsmeert.
Minister Ter Horst: Dat kunt u vinden, maar het is in
ieder geval 500 erbij. Anders blijven het er 2635. Dat lijkt
mij niet weinig.
De heer Van der Staaij heeft een vraag gesteld over die
ene wijkagent per 500 inwoners. Als er 3100 wijkagenten
zijn op 16 miljoen Nederlanders, kom je op één wijkagent
per 5000 mensen. De vraag is wel of je dit zo moet
berekenen, want de Amsterdamse grachtengordel heeft
geen wijkagent nodig. Ik vind dat ze moeten worden
ingezet waar sprake is van problemen.
Mevrouw Griffith (VVD): Het is daar levensgevaarlijk.
Minister Ter Horst: Ik merk er niets van.
De heer Brinkman heeft gesproken over de motie over de
hoofddoekjes. Daarover is al iets in de pers verschenen.
Mijn standpunt over die hoofddoekjes, maar veel breder
ook over de uiterlijke verschijningsvormen van de politie
komt er snel aan. De kwestie zou morgen in een
onderdeel van de ministerraad aan de orde komen, maar
dat gaat niet door. Vrijdag komt het wel in de ministerraad. Ik kan mijn standpunt dus heel snel per brief aan
de Kamer melden. Zij weet ook dat wij er nog overleg
over zullen voeren met de bonden. De motie die de
Kamer op dat punt heeft aangenomen, ben ik niet
vergeten.
Dan iets over de vredesmissies. De heer Brinkman vraagt
zich af, als wij problemen hebben in Nederland, waarom
wij de deelname aan vredesmissies verhogen. Er is nog
meer dan alleen Nederland. Wij hebben ook nog een
buitenlands beleid. Er is heel veel vraag naar de inzet
van Nederlandse politiemensen. Het zijn niet altijd
agenten. Het zijn niet altijd operationele mensen. Het zijn
soms ook beleidsmensen. Zij doen buitengewoon zinvol
en nuttig werk. Dat bleek mij ook toen ik met een aantal
van hen sprak, nadat zij weer terug waren bij de politie
in Nederland. Ik hoop de heer Brinkman op dit punt te
overtuigen, want hij of iemand anders van zijn partij
hield er laatst nog een interessant betoog over. Hij stelde
dat vredesmissies ook van belang zijn voor Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

27

zelf. Stabiliteit in de wereld betekent immers ook
stabiliteit voor Nederland. Het gaat hierbij om ongeveer
vier mensen per korps.
De heer Brinkman (PVV): Dat laatste kan ik mij bijna niet
voorstellen. De minister heeft duidelijk aangegeven dat
deze discussie over kerntaken heel belangrijk is en dat
wij deze aangaan. Dat is een heel mooie belofte. Nu gaat
de minister echter zelf zwalken. Zij geeft immers zelf al
aan dat deze internationale missies niet een kerntaak van
de politie zijn. Als mensen zoiets willen, moeten zij bij de
Koninklijke Marechaussee gaan werken of naar defensie
overstappen. Wellicht komt dan het plan van de minister
en van mevrouw Kuiken wel weer in beeld. Echter, het is
geen kerntaak die deel uitmaakt van de discussie.
Waarom zwalkt de minister op dit punt en zegt zij niet
gewoon: nee, dit doen wij niet meer, wij gaan niet meer
naar scholen om voorlichting te geven en dus gaan wij
ook niet naar het buitenland in verband met allerlei
vredesmissies?
Minister Ter Horst: De heer Brinkman heeft zijn eigen
definitie van wat kerntaken zijn. Ik vind het normaal dat
de Politie Nederland een bijdrage levert in het kader van
ons buitenlands beleid. De heer Brinkman zegt niet te
geloven dat het hierbij gaat om vier mensen per korps.
Hij weet dat het nu gaat om 40 mensen. Wij hebben
gezegd dat wij het reëel vinden om te groeien naar 100.
Wij hebben 25 korpsen, dus dit betekent vier personen
per korps. Dit is buiten de bijdrage van defensie en van
de marechaussee. Wat de politieagenten in het buitenland doen, zijn ook echte politietaken. Het gaat daarbij
dus niet om militaire taken, maar om echte politietaken.
Zij helpen met name om in de betreffende landen een
politieorganisatie op te zetten. Ik denk dat dit buitengewoon nuttig werk is.
De heer Brinkman (PVV): Ik heb nog één kleine
opmerking: in de brief van de minister zelf is te lezen dat
het hierbij niet gaat om een kerntaak. De minister zegt
dat dus zelf. Zij kan met mij dus wel de discussie
aangaan of iets nu wel of niet een kerntaak is, maar zij
geeft zelf aan dat dit geen kerntaak is.
Minister Ter Horst: Ik zal de bewuste alinea er nog even
op nalezen. Als de heer Brinkman gelijk heeft, zal ik hem
dat zeker geven.
Dan de levensloopregeling en de aangehouden motie
van mevrouw Kuiken en de heer Brinkman. Wij hebben
gekeken of het mogelijk is om een zodanige regeling te
treffen dat deze voor de politie niet nadelig is; vraag mij
niet precies naar de details. Ik kan hierin geen veranderingen aanbrengen. Ik heb dit punt aangekaart bij de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik kan
het niet oplossen binnen de rechtspositie van de politie.
Als wij een en ander zouden willen compenseren,
betekent dat een hoger inkomen en dus een lagere WAO.
Ik hoop dat de Kamer dit begrijpt.
De heer Brinkman heeft gevraagd naar het aantal
forensische assistenten. In de periode 2008-2011 worden
in totaal 500 forensische medewerkers aangetrokken. Net
zoals bij de wijkagenten gaan wij uit van een aantal van
125 per jaar. Begin dit jaar was de tranche voor dit jaar
vrijwel ingevuld. Dus dat verloopt goed.
Dan de politie-inzet op het platteland. Zoals de Kamer
weet, is hier vaak discussie over. Het budget van de

politie wordt verdeeld op basis van gegevenskenmerken
over de regio’s. Het budgetverdeelsysteem houdt met
betrekking tot noodhulp onder andere rekening met de
oppervlakte. Met andere woorden, de oppervlakte is een
van de sleutels in het budgetverdeelsysteem. Dit wil
overigens niet zeggen dat er op het platteland nooit
problemen zijn. De kern van deze problemen is vaak dat
er wel één auto gestuurd kan worden, maar dat er geen
ondersteuning is als de zaak uit de hand loopt.
Begrijpelijkerwijs voelen mensen zich dan ook bedreigd
en weten zij niet hoe zij een en ander moeten oplossen.
Als je sterkte wilt organiseren op crisis, heb je veel meer
politieagenten nodig. Als je deze crisis niet hebt, heb je
deze politieagenten daarentegen helemaal niet nodig.
Dat is het probleem van het platteland. Vaak worden er
wel afspraken gemaakt binnen de regio om dit op te
lossen, zodat er heel snel sterkte vanuit stedelijke
gebieden kan komen om de politieagenten op het
platteland te ondersteunen.
De heer Van der Staaij (SGP): Wij hoorden dat in een
aantal gevallen ook capaciteitsproblemen worden
afgewenteld op gebieden waar minder aan de hand is.
Dit heeft zijn negatieve doorwerking naar deze gebieden.
Ziet de minister dit probleem ook? Moet er niet meer
gelet worden op spreiding?
Minister Ter Horst: Het zou kunnen, maar ik heb de
neiging om te stellen dat die discussie moet plaatsvinden
binnen het regionaal college. In het regionaal college
zitten ook de gemeenten en de burgemeesters van de
plattelandsgemeenten. Zeker als zij met een behoorlijk
aantal zijn, moeten wij hen goed in staat achten om een
vuist te maken, zodat niet te veel agenten wegtrekken
naar het stedelijk gebied en er op het platteland te
weinig overblijven. Die discussie moet daar plaatsvinden.
Mevrouw Griffith vroeg in verband met de radicalisering
waarom Amsterdam zo’n groot bedrag heeft gekregen.
Het gaat om cofinanciering. Het is belangrijk, op te
merken dat Amsterdam zelf 1,5 mln. heeft ingelegd.
Andere gemeenten hebben minder ingelegd en denken
met het ter beschikking gestelde bedrag toch effectief te
kunnen zijn.
Mevrouw Griffith (VVD): Hoe zit het met Rotterdam, Den
Haag en Utrecht?
Minister Ter Horst: Ik weet niet precies of Rotterdam,
Den Haag en Utrecht met voorstellen zijn gekomen. Ik
ken het lijstje niet uit mijn hoofd. Als zij met voorstellen
komen, is er een mogelijkheid om hen te cofinancieren.
Nogmaals, wij sturen niet alles van bovenaf. Dat lijkt mij
echt onverstandig, zeker bij dit onderwerp. Wij laten het
aan de gemeenten over of zij met plannen komen om
radicalisering en polarisatie tegen te gaan.
Mevrouw Griffith heeft ook een vraag gesteld over de
effecten en de kosten van het veiligheidsbeleid. Zij sprak
over de constatering van het SCP dat effecten en kosten
onduidelijk zijn en meer evaluatieonderzoek nodig is.
Dit onderzoek van het SCP gaat alleen over de effecten.
Er komt vervolgonderzoek waarin ook naar de kosten
gekeken wordt. Tweederde van de maatregelen blijkt
effectief te zijn. Het SCP stelt dat evidence based beleid
belangrijk is. Dat onderschrijf ik alleen maar. Met andere
woorden: ga geen nieuwe dingen doen, maar kijk eerst
of een en ander op feiten gebaseerd is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

28

Mevrouw Griffith (VVD): Ik had het toch anders
begrepen. De Algemene Rekenkamer heeft eerder
opmerkingen daarover gemaakt. Met name in de
begroting zou een beleidseffectrapportage meegenomen
moeten worden. Kan de minister dat punt voortaan
meenemen bij de begroting?
Minister Ter Horst: Welk punt bedoelt u?
Mevrouw Griffith (VVD): Een beleidseffectrapportage,
dus aangeven welke maatregel tot welk effect leidt. Dat
is een ontbrekende schakel.
Minister Ter Horst: Dat was een opmerking van de
Algemene Rekenkamer.
Mevrouw Griffith (VVD): Inderdaad, de Algemene
Rekenkamer heeft dat gezegd bij de vorige begroting. Nu
komt het SCP met dezelfde opmerking.
Minister Ter Horst: Als ik het goed heb, ging het
onderzoek van het SCP over het beleid in het verleden.
Het is hier en daar enigszins verkeerd in de pers beland.
Het ging met name over de vraag, of de maatregelen
effectief waren op het terrein van criminaliteit. Maatregelen kunnen heel effectief zijn zonder dat zij direct van
invloed zijn op criminaliteit. De opmerkingen over
effectiviteit moet je echt goed lezen. Ik neem aan dat
mevrouw Griffith dat heeft gedaan. Nogmaals, dit ging
over het verleden. De aanbevelingen van de Algemene
Rekenkamer hebben betrekking op de huidige begroting.
De Algemene Rekenkamer stelt dat wij op een aantal
punten duidelijk hebben aangegeven welke effectiviteit
wordt beoogd. Daarin kunnen wij nog een verbeterslag
maken. Ik hoop dat wij dat kunnen laten zien bij de
volgende begroting.
De heer Van der Staaij heeft gevraagd wat ik ga doen
aan de negatieve prikkel als gevolg van het verlies van
de onregelmatigheidstoeslag. Ik heb daarover samen met
mijn collega een brief gestuurd aan de Kamer. In het
kader van de cao is een verruimde afbouwregeling voor
de onregelmatigheidstoeslag afgesproken en die gaat
1 januari 2009 in.
Verder vroeg de heer Van der Staaij naar de basis voor
de bezuiniging van 100 mln. Het gaat om 2% van de
totale politiebegroting. Die productiviteitsstijging moet
een overheidsorganisatie absoluut kunnen halen. Elke
organisatie moet in staat om een productiviteitsstijging
van 2% te realiseren en dus ook de politie.
De heer Anker heeft nog een vraag gesteld over de
regionale informatie- en expertisecentra. Hij wilde weten
wat de reactie was op het advies van de commissieJoldersma. Recent hebben wij de Kamer hierover
geïnformeerd. Ik had wel een oordeel over dat rapport. Ik
had de indruk dat de commissie de taken die aan het
regionale centrum worden toegekend een beetje
overschat en zij daardoor zorgen hadden. Ik meen dat de
regionale centra een buitengewoon belangrijke rol
kunnen spelen en de gemeenten in die regio’s kunnen
helpen. Er zijn heel veel kleinere gemeenten die niet
zoveel expertise hebben voor het bestrijden van de
georganiseerde criminaliteit. Juist deze centra kunnen de
kleine gemeenten daarbij helpen. Wij zijn allang tot de
conclusie gekomen dat politie en justitie die bestrijding
niet alleen kunnen doen. Je hebt zowel de gemeente
nodig als de Belastingdienst, de Fiod en meer van dat

soort organisaties. Nogmaals, ik meen dat deze centra
een belangrijke rol kunnen spelen. Wat de contacten
tussen de onderwereld en de bovenwereld betreft, wijs ik
erop dat nog maar pas een stuk hierover naar de Kamer
is gestuurd. Drie minister hebben daarvoor een inbreng
geleverd en dit onderwerp past heel goed bij de inhoud
van dat stuk.
De heer Anker vroeg: wat doet u om de functie van
rechercheur aantrekkelijker te maken? Met onze brief
hebben wij een aantal elementen genoemd: betere
loopbaanmogelijkheden, kortere opleiding van externen
en de beloning van de rechercheurs beoordelen aan de
hand van het functiewaarderingsonderzoek. Hierover
voeren wij overleg met de korpsbeheerders.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank de
minister voor haar antwoord op dit punt. Wat zij doet is
heel goed. Ik sprak echter over het probleem dat mensen
heel graag zo’n functie vervullen. Ik denk dan aan
mensen die op de politieacademie door de test komen,
maar die niet een plek kunnen vinden bij de politie,
terwijl die er wel zou moeten zijn.
Minister Ter Horst: U liet mij dat weten, zelfs schriftelijk.
Ik zal nagaan waar dat mee te maken heeft. Zoiets is
onbegrijpelijk. Wij vinden allemaal dat deze mensen een
plek moeten krijgen bij de politie. Ik zal dus nagaan hoe
dit komt.
Dan wil ik nog een opmerking maken over het gezag van
de politie en over de imagotop. Daarover sprak mevrouw
Kuiken. Volgend jaar zullen wij een politietop houden.
Die top is een uitvloeisel van de cao-besprekingen. Die
top neem ik buitengewoon serieus. Wij gaan er veel
mensen bij betrekken. In de eerste plaats zullen dat
mensen uit de politieorganisatie zijn, maar wij zullen ook
andere mensen die interessante opmerkingen kunnen
maken hiervoor aantrekken. Vanaf het begin heb ik
gezegd dat het de bedoeling is om de politie in de
samenleving de positie te geven die haar toekomt. Dat
heeft voor een heel groot deel te maken met gezag. Ik
meen dat wij niet een aparte imagotop nodig hebben.
Het aspect van het imago kan goed aan de orde komen
bij de politietop die ophanden is.
De heer Brinkman (PVV): Op twee opmerkingen van
mijn kant is de minister nog niet teruggekomen. De
eerste betreft de Marokkaanse dienders die door de
Marokkaanse overheid zijn benaderd. Vier mensen
hebben hun opleiding gestaakt. Is de minister dat
bekend? Heeft zij daar onderzoek naar gedaan?
Ik heb de ambtenaren ter rechterzijde van de minister net
een brief gegeven over de internationale vredesmissies.
Ik heb onderstreept dat die volgens de minister niet tot
haar kerntaken behoren. Ik wil graag met haar afspreken
dat zij deze taak dan meteen schrapt.
Minister Ter Horst: Voorzitter. Ik wil op deze twee
opmerkingen in tweede termijn terugkomen.
De voorzitter: Dan is het woord aan de minister van
Justitie.
Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Ik wil beginnen met
mij aan te sluiten bij datgene wat mijn collega van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft gezegd
over een aantal algemene aspecten van het functioneren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

29

van de politie en over het politiebestel. In het bijzonder
denk ik daarbij aan het onderstrepen van het vele goede
dat door de politie wordt gedaan, uiteraard zonder
voorbij te gaan aan de specifieke problemen. Er zijn
bijvoorbeeld bij essentiële onderdelen van de politie te
veel vacatures. Ook wil ik mij graag aansluiten bij wat
mijn collega heeft gezegd over de verhouding van
preventie en repressie. Dit ligt in het verlengde van wat
wij doen in het kader van het project ’’Veiligheid begint
bij Voorkomen’’ en meer in het algemeen van de manier
waarop wij de criminaliteitsbestrijding aanpakken.
Repressie klinkt niet zo aardig, preventie klinkt aardiger.
Repressie en preventie horen bij elkaar en zijn nauw met
elkaar verbonden in een stevige aanpak van de criminaliteit, zowel kleine criminaliteit in de sfeer van overlast als
grote criminaliteit.
Dit betekent dat de politiefuncties over de hele breedte
van belang zijn voor het beleid op het terrein van de
rechtshandhaving. Het is niet alleen de recherche, want
het begint bij preventieve activiteiten en eindigt met wat
wordt gedaan in het kader van opsporing en veroordeling. Dit geldt ook voor het onderwerp waarover wij in
een ander verband hebben gesproken, namelijk de inzet
van de politie op het terrein van het vreemdelingentoezicht, het een onder gezag van het Openbaar
Ministerie, het ander rechtstreeks onder gezag van de
bewindslieden van Justitie.
Ik deel de zorgen die de heer Çörüz uit over de onderbezetting bij de recherche uit het oogpunt van wat ik
zo-even heb verwoord. Het onderzoek naar het aantal
vacatures bij de recherche bevestigt dat. Men zal onze
brief van afgelopen vrijdag over dit onderwerp hebben
gezien. Er is met name een probleem voor het specialistische personeel. Ook is er een probleem bij de recherche
bij het aanpakken van vormen van hardnekkige
criminaliteit in sommige steden of wijken. Dat was ook
de reden voor de extra inzet van recherche op tijdelijke
basis, iets waartoe ik heb besloten gelet op de situatie in
de regio Hollands Midden. Het is namelijk essentieel dat
er op de harde kern van problemenveroorzakende
groepen kan worden doorgerechercheerd. Vandaar dat
wij gezamenlijk met de korpsbeheerders in overleg
treden om te bezien op welke manier de tekorten bij de
recherche kunnen worden aangevuld. Enkele concrete
voorstellen zijn te vinden in onze brief over dit onderwerp.
De heer Çörüz heeft gesproken over het Nederlands
Forensisch Instituut en de zaken die blijven liggen bij
zowel DNA- als bloedonderzoeken. De achterstanden bij
dit instituut zijn de afgelopen tijd fors gedaald, maar
moeten zeker nog verder dalen. De werkvoorraad is over
de gehele linie gedaald met 52% en de levertijden zijn
40% verminderd ten opzichte van januari 2007. Een
belangrijke rol spelen daarbij de bovenregionale
forensische servicecentra waar vraag en aanbod van
forensische diensten elkaar zullen ontmoeten. Dat is van
cruciaal belang voor een doelmatige vervulling van de
politietaken door de recherche om wachttijden te
voorkomen en ervoor te zorgen dat binnen de afspraken
die op regionaal niveau kunnen worden gepreciseerd de
forensische expertise beschikbaar komt voor de
rechercheonderzoeken.
Hoe wordt in Nederland het geweld bestraft dat wordt
gepleegd tegen agenten of andere mensen met publieke
taken? De strafvorderingsrichtlijn is per 1 december 2006
aangepast en verhoogd. Daarvoor is een opdracht tot

onderzoek gegeven. Wij verwachten dat de uitkomsten
van dit onderzoek, met onze conclusies, begin 2009 aan
de Kamer kunnen worden toegezonden. Daarbij zullen
wij ook ingaan op het opsporings- en vervolgingsproces
van het geweld tegen politieambtenaren. Het lijkt mij het
beste om de resultaten van dit onderzoek nog even af te
wachten, omdat deze begin 2009 al naar de Kamer toe
zullen komen. Laat men ervan verzekerd zijn dat het
onderwerp onze volle aandacht heeft. Dat geldt ook voor
de wenselijkheid van het creëren van een gekwalificeerd
delict op dit terrein, hetgeen ook de strekking was van
hetgeen de heer Çörüz, als ik hem althans goed heb
begrepen, zojuist naar voren bracht. Ik denk dat wij er
goed aan doen om eerst te bekijken wat uit het
onderzoek komt en of wij dat verder kunnen oplossen via
een goede toepassing van de aanwijzing. Mijn indruk op
dit moment is dat er reden is om in ieder geval op dat
punt verbetering te vragen respectievelijk te proberen
om de rechters meer te motiveren om aan de eisen van
het OM gevolg te geven. De gedachte van de heer Çörüz
dat wij op dit punt tot wetswijziging moeten concluderen
sluit ik niet bij voorbaat uit. Dat zullen wij nader bezien
naar aanleiding van dat onderzoek. Ik denk dat ik
hiermee ook de vragen van de heer Van Raak en
mevrouw Griffith heb beantwoord.
Mevrouw Kuiken vroeg hoe kan worden voorkomen dat
de politie oneigenlijke taken uitvoert. Uit dat oogpunt zijn
natuurlijk de afspraken op landelijk niveau van belang.
Ook betekent het dat in de sfeer van beheer, zoals mijn
collega al heeft gezegd, wellicht een extra argument is
om naar meer eenheid op dat punt te streven. De vraag
wat tot de taken van de politie behoort, is een vraag die
natuurlijk niet per regio verschillend moet kunnen
worden beantwoord. Ook deze vraag zullen wij overigens, zoals ook is afgesproken in het coalitieakkoord,
betrekken bij het bepalen van het kabinetsstandpunt over
de vraag of al dan niet in gewijzigde vorm vervolg wordt
gegeven aan het aanhangige wetsvoorstel dan wel of
niet op een andere manier de nodige verbeteringen tot
stand kunnen worden gebracht. Daar hoort dit inderdaad
ook bij. Dank aan mevrouw Kuiken dat zij dit punt terecht
onder de aandacht brengt. Via de beleids- en beheercyclus proberen wij er intussen voor te zorgen dat dit zo
goed mogelijk loopt.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Ik kan het even niet
meer volgen. De minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties heeft net toegezegd een notitie over
die oneigenlijke taken naar de Kamer te zullen sturen
plus een kabinetsstandpunt daarover. Ik probeer nu dat
wat de minister van Justitie zei daaraan te koppelen.
Minister Hirsch Ballin: Dat is geheel complementair
eraan. Ik pikte dit punt van mevrouw Kuiken op, omdat
dit ook de manier raakt waarop de politie georganiseerd
wordt, maar uiteraard zal daaraan voorafgaand deze
notitie komen.
Mevrouw Kuiken vroeg nog naar de 500 formatieplaatsen
en de verdeling over de regio’s. Ik heb de indruk dat die
vraag in hoofdzaak al is beantwoord, maar wellicht nog
iets over de hoofdofficieren. Ik zal hen vragen om de
discussie over de formatie en bezetting in hun regio
actief in de regionale driehoeken en regionale colleges
aan de orde te stellen en te voeren.
Volgens mij heb ik ook geen vragen meer openstaan van
de heer Brinkman.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

30

De heer Brinkman (PVV): Hoe het staat met de
vervolging van die politieman die informatie naar de
Marokkaanse overheid heeft doorgegeven?
Minister Hirsch Ballin: Sinds het debat dat wij daarover
in de plenaire zaal hebben gevoerd, zijn daarin geen
nieuwe ontwikkelingen te melden. Als er conclusies zijn,
zal ik u daarover uiteraard graag informeren, overigens
zonder met dit antwoord vooruit te willen lopen op
bevindingen uit het strafvorderlijk onderzoek. Ik zeg dit
maar in alle zorgvuldigheid, want ik kreeg de indruk dat
de heer Brinkman al een bepaalde conclusie had
getrokken.
De heer Anker sprak over het aandeel kinderporno in de
werklast van de politie. Door de inzet in die landen waar
de politie aan dit onderwerp prioriteit geeft, is er
inderdaad een zekere verspreiding van het openbare deel
van het internet naar besloten delen waarneembaar,
zoals kleine gebruikersgroepen van IRC-kanalen.
Daardoor is het niet echt mogelijk inzicht te geven in
aard en omvang. Wij staan in zekere zin voor een blinde
muur. In die gevallen waarin het toch mogelijk blijkt om
te kijken naar wat daarachter plaatsvindt, wordt er zoveel
mogelijk op doorgerechercheerd. Het Landelijk Expertise
Centrum is op dit terrein in staat om meer zaken aan te
leveren dan de regionale korpsen bij de huidige stand
van zaken kunnen oppakken. Zoals men heeft kunnen
afleiden uit eerdere delen van onze antwoorden is dat
één van de redenen – maar zeker niet de enige – waarom
er meer capaciteit nodig is. Wij hebben zicht op wat zich
via de diverse politiekanalen en meldpunten blijkt voor te
doen in Nederland. Over dat onderwerp wordt er op
10 december een AO gehouden. Dat lijkt mij de meest
geschikte gelegenheid om over dit onderwerp verder te
spreken.
De heer Anker vroeg hoe de afspraak dat een procesverbaal van jeugdige verdachten binnen dertig dagen bij
het OM moet worden ingediend, zich verhoudt tot wat ik
heb gezegd en toegezegd over de toepassing van
snelrecht en supersnelrecht. Als die afspraak van dertig
dagen niet alleen een maximumtermijn zou betreffen,
maar ook de termijn die in alle gevallen wordt toegepast,
zou dat inderdaad met elkaar kunnen botsen. Het zou
dan niet verenigbaar zijn. Het College van procureursgeneraal is op dit moment bezig een menukaart
snelrecht te ontwikkelen. Laat u de eventuele associaties
met fastfood maar achterwege; wij zullen deze menukaart hanteren voor fastlaw. Dat betekent dat aan het
begin van het proces wordt beoordeeld welke werkwijze
en welk tempo van aanleveren van het proces-verbaal
nodig zijn voor de beoogde wijze van berechting. Door
die keuze aan het begin van het proces te maken,
voorkomt men dat het maximum dat in algemene zin is
afgesproken, ons door het ontbreken van een procesverbaal klem zet in bijzondere gevallen waarin wij
bijvoorbeeld beleidsmatig snelrecht willen toepassen,
zoals bij de jaarwisseling. Dat is de manier waarop deze
twee dingen praktisch op elkaar worden afgestemd.
De heer Van der Staaij heeft mij geen vragen gesteld. Als
ik het goed heb, ben ik hiermee gekomen aan het eind
van mijn aandeel in de beantwoording in eerste termijn.

met de papieren werkelijkheid van het ministerie. Ik wil
best geloven dat het goed gaat met de politie. Het gaat
goed met heel veel agenten en bureaus. Met heel veel
gaat het goed. Als ik de papieren werkelijkheid van het
ministerie echter toets aan de werkelijkheid van de
bureaus, zie ik toch echt een andere wereld. Ik wil met de
minister graag discussiëren over de rol van de Kamer bij
het controleren, maar volgens mij zit het probleem niet
bij de Kamer. Het probleem zit bij het ministerie zelf.
Volgens mij wordt het ministerie veel geïnformeerd door
de top, terwijl veel Kamerleden worden geïnformeerd
door de basis. Soms heb ik het idee dat er bij de basis
van de politie veel onvrede aanwezig is. Die wordt dan
geuit naar een chef of manager. Die stelt het iets mooier
voor. Daarna gaat het steeds verder omhoog tot het bij
de top komt, bij de korpsleiding. Tegen die tijd is de
onvrede omgezet in het idee dat niet alles altijd even
goed gaat.
Betere publieke diensten voor minder geld. Als dat kan is
het fantastisch, maar wij hebben maar weinig publieke
diensten die veel beter zijn geworden door bezuinigingen. Toch wil de minister dat.
Ik wil dat de politie effectiever wordt en efficiënter.
Daarvoor hebben wij de voorziening tot samenwerking
Politie Nederland in het leven geroepen. De minister
noemt dit zelf ook. Die voorziening doet het niet goed,
die doet het zelfs heel slecht, die is uitermate verkwistend en helemaal niet effectief. Daar moet worden
ingegrepen. Als de minister dan zegt dat de voorziening
tot samenwerking Politie Nederland ervoor moet zorgen
dat het goedkoper en effectiever wordt, heb ik daarin
helemaal geen vertrouwen in want die voorziening werkt
niet, De minister moet ook niet kijken of het daar beter
gaat met de inhuur van externen, zij moet ingrijpen.
Als de minister bezuinigingen wil, moet zij die niet over
de schutting gooien. Zij moet dan niet zeggen, ik wil een
bezuiniging en dan moeten de korpsen die bezuiniging
gaan regelen. De minister moet dan de regie voeren. Je
ziet nu al dat verschillende korpsen vacatures niet
invullen om te kunnen bezuinigen of om in ieder geval
de tekorten te kunnen opvangen. Je ziet bij de korpsen al
een ontwikkeling om tekorten en bezuinigingen op te
vangen met minder mensen. Ik wijs erop dat investeringen in de politie ontzettend goed zijn, minder winkeldiefstal, minder inbraken, minder geweld. Dit levert niet
alleen een veiliger samenleving op, maar ook heel veel
geld. Dit zijn goede investeringen voor een overheid,
beter dan in een IJslandse bank.
Bezuinigen op externen is naar mijn mening veel beter
dan bezuinigen op agenten. Bezuinigingen zonder verlies
van agenten; agenten geloven dat niet zo. De ondernemingsraden geloven dat niet zo en volgens mij gelooft
de korpsleiding het ook niet zo. Ik denk dat alleen de
minister het gelooft. Dat is een smalle basis. Daarom
dien ik de volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De heer Van Raak (SP): Voorzitter. De discussies met de
minister verlopen niet altijd gemakkelijk. Soms verlopen
zij zelfs stroef. Naar mijn idee komt dat doordat wij soms
vanuit een andere wereld spreken. Ik heb altijd moeite

verzoekt de regering, af te zien van de voorgenomen
bezuinigingen op de politie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

31

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Raak. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 10 (31700-VII, 29628).
De heer Van Raak (SP): De minister ergert zich eraan dat
er landelijk afspraken worden gemaakt, maar dat de
korpsen allemaal weer wat anders doen. Dat zien wij bij
de bezuinigingen, maar ook bij de bonnenquota. Hier
zien wij ook weer de kloof tussen de werkelijkheid van
het ministerie en de werkelijkheid van de korpsen. In veel
korpsen gebeurt het niet meer en zijn de agenten
daarover erg tevreden. Op veel bureaus komt het niet
meer voor dat agenten bonnenquota moeten vol
schrijven, maar heel vaak gebeurt het wel. Dit is
onderdeel van beoordelingsgesprekken. Agenten krijgen
een officiële waarschuwing als zij niet voldoende bonnen
uitschrijven. Ik kan wel weer een motie indienen, maar in
plaats daarvan vraag ik de minister om dit serieus te
nemen. Neem dit nu eens serieus. Agenten zeggen ook:
wij kunnen ons werk niet doen. Ik vind het echt
kwaadwillendheid als de minister telkens zegt: wat is er
nu mis met bonnen schrijven, wij moeten toch ook af en
toe bonnen schrijven. Daar gaat het niet om. Het gaat er
hier om dat bonnenquota een manier van aansturing
zijn. Door politiemanagers wordt het aantal bonnen
gezien als een manier van aansturing van politieagenten.
Dit wordt door politieagenten terecht gezien als
georganiseerd wantrouwen. Neem dit alsjeblieft serieus.
Sommige agenten zeggen dat zij er door de reiskostenvergoeding € 100 per maand op achteruitgaan. Ik kan u
verzekeren dat dit op het inkomen van de gemiddelde
agent een hele slok op een borrel scheelt. De minister
zegt dat zij hier bij de volgende cao naar wil kijken, maar
dit lijkt mij niet goed. Volgens mij is er een afspraak
gemaakt tussen de minister en de vakbonden die in veel
gevallen te ongunstig uitwerkt. Ik vraag de minister om
daar nog eens goed naar te kijken. Vandaar de volgende
motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, een inventarisatie te maken van de
problemen met de nieuwe reiskostenvergoedingen voor
agenten en ervoor te zorgen dat zij er met deze nieuwe
regeling niet op achteruitgaan,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Raak. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 11 (31700-VII, 29628).
De heer Van Raak (SP): Ik wil graag een positief beeld
schetsen, maar het lukt nog niet, Het gaat niet goed met
de politie, in ieder geval op veel te veel plaatsen en met
veel te veel agenten. Waar ik kom, ontmoet ik bevlogen
en loyale agenten en op deze idealisten draait op dit

moment de hele Nederlandse politie. Diezelfde agenten
klagen echter dat zij hun werk niet goed kunnen doen. Zij
vrezen voor de toekomst, voor de financiële tekorten,
voor het tekort aan nieuwe collega’s, voor de bureaucratie, de werkdruk, de toenemende taken en de druk op de
roosters. Veel bureaus draaien op de loyaliteit van de
agenten. Deze wordt zwaar op de proef gesteld en wij
moeten als politiek goed oppassen dat wij niet over de
grens gaan.
De heer Brinkman (PVV): In de eerste motie vraagt de
heer Van Raak de regering om de bezuiniging van 100
mln. te schrappen. Waar haalt hij de dekking vandaan?
De heer Van Raak (SP): Ik heb eerst al gezegd dat dit
een fantastische investering is. Daarmee moet de heer
Brinkman het toch eens zijn. En zullen wij verder zeggen:
10% minder externen bij de ministeries? Dit lijkt mij meer
dan voldoende.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Ik dank de beide
ministers voor de beantwoording en de toezeggingen
naar aanleiding van enkele door mij ingebrachte punten.
Ik ben mijn inbreng begonnen met het uitspreken van
waardering voor de duizenden mannen en vrouwen die
dagelijks in de weer zijn voor onze veiligheid. Ik blijf dat
herhalen, want in het programma Veiligheid begint bij
Voorkomen speelt de politie een cruciale rol. Dat moeten
wij naar mijn mening ook koesteren. Er is echter nog wel
veel werk aan de winkel. De ministers onderschrijven dat
ook.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft ook erkend dat hier en daar dubbel werk
wordt gedaan, bijvoorbeeld op het vlak van werving en
selectie. Ik heb in dit kader ook de registratie van
jeugdigen genoemd en niet te vergeten de overhead van
16% tot 27%. De minister geeft aan dat zij er bovenop zit,
maar wanneer kan de Kamer nu een resultaat zien tussen
nu en de komende maanden? Ik zie graag dat de minister
op dat moment kan aangeven dat op de door de Kamer
aangegeven punten verbeterslagen zijn gemaakt ten
aanzien van overhead, dubbel werk op het vlak van
werving en selectie en dergelijk. Wij zien graag de
resultaten van haar woorden dat zij er bovenop zit.
Ik kom nog even terug op het diversiteitsbeleid.
Nadrukkelijk heb ik aangegeven dat het niet alleen een
kwestie is van binnenhalen, maar ook van binnenhouden. Als het diversiteitsbeleid gericht is op 50%
allochtonen en vrouwen in de bovenste managementlaag, dan is de marge natuurlijk klein, want er komen
niet zoveel functies voor korpschef vrij in de komende
vier jaar, naar ik vermoed. Lopen wij dan niet het gevaar
dat de mannen van boven een bepaalde leeftijd – in dit
geval spreken wij over mannen – vaststellen dat zij niet
kunnen doorstromen, dus het korps misschien wel
vaarwel zeggen? Als wij nu al horen dat wij misschien
zelfs bij Defensie mensen moeten weghalen, dan schiet
dat niet op en is er sprake van verplaatsen van het
probleem. Ik wijs bijvoorbeeld op de vacature in de
functie van korpschef voor de regio Zuid-Holland-Zuid,
welke functie nu bijna een jaar vacant is. Waar ligt dat nu
aan? Ligt dat aan het fenomeen van het diversiteitsbeleid, of ligt dat aan iets anders? Ik vind het diversiteitsbeleid een goed streven, maar voor ons mag het niet
betekenen dat dit leidt tot diversiteit om de diversiteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

32

Ik breng nog een klein technisch klein punt in, dat ik in
mijn eerste termijn vergeten ben. De regio LimburgNoord werkt samen over de grens in de zogenaamde
politionele euregio Rijn-Maas-Noord. De politie in de
regio Limburg-Noord moet dus kunnen communiceren
met haar Duitse collega’s. Het ontbreekt de Nederlandse
politie echter aan een ICT-tool waarmee WPS snel op de
geformuleerde definities kan worden ontsloten. Daarvoor
is een aanvraag gedaan. Hier vliegen de miljarden ons
soms om de oren, maar met deze aanvraag is € 100.000
gemoeid. Als wij de grensoverschrijdende criminaliteit
willen aanpakken, waarom is deze zaak dan blijven
liggen?
Ik ben blij met de duidelijke toezegging van de minister
van Justitie om de OM-richtlijn zo te verscherpen, of
althans dat hij daarnaar zal kijken, dat als onze agenten
klappen krijgen, wij dat in beginsel straffen met een
onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Ik had daarvoor een
motie opgesteld, maar als de evaluatie in januari
plaatsvindt, dan wil ik niet flauw zijn en die evaluatie
afwachten. Het signaal van de minister van Justitie vind
ik erg belangrijk, dus ik ga er ook vanuit dat de minister
in die richting beweegt.
Hetzelfde geldt ook ten aanzien van de toezegging van
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de wijkagenten en de beloning, niet alleen
in geldelijke sfeer. Ik vind dat wij onze beste mensen in
de wijken moeten hebben en die ook niet om het jaar
moeten wisselen. De carrièrekansen moeten eigenlijk
daar liggen. Als de minister toezegt dat zij dit punt
meeneemt in het toegezegde functiewaarderingsonderzoek dat in het voorjaar van 2009 zal verschijnen,
dan wil ik niet zo flauw zijn om met een motie te komen.
Ik vind het politieke signaal van de minister in dezen zo
belangrijk, dat ik zeg: hou die wijkagent in the picture,
want die kan zo veel betekenen in de preventieve sfeer.
Dat kan ook weer heel veel centen schelen.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Ik bedank beide
bewindspersonen voor hun beantwoording.
De zorgen van de VVD-fractie over de 100 mln. aan
bezuinigingen zijn niet weggenomen. Ik vrees dat deze
bezuiniging ten koste zal gaan van de operationele
diensten en blauw op straat. De minister heeft in haar
antwoord op de schriftelijke vragen aangegeven dat dit
niet zal gebeuren. Ik schort mijn oordeel daarover
voorlopig op, want binnen nu en enkele weken zullen de
korpsen aangeven hoe zij die bezuiniging invullen. Ik ga
ervan uit dat wij daarover bericht zullen ontvangen. Aan
de hand daarvan zal ik mijn oordeel geven. Als je
werkelijk 25% minder criminaliteit wilt en als je echt wilt
dat het in Nederland veiliger wordt, mogen de bezuinigingen natuurlijk niet ten koste gaan van de operationele
diensten. Wij blijven bezorgd, want de signalen die wij
hierover ontvangen, nemen wij heel serieus.
Ik bedank de minister voor haar toezegging dat wij
informatie zullen krijgen over de netto resultaten van de
core business. Ik sprak in dit verband zelf over de
oneigenlijke taken. Het mag natuurlijk niet leiden tot
versnippering en daarom moeten wij weten wat de stand
van zaken is, wat de korpsen doen en welk beleid de
regering gaat voeren. Welke taken moeten met andere
woorden wel en welke niet worden gedaan? Ik zie de
notitie hierover tegemoet.
Ik heb genoteerd dat de minister bereid is om de quota
die de regionale korpsen hanteren, voor de Kamer

inzichtelijk te maken. Ik zou graag willen weten naar
welke doelen het geld gaat en welke afspraken er zijn
gemaakt.
Ik ben niet ingegaan op de landelijke politie, omdat
hierover een rapportje van de Algemene Rekenkamer
voorligt. Het is beter om hierover op een ordentelijke
manier te spreken. Er staat een algemeen overleg over
dit onderwerp gepland en ik denk dat het goed zou zijn
als wij daarbij het rapport van de inspectie kunnen
betrekken.
De minister is mij nog een antwoord schuldig op mijn
vraag over haar opvatting over de aanbeveling van de
Taskforce Personeelvoorziening Politie.
Mijn laatste punt is de administratieve lastendruk bij de
politie. De staatssecretaris heeft een website gelanceerd.
De minister is verder ook bekend met de vijf knelpunten.
Het echte probleem illustreerde de minister toen bleek
dat zij niet eens wist wat de naam van de website is.
Daar zit mijn probleem. De minister sprak over www.waarhebjelastvan.nl terwijl het www.administratievelasten.nl moet zijn. Ik maak mij er zorgen over of de
politieagenten de regels waarvan zij last hebben, daar
wel gaan melden. Ik vroeg daarom of de bonden en de
politieregio’s weten of zij daar met hun klachten terecht
kunnen.
Ik zou het fijn vinden als er een aparte website voor de
politie in het leven wordt geroepen die goed herkenbaar
is voor agenten. Zij kunnen daar dan immers gemakkelijker met hun meldingen terecht. Ik vraag de minister om
daar met de staatssecretaris naar te kijken. Desnoods
moet er een aparte website voor de politie komen, want
het is essentieel dat de politie zelf komt met administratieve lasten en regels waar zij last van heeft. De
algemene website www.administratievelasten.nl is niet
politiespecifiek genoeg.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Moeten wij wel beginnen aan
zo’n aparte website voor administratieve lasten bij de
politie? Je hebt dan namelijk weer mensen nodig voor
het beheer. Laten wij het toch niet ingewikkelder maken
dan het is. Alle korpsen zijn geïnformeerd over het
bestaan van de website. Mensen weten de website ook
te vinden. De korpsen weten ons verder ook te vinden.
Als je alle e-mailtjes bij elkaar optelt, kom je ook op een
aardig aantal uit. Waarom nu weer zo’n website specifiek
voor de politie?
Mevrouw Griffith (VVD): ICT is daarvoor een heel
handig middel. En je hebt niet één mannetje voor elke
website nodig. Je hoeft alleen maar een aparte link voor
de politie te maken, opdat zij zich kunnen herkennen in
de naam van de website waar zij met hun klachten
terecht kunnen. U zegt dat de politie u weet te vinden. Ik
daag u daarom uit om mij drie administratieve regels te
noemen die de politie als belastend ervaart en bij u heeft
gemeld.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ten eerste de tijd die men
kwijt is aan de administratieve afhandeling van alle
verbalen. Ten tweede de tijd die men kwijt is om iemand
die gearresteerd wordt, op te sluiten en alle papierwerk
dat daarbij komt kijken. Ten derde de tijd die men kwijt is
met het aanvragen van nieuw materieel of kleding. Ik
weet niet of deze drie in het rijtje staan, want dat heb ik
niet helemaal compleet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

33

Mevrouw Griffith (VVD): Ik heb het rijtje wel compleet
en de staatssecretaris heeft deze drie niet in haar rijtje.
Het gaat mij erom dat er een website is die herkenbaar is
voor de politie. De kosten vallen absoluut mee, omdat
één beheerder meerdere websites kan beheren. Daarover
hoeft mevrouw Kuiken zich geen zorgen te maken.
De heer Van Raak (SP): Ik vind het prima al maken wij
100 websites. Zo werkt het echter net niet. Het werkt niet
om mensen op een website te vragen waarom zij hun
werk niet kunnen doen. Ik heb vorig jaar onderzoek
gedaan onder politieagenten en gevraagd waar zij
tegenaan lopen. Je moet dan doorvragen, je moet naar
agenten toegaan en met ze praten, kopje koffie erbij en
even doorvragen wat nu precies het probleem is en
welke oplossingen er zijn. Kan dat allemaal met een
website? Volgens mij werkt dat niet zo en moet je
agenten aanspreken en veel agenten aanspreken. Een
heel ministerie kan bijna alle agenten spreken.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik zou de mensen van het
ministerie niet het land willen insturen om naar alle 26
korpsen te gaan en alle 52.000 politieagenten te vragen
waarvan zij last hebben. Ik denk dat je efficiënt gebruik
moet maken van de ict die er is. Dat doet de heer Van
Raak ook. Ik ken zijn plannen. Hij heeft die bij de vorige
begroting ingediend. Helaas hebben ze het niet gehaald.
Ik was wel enigszins verbaasd dat hij ze niet nog een
keer heeft ingediend, want hij is nogal vasthoudend van
nature.

voornemens zijn. Graag hoor ik nog wanneer de Kamer
daarover nader wordt geïnformeerd.
Wij krijgen inzicht over de formatieplaatsen die nu niet
worden opgevuld in de basispolitiezorg. Het lijkt mij
goed dat te combineren met de invulling van de
taakstellingen en de opvulling van de financiële tekorten.
Het lijkt mij een prima idee de imagotop gezamenlijk te
doen met de politietop. Te zijner tijd zullen wij daarover
worden geïnformeerd.
Wij hebben een nuttig overleg gehad. Wij zijn zeker nog
niet uitgesproken. Aan het eind van dit jaar of begin
volgend jaar zullen wij verder spreken over de Nederlandse politie, de wijze waarop de minister daarop
invloed en sturing kan geven en de wijze waarop de
Kamer dat kan doen. Ik doe een oproep aan alle
gemeenteraden in Nederland, de hoofdofficieren van
justitie en de regionale driehoek om vooral ook de vinger
aan de pols te houden bij hun eigen korpsen, want daar
zit het lokale gezag en daar wordt het beleid bepaald. Wij
zijn hier voor het beheer en minder voor het beleid.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik dank de ministers
voor de beantwoording en voor de rol die wij straks
krijgen als Kamer om na te denken over het nieuwe
bestel. Ik verheug mij daarop, net als op de kerntakendiscussie die eraan zit te komen. Ik dien drie moties in. Ik
mis de regiefunctie op beleidsmedewerkers en de
taakstelling.
Motie

Mevrouw Kuiken (PvdA): De minister daagde mij uit
antwoord te geven op de vraag: waarom zijn wij hier op
aarde? Ik ben ervoor bepaalde randvoorwaarden te
creëren om te zorgen dat buurten en straten in Nederland veiliger worden. Een van die randvoorwaarden is
voldoende agenten, wijkagenten, rechercheurs die hun
werk kunnen doen en ook datgene kunnen doen
waarvoor zij aangenomen zijn.
Ik maak mij geen zorgen over de taakstelling van 100
mln. Ik denk dat die met betere samenwerking door
vermindering van bureaucratie, minder dure huisvesting
en vermindering van de externe inhuur met gemak kan
worden gehaald. Het betreft een budget van 4,7 mld. en
een taakstelling van 100 mln., verspreid over vier jaar.
Alleen al in Leeuwarden was er een extra uitgave van 67
mln. op basis van huisvesting. Met een beetje creatief
zoek- en vindwerk is die taakstelling mogelijk.
Meer zorgen maak ik mij over de wijze waarop de
korpsen omgaan met deze taakstelling en de financiële
tekorten die zij zelf hebben veroorzaakt. Daarom is het
goed – en zo vat ik de uitspraken van de minister op –
dat zij er bij de korpsen op aandringt dat de taakstelling
niet ten koste mag gaan van het blauw en van de
recherche. Ik word dan ook graag geïnformeerd over de
gesprekken die de minister na 15 november 2008 voert
over de wijze waarop wordt omgegaan met de financiële
tekorten en de wijze waarop de taakstelling uitvoering
krijgt.
De minister heeft in eerste termijn toegezegd dat zij nog
ingaat op de budgetverdeelsystematiek. Wanneer komt
er een nieuw systeem en hoe zit het precies met de groei
van elk korps? De PvdA-fractie heeft de minister
gevraagd samen met de minister van Financiën te komen
tot een werkgarantiecertificaat. Ik heb begrepen dat zij
inmiddels afspraken hebben gemaakt en dat zij daartoe

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, een taakstelling te ontwikkelen voor
10% minder politiechefs vanaf de rang van commissaris,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 12 (31700-VII, 29628).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, voortaan bij alle korpsen alle
externe inhuur te betrekken bij de formatie,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 13 (31700-VII, 29628).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

34

baas aan hen gaat trekken: wij willen toch dat je op de
auto gaat om prioriteit een- en prioriteit twee-opdrachten
te draaien, terwijl zij dat eigenlijk niet zouden behoren te
doen. Vandaar die uitsplitsing om te kijken of er
beweging in zit.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, een cijfermatig overzicht te
verschaffen van ’’politie in blauw’’, uitgespecificeerd naar
noodhulp en wijkagenten en ’’politie niet in blauw’’,
uitgespecificeerd naar de terreinen: beleid, beheer en
administratief,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 14 (31700-VII, 29628).
Mevrouw Griffith (VVD): De laatste motie ging mij iets
te snel. U wilt een overzichtje hebben van het aantal
wijkagenten, uitgesplitst naar hulpverlening en wat nog
meer? Kunt u dat nog even aangeven? Ik heb de motie
natuurlijk nog niet gelezen.
De heer Brinkman (PVV): Dank dat u mij daar de tijd
voor geeft!
Mevrouw Griffith (VVD): Dit is een heel concrete vraag.
De heer Brinkman (PVV): Daarom had ik deze ook als
laatste bewaard. Inderdaad wil ik een grote hoofdgroep
van politie in blauw en niet in blauw. Die politie in blauw
moet uitgespecificeerd zijn naar wijkagenten en naar de
rest in blauw. Politie niet in blauw wil ik uitgespecificeerd
hebben naar beleid, beheer en administratief.
Mevrouw Griffith (VVD): Dat is helder, maar wilt u
daarmee zeggen dat een politieagent in blauw nooit iets
doet aan hulpverlening?
De heer Brinkman (PVV): Nee, politie in blauw kan juist
hulp verlenen. Daarom wil ik dat ook specificeren in
wijkagenten – de wijkagent waarover wij het hier
vandaag allemaal hebben gehad, die een eigen buurt
heeft van maximaal 5000 inwoners en die veiligheid en
leefbaarheid weet te creëren – en de andere politieman,
die wij ook allemaal kennen, die op de auto zit, die de
noodhulp draait, aangiftes opneemt en surveilleert.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik begrijp het, maar een agent
is een agent, ongeacht of hij een keer wijkagent is en
tegelijkertijd soms aan hulpverlening moet doen omdat
hij geroepen wordt bij iemand die in een huis onwel is
geworden. Ik geloof niet dat je die taken kunt splitsen. U
vraagt volgens mij iets wat onmogelijk is om te geven.
De heer Brinkman (PVV): Dat is niet waar, want een
wijkagent die nu is aangesteld als de wijkagent zoals wij
die zien – dat zijn die 2600 wijkagenten die de minister
noemde – is dag en nacht wijkagent. Zo’n wijkagent kan
natuurlijk wel aan hulpverlening doen, maar dit zijn niet
de mensen die specifiek op de auto’s gaan om noodhulp
te draaien. Het probleem zit erin dat die mensen dat door
de werkdruk op de wijkteams wel doen, doordat hun

De heer Çörüz (CDA): Aan de ene kant bevraagt de hele
Kamer beide ministers om juist niet te zorgen voor
administratieve lasten. De heer Brinkman vraagt nu om
een gigantisch karwei. Eigenlijk kent hij het antwoord al.
Hij weet al wat hij wil en welke beweging hij wil. Hij
weet al ongeveer wat eruit moet komen. Is dat niet een
beetje werkverschaffing, hier en bij de korpsen, waaruit
hij voor zichzelf de conclusies al heeft getrokken? Dat is
mijn indruk.
De heer Brinkman (PVV): Nee, als u mijn bijdrage goed
hebt beluisterd – dat hebt u ongetwijfeld, want ik weet
dat u daar heel secuur in bent – hebt u kunnen horen dat
ik inderdaad buitengewoon sceptisch ben over het
aansturingsvermogen van deze minister wanneer zij
komt met een efficiencytaakstelling en het verder aan de
regio’s overlaat hoe zij die gaan uitvoeren. Ik wil als lid
van de Tweede Kamer controleren of de cijfers die wij
krijgen inderdaad kloppen. Ik weet dat die cijfers er in
heel veel regio’s zijn. Een aantal regio’s zal ze niet
expliciet hebben. Daar zal men een paar dagen onderzoek moeten doen. Het is echter niet zo’n grote vraag als
u voorstelt. Met de twee hoofdindelingen en de
uitsplitsing in vijf subgroepen kunnen wij deze minister
in ieder geval volgend jaar bevragen of zij inderdaad die
resultaten heeft behaald. Dit heeft er niets mee te maken
dat ik iets verwacht. Ik ben het in essentie buitengewoon
eens met de efficiencytaakstelling. U denkt iets van mij,
wat volgens mij niet helemaal correct is.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik begreep de
minister van BZK niet direct toen zij zei graag minder
over het proces te spreken en meer over de resultaten.
Na zo’n lange avond als deze begrijp ik dat wij behoorlijk
over het uitvoeringsniveau praten. De reden daarvoor is
volgens mij dat wij veel berichten krijgen waarover wij
ons zorgen maken. Wij vinden het allemaal belangrijk dat
de politie goed draait. Wij hebben de politie hard nodig.
Daarvan is iedereen overtuigd.
Ik heb even gedacht, een motie in te dienen over de
agenten in de klas. Volgens mij is het echter niet de
bedoeling dat wij per motie zeggen wat de politie moet
doen. Dat is niet verstandig. Ik heb begrepen dat de Raad
van Hoofdcommissarissen heeft gezegd dat de politie die
taak niet meer uitvoert. Dat gebeurt dus ook niet meer.
Volgens mij zit het een beetje tussen wat de heer Van
Raak en ik zojuist zeiden. Als de politie denkt dat het een
goede taak is om uit te voeren, moet zij het doen, en als
zij het niet nodig vindt, moet zij het niet doen. De politie
moet echter niet te horen krijgen dat zij het niet meer
mag doen. Ik hoop dat het duidelijk is. Ik zal in ieder
geval hierover geen motie indienen, maar ik hoop wel
dat hiermee op een ontspannen manier kan worden
omgegaan.
Ik ben zeer verheugd over de toezegging van de minister
dat zij het concrete geval bekijkt dat is ingezonden in de
krant over het aantal rechercheurs. Daar zit natuurlijk wel
een probleem. Die mensen kunnen wel een opleiding
volgen, maar kunnen niet bij een korps terecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

35

Over kinderporno zullen wij inderdaad later spreken. Ik
denk dat wij moeten bekijken of wij een beeld kunnen
krijgen over de stand van zaken in Nederland. Daarmee
komen wij op het justitiële vlak, dus dat zullen wij in het
algemeen overleg bespreken.
In mijn eerste termijn ben ik het volgende vergeten. Het
gaat over het wetsvoorstel ernstige overlast. Het is een
inhoudelijk verhaal, maar de minister weet precies waar
het over gaat. Wij wachten nog steeds op de nota naar
aanleiding van het verslag van het kabinet. De Kamer
heeft bij deze wet zelfs aangegeven dat zij die zo snel
mogelijk wil behandelen. Volgens mij wil de minister dat
ook graag.
De heer Van der Staaij (SGP): Ik dank de bewindslieden
voor de beantwoording. Ik heb nog kort een paar punten.
Wij blijven bezorgd dat de financiële krapte bij de politie
en het effect van de bezuinigingen ten koste gaan van
het blauw op straat en de opsporing, dus de operationele
capaciteit. In de korpsjaarplannen wordt ook geklaagd
over de ambities die wringen met beschikbare capaciteit
en middelen. Dat zijn voor mij redenen waarom af en toe
de doos kommer en kwel wordt opengetrokken in een
overleg als dit, zonder daarmee natuurlijk iets af te willen
doen aan al het goede dat ook gebeurt en waarover wij
gelukkig niet hoeven te discussiëren, maar waarvoor wij
wel veel waardering hebben.
Ik heb gevraagd of met de aanbevelingen van de
Adviescommissie overlast jaarwisseling het komende
Oud en Nieuw al winst kan worden geboekt. Ik heb nog
geen antwoord gekregen.
Bij het diversiteitsbeleid is mij nog niet helemaal
duidelijk of de 50% kroonbenoemingen in de korpsleiding tot 2011 een streefcijfer is, of dat die als een
rigide quotum wordt gehanteerd. Graag daarover meer
duidelijkheid.
Minister Ter Horst: Voorzitter. De SP signaleerde een
zekere stroefheid in het debat. Dat voel ik zelf ook, maar
dat is niet mijn gebruikelijke gevoel bij het overleg met
de Kamer. Het heeft ook te maken met het onderwerp.
Misschien heeft de Kamer gelijk en is er sprake van een
verschil in informatie. Ik heb echter ook het idee dat de
Kamer voornamelijk wordt gevoed vanuit de onderkant
van de politieorganisatie, de uitvoerende kant. Ik heb de
indruk dat wij een redelijk beeld hebben van wat er
gebeurt, in ieder geval kwantitatief. De Kamer reageert
op signalen die per definitie kwalitatief zijn. Daar is niets
op tegen, want de Kamer is niet in de positie om
kwantitatief onderzoek te doen. Daarom vraagt zij dat
aan mij en reageert zij op de signalen. Ik begrijp dat wel,
maar op de een of andere manier zullen wij toch tot
elkaar moeten komen als wij van het debat over de
politie in Nederland een debat willen maken dat is
gericht op de effectiviteit van de politie, althans dat zou
mijn dringende wens zijn.
De heer Van Raak heeft nog een vraag gesteld over het
serieus nemen van de bonnenquota. Ik heb al aangegeven dat ik de Kamer de informatie op dat punt zal
verstrekken. Ik ben het met de redenering van de heer
Van Raak niet eens, want ik denk dat de politie ook wordt
afgerekend op andere zaken. Ik wijs wat dat betreft op
huiselijk geweld. Daarover is duidelijk met de politie
afgesproken dat de politie ervoor zorgt dat in een aantal
gevallen, betrekking hebbend op huiselijk geweld, sprake
is van een daadwerkelijke opvolging naar de hulpverle-

ning. Daarover worden ook kwantitatieve afspraken
binnen de korpsen gemaakt. Ik weet het niet zeker, maar
ik kan mij voorstellen dat, als het over dat onderwerp
gaat, de Kamer daar wel positief over is, terwijl het wat
dat betreft om precies hetzelfde gaat. Ook daarover
worden op individueel niveau afspraken met de politie
gemaakt om ervoor te zorgen dat dit gebeurt. Ik zal de
Kamer de informatie verstrekken. Daarna zullen wij er
waarschijnlijk opnieuw een debat over voeren.
In de motie op stuk nr. 10 verzoekt de heer Van Raak de
regering om af te zien van de voorgenomen bezuiniging
op de politie. Ik constateer dat die motie geen dekking
kent. Los daarvan, ben ik daar geen voorstander van. Ik
vind dat de politie, net als alle andere organisaties zoals
de rijksdienst, in staat moet zijn om te komen tot een
bezuiniging van 2%. Ik vind het wel interessant dat, als
het gaat om de bezuiniging op de rijksdienst, de signalen
van Kamerleden op dat punt niet leiden tot enige vorm
van actie, terwijl zij, als het om een andere belangrijke
organisatie gaat, wel overgaat tot actie. Ik vraag mij af
waar dat verschil in zit.
De heer Van Raak (SP): voorzitter. Ik heb mondeling
toegelicht dat de dekking natuurlijk zit in het bezuinigen
op de inhuur van externen. Dat kan niet zo’n probleem
zijn. Ik reageer verder niet op incidenten. Ik reageer op
dingen die ik structureel hoor. Het is niet zo moeilijk, als
je agenten spreekt, om de problemen in grote lijnen in
kaart te krijgen. Mevrouw Griffith vroeg zich af of het
ministerie dan met alle 26.000 agenten moet spreken. Ik
bedoel natuurlijk 52.000 agenten.
Minister Ter Horst: Ach, het is maar een slordige
dubbeling.
De heer Van Raak (SP): De minister mag flauw doen.
Overigens lijkt het mij al heel wat als er met 26.000
agenten gesproken wordt. Het zou in ieder geval heel
goed zijn om vaker met agenten te spreken. Ik heb het
idee, als ik de stukken lees, dat dit iets te weinig gebeurt.
Minister Ter Horst: Ik kom op de motie van de heer Van
Raak op stuk nr. 11 over een inventarisatie van de
problemen met de nieuwe reiskostenvergoedingen voor
agenten. Ik ontraad ook de aanneming van deze motie.
De effecten hiervan zijn bekend. Ik heb de Kamer
aangegeven dat het totale pakket van de harmonisering
van de arbeidsvoorwaarden ertoe leidt dat het ene ding
een plus is geworden en het andere een min, maar dat
daarover goed overleg met de bonden is gevoerd. Het
lijkt mij heel onverstandig, sprekend over doelmatigheid,
om alle punten waarbij sprake is van een min weer op
nul te brengen, want dan wordt het totale pakket duurder
dan nu het geval is. Een en ander verloopt nu keurig
budgettair neutraal. Dat was ook de opdracht.
Dan de opmerkingen van de woordvoerder van de
CDA-fractie. De heer Çörüz gaf een interpretatie aan de
inbreng van de minister van Justitie waarmee ik het niet
eens ben; ik zal dit maar even helder verwoorden. Ik
hoop dat de minister van Justitie aangeeft of de
interpretatie van de heer Çörüz ook de zijne is. De heer
Çörüz zei namelijk dat hij uit de woorden van mijn
collega de conclusie trok dat sprake zou zijn van
verscherping van de strafmaat als het onderzoek
eenmaal had plaatsgehad. Zo heb ik de minister van
Justitie niet gehoord. Ik laat het echter helemaal aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

36

hem over om te verduidelijken wat hij in eerste termijn
heeft gezegd. Ik heb hierover ook mijn opvattingen.
Mijns inziens moeten wij het onderzoek dat gedaan
wordt naar de Polaris-richtlijn netjes afwachten en op
basis daarvan een conclusie trekken. Overigens is dit een
richtlijn die al een aantal jaren geldt. Wij hebben al
enkele jaren geleden verzocht om een evaluatie ervan.
Daarnaast had de heer Çörüz het over de politie, maar
niet over de brandweer, het ambulancepersoneel, de
medewerkers van de sociale dienst of over de medewerkers van de belastingdienst. Voor mij is er één verschil
tussen politiemensen en medewerkers van al deze
andere organisaties: de politie heeft het geweldsmonopolie. Als wij komen tot verscherping geldt dat
ofwel voor iedereen ofwel voor iedereen en niet voor de
politie, maar in ieder geval niet voor de politie wel en
voor al deze andere organisaties niet. Ik zeg dit omdat de
heer Çörüz al deze andere organisaties niet noemde. Ik
kan mij niet voorstellen dat hij hier anders over denkt;
wellicht noemde hij alleen de politie omdat de politie
onderwerp van debat is.
De heer Çörüz (CDA): Ik heb de minister van Justitie in
iets andere bewoordingen antwoord horen geven, maar
ik hoor het graag van hem. Ik heb wel nadrukkelijk een
onderscheid gemaakt. Wij hebben met elkaar een
dubbele strafeis vastgesteld voor eenieder die politiemensen dan wel personeel van hulpdiensten...
Minister Ter Horst: Iedereen met een publieke taak.
De heer Çörüz (CDA): Precies. Ik heb heel specifiek een
onderscheid gemaakt voor een politieman, omdat met
name een politieman – de minister geeft het zelf al aan –
door zijn functie en door zijn gezag de rechtstaat
symboliseert. Ik denk dat dit toch een iets andere positie
is. Ik doe hiermee niets af aan al die andere hulpverleners. Ik heb gezegd: overweeg of de OM-richtlijnen niet
moeten worden verscherpt, indien voor dit soort zaken
taakstraffen dan wel geldboetes worden geëist.
Misschien moet in dit soort gevallen van fysiek geweld
tegen politieagenten in beginsel een onvoorwaardelijke
gevangenisstraf worden geëist. Ik dacht dat de minister
van Justitie in die richting mijn vraag beantwoordde.
Minister Ter Horst: De minister van Justitie sloot dat
niet uit, maar het is nooit netjes om over iemand te
spreken als die persoon zelf aanwezig. Ik laat de uitleg
dan ook aan de minister zelf over.
Volgens mijn opvatting is iemand met een geweldsmonopolie ook beter in staat om adequaat te reageren
op een agressieve reactie. Al die andere mensen zijn dus
niet in staat om hierop te reageren, weliswaar wel met
de mond en misschien ook adequaat, maar niet met het
plegen van geweld. Ik vind de stelling van de heer Çörüz
interessant, maar ik deel haar vooralsnog niet. Ik ga
ervan uit dat wij deze discussie nog op een ander
moment zullen voeren.
De heer Çörüz heeft verder gevraagd naar het cameratoezicht. Hij gaf aan te hopen dat al deze korpsen niet
met hetzelfde systeem experimenteren. Dit doen ze
echter wel. Er lopen allerlei experimenten met een
verschillende aanpak en een verschillende doelstelling.
Dat is ook de reden dat er een landelijk programmabureau komt dat de diverse projecten gaat evalueren en
vervolgens met een landelijke aanbeveling en richtlijn

komt, juist om ervoor te komen dat een en ander weer in
dezelfde rails gaat lopen.
Voorts heeft de heer Çörüz gevraagd naar het BVS. Ik zal
proberen om dit kort en eenvoudig uit te leggen. Bij de
start van het BVS is afgesproken dat de daalkorpsen met
90 mln. gecompenseerd zouden worden voor de daling.
Dit betekent dus dat ze niet echt zijn gedaald. Ook is
afgesproken dat de stijgkorpsen geleidelijk zouden
stijgen. Ze krijgen deze stijging niet volledig. In 2008 is
deze stijging afgerond. Wat het ingewikkeld maakt is dat
in de tussentijd allerlei omgevingsfactoren weer
geactualiseerd zijn. Dit leidt ertoe dat er weer allerlei
andere effecten zijn dan deze 90 mln. Dit heeft bijvoorbeeld zijn effect op Rotterdam-Rijnmond. Ik wil dit stukje
afsluiten met de opmerking dat mijn medewerkers
gaarne bereid zijn om nog eens uit te leggen hoe het
BVS in elkaar zit, want het is inderdaad heel ingewikkeld.
Dat is ook de reden dat ik zei dat ik toe wil naar een
minder ingewikkeld systeem.
Dan heeft de heer Çörüz nog gevraagd naar een verzoek
van Limburg-Noord om € 100.000 voor aanpassing van
het BPS voor de basispolitiezorg. Dat is hier ter tafel niet
bekend. Ik zeg toe dat ik de Kamer op dat punt nader zal
informeren.
De heer Çörüz (CDA): Ik vond het juist zo goed gaan in
eerste termijn. De minister zegt nu dat 20 korpsen bezig
zijn met cameratoezicht boven de weg, maar dat zij het
allemaal doen op hun eigen wijze. Daar word ik toch
moedeloos van. Dat zijn nu precies de zaken waar de
minister bovenop moet zitten. Waarom kunnen wij dat
niet af met één systeem, waarom moeten het er 20 zijn
plus een systeem om die 20 te coördineren?
Minister Ter Horst: Dat is een goede vraag. Dat is ook
de reden waarom het beheer en een aantal beleidszaken
veel uniformer moeten dan nu het geval is.
Mevrouw Griffith heeft gevraagd naar de Taskforce
Personeelsvoorziening en of ik inzicht heb in de gevolgen
van politieke besluiten. Ik kan u melden dat bij de
doorberekening van de taskforce rekening is gehouden
met 500 wijkagenten, met 500 forensische assistenten en
met de maatregelen tegen vergrijzing. Ook in de
toekomst zal het effect van politieke besluiten steeds
worden doorgerekend.
Mevrouw Kuiken vroeg wanneer de Kamer geïnformeerd
wordt over het werkgarantiecertificaat. Binnen twee
maanden kan ik u informeren over de eerste bevindingen.
De heer Çörüz en de heer Anker hebben gevraagd naar
diversiteit. Het gaat over kroonbenoemingen. Dat is meer
dan alleen maar de korpschef. Het gaat om het totale
bestand van kroonbenoemingen. Ik heb met de
korpsbeheerders afspraken gemaakt over hoe wij dat de
komende vier jaar gaan doen.
Ik kijk nog even naar de VVD. Wij moeten elkaar goed
verstaan als het gaat over de core business. Volgens mij
heb ik toegezegd dat ik de Kamer het resultaat zal
melden van de afspraken die in het vorige kabinet zijn
gemaakt over de exercitie om de politie zich te laten
beperken tot de core business. Dat hebben wij afgesproken.
Mevrouw Griffith (VVD): Ja, het resultaat is één ding,
maar de minister heeft hier ook aangegeven hoe zij zelf
erin staat. Ik heb gezegd dat ik het interessant vind om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

37

met haar van gedachten te wisselen over wat die
oneigenlijke taken zijn, zonder op detailniveau te
bespreken wat een agent wel en niet moet doen. Ik zou
het op prijs stellen om van de minister te vernemen hoe
zij aankijkt tegen het uitvoeren van die oneigenlijke
taken, juist om niet tot een versnippering te komen. Ik
dacht dat de minister dit had toegezegd.

minister. Mij doet de taakstelling van 10% denken aan
grote stappen snel thuis.
De heer Brinkman verzoekt de regering in zijn motie op
stuk nr. 13 voortaan bij alle korpsen alle externe inhuur
te betrekken bij de formatie. Van mijn ambtenaar krijg ik
een negatief preadvies mee, maar ik weet ook niet wat
de heer Brinkman precies bedoelt met zijn motie.

Minister Ter Horst: Nee, ik heb gezegd: laten wij eerst
eens kijken wat de vorige exercitie heeft opgeleverd, ook
aan fte’s. Ik gaf al aan dat het bij een korps dat ik
toevallig wat beter ken, niet zo heel veel heeft opgeleverd. Laten wij het totaal eens bekijken. Ik hoop dat wij
kunnen blijven bij wat wij over de core business hebben
afgesproken. Als dat niet al te raar is, moeten wij dat
volgens mij doen voordat wij weer een exercitie
beginnen waarin wij tegen de korpsen zeggen dat wij
gaan bepalen wat voor hen de core business is. Dat zou
helemaal strijdig zijn met wat de heer Anker daarover
heeft gezegd.

De heer Brinkman (PVV): Meerdere korpsen betrekken
bijvoorbeeld de parketpolitie bij de formatie. Andere
korpsen huren die politie in. Dat doet bijvoorbeeld
Amsterdam. Dat zorgt voor een scheef beeld bij de
vergelijkingen. Daarom verzoek ik de externe inhuur bij
de formatie betrekken.
Minister Ter Horst: U wilt dat bij de presentatie van de
formatie helder is waaruit de externe inhuur bestaat.
Daar heb ik geen bezwaar tegen. Ik zal doen wat u
vraagt.
De heer Brinkman (PVV): Dan trek ik mijn motie in.

Mevrouw Griffith (VVD): Ik zou het waarderen als de
minister een kabinetsbeoordeling geeft bij het nettoresultaat dat zij ons toestuurt.
Minister Ter Horst: Ik kan toezeggen dat wij zullen
aangeven of wij vinden dat het voor verandering in
aanmerking komt of niet.
Ik heb hier een folder over de administratieve lasten. De
naam van de website is www.mijnechtewerk.nl. De
website is bestemd voor alle professionals in de
openbare sector. Als je daarop klikt en vervolgens op
veiligheid, kom je bij de politie. Volgens mij moet je geen
aparte website voor de politie willen. Deze geldt voor alle
professionals in de openbare sector. Ik weet zeker dat
elke politieagent vindt dat hij onder die formulering valt.
Er is een apart hoofdje veiligheid met een onderdeel
politie. Wij hebben van onderop vastgesteld welke vijf
het zijn. In ieder geval zijn die vijf elementen gedefinieerd. Zij staan trouwens ook in deze mooie folder. Er
wordt voor gezorgd dat de nodige verandering wordt
aangebracht.
Dan kom ik toe aan een reactie op de moties van de PVV.
De heer Brinkman vraagt met zijn motie op stuk nr. 14 de
regering om een cijfermatig overzicht te verschaffen van
’’politie in blauw’’ uitgespecificeerd naar noodhulp en
wijkagenten en ’’politie niet in blauw’’ uitgespecificeerd
naar terreinen: beleid, beheer en administratief. Ik heb de
Kamer toegezegd een benchmark uit te voeren op de
overhead versus het primaire proces. De Kamer krijgt
een opgave met precies de aantallen wijkagenten.
Volgend jaar wordt een onderzoek uitgevoerd naar de
feitelijke invulling van de functie van wijkagent. Ik meen
dat wij het daarmee maar even moeten doen. Daarmee
wordt al een heel eind voldaan aan de motie van de heer
Brinkman. Of dat genoeg is moet hij zelf beoordelen.
De heer Brinkman vraagt voorts in zijn motie op stuk nr.
12 om een taakstelling te ontwikkelen voor 10% minder
politiechefs vanaf de rang van commissaris. Uitvoering
van deze motie zou betekenen dat een heleboel van de
mensen waar de heer Çörüz het over had hun toekomst
kunnen vergeten. Dat is echter iets wat mij niet aangaat.
Los van dat aspect meen ik dat het verstandig is om de
voorstellen van de korpsen af te wachten. De omvang
van de korpsleiding behoeft de goedkeuring van de

De voorzitter: Aangezien de motie-Brinkman (31700-VII,
29628, nr. 13) is ingetrokken, maakt zij geen onderwerp
van beraadslaging meer uit.
Minister Ter Horst: Dan ben ik de heer Brinkman nog
een half excuus schuldig. Er staat inderdaad: Voor de
Nederlandse politie zijn uitzendingen in het kader van
vredesmissies in tegenstelling tot het ministerie van
Defensie geen kerntaken. Ik trek hetgeen ik daarover heb
gezegd dan ook in. Ik wil niet flauw zijn, maar wijs erop
dat er verschil is tussen Defensie, die vredesmissies echt
als haar kerntaak ziet, en de politie. Het verschil is daarin
gelegen dat wij niet een organisatie om zoiets heen
bouwen. Wij zorgen ervoor dat wij in alles aansluiten bij
datgene wat Defensie al heeft. Wij leveren alleen maar
mensen en niet de organisatie er omheen. Dat gaan wij
ook niet doen. Als deze missies tot onze kerntaken
zouden behoren, zouden wij dat wel doen.
De heer Brinkman (PVV): Ik zal ook niet flauw zijn, maar
herinner wel aan de wens van de heer Anker van de
ChristenUnie. Hij sprak over de politieman die naar een
school gaat om voorlichting te geven. Die politieman
verricht ook geen kerntaak. U moet van mij aannemen
dat zoiets allang in de organisatie is ingebed. Zoiets deed
de politie al. Ze hoeven bij de politie alleen maar een
map uit de kast te halen en na te gaan naar welke school
de agent moet. Daarover moeten ze dan nog een
afspraak maken. Nu zegt u dat dit punt al is ingebed in
de Defensieorganisatie. Dat is prima. Ik vind dat niet
verstandig, maar u hebt hiertoe besloten. Echter, dan
moet u ook tegen de heer Anker zeggen: oké, dan gaan
wij naar die scholen toe. Als u het ene niet wilt, moet het
andere ook niet doen.
Minister Ter Horst: Het is in het leven kiezen. De politie
zal altijd te weinig mensen hebben en altijd te weinig
geld. Ook als u een motie zou kunnen bedenken
waarmee die bezuiniging niet wordt doorgevoerd en
waarmee de politie 100 mln. krijgt, zal niet vijf jaar lang
gezegd worden: fijn, we hebben die 100 mln., alles is
koek en ei, we gaan nooit meer iets aan een minister
vragen. Zo zal het dan niet gaan. Dat geef ik u op een
briefje. Daarentegen zal de volgende dag de politie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

38

zeggen dat ze te weinig heeft. Er zal altijd te weinig zijn.
Dat hoort bij de politieorganisatie. Dat is nu eenmaal zo.
Met andere woorden: je zult keuzen moeten maken. In
het kader van het kabinetsbeleid en de internationale
taken vind ik het verantwoord dat wij honderd mensen
op een totaal van 50.000 politieagenten ter beschikking
stellen.
De heer Brinkman (PVV): Deze minister is altijd strak in
de leer en rechttoe rechtaan, maar ik vind haar op dit
punt toch wat zwalken. Ik verheug mij dan ook erg op de
kerntakendiscussie.
Minister Ter Horst: Waarvan akte.
De heer Brinkman vraagt hoe het zit met de Marokkaanse
politieagenten die zijn gestopt met de opleiding, wellicht
wegens spionage. Het is ons niet bekend dat dit voor
hen de reden is geweest om met de opleiding te
stoppen. Ook van de Inlichtingendienst hebben wij geen
signaal in die richting gehad. Mocht dit wel zo zijn, dan
zal ik daar zeker met de commissie Stiekem over
spreken.
De heer Brinkman (PVV): De minister zegt iets heel
belangrijks: de reden is niet bekend. Toch hebben vlak na
de week van de Rotterdamse spionagerel een hoop
Marokkaanse jongeren de brui gegeven aan de politieopleiding. Dat zegt de minister zelf met zo veel woorden.
Natuurlijk noemen de betrokken jongeren niet als reden
dat de Marokkaanse overheid hen heeft benaderd. Het
feit dat de betrokken jongeren zo eerlijk zijn te zeggen
dat zij niet willen meewerken en stoppen met de
opleiding – ik begrijp heel goed het dilemma waarin de
jongeren op dat moment zaten – geeft alleen maar aan
dat er nog veel meer jongeren zijn die niet zo zuiver in
de leer zijn: die zijn niet gestopt met de opleiding en ook
benaderd door de Marokkaanse overheid. Ik wil dat de
minister daar onderzoek naar doet en ik wil dat de
minister de betrokkenen daarop aanspreekt. Als mensen
niet tegen hun bazen zeggen dat zij door een vreemde
mogendheid zijn benaderd, vind ik dat reden voor
ontslag.
Minister Ter Horst: Dat hoeft dan al niet meer.
Laten wij het helder stellen. Ik weet niet alleen niet dat
de jongeren om de genoemde reden zijn gestopt, maar ik
weet ook niet dat het gebeurd is. Als de heer Brinkman
gelijk heeft dat een aantal jongeren gestopt is met de
opleiding, is het interessant na te gaan waarom dat is
gebeurd. Ik ben benieuwd waarom en tegen een
onderzoek daarnaar heb ik geen bezwaar, al weet ik niet
of wij daar de middelen voor hebben. Vooraf wil ik
nagaan of de door de heer Brinkman genoemde cijfers
kloppen en ook of de door hem genoemde reden klopt.
Als twee dingen in de tijd kort na elkaar plaatsvinden,
hoeft daar nog geen oorzakelijk verband tussen te zijn.
Laten wij voorzichtig zijn met het trekken van dit soort
conclusies.
Het wetsvoorstel ernstige overlast wordt voor 1 december aanstaande naar de Kamer gestuurd.
Dit jaar zal uitvoering worden gegeven aan de aanbevelingen van de commissie Overlast jaarwisseling. Dat is
de reden geweest waarom hoog tempo is gemaakt met
het rapport van deze commissie. Ondanks het feit dat het
kabinet daar nog geen beleidsreactie op heeft gegeven,

is het rapport breed bekend gemaakt en kunnen alle
regio’s gebruik maken van de suggesties.
Bovendien heeft het kabinet extra geld beschikbaar
gesteld voor de pilot camera’s op ambulances. Dat
kunnen wij waarschijnlijk gebruiken tijdens de jaarwisseling.
Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Laat men zich geen
zorgen maken: ik heb nog redelijk goed voor ogen wat ik
heb gezegd over de onderzoeken en de toepassing van
de richtlijnen die per december 2006 tot stand zijn
gekomen. Wij verwachten de Kamer begin volgend jaar
over de resultaten te kunnen informeren, met daarbij de
conclusies van het kabinet. Ik ben natuurlijk niet
vooruitgelopen op deze conclusies, anders zouden wij nu
al de conclusies kunnen trekken. Of wij moeten komen
tot de conclusie dat er nog iets moet gebeuren met de
richtlijnen, moet begin volgend jaar worden vastgesteld.
Ik denk eigenlijk dat het vooral gaat om de vraag of ze
voldoende effect sorteren en als dat niet of niet over de
gehele linie het geval zou zijn op welke manier wij daar
dan op reageren om het effect van die richtlijn te
verbeteren of om op een andere manier tot een resultaat
te komen dat beantwoordt aan de doelstelling. Ik heb
daarbij niet uitgesloten dat dit kan leiden tot wetgeving,
maar ik heb het ook niet ingesloten. Dat komt dus aan de
orde op het moment waarop die onderzoeken zijn
gedaan en wij daarover ons standpunt hebben bepaald.
Alleen politie of ook andere functionarissen? Ik ben
uiteraard ingegaan op de politie, maar in mijn reactie in
eerste termijn heb ik dat ook verbreed naar andere
functionarissen waarvoor eveneens deze behoefte aan
bescherming geldt en waar deze richtlijnen ook voor zijn
bedoeld.
De heer Çörüz (CDA): Ik dacht dat ik de minister heb
horen zeggen dat als het signaal uit de rapportage, met
name kijkend naar hoe rechters bestraffen, aanleiding
geeft tot (...) hij zeker niet uitsluit dat die OM-richtlijn
wordt verscherpt. Dat heb ik toch goed begrepen uit zijn
eerste termijn?
Minister Hirsch Ballin: Niet helemaal, ik heb niet
uitgesloten dat wij naar de wetgeving kijken, zoals
gezegd zonder op dit punt al een conclusie te trekken.
Als het probleem niet blijkt te zitten in wat het OM
rekwireert, maar wat de rechters vervolgens doen nadat
er gerekwireerd is, dan heeft het geen zin om die
OM-richtlijn aan te scherpen, want die bindt het OM en
niet de rechter. Die oordeelt immers onafhankelijk. Er kan
dan wel aanleiding zijn om bijvoorbeeld de voorlichting
aan de rechters te verbeteren. Dat is een denkbare
conclusie, maar ik sluit andere verderstrekkende
conclusies hiermee niet uit.
De voorzitter: Ik dank de regering voor de beantwoording in tweede termijn. Er zal over vier moties worden
gestemd, omdat er een inmiddels is ingetrokken.
Stemming zal plaatsvinden tegelijkertijd met die over de
begroting, dus niet de volgende week.
Ik heb een hele lijst met dertien toezeggingen. Ik wil ze
met alle plezier allemaal voor u voorlezen, maar ik kan
ook een ’’groentje’’ laten rondgaan. Ik kijk even waar uw
voorkeur naar uitgaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

39

De heer Brinkman (PVV): Wij hebben nog even voor
23.00 uur, dus laten wij het nu maar even doen.
De voorzitter: Prima, dan lees ik de lijst voor. Er zijn
twaalf toezeggingen genoteerd van de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en een van de
minister van Justitie.
- De Kamer krijgt inzicht in het aantal korpsen dat
bonnenquota hanteert en wat de opbrengsten en doelen
daarvan zijn.
- De Kamer ontvangt binnenkort een rapportage over de
eerste cijfers geweld met discriminerende achtergrond.
- De Kamer ontvangt inzicht in de overhead per korps en
het aandeel KLPD en vtsPN daarbij aan de hand van een
benchmark.
- De Kamer ontvangt nog dit jaar de nota over versterking van de rol van de burgemeester.
- De Kamer ontvangt een brief over de effecten van
afspraken over kerntaken versus oneigenlijke taken in de
korpsen en de kabinetsreactie daarop.
- De Kamer ontvangt de visienota van de Raad van
Hoofdcommissarissen met als titel Politie in ontwikkeling.
- Te zijner tijd ontvangt de Kamer inzicht in afspraken
tussen politie en Defensie over uitwisseling van
personeel op tijdelijke en definitieve basis.

van het verslag wetsvoorstel maatregelen bestrijding
voetbalvandalisme en ernstige overlast naar de Kamer.
- De beleidseffectrapportage wordt verbeterd in de
begroting 2010 en verder.
Klopt dit allemaal?
De heer Brinkman (PVV): Ja, met de toevoeging dat
mijn motie is overgenomen. Alle externe inhuur wordt
voortaan bij de formatie betrokken. Dat wil ik er graag bij
vermeld hebben.
De voorzitter: Betekent dit dat u de motie intrekt? Ik
begrijp dat u dat al gedaan heeft, neem mij niet kwalijk.
Wij zijn gekomen aan het einde van dit wetgevingsoverleg. Ik dank de bewindslieden en de medewerkers
heel hartelijk voor hun komst. Dat geldt ook voor
iedereen op de publieke tribune en ik dank de collega’s
voor hun inbreng.
Sluiting 22.48 uur.

Mevrouw Kuiken (PvdA): De minister heeft gezegd dat
wij dat binnen twee maanden konden ontvangen!
De voorzitter: De minister blijkt dat te kunnen bevestigen. Dan zullen wij deze toezegging aldus aanvullen.
- De Kamer ontvangt op korte termijn een brief over de
uitvoering van de motie-Brinkman over onder andere
gelaatsbedekkende kleding.
De heer Brinkman (PVV): Hoofddoekjes, voorzitter, dat is
wat anders.
De voorzitter: Zeker en dan veranderen wij dat.
Mevrouw Griffith (VVD): De minister heeft een bredere
toezegging gedaan. Zij heeft al eerder een uitstelbericht
naar de Kamer gestuurd en daarbij aangegeven dat zij
met een standpunt komt over...
Minister Ter Horst: Life style neutrale kleding.
De heer Brinkman (PVV): Het ging gewoon om
hoofddoekjes!
De voorzitter: Wij houden het op life style neutrale
kleding!
- Van de minister van Justitie de toezegging, dat de
Kamer begin 2009 een onderzoek over de strafmaat bij
geweld tegen medewerkers met een publieke taak
ontvangt met de kabinetsreactie daarop.
- De Kamer ontvangt een brief naar aanleiding van de
vraag van de heer Çörüz, over de geweigerde subsidie
voor de regio Limburg Noord voor ICT-systemen ten
behoeve van grensoverschrijdende samenwerking.
- Er komt een brief aan de Kamer na onderzoek naar de
vraag of en waarom Turkse en Marokkaanse aspiranten
gestopt zijn met de opleiding na de recente ophef over
beïnvloeding door buitenlandse inlichtingendiensten.
- Er komt voor 1 december 2008 een nota naar aanleiding

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 49

40