Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 628

Politie

Nr. 533

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 10 juni 2015
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft op 9 april 2015
overleg gevoerd met Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie
over:
– de brief van Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie d.d.
5 februari 2015 over de voortgang van de verbetering van het
aangifteproces (Kamerstuk 29 628, nr. 504);
– de brief van Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie d.d.
23 februari 2015 met een overzicht van de huisvestingslocaties van de basisteams van de Nationale Politie (Kamerstuk
29 628, nr. 508);
– de brief van Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie d.d.
25 februari 2015 met een reactie op publicatie over boa’s
(Kamerstuk 29 628, nr. 509);
– de brief van Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie d.d.
26 februari 2015 met een beleidsreactie op het rapport over de
evaluatie van het Landelijke ExpertiseCentrum Diversiteit
(LECD) om activiteiten te identificeren die geborgd zouden
moeten worden binnen de Nationale Politie (Kamerstuk
29 628, nr. 510);
– de brief van Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie
d.d. 25 maart 2015 met de aanbieding van het rapport Parate
kennis bevoegdheden politie (Kamerstuk 29 628, nr. 513);
– de brief van Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie
d.d. 27 maart 2015 met de aanbieding van het rapport
Meldkamers en de voortgang LMO (Kamerstuk 29 517, nr. 96);
– de brief van Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie
d.d. 1 april 2015 met aanvullende informatie over
3D-aangiftelocaties (Kamerstuk 29 628, nr. 515);
– de brief van Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie
d.d. 7 april 2015 met een reactie op de brief van de politievakbonden over de personele reorganisatie Nationale Politie.

kst-29628-533
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

1

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Ypma
De griffier van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Hessing-Puts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

2

Voorzitter: Berndsen-Jansen
Griffier: Van Doorn
Aanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Berndsen-Jansen,
Bontes, Helder, Kooiman, Oskam, Segers, Van der Staaij, Tellegen en
Wolbert,
en Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
Aanvang 10.00 uur.
De voorzitter: Ik heet alle aanwezigen welkom. De spreektijd per fractie is
zeven minuten. Per fractie zijn twee interrupties toegestaan.
Mevrouw Tellegen (VVD): Voorzitter. Het is goed om vandaag met de
kersverse Minister van Veiligheid en Justitie van gedachten te wisselen
over de politie, de vrouwen en mannen die dag in dag uit onze veiligheid
bewaken. Ik zeg het vandaag opnieuw: de taak die op de schouders van de
politie rust, is geen eenvoudige taak. Het is een zeer verantwoordelijke
taak in een wereld waarin veiligheid helaas steeds minder vanzelfsprekend is. De vrouwen en mannen in blauw vervullen bovendien hun
taak in een periode waarin een grootse reorganisatie plaatsvindt. Zijne
Majesteit de Koning zei het gisteren tijdens de uitreiking van de standaard
treffend: «Reorganiseren is nooit gemakkelijk. Helemaal niet als het gaat
om het dagelijks werk van meer dan 60.000 mensen. En als er belangen
op het spel staan die essentieel zijn voor ons allemaal: bescherming van
de democratie, handhaving van de wet en uitoefening van het gezag op
straat.» De VVD heeft veel waardering en respect voor de inzet en de
professionaliteit van de politie in deze roerige tijden. Er is dan ook reden
om stevig de vinger aan de pols te houden, realistisch te zijn en te blijven,
koers te houden en bij te sturen als dat moet. De VVD heeft er alle
vertrouwen in dat ook deze Minister zich in die lijn kan vinden.
Wij vragen dezer dagen veel van onze vrouwen en mannen in blauw. Niet
voor niets heb ik tijdens het vorige politieoverleg in de Kamer de discussie
geopend over de oneigenlijke taken. De belasting van onze politie vraagt
om heldere prioriteiten en het slimmer onderling organiseren van taken.
Ik hoor graag van de Minister wanneer ik het overzicht tegemoet kan zien
van de taken die niet alleen tot het domein van de politie behoren, die
veel tijd en menskracht vergen en die door betere samenwerking met
andere instellingen tot meer ruimte voor de kerntaken van de politie
kunnen leiden, namelijk het handhaven van de openbare orde en
veiligheid.
Ik vraag opnieuw specifiek aandacht voor de discussie over de zorg voor
verwarde personen. Hoe staat het met de toezegging van de vorige
Minister aan de VVD om met de ggz tot landelijke afspraken over de
taakverdeling van de zorg voor verwarde personen te komen? Er bestaat
sinds 2012 een landelijk convenant tussen politie en de ggz. Wat heeft dit
samenwerkingsverband tot nu toe voor resultaat opgeleverd?
De politie moet goed beslagen ten ijs komen om onze veiligheid te
kunnen bewaken. Ik noem een aantal punten dat hiermee te maken heeft.
Op de eerste plaats moet de politie kunnen communiceren met de
mensen voor wier veiligheid ze in de bres springt of tegen wie ze moet
kunnen optreden. Ik heb het over de taaleis voor nieuwe agenten. Een
Nederlandse agent spreekt Nederlands, zo simpel is het. Een Nederlandse
agent die zich onze taal niet eigen heeft gemaakt, kan niet functioneren op
straat, kan het gesprek met mensen niet aangaan en kan geen procesverbaal opmaken. De VVD heeft zich dan ook geërgerd aan de recente
uitlatingen van korpschef Bouman, die verkondigde dat hij het voldoend
aan de taaleis niet langer als toelatingsvoorwaarde voor de opleiding tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

3

agent wil handhaven. Dat is een volstrekt verkeerd signaal. Natuurlijk is de
VVD er voorstander van dat diversiteit binnen het politiekorps voldoende
gewaarborgd is, daarover bestaat geen misverstand. Maar ook een jonge
man of vrouw met een allochtone achtergrond dient Nederlands te
kunnen spreken als hij of zij solliciteert bij de Nationale Politie. Het
pleidooi om de taaleis als toelatingscriterium los te laten uit angst voor
onvoldoende agenten met een allochtone achtergrond is de omgekeerde
wereld. De VVD wil klip-en-klaar van de Minister horen dat de taaleis
gehandhaafd wordt bij de toelating van nieuwe agenten.
Mevrouw Kooiman (SP): Ook de SP is van mening dat er door de agent
op straat Nederlands gesproken moet worden. De taalbeheersing moet
goed op orde zijn. Maar volgens mij is hetgeen mevrouw Tellegen zegt
niet wat de korpschef bedoeld heeft. Hij wil de taaltoets die nu bij aanvang
plaatsvindt, verplaatsen naar het moment dat agenten werkelijk operationeel zijn in de korpsen. Sommige mensen hebben gewoon iets meer
tijd en scholing nodig. Hij wil de mensen die het er wat moeilijker mee
hebben graag die kans bieden. Wat is daar eigenlijk mis mee?
Mevrouw Tellegen (VVD): Dat heb ik zojuist geprobeerd uit te leggen. Er
is een verschil van inzicht. Ik vind dat de taaleis een toelatingscriterium
moet blijven voor de opleiding bij de Nationale Politie. De korpschef heeft
echter vorige week, of de week daarvoor, in een rondetafelgesprek met de
veiligheidsketen gezegd dat men de taaleis niet langer een toelatingseis
wil laten zijn, omdat gestreefd wordt naar meer diversiteit in het korps,
een streven dat de VVD overigens helemaal onderschrijft. Men wil de
taalbeheersing gedurende de opleiding bijspijkeren. Dat vindt de VVD een
verkeerd signaal. We stellen bij het aannamebeleid in Nederland aan een
heleboel mensen een minimumtaaleis. Ik denk aan iemand die kleuterjuf
wil worden. De VVD pleit er zelfs voor om geen bijstand uit te keren als je
geen Nederlands spreekt. Dan kan het niet zo zijn dat we die taaleis voor
toelating bij de politie laten varen.
De voorzitter: Er zijn negen woordvoerders. De interrupties en de
beantwoording moeten kort en bondig plaatsvinden. Ik zal daar streng op
toezien.
Mevrouw Kooiman (SP): Ook de kleuterjuf hoeft bij aanvang niet aan de
taaleis te voldoen, net als een neerlandicus, maar zij moet wel aan de
taaleis voldoen op het moment dat ze van de opleiding komt en daadwerkelijk aan de slag gaat. Ik denk dat de korpschef dit bedoelde. Ik ben het er
helemaal mee eens dat we sommige mensen beter moeten scholen, maar
laten we de diversiteit in het oog houden.
Mevrouw Tellegen (VVD): In het verlengde van de taaleis wil ik de
Minister ook graag vragen naar de 25% van de agenten in zijn korps die
van een allochtone achtergrond zouden moeten zijn. Is dat een streven of
een quotum? De VVD kan zich vinden in een streven, daar spreekt een
ambitie uit, maar we zijn tegen een quotum omdat kwaliteit altijd boven
kwantiteit gaat.
Een agent moet goed zijn werk kunnen doen, maar dat hoeft niet per se
vanachter een bureau. Sterker nog: liever niet. De VVD ziet de politie
graag zo veel mogelijk op straat. We maken ons dan ook niet bij voorbaat
zorgen over het huisvestingsplan en het sluiten van politiebureaus. Wat
de VVD betreft, gaat het om drie dingen: bereikbaarheid, benaderbaarheid
en een dienstverlenende houding van de politie. Die drie zaken kunnen
ook op een andere wijze gerealiseerd worden dan vanuit een politiebureau. De VVD steunt de Minister dan ook in het nieuwe dienstverleningsconcept van de politie. Toch begrijpt de VVD de onrust over het
bericht dat er in de komende tien jaar politiebureaus worden gesloten. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

4

VVD wil dat bureaus pas gesloten worden als de politieagent op straat
met de noodzakelijke middelen is uitgerust. Ook moet de invoering van de
digitale aangifte op orde zijn. In de brief wordt hoog opgegeven van
3D-aangifte en de uitbreiding van internetaangifte. De Minister zegt dat hij
een kwalitatief hoogwaardig aangifteproces nastreeft, maar geeft ook aan
dat hij niet alles tegelijkertijd kan. Dat is logisch, maar het gaat de VVD om
de relatie tussen het sluiten van de bureaus en het kwalitatief net zo
hoogwaardige alternatief. Graag een reactie.
De heer Oskam (CDA): Het ging ineens heel snel, maar ik hoorde
mevrouw Tellegen zeggen dat de politie terug moet naar de kerntaken.
Dat is natuurlijk een heel mooi streven en dat willen we allemaal wel. Ik
hoorde gisteren bij het NOS-Journaal de voorzitter van de Centrale
Ondernemingsraad Nationale Politie (COR) zeggen dat er een gat in de
begroting zit van 230 miljoen. Mevrouw Tellegen en ik hebben daar in
januari al voor gewaarschuwd. De Minister zei toen dat het allemaal wel
meeviel. Maar het gat is er wel en de COR heeft nu de noodklok geluid. De
COR zegt dat de keuze gemaakt moet worden om bepaalde zaken dan
maar niet meer te doen. Ik vraag aan mevrouw Tellegen – die ook
verantwoordelijk is voor het regeringsbeleid – wat de politie volgens de
VVD kan laten vallen.
Mevrouw Tellegen (VVD): Het gaat mij niet om het kader van 230 miljoen.
Mij gaat het er primair om dat de politie in deze ingewikkelde tijden
waarin ze meer taken op haar bord krijgt, heel kritisch moet bekijken
waartoe zij primair op aarde is. Als het aan de VVD ligt, is dat voor het
bewaken van de openbare orde en veiligheid. Er zitten een heleboel taken
omheen, zoals in relatie tot het OM of tot verwarde personen, waar de
politie veel tijd, uren en mensen aan kwijt is. Als andere instellingen dat
slimmer en efficiënter organiseren, kunnen we op dat vlak een slag slaan,
zodat de politie zich nog beter kan richten op haar primaire taken. Dat is
mijn streven, dat is waar ik de vorige keer al voor gepleit heb en daar pleit
ik nu weer voor.
De heer Oskam (CDA): Ik constateer dat mevrouw Tellegen eromheen
draait. De politie gaat al terug naar de kerntaken, maar ze heeft minder
geld. Er moeten keuzes gemaakt worden en de COR zegt – en ik hoor dat
ook vaak van het ministerie – dat er dan maar politiemensen uit moeten.
Maar dan kun je die kerntaken helemaal niet meer doen. Waar zit de rek
bij de VVD?
Mevrouw Tellegen (VVD): Misschien heeft de heer Oskam naar het item
van de NOS over dit onderwerp gekeken. Wij zaten beiden in dit item
gemonteerd. Ik heb duidelijk gezegd dat ik me niet herken in die noodklokgeluiden. Ik zie absoluut dat de organisatie onder druk staat, dat we meer
moeten doen met minder, maar ik heb er vertrouwen in dat dat kan, mits
we de zaken slimmer en efficiënter organiseren. Daartoe is de discussie
over oneigenlijke taken en kerntaken een mogelijkheid waar ik graag mee
verder wil.
De heer Segers (ChristenUnie): Wij hebben van de vorige woordvoerder
van de VVD-fractie begrepen dat er niet bezuinigd mag worden op
veiligheid. Dat was een heel helder statement wat hij maakte, samen met
de woordvoerder van de PvdA. Als er inderdaad gaten vallen, zoals nu ter
grootte van 230 miljoen, dan zal er per saldo bezuinigd en ingeboet
worden op veiligheid. Oftewel: moet er niet gewoon geld bij als je aan dat
statement vasthoudt?
Mevrouw Tellegen (VVD): Ik ken die uitlatingen van de vorige woordvoerder van de VVD-fractie ook. Hij zit hier nu in een andere hoeda-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

5

nigheid. Ik wil niet op die discussie vooruitlopen. Ten eerste is dat een
discussie die hoort bij de begrotingsbehandeling, de voorjaarsnota of wat
dan ook en dan wil ik die graag voeren. Ten tweede constateer ik – en dat
is niet om flauw te doen – dat wij op korte termijn nog een apart debat
voeren over de stand van zaken van de reorganisatie. Ik vind dat deze
discussie zowel over het tempo van de reorganisatie als over de middelen
gevoerd moet worden.
De heer Segers (ChristenUnie): Staat de VVD dan nog steeds achter de
uitspraak dat er niet bezuinigd mag worden op veiligheid? Is het de inzet
van de VVD dat de gaten worden opgevuld? Ik bedoel niet zozeer binnen
de begroting, maar dat er gewoon extra geld naar de politie gaat.
Mevrouw Tellegen (VVD): Het klinkt flauw, maar ik wil niet op die
discussie vooruitlopen. De begroting van V en J staat onder druk, dat kan
iedereen zien. De discussie over de vraag of er al dan niet geld bij moet,
lijkt mij echter allereerst een discussie die de Minister van Veiligheid en
Justitie op een ander moment met zijn collega van Financiën moet
voeren. Dan moet maar blijken of er geld is. De eerste gelegenheid om de
discussie daarover te voeren, is tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota of in een apart AO over de reorganisatie en de kosten die
daarmee gemoeid zijn.
Er zijn geluiden over politiebureaus die nu al worden gesloten. Wat is er
waar van die verhalen en kan de Minister daar een toelichting op geven?
Over ICT wordt komende week op verschillende plaatsen in de Kamer
uitgebreid gesproken. De VVD heeft de brief van de Minister over het
aanbestedingsproject ICT met aandacht gelezen. Het verdient geen
schoonheidsprijs. Uit de brief blijkt dat er lessen worden getrokken uit de
wijze waarop dit is verlopen. Dat is hard nodig, want kwaliteit kan een
prijskaartje hebben, maar dan moet heel duidelijk zijn voor welk bedrag
welke prestatieafspraken zijn gemaakt. Er moet over dit soort afspraken en
de motivatie om in bepaalde gevallen specifieke externe expertise in te
schakelen duidelijker worden gerapporteerd. Als van reguliere aanbestedingsregels wordt afgeweken, wil de VVD graag dat dit niet alleen in het
jaarverslag wordt gemeld, maar ook gemotiveerd gebeurt. Op deze
manier wordt transparanter waarom overschrijding noodzakelijk was. Ik
vraag een toezegging van de Minister.
Wij vragen veel van onze agenten en dan mogen zij ook wat van ons
vragen. Ik doel op de politieacties van de laatste weken. Gisteren klonk op
het Malieveld nog de roep om een goede cao. Ik meng mij nadrukkelijk
niet in de lopende cao-onderhandeling tussen de Minister en de politie.
Wel vraag ik er aandacht voor dat de acties van de politie niet tot onveilige
situaties mogen leiden.
Wanneer agenten onze veiligheid bewaken en daardoor genoodzaakt zijn
hun wapen in gevaarlijke situaties te gebruiken, moet dat natuurlijk
zorgvuldig en op onafhankelijke wijze gebeuren. Korpschef Bouman
schreef er een aantal weken geleden een treffend blog over. De VVD
ondersteunt dat pleidooi en vindt ook dat een schietende agent niet op
hetzelfde beklaagdenbankje thuishoort als een crimineel. Mijn fractie wil
dan ook dat de Minister werk maakt van de aanpassing van de wet op dit
punt. Er moet kritisch gekeken worden naar het uitgangspunt «delict
doodslag» en de status van verdachte voor een schietende agent die zijn
werk doet. Ik heb er ook Kamervragen over gesteld. Graag een reactie van
de Minister.
Tot slot kom ik op het punt van het geweld op het spoor. Dit moet een halt
worden toegeroepen. Meer dan twee meldingen van agressie op treinen
en stations per dag is onacceptabel. Het geweldsmonopolie blijft
overeind. Tegelijkertijd zijn er nu al categorieën boa’s die wapenbevoegd
zijn. De wet staat dit al toe, maar de boa’s in dienst van de NS dragen
vooralsnog geen wapenstok of pepperspray. Wat is hiervoor de afweging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

6

geweest? En hoe kijkt de Minister aan tegen de inzet van dergelijke boa’s
op treinen?
Mevrouw Kooiman (SP): Voorzitter. Het is de Minister denk ik gisteren
niet ontgaan: bijna 3.000 boze agenten stonden voor zijn deur omdat zij
gewoon wat meer waardering en respect willen. Heel veel konden er niet
mee, maar waren er graag bij geweest. De Koning heeft in de troonrede
beloofd dat ze eindelijk van de nullijn zouden afkomen. Ik begreep dat
vanuit het ministerie weer gevraagd wordt om op die nullijn te blijven en
maar een paar weekenden extra te werken. Zo werkt het niet, daar blijkt
geen waardering en respect uit. Ik heb gezien dat de Minister een gele
kaart heeft gekregen. Hij werd teruggestuurd naar het ministerie om er
een nachtje over te slapen. Wat heeft dat nachtje rust opgeleverd?
Dit is een van de eerste AO’s over dit onderwerp met deze Minister. Ik
dacht: wat kan ik voor deze Minister doen? Zo ben ik dan ook wel weer. Ik
heb een heus inwerkdossier voor hem gemaakt. Dat wil ik hem graag via
de griffier overhandigen. Mogelijk is het het ministerie niet ontgaan dat de
SP onderzoek onder 2.000 agenten heeft mogen doen. Zij hebben
belangrijke adviezen voor deze Minister. Uit het onderzoek komt namelijk
naar voren dat zij niet erg tevreden waren over uitspraken van de vorige
Minister. Dat staat er goed in beschreven. Ook geeft 81% aan dat er
onvoldoende recherchecapaciteit is om bijvoorbeeld door te rechercheren. 71% van de agenten is ontevreden over het aantal arrestaties van
inbrekers en het terugpakken van misdaadgeld. Dat is een belangrijke
prioriteit van deze Minister. 90% vindt het terugbrengen van de politiesterkte, hetgeen het kabinet doet, een slecht plan. Dit rapport staat bol van
schokkende uitkomsten en heel veel adviezen van de agenten zelf. Ik wil
de Minister vragen of hij kan reageren op dit rapport, op zijn agenten. Ik
snap dat het even wat tijd kost om het allemaal goed door te lezen. De
Minister mag ook schriftelijk reageren, maar wat gaat hij met deze
adviezen doen?
De Minister hoort het: agenten maken zich enorm veel zorgen over de
capaciteit. Ze zeggen dat er onvoldoende rechercheurs en agenten op
straat zijn. Ook als je kijkt naar de feiten en de cijfers van de Minister zelf,
loopt de inzetbare operationele sterkte flink achteruit, meer nog dan op
het eerste gezicht lijkt. Op dit moment hebben we een operatonele sterkte
van 51.500 politiemensen. De Minister wil dit aantal in 2019 met 2.000
terugbrengen. Wanneer de aspiranten alleen voor hun inzetbare deel
worden meegerekend, loopt de werkelijke inzetbaarheid met 4.000 terug.
Wat heeft de Minister daarop te zeggen? De COR gaf dit ook als belangrijk
punt mee gisteren in het NOS-Journaal. De COR trok aan de bel en zei dat
alle bezuinigingen bij elkaar voor een tekort van 1 miljard zorgen. Dat gaat
natuurlijk op een gegeven moment ten koste van de veiligheid. Wanneer
houden die bezuinigingen op, waarom roept deze Minister ze geen halt
toe en wanneer klopt hij bij de Minister van Financiën aan voor meer
geld? Want dat is uiteindelijk nodig.
Dan kom ik op een belangrijke punt waar agenten zich over uitspreken: de
sluiting van de posten. De grootste zorg zit met name in de aanrijtijden.
Daar is de Minister zelf ook verantwoordelijk voor. Als je de posten sluit
en de werkgebieden veel groter en wijder worden, heeft dat natuurlijk niet
alleen consequenties voor de veiligheid van de burger, maar ook voor de
agenten zelf. Ik houd een overzicht van de kaart van Nederland omhoog
zodat iedereen het kan zien. Daar waar het rood is, is het niet goed.
Normaal gesproken is rood een heel mooie kleur, maar in dit geval is het
gevaarlijk rood. De helft van Nederland kleurt rood. Dat wil zeggen dat de
aanrijtijden daar nu al niet gehaald worden. Op aandringen van de SP,
maar ook van de PvdA, kwam de vorige Minister met een brief, waarin hij
heel omslachtig aangaf waar de posten openbleven. We moesten zelf
uitrekenen welke posten zouden sluiten. De Minister is uiteindelijk met
een actueel overzicht gekomen, maar het ontbreekt aan een goed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

7

overzicht van de consequenties. Als je nu al ziet dat in de helft van
Nederland de aanrijtijden niet gehaald worden, dan wil ik graag van de
Minister weten wat er gebeurt als je die posten sluit. Ik wil graag een
risicotaxatie.
De Minister heeft ook het zorgelijke rapport van de inspectie over de
meldkamers bekeken. Uit het rapport kwam naar voren dat er een groot
tekort aan gekwalificeerd personeel is. Er wordt onvoldoende geschoold,
de ICT is een groot probleem en er is sprake van capaciteitsproblemen. De
Minister zegt dat de oplossing één grote meldkamerorganisatie is. Daar
moeten we zes jaar op wachten, maar wat gaat de Minister dan nu doen?
Ik kom op het bezoek van het CDA en de SP aan Tilburg. Wij trekken
regelmatig samen op, bijvoorbeeld met de aanpak van synthetische
drugs. De heer Oskam en ik hebben ook samen schriftelijk vragen over het
tegengaan van deze drugs gesteld. De Minister gaf aan goed te willen
bekijken of je synthetische drugs strafbaar kunt stellen. Het gaat dan om
stoffen die misschien niet op de lijst staan, maar waarvan je wel weet dat
ze worden gebruikt voor de vervaardiging van synthetische drugs.
Wanneer kunnen we hier wat meer van verwachten? Wij zijn erg blij dat
de Minister ermee aan de slag wil gaan, maar we willen natuurlijk wat
meer vaart erin.
Waar ik wat minder over te spreken ben, is dat de politieagenten die ter
plekke komen en de rechercheurs die daadwerkelijk achter de boeven uit
de drugslabs aangaan, soms de laboratoria moeten betreden. Dan staan
ze met hun rubberen schoentjes in een plas zoutzuur. Dat is echt gebeurd.
Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Er is wel een speciale dienst voor, de
Landelijke Faciliteit Ondersteuning Ontmantelen (LFO), maar je moet
agenten niet vragen om een boef te laten lopen omdat ze moeten wachten
op de LFO. Dat werkt niet bij agenten, die willen gewoon zo’n drugslab
binnen en boeven pakken. Wat gaat de Minister hieraan doen? Die
agenten vragen gewoon om een paar luchtmaskers en stevige schoenen,
waardoor ze beschermd zijn.
Tot slot ga ik in op de parate kennis bij de politie. De inspectie zegt dat
deze onvoldoende is, dat agenten voldoende geschoold moeten worden
en dat er een formele regeling en een periodieke toetsing van hun kennis
moet komen. De oplossing van de Minister is dat zoiets in een gesprek
tussen leidinggevenden en agenten moet worden afgesproken. Maar dat
is natuurlijk geen scholing of een formele regeling. Daarmee gooit de
Minister het advies van de inspectie zo de prullenbak in en dat is niet de
bedoeling. Ik vraag de Minister nogmaals vriendelijk: wat gaat hij nu
daadwerkelijk regelen in plaats van een paar gesprekjes?
Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Ik begin met de verbetering van het
aangifteproces. Het probleem is dat veel mensen geen aangifte meer
doen omdat zij denken dat er toch niets mee gedaan wordt. De Minister
komt met de gebruikelijke opsomming van aangifte via internet, de
3D-aangifte, aangifte op locatie, telefonische bereikbaarheid, terugkoppeling over wat er met de aangifte is gebeurd et cetera. Er komt zelfs een
proef met de aangifte van een misdrijf via een app. Verder wordt er
geïnvesteerd in kennis en expertise van de intake- en servicemedewerkers. De eerste resultaten worden uiterlijk 2015 verwacht. De PVV
steunt al deze maatregelen, maar, ik heb het al vaker gezegd en doe het
nu weer, het probleem is vooral dat mensen geen aangifte doen omdat ze
denken dat er toch niets mee gebeurt. Daarom is het ook van belang dat
de pakkans, het ophelderingspercentage en de straffen omhoog gaan.
Uit een enquête van het EenVandaag Opiniepanel blijkt dat 70% van de
slachtoffers van woninginbraak, een high impact crime, niet van de politie
hoort of de dader is gepakt of dat er überhaupt onderzoek is verricht,
terwijl de Minister aangeeft dat het percentage tijdige terugmeldingen
voor woninginbraken in 2014 gemiddeld op 95% ligt. Kan de Minister dit
enorme verschil verklaren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

8

Mijn fractie wijst graag op de Duitse oplossing voor buitenlandse
inbrekers. In Duitsland zetten ze die het land uit met een verbod om zich
ooit nog in Duitsland te vertonen. Ze worden vervolgens in eigen land
berecht en dit werkt met name bij Oost-Europese inbrekers goed. Daar
hebben wij hier ook vaak last van. De PVV wil van de Minister weten of hij
bereid is dit ook in Nederland te doen, of dit in ieder geval alvast te
onderzoeken.
Bij het voorgaande speelt mee dat uit een onderzoek van de Inspectie
Veiligheid en Justitie is gebleken dat de parate kennis van de bevoegdheden bij de agenten in de basispolitiezorg, aangeduid als «blauw op
straat», onvoldoende is. Het gaat dan met name over de basisbevoegdheden staande houden, aanhouden, onderzoek aan lichaam en kleding,
binnentreden en doorzoeken. Dat is een alarmerende conclusie, want het
kan tot gevolg hebben dat zaken stukgaan, ten eerste omdat onrechtmatig
verkregen bewijs niet mag worden gebruikt en ten tweede omdat het
bewijs kan blijven liggen. De Minister geeft in zijn brief terecht aan dat de
vrijblijvendheid van het op peil houden van de vakkennis gaat verdwijnen,
maar de door hem aangekondigde maatregelen zijn in de ogen van de
politievakbond ACP volstrekt onvoldoende, zo blijkt uit een brief van
gisteren. Komt de Minister op korte termijn met een plan van aanpak en
een poging om het achterstallige onderhoud aan vakkennis in te lopen?
Voor een goed functionerende politie is onderwijs en permanent
onderhoud van de vakkennis een absolute voorwaarde. Wat gaat de
Minister in dat kader doen, gelet op de enorme bezuiniging op het
politieonderwijs?
In het verlengde daarvan heb ik nog twee vragen naar aanleiding van het
boek van oud-rechercheur Michiel Princen. Hij stelt dat rechercheurs, door
hem aangeduid als frontsoldaten van de rechtsstaat, pover zijn opgeleid.
Hoe zit het met het opleidingsniveau? Klopt het dat de recherche niet altijd
aan de slag gaat met panklare dossiers die worden aangeleverd door
bijvoorbeeld interne fraude- en securityafdelingen van grote bedrijven?
We hebben van de Minister een overzicht gekregen van de huisvestingslocaties van de politie. Veel politiebureaus worden gesloten. De Minister
zegt dat de toegankelijkheid van de politie gewaarborgd blijft doordat zij
bereikbaar is via meerdere kanalen. Mijn fractie heeft hierover vragen
gesteld. Uit de cijfers van de Nationale Politie blijkt dat de politie in maar
liefst 215 gemeenten niet binnen een kwartier ter plaatse is. Het komt erop
neer dat maar liefst 6 miljoen mensen in een gemeente wonen waar de
politie bij een noodmelding niet op tijd is. Het is dan wel leuk om te horen
dat de politie in het algemeen aan de gestelde norm voldoet, maar kan de
Minister ervoor zorgen dat de politie ook in deze gemeenten daadwerkelijk op tijd komt, niet alleen omdat in een noodsituatie iedere seconde
telt, maar ook om daders op heterdaad te kunnen betrappen? Dan moet je
wel op tijd zijn. Graag hoor ik een reactie hierop.
Uit de media hebben we kunnen vernemen dat de politie in drie kwart van
de meldkamers te weinig mankracht heeft. Dat werkt op dit punt natuurlijk
ook niet bevorderlijk, diplomatiek gezegd. In gewoon Nederlands: het kan
mensenlevens kosten. Mag ik ervan uitgaan dat de Minister dit per direct
gaat oplossen?
Ik kom bij de evaluatie van het Landelijk ExpertiseCentrum Diversiteit. Het
LECD vervult een belangrijke aanjaagfunctie op het thema diversiteit. Een
divers personeelsbestand is een voorwaarde voor een effectieve aanpak
van criminaliteit, zo wordt er geschreven. De PVV is het hier niet mee
eens. Niet een divers personeelsbestand an sich, maar een personeelsbestand met geschikte personen zorgt voor een effectieve aanpak van
criminaliteit. Wat vindt de Minister van korpschef Bouman, die zegt dat
het aantal agenten met een allochtone achtergrond flink moet groeien? Ik
meen te kunnen citeren dat het niet een streven is, maar dat het moet.
Mijn fractie wil van de Minister de garantie dat de meest geschikte
persoon agent wordt, niets meer en vooral niets minder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

9

Het is mijn fractie ter ore gekomen dat mensen die werkzaam zijn in de
beveiliging daarnaast niet aan de slag kunnen als politievrijwilliger. De
reden zou zijn dat die activiteiten niet verenigbaar zijn. De PVV wil van de
Minister weten of dit klopt. We begrijpen wel dat niet iedereen politievrijwilliger kan worden, maar het kan toch niet zo zijn dat beveiligers hiervan
standaard zijn uitgesloten. Zij werken vaak in onregelmatige dienst en zijn
juist flexibel in te zetten. Het kan misschien een betere samenwerking
tussen deze vakgebieden opleveren.
Ik heb nog drie punten die los van de agenda staan. De medewerkers van
de forensische opsporing en de politievrijwilligers maken zich zorgen over
de plicht het politie-uniform te dragen. Zij maken zich zorgen over hun
veiligheid, met name vanwege de toename van geweld tegen agenten. De
Minister heeft op schriftelijke vragen geantwoord dat het dragen van het
uniform niet verplicht is, maar dat is onvoldoende. De Minister zegt in
dezelfde antwoorden ook dat de agenten juist een uniform dragen om als
zodanig herkenbaar te zijn. Wat gaat de Minister doen aan de zorgen van
deze mensen?
Onder de 1.300 agenten die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid op het
spoor, de snelwegen en het water heerst grote onrust en onvrede. Ik heb
begrepen dat specialismen en specifieke kennis verloren gaan als
iedereen overal wordt ingezet. Het is ook inefficiënt. Het schijnt dat de
Landelijke Eenheid, waar de Dienst Infrastructuur van deze agenten onder
valt, de zorgen kent en in overleg is met de medewerkers en de ondernemingsraad. Kan de Minister aangeven hoe deze gesprekken zijn verlopen?
Wat mijn fractie betreft, blijven specialismen behouden en moeten deze
agenten dit werk blijven doen.
De politie heeft gevraagd om zogenoemde wijk-ggz’ers die ervoor zorgen
dat politieagenten aan hun eigen werk toekomen en niet zo in beslag
genomen worden door de problematiek van verwarde personen. Gaat de
Minister gehoor geven aan dit verzoek dat door de heer Van Essen van de
korpsleiding is gedaan?
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Voorzitter. Gisteren lieten
duizenden politieagenten hun stem horen in een protestmars voor een
betere cao. Zij gaven aan dat het kabinet geen enkele waardering toont
voor het politievak en dat ze klaar zijn met het afbraakbeleid. Veel beter
kan ik het niet zeggen. Dagelijks ondervinden agenten de gevolgen van de
mislukte reorganisatie. Al jarenlang staan zij op de nullijn, terwijl
politiemensen van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat voor een veiliger
Nederland zorgen. Laten we eerlijk zijn, politieagenten verdienen gewoon
een beter salaris. Het zware werk verdient meer waardering, helemaal in
een tijd van toenemende terreurdreiging, waarin agenten meer taken
hebben gekregen. Mijn fractie steunt daarom de voorstellen voor een
loonsverhoging van 3,3%. Ook verdienen onze politiemensen een
reorganisatiebonus. Komt de Minister hieraan tegemoet of veegt hij dit
net als zijn voorganger Opstelten als niet reëel van tafel?
Terwijl agenten steeds zwaardere acties moeten voeren voor een kleine
salarisstijging, kost het mismanagement de politie al jarenlang honderden
miljoenen euro’s. De afgelopen week zagen we hier weer voorbeelden
van. Allereerst wordt het budget voor meer blauw op straat gebruikt voor
de verbouwing van verhoorruimtes op politiebureaus. Zo wordt
Nederland niet veiliger. Verder is de parate kennis van agenten onder de
maat en hoort 72% van de slachtoffers van woninginbraak niets van de
politie. Drie kwart van de meldkamers heeft te weinig mankracht.
Mensenlevens komen zo op het spel te staan. De agressie tegen het
NS-personeel toont aan dat de opheffing van de spoorwegpolitie een
kapitale fout is geweest. Erg teleurstellend is het ook dat de komst van
extra jihadrechercheurs door organisatorisch falen forse vertraging
oploopt. Al deze voorbeelden laten wederom zien dat het piept en kraakt
binnen de Nationale Politie. Wellicht kan de korpschef zich beter op deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

10

enorme problemen richten dan steeds absurdere plannen lanceren. Want
namens wie sprak de baas van de Nationale Politie eigenlijk toen hij
aangaf de taaltoets te willen schrappen? Vindt de Minister ook dat
agenten die gebrekkig Nederlands spreken bij de politie moeten worden
toegelaten? Ook in de jaren tachtig stroomden politiemensen in die niet
taalvaardig waren. Ik heb als agent met eigen ogen gezien hoe rampzalig
dit was voor de kwaliteit van het politiekorps. Dienders die de taal niet
beheersen, zijn slecht voor de geloofwaardigheid en het gezag van de
politie. Het is dan ook een vreselijk plan van de korpschef die terug wil
naar het pre-Fortuyn tijdperk. De heer Bouman lijkt al langer niet geschikt
om leiding te geven aan de nieuwe politieorganisatie.
De voorzitter: Ik grijp nu in, meneer Bontes. U spreekt iemand aan die
zich niet kan verdedigen. U kunt zich richten tot de Minister.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Dan vraag ik de Minister of
het niet beter is als de heer Bouman met pensioen gaat.
Mevrouw Wolbert (PvdA): Voorzitter. De meldkamer is het eerste
aanspreekpunt voor mensen in nood en de plaats van waaruit hulpverleners aangestuurd worden. Dat is goed werk. Uiterst betrouwbaar zijn is
daarom letterlijk van levensbelang. Tot 2021 moeten de meldkamers goed
blijven functioneren. Daar zijn grote zorgen over. Op zich is het goed dat
de inspectie een nulmeting heeft gedaan. Hieruit blijkt dat niet alle
meldkamers de wettelijk verplichte directeur hebben, dat technische
systemen niet goed beheerd worden en deels verouderd zijn, dat er te
weinig personeel is en dat dit niet wordt vervangen en dat er niet overal
mogelijkheden zijn om het werk in geval van nood door een andere
meldkamer over te laten nemen. Dat zijn zorgwekkende conclusies, waar
snel wat aan moet gebeuren. De bemensing moet op peil gebracht
worden, verouderde systemen zoals de analoge 112-inbelstructuur
moeten vervangen worden en de uitwijkmogelijkheden moeten gerealiseerd worden. Daarbij moet het werk wel door blijven gaan. Dit alles
gebeurt nu nog in een bestuurlijk complexe wereld waarin de veiligheidsregio’s de verantwoordelijkheid voor de meldkamers hebben. In de brief
staan de urgentie en de mogelijkheden. De Minister onderkent de
mogelijkheden om het aan te pakken. Wij denken dat het belangrijk is dat
de Minister de verantwoordelijkheid zo snel mogelijk bij de Landelijke
Meldkamerorganisatie (LMO) neerlegt, zodat er gewerkt kan worden aan
standaardisatie en vernieuwing onder verantwoordelijkheid van de
Minister. We moeten de strijd tussen regio’s en regionale belangen achter
ons laten en regelen dat meldkamers goed georganiseerd en toegerust
zijn. Op dit moment is het de bedoeling om het wetsvoorstel voor de LMO
per januari 2016 in te laten gaan. Mijn fractie vraagt zich af of dit
vervroegd kan worden. Graag hoor ik een reactie van de Minister.
Ik zou op deze plek graag een lans willen breken voor de medewerkers. De
inspectie zegt daar wat over. De medewerkers staan onder grote druk, niet
alleen omdat de roosters niet goed rondkomen, maar omdat er in alle
organisaties met veranderingen veel onzekerheid is. Ik vraag de Minister
dat niet te onderschatten. We hebben het gezien bij de brandweer en we
zien het nu ook bij de politie en de meldkamers. Ik zie het als een soort
sluitpost in de stukken staan. Ik denk dat we het er met zijn allen over eens
zijn dat ondersteuning van de medewerkers, informatie en communicatie
heel erg belangrijk zijn. Als het op dat punt niet goed blijft gaan, kunnen
we de hele reorganisatie en opschaling wel vergeten.
Ik vraag aandacht voor de alarmering in geval van een noodsituatie. We
kennen hiervoor sinds jaar en dag het systeem van de sirenes. De laatste
jaren worden er nieuwe technieken aan toegevoegd, zoals NL-Alert. Deze
nieuwe technieken bieden mogelijkheden om meer informatie te geven,
maar ze zijn nog lang niet uitgekristalliseerd en zeker niet bij iedereen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

11

ingeburgerd. Toch lijkt het ministerie de keuze gemaakt te hebben om het
sirenenetwerk na 2017 uit te zetten om kosten te besparen. Deze keuze
komt voor mijn fractie in ieder geval te vroeg nu NL-Alert en de mobiele
telefoons voor veel mensen nog een te onzeker alternatief zijn. Kan de
Minister mij bevestigen dat de sirenes gebruikt en onderhouden blijven
worden zolang een behoorlijk deel van de bevolking geen alternatief heeft
om van grote calamiteiten op de hoogte gebracht te worden?
De politie is al jarenlang bezig met te verbeteren van het aangifteproces
met een digitaal loket, internetaangifte, 3D-aangifte – iets wat voor een
leek als ik echt een geweldig vooruitzicht is – maar dat kunnen niet altijd
vervangers zijn. Zeker bij high impact crimes is het doen van aangifte bij
de slachtoffers aan huis een belangrijk alternatief, maar daar lezen we
niets over. Is dit geschrapt of is het gewoon toeval dat er in de brief van
de Minister helemaal niets over gezegd wordt? We willen niet dat
aangiften die voor de verzekering worden gedaan als vervangend worden
gezien en als een soort kleine criminaliteit worden weggezet. Het uitkeren
van de schade door de verzekeraar komt als het ware in de plaats van het
vinden van de dader. Dat vinden wij een verkeerde ontwikkeling en we
horen graag wat de Minister ervan vindt.
Mijn collega Marcouch heeft hier vaak benadrukt dat een divers samengesteld politieapparaat hard nodig is, vooral omdat het de veiligheid dient.
Als diversiteit al niet een doel op zich zou moeten zijn, dan is het in ieder
geval wel van belang dat in buurten met een gemengde bevolkingssamenstelling politieagenten rondlopen die de buurt begrijpen en als het
ware kunnen lezen. Wij zijn blij dat de heer Bouman wil dat een kwart van
de nieuwe agenten van allochtone afkomst is. De werving van die
politieagenten zal nogal wat vergen. Hoe denkt de Minister over deze
werving en hoe kan die worden verbeterd zodat er daadwerkelijk een
divers samengesteld politiekorps ontstaat? Wij staan niet achter de
mening van de korpschef dat de taaltoets voor nieuwe agenten moet
worden geschrapt. Allochtone politieagenten moeten niet een soort
tweederangs agenten worden die de Nederlandse taal niet machtig zijn.
Een politieagent moet op elk moment, ook aan het begin van de
opleiding, met iedereen op niveau kunnen communiceren.
Mevrouw Tellegen (VVD): Ter verheldering: vindt de PvdA dat de taaleis
een toelatingsvoorwaarde is of niet? Hoe kijkt de PvdA aan tegen die 25%
allochtonen? Moet dat een quotum of eerder een ambitie zijn?
Mevrouw Wolbert (PvdA): Laat ik daar meteen helder over zijn. De PvdA
vindt dat de taaltoets vooraf gedaan moet worden en niet dat de
taalvaardigheid in de loop van de opleiding opgebouwd en aan het eind
getoetst moet worden. De reden daarvoor is dat mensen in opleiding
vanaf het begin op straat zijn. Wij vinden dat zij te allen tijde met iedereen
op elk moment goed moeten kunnen communiceren. Wat betreft het
quotum stel ik voor eerst eens te beginnen met het streven naar 25%. Dat
is altijd onze houding als het gaat om quota. We beginnen met de
vrijwillige inzet van zo veel mogelijk instrumenten om die 25% te halen.
Als dat niet lukt, kun je altijd hardere wettelijke eisen gaan stellen.
De juridische kennis bij de politie is niet op niveau. Als je op niveau wilt
communiceren en functioneren, moet je wel weten wat je bevoegdheden
zijn. Dat moet parate kennis zijn. Als je eerst moet opzoeken of iets mag,
dan gaat dat in de dagelijkse praktijk niet werken. De inspectie concludeert
dat het vaak aan die parate kennis ontbreekt. De Minister laat weten dat
hij gaat werken aan het integrale kwaliteitssysteem. Wat ons betreft moet
heel duidelijk worden dat er geen sprake mag zijn van vrijblijvendheid bij
het onderhouden van vakbekwaamheid. Leidinggevenden en agenten zelf
zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van de vakkennis. Het wordt op
korte termijn onderwerp van de functioneringsgesprekken. De PvdA wil
weten hoe het eigen initiatief om kennis bij te spijkeren bij de politie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

12

wordt gestimuleerd. Mijn andere punten over de reorganisatie en
operationele sterkte zal ik in mijn tweede termijn naar voren brengen.
Mevrouw Kooiman (SP): Ik mis in het verhaal de zorgen die de COR
gisteren wederom heeft geuit over de tekorten, die bij elkaar opgeteld
uitkomen op 1 miljard, en dat dit tekort natuurlijk consequenties heeft
voor de capaciteit. De politie kan nu het werk al niet aan, de stapels blijven
nu al liggen. Wat heeft de PvdA daarop te zeggen?
Mevrouw Wolbert (PvdA): Ik ben natuurlijk heel blij met deze vraag over
de operationele sterkte, want dan hoef ik daar in de tweede termijn niet
meer op terug te komen. Er zijn afspraken gemaakt om de operationele
sterkte op 49.500 fte’s te houden. Daar worden aspirant-agenten die voor
40% inzetbaar zijn bij opgeteld. Ik wil buiten het gegoochel met cijfers
blijven. Twijfel over de relatief lage instroom op de Politieacademie baart
ons wel zorgen. Wij gaan ervan uit dat wij op de Minister kunnen
vertrouwen wat betreft de afspraken die over de operationele sterkte zijn
gemaakt.
Mevrouw Kooiman (SP): Dat is niet het antwoord op de vraag. De COR
zegt dat de tekorten enorm oplopen en heeft geconstateerd dat er een gat
in de begroting komt van bijna 300 miljoen. De PvdA heeft eerst gezegd
dat ze niet meer gaat bezuinigen op veiligheid. Blijft de PvdA achter deze
uitlating staan?
Mevrouw Wolbert (PvdA): Wat betreft de sterkte en de afspraken die we
daarover met de Minister hebben gemaakt, wil ik nogmaals benadrukken
dat «iets op peil houden» niet hetzelfde is als «het moet minder worden».
Wat betreft de druk op de begroting van Veiligheid en Justitie, die er
onmiskenbaar is, verwijs ik naar de afspraak om dit bij de behandeling
van de Voorjaarsnota uitgebreid aan de orde stellen.
De heer Segers (ChristenUnie): Dat laatste vind ik bevreemdend omdat er
een duidelijke uitspraak van zowel de VVD- als de PvdA-fractie lag dat er
niet meer bezuinigd mag worden op veiligheid. Staat de PvdA achter die
uitspraak, ja of nee?
Mevrouw Wolbert (PvdA): Bezuinigen is volgens mij echt iets anders dan
het aanvullen van tekorten die er mogelijk ontstaan. Men kan de PvdA aan
het regeerakkoord houden en daar wil ik in dit geval ook gewoon naar
verwijzen. Daarin staat volgens mij klip-en-klaar wat de afspraken zijn.
De heer Segers (ChristenUnie): Als er grote gaten vallen, dan wordt er de
facto bezuinigd op de veiligheid. Er vallen gaten, mensen moeten elders
inspringen, de politie is minder beschikbaar voor de burgers. Het gaat dus
ten koste van veiligheid. Wat is de inzet van de PvdA?
Mevrouw Wolbert (PvdA): Dat ben ik echt niet met de heer Segers eens.
Het vallen van gaten is niet hetzelfde als bezuinigingen. Er zijn vele
manieren om slimmer en anders te organiseren en gebruik te maken van
inzet en ICT. Ik vind helemaal niet dat bezuinigen en het vallen van gaten
een-op-een gelijk zijn. Uitval kun je misschien op andere manieren
opvangen. Voor het aanvullen van tekorten blijf ik verwijzen naar de
Voorjaarsnota. Het is een goede gewoonte in dit huis en die wil ik deze
commissie niet onthouden.
De heer Oskam (CDA): Voorzitter. Ik maak graag van de gelegenheid
gebruik om de korpschef te feliciteren met de nieuwe standaard die
gisteren door de Koning is uitgereikt. Het is een mooi moment voor de
Nationale Politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

13

Voordat ik de agenda langsloop, wil ik drie actuele punten noemen die
geld kosten. Gisteren hebben wij in het NOS-Journaal de voorzitter van de
COR gehoord, die ons waarschuwde voor het gat in de begroting van de
politie van 230 miljoen en dat dit consequenties gaat hebben voor het
politiewerk. Wij hebben dit met de vorige Minister al eerder besproken,
die daar toen wel wat makkelijk over deed. We krijgen het nu vanuit de
politie zelf te horen, niet van de vakbond maar van de COR. Kloppen de
signalen van de COR en wat gaan we eraan doen? De Minister heeft
steeds gezegd dat hij geen geld heeft en er niets meer bij krijgt. Mijn
tweede punt is de manifestatie op het Malieveld van gisteren. Mevrouw
Kooiman en anderen noemden al de gele kaart die getrokken is en de
nachtrust van de Minister om erover na te denken. De Minister ziet er
goed uit, hij zal ongetwijfeld goed geslapen hebben. De Minister heeft in
het VAO van afgelopen dinsdag gezegd dat hij gesprekken met de bonden
zal aangaan. Wij weten ambtshalve dat de bonden gisteren zijn langs
geweest. Wanneer is het gesprek met Minister Dijsselbloem?
Mijn derde punt, dat de heer Bontes al aanstipte, is de 105 miljoen. We
zijn flink te hoop gelopen over de bezuinigingen bij de politie. In het
regeerakkoord is een bedrag van 105 miljoen opgenomen om de politie
tegemoet te komen. Dat is een kwaliteitsimpuls, een geoormerkte
uitkering. Het was om parketsecretarissen naar de politie te halen, om
meer blauw op straat te krijgen en voor versterking van de recherchecapaciteit. Maar wat lazen wij vorige week? Dit geld gaat naar de verbouwing
van politiebureaus om deze bureaus Salduz-proof te maken, om het zo
maar te noemen. Hoe zit dat? Hoe kan het dat het geld naar andere
onderwerpen gaat als we met elkaar hebben afgesproken om de
strafrechtketen te versterken via een impuls bij de politie?
Ik kom op de aangifteverbetering. Een 3D-locatie klinkt heel aantrekkelijk
en heeft natuurlijk een functie als het gaat om zichtbare aanwezigheid van
de politie in de wijk. Wij hebben afspraken gemaakt over de huisvestingsplannen met het gezag, maar ook met het lokaal bestuur. Is zo’n 3D-locatie
een politiesteunpunt, zoals ze dat in de toekomst gaan noemen? De
Minister zegt elke keer dat aangifte doen via internet een goede manier is.
Hij vergeet erbij te zeggen dat dit alleen maar kan als er geen opsporingsindicatie is. Dat is ook logisch, want als je meer te vertellen hebt aan de
politie, moet de recherche kunnen doorvragen en heeft internetaangifte
geen zin. We kunnen er natuurlijk mooi over praten, maar in de praktijk
betekent dit dat het OM en de politie niets met zo’n aangifte doen. Het is
goed om dit in het kader van verwachtingsmanagement aan de burger te
melden. Als je via internet aangifte doet, gebeurt er niet zo gek veel mee,
behalve dan dat de politie misschien vraagt om alsnog naar het bureau te
komen. Daarmee is het idee van internetaangifte toch een beetje weg.
Ik kom op het punt van de terugkoppeling nadat er aangifte is gedaan. Als
er bij je ingebroken is, is het goed als je bericht krijgt van de politie dat je
aangifte in behandeling is genomen. Als er daarna niets meer mee
gebeurt of wordt gemeld dat er geen opsporingsindicatie is, of dat er geen
tijd is of geen prioriteit, dan schiet het melden aan de burger zijn doel
voorbij. Elke andere aangifte moet dus in persoon of aan het bureau –
voor zover dat nog niet gesloten is – of thuis bij de mensen via een
politieambtenaar worden gedaan. Ook in vorige AO’s hebben we daarbij
stilgestaan. Via de motie die we vorige week hebben ingediend hebben
we aandacht gevraagd voor de diender die geen gebruik kan maken van
zijn mobiele apparaat. Althans, nog niet. Ik hoop dat het in de toekomst
wel kan. De applicatie zit er niet op, je kunt alleen een kenteken opvragen
en nog wat andere kleine dingen doen. Het wordt opgeschreven in een
boekje en later uitgewerkt aan het bureau. Een week later komt de
recherche weer langs om een handtekening te vragen. Ik heb het bij mijn
eigen moeder gezien. Het is erg omslachtig. Het zou anno 2015 toch veel
efficiënter kunnen? Kan de Minister reageren op het voorstel om gebruik
te maken van bijvoorbeeld een computer of een tablet bij aangevers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

14

thuis? Ik snap de beveiligingsproblemen, maar je kunt het via een
internettoegang op locatie of via een beveiligde USB-stick vrij gemakkelijk
regelen.
Op dit moment gaat het sluiten van politiebureaus sneller dan de 3D- of
internetaangiften kunnen bijhouden. In Oost-Nederland, en dan praat ik
over vijf voormalige politieregio’s, is er geen 3D-loket. Gaan daar dan
geen bureaus dicht? De Minister stelt dat er steeds meer via internet
gebeurt en dat daarom bureaus dicht kunnen. Hij spiegelt dit graag aan de
ontwikkelingen in de banksector, maar dat is natuurlijk een heel andere
sector. Dat internetbankieren gaat bij mij meestal goed, maar bij de politie
is dat nog steeds niet het geval. Wanneer komt de evaluatie van de
aangifte onder nummer voor slachtoffers van bedreiging en geweld? De
Minister heeft gezegd dat de evaluatie dit voorjaar zou komen, maar waar
in de pijplijn bevindt zich die evaluatie op dit moment?
Dan kom ik op de huisvestingslocaties voor de basisteams. In het AO van
11 februari heeft de Kamer de Minister uitdrukkelijk gevraagd welke
politiebureaus er de komende jaren gesloten gaan worden en welke
consequenties dat heeft voor de bereikbaarheid van de politie en voor de
aanrijtijden. De Minister heeft geantwoord met een lijst van politiebureaus
die openblijven en steunpunten die de komende jaren ingericht gaan
worden. Dat is slim, maar het is nog geen antwoord op de vraag van de
Kamer. Er worden de komende jaren 200 politiebureaus gesloten.
Uiteraard heeft de Minister gezegd dat het in tien jaar gaat gebeuren, we
nemen er echt de tijd voor, maar de consequenties zijn mij nog niet
duidelijk en het geeft echt onrust in het land. Burgemeesters en
wethouders dienen erbij betrokken te zijn, maar het zijn vooral de
regioburgemeesters die dat doen namens de regio. De Minister zei op
11 februari dat de dienstverlening en aanrijtijden intact blijven en dat de
bureaus uiteraard over het hele land verspreid blijven. Blijven de
aanrijtijden in Noord-Nederland zo dat de politie in 80,4% van de
prio-1-meldingen binnen een kwartier ter plaatse is? Ik graaf even in mijn
geheugen en geloof dat de norm zelfs 90% was. Verder zijn de cijfers in
regio’s als Amsterdam en Den Haag nogal vertekend omdat in 10% van de
prio-1-meldingen de aanrijtijd niet genoteerd is. De uiteindelijke huisvestingsituatie wordt met het lokale gezag afgestemd. Het lokale gezag
besluit erover, zei de Minister geruststellend in het AO van 11 februari. Dat
klinkt toch weer anders dan hetgeen de Minister nu in zijn brief schrijft. In
het artikel 19-overleg van 8 december jongstleden, waarin hij met tien
regioburgemeesters, de voorzitter van het College van procureursgeneraal en de korpschef overleg heeft gehad, hebben deze voorstellen
voorgelegen. Ik bewaar de rest voor mijn tweede termijn.
De heer Segers (ChristenUnie): Voorzitter. Als het over de politie gaat,
gaat het ook over de cao die moet worden afgesloten. Dat heeft een heel
hoge prioriteit. We weten dat de zorgen daarover groot zijn en dat de
onvrede onder politiemensen toeneemt. Ondertussen staat ook het
budget van de Minister onder druk. We hebben de verhalen gehoord van
de COR en tegelijkertijd ligt er de belofte van twee regeringsfracties bij
monde van een vorige woordvoerder dat er niet meer bezuinigd mag
worden op veiligheid. Wat is de inzet van de Minister als aan de ene kant
de eisen, die de ChristenUnie gerechtvaardigd vindt, toenemen en aan de
andere kant de tekorten oplopen? We kunnen niet het ene gat met het
andere vullen. Deze Minister moet inderdaad gaan praten met de Minister
van Financiën, maar wat is de inzet van de Minister? Is de belofte die hij in
een vorige functie heeft gedaan, namelijk dat er niet wordt bezuinigd op
veiligheid, een belofte waar hij als Minister voor staat?
Over de sluiting van de politiebureaus is in een VAO eerder deze week al
gesproken. Er zijn moties ingediend en er bestaan terecht grote zorgen,
ook bij mijn fractie. De Minister heeft de moties ontraden. Hij zegt dat er
heel zorgvuldig mee wordt omgegaan en dat het lokaal maatwerk moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

15

zijn. Dat zijn toch wel heel open, algemene formuleringen. Aanrijtijden in
de stad en op het platteland kunnen inderdaad verschillen, maar het
sluiten van een politiebureau mag niet leiden tot het verder oplopen van
de huidige aanrijtijden. Garandeert de Minister dat dat inderdaad niet zal
gebeuren?
De politievakbonden wijzen erop dat de wijkagenten in de praktijk te
weinig toekomen aan hun taken in de wijk, waar ze voor zijn. Ze worden
elders ingeroosterd voor andere diensten, bijvoorbeeld de spoeddiensten.
Dat is uiteraard belangrijk, maar er moet voldoende personeel zijn voor de
zorg in de wijk. Wijkagenten moeten zichtbaar en aanspreekbaar zijn in de
buurt. Ze kunnen een heel belangrijke preventieve bijdrage leveren aan de
bestrijding van criminaliteit, maar bijvoorbeeld ook van radicalisering,
waar we in andere contexten over spreken. Herkent de Minister deze
problematiek? Zegt de Minister toe om met maatregelen te komen opdat
wijkagenten weer voldoende tijd voor de taken in de wijk hebben? De
Minister heeft naar aanleiding van een motie toegezegd dat per 1 juli 2015
de norm van één wijkagent per 5.000 inwoners gehandhaafd wordt. We
hebben nog maar een kleine drie maanden tot 1 juli. Houdt de Minister
woord? Is dat een belofte die nog steeds staat?
Er zijn al meerdere vragen gesteld over de uitspraken van de korpschef
over het flexibeler omgaan met de taaltoets. Zegt de Minister dat bij het
afleveren van politieagenten door de Politieacademie er geen twee
verschillende standaarden kunnen zijn en zal iedereen gewoon hetzelfde
niveau moeten beheersen? Ik hoor graag een reactie van de Minister. Het
lijkt mij een heel belangrijke garantie dat de mensen die we uitsturen, die
het blauw op straat vertegenwoordigen, allemaal aan dezelfde kwaliteitsnormen voldoen.
Er zijn grote zorgen over het capaciteitsprobleem bij de meldkamers en
het gebrek aan samenwerking. De Minister heeft op lange termijn
oplossingen, maar hij wil terughoudend zijn met hem invullen van de
vacatures en zegt dat als het voor de continuïteit nodig is om vacatures
open te stellen, dit ook gebeurt. Hoe komt het dan dat meldkamers nog
steeds onderbezet zijn? Ons bereiken signalen dat dit enorme druk
oplevert bij medewerkers van de meldkamer, omdat het echt een
stressverhogende factor is als je met heel weinig mensen zo’n belangrijke
taak moet doen. Ik werd door de reactie van de Minister niet gerustgesteld. Hoeveel urgentie voelt hij bij het oplossen van de zorgen over
capaciteit, de techniek die niet op orde is en gebrek aan coördinatie? Wat
gebeurt er op de korte termijn?
De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter. Politiemensen staan vaak in de
vuurlinie, vaak in figuurlijke zin, maar regelmatig ook letterlijk. Iedereen
heeft er een mening over en iedereen heeft ermee te maken. Gisteren
hadden we een prachtige ceremonie bij de uitreiking van de standaard
door de Koning aan de korpschef van de politie. Mijn gelukwensen
daarmee.
Het was een mooi moment waarbij erkenning en waardering werd
uitgesproken voor al die politiemensen die dag in, dag uit met veel
vakmanschap hun werk doen en bijdragen aan een veilige samenleving.
Dat verdient ons aller erkenning en waardering. Het is eigenlijk jammer
dat je tegelijkertijd merkt dat er ook een andere wereld is dan die van de
mooie ceremonie van de erkenning en de waardering en dat er toch wel
heel veel bezorgde politiemensen rondlopen in ons land. We zouden dat
met elkaar graag anders willen zien. Ik spreek de Minister daar ook graag
op aan. Wil hij in zijn nieuwe rol er alles aan bijdragen om de werelden
van het Binnenhof en van buiten het Binnenhof zo dicht mogelijk bij elkaar
te brengen, zodat de erkenning en waardering ook gevoeld en gemerkt
wordt door de politiemensen? Dit heeft natuurlijk allereerst te maken met
de reorganisatie, waar we later uitvoerig op terugkomen, maar waar ik
wel iets over wil zeggen. Er wordt altijd gereageerd als er zorgen worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

16

geuit. Elke reorganisatie van grote omvang brengt de nodige onvrede met
zich mee. Er is alle begrip voor de betrokkenheid en de onvrede, maar het
is niet anders. Hoe filtert de Minister uit alle, op zichzelf begrijpelijke,
verhalen, de signalen waarmee snel iets gedaan moet worden, de zaken
waar we niet aan mogen wennen of in berusten? Mensen balen gewoon
van de langdurige onzekerheid over de eigen positie, maar ook van
onzekerheid over de cao-kwestie, waarnaar we op afstand staan te kijken
en waarvan we allemaal hopen dat er zo snel mogelijk duidelijkheid over
komt. Dat is heel belangrijk voor de praktijk van het politiewerk.
Een ander punt waarin we de politie de steun willen geven die ze verdient,
is de omgang met schietincidenten. Mevrouw Tellegen sprak er al over. Ik
vond de column en de opmerkingen van de korpschef over het omgaan
met schietincidenten een schot in de roos, om maar een passend beeld te
gebruiken. Ik snap hoe het juridisch allemaal werkt en het is allemaal
keurig volgens het boekje, maar er zit ook een emotionele kant aan. Voor
politieagenten – en hetzelfde geldt voor militairen, zoals in de zaak Eric O.
– voelt het heel beroerd om tussen de boeven in een rechtszaak te
belanden, terwijl ze in de uitoefening van hun functie te goeder trouw zijn
geweest. Dat zouden we die politieagenten en militairen niet moeten
aandoen. Ik steun het pleidooi om de Minister te vragen of hij kan bekijken
of er een wetswijziging mogelijk is om op een andere manier met die
politieagenten en militairen om te gaan. Natuurlijk moeten ze zich houden
aan de wettelijke grenzen en de instructies, geen enkel misverstand
daarover, maar het gaat puur om de manier waarop er vervolgens mee
wordt omgegaan. Kan dat niet veel meer binnen het tuchtrecht dan wel
specifieke procedures worden gebracht?
«De politie dichtbij de burger» is een credo dat hier breed beleden wordt,
maar dat in de praktijk nog best lastig voor elkaar te krijgen is. We zien dat
politiekantoren sluiten, wat heel veel onvrede en onrust oplevert, en dat
de aanrijtijden op het platteland vaak ernstig tekortschieten. Dit kwam
onlangs in een onderzoek weer naar voren en ik hoor ook geluiden in de
praktijk. Als je in de rand van een gebied zit, kan er wel ergens in de verte
een robuust team zijn, maar daar heb je niet zo heel veel aan als er echt
iets aan de knikker is, want dan duurt het wel erg lang. Als een verdachte
wordt opgepakt, ben je soms heel lang bezig om die naar een politiebureau te brengen. Is dat saneren van die politiebureaus niet doorgeschoten? Er liggen moties over, collega’s hebben er vandaag over
gestemd en wij steunen dat pleidooi. Wij hebben ons sterk gemaakt voor
het in de wet verankeren van het aantal wijkagenten. De wet is mooi,
maar het moet ook waargemaakt worden. Het aantal moet gehaald
worden. Wordt die datum van 1 juli echt gehaald? Zijn er dan niet alleen
voldoende mensen met een bordje «wijkagent» om hun nek, maar hebben
ze ook echt de tijd om werk te maken van het wijkagent zijn? Dat zijn wel
twee dingen die bij elkaar horen.
Tijdens werkbezoeken, ook aan het Openbaar Ministerie, merk ik dat er
flinke zorgen bestaan over het feit dat de aangiften niet helemaal van de
kwaliteit zijn die men graag ziet. Wat is de inzet van de Minister op dit
punt?
Uit de brief over de meldkamers blijkt dat de kwaliteit onvoldoende is. De
techniek loopt achter. Het is niet goed dat er vanwege verschillende
systemen onvoldoende afstemming mogelijk is. Ik hoor graag de reactie
van de Minister op de signalen over tekortschietende kwaliteit bij de
meldkamers.
Voorzitter: Tellegen
Mevrouw Berndsen (D66): Voorzitter. Er zijn te veel onderwerpen om in
korte tijd te behandelen. Er moeten keuzes gemaakt worden en daar baal
ik van, maar het is niet anders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

17

Een nieuwe Minister, nieuwe kansen. De Minister wordt geconfronteerd
met kritische rapporten, een ingrijpende reorganisatie, te veel prioriteiten,
te weinig capaciteit, falende ICT, een hoog ziekteverzuim en gebrek aan
draagvlak onder politiepersoneel. Verbazend genoeg vond de voorganger
van de Minister dat alles naar wens ging. Ik hoop dat deze Minister het lef
heeft om te erkennen dat er grote problemen zijn en dat hij een eerste
stap gaat zetten om samen naar oplossingen te zoeken. Zo’n 60.000
mensen wachten op een rechtvaardige cao. Ik meng mij niet in die
discussie, maar ik vraag de Minister wel om hier grote aandacht aan te
besteden, want het gaat om waardering en erkenning van zeer veel
mensen die in de frontlinie staan.
De reorganisatie bij de politie kost tijd, energie en geld. Wij maken ons
grote zorgen over de financiën. Het kabinet heeft 230 miljoen gereserveerd voor frictiekosten, maar het lijkt erop dat de reorganisatie
honderden miljoenen extra gaat kosten. Wat zijn tot nu toe de daadwerkelijke kosten binnen dit incidentele budget? Hoeveel meer dan begroot
heeft de reorganisatie tot nu toe gekost? Als de Minister geen antwoord
kan geven, betekent dit dan dat de Minister hier anno 2015 nog geen zicht
op heeft?
Er zijn investeringen en besparingen beloofd. Structureel 105 miljoen per
jaar extra voor «blauw op straat» en voor opsporing. Collega Oskam had
het er ook al over. Geldt dit bedrag nog steeds of is het minder geworden?
Hoeveel meer blauw op straat en capaciteit voor opsporing zijn er
gekomen? Wat betreft opsporing zijn er grote zorgen over capaciteit en
kwaliteit bij zowel recherche als analyse. Ik heb er de vorige Minister ook
al naar gevraagd. Die zorgen zitten zeker ook bij het Openbaar Ministerie,
want het heeft natuurlijk consequenties voor de opsporingspercentages.
De vorming van de Nationale Politie moet ook tot structurele besparingen
leiden. Wat zijn de in 2013 en 2014 beoogde en gerealiseerde besparingen? Hoe gaat de Minister precies de tegenvallers dekken? Is hij bereid
om geld vrij te maken voor de politie? In tegenstelling tot hetgeen collega
Tellegen zegt, ben ik het er niet mee eens dat we het daar nu niet over
moeten hebben. Als je wilt bijsturen, moet je dat op een juist moment
doen. De zorgen zijn groot en er is al vaak genoeg aangegeven dat de hele
veiligheidsketen in de rode cijfers zit, en dat geldt zeker voor de politie.
Voor het aanvalsplan ICT was ook een bedrag gereserveerd. De stagnatie
in personeel, financieel en inhoudelijk opzicht zijn nog niet opgelost.
Waarom niet? Wanneer wordt dit wel geregeld? Ook hier maken wij ons
zorgen over. Wij maken ons ook zorgen over de ICT-consultants bij de
politie. Er moest in 2012 binnen twee weken een nieuwe CIO (Chief
Information Officer) aan de slag en deze moest per se van Boer & Croon
komen. Was de aanstelling een bewuste dropping van een ministergetrouwe persoon? Waarom moest dit na zo veel jaren ICT-gedoe bij de
politie ineens zo gehaast binnen twee weken geregeld worden? Rechtvaardigt een kritische situatie dat aanbestedingsregels en salarisnormen
genegeerd worden? Dat gebeurde niet alleen toen, maar ook nog
gedurende ruim twee jaar na de oorspronkelijke opdracht, die drie tot zes
maanden zou duren. Hoe kan de Minister in de duisternis van deze inhuur
de weg vinden? Zijn deze kosten ten laste van de politiebegroting of ten
laste van de begroting van het ministerie gebracht?
Het imago van de politie en het vertrouwen van mensen worden
geschaad door het doen van valse politieke beloftes. Het kabinet heeft
veel moois beloofd over het aangifteproces. Als je aangifte doet, zie je
daarvan het resultaat, werd in 2012 beloofd. Burgers en ondernemers
zouden precies weten wanneer ze weer wat over hun aangifte hoorden.
Toch werd onlangs bekend dat zeven op de tien mensen niets horen na
aangifte van een woninginbraak. Hoe verklaart de Minister dit? 31% van
de mensen bij wie een poging tot inbraak is gedaan, doet geen aangifte
omdat ze het idee hebben dat het geen zin heeft. Hoe verklaart de Minister
dat een op de drie winkeliers geen aangifte doet omdat het volgens hen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

18

toch geen zin heeft? Ontevreden en teleurgestelde mensen zijn minder
bereid om aangifte te doen. Klopt het dat de aangiftebereidheid in
vergelijking met 2005 bijna 20% is afgenomen? Dat is geen reden voor het
kabinet om trots te zijn.
Ook over drugscriminaliteit zijn politieke beloften gedaan, maar er is
weinig waargemaakt. Brabantse burgemeesters vrezen machtige
criminelen. Eerst riep het kabinet dat geen intensivering nodig was in
Zuid-Nederland, maar daarna zijn er 125 politiemensen van andere
eenheden naartoe doorgeschoven. Ook kwam er 300 man recherchecapaciteit voor de liquidaties in Amsterdam. Ondanks grote inzet komen politie
en justitie niet verder in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit. Op
welke termijn gaat het kabinet de problemen met georganiseerde
criminaliteit, liquidaties, illegale drugshandel en dumpingen van
drugsafval oplossen? Hoe dan? Wat komt er nog meer? Geld? Capaciteit?
De risico’s voor de volksgezondheid, de openbare orde en de algemene
veiligheid van goederen en personen nemen toe, bijvoorbeeld als gevolg
van woningbranden door illegale kwekerijen. Is het kabinet bereid om
mensen die last hebben van wietbranden en illegale drugshandel een
echte oplossing te bieden? Lokale bestuurders hebben het kabinet
opgeroepen experimenten met gereguleerde wietteelt te starten om deze
problemen aan te pakken. Gaat deze Minister hier wel naar luisteren?
Volgt hij wellicht een nieuwe koers? Is het kabinet nu wel bereid om
experimenten toe te laten?
De veiligheid van personen wordt niet goed gegarandeerd. Mensenlevens
zijn in gevaar door onderbezette 112-centrales, berichtte onlangs het AD.
Ik sluit me kortheidshalve aan bij de vragen over de meldkamers van
mevrouw Wolbert, want zij is er uitvoerig op ingegaan. Het lijkt me goed
als de Minister er ook uitvoerig antwoord op geeft.
De reorganisatie van de politie brengt niet alleen risico’s met zich mee,
maar biedt ook kansen voor een meer diverse samenstelling. Ik denk daar
anders over dan andere leden van deze commissie. Uit mijn eigen
ervaring weet ik dat de politie haar werk veel beter kan doen als ze divers
is samengesteld. De korpschef heeft onlangs gepleit voor 25% instroom
van allochtonen en dat vind ik prima. Diversiteit is echter breder. Het gaat
bijvoorbeeld ook om zijinstroom. Als je zijinstroom wilt behouden bij de
politie, zal er echt sprake moeten zijn van een cultuurverandering. Ik roep
de korpschef via de Minister op om juist daarin te investeren. Ondanks de
huidige programma’s is er nog onvoldoende instroom van medewerkers
met specifieke kwaliteiten. Hoe gaat de Minister de politie helpen om een
meer diverse samenstelling te realiseren en hoe worden de taken van het
LECD geborgd in de politieorganisatie?
Voorzitter: Berndsen
De vergadering wordt van 11.17 tot 11.35 uur geschorst.
De voorzitter: De Minister verdeelt zijn antwoord in de beantwoording in
blokjes. Na afloop van elk blokje is er gelegenheid voor interrupties.
Minister Van der Steur: Voorzitter. Ik begin met een algemene inleiding,
waarin ik al een aantal punten zal adresseren. Daarna heb ik zeven blokjes:
dienstverlening en huisvesting, aangifte, parate kennis en kwaliteit,
instroom diversiteit, geld en sterkte, meldkamer en 112 en taken van de
politie in het algemeen.
Ik begin met een algemene inleiding, vooral omdat ik hier voor het eerst
ben als de verantwoordelijk Minister voor de Nationale Politie. Laat ik
vooropstellen dat het jammer is dat zo weinig politieagenten in staat zijn
om dit algemeen overleg te volgen. Ik heb gisteren met heel veel
politieagenten gesproken, zowel tijdens de uitreiking van de standaard,
als tijdens en na afloop van de manifestatie op het Spui. Daar werd toch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

19

wel heel vaak tegen mij gezegd dat de politieagenten in Nederland vinden
dat de waardering en erkenning, waar ze recht op hebben, zo weinig naar
hen wordt uitgesproken. Het is jammer dat onvoldoende gevolgd wordt
wat hier door alle Kamerleden in grote eensgezindheid is gezegd.
Erkenning en waardering voor hetgeen de politie dag in, dag uit van ’s
ochtends vroeg tot ’s avonds laat doet, is de rode draad door dit
algemeen overleg. Ik ben de Kamerleden daar zeer erkentelijk voor, want
ik vind dat de politie die erkenning en waardering meer dan verdient. Het
zou goed zijn als de aanwezige politieagenten, maar vooral de aanwezige
bestuursleden van de politiebonden, via hun kanalen aan hun achterban
laten weten dat de erkenning en de waardering voor het werk van de
politie er in de Tweede Kamer in volle breedte is.
Gisteren is/zijn die erkenning en waardering op een heel indrukwekkende
manier tot uiting gebracht doordat Zijne Majesteit de Koning een nieuwe
standaard heeft uitgereikt aan de Nationale Politie. Ik zie het zo: weliswaar
heeft de korpschef op indrukwekkende wijze de standaard in ontvangst
genomen, maar dat deed hij niet voor zichzelf. Dat deed hij voor al die
mensen die zich dag in, dag uit voor de veiligheid in de samenleving
inzetten. Ik vond het een heel mooie, indrukkende ceremonie en een heel
mooi en indrukwekkend moment.
Intussen is het wel zo dat ik op een spannend moment op een nogal
hardrijdende trein ben gestapt. De vorming van de Nationale Politie is nu
ruim twee jaar op weg. Er is ongelooflijk veel bereikt, maar er moet ook
nog ongelooflijk veel gebeuren. Dat blijkt wel uit al de onderwerpen die
door de diverse leden, vaak ook door meerdere leden, aan de orde zijn
gesteld. Ook in het algemeen overleg in november met mijn ambtsvoorganger was het de breed gedeelde opvatting dat aan de Nationale Politie
wel een heel grote en zware taak is toebedeeld. In de drie weken dat ik nu
Minister ben, is mij dat ook duidelijk geworden. Onze verwachtingen van
de Nationale Politie behoren hoog te zijn, want we mogen van de
Nationale Politie heel veel verwachten, maar er hoort ook realisme bij. In
deze fase van de vorming van de Nationale Politie wordt naar mijn
inschatting wel heel erg veel en heel erg veel tegelijk van de politie
gevraagd. Om die reden heb ik besloten om de aan de Kamer toegezegde
herijking een paar weken uit te stellen, want ik vind het van groot belang
dat ik inhoudelijk goed op de hoogte ben en dat ik zelf met de belangenbehartigers van de politie, zoals de bonden en de COR, over de herijking
heb kunnen spreken.
Intussen praten we wel over een winkel die open blijft, en niet een klein
beetje maar die echt volledig open en operationeel is, terwijl er een fikse
verbouwing plaatsvindt. Zo zei mijn voorganger dat ook al. Ik ben ervan
overtuigd dat het een terechte keuze is. Er is ook geen andere optie, er is
geen alternatief. Maar het vergt veel van deze jonge organisatie. De heer
Van der Staaij zei dat een reorganisatie altijd onzekerheid en onrust met
zich brengt en dat herken ik ook. Tegelijkertijd – en dat is mij gisteren ook
weer gebleken tijdens de beide bijeenkomsten – is er ook heel veel inzet,
enorme betrokkenheid, veel loyaliteit en een ongelooflijk doorzettingsvermogen van de mensen die tijdens de verbouwing gewoon hun werk
blijven doen. Ik ben daar ongelooflijk trots op, dat heb ik gisteren ook
gezegd. Ik ben heel trots dat ik de Minister van Veiligheid en Justitie mag
zijn die verantwoordelijk is voor de Nationale Politie. Ik realiseer me ook
dat we niet alles tegelijk kunnen doen en dat we niet ontkomen aan
keuzes, ten aanzien van zowel de vorming van de Nationale Politie als de
ambities die we daarvoor formuleren. De Kamer heeft daar in het verleden
ook al om gevraagd en dat vraagt ze nu weer. De Kamer wil heldere
realistische doelstellingen en een realistisch tijdpad dat ook controleerbaar is. Zo sprak de Kamer mijn ambtsvoorganger al eerder toe. Het is
precies wat de Kamer van mij gaat krijgen. Ik wil de herijking gebruiken
om aan dat verzoek van de Kamer tegemoet te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

20

Bij de herijking heb ik me twee doelen voor ogen gesteld. Het eerste is dat
de kwaliteit voor de tijd gaat. Om die reden heb ik uitstel gegund aan
mezelf, maar ook aan de Nationale Politie. Het tweede punt is de
draagkracht voor de herijking en de resultaten ervan. Dit is bepalend voor
de wijze waarop we ermee verdergaan. Dat betekent overigens ook dat als
in de komende weken blijkt dat het niet lukt om voor het zomerreces
volledig draagkracht voor de plannen te krijgen, ik als Minister uiteindelijk
de verantwoordelijkheid heb om daar wel of niet iets mee te doen. Mijn
inzet is om ervoor te zorgen dat het draagvlak voor de herijking en de
resultaten daarvan er ook daadwerkelijk is. Mocht het zo zijn dat dat voor
het zomerreces niet gerealiseerd kan worden, dan zal ik daar de Kamer
uiteraard zo snel mogelijk over informeren. Ik ga er echter van uit dat we
de Kamer voor het zomerreces kunnen voorzien van een herijking die
realistisch is, maar die ook voorzien is van het benodigde draagvlak. De
korpschef heeft dan ook de uitdaging om het tempo van de trein, waarop
ik gesprongen ben en waarop hij al langer zat, aan te passen en daarbij
tegelijkertijd te bekijken of de volgorde van de wagons wel de meest
logische volgorde is. Welke wagon kan naar voren en welke wagon kan
naar achteren? Dat vergt natuurlijk aanpassing van de opgave en
tegelijkertijd versterking van de sturing en van de kennis en kunde bij de
politie. Aan een goede planning zonder de juiste sturing en de juiste
mensen om het uit te voeren heb je niets.
In 2017 komt er een eind aan de reorganisatie. En wat staat er dan? De
doelen zijn niet veranderd. We willen in ieder geval dat de Nationale
Politie nog veel beter kan bijdragen aan het veiliger maken van
Nederland. Dat betekent ook dat het openbaar gezag, de regioburgemeesters, maar ook de burgemeesters in de gemeenten zelf, tevreden zijn
over de prestaties van de politie en de aansturing daarvan. Ten aanzien
van die prestaties blijven we onverminderd ambitieus. De veiligheidsagenda, die mijn voorganger met de Kamer heeft afgesproken en waarin
de belangrijkste lokale en nationale prioriteiten zijn opgenomen, is en
blijft prioriteit voor de periode tot eind 2017. Daarnaast moet dan de
bedrijfsvoering op orde zijn. Deze moet goed georganiseerd zijn,
doelmatig en rechtmatig, zodat de operatie maximaal wordt ondersteund
en de continuïteit van een goed toegeruste politieorganisatie gewaarborgd is. Betekent dit vervolgens dat we eind 2017 klaar zijn met de
vorming van de Nationale Politie? Dat zal niet het geval zijn, want
natuurlijk houden we ook dan nog ambities over. We zullen in de loop der
jaren opnieuw ambities ontwikkelen en ik vertrouw erop dat de Kamer
daar een belangrijke rol in zal spelen. Het betekent dat een Nationale
Politie als organisatie nooit af zal zijn. Dat geldt voor de politie, maar dat
geldt ook voor andere organisaties. Ik ben ervan overtuigd, en dat is ook
mijn streven – daar mag de Kamer mij op aanspreken als ik tegen die tijd
nog in deze rol zou fungeren – dat er eind 2017 een organisatie staat die
zeer goed in staat is om de uitdagingen van nu, maar vooral die van de
toekomst, aan te gaan. Het fundament onder de Nationale Politie moet
dan volledig zijn gelegd. Ik heb al gezegd dat we daar de tijd voor nemen.
Voor het herijkingsplan geldt ook dat de kwaliteit van het plan voor de tijd
gaat waarin het tot stand komt.
Ik wil niet verhullen dat er gisteren na de indrukwekkende ceremonie een
tweede indrukwekkende ceremonie plaatsvond, in dit geval op het Spui,
waar de politiebonden mij op een heel aansprekende manier een gele
kaart uitreikten. Ik vond het een beetje een oneerlijke verdeling, de
Nationale Politie kreeg een standaard en ik een gele kaart, maar dat is
misschien het lot van een politicus. Daarnaast hebben ze ook op zeer
indrukwekkende wijze de tekst «Van der Steur beken kleur» gebruld, wat
overigens voor een kleurenblinde best een uitdaging is, maar ik ga mijn
best doen. Dat heb ik ook al toegezegd. Mij werd gevraagd om ter plekke
toezeggingen te doen over, zoals de bonden dat noemen, de rechtvaardige cao. Laten we vaststellen dat een goede cao ook het uitgangs-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

21

punt van deze Minister van Veiligheid en Justitie is. Ik heb een enorme
waardering voor het werk van de politie, maar waardering blijkt natuurlijk
niet alleen uit geld. Dat blijkt ook uit zorg voor het personeel, wat door
een aantal van de Kamerleden vandaag ook aan de orde werd gesteld,
uitstekend materieel en een goede beloning. Ik heb de bonden gisteren
dan ook om die reden weer uitgenodigd om met mij om de tafel te gaan
om verder te spreken over die politie-cao en ik heb hen wederom op de
hoogte gesteld van het feit dat mijn bewegingsruimte, gegeven de krappe
budgetten die ik heb, niet breed is. Maar ik ben er wel van overtuigd dat
ook op dit punt geldt dat je met goed onderling overleg een heel eind kunt
komen. Ik ben ook heel blij dat de bonden goed meewerken met het
proces van de herijking. Zonder de bonden en zonder de COR gaat dat
lastig en misschien wel helemaal niet.
Op het gebied van materieel wordt fiks in de politie geïnvesteerd. Ik denk
hierbij aan het nieuwe politie-uniform en het nieuwe dienstwapen. Ik heb
gisteren voor het eerst gezien hoe het systeem MEOS (Mobiel Effectiever
Op Straat) functioneert, waarbij politieagenten in staat zijn om op straat al
een heleboel informatie te krijgen, identificatie te doen, identiteitspapieren
te controleren en zelfs personen en voertuigen bevragen. Ik heb gisteren
het MEOS-systeem voor mezelf gebruikt. Ik kon vaststellen dat alles wat er
in behoorde te staan er inderdaad in zat. Het geeft een heel goed gevoel
dat men met dat systeem in de toekomst slagvaardig aan de slag kan
gaan.
Ik hecht eraan op te merken dat alle politiemedewerkers een werkzekerheidsgarantie hebben tijdens de reorganisatie. De zorg voor het personeel
is een van de strategische onderwerpen die bij de vorming van de
Nationale Politie vooropstaat. Dat betekent: sterke leidinggevenden, een
evenwichtig opgebouwd personeelbestand en invulling geven aan
loopbaan- en ontwikkelafspraken. Tijdens het VAO heb ik al gezegd dat
aandacht voor de opleiding en de instroom belangrijk is. Dat geldt niet
alleen voor de instroom aan de onderkant, maar zeker ook, zoals
mevrouw Berndsen net al opmerkte, voor de zogenaamde zijinstroom die
de komende jaren van ontzettend groot belang gaat worden om aan de
toekomstige eisen te kunnen voldoen. De aanpak van cybercriminaliteit
stelt andere eisen aan politieagenten en vraagt andere opleidingseisen.
Dat daar nog een hoop beter kan, is gebleken uit het boek van de heer
Princen dat ik recentelijk van GroenLinks kreeg en dat hier op tafel ligt. We
hebben de afgelopen jaren enorm geïnvesteerd in financieel rechercheren, maar uit zijn ervaringen blijkt dat er altijd nog verbeteringen
mogelijk zijn. Daarom is het goed dat zo’n boek geschreven wordt, zoals
het overigens ook heel goed is dat we door middel van de rapporten die
we zelf opvragen bij de Inspectie Veiligheid en Justitie, steeds weer
controleren of de intenties die we hebben daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dat is de reden waarom we vandaag kunnen spreken over kennis
en kunde, want daar is een rapport over verschenen. Ook over de
meldkamers is een rapport met aandachtspunten verschenen.
Alles bij elkaar betekent dit dat de Nationale Politie een organisatie in
ontwikkeling is, waaraan veel eisen worden gesteld en waar veel eisen
aan horen te worden gesteld. Ik ben heel blij dat er zo veel waardering en
erkenning wordt uitgesproken in de Kamer voor dat belangrijke en
moeilijke werk.
Ik begin aan het blokje dienstverlening en huisvesting. Mevrouw Tellegen
heeft hierover een vraag gesteld, die ook door anderen is gesteld: hoe zit
het met de sluiting van de politiebureaus en beïnvloedt dat nu wel of niet
de kwaliteit van de dienstverlening? Het sluiten van politiebureaus is geen
doel op zich maar een middel om een goede taakuitoefening en dienstverlening mogelijk te maken. De manier waarop de politie haar werk doet,
verandert. Er zal in de toekomst meer sprake zijn van e-dienstverlening en
van locatieonafhankelijk werken. Het MEOS-systeem – ik raad de
Kamerleden aan dit systeem te gaan bekijken, als dat nog niet gebeurd is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

22

– maakt het mogelijk dat er veel minder politiebureaus nodig zijn omdat
alle taken die op het politiebureau verricht worden in de toekomst
gewoon door de agent op straat gedaan kunnen worden. Dat betekent dat
locatieonafhankelijk werken mogelijk wordt en dat waarborgt dat men
veel meer in de wijken op straat kan zijn. De politie kan dan in de
toekomst toe met minder bureaus en levert tegelijkertijd hetzelfde niveau
van dienstverlening. De keuze voor de bureaus die openblijven is in nauw
overleg met het lokale gezag gemaakt en heeft ook de steun van het lokale
gezag. Ik begrijp dat daar her en der aan wordt getwijfeld; de heer Oskam
merkte dat ook op. En als er concrete punten zijn, moeten we daar
gewoon goed naar kijken. Mijn informatie is dat de keuzes gemaakt zijn
met het lokaal gezag en pas geïmplementeerd worden op het moment dat
de dienstverleningsniveaus ook kunnen worden gegarandeerd. Ik denk dat
dat een heel belangrijk punt is. Ik heb dat ook deze week in de Kamer
gezegd. We hebben er daarom ook tien jaar voor genomen; het is niet een
proces van een paar maanden waarin we tot sluiting van bureaus
overgaan. De volgorde is dat het dienstverleningsniveau wordt gegarandeerd en dat dan kan worden overgegaan tot het sluiten van de politiebureaus. Dit vindt plaats in nauw overleg met het lokaal bestuur. Het is niet
zo dat het nu al klaar ligt en dat het vervolgens wordt uitgevoerd. Ook bij
de uitvoering wordt nog steeds nauw overleg gevoerd met het lokaal
bestuur en uiteraard ook met de medezeggenschap. Als antwoord aan
mevrouw Tellegen voeg ik toe dat de sluiting van bureaus en het
verbeteren van de dienstverlening hand in hand gaan, maar dat sluiting
ook per individueel bureau kan worden bekeken. Dat is belangrijk, want
we zeggen niet: landelijk voldoen we aan alle eisen, dus kunnen de
bureaus dicht. Per bureau wordt in overleg met het lokaal gezag bekeken
of de sluiting verantwoord is en of voldaan blijft worden aan de dienstverlening die nodig is.
Mevrouw Kooiman, de heer Oskam, mevrouw Tellegen en de heer Segers
hebben vragen gesteld over de reactietijden bij noodhulp. Het zal
niemand verbazen dat noodhulpverzoeken voor mij, maar ook voor de
Nationale Politie, van essentieel belang zijn. De burger moet erop kunnen
vertrouwen dat de overheid zo snel mogelijk hulp biedt. Je belt over het
algemeen niet voor niets naar noodhulp en dan wil je ook dat er onmiddellijk actie wordt ondernomen. De plaatsing van het bureau mag daar
dan eigenlijk niet bij uitmaken. De aanrijtijd is niet de afstand van het
bureau tot de beller, maar de afstand tussen de beller en de plaats waar
de politie zich op dat moment bevindt in de omgeving van de beller,
waarna de politie ervoor zorgt dat zij er zo snel mogelijk is. Er is niet een
directe correlatie tussen bureau en aanrijtijd. De politie hanteert sinds
2014 de streefnorm. Als iemand vragen wil stellen, moet dat aan de
voorzitter kenbaar gemaakt worden.
De voorzitter: Volgens mij ga ik hier over de orde van de vergadering.
Minister Van der Steur: U gaat daarover. Ik kreeg alleen het signaal dat
de heer Bontes een vraag wilde stellen.
De voorzitter: Zullen we afspreken dat ik die signalen zal oppakken?
Minister Van der Steur: Ik accepteer uw rol onmiddellijk.
De streefnorm is dat de politie in 85% binnen 15 minuten ter plaatse hoort
te zijn en het doel is dat de streefnorm oploopt tot 90% in 2015. Deze
norm blijft staan. Dat betekent dan ook dat de politie zich daarop laat
aanspreken. Het is ook de norm die van toepassing zal zijn bij het sluiten
van bureaus. Het betekent dat in 2015 nog in 10% van de gevallen de
aanrijtijden niet gehaald zullen worden. Het betekent niet, zoals ik
mevrouw Kooiman hoorde zeggen, dat de aanrijtijden niet gehaald
worden. De aanrijtijden worden in meer dan 80% en soms in 85% van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

23

gevallen al gehaald. De overgrote meerderheid van de Nederlanders die
naar een noodnummer belt, krijgt binnen de gestelde termijnen de politie
voor de deur. Dat is noodzakelijk, want alleen dan kun je op heterdaad
inbrekers betrappen en tijdig noodhulp verlenen. Wat mij betreft dient de
politie daarop afgerekend te worden.
Ik geef wat cijfers. In 2014 zijn 310.000 noodhulpverzoeken ontvangen,
waarvan in 254.000 gevallen de politie binnen 15 minuten ter plaatse was.
De streefnorm van 85% is behaald. Het landelijk gemiddelde over alle
eenheden is 86%. Als de 80%-streefnorm uit 2013 nog zou gelden, zou
deze glansrijk zijn gehaald. Het betekent dat er een verbetering zichtbaar
is. Het wil niet zeggen dat de zorg die uitgesproken is, onterecht is. Ik denk
dat de aanrijtijden een essentieel onderdeel zijn van de besluitvorming en
de uitwikkeling daarvan met het lokaal gezag over de sluiting van
politiebureaus. Het is een feit dat op eenheidsniveau vijf eenheden niet
voldoen aan de streefnorm die in 2014 is gesteld. Hieraan wordt gewerkt.
Ook in de niet-stedelijke gebieden is er vooruitgang geboekt ten opzichte
van 2013, maar we zijn op dat punt zeker nog niet klaar. Dat realiseren we
ons ook en ik deel de zorg. Ik zal de zorg aan de korpschef blijven
overdragen, voor zover dat niet nu al gebeurd is. Het is terecht dat de
Kamer mij en via mij de korpschef erop blijft aanspreken.
Mevrouw Tellegen vroeg of er nu al politiebureaus worden gesloten.
Politiebureaus die nu sluiten, doen dat op basis van eerder gemaakte
afspraken, in afstemming met het lokaal gezag. Het huisvestingsplan
wordt in een periode van tien jaar vanaf dit jaar tot 2025 uitgevoerd.
De heer Oskam stelde de vraag of een 3D-aangiftepunt hetzelfde is als een
politiesteunpunt. Dat is niet het geval. Een politiesteunpunt is altijd een
fysieke plek in de gemeente zelf, in veel gevallen in het gemeentehuis. De
3D-locatie hoeft niet noodzakelijkerwijs hetzelfde te zijn als het
politiesteunpunt. Overigens heb ik mij deze week uitgebreid laten
voorlichten over het 3D-steunpunt. Het is een fenomenale manier om
aangifte te doen, waarbij nu al vaststaat dat het al over een paar jaar
achterhaalde technologie is. De vraag is gerechtigd of in het kader van de
herijking de voorgenomen uitrol van de 3D-steunpunten wel nodig is.
Bijna iedereen die een mobiele telefoon heeft met internettoegang, kan
via Facetime of Skype op een heel directe manier aangifte bij de politie
doen. Dat is veel gemakkelijker dan dat je een locatie hebt waar mensen
tijdens openingstijden heen moeten om voor een camera plaats te nemen.
Ook op dit punt geldt dat de politie al veel verder denkt over de toekomst
in plaats van aan wat men in het verleden dacht nodig te hebben.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Volgens mij klopt hetgeen
de Minister betoogt niet. In de praktijk handel je als politieman of -vrouw
een melding af. Vaak is daar een aanhouding aan gekoppeld en moet je
terug naar het bureau om je administratie op orde brengen. Je moet het
in de computer zetten. Er is dan wel een correlatie met de aanrijtijden,
want als je op het bureau aan het werk bent, moet je zo snel mogelijk
weer kunnen uitrukken. Ik heb dat in de praktijk tientallen keren zien
gebeuren. Je moet dan meteen weer de straat op kunnen gaan om de
volgende melding te doen. Als dat centraal in een gebied ligt, zou je
eerder ter plaatse moeten zijn. Het sluiten van politiebureaus heeft wat dat
betreft een negatief effect. Het kan meevallen als je van politieauto’s een
rijdend kantoor zou kunnen maken. Door corruptie en opschorting van de
hele aanbesteding voor rijdende kantoren gaat dat echter nog jaren en
jaren duren. Het verhaal van de Minister klopt wat dat betreft niet. Daarbij
is het de vraag wat je met MEOS kunt. Je kunt raadplegen, misschien in
2017 een bekeuring uitschrijven, maar Google kun je bijvoorbeeld niet
eens raadplegen. Het verhaal van de Minister is bijna hetzelfde als van de
vorige Minister: een hele grote broek aantrekken, mooie verhalen, het
gaat allemaal fantastisch, terwijl er niets van klopt. Ik vraag een reactie
van de Minister.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

24

Minister Van der Steur: Dat zijn heel veel verwijten van de heer Bontes.
Het zou goed zijn als de heer Bontes ingaat op mijn uitnodiging om kennis
te nemen van het MEOS-systeem. Eigenlijk is in alles voorzien wat hij nu
zegt. Ik heb het gisteren gezien en ik ben er diep van onder de indruk. De
heer Bontes beschrijft hoe het vroeger was. Je had een aanhouding,
vervolgens ging je terug naar het bureau. Dat zal nog steeds moeten,
want je moet de verdachte afleveren op het bureau. Maar met het
MEOS-systeem kun je al tijdens het rijden of tijdens de aanhouding of kort
erna ervoor zorgen dat alle benodigde informatie al op het bureau
aanwezig is. Het rijdende kantoor is het uitgangspunt van de ICT-inspanningen van de politie. Met het MEOS-systeem zal elke politieagent op
straat precies datgene kunnen doen, inclusief het bekijken van Google en
het raadplegen van registers, het RDW-register en de basisregistratie
personen. Het kan allemaal digitaal op straat gebeuren. Daarom is de
correlatie tussen het politiebureau en de aanrijtijden niet meer zo relevant
als het was – dat geef ik onmiddellijk toe – toen de heer Bontes zelf
politieagent was.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Maar zover is het allemaal
niet. Hoe gaat de Minister deze problemen oplossen? Eer dat het rijdende
kantoor er is, zijn we volgens mij jaren verder.
Minister Van der Steur: Dat klopt, het is nog niet zover. De systemen
worden nu wel ontwikkeld en de uitrol vindt ook plaats. We hebben er
jaren voor nodig, dat is ook waar, maar het sluiten van de politiebureaus
en de uitrol gaan hand in hand. Als het ene niet gebeurt, gebeurt het
andere ook niet, want anders kunnen we niet aan de garantie van de
aanrijtijden voldoen. Het ene moet eerst gebeuren en daarna kan pas het
andere. De uitrol van het MEOS-systeem is gestart. Ik heb me gisteren
laten uitleggen dat op heel korte termijn 30.000 apparaten worden
uitgereikt.
De heer Van der Staaij (SGP): De Minister zegt dat het vroeger slechter
gesteld was met de aanrijtijden, maar dat het nog beter moet. Hoe hard is
het dat de streefnorm in de toekomst wel gehaald gaat worden? Garanties
worden niet gegeven. Ik lees in de beantwoording van de vragen dat
soms het probleem speelt dat de geografische omstandigheden van een
bepaalde gemeente ongelukkig zijn. Dat zal waarschijnlijk ook niet op
korte termijn veranderen.
Minister Van der Steur: Ik ben geneigd te zeggen dat dat het probleem
van die gemeenten zelf is, maar zo werkt het niet. In het huisvestingsplan
is daarmee op een aantal terreinen rekening gehouden. Geografisch
gezien zou één politiebureau binnen een straal van zoveel kilometer
voldoende zijn, maar als daar de Waal of een andere rivier of de
Moerdijkbrug tussen zit, dan wordt het toch een ander verhaal. Daar is al
rekening mee gehouden. Hoe hard zijn de streefnormen? Voor mij geldt
dat het sluiten van politiebureaus pas kan plaatsvinden op het moment
dat de streefnormen gegarandeerd zijn. Daar zijn die streefnormen voor.
Dit betekent dat men in het lokaal overleg met het lokaal gezag – het is
vooral een kwestie tussen de politie en het lokaal gezag – moet zorgen dat
de streefnormen gehaald worden. Dat de streefnormen altijd overal
gehaald zullen worden, durf ik niet te zeggen, maar dat zal de heer Van
der Staaij ook niet van mij verwachten. We kunnen pas verantwoord tot
beslissingen komen als we weten dat mensen niet in de kou blijven staan,
want daar gaat het uiteindelijk om.
De heer Van der Staaij (SGP): Dat is helder. Het punt blijft dat aanrijdtijden in het landelijk gebied nu soms niet gehaald worden. In het kader
van het draagvlak voor maatregelen voor politiebureaus wordt het extra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

25

lastig om te zeggen dat het voor de mensen allemaal beter wordt. Hoe
hard zijn de streefcijfers om de aanrijtijden in de toekomst wel te halen?
Minister Van der Steur: Zo hard als ze zijn. Streefcijfers zijn streefcijfers.
Als het streefcijfer 85% is en je haalt 84%, wat in sommige gevallen
gebeurt, dan is wel 84% van alle noodhulpoproepen keurig binnen de
afgesproken tijd beantwoord/op gereageerd/aan tegemoetgekomen of iets
dergelijks. De overgrote meerderheid van de mensen die een noodhulpnummer belt, wordt binnen de gestelde termijn en vaak sneller geholpen.
Het is vervelend dat 1% of 2% niet volgens het streefcijfer wordt gehaald
en dat kan ook een ramp zijn. Daarom moeten de streefcijfers ook zo veel
mogelijk gehaald worden, maar een keiharde garantie daarvoor kan ik niet
geven. Ik denk dat de discussie die wij voeren alleen al voldoende is voor
de politie om te weten dat die twee elementen hand in hand zullen blijven
gaan en dat de Kamer, net als ik, er heel kritisch naar zal kijken.
De heer Oskam (CDA): De bedoeling van de Nationale Politie is dat we
flexibeler gaan werken en dat het allemaal effectiever wordt. Ik heb een
vraag over een ander soort aanrijtijden, namelijk die met arrestanten uit
Mook en Middelaar in Noord-Limburg. De burgemeester heeft mij erop
geattendeerd dat de arrestanten naar het politiebureau in Venlo moeten
worden gebracht. Die agenten zijn de hele nacht weg, terwijl Nijmegen op
vijf minuten rijden ligt. Kent de Minister dit probleem en wat gaan we
eraan doen in het kader van efficiënter werken?
Minister Van der Steur: Dit is een goed voorbeeld van een probleem
waar in het kader van de huisvesting nader naar gekeken moet worden.
Het lijkt mij, net als de heer Oskam en de lokale burgemeester, een
onlogische gedachtegang. Ik neem het mee en zorg dat ernaar gekeken
wordt.
Mevrouw Kooiman (SP): Ik heb een vraag over de aanrijdtijden. Als van
drie posten één post wordt gemaakt, zijn alle agenten geconcentreerd op
één bureau. Op het moment dat er twee auto’s in de wijk zijn in een groot
gebied, is het logisch dat de aanrijtijden langer worden. In een project in
Schijndel gaat de politie werken met meer ICT op straat, maar zelfs die
agenten zeggen dat het sluiten van de posten onverantwoord is. Ze doen
er twee uur over om het hele werkgebied rond te rijden. Met het vergroten
van de werkcirkels zullen de aanrijtijden onder druk komen te staan. Wat
heeft de Minister hierop te zeggen?
Minister Van der Steur: Allereerst wil ik zeggen dat we op dit moment
nog niet werken met het toekomstige systeem. Ik begrijp heel goed dat
het een ramp zou zijn om een bureau te sluiten en de huidige werkmethode te handhaven. Dat klopt natuurlijk ook, want niet elke politieauto is
nu een rijdend kantoor, zoals de heer Bontes al terecht zei. Niet elke agent
beschikt op dit moment over het MEOS-systeem, sterker nog: nog bijna
geen enkele agent beschikt erover want het systeem wordt nu uitgerold.
Je kunt die vraag pas realistisch beantwoorden als je weet wat de
dienstverleningsconcepten zijn die in de toekomst worden uitgerold. Dan
is de koppeling aan de vraag waar de auto’s zich bevinden veel belangrijker dan aan de vraag waar het politiebureau zich bevindt, waar de
politieauto oorspronkelijk ooit vandaan kwam. Dat zal uiteindelijk het
meetpunt zijn om met het lokaal gezag te besluiten tot definitieve sluiting
van de politiebureaus.
Mevrouw Kooiman (SP): In een op vijf gevallen is de politie nu al te laat.
Ze willen wel op tijd zijn, maar het lukt niet omdat de aanrijtijden zo lang
zijn. Ik raad de Minister aan om bijvoorbeeld op werkbezoek te gaan in
Winterswijk of in Schijndel, waar de werkgebieden al zo groot zijn. In die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

26

grote gebieden hebben ze ook te maken met het feit dat er veel meer
auto’s weggaan. De politie moet meer op straat, maar omdat de tekorten
bij de Nationale Politie oplopen, wordt er geschrapt in het aantal
voertuigen. Kan de Minister gewoon een lijstje geven waarop staat waar
de voertuigen weggaan? Want ook daar lopen agenten tegenaan.
Minister Van der Steur: Met alle respect, ik vraag me af of het verstandig
is om op individueel autoniveau te communiceren met de Kamer. Als
mevrouw Kooiman het echt van essentieel belang vindt voor de beoordeling van de Nationale Politie als organisatie dat op individueel
politiebureauniveau de sterkte van het aantal politieauto’s aan elkaar
moet worden geknoopt, zal ik dat met vreugde proberen te doen, maar ik
vind echt dat we ten aanzien van zoiets belangrijks als de reorganisatie
van de Nationale Politie onze aandacht tot de hoofdlijnen moeten
beperken. Een hoofdlijn is dat het op zichzelf niet uitmaakt hoeveel auto’s
er zijn en waar die auto’s zijn, maar dat het vooral van belang is of de
afgesproken streefnormen worden gehaald en dat dat een voorwaarde is
voor het in de toekomst, in de komende tien jaar, in overleg met het lokaal
gezag, op een heel zorgvuldige wijze sluiten van politiebureaus. Die
sluiting is nodig om robuuste teams te kunnen creëren waarmee we de
kwaliteit van de politiedienstverlening kunnen verhogen. Ik begrijp heel
goed dat er op dit moment zorgen zijn. We doen er alles aan om die
zorgen weg te nemen, maar het betekent ook dat men de ruimte moet
hebben om in te zien dat er in de toekomst een heleboel gaat veranderen
in de manier waarop de politie gaat werken.
Ik was gekomen bij mijn tweede blokje, de aangifte. De heer Van der Staaij
heeft gevraagd naar de kwaliteit van de aangifte en naar de plannen
hiervoor van het kabinet en de Minister. De eerste tranche van die 105
miljoen wordt gebruikt om het niveau van de intakemedewerkers te
verhogen. Het is bekend dat in het verleden al is afgesproken dat niet
alleen politieagenten de aangifte doen, maar dat dit vooral ook door de
intakemedewerkers wordt gedaan zodat daardoor meer blauw op straat
kan komen. Daarnaast wordt samen met het Openbaar Ministerie gekeken
naar de wijze waarop de aangifte beter kan worden afgestemd op de
behoefte die het Openbaar Ministerie heeft. Op die manier wordt gewerkt
aan een veel beter proces-verbaal. In het verleden heeft de Kamer haar
zorgen hierover met mijn ambtsvoorganger gedeeld en een van de
uitkomsten is dat er op deze manier aan betere processen-verbaal gewerkt
wordt. Er wordt ook gewerkt aan de bejegening, het respectvol te woord
staan van mensen, de bereikbaarheid en, heel belangrijk, uniforme
werkprocessen. Een van de grote stappen die we met de Nationale Politie
kunnen zetten is dat overal in Nederland op dezelfde manier aangiften
worden gedaan. Tijdens een eerder algemeen overleg heb ik aangegeven
dat er ook een verbetering wenselijk is op het gebied van bijvoorbeeld
internetoplichting, zodat dergelijke aspecten door middel van aangifte
kunnen worden opgepakt.
De heer Oskam heeft gevraagd naar het toerusten van de politie om
aangifte op locatie mogelijk te maken. Het is de bedoeling dat dit in de
toekomst gaat gebeuren. De insteek van de ICT-vernieuwing bij de politie
is dat het belang van de burger vooropstaat. Dit betekent in principe dat
aangifte het beste bij de mensen thuis kan plaatsvinden, in de winkel of
op het werk waar het is gebeurd. Dan zijn we ook af van de suggestie die
wel eens door winkeliers wordt gedaan, namelijk dat het ze veel tijd kost
om aangifte te doen en dat ze hun winkel moeten sluiten, terwijl die
winkeldief al weer in hun winkel staat. Aan dat eerste punt gaan we wat
doen en wat mij betreft aan het tweede punt ook, maar dat is voor een
ander algemeen overleg. De aangifte kan op locatie plaats gaan vinden.
Dat vereist technische ondersteuning en daar wordt in het MEOS op
termijn in voorzien. Het is op dit moment nog niet overal even perfect,
maar ik ga gewoon verder met ervoor te zorgen dat aangifte op locatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

27

mogelijk blijft en verbeterd wordt. Het levert veel tijd op voor de politie en
tegelijkertijd ook veel voor de burger die aangifte doet. De heer Oskam
heeft ook gezegd dat er te weinig wordt gedaan met internetaangiften.
Internetaangifte is nu vooral bedoeld voor delicten waarbij de dader niet
bekend is. De heer Oskam zal erkennen dat het lastig is om opvolging te
geven als je niet weet wie de dader is. Diefstal, poging tot diefstal en
beschadiging en vernieling zijn zaken die via internet kunnen worden
aangegeven. Deze aangifte is vaak nodig om aan de vereisten van de
verzekering voor een eventuele uitkering te voldoen. Dit betekent dan ook
dat de aangifte via internet in principe geen aanknopingspunten voor
verdere opsporing biedt. Ik heb overigens uit eigen ervaring vastgesteld
dat het wel kan betekenen dat je wordt opgebeld door Slachtofferhulp
Nederland. Als de aangifte opsporingsindicaties bevat, wordt de aangifte
natuurlijk wel verder opgepakt. Het is niet zo dat er nooit wat gedaan
wordt met internetaangifte, zoals de heer Oskam zei. Daar waar er wat aan
gedaan kan worden, wordt het opgepakt. Op dit moment worden 400.000
aangiften via internet gedaan. Het wetsvoorstel gebruik van elektronische
processtukken maakt uitbreiding van de internetaangiften naar andere
delicten mogelijk. Dat zal dan betekenen dat ook aangifte voor delicten
met opsporingsindicaties via internet kan worden gedaan. Dat voorstel
ligt bij de Kamer en de politie bereidt zich alvast voor op de mogelijkheid
van internetaangifte als het wetsvoorstel wordt aangenomen. Op 10 april
zal een verbeterde versie van de huidige applicatie van internetaangifte
worden gepresenteerd. Deze zal op het gebied van gebruiksvriendelijkheid
verbeterd zijn. Ook is inloggen met DigiD mogelijk.
De heer Oskam vroeg ook naar de aangifte onder nummer. Dit voorjaar is
dat instrument ingevoerd. We zijn terughoudend in het doen van aangifte
onder nummer omdat het voor de advocatuur, de rechterlijke macht en
het Openbaar Ministerie lastig is om te controleren wat de waarde van dat
soort aangiften is. De evaluatie vindt in het voorjaar plaats en die zal ik
onmiddellijk naar de Kamer sturen. Het is ontegenzeglijk van groot belang
dat aangifte onder nummer mogelijk is in gevallen van mensenhandel of
bij aangiften door familieleden van mensen in een kwetsbare positie ter
bescherming van het slachtoffer. Dat geldt ook voor de uitvoering van de
veilige publieke taak.
Mevrouw Helder en mevrouw Berndsen hebben gevraagd naar de relatie
tussen de reactie van het panel van EenVandaag en de cijfers van mijn
departement. De terugkoppeling binnen twee weken na de aangifte heeft
betrekking op de voortgang. Ik denk dat hier een misverstand is ontstaan.
In overgrote meerderheid wordt over de voortgang gerapporteerd, maar
niet altijd is er al een uitkomst. Vaak is er geen uitkomst. De uitkomst van
het panel ging over de afhandeling van de aangifte bij het Openbaar
Ministerie. Dat zijn twee verschillen grootheden. Het signaal wordt echter
wel serieus genomen en de terugkoppeling moet ook beter. Voor het
einde van dit jaar zal het aangiftevolgsysteem geheel klaar zijn. Dit zal de
situatie sterk verbeteren.
Mevrouw Wolbert heeft gevraagd of aangifte fysiek en thuis kan plaatsvinden. Bij alle high impact crimes, zoals het door mijn voorganger zo
mooi werd genoemd, en ook bijvoorbeeld bij verkrachting kan op verzoek
altijd thuis aangifte worden gedaan. De politie realiseert zich als geen
ander hoe belangrijk het is dat je daarvoor niet naar het politiebureau
hoeft te komen als het niet nodig is. Ook bij woninginbraken is thuisaangifte inmiddels standaard. Zo hoort het wat mij betreft ook te zijn.
Mevrouw Berndsen vroeg naar de houding van burgers en bedrijven. In
2011 was 37% van de bevolking de mening toegedaan dat aangifte niet
helpt. In een kwart van de gevallen gaven slachtoffers aan dat hetgeen
hen was overkomen niet belangrijk genoeg was om aangifte van te doen.
Tussen 2005 en 2013 zien we een licht dalende trend in de aangiftebereidheid. Dit betekent dat het wel een punt van zorg is, maar tegelijkertijd
zegt bijna 60% van de inwoners in 2014 tevreden te zijn over het laatste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

28

contact met de politie. Dat percentage is ten opzichte van 2013 gelijk
gebleven. Mijn insteek is dat voor zowel bedrijven als burgers geldt dat
het van essentieel belang is dat aangifte wordt gedaan, want alleen dan
kun je erop acteren. Daar is de inzet van de Nationale Politie en van het
Openbaar Ministerie ook op gericht. Wij weten niet precies waarom er af
en toe een daling van de aangiftebereidheid is.
Voorzitter: Tellegen
Mevrouw Berndsen (D66): Ik heb gevraagd of het klopt dat de aangiftebereidheid ten opzichte van 2005 met bijna 20% is afgenomen, terwijl het
doen van aangifte in de optiek van de Minister enorm verbeterd is. Waar
ligt dat dan aan?
Minister Van der Steur: Ik heb al aangegeven dat het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum) in het onderzoek naar
meldingen van bedrijfscriminaliteit geen verklaring heeft kunnen vinden
voor het feit dat er sprake is van een daling in het aantal aangiften. Ik ben
graag bereid om de Kamer nader te informeren. Ik vind het onderwerp zelf
ook van belang.
Mevrouw Berndsen (D66): Zou het er niet mee te maken kunnen hebben
dat met veel bombarie naar buiten is gebracht dat iedereen altijd en
overal aangifte moet kunnen doen, maar dat die in de praktijk toch leidt
tot onvoldoende opvolging door de politie omdat die er gewoon geen tijd
voor heeft? Er zijn recentelijk geen onderzoeken gedaan. Ik geeft de
Minister mee dat het misschien handig is het WODC er opnieuw
onderzoek naar te laten doen.
Minister Van der Steur: Dat is een goede suggestie. Ik kan echter pas
berichten aan de Kamer wanneer ik weet hoe het zit. Ik zal het WODC
vragen er onderzoek naar te doen. Dat betekent wel dat de Kamer niet
binnen een paar weken antwoord van mij heeft. We gaan het bekijken,
want ik vind het zelf ook van groot belang. Ik merk wel op dat de
veronderstelling van mevrouw Berndsen niet klopt. Het is niet zo dat er nu
minder met aangiften wordt gedaan. Dankzij het aangiftevolgsysteem
wordt er sinds kort veel meer met aangiften gedaan dan ooit tevoren.
Daar kan het in ieder geval niet in zitten. Met het aangiftevolgsysteem
kunnen mensen, anders dan vroeger, wel te horen krijgen wat de
voortgang in hun zaak is en dat is nog nooit eerder vertoond. Ik weet de
cijfers niet precies uit mijn hoofd, maar het gaat om een enorm
percentage. Ik begrijp dat daardoor de behoefte bestaat te willen horen
hoe het afgelopen is. Het is een van de intenties van de Nationale Politie
om op termijn daaraan te kunnen voldoen, maar je kunt niet alles tegelijk
doen. In ieder geval hebben we het nu voor elkaar dat de overgrote
meerderheid van de mensen die aangifte hebben gedaan, te horen krijgt
wat de voortgang van de aangifte is.
Voorzitter: Berndsen
Mevrouw Helder (PVV): Mijn fractie heeft al vaker gezegd dat mensen
geen aangifte doen omdat het toch niet helpt. Ik ben wel blij met de
toezegging dat het onderzocht gaat worden. De vorige Minister heeft al
toegezegd dat er onderzoek gedaan zou worden naar de kwaliteit en het
wegschrijven van de aangifte. Ik heb al vaker het voorbeeld genoemd van
een woninginbraak, die niet meer als zodanig wordt geregistreerd als het
een inbraak in een vakantiehuisje betreft. In het inmiddels vaak aangehaalde boek van Princen wordt een voorbeeld genoemd van een bepaalde
wijk waarin vaak een autoruit wordt ingetikt, wat vervolgens wordt
weggeschreven onder «vernieling». Dat onderzoek was al toegezegd. Kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

29

de Minister in het onderzoek meenemen hoe de aangiften worden
weggeschreven?
Minister Van der Steur: Ik kan mevrouw Helder geruststellen. Mijn
voorganger heeft die toezegging al gestand gedaan. Er wordt op dit
moment al onderzoek gedaan door de inspectie en de Kamer zal over de
uitkomst worden geïnformeerd. Dat is dus een ander onderzoek dan het
onderzoek dat het WODC gaat doen naar de aangiften.
Het volgende blokje gaat over kwaliteit in het algemeen en de parate
kennis van politiefunctionarissen. Mevrouw Kooiman en vele anderen
hebben gevraagd wat ik ga regelen op het gebied van parate kennis.
Volgens mij is er niemand die twijfelt aan het belang van vakbekwame
politiemedewerkers. Het onderhouden van de vakbekwaamheid is een
verantwoordelijkheid van de werkgever, zoals mevrouw Kooiman zei,
maar ook van de werknemer. Dat heb ik mevrouw Wolbert en een aantal
andere Kamerleden ook horen zeggen. De politieagent moet zelf ook aan
zijn eigen kwaliteitseisen willen blijven werken, zoals dat bij professionals
in andere beroepsgroepen ook gebeurt. De huidige vrijblijvendheid dient
dan ook aan beide kanten te verdwijnen. Ik wil daarom samen met de
korpschef een integraal kwaliteitssysteem voor vakbekwaamheid
ontwikkelen. We doen dit naar aanleiding van de conclusie van de
inspectie dat er winst te boeken is voor wat betreft het niveau van de
parate kennis van politiemedewerkers in de basispolitiezorg. Samen met
de korpschef zal ik invulling geven aan de aanbeveling die de inspectie
heeft gedaan. Wij zullen zorgen voor een goed bijscholingssysteem en dit
systeem borgen in de organisatie. In de aanloop naar dit nieuwe
kwaliteitssysteem zorg ik er samen met de korpschef voor dat vakbekwaamheid meer dan nu wordt besproken in de gesprekcyclus tussen
leidinggevenden en medewerkers, want daar hoort het uiteindelijk ook
thuis. Tevens gaan alle medewerkers de komende jaren werken aan hun
vakbekwaamheid door middel van de zogenaamde Profchecks, wat geen
vrijblijvende zaak is.
Tegelijkertijd moeten we oog hebben voor alles wat op het bordje van de
politie wordt gelegd. We zijn niet voor niets aan het herijken. Dit aspect zal
ik daarin ook meenemen. We hebben eerder al uitgesproken dat we geen
overhaaste toetsregimes willen regelen. In de eerste helft van 2016 kom ik
met een voorstel voor het kwaliteitsborgingssysteem. Voor de korte
termijn is het van belang dat het bestaande instrumentarium de Profchecks, de functioneringsgesprekken ende briefings veel beter kunnen en
moeten worden benut om het belang van een goede opleiding onder de
aandacht te brengen. Kortingen op het opleidingsbudget en de parate
kennis staan los van elkaar. Het is maar zeer de vraag of extra opleidingen
op zichzelf de oplossing zijn.
Mevrouw Helder vroeg naar aanleiding van het aangehaalde boek naar
het opleidingsniveau van de recherche. De medewerkers in de recherche
hebben in ieder geval de initiële politieopleiding gevolgd. Aanvullend zijn
er vele specialistische opleidingen die de Politieacademie verzorgt. Deze
opleidingen worden regelmatig geactualiseerd om ze up-to-date te
houden en ze te doen aansluiten op de politiepraktijk. Op termijn komen
er meer hbo-opgeleide medewerkers bij de recherche te werken. Dat is de
zijinstroom waar mevrouw Berndsen al aandacht voor vroeg en waarvan
de politie zich heel goed realiseert dat deze essentieel is om in de
toekomst te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen en vormen van
criminaliteitsbestrijding. Ik realiseer me dat het bestrijden van cybercrime
andere eisen stelt aan de politieorganisatie, de politieagent en de
rechercheur dan de criminaliteitsbestrijding waarop we ons de afgelopen
jaren met name hebben gericht.
Het boek van Princen, maar ook de herijking en de gevoelde noodzaak om
een sterkere koppeling tussen middelen, activiteiten, resultaten en
effecten te leggen, geven aanleiding om de integraliteit van de verbeter-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

30

maatregelen op het terrein van de recherche nog eens goed te bezien. De
zorg van mevrouw Helder wordt hiermee erkend. Als er lacunes blijken te
zijn, zal ik nieuwe maatregelen treffen. Ik zal de Kamer daarover graag na
de zomer berichten. Voor de zomer hoop ik terug te komen op de vraag
hoe de opleiding in de herijking van de voortgang Nationale Politie wordt
meegenomen.
Er is ophef ontstaan binnen de Dienst Infrastructuur van de Landelijke
Eenheid, maar ook naar aanleiding van de gebeurtenissen op het spoor.
Met de vorming van de Nationale Politie zijn de lucht-, water-, spoor- en
wegpolitie opgegaan in de Dienst Infrastructuur van de Landelijke Politie.
Deze transitie gaat gepaard met een verandering van werken, waarbij
medewerkers kunnen worden ingezet op meerdere taakvelden. Ik heb
hierover heel recentelijk Kamervragen beantwoord. Deze inzet vindt
natuurlijk verstandig plaats. De suggestie wordt gewekt dat mensen
zonder enige ervaring worden toegevoegd aan een onderdeel waar ze
helemaal geen kennis van hebben. Dat is niet de bedoeling en het is dan
ook logisch dat niet iedereen van de dienst helikopterpiloot hoeft te
worden. Ik heb gisteren overigens wel met een helikopterpiloot
gesproken. Ik heb ook een film gezien die door een politiehelikopterpiloot
is gemaakt. Ik was er diep van onder de indruk. Ik heb heel onverstandig
gezegd dat ik daar graag op werkbezoek zou komen en dat is inmiddels
opgepakt. Dat had ik niet gehoopt, want ik vind het doodeng om in een
helikopter te zitten. Ik ga dat toch proberen, al was het alleen al omdat ik
dan ook van de gelegenheid gebruik kan maken om met deze dienst over
de zorgen te spreken. Daarom ga ik graag in op de uitnodiging van
mevrouw Kooiman. Mevrouw Kooiman moet mij natuurlijk niet elk AO
naar specifieke locaties sturen, maar ik ga het doen, net zoals ik eerder al
heb toegezegd dat ik in Brabant zal kijken naar de werkzaamheden van het
LFO. De reorganisatie van de Dienst Infrastructuur maakt het mogelijk dat
de politie met meer capaciteit, flexibiliteit en vakmanschap op geprioriteerde onderwerpen kan worden ingezet. Ik snap dat er daardoor onrust
ontstaat en dat men onzeker wordt, maar het is vanzelfsprekend dat
politiemedewerkers pas volledig zelfstandig op een taak worden ingezet
als ze daartoe voldoende zijn toegerust. Ze zullen misschien wel werken
onder toezicht van ervaren collega’s. Dit heb ik de Kamer naar aanleiding
van de Kamervragen al bericht.
Mevrouw Tellegen en de heer Van der Staaij hebben vragen gesteld over
de verbetering van de juridische positie van de agent na een schietincident. Ik zal er in algemene zin op reageren. Het gebruik van een
vuurwapen is een van de middelen die de politie heeft om in uiterste
noodzaak actie te ondernemen. Ik weet dat in de opleiding van politieagenten enorme aandacht wordt gegeven aan het moment waarop je
beslist om dat wapen te gebruiken, want uiteindelijk is dat het allerzwaarste middel dat je als agent kunt toepassen. Als die afweging
zorgvuldig wordt gemaakt, wordt er ook zorgvuldig naar de positie van de
agent gekeken. Het is een toevallige omstandigheid, maar het zal degenen
die vanmorgen de krant hebben gelezen of gisteren televisie hebben
gekeken of op internet hebben gekeken niet ontgaan zijn dat zich in
Amerika een incident heeft voorgedaan waarvan we allemaal vinden dat
het gerechtvaardigd is dat iemand stevig wordt ondervraagd over hetgeen
hij met zijn vuurwapen heeft gedaan. Dat komt in Nederland gelukkig niet
in die mate voor, maar we kunnen onze ogen niet sluiten voor de
mogelijkheid dat zich excessen voordoen. Er is een lijn te trekken met de
situatie waarin mensen die zich thuis verweren tegen inbrekers tot een
paar jaar geleden altijd als verdachten werden bestempeld. Het is passend
dat we op die manier ook omgaan met agenten en dat we er in principe
van uitgaan dat de intentie bij het gebruik van een vuurwapen goed is,
maar dat we bekijken of het klopt met de feiten. Het is overigens nu al zo
dat agenten die beslissen om te schieten, niet zomaar als verdachte van
een strafbaar feit worden aangemerkt. Het Openbaar Ministerie houdt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

31

terdege rekening met hun bijzondere taak bij geweld. Waar burgers in het
algemeen geweld mogen vermijden, moeten politiemensen gevaarlijke
situaties juist tegemoet treden. Het is wel essentieel dat agenten daarbij
professioneel en conform de instructies handelen. Ik weet dat het bij
agenten bijzonder gevoelig ligt, maar ik ken ook de keerzijde. Ik hoorde
laatst van een zaak in Rotterdam waarbij iemand die volledig was
doorgedraaid door een politieagent is neergeschoten en dat dat voor de
buurt en voor de familieleden van de betrokkene een enorme impact heeft
gehad. Emoties spelen aan beide kanten een belangrijke rol. Een agent die
in een levensgevaarlijke situatie zijn werk goed doet, verdient echter steun
en lof en geen positie als verdachte. Daarom is al in 2013 een integrale
stelselherziening geweldsaanwending politieambtenaar gestart, die ziet
op het gehele proces van melden, registreren, het beoordelen van het
geweld en de nazorg die nodig is, juridische bijstand aan agenten en een
leertraject. Het is een integraal traject dat in samenhang plaatsvindt en
zorgvuldig wordt gedaan. Naar aanleiding van de hier gestelde vragen en
mijn eigen vragen ga ik bekijken of er op dit punt een wetswijziging nodig
is. Ik hoop de Kamer daarover na het zomerreces nader te kunnen
informeren. Ik denk dat we het uitgangspunt delen dat we ervan uitgaan
dat een politieagent, als hij tot het zwaarste middel genoodzaakt wordt en
dat conform de instructies doet, niet geconfronteerd moet worden met de
positie van verdachte.
Ik kijk even of dit nog aanleiding geeft tot nadere vragen.
De voorzitter: We hebben afgesproken dat we na elk blokje vragen
kunnen stellen.
Minister Van der Steur: Ik ben zo servicegericht, dat moet ik niet doen.
De voorzitter: U moet zich meer inleven in uw nieuwe rol.
Minister Van der Steur: De heer Segers vroeg naar de wijkagenten. Dit is
een punt van zorg dat ook tijdens het afgelopen VAO aan de orde werd
gesteld. Het doel is dat wijkagenten zichtbaar en verbindend zijn en dat ze
in principe 80% van hun tijd in de wijk zijn. Ik sprak gisteren met een
aantal wijkagenten uit Delfshaven die dat percentage ruimschoots halen.
Zij hadden iets heel slims gedaan. Zij zijn een koffietent begonnen. Ik snap
dat zij automatisch meer dan 80% in de wijk zijn. Het is een heel goed
initiatief omdat er ook jongeren actief zijn die uit het criminele milieu
willen. Het lukt echter niet elke dag en overal, want er is ook op dit punt
schaarste. De korpschef doet er alles aan om de motie-Oskam, die hem
niet is ontgaan, per 1 juli 2015 uitgevoerd te hebben. Dit is overigens een
van de redenen waarom bewaken en beveiligen voor een deel is overgedragen aan de Koninklijke Marechaussee. Het trok een zware wissel op
de capaciteit van de politie, wat zich weer door vertaalde in de aanwezigheid in de wijken.
Mevrouw Tellegen heeft gevraagd of ik aanleiding zie om de bevoegdheden van de boa’s in het openbaar vervoer uit te breiden. Daarover is
gisteren nog gesproken met FNV Spoor en de beide betrokken departementen. Het uitgangspunt is hierbij onverminderd dat geweld en agressie
tegen boa’s en andere gezagsdragers en hulpverleners in Nederland niet
wordt getolereerd. Boa’s moeten effectief kunnen optreden als ze worden
geconfronteerd met agressie en geweld. Boa’s kunnen een aantal
strafrechtartikelen toepassen die gericht zijn tegen agressie en geweld en
daar kunnen ze ook proces-verbaal van opmaken. Boa’s zijn ook bevoegd
om personen aan te houden en ze daarna over te dragen aan de politie. In
een aantal gevallen beschikken boa’s daartoe over de mogelijkheid om
handboeien toe te passen. Ik heb in de media al laten weten dat ik zelf nog
niet overtuigd ben van de noodzaak om boa’s met wapens uit te rusten. In
de media was er een misverstand over conducteurs die met wapens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

32

werden uitgerust, maar dat is zeker niet het geval. Het zou dan gaan om
beveiligingsmedewerkers. Ik ben er zelf nog niet van overtuigd dat het
verstandig is. Het dragen van een wapen maakt niet per se dat je als
beveiliger verstandiger en veiliger kunt optreden. De aanwezigheid van
een wapen kan aanleiding zijn tot een geweldsspiraal en tot het
misbruiken van het wapen door anderen die het wapen in handen krijgen
omdat het in de trein of op het station voorhanden is. Ook blijkt dat de
politie in op één na alle gevallen de verdachte heeft kunnen arresteren.
Wat dat betreft, is er dankzij de nieuwe aanpak van de aanwezigheid op
stations veel te verwachten, waardoor misschien de noodzaak voor de
beveiliging afneemt. Het is in elk geval een discussie die nog niet is
afgerond en die ik verder nog met mijn collega van Infrastructuur en
Milieu zal vervolgen.
Mevrouw Helder heeft gevraagd of beveiligers politievrijwilliger kunnen
worden. Een beveiliger kan geen politievrijwilliger worden. Er ligt een
wettelijk verbod op grond van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus omdat men bij de invoering van de wet vond dat het
een ongewenste combinatie van functies zou zijn omdat informatielekken
zouden kunnen ontstaan tussen de beveiligingsbranche en de politie.
Politievrijwilligers hebben immers toegang tot vertrouwelijke informatie
van de politie. Mocht mevrouw Helder vinden dat dat anders zou moeten,
dan kunnen we daar best een keer over spreken, maar de argumentatie
lijkt mij op zichzelf steekhoudend.
Mevrouw Tellegen (VVD): Ik wil reageren op het geweld op het spoor.
Natuurlijk moeten we ontzettend terughoudend zijn in de discussie over
het geweldsmonopolie, maar het kan al. Er zijn in Nederland boa’s die een
wapenbevoegdheid hebben. Is de Minister bereid om in het overleg over
agressie op het spoor met Staatssecretaris Mansveld deze optie te
verkennen? De Minister zegt dat uiteindelijk alle daders worden opgepakt,
maar ik wil graag dat het helemaal niet meer voorkomt. We moeten dus
kijken naar de meest effectieve middelen. Er is een pakket aan maatregelen voorgesteld, maar ik wil graag dat dit voorstel eraan toegevoegd
wordt.
Minister Van der Steur: Er is gesproken met FNV Spoor en er zal nog
met andere betrokkenen worden gesproken, waaronder de NS zelf, want
de vraag is natuurlijk ook wat de NS zelf wil. Ik heb er op dit moment geen
informatie over. Aan de hand van de gesprekken zal ik dit punt zeker met
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu bespreken. De enige boa’s
die op grond van de wet over een vuurwapen mogen beschikken, zijn de
zogenaamde groene boa’s, de mensen die als opzichters werkzaam zijn in
natuurgebieden. Daar wordt gestroopt, wat noodzakelijkerwijs met een
vuurwapen gebeurt. Om die reden beschikken deze boa’s over een
vuurwapen. Dat is een andere situatie dan die van beveiligers van treinen.
Daar zijn de juiste maatregelen genomen.
Mevrouw Tellegen (VVD): Gisteren hebben we een onzinnig plan gehoord
om de overheid burgermoed aan reizigers te laten opleggen. Is de
Minister het met de VVD eens dat het waarborgen van de veiligheid, ook
op het spoor en de stations, een primaire taak van de overheid is? Zou het
niet goed zijn om deze optie te bekijken?
Minister Van der Steur: Er is geen discussie over het feit dat veiligheid
een kerntaak is van de overheid. Ik ben het overigens niet eens met de
opmerking van mevrouw Tellegen over burgermoed. Ik heb de heer Van
Meeteren al eerder over dit onderwerp gesproken. Hij zegt dat het
opvallend is dat de beveiliger of de conducteur het in zijn eentje moet
aanpakken als er iets gebeurt in een trein. Veel mensen kijken weg. Het is
de heer Van Meeteren zelf ook overkomen dat mensen wegkeken terwijl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

33

hij in elkaar geslagen werd. Als er 30 of 40 mensen in een treincoupé
zitten terwijl dat gebeurt, kun je er ook met elkaar voor kiezen om je
burgerplicht te doen. Ik denk dat mevrouw Tellegen dat ook met me eens
is. Het uitgangspunt is dat je jezelf mag verdedigen tegen inbrekers en dat
hetzelfde geldt als je met een aantal mensen actie onderneemt. Ik zou het
op zich goed vinden als dat ook gebeurt. Dat wil niet zeggen dat daarmee
de verantwoordelijkheid voor de veiligheid opeens van de overheid naar
de burger verspringt.
De heer Van der Staaij (SGP): Ik heb nog een vraag over de juridische
positie van agenten. De Minister gaf duidelijk aan dat er normering en
toetsing van geweldsgebruik moet zijn. Daar ben ik het helemaal mee
eens. Zijn er nog specifieke bepalingen in plaats van een benadering
onder het commune strafrecht mogelijk? Het is goed dat de Minister heeft
toegezegd ernaar te willen kijken. Wil de Minister daar ook andere
mensen bij betrekken die in de uitoefening van hun functie rechtmatig
geweld mogen gebruiken, zoals militairen, waar dezelfde vraag aan de
orde kan zijn?
Minister Van der Steur: Dat is een goede vraag. Voor militairen is dit al in
het Wetboek van Strafvordering geregeld. Als ik dezelfde lijn verder zou
trekken, wat niet uitgesloten is, zou er ook een soortgelijke bepaling voor
politieagenten kunnen zijn. Als het nodig is om te kijken naar andere
aspecten, zoals de groene boa’s, nemen we die aspecten zeker mee.
Dan kom ik aan het blokje diversiteit, instroom en taaleis. Voorafgaand
hieraan wil ik opmerken dat de kwaliteit van de politieagent het hoofddoel
is. Daarnaast is het om allerlei redenen wenselijk dat de politie in zekere
mate een afspiegeling van de samenleving vormt. De vraag is gerechtvaardigd of de 25% die nodig is om de afspiegeling van de samenleving te
realiseren een streven of een quotum is. Het zal de dames Tellegen en
Helder niet verrassen dat ik zeg dat het geen quotum is maar een streven,
want kwaliteit is en blijft de eis. Het kan zijn dat we door de kwaliteitseis
die 25% niet halen. Tegelijkertijd is het wenselijk dat er een hogere
instroom van allochtonen komt, om praktische redenen, vanwege de
mogelijkheid dat zij tweetalig kunnen zijn, maar ook omdat op sommige
plaatsen surveillance of observatie door blanke agenten minder effectief is
en andersom.
Mevrouw Tellegen, mevrouw Wolbert, de heer Bontes en andere leden
hebben de vraag over de taaleis gesteld. Ik kan iedereen hierover
geruststellen: de taaltoets zal niet afgeschaft worden en dat is ook niet de
inzet van de korpschef geweest. Een agent moet het Nederlands goed
beheersen om zijn vak goed te kunnen uitoefenen, niet alleen omdat hij
onderling goed moet communiceren, maar ook omdat hij met de burger
moet kunnen communiceren. Bij de start van de opleiding dient in ieder
geval een minimumtaalniveau aanwezig te zijn om het politieonderwijs te
kunnen volgen en het eindniveau te kunnen behalen. Die niveaus worden
niet verlaagd. Wel zal mijn ministerie samen met de politie en de
Politieacademie bezien of en op welke manier de taaltoets effectiever kan
worden ingezet zodat er voldoende kandidaten voor de politie blijven.
Mevrouw Berndsen heeft dat punt al in een VAO aan de orde gesteld. Daar
is wel zorg over. Ik heb zelf nog bijgedragen aan een taaltoets voor
rechtenstudenten op de universiteit, waaruit bleek dat ze niet aan de
vereisten voldeden. Dat is soms ook bij studenten Nederlands het geval,
zoals mevrouw Kooiman aangaf. De taalvaardigheid is niet alleen een
probleem dat bij de politie speelt, het speelt veel breder. Er wordt
bijzondere aandacht aan besteed. Het uitgangspunt staat wat mij betreft
als een paal boven water: Nederlandse politieagenten moeten het
Nederlands zodanig beheersen dat zij onderling en met de burger effectief
kunnen communiceren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

34

Mevrouw Berndsen heeft gevraagd of ik de korpschef kan helpen bij het
realiseren van de diversiteitsinstroom. Ik ben altijd bereid de korpschef te
helpen, bij alles, maar ook bij het bereiken van de diverse instroom. Ik zal
met de korpschef overleggen welke maatregelen wij kunnen treffen om de
werving beter af te stemmen op de behoefte aan diverse instroom.
Mevrouw Wolbert vroeg hoe we de werving vervolgens gaan intensiveren, met name die van allochtonen. Er moet goed bekeken worden of
de huidige werving moet worden aangepast. Elk onderdeel van de huidige
procedure zal bezien worden op onbedoelde benadeling of uitsluiting van
allochtonen. Daarnaast zal bezien worden of nieuwe en andere wervingsmethoden nodig zijn om de verhoogde instroom van allochtonen te
realiseren, overigens ook in relatie tot de verhoogde instroom die we in
de toekomst sowieso bij de Politieacademie nodig hebben.
Nu word ik geconfronteerd met de afkorting LECD.
De voorzitter: Landelijk ExpertiseCentrum Diversiteit.
Minister Van der Steur: Dank u, voorzitter. Mevrouw Berndsen vroeg op
welke manier de activiteiten en de taken van het LECD worden gewaarborgd. Er is een portefeuillehouder aangewezen die deze taken voortzet
en tevens worden de werkzaamheden geborgd door de personeelsorganisatie van de politie.
Mevrouw Tellegen (VVD): Ik ken deze Minister als een begenadigd
spreker. Ik heb goed naar hem geluisterd. Hij zei iets wat bij mij enigszins
dubbel over kwam. Kan de Minister toezeggen dat de taaleis een
poortfunctie blijft, een toelatingseis, en dat iemand die solliciteert er niet
in komt als de taal niet op orde is?
Minister Van der Steur: Zoals ik gezegd heb, is de kwaliteit van de politie
essentieel. Naar mijn mening heeft de toelatingseis dan ook een poortwachtersfunctie. Dit laat onverlet dat de vraag rijst of dat altijd even
verstandig is. Dat kom ik dan wel weer met de Kamer bespreken, al dan
niet in het kader van de herijking.
Mevrouw Tellegen (VVD): Ik kan daar alleen maar op zeggen dat ik het
een gevaarlijke toevoeging vind. Ik ga er nog even over nadenken.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Ik vind dat ook een heel
gevaarlijke toevoeging. Ik kan de koppeling tussen het effectiever maken
van de taaltoets en het behoud van mensen niet maken. Dat maakt me
echt ongerust. Ik overweeg een VAO als dit zo doorgaat. Ik wil echt
honderd procent duidelijk hebben dat er van die taaltoets nog geen
procent, of een half procent of een millimeter van af wordt gedaan.
Minister Van der Steur: Het staat iedereen vrij om een VAO aan te
vragen als dat nodig is. Ik vind echter dat taal een middel is en geen doel.
Het doel is dat alle Nederlandse politieagenten in het Nederlands zeer
kundig en adequaat onderling en met de burger kunnen communiceren.
Welk middel we daarvoor gebruiken, of het een taaltoets is of taalopleidingen of andere dingen, is volgens mij uiteindelijk minder relevant. Ik
ben het er helemaal mee eens dat de taaltoets zoals we die nu kennen,
nog steeds de rol zal blijven vervullen als poortwachter voor de politieopleiding. Mooier kan ik het antwoord niet maken.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Mijn ongerustheid is met
dit antwoord niet weggenomen en dat vind ik jammer.
Minister Van der Steur: Ik betreur dat ook, want ik doe mijn uiterste best
om zo veel mogelijk ongerustheid weg te nemen, maar ik kan het niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

35

mooier maken dan het is. Ik ben er op aan te spreken dat de Nederlandse
politieagent in deugdelijk Nederlands communiceert met zijn collega’s en
met de burgers.
Ik kom bij het vijfde blokje over geld en sterkte. In het algemeen ligt er bij
de politie een forse taak en een forse financiële taakstelling. Aan de ene
kant is extra geld beschikbaar gemaakt, 105 miljoen, en aan de andere
kant heeft de Nationale Politie opdracht gekregen om in een reeks van
jaren 10% te bezuinigen op het totale budget van ongeveer 5 miljard. Dat
is de efficiencytaakstelling van in totaal ongeveer 500 miljoen euro. Ik
vertel hier niets nieuws mee. Deze bezuiniging vergt van de Nationale
Politie dat zij financieel scherp aan de wind zeilt.
De heer Oskam en mevrouw Kooiman hebben gevraagd of de signalen
van de COR over het tekort van 1 miljard kloppen. Ik kan zeggen dat dit
beeld niet klopt. Het kabinet bezuinigt bij elkaar 500 miljoen op overhead,
huisvesting, ICT, onderwijs en in de toekomst ook op meldkamers omdat
die extra investering niet meer nodig is, maar tegelijkertijd wordt een
soortgelijk bedrag ook geïnvesteerd voor beter blauw op straat, de
kwaliteit in de keten en bijvoorbeeld terrorismebestrijding. De reorganisatiekosten volg ik gelijktijdig met de herijking. Ik ben hierover nog steeds in
gesprek met de korpschef. Het beeld dat er tekorten zouden zijn bij
bijvoorbeeld de meldkamerorganisatie en de politieacademie herken ik
niet. Wat ik wel herken, is dat de reorganisatie kosten met zich meebrengt
en dat op dit moment van het totaal beschikbaar gestelde bedrag van 230
miljoen nog 130 miljoen beschikbaar is. Betekent dit dat ik mij geen enkele
zorgen maak over de financiering van de Nationale Politie? Dat betekent
het niet, ten eerste al niet omdat ik nog cao-onderhandelingen moet
voeren en ten tweede niet omdat er echt scherp aan de wind gezeild moet
worden. Ik volg het dan ook nauwlettend en zal de Kamer onmiddellijk
informeren als ik me er grote zorgen over moet maken.
Mevrouw Wolbert heeft gevraagd naar de door de Minister met de Kamer
afgestemde sterkte van de politie van 49.500 fte. De afspraak met de
Kamer over dit aantal personeelsleden staat. Het inrichtingsplan is daar
ook op gericht. Dit kabinet en kabinet-Rutte I hebben aan de voorkant
geïnvesteerd en aan de achterkant bezuinigd vanwege de efficiency, die
voortvloeit uit de Nationale Politie. In de herijking zal ik kijken naar het
ritme en de wijze waarop het financieel kader wordt vormgegeven, maar
de afspraak van 49.500 fte staat.
Mevrouw Berndsen heeft gevraagd naar de daadwerkelijke kosten van de
reorganisatie. Ik heb al gezegd dat ik nog 130 miljoen van het totale
budget van 230 miljoen over heb. Ik schat de kans dat dit onbenut blijft
gering in. Het bedrag is echt nodig.
Mevrouw Berndsen heeft ook gevraagd naar de gerealiseerde besparingen. De besparingen komen op verschillende plaatsen voor, zowel in
een daling van de niet-operationele sterkte als bij de huisvesting. De
besparingen zijn in de begroting verwerkt. Ik stuur erop om steeds
sluitende begrotingen te kunnen presenteren. Hierover informeer ik de
Kamer met het jaarverslag en de jaarrekening in mei 2015.
Mevrouw Kooiman heeft gevraagd wat het nachtje slapen over de cao
heeft opgeleverd. Ik ben blij dat mevrouw Kooiman zich zorgen maakt
over mijn nachtrust, want ik begin me er langzamerhand ook enige zorgen
over te maken als ik zie hoeveel werk ik elke avond na het werk geacht
word te doen. Ik ben met de politievakbonden in overleg over een nieuw
cao, tenminste, ik heb ze uitgenodigd om met mij te overleggen over de
nieuw cao. We hebben de afgelopen drie weken nog onvoldoende met
elkaar gesproken om alle thema’s goed te kunnen behandelen. Het is veel
te vroeg om conclusies te trekken, maar ik zie wel voldoende aanknopingspunten om verder te praten. Dat is een uitdaging, want ook de
bonden hebben uitgangspunten neergelegd en er zit best een groot
verschil tussen wat ik kan en wat de bonden graag zouden willen. Dat is
ook de rol die bonden hebben. Ik geloof niet dat het verstandig zou zijn als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

36

de bonden zeiden: Minister, u biedt ons te veel, doet u maar de helft. Dat
heb ik nog nooit eerder gehoord. Onderhandelingen voer ik aan de
overlegtafel met de bonden en niet in de Tweede Kamer, ondanks dat de
heer Van de Kamp van de bonden hier aanwezig is. Ik doe verder ook
geen uitlatingen over de gesprekken die ik voer. Ik heb gisteren gezegd
dat ik het respecteer en begrijp dat de politie actie wil ondernemen om
druk te leggen op mij als Minister. Ik vind het niet leuk, maar ik begrijp het
wel. Ik heb gisteren bij de bijeenkomst met meer dan 2.000 politieagenten
wel gezegd dat de grens bereikt is als de veiligheid van Nederland in
gevaar komt. Ik heb niet de indruk dat dat zal gebeuren, maar anders zal ik
de noodzakelijke maatregelen moeten nemen om de veiligheid te
garanderen, zoals van mij als Minister mag worden verwacht. Ik zou het
prettig vinden als we snel een realistische cao kunnen afsluiten, en daar
zet ik mij voor in, maar ik realiseer me ook dat het een hobbelig pad met
veel obstakels is.
De heer Seegers en mevrouw Kooiman hebben gevraagd of er bezuinigd
mag worden op veiligheid. Het was vooral een interruptiedebat dat
plaatsvond met mevrouw Wolbert. Ik heb de uitlatingen van het toenmalig
Kamerlid Van der Steur altijd zo begrepen dat er een bezuinigingsopgave
ligt die verwerkt is in de begrotingen van 2015 en volgende jaren. Hij zag
tegelijkertijd een risico op een aantal terreinen met het behalen van die
begrotingen. Toen heeft voormalig Kamerlid Van der Steur gezegd dat er
naar zijn mening niet verder mocht worden bezuinigd op veiligheid. Dat is
dus iets anders dan de afspraak die we al ten aanzien van de efficiencytaakstelling van de Nationale Politie hebben. Aan de operationele sterkte
die ik met de Kamer heb afgesproken en de kwaliteit wordt dan ook niet
getornd wat mij betreft. De afspraak over de sterkte ligt ook in de Kamer.
De heer Bontes en vooral de heer Oskam hebben aandacht gevraagd voor
die beruchte en beroemde 105 miljoen. Er zijn extra gelden beschikbaar
gekomen voor de Nationale Politie en conform het regeerakkoord worden
deze gelden ingezet voor meer blauw op straat en om meer capaciteit
voor opsporing mogelijk te maken. De inzet van de besteding is het
vergroten van de productiviteit van de afgesproken sterkte. Dit leidt tot
zowel meer blauw op straat als tot meer productiviteit. Maatregelen die de
opsporing ten goede komen – en nu komt het – zijn onder andere het
inbedden van de door de Salduz-jurisprudentie verplicht geworden
raadsman bij het verhoor, het audiovisueel registreren, digitale ondersteuning van de beslagketen en het verbeteren van de intake, de aangifte
en het proces-verbaal. Op die manier wordt ingezet op het verbeteren van
de effectiviteit en de kwaliteit en worden ook de inzetbaarheid en de
productiviteit van de politie vergroot en stijgt de pakkans. De heer Oskam
heeft zich in de media afgevraagd waarom die 105 miljoen wordt
geïnvesteerd in ruimtes om die raadsman bij verhoor te faciliteren. Het
antwoord daarop is: hoe sneller het verhoor plaatsvindt, hoe eerder de
betrokken agenten weer op straat beschikbaar zijn. De verplichting die
door het Europees Hof is opgelegd moet op een zorgvuldige wijze
uitgevoerd worden. Hierover wordt belangrijk overleg met de Nederlandse Orde van Advocaten gevoerd, want de aanwezigheid van de
raadsman is essentieel om het politieverhoor zo snel mogelijk te laten
plaatsvinden. Ook wordt MEOS medegefinancierd, het programma voor
de mobiele telefoon waarmee agenten veel meer dingen kunnen doen
dan ooit het geval was. Het geld wordt ook gebruikt om mobiele
werkplekken in te bouwen in de noodhulp- en surveillancevoertuigen,
waar zowel de heer Oskam als de heer Bontes naar heeft gevraagd.
Mevrouw Kooiman (SP): Ik heb nog geen antwoord op de vraag of de
Minister blijft bij de uitspraken van vorige Kamerleden dat er niet meer
bezuinigd wordt op veiligheid. Als de COR al aangeeft dat er tekorten te
verwachten zijn en dat er mogelijk bezuinigd moet worden, gaat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

37

Minister er dan in ieder geval voor zorgen dat er niet meer bezuinigd
wordt op de politie?
Minister Van der Steur: Mevrouw Kooiman weet al wat het antwoord is
op haar vraag. Ook zij weet dat het allemaal afhankelijk is van de wijze
waarop verdere aspecten op mijn begroting zijn vormgegeven. Ik ga ervan
uit dat de vorming van de Nationale Politie binnen het gestelde kader zal
plaatsvinden. Ik herken mij ook niet in de zorgen die de COR heeft
verwoord. Daaruit vloeit wat mij betreft geen noodzaak voort om verdere
ombuigingen te doen. Maar als dat wel zo is, of als het op een ander
terrein gebeurt, zal ik binnen mijn begroting moeten kijken en anders
gesprekken moet aanknopen met de Minister van Financiën. Ik heb
inmiddels al wel geleerd dat het werk van de Minister van Financiën
buitengewoon eenvoudig is omdat het antwoord «nee» nogal eens
voorkomt. Dan zal ik naar bevind van zaken handelen, maar dat doe ik
uiteraard in nauw overleg met de Kamer.
Mevrouw Kooiman (SP): Het is treurig dat de Minister bereid is om op de
begroting van de politie te bezuinigen. De Minister weet dat er mogelijk
bezuinigd gaat worden op de politie, want er is een tegenonderzoek van
het AEF-rapport geweest. De Kamer heeft dit alleen nog niet ontvangen.
Het ministerie is druk bezig geweest met het rapport van de COR. Waarom
krijgt de Kamer niet hetgeen al lang op het ministerie zelf aanwezig is?
Minister Van der Steur: Mijn ambtsvoorganger heeft de Kamer beloofd,
en dat zal ik dus ook doen, dat hij de Kamer twee keer per jaar informeert
over de voortgang van de reorganisatie. Ik herken me niet in de
opmerking dat ik net gezegd heb dat ik bereid ben te bezuinigen op de
politie. Volgens mij heb ik dat niet gezegd, maar dat zal blijken uit het
verslag. Ik heb wel gezegd dat de financiële positie op mijn departement
niet een eenvoudige is en dat ik mijn uiterste best doe om alles binnen
mijn begroting op te lossen. Zolang ik echter niet beschik over grote extra
sommen geld, heb ik ten aanzien van een aantal punten, bijvoorbeeld de
cao van de politie, grote uitdagingen die ik manmoedig tegemoet ga,
maar waar ik nog geen definitieve uitspraken over kan doen om de
simpele reden dat de onderhandelingen weer gaan beginnen.
De heer Oskam (CDA): Ik ben toch een beetje verbaasd over het antwoord
van de Minister. Ik interpreteer het maar zo dat er in de begroting van de
politie geen gat is van 230 miljoen, terwijl eind vorig jaar een onderzoeksjournalist van de NOS heeft aangetoond dat het wel zo is. Nu horen we
van de politie zelf, bij monde van de COR, dit verhaal ook weer. De
Minister zegt echter dat er geen gat is. Ik neem er kennis van, maar
verbaas me er enorm over.
Met Minister Opstelten hebben we uitgebreid besproken dat de 105
miljoen bedoeld was voor kwaliteit van de politie. Natuurlijk zit Salduz ook
in het werk van de politie, dat begrijp ik heel goed, maar de bedoeling was
dat er geen PV’s meer teruggestuurd zouden worden. Dat de kwaliteit van
de politie verbeterd zou worden zodat de hele keten versterkt wordt, is
toch van een iets andere orde. Dat zou uit een andere pot komen. Ik blijf
bij mijn uitspraak dat het weer een greep in de kas van de politie is, dat er
niet «meer blauw op straat» komt en dat het proces ook niet echt versterkt
wordt.
Op 17 november hebben we bij het wetgevingsoverleg gesproken over de
invulling van de leidinggevenden in de robuuste basisteams. De Minister
heeft toen gezegd dat in december de vacatures kwamen en in januari en
februari de gesprekken. In maart/april zouden de vacatures zich moeten
vullen. Wat is de stand van zaken hiermee?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

38

De Minister heeft gisteren tijdens het AO beloofd dat hij nog zou
antwoorden op de vraag naar de versterking van de FinEC (het
programma Financieel-economische criminaliteit) binnen de politie.
Minister Van der Steur: Op de eerdere punten zal ik niet reageren
aangezien ik daar al andere mededelingen over heb gedaan. Het tweede
punt betrof de serieuze vraag van de heer Oskam over de besteding. Ik
ben het niet helemaal met hem eens. Met de investering in de mogelijkheden voor een raadsman bij het politieverhoor wordt het verhoor beter
gefaciliteerd. Het gevolg is dat er eerder weer blauw op straat komt en je
daarmee iets doet wat niet voorzien is in de afspraken die de Kamer met
de Minister heeft gemaakt. Dat is onderdeel van de kwaliteitsverbetering.
Meer blauw op straat krijgen is faciliteren dat er aan de achterkant zo min
mogelijk problemen ontstaan.
Over de financieel-economische criminaliteit kan ik zeggen dat we nu 890
van de 1.170 financieel-economische rechercheurs hebben. Er zijn nog
vacatures. Ook bij cybercriminaliteit wordt een inhaalslag gemaakt met
100 fte die in 2015 worden opgeleid. Voor de functies bij de digitale
recherche is buitengewoon veel animo in de samenleving, kan ik tot mijn
vreugde melden. Op dit punt zijn wij heel positief gestemd.
De heer Oskam (CDA): Ik heb geen antwoord gehad op de vraag over de
leidinggevenden.
Minister Van der Steur: Dat punt zal ik meenemen in de tweede termijn,
als we die halen.
Ik ga naar het blokje taken van de politie, dat ik aanvankelijk als laatste
wilde behandelen. Mevrouw Tellegen heeft gevraagd wanneer zij het
overzicht van de oneigenlijke taken van de politie krijgt. De vorige Minister
heeft op 11 februari toegezegd dat hij dit overzicht tegelijkertijd met de
herijking van het realisatieplan van de politie zou maken. Ik streef ernaar
om dit voor het zomerreces te doen. Ik doe dat overigens door te kijken
naar de taken waarmee de politie relatief veel tijd kwijt is en die niet tot de
primaire verantwoordelijkheid van de politie behoren, of taken die
slimmer en efficiënter kunnen worden gerealiseerd, bijvoorbeeld door
effectiever samen te werken binnen het veiligheidsdomein. Uit de
kerntakendiscussie uit 2004–2005 is overigens gebleken dat het niet zo
heel erg functioneel is om een lijstje met taken op te stellen, maar ik
begrijp heel goed wat mevrouw Tellegen wil en we zullen bekijken of we
er in de herijking de aandacht aan kunnen geven die op instemming van
mevrouw Tellegen en anderen kan rekenen.
Mevrouw Tellegen heeft ook gevraagd naar de verwarde personen. Het is
juist dat de politie het druk heeft met de opvang van verwarde personen.
De politie heeft een taak in het bieden van hulp aan verwarde personen
die een gevaar vormen voor zichzelf en hun omgeving of die een strafbaar
feit plegen. Het bieden van hulp is een kerntaak van de politie. Onder
verwarde personen vallen verschillende categorieën. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een psychische of een psychiatrische stoornis,
mensen met een verslavingsproblematiek of mensen met een
zogenaamde multimorbiditeit, maar in sommige gevallen ook om
bejaarden die als gevolg van alzheimer of dementie onder de categorie
verwarde personen vallen. Zij komen allen op het bordje van de politie
terecht. In dergelijke gevallen zijn primair de professionele zorgpartners
aan zet. Het aantal geregistreerde meldingen over verwarde personen
neemt jaarlijks toe. In 2011 ging het om 40.500 mensen en eind 2014 ging
het om bijna 60.000 mensen. Het is een enorme toename. Het is wel
prematuur om de conclusie te trekken dat de oorzaak hiervoor bij het
zorgstelsel zelf ligt, al lijkt het wel de algemeen heersende opinie te zijn.
Wij kijken vooral naar de oorzaak en wat het betekent voor de capaciteit
van de politie. Er wordt onderzoek gedaan naar waar de stijging vandaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

39

komt. Overigens zal ik binnenkort spreken met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, want ik neem het signaal dat de politie heeft
afgegeven over de werkdruk buitengewoon serieus. In de Eerste en
Tweede Kamer liggen nog twee wetsvoorstellen die zien op een deel van
de problematiek en daar ook een oplossing voor bieden. Het is mijn
intentie, en ik denk ook die van de Staatssecretaris die voor beide wetten
verantwoordelijk is, om er goede voortgang mee te maken.
Mevrouw Berndsen vroeg of ik eindelijk eens iets ga doen aan de strijd
tegen drugscriminaliteit. Zij deed daarbij de suggestie om pilots te doen
met het reguleren van softdrugs. Ik heb gezien dat D66 hiertoe een
initiatiefwetsvoorstel heeft ingediend. Ik denk dat het goed is als ik mijn
antwoorden even opschort totdat het initiatiefwetsvoorstel in de Kamer
wordt besproken. Vooralsnog kan ik mevrouw Berndsen zeggen dat ik
grote waarde hecht aan eenheid en herkenbaarheid van het kabinetsbeleid en dat het niet verstandig is om daar een zwabberende koers in te
varen.
Mevrouw Kooiman vroeg naar de synthetische drugs en de precursoren
of zelfs de preprecursoren van synthetische drugs. Ik verwijs graag naar
mijn beantwoording op 8 april van schriftelijke vragen over dit onderwerp.
Mijn ambtsvoorganger heeft in oktober 2014 al toegezegd te zullen kijken
naar het voorstel van mevrouw Kooiman. Dat zal ik ook doen.
In mijn vorige rol heb ik gekeken naar de problematiek die zich afspeelt op
dit terrein. Het is buitengewoon lastig omdat onze huidige Opiumwet
uitgaat van lijsten en omdat de hoofdregel volksgezondheid is. Het is
buitengewoon ingewikkeld om daar op een andere manier mee om te
gaan. Er is echter in Europa wel behoefte aan, dus het debat is zeker nog
niet afgerond.
Mevrouw Kooiman vroeg ook naar de uitrusting voor de beschermende
kleding voor politiemensen die drugslaboratoria binnentreden. Er zijn
hierover al eerder vragen gesteld door leden van de PvdA. Een lastig punt
hierbij is dat aan de ene kant elke politieagent in principe een heterdaadaanhouding moet kunnen doen, maar dat aan de andere kant het
binnentreden van drugslaboratoria niet gevaarloos is. Dat heb ik als
Kamerlid bij een werkbezoek zelf ook vastgesteld. Het uitgangspunt is dat
degenen die het onderzoek ter plaatse doen, in ieder geval deugdelijk
beschermd moeten zijn met nieuwe middelen die we daarvoor ter
beschikking hebben gesteld. In de tweede termijn kom ik terug op de
uitrusting van degenen die de eerste stap zetten.
De heer Bontes heeft gevraagd of er vertraging is bij de komst van
jihadrechercheurs. Hij leek ervan uit te gaan dat er een vertraging is. Ik
kan hem geruststellen. Er is geen vertraging bij de landelijke eenheid, er is
daar een dedicated team beschikbaar. Daarnaast zijn er bij alle regionale
eenheden rechercheteams die zich bezig houden met onderzoeken naar
de jihad. Dit is in lijn met de aanpak van jihadisme zoals deze met de
Kamer is besproken. Natuurlijk is het aan het einde van de rit mogelijk dat
zowel de DSI (Dienst Speciale Interventies) als de observatieteams actief
worden. Zij worden gefinancierd uit de extra 128 miljoen die daarvoor ter
beschikking is gesteld.
Mevrouw Helder heeft vragen gesteld over de forensisch rechercheurs. Ik
heb hierover Kamervragen beantwoord. Mevrouw Helder vroeg of de
forensisch rechercheurs verplicht een uniform moeten dragen. Ik denk dat
we hier heel pragmatisch mee moeten omgaan, in de lijn van mijn
beantwoording op de gestelde vragen. Als het onwenselijk is dat
uniformen worden gedragen en het lastig is voor het werk als forensisch
onderzoeker, dan wordt het uniform natuurlijk niet gedragen. Een reden
daarvoor kan bijvoorbeeld zijn dat het dragen van een uniform bij het
onderzoek aan slachtoffers heel confronterend kan zijn. Het is wel zo dat
het nieuwe uniform onderdeel is van de vorming van de Nationale Politie.
Het is niets nieuws dat ook politieagenten die geen wapen dragen wel een
uniform dragen. Ik ga ervan uit dat de korpschef ervoor zal zorgen dat er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

40

geen onnodige belemmeringen worden opgeroepen vanwege het
enthousiasme voor het nieuwe uniform ten behoeve van het uitvoeren
van het werk.
Mevrouw Helder heeft ook gevraagd of wij niet wat kunnen leren van het
Duitse beleid ten aanzien van inbrekers uit het buitenland. Het Duitse
beleid is op zich niet zo heel anders dan het Nederlandse. Ook in
Nederland hebben we een expliciet beleid dat gericht is op criminele
vreemdelingen. Staatssecretaris Dijkhoff en zijn voorganger waren en zijn
uiterst alert op dit punt. Het komt dan ook veelvuldig voor dat mensen,
nadat ze in Nederland zijn aangehouden, als ongewenste vreemdeling
worden genoteerd en het land verplicht moeten verlaten. Dat wil
overigens niet zeggen dat ze dat in alle gevallen doen en het wil ook niet
zeggen dat ze niet soms terugkeren, dat realiseer ik mij terdege. Maar
daar hebben we dan weer Nationale Politie voor en binnenkort ook het
MEOS-systeem dat voorziet in vingerafdrukherkenning van vreemdelingen. Op die manier kunnen we dat snel oplossen.
Het MEOS-systeem is onderdeel van het Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie (AVP). Het aanvalsprogramma loopt tot eind 2017 en
aan het eind moet de uitrol van het MEOS-systeem voltooid zijn. Ik zeg
nog een keer dat het goed zou zijn als de Kamerleden in de gelegenheid
worden gesteld om ervaring met het systeem op te doen, zoals ik gisteren
heb gedaan. Ze zullen dan zien dat wat er is, heel goed functioneert. Ze
zullen ook onmiddellijk zien dat er een heleboel dingen in de toekomst
aan kunnen worden toegevoegd, wat ook de intentie is, waardoor het
werk van de politieagent op straat veel effectiever en efficiënter zal
verlopen dan ooit het geval geweest is.
De heer Oskam heeft gevraagd naar de leidinggevenden van de basisteams. Ik zal bij de voortgangsrapportage de meest recente cijfers aan de
heer Oskam verstrekken. Ik ben overigens zeer positief gestemd over de
ontwikkelingen op het gebied van leidinggevenden. Op een enkeling na
zijn alle leidinggevenden inmiddels benoemd, met instemming van het
openbaar gezag en de vertegenwoordigers van het personeel in de
selectiecommissies.
Ik kom nog even terug op de vraag van mevrouw Kooiman over de
beschermende kleding. Het uitgangspunt is dat de aanwezigen op een
stortplaats van chemisch afval of een drugslaboratorium alleen de ruimte
afzetten en niet naar binnen gaan. Dat moet worden overgelaten aan de
specialisten en dat is ook het beste omdat de veiligheid van medewerkers
vooropstaat. Desondanks herken ik wel het signaal dat mevrouw Kooiman
afgeeft omdat ik er zelf ook over gehoord heb tijdens mijn werkbezoek aan
Tilburg. Ik zal er nog nader naar kijken.
Voorzitter: Tellegen
Mevrouw Berndsen (D66): Ik mis een antwoord op mijn vragen over de
ICT. Ik begrijp dat het lastige vragen zijn, maar ik wil er toch graag een
antwoord op.
Minister Van der Steur: Nu ontstaat er bij mij enige paniek omdat ik die
vragen niet helder op het netvlies heb. Ik kom er in tweede termijn op
terug.
Voorzitter: Berndsen
Minister Van der Steur: Ik ga door met het laatste blokje over de LMO
(Landelijke Meldkamerorganisatie) en 112. Diverse sprekers hebben
gevraagd of ik als Minister oog heb voor de capaciteits- en ICT-risico’s in
de meldkamers. Uiteraard heb ik daar oog voor. Daarom heb ik opdracht
gegeven aan de inspectie om hier onderzoek naar te doen. Wij realiseren
ons dat de vorming van de LMO aan de ene kant hoogstnoodzakelijk is;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

41

dat blijkt ook uit het onderzoek van de inspectie. Aan de andere kant is het
een enorme uitdaging. Mevrouw Wolbert heeft dat heel goed onder
woorden gebracht. Zij gaf aan welke systemen allemaal moeten worden
aangepast om de landelijke organisatie succesvol te laten zijn. Het is een
gigantische opgave. Waar nodig, zal ik in samenspraak met de besturen
van de veiligheidsregio’s, die nu verantwoordelijk zijn voor de meldkamers, maatregelen treffen totdat per wetswijziging formeel de verantwoordelijkheid aan de Nationale Politie wordt overgedragen. Met de
besturen zal ik kijken naar de uitdagingen en de risico’s die de inspectie
heeft gesignaleerd. De risico’s bestaan, daar doe ik niets aan af. De
inspectie heeft op dat punt uitzonderlijk goed werk gedaan. Mevrouw
Wolbert vroeg of de wetgeving niet per januari 2016 in werking kon
treden. In 2014 heeft mijn ambtsvoorganger al gemeld dat het
wetsvoorstel dit najaar bij de Kamer wordt ingediend. De inwerkingtreding per 1 januari 2016 is niet reëel. Men is overigens ook nog niet
klaar voor de invoering, ook al zou de wet er wel zijn. Voor het voorbereiden van de nieuwe situatie wordt niet gewacht op de wetgeving. De
vormgeving van de transitie vindt plaats binnen de huidige wettelijke
kaders. Ook bij dit onderwerp gaat kwaliteit voor tijd. Het is onverstandig
om overhaast activiteiten te ondernemen. Bij de transitie van 22 naar 10
meldkamers worden zorgvuldigheid en voortvarendheid betracht.
Mevrouw Wolbert en anderen hebben terecht aandacht gevraagd voor de
risico’s. Als de meldkamers hun werk niet goed doen, kan dat levens
kosten. Ik wil daar als Minister de verantwoordelijkheid niet voor nemen.
Mevrouw Wolbert heeft ook gevraagd of de alarmsirenes gaan
verdwijnen. Zij heeft haar zorg geuit over het niet meer kunnen bereiken
van bepaald groepen. Mijn inschatting is dat het niet bereiken van die
groepen erg zal meevallen. De afgelopen jaren is het gebruik van mobiele
communicatie enorm gegroeid. Het totale alarmeringspakket bestaat op
dit moment onder andere uit de regionale calamiteitenzenders, NL-Alert,
sociale media, de website Crisis.nl en regionale websites, onder andere
die van de veiligheidsregio’s. Het waarschuwings- en alarmeringssysteem
wordt daarmee overbodig. In het verleden heeft de Kamer dat met mijn
voorganger vastgesteld. De bereikbaarheid van specifieke doelgroepen,
zoals ouderen, heeft wel mijn aandacht en zal ook mijn aandacht houden.
Er wordt onder andere ingezet op indirecte bereikbaarheid van crisiscommunicatie via bijvoorbeeld familieleden of buren. Onderzoek toont aan dat
de indirecte bereikbaarheid al heel groot is. Zo geeft 86% van de mensen
die een NL-Alert ontvangen dit door aan hun omgeving. Het is aardig om
te zien dat de berichten op bijvoorbeeld Twitter weer worden doorgegeven.
Ik kom op de vraag van mevrouw Berndsen over de ICT-inhuur. Zij stelde
de vraag naar aanleiding van de brief die ik aan de Kamer had gezonden,
waarin ik aangaf op een aantal terreinen ongelukkig te zijn met de gang
van zaken en maatregelen te hebben genomen om die niet meer te laten
voorkomen. In mijn brief heb ik uitgelegd welke urgente situatie om deze
ingreep vroeg. Het ging om het ontslag van de voormalige CIO, oftewel de
baas van de informatietechnologie binnen de Nationale Politie, en de
grote zorgen over de voortgang van de informatisering bij de politie. Dat
vergde harde maatregelen die mijn ambtsvoorganger naar mijn mening
terecht heeft genomen. Het vergde ook een fikse investering in de ICT, die
vormgegeven is door middel van het aantrekken van twee dure consultants, zoals mevrouw Berndsen terecht zei. Ik heb uitgelegd hoe het
systeem binnen de overheid werkt. We hebben aan de ene kant de Wet
normering topinkomens en aan de andere kant de De Pater-norm voor de
inhuur van externen. Er wordt voorzien in de mogelijkheid om daar
spoedheidshalve van af te wijken. Ik heb daar duidelijke standpunten over
ingenomen in mijn brief. Ik vind het in principe onwenselijk dat dit soort
dure inhuur plaatsvindt, maar ik kan ook niet toezeggen dat ik het volledig
kan uitsluiten. Ik denk dat er in deze situatie geen andere keuze was. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

42

lasten kwamen vanaf 2013 ten laste van de politiebegroting, want daar
hoorden ze thuis.
Mevrouw Tellegen vroeg of ik bereid was om in het jaarverslag te
motiveren waarom de De Pater-norm wordt overschreden. Ik vind dat ik
het moet motiveren als ik afwijk van een tweede norm. Ik moet dat helder
uitleggen. Dat verplicht mij ook om er goed over na te denken waarom ik
dat heb gedaan. Volgens mij heb ik alle vragen naar behoren beantwoord.
Voorzitter: Tellegen
Mevrouw Berndsen (D66): Ik blijf het wonderlijk vinden dat een kritische
situatie het tot twee jaar na dato nog rechtvaardigt dat er dure consultants
zijn ingehuurd. Wat mij echt heel erg puzzelt in de brief van de Minister is
dat je een consultant inhuurt die je dan een dienstauto geeft. Het is van
tweeën een: of iemand is in dienst en krijgt dan een dienstauto, of je
betaalt een consultant fee, waarin de reiskosten gewoon verdisconteerd
zijn. Maar dit was en-en, ten laste van de politiebegroting. Ik wil daar toch
nog graag een reactie van de Minister op.
Minister Van der Steur: Het is een begrijpelijke vraag van mevrouw
Berndsen. Toen ik deze brief schreef, heb ik me diezelfde vraag gesteld.
Het functioneren van beide personen betekende dat zij dagelijks heen en
weer reisden tussen de diverse centra waar de politieautomatisering nu
nog gevestigd is. We gaan toe naar drie centrale locaties waar dit plaats
gaat vinden, maar dat zijn er nu meer dan acht. Om het werk te doen, was
het heen en weer reizen tussen die locaties noodzakelijk. Er waren drie
opties: de betrokkene doet dat met zijn eigen auto maar kan dan
onderweg niet werken, hij gebruikt een taxi waarvan de kosten als
werkkosten moeten worden gedragen door het departement, of je stelt
een auto ter beschikking. Voor de laatste optie is gekozen. Ik weet niet wat
uiteindelijk goedkoper of duurder was geweest, maar ik begrijp deze
keuze uiteindelijk wel.
Voorzitter: Berndsen
Mevrouw Wolbert (PvdA): Ik heb een vraag naar aanleiding van het
laatste blokje over de 112 meldkamerorganisatie. Ik begrijp natuurlijk
goed dat zo’n transitie lastig is. Je wilt niet investeren, want je weet dat
het over een paar jaar echt anders is. Maar ik heb uit het rapport van de
inspectie goed onthouden dat de positie van de medewerkers op dit
moment sterk onder druk staat. Dat is altijd zo in dit soort situaties, het
levert hoog ziekteverzuim en onvrede over de communicatie op en men
moet het werk doen met 70% van de mensen. Ik wil opnieuw een lans
breken voor de positie van die mensen. Ik heb de Minister eigenlijk niet
gehoord over de extra inspanning die hij daar geleverd wil zien. De
alarmering via sirenes is ook zo’n transitie waarbij we naar andere goede
methoden willen, maar zolang het ene nog niet staat, kan het andere niet
weg, zegt de Minister. Dat is een hele geruststelling. Ik wil wel weten wat
voor plan van aanpak of intensivering er is om het systeem te optimaliseren waarbij mensen een NL-Alert doorgeven aan andere mensen in de
omgeving of aan hun familie. 85% is wel heel veel, maar we zien ook
steeds meer ouderen die langer thuis wonen. Wat stelt de Minister voor
om de 100% bereikbaarheid te halen?
Minister Van der Steur: Laat ik beginnen met de eerste vraag. Natuurlijk
heb ik aandacht voor de belangen van de medewerkers bij de meldkamers. Er zijn twee soorten onrust. De ene is de onrust voor de reorganisatie als zodanig. Daar heb ik alle begrip voor, maar die kan ik niet
wegnemen omdat die reorganisatie nu eenmaal gaat plaatsvinden. Er is
ook een tweede zorg die uit de inspectierapporten naar voren komt over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

43

te weinig personeel, een te hoge werkdruk en de ICT-systemen. Het
uitgangspunt van deze transitie is dat de meldkamers pas gecentraliseerd
worden op het moment dat de nieuwe systemen draaien. Daar zit geen
gat tussen. Ik heb me daar deze week nadrukkelijk over laten informeren.
Ik houd een scherp oog op de belangen van de medewerkers, want zij
moeten uiteindelijk garanderen dat de meldkamers functioneren. Ik zal
niet aarzelen om samen met de voorzitters van de veiligheidsregio’s
maatregelen te nemen als dat nodig is. Dat geldt voor de ICT, maar zeker
ook voor het personeel.
Ik zal in tweede termijn melden per wanneer de sirenes afgeschaft
worden. Ik dacht in 2018 of eind 2017. De vraag die mevrouw Wolbert
stelt, is of ik bereid ben om voor 15%, of misschien in de toekomst voor
10% of 5%, van de mensen een heel sirenesysteem in stand te houden,
terwijl NL-Alert veel doelmatiger is en veel meer informatie verstrekt. Als
de sirene gaat, vraagt iedereen zich af wat er aan de hand is. We bereiken
nu 85% van de mensen met informatie over wat er aan de hand is. Als ik
een kosten-batenanalyse maak, rijst de vraag of het voor 10% of 5% van
de mensen handig is om een alarmsysteem te hebben dat heel veel geld
kost, terwijl 95% in de toekomst allang weet wat er precies aan de hand is
en wat er van hen verwacht wordt. Als we deze afweging maken, is het
niet doelmatig om de sirenes in stand te houden. In de tussentijd zal ik
zeker aandacht houden voor de vraag of het bereikbaarheidspercentage
hoog genoeg is om de sirenes daadwerkelijk af te schaffen.
De vergadering wordt van 13.30 uur tot 13.35 uur geschorst.
De voorzitter: Ik stel anderhalve minuut spreektijd per fractie voor.
Mevrouw Tellegen (VVD): Voorzitter. Ik wil de Minister bedanken voor zijn
snelle, vlotte en bevlogen beantwoording en hem een compliment maken
voor de wijze waarop hij zich in korte tijd dit dossier heeft eigengemaakt.
Ik ondersteun zijn lijn over de herijking en de aankondiging dat hij het
gaat uitstellen. Het getuigt van realisme en dat is een goede zaak.
Ik vlieg er even snel doorheen. Ik ga me verdiepen in MEOS, dat lijkt me
een goede zaak. Er ligt een werkbezoek, misschien wel voor alle woordvoerders, in het verschiet.
Kan de wethouder aan de Kamer terugmelden hoe het overleg over het
spoor met collega Mansveld is verlopen? Kan de Minister kort ingaan op
het voorbeeld van Arriva dat toegang heeft tot de politiebestanden? Dat is
een voorbeeld uit Liverpool dat goed schijnt te werken.
Dank voor de opmerkingen over de schietende agent. Het is goed dat de
Minister gaat kijken naar een eventuele wetswijziging op dat punt.
Ik ben niet tevreden over de beantwoording van de vragen over de
Nederlandse taaleis, althans niet met het tweede deel. Daarom vraag ik
een VAO aan. Voor de VVD is het van cruciaal belang dat de taaleis in de
toekomst onverkort een poortwachtersfunctie houdt.
Ik bedank de Minister voor de toezegging om gemotiveerd te rapporteren
over afwijkingen bij aanbestedingsregels.
Mevrouw Kooiman (SP): Voorzitter. Deze Minister is een vlotte prater; dat
hebben wij vandaag gemerkt. Dat is heel mooi, maar het gaat natuurlijk
wel om de daden, zeker bij de cao-onderhandelingen. Ik verwacht dat de
Minister met een heel goed bod naar de bonden gaat. Ik houd ontzettend
van actievoeren; ik heb gisteren ook genoten van al die gedreven agenten,
maar als het niet hoeft, dan liever niet.
Ik mis Kamerlid Van der Steur die meer uitgesproken zei: niet meer
beveiligen op zuinigheid. Hij zegt nu dat hij nieuwe bezuinigingen niet
uitsluit, want daar komt het ongeveer op neer. De rek is eruit, de COR
heeft gezegd dat er een gat van 230 miljoen is. Ik weet dat het ministerie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

44

naar het onderzoek van AEF gekeken heeft. Stuur dan gewoon de
informatie naar de Kamer zodat we mee kunnen denken.
Ik heb een heel mooi inwerkdossier. Daar heb ik de Minister nog niet over
gehoord. Ik wil die 2.000 agenten informeren over wat de Minister met al
die adviezen gaat doen. Ik moet dan toch wel een antwoord van de
Minister hebben.
Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Ik was in mijn eerste termijn de
korpschef vergeten te feliciteren met de nieuwe standaard. Ik was gisteren
helaas verhinderd.
Ik bedank de Minister niet voor de antwoorden, want ik heb me enorm
zitten ergeren. Hij neemt heel snel de houding van zijn voorganger over.
Bij vragen die ik met meerdere collega’s heb gesteld, word ik niet
genoemd, ik krijg antwoord op vragen die ik niet heb gesteld en sommige
vragen zijn onbeantwoord gebleven.
Ik zal me op de kernpunten focussen. De aangifte is van belang voor het
vertrouwen van de burger in de politie en voor de criminaliteitscijfers,
want zonder aangifte volgt in de regel geen opsporing en dan zit je met
het opsporingspercentage. Mijn fractie zegt al twee jaar dat het niet klopt
als de Minister weer eens zei dat dé criminaliteit was gedaald. Ik ben dan
ook blij dat we dat rapport over de kwaliteit van de aangifte eindelijk eens
een keer tegemoet kunnen zien.
Hoe de aangifte wordt opgenomen is mijn fractie eerlijk gezegd om het
even. Belangrijk is dat zij wordt opgenomen en dat er iets mee gebeurt.
Wat de aanrijtijden betreft, zegt de Minister dat vijf eenheden de norm niet
halen. Er wordt aan gewerkt. De vraag is hoe eraan wordt gewerkt.
Wat betreft de zijinstromers raad ik aan het boek te lezen dat ik vaak heb
aangehaald. Hierin staat dat ze even snel weer uitstromen en de redenen
waarom. Bij de taaleis en het percentage allochtonen zat het venijn in de
staart. De taaleis als toegang wordt losgelaten, het allochtonenpercentage
moet gehaald worden. Het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar
tussen de regels door kun je het heel goed horen. Dat VAO is keihard
nodig, want je moet niet aan de eisen gaan sleutelen.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Voorzitter. Ik heb nog een
paar punten. In de eerste plaats de cao. Ik hoop dat de Minister met een
fantastisch aanbod voor de politiemensen komt. De Minister waarschuwt
dat ze niet te ver moeten gaan met hun acties omdat de veiligheid niet in
het geding mag zijn. Ik kan de Minister geruststellen: dat doen politiemensen niet. De Minister hoeft die maatregelen dus niet te nemen, dat is
zonde van het werk.
Ik geloof er helemaal niets van dat de verhoorruimtes ten goede zullen
komen aan het primaire proces van het werk op straat en het recherchewerk. Ik vind het aardig bedacht, maar het is natuurlijk klinkklare onzin.
Ik sluit me wat betreft de taaltoets aan bij mijn collega van de VVD. Ik ben
er niet gerust op en daarom zit ik er scherp in. Ik heb de Minister iets
horen zeggen over het kunnen spreken van twee talen. Ook al zouden er
in de Afrikaanderwijk in Rotterdam of in Bloemhof 100% Turken en
Marokkanen wonen, Nederlands is de voertaal voor de politie. Wat mijn
fractie betreft, wordt overal Nederlands gesproken en geen Turks en geen
Marokkaans. Dit heeft ook te maken met de kwaliteit van aangiften en
processen-verbaal. De Minister zou die verbeteren. We horen hem daar
vandaag niet meer over. Hiermee ga je de kwaliteit van processen-verbaal
en aangiften niet verbeteren. Ik hoop dat ik samen met de collega van de
VVD een mooie motie kan indienen. We zien elkaar bij het VAO.
Mevrouw Wolbert (PvdA): Voorzitter. Ik dank de Minister voor de
antwoorden in de eerste termijn. Ik heb op veel terreinen goede
antwoorden gekregen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

45

Ik ben met mijn collega’s wel een beetje ongerust over de taaltoets en het
diversiteitsbeleid. Misschien kan de Minister wat ophelderen. Hij begon
verbetering van de taalvaardigheid te verwarren met de taaltoets.
Misschien kan de Minister wat scherper formuleren wat hij bedoelde met
zijn antwoord en kunnen we daarmee een VAO voorkomen.
Wat mij opvalt bij de antwoorden en de brief over de vragen over de
meldkamers is dat ze altijd zo procedureel zijn. Misschien ligt het aan het
ministerie of de materie. Ik denk dan: je zult maar zes jaar of langer
werken in een organisatie die in transitie is, terwijl jij die bordjes
draaiende moet zien te houden. Dat is de situatie waar die mensen in
zitten. Ik wil weten of er, analoog aan de brandweerorganisatie, systematisch medewerkerstevredenheidsonderzoeken worden gedaan. Als dat
niet zo is, is de Minister dan bereid om op dat punt additioneel in te
zetten?
De heer Oskam (CDA): Voorzitter. Ik heb nog twee punten, waarvan de
eerste over de meldkamer gaat. Uit het inspectierapport blijkt dat bij de
helft van de meldkamers de computersystemen verouderd of afgeschreven zijn en dat bij storingen niet altijd een back-up wordt gemaakt. Ik
begrijp heel goed dat als we overgaan naar nieuwe meldkamers we geen
grote investeringen doen, maar de continuïteit moet wel gewaarborgd
blijven. Hoe gaat de Minister dat aanpakken?
Ik heb mij net als mevrouw Helder gestoord aan het badinerende
antwoord van de Minister over het gat in de politiebegroting. De Minister
zegt dat het gat er niet is, de vorige Minister heeft dat ook gezegd en de
COR luidt de noodklok. Dat is ernstig, want Nederland schrikt daarvan. Het
is ook al eerder onderzocht door een onderzoeksjournalist van de NOS. Je
kunt dan niet volstaan met te zeggen dat het geen serieuze vraag is. Ik
vraag de Minister of hij toch nog eens met de COR om de tafel wil gaan
zitten en de Kamer kan informeren over het probleem met die 230
miljoen. Misschien kan hij gewoon aan de Kamer uitleggen hoe het zit?
De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter. Ik dank de Minister voor zijn
beantwoording en sommige toezeggingen.
In de beantwoording kwam de taalvaardigheid aan de orde. De Minister
was heel taalvaardig, maar een enkele keer moest hij even zoeken naar
waar bepaalde afkortingen voor stonden, zoals LECD en een CIO die geen
CEO is. Ik wil hem aanmoedigen om nooit aan al die afkortingen te
wennen. Het vervuilt ook gemakkelijk het debat als we alleen maar over
systemen en programma’s praten in plaats van over hetgeen beoogd
wordt, zoals meer politiemensen op straat, werk van goede kwaliteit en
het dienen van de veiligheid. Ik zie het ook voor onszelf in het debat als
een uitdaging om telkens daarnaar terug te keren.
Dan kom ik op de echte taaleiskwestie. Het is goed dat buiten kijf staat dat
daar niet op beknibbeld gaat worden. Wel kwam er een onderhuids punt
boven over de vraag of het voldoend aan de taaleis bij de ingang van de
opleiding al op orde moet zijn of pas als je vertrekt. Ik steun de
benadering om de taaleis niet ter discussie te stellen bij de toegang of
daarop te beknibbelen. De taal moet dan maar voordat de opleiding
begint bijgespijkerd zijn.
Tot slot heb ik nog een vraag over de bezuinigingskwestie. Ik denk dat de
Minister een heel geloofwaardige exegese heeft gegeven van de
toenmalige uitlatingen van het Kamerlid Van der Steur. Eén vraag blijft mij
nog wel bij: is Minister van der Steur het helemaal eens met Kamerlid Van
der Steur of komen er nog mitsen en maren bij?
Voorzitter: Tellegen
Mevrouw Berndsen (D66): Voorzitter. Deze Minister spreekt driemaal zo
snel als de vorige Minister, maar ik moet er gelijk bij zeggen dat we niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

46

altijd even adequate antwoorden krijgen. Ik blijf erg bezorgd over de
financiën. De Minister zegt dat de financiën bij V en J niet eenvoudig zijn.
Ik zou dat een understatement willen noemen. Op efficiency wordt wel
degelijk flink bezuinigd, terwijl de efficiency pas kan plaatsvinden als er
meer gerealiseerd wordt door investeringen en technologische vernieuwingen. Dat zijn communicerende vaten. Ik ben erg benieuwd hoe de
Minister denkt de bezuinigingen te gaan halen. Ik denk dat de politieorganisatie financieel zwaar onder druk staat en dat hetzelfde geldt voor het
Openbaar Ministerie en, in iets mindere mate, voor de rechtbanken. Ik wil
de Minister echt verzoeken of meegeven dat hij ervoor moet zorgen dat
meegeven ervoor te zorgen dat er bij de begrotingsbehandeling voor 2016
meer budget komt voor de veiligheidsketen.
Voorzitter: Berndsen
Minister Van der Steur: Voorzitter. Ik begin met de bijdrage van de heer
Van der Staaij, die mij adviseerde om niet te vervallen in afkortingen. Het
is een van mijn doelen om dat niet te laten gebeuren. Ik word gek van de
afkortingen en er zijn er ongelofelijk veel op mijn departement alleen al. Ik
was van plan om er een lijst van te maken, maar daar ben ik na de eerste
week mee opgehouden omdat het niet bij te houden was. Het leek mij een
aardig boekje: de memoires van een Minister met alleen maar afkortingen
op een rijtje.
Ik dank alle aanwezigen die hun zorgen hebben uitgesproken over de
financiering. Ik geef nog even een paar hoofdpunten aan. In de totale
taakstelling van de Nationale Politie van ongeveer 500 miljoen over een
reeks van jaren zit ook een investering van 500 miljoen, die specifiek
gericht is op technologische vernieuwing, innovatie, opleiding en al die
andere aspecten die aan de orde zijn geweest. Ik heb een reorganisatiebudget en dat is nog niet uitgeput. Er zit nog 130 miljoen in. Het betekent
niet dat ik me helemaal geen zorgen maak over de kosten. Natuurlijk doe
ik dat, want je zult zien dat er meevallers en tegenvallers zijn. De vraagt
rijst dan of die meevallers opwegen tegen de tegenvallers. Daar
rapporteer ik de Kamer periodiek over. Ik herken me niet in het beeld dat
ik een financieel probleem van 1 miljard zou hebben bij de vorming van
de Nationale Politie, zoals de COR heeft geschetst. De heer Oskam vroeg
of ik in gesprek ga met de COR. Het antwoord is ja. Ik had dat gesprek
eigenlijk al willen hebben, maar dat is me nog niet gelukt. Dat ga ik zeker
doen, want ik heb nog niet eens gelegenheid gehad om kennis te maken
met de COR, behalve dan gisteren met de voorzitter. Ik vind het heel
belangrijk om ook met de COR gesproken te hebben, zeker over de zorgen
bij de vorming van de Nationale Politie. Hiermee heb ik ook de punten van
mevrouw Berndsen en van de heer Van der Staaij over de bezuinigingen
besproken.
De heer Van der Staaij vroeg nog of Minister van der Steur het eens is met
het Kamerlid Van der Steur. Ik kom hiermee in een lastig taalkundig proces
terecht. Ga ik als Minister nog over de uitlatingen van een van de leden
van de Kamer? Ik denk het eigenlijk niet. Ik herinner mij het Kamerlid Van
der Steur als iemand die over het algemeen zeer verstandige dingen zegt.
Ik hoop dat de heer Van der Staaij met die mededeling kan leven.
De heer Oskam vroeg hoe ik de ICT van de meldkamers aanpak. Ik heb er
eigenlijk al antwoord op gegeven. Ik heb de zorgen gezien en het
onderzoek laten doen. We pakken met de voorzitters van de veiligheidsregio’s de zorgen op. Hetzelfde geldt voor de zorgen over het personeel die
mevrouw Wolbert nog heeft herhaald. Het zal mij niet overkomen dat ik
word geconfronteerd met de discussie over de kwaliteit van de meldkamers zonder dat ik de zorgen van het personeel heb opgepakt. Dat kan
gewoon niet zo zijn en dat realiseert de organisatie zich ook.
De heer Bontes maakte de opmerking, los van een aantal andere punten
waar ik me niet helemaal in herken, dat vooral gezorgd moet worden voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

47

de kwaliteit van de aangifte en de processen-verbaal. Volgens mij heb ik
alle punten aangegeven waarbij we dat gaan doen, maar ik nodig de heer
Bontes nogmaals uit om zelf te gaan kijken wat de laatste technologische
ontwikkelingen bij de Nationale Politie zijn. Ik denk dat hij daardoor
minder zorgen zal hebben dan hij nu heeft. Het is goed als we die zorgen
wegnemen.
Ik ben heel teleurgesteld en verdrietig dat mevrouw Helder ontevreden is.
Mijn doel in het leven als Minister is om de Kamer in brede zin tevreden
en blij te maken. Ik zal met mijn aantekeningen in de hand nog eens naar
mijn beantwoording kijken om te zien hoe ik dat in het vervolg beter kan
doen. Ik ben het geheel eens met haar opmerking dat aangifte tot doel
heeft om tot opsporing en vervolging te leiden en dat er ook opvolging
moet plaatsvinden. Ik heb al toegezegd dat ik de Kamer erover zal
informeren. Hetzelfde geldt voor het halen van de aanrijtijden zoals ze zijn
afgesproken.
Mevrouw Tellegen vraagt of ik de Kamer wil informeren na het overleg
met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. Het antwoord daarop
is ja. Ik had al gezegd dat ik dat zou doen. Zij vroeg ook of ik wil kijken
naar wat Arriva in Engeland met politiebestanden doet. Dat zal ik zeker
doen. Ik weet niet wat Arriva in Engeland doet met de toegang tot
politiebestanden, maar ik vermoed wel dat sommige Kamerleden niet
heel enthousiast zullen worden als ik voorstel om de openbaarvervoerders toegang tot politiebestanden te geven. Misschien mag ik
mevrouw Tellegen vragen om eens wat missiewerk te doen onder haar
collega’s om te bekijken of dat een haalbaar voorstel is, voordat ik er al te
veel energie in steek.
Mevrouw Kooiman heeft gevraagd of ik met een goed bod wil komen
voor de cao-onderhandelingen. Ik ben heel blij als ik de onderhandelingen
weer kan gaan voeren en als de bonden bereid zijn om op mijn uitnodiging in te gaan. Aan de andere kant wil ik haar ook het plezier niet
ontnemen om mee te doen aan de aangekondigde acties.
De taaltoets heb ik nog overgeslagen. Ik heb daar onbedoeld onduidelijkheid over laten bestaan. Misschien kan ik helpen door helder te zeggen
wat ik volgens mij al twee keer gezegd heb: de taaltoets blijft wat mij
betreft als poortwachtersfunctie voor de toegang tot de opleiding bestaan.
Ik hoop hiermee een motie op dit punt onnodig te hebben gemaakt.
Mevrouw Tellegen (VVD): Zegt de Minister daarmee dat hij het tweede
deel van zijn eerdere uitlatingen, namelijk dat hij gaat kijken hoe hij de
taaltoets effectiever in kan zetten, inslikt? Want daar zat het venijn. Als je
een onderzoek gaat doen naar een effectievere inzet, zou het zomaar
kunnen gebeuren dat we eindigen in het scenario van de heer Bouman,
waarbij de taaltoets tijdens de opleiding zal worden ingezet, terwijl het
van ons een harde voorwaarde bij de toelating moet zijn.
Minister Van der Steur: Ik heb net het woord «poortwachtersfunctie»
genoemd en dat wil zeggen dat de taaltoets vereist is voor de toelating tot
de politieopleiding. Daarmee is denk ik aan de vraag van mevrouw
Tellegen voldaan.
De voorzitter Ik wil de leden nogmaals meegeven dat er mensen in
functie aanwezig zijn. Ik vind het wel zo netjes om geen naam te noemen,
maar een functie.
Mevrouw Kooiman (SP): Ik mis de reactie van de Minister op het
inwerkprogramma, namelijk de adviezen van de 2.000 agenten. Dat mag
natuurlijk schriftelijk. Ik zal ze nog mailen.
Minister Van der Steur: Mevrouw Kooiman heeft helemaal gelijk dat ik
dat vergeten ben. Ik heb er al even doorheen gebladerd en ik moet zeggen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

48

dat er wederom, zoals ik van de SP gewend ben, een deugdelijk werk met
veel interessante punten is afgeleverd. Ik reageer graag schriftelijk op
deze fikse tijdsinvestering.
De heer Bontes (Groep Bontes-Van Klaveren): Ik merk dat mevrouw Van
Tellegen overweegt om haar VAO over de taaltoets in te trekken. Als zij dat
doet, vraag ik het aan, want ik vind het nog steeds onvoldoende. Ik wil de
garantie dat de kwaliteit van die toets, de zwaarte, eerder omhoog- dan
omlaaggaat. Nu wordt eraan gesleuteld en dat wil ik niet.
Mevrouw Helder (PVV): Ik ben het eens met de heer Bontes. Mijn fractie
vindt een VAO nodig. Ook als is het voor dat punt niet nodig, dan is het
wel nodig voor de opmerking van de Minister dat de situatie in Duitsland
op die in Nederland lijkt. Ik dien daarover een motie in, want dat antwoord
was volstrekt ontoereikend. Wegens tijdsdruk in de tweede termijn was ik
hier niet meer aan toe gekomen. Het VAO blijft nodig.
Minister Van der Steur: Het staat de leden vrij een motie in te dienen als
ze mijn opmerkingen over het Nederlands als doel voor een goede
politieorganisatie onvoldoende vinden. De taaltoets blijft om die reden als
poortwachtersfunctie bestaan.
Ik proef dat de erkenning en waardering die politieagenten nodig hebben,
door de Kamer uitgebreid wordt gegeven. Ik ben daar de Kamer zeer
erkentelijk voor, want men heeft daar behoefte aan. Ik doe de herhaalde
oproep, bijvoorbeeld aan de Commissie van Bezorgde Dienders die hier
vandaag aanwezig is maar ook aan de bonden, om de waardering die de
Kamer heeft uitgesproken aan hun achterban bekend te maken. Misschien
is mevrouw Kooiman bereid haar 2.000 respondenten daarover ook te
informeren.
De voorzitter: Ik dank de Minister voor zijn beantwoording in de tweede
termijn. Mevrouw Tellegen heeft een VAO aangevraagd. Zij handhaaft
haar verzoek. Dat VAO zal gepland worden met als eerste spreker
mevrouw Tellegen.
De volgende toezeggingen zijn gedaan:
Toezeggingen:
–
–
–
–
–
–

–

–
–

De Minister streeft ernaar de herijking voor de zomer naar de Kamer te
sturen.
De Minister streeft ernaar het aspect van de oneigenlijke taken voor de
zomer naar de Kamer te sturen.
De evaluatie van het doen van aangifte onder nummer komt dit
voorjaar naar de Kamer.
De Minister zal het WODC vragen onderzoek te doen naar oorzaken
van de daling van de aangiftebereidheid.
De Kamer wordt binnen één jaar geïnformeerd over het inspectierapport over de manier waarop aangiften worden weggeschreven.
De Minister zal de Kamer na het zomerreces informeren over de vraag
of een wetswijziging nodig is met betrekking tot de juridische positie
van agenten die geweld hebben aangewend.
De Kamer wordt geïnformeerd over de uitkomsten van de gesprekken
met de Staatssecretaris van I en M over de te nemen maatregelen met
betrekking tot veiligheid op het spoor.
De Minister bekijkt het aspect van toegang tot politiebestanden voor
vervoerders.
De Minister geeft een reactie op het inwerkprogramma van de SP.

Sluiting 14.00 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 533

49