Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 718

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 juni 2023
1. Inleiding
De overheid biedt een vangnet voor werknemers die onvrijwillig werkloos
worden. Door middel van de werkloosheidswet (WW) ondersteunen we
mensen om de tijdelijke inkomensdaling als gevolg van werkloosheid op
te kunnen vangen. Daarnaast bieden we ondersteuning in de zoektocht
naar een nieuwe baan. Hiermee bieden we de helpende hand aan
degenen die het nodig hebben.
Met deze brief bied ik u de periodieke rapportage aan voor het thema
«Werkloosheid werknemers». In deze rapportage is het werkloosheidsbeleid voor werknemers beoordeeld op doeltreffendheid en doelmatigheid. Tevens bied ik u het schriftelijk oordeel over de rapportage van
twee onafhankelijke deskundigen aan.
Inzicht in de kwaliteit van beleid is een groot goed. Om het inzicht in de
kwaliteit van beleid te vergroten hanteert de overheid een evaluatiestelsel
waarbij een beleidsterrein iedere vier tot zeven jaar wordt doorgelicht. Via
een synthese-onderzoek worden dan conclusies getrokken over de
doeltreffendheid en doelmatigheid van het betreffende beleidsterrein. De
vorige evaluatie van het werkloosheidsbeleid voor werknemers dateert uit
2016.1 Deze nieuwe rapportage bouwt daarop voort.
In deze brief neem ik u allereerst mee in de context en opzet van de
rapportage. Vervolgens licht ik de belangrijkste conclusies van de
rapportage toe. Daarna presenteer ik de zienswijze van het kabinet met
betrekking tot de bevindingen.

1

kst-26448-718
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 30 982, nr. 29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

1

2. Context en opzet van de periodieke rapportage
2.1 Welk beleid is geëvalueerd?
Deze periodieke rapportage kent als thema «Werkloosheid werknemers».
Hieronder vallen alle uitgaven van artikel 5 van de SZW-begroting, met
uitzondering van de uitgaven voor Caribisch Nederland.2 De afbakening
van deze rapportage sluit daarmee grotendeels aan bij de afbakening van
de beleidsdoorlichting van artikel 5 uit 2016.3 Het grootste deel van de
uitgaven van artikel 5 volgt uit de WW. De WW staat dan ook centraal in
deze rapportage.
De werkloosheidsbescherming van zelfstandigen is geen onderdeel van
deze rapportage. Deze keuze is gemaakt omdat de verschillen tussen
werknemerschap en zelfstandigheid beter in zijn totaliteit kunnen worden
onderzocht dan per deelgebied. Voor dergelijk onderzoek verwijs ik u naar
het IBO zzp4 en het eindrapport van de Commissie Regulering van Werk.5
Een belangrijke toevoeging ten opzichte van de evaluatie van 2016 is dat
nu ook de uitvoering en de doenbaarheid van het WW-beleid expliciet zijn
onderzocht. Het beleid is pas doeltreffend als dat ook in de praktijk zo
uitpakt. Het geheel van de UWV-uitvoering is in 2021 ook eigenstandig
doorgelicht.6 Hierbij is de wisselwerking tussen de inhoud van iedere wet
(zoals de WW) met de uitvoering nog niet meegenomen.
Middels het WW-vereenvoudigingstraject dat ik eerder heb aangekondigd7 doe ik momenteel nog aanvullend onderzoek naar de werking
van de WW. De uitkomsten hiervan verwacht ik op korte termijn. Op dit
traject ga ik nader in onder het kopje Kabinetsreactie op de bevindingen.
2.2 Kenmerken van de WW
De WW biedt een tijdelijke uitkering aan verzekerde werknemers bij
werkloosheid. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV)
voert de WW uit. Het aantal WW-uitkeringen bedroeg eind 2022 150
duizend. De totale WW-uitgaven (de som van uitkeringslasten en
uitvoeringskosten) bedroegen in 2022 € 3,3 miljard. De totale
WW-uitgaven fluctueren sterk onder invloed van de conjunctuur. Zo waren
deze uitgaven de afgelopen tien jaar op zijn hoogst € 8,0 miljard in 2014.
2.3 Structuur van de rapportage
Het beleid binnen het thema «Werkloosheid werknemers» kent twee
hoofddoelstellingen. Dat zijn het bieden van bescherming tegen de
financiële gevolgen van werkloosheid (inkomensbescherming) en het
stimuleren om het werk te hervatten (activering). Het beleid dat binnen
het thema valt is in de rapportage onderverdeeld naar deze twee
doelstellingen. Onder het onderdeel «inkomensbescherming» valt
uitsluitend de WW.
Dit is namelijk het enige structurele inkomensbeschermingsinstrument
binnen dit thema. Onder het onderdeel «activering» valt onder meer de
dienstverlening van UWV gericht op terugkeer naar werk vanuit de WW,
maar bijvoorbeeld ook de uitgaven aan scholing voor WW-gerechtigden.

2

Hoe de uitgaven voor Caribisch Nederland worden doorgelicht, wordt momenteel nog bezien.
Voorheen werd het beleid geëvalueerd per begrotingsartikel. Onder het nieuwe rapportagesysteem gebeurt dit per beleidsthema. Dit biedt meer ruimte voor een logische en coherente
afbakening. Een uitgebreidere toelichting hierop vindt u in het plan aanpak van deze
rapportage (Kamerstuk 31 865, nr. 193).
4
Kamerstuk 34 036, H
5
Kamerstuk 29 544, nr. 970
6
Kamerstuk 30 982, nr. 62
7
Kamerstuk 26 448, nr. 667
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

2

3. Bevindingen van de periodieke rapportage
In deze paragraaf presenteer ik de belangrijkste bevindingen van de
rapportage. Hierbij maak ik, net als in de rapportage zelf, onderscheid
tussen de inkomensverzekering enerzijds en de activerende instrumenten
anderzijds. Ik begin ieder onderdeel met de overkoepelende conclusie,
waarbij de onderbouwing erna volgt.
3.1 Doeltreffendheid en doelmatigheid van de inkomensverzekering (WW)
Harde conclusies over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de WW
zijn niet eenvoudig te trekken. Voor de doelstelling van inkomensbescherming is namelijk geen criterium vastgelegd over wat voldoende
bescherming is. Desalniettemin is de conclusie van het rapport dat de WW
een behoorlijke mate van inkomensbescherming biedt, zeker in internationaal perspectief. Voor de meeste mensen is de WW toereikend om
de periode tot een nieuwe baan te overbruggen. Daarnaast volgen uit de
rapportage geen evidente doelmatigheidsverbeteringen.
Ondanks het ontbreken van een criterium voor voldoende inkomensbescherming, kan de werking van het werkloosheidsbeleid op verschillende
manieren inzichtelijk worden gemaakt. De rapportage doet dit langs vier
hoofdlijnen.
1. Allereerst zijn de beleidsuitkomsten voor WW-gerechtigden onderzocht. Daarbij gaat het om indicatoren over bijvoorbeeld de snelheid
en kwaliteit van werkhervatting. De conclusie is dat de beleidsuitkomsten voor WW-gerechtigden gedurende de onderzoeksperiode zijn
verbeterd. Juist groepen met een achterstand tot de arbeidsmarkt
hebben relatief een inhaalslag gemaakt (bijvoorbeeld ouderen). Het is
aannemelijk dat de arbeidsmarktkrapte een belangrijke rol speelt in
deze ontwikkelingen.
2. Daarnaast zijn de effecten van de WW-beleidswijzigingen van 2006 en
2015 onderzocht. Een belangrijk onderdeel van beide wijzigingen was
een verkorting van de wettelijke maximale WW-duur. In 2006 is
middels de Wet wijziging WW-stelsel en ontslagrecht de maximale
WW-duur verkort van 5 jaar naar 38 maanden. In 2015 is middels de
Wet werk en zekerheid (Wwz) de maximale WW-duur verder verkort,
van 38 naar 24 maanden.8 Daarnaast is met de Wwz de opbouw van
WW-rechten gewijzigd, waardoor werknemers minder snel
WW-rechten opbouwen. Bij zowel de beleidswijzigingen van 2006 als
2015 is gewerkt met een overgangsperiode. Hierdoor duurt het een
aantal jaren voordat de wijzigingen volledig zijn gerealiseerd en
kunnen worden onderzocht. Beide wijzigingen zijn inmiddels
(gedeeltelijk) onderzocht. Het effect van de wijziging van 2006 is
gemiddeld genomen positief. Ondanks dat mensen hierdoor
gemiddeld minder WW-rechten hadden, verbeterde hun gemiddelde
inkomenspositie. Deze wijziging was daarmee zowel doeltreffend als
doelmatig. De wijziging van 2015 is nog niet volledig onderzocht,
omdat de verkorting van de maximale duur tot voor kort nog niet
volledig was gerealiseerd. Het onderzoek dat er is laat enig positief
effect op de werkhervatting zien. Op het totale inkomen is nog geen
positief of negatief effect waarneembaar.
3. Verder heeft het Centraal Plan Bureau (hierna: CPB) ten behoeve van
de periodieke rapportage de impact van de WW op de financiële
stabiliteit van huishoudens onderzocht. Daarbij is middels een
modelsimulatie gekeken naar hoelang huishoudens hun vaste en
8

Het staat private partijen vrij om een werkloosheidsverzekering aan te bieden die uitkeert nadat
de wettelijke termijn is verlopen. Een voorbeeld hiervan is de Private Aanvulling WW en WGA
(PAWW). Hier zijn inmiddels de nodige cao’s bij aangesloten. In 2021 betrof het zo’n 2 miljoen
werknemers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

3

4.

noodzakelijke uitgaven kunnen blijven doen bij een scenario van
werkloosheid van de hoofdkostwinner zonder werkhervatting. In zo’n
situatie teren veel huishoudens in op hun financiële buffers en niet
iedereen houdt dat even lang vol. De uitkomst van de simulatie is dat
5 procent van de huishoudens in de uitgangssituatie (dat wil zeggen
zonder werkloosheid) al onvoldoende middelen heeft om de vaste
uitgaven twee jaar te betalen. In het geval van blijvende werkloosheid
van de hoofdkostwinnaar neemt deze groep onder het huidige beleid
toe met 10 procentpunt. Zonder WW zou de toename bij blijvende
werkloosheid 30 procentpunt zijn. In het geval van blijvende
werkloosheid en geen WW-uitkering is de inschatting op basis van
het model dus dat 35 procent van de huishoudens binnen twee jaar
door hun reserves heen is. Dit onderstreept de belangrijke mate
waarin de WW inkomensbescherming biedt. Tegelijkertijd laat het
zien dat een groot deel van de huishoudens een flinke inkomensschok kan opvangen. De inschatting is dat 65 procent van de
huishoudens ook zonder WW-uitkering een periode van ten minste
twee jaar kan overbruggen, zij het met een beperkt uitgavenniveau.
Als laatste is in de rapportage gekeken naar de neveneffecten van de
WW, zoals welzijns- en gezondheidseffecten. De meeste studies
vinden een duidelijk negatief effect van werkloos zijn op het welzijn
en de gezondheid van mensen. Zo komen psychische problemen
gemiddeld ruim twee keer zo vaak voor onder werklozen. Een
werkloosheidsverzekering perkt deze effecten tot op zekere hoogte in.
Op deze wijze draagt de WW bij aan een beter welzijn van werklozen.

Naast de doeltreffendheid en doelmatigheid van de WW-uitkering zelf, is
ook de doeltreffendheid en doelmatigheid van het proces van uitkeringsverstrekking onderzocht. Hieronder vallen de kosten die UWV maakt voor
bijvoorbeeld het vaststellen van het recht op uitkering en de maandelijkse
uitbetaling van de uitkering.
De WW-uitvoering scoort goed op de elementen klantgerichtheid en
tijdigheid. Daarnaast is de doelmatigheidsontwikkeling van de
WW-uitvoering over de afgelopen jaren positief. Deze conclusie volgt uit
een analyse van de kostenontwikkeling in relatie tot de kwaliteitsontwikkeling. Daarentegen scoort de foutgevoeligheid van de WW-uitkeringsverstrekking minder goed. Met behulp van steekproefonderzoek onderzoekt UWV regulier de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking. Het
rechtmatigheidspercentage van de WW ligt vanaf 2016 met gemiddeld 98
procent iets onder de rijksbrede norm van 99 procent rechtmatigheid. Ten
slotte zijn op de aspecten doenbaarheid en wendbaarheid geen harde
conclusies getrokken.
3.2 Doeltreffendheid en doelmatigheid van de activerende instrumenten
Door een gebrek aan effectiviteitsonderzoek concludeerde de doorlichting
uit 2016 dat het moeilijk was om harde conclusies te trekken over de
doeltreffendheid en doelmatigheid van de meeste activerende
WW-instrumenten. Sindsdien is er veel onderzoek verricht. Hierdoor is het
nu beter mogelijk om conclusies te trekken over de effectiviteit van het
activeringsbeleid.
De rapportage concludeert dat de meeste activerende instrumenten
doeltreffend zijn. Daarnaast komen uit de analyse geen duidelijke
doelmatigheidsverbeteringen naar voren. Kanttekening hierbij is dat er
voor sommige instrumenten aanvullend onderzoek nodig is om de
doeltreffendheid en doelmatigheid goed te kunnen beoordelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

4

3.2.1 Persoonlijke dienstverlening
De persoonlijke dienstverlening door het UWV is qua uitgaven verreweg
het grootste activerende instrument. Na een eerdere afschaling is de
persoonlijke dienstverlening vanaf 2016 opnieuw geïntensiveerd. In
navolging hierop is het gehele dienstverleningsconcept de afgelopen
jaren experimenteel onderzocht.9
Uit het onderzoek volgt dat de inzet van persoonlijke dienstverlening leidt
tot een grotere baankans en een lager beroep op de WW binnen
24 maanden na instroom. Gemiddeld genomen leidt de inzet van
persoonlijke dienstverlening tot een hogere baankans van 1,7 procentpunt
en een afname van het beroep op de WW van 1,9 procentpunt. De
positieve effecten zijn weliswaar redelijk beperkt in omvang, maar door de
relatief lage kosten ruim voldoende om zichzelf terug te verdienen.
24 maanden na instroom worden de maatschappelijke baten in totaal
ingeschat op € 201 miljoen, tegenover kosten van ongeveer € 97 miljoen.
De persoonlijke dienstverlening van UWV is daarmee kosteneffectief.
Het positieve effect van dienstverlening op de baankans is terug te zien bij
alle groepen in de WW, maar is niet voor alle groepen even groot. Het
positieve effect is het meest merkbaar bij WW-gerechtigden met een
relatief hoge werkhervattingskans bij instroom in de WW. Voor de
groepen met een lage werkhervattingskans blijkt er meer nodig dan
uitsluitend laagdrempelige interventies.
3.2.2 Overige activerende instrumenten
Een ander relatief groot activerend instrument is het WW-scholingsbudget. Het beschikbare onderzoek10 naar de doeltreffendheid van
scholing laat zien dat gerichte scholing effectief is in het vergroten van de
duurzame werkhervatting van mensen met een grotere afstand tot
arbeidsmarkt. Verder toont onderzoek aan dat de werking van scholing
afneemt bij een minder gerichte inzet.
Met betrekking tot de overige onderdelen van het activerend beleid is het
oordeel over de doeltreffendheid en doelmatigheid overwegend positief.
Voor de instrumenten passend werkaanbod en de sollicitatieplicht is meer
onderzoek nodig om duidelijke conclusies te kunnen trekken over de
effectiviteit.
4. Kabinetsreactie op de bevindingen
4.1 Inkomensverzekering (WW)
Het kabinet is van mening dat deze rapportage de belangrijke functie van
de WW onderstreept. Voor de meeste mensen biedt de uitkering
voldoende vangnet om de periode tussen twee banen te overbruggen.
Zonder WW-uitkering zouden substantieel meer huishoudens in de
financiële problemen komen bij baanverlies, zo blijkt uit het
CPB-onderzoek. Daarnaast wenst het kabinet te benadrukken dat de
functie van de WW-uitkering verder strekt dan uitsluitend het borgen van
de financiële stabiliteit van huishoudens. De uitkering zorgt bijvoorbeeld
ook voor positieve welzijnseffecten. Daarnaast vangt het voor de
economie als geheel schokken op door in tijden van laagconjunctuur de
bestedingen van huishoudens deels op peil te houden. Hoewel uit de
rapportage geen grote concrete beleidsaanbevelingen volgen met
betrekking tot de WW, ziet het kabinet nog voldoende ruimte voor
verbetering. Het kabinet ziet deze verbetering langs de lijnen van de
9
10

Kamerstuk 26 448, nr. 688
Kamerstuk 26 448, nr. 688

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

5

aanpak van armoede en schulden, het betrekken van het perspectief van
de uitvoering en uitkeringsgerechtigden bij het beleid en het verbeteren
van de arbeidsmarktpositie van oudere werklozen.
4.1.1 Aanpakken van armoede en schulden
Voor de meeste werknemers biedt de WW voldoende ondersteuning. Er is
ook een groep die ondanks het ontvangen van een WW-uitkering nog
steeds te maken kan krijgen met geldzorgen in het geval van
werkloosheid. Geldzorgen kunnen stress, eenzaamheid en uitsluiting tot
gevolg hebben. Om armoede en schulden terug te dringen is het kabinet
in juli 2022 gestart met de aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden.11
Het programma is opgebouwd uit vier programmalijnen: (1) bestaanszekerheid, (2) preventie en meedoen, (3) een overheid die werkt en (4)
sneller perspectief. Het kabinet heeft in juni 2023 de eerste voortgangsrapportage hierover met uw Kamer gedeeld.12
4.1.2 Aandacht voor de uitvoering
In de rapportage is ook de uitvoering van de WW onderzocht. Hiermee
onderstreept het kabinet het belang dat zij hecht aan de kwaliteit en
toekomstbestendigheid van de publieke dienstverlening. Uit het
programma Werk aan Uitvoering13 en de publicatie Staat van de
Uitvoering blijkt dat op dit gebied nog veel verbeterpotentieel is.14 Hier zet
het kabinet zich dan ook voor in.
De wet- en regelgeving rondom de WW is complex en niet altijd makkelijk
te doorgronden. Dit brengt uitdagingen met zich mee voor de uitvoering,
hetgeen ook in de rapportage naar voren komt. Deze complexiteit vormt
niet alleen een uitdaging voor de uitvoering, maar ook voor uitkeringsgerechtigden en werkgevers. Op dit moment is er geen compleet overzicht
van de knelpunten die zij als gevolg van deze complexiteit ervaren.
Daarom heeft het kabinet een vereenvoudigingstraject opgestart.15 Doel
van het traject is om de WW te optimaliseren en beter te laten aansluiten
op de behoeftes van uitkeringsgerechtigden, werkgevers en de uitvoering.
Binnen dit traject vindt op dit moment als eerste stap een onderzoek
plaats naar de knelpunten in de WW zoals die door deze groepen worden
ervaren. Op basis daarvan beoordeelt het kabinet vervolgens of en hoe de
WW aangepast wordt.
Daarnaast zijn in juni 2023 de uitkomsten van het IBO vereenvoudiging
sociale zekerheid met uw Kamer gedeeld.16 Waar mogelijk wordt bij het
vervolg van het vereenvoudigingstraject WW de inzichten en suggesties
uit het IBO meegenomen.
4.1.3 Aandacht voor het perspectief van uitkeringsgerechtigden
In navolging van het WRR-rapport «weten is nog geen doen»17 heeft het
kabinet ingezet op meer aandacht voor het doenvermogen van burgers.
Werkloos worden is voor veel mensen een ingrijpende gebeurtenis is. Het
heeft daardoor grote invloed op wat mensen kunnen en begrijpen.
Daarom dienen we als overheid goed stil te staan bij wat we van mensen
verwachten in deze situatie.

11

Kamerstuk 24 515, nr. 643
Kamerstuk 24 515, nr. 698
13
Kamerstuk 29 362, nr. 290
14
Kamerstuk 29 362, nr. 321
15
Kamerstuk 26 448, nr. 667
16
Kamerstukken 29 362 en 26 448, nr. 328
17
Kamerstuk 34 775 VI, nr. 88
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

6

De rapportage concludeert dat een algemeen oordeel over de
doenbaarheid van de WW op dit moment niet is te geven. Het IBO
vereenvoudiging sociale zekerheid geeft al wel enig inzicht in de
doenbaarheid van de WW. In combinatie met de resultaten van het
onderzoek naar vereenvoudiging van de WW verwacht het kabinet een
goed beeld te krijgen van de doenbaarheid van de WW. Met behulp van
deze inzichten werkt het kabinet toe naar een sociaal zekerheidsstelsel dat
beter werkt voor de doelgroep.
4.1.4 Verbeteren van de arbeidsmarktpositie van oudere werklozen
Uit de rapportage blijkt dat de arbeidsmarktpositie van oudere werklozen
de afgelopen jaren is verbeterd maar dat nog steeds sprake is van een
achterstand ten opzichte van andere groepen. De krappe arbeidsmarkt
draagt bij aan deze inhaalslag, alsmede waarschijnlijk de verbeterde
opvattingen van werkgevers over oudere werknemers. Ouderen worden
niet vaker werkloos dan anderen, maar vinden na baanverlies wel nog
steeds minder snel een nieuwe werkplek.
Met de seniorenkansenvisie (hierna: SKV) heeft het kabinet in 2022 zijn
visie hierop uiteengezet.18 Het doel van deze visie is om de arbeidsmarktpositie van 55-plussers verder te verbeteren. Dit doet het kabinet aan de
hand van 3 thema’s: (1) beeldvorming rondom oudere werknemers, (2)
intensieve begeleiding & matching en (3) scholing, duurzame inzetbaarheid en Leven Lang Ontwikkelen. Het kabinet informeert uw Kamer
over de voortgang van de SKV voor de begrotingsbehandeling SZW 2024.
4.2 Activerende instrumenten
Met betrekking tot de activerende instrumenten is het kabinet tevreden
over de stappen die de afgelopen jaren zijn gezet.
Niet alleen werken we toe naar een steeds doelmatiger activeringsbeleid
voor de WW. Ook weten we de effectiviteit van het beleid steeds beter te
onderbouwen.
De effectmeting van de WW-dienstverlening is daarin een belangrijke stap
geweest. Het is goed om te zien dat de inspanningen op het gebied van
persoonlijke dienstverlening hebben geleid tot een doeltreffend
instrument. Hoewel de uitkomsten van de effectmeting over het algemeen
positief zijn, bleven de effecten voor mensen met een grotere afstand tot
de arbeidsmarkt achter. Het positieve effect van persoonlijke dienstverlening is voor deze groep minder groot. Dit is een zorgpunt voor het
kabinet. We blijven daarom met het UWV actief zoeken naar nieuwe
manieren om deze mensen naar werk te helpen. Het dienstverleningsmodel heeft op dit punt blijvend doorontwikkeling nodig zodat juist de
mensen met meer belemmeringen beter geholpen worden.
Het kabinet ziet ook mogelijkheden om de arbeidsmarktpositie van
mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te verbeteren
middels de voorgenomen hervorming van de (regionale) arbeidsmarktinfrastructuur.19 Vanuit de verstevigde regionale samenwerking kan meer
passende dienstverlening naar werk worden geboden voor deze groep.
Ook voor mensen zonder WW-uitkering (bijvoorbeeld mensen die met
ontslag worden bedreigd, mensen met een bijstandsuitkering of herintreders zonder uitkering) wenst het kabinet de arbeidsmarktpositie te
verbeteren middels de voorgenomen hervormingen. Het kabinet werkt,
samen met betrokken partijen waaronder UWV, aan uitwerking en
18
19

Kamerstuk 29 544, nr. 1159
Kamerstuk 33 566, nr. 108

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

7

concretisering van deze ambitie. Het kabinet is voornemens om uw Kamer
rond de zomer van 2023 te informeren over de stand van zaken.
Verder concludeert de rapportage dat de effectiviteit van sommige
onderdelen van het activeringsbeleid nog niet goed onderbouwd kan
worden. Het grootste beleidsonderdeel waarvoor dit geldt is de sollicitatieplicht. Om die reden hebben UWV en SZW de afgelopen tijd gewerkt
aan de opzet voor een grootschalig onderzoek om de effectiviteit van de
sollicitatieplicht te meten. De verwachting is dat het onderzoek in het
eerste kwartaal van 2024 start. In het onderzoek wordt de effectiviteit van
de huidige sollicitatieplicht, als invulling van de wettelijke inspanningsplicht, bekeken ten opzichte van (a) een alternatieve invulling waarbij
meer ruimte is voor individuele afspraken en (b) een alternatieve invulling
waarbij er geen (harde) inspanningsverplichting aanwezig is. Over dit
onderzoek is uw Kamer geïnformeerd in de Stand van de uitvoering.20
4.3 Vervolgonderzoek
Vanuit de rapportage en de onafhankelijke deskundigen worden er een
aantal mogelijkheden voor vervolgonderzoek geschetst. Deze zien onder
meer op het verder onderzoeken van de effecten van de Wet werk en
zekerheid, het verder onderzoeken van de welzijnseffecten van de WW en
het verder onderzoek doen naar instrumenten die de baankansen voor
kwetsbare groepen21 kunnen vergroten. Het kabinet neemt deze en de
andere suggesties voor onderzoek ter harte en betrekt deze zo veel als
mogelijk in de Strategische Evaluatieagenda voor het thema
«Werkloosheid werknemers». Deze onderzoeksagenda is jaarlijks terug te
vinden in de begroting van SZW.
5. Tot slot
Deze periodieke rapportage biedt een goed overzicht van waar we anno
2023 staan met betrekking tot het werkloosheidsbeleid voor werknemers.
Het positieve oordeel van de onafhankelijke deskundigen bevestigt de
kwaliteit van het rapport en ik dank de betrokken onderzoekers dan ook
voor de oplevering van het rapport.
Ik concludeer dat het werkloosheidsbeleid voor werknemers doet wat het
moet doen. Het biedt inkomenszekerheid na baanverlies en ondersteunt
werkzoekenden in hun terugkeer naar werk. Dat laat onverlet dat ik nog
voldoende ruimte voor verbetering zie, onder meer door middel van
vereenvoudiging. De resultaten van het onderzoek naar de vereenvoudiging van de WW en eerste reactie daarop deel ik naar verwachting met
u na het zomerreces van 2023.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip

20

De Stand van de uitvoering is kort voor deze brief verzonden aan uw Kamer. Daarom is nog
geen verwijzing beschikbaar.
21
Op dit gebied lopen er reeds enkele initiatieven. Zo investeert het kabinet binnen de Nationale
Wetenschapsagenda in onderzoek naar systeeminterventies om moeders met een uitkering
duurzaam naar werk te begeleiden (https://www.nwo.nl/onderzoeksprogrammas/nationalewetenschapsagenda/thematische-programmering/economische-veerkracht-van-vrouwen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 448, nr. 718

8