Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

Nr. 81

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 januari 2010
Tijdens het Algemeen Overleg met uw Kamer op 22 september 2009
(31 288, nr. 68) heb ik toegezegd verslag te doen van het overleg met de
VSNU over het invoeren van het principe «eerst je bachelor dan je
master». Dit overleg is gevoerd over de wijze waarop universiteiten
omgaan met:
–
–
–
–

Het aanbieden van meerdere instroommomenten voor de masterfase
en de vraag wat de rechtvaardiging kan zijn om daarvan af te wijken.
Herkansingen in de bachelorfase.
De door het wetsvoorstel voorgestelde hardheidsclausule.
Het voorlichten van studenten op het moment dat de nieuwe wet voor
hen van kracht wordt.

Meerdere instroommomenten voor de masterfase
Op dit moment hanteert iets minder dan de helft van de masteropleidingen in Nederland meerdere instroommomenten voor de masterfase
(het landelijk overzicht dat de VSNU mij heeft gezonden is bijgevoegd)1.
Hierbij valt op dat de universiteiten die het principe al hanteren (de eerste
vier instellingen in het overzicht) meerdere instroommomenten bij
aanzienlijk meer masteropleidingen te bieden (tot wel 97% van de aangeboden opleidingen). Zij geven aan dat zij deze mogelijkheid als een
logisch gevolg zien van het hanteren van het principe «eerst je bachelor,
dan je master». De verwachting is dan ook gerechtvaardigd dat het aantal
instroommomenten in de master landelijk nog zal toenemen.

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

De universiteiten geven aan dat er plausibele redenen kunnen zijn voor
het ontbreken van meerdere instroommomenten:
– Kleine masteropleidingen hebben te weinig studenten en staf om twee
instroommomenten te realiseren. De vraag wat klein precies betekent,
is onmogelijk in een landelijke richtlijn te vatten want dat is zeer afhankelijk van de aard van de opleiding en de specifieke vakken.

KST140119
0910tkkst31288-81
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 288, nr. 81

1

1

–
–

Masteropleidingen met een heel sterke curriculaire opbouw en weinig
studenten kunnen het programma niet twee keer aanbieden.
Bij internationale samenwerking (joint degrees, Erasmus Mundus)
worden soms afspraken gemaakt die meerdere instroommomenten
onmogelijk maken.

Ik ga ervan uit dat het hierbij om een beperkt aantal masteropleidingen
gaat, waarbij meerdere instroommomenten echt niet mogelijk zijn.
Ik heb de instellingen verzocht om waar mogelijk met meerdere instroommomenten in de masterfase te werken. Meerdere instroommomenten zijn
voor de instellingen een welbegrepen eigenbelang, maar desalniettemin
niet altijd mogelijk. De ontwikkelingen op dit vlak zullen zeer nadrukkelijk
onderdeel zijn van de toegezegde monitoring door de Inspectie van het
Onderwijs.
Herkansingen in de bachelorfase
Het toetsings- en herkansingenbeleid in de bachelorfase, in het bijzonder
dat in het derde bachelorjaar, kan van invloed zijn op de mogelijkheid van
een student om de bachelor tijdig af te ronden en direct door te gaan met
een masteropleiding. In de planning van herkansingen moet expliciet
rekening worden gehouden met deadlines voor toelating tot de master.
Ook op andere wijze kan gewerkt worden aan een toetsings- en herkansingenbeleid dat studenten stimuleert en begeleidt in het tijdig afronden van
vakken. Zo werkt de Universiteit Utrecht bijvoorbeeld niet meer met
herkansingen, maar met aanvullende toetsen. Studenten die zich duidelijk
hebben ingezet om een vak te behalen, omdat ze bijvoorbeeld aanwezig
waren bij de werkgroepen en tussenopdrachten hebben gemaakt, maar
toch niet slagen, krijgen binnen zes weken na afloop van de cursus een
aanvullende toets aangeboden.
Uitvoering van de hardheidsclausule en de voorlichting aan
studenten
Het omgaan met individuele (schrijnende) uitzonderingsgevallen, een
goede studiebegeleiding, voorlichting en masteroriëntatie in de bachelorfase is essentieel. Ik heb de universiteiten gevraagd bij de invoering van
het principe hieraan expliciet aandacht te schenken. Kennisdeling tussen
de instellingen op dit gebied wordt door de VSNU samen met het landelijk
overleg studieadviseurs opgepakt.
Tot slot
Om bovenstaande afspraken te faciliteren en universiteiten de mogelijkheid te bieden van elkaar te leren en samen te werken aan een succesvolle
invoering, heb ik de VSNU financiële ondersteuning toegezegd voor het
bieden van een platformfunctie aan de universiteiten. Met deze middelen
kan de VSNU de komende jaren één fte expertise aanstellen om deze
platformfunctie te ondersteunen.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 288, nr. 81

2