OVERZICHT OPVOLGING AANBEVELINGEN COMMISSIE VAN AARTSEN

1

2

3

Aanbeveling

Pijler
IBP

Actie

Planning

Verhogen
ondergrens
omgevingsdiensten

1

Formuleren landelijke uniforme criteria voor effectieve en efficiënte omgevingsdiensten
die voldoende massa hebben om hun huidige èn toekomstige taken uit te voeren.
Meegenomen worden de verplichte taken en de zogenaamde plustaken.
Op basis van deze criteria wordt bepaald wat de ondergrens voor de omvang van een
omgevingsdienst is. Daaruit volgt of aangesloten wordt bij de systematiek van de
veiligheidsregio’s (van 29 naar 23 omgevingsdiensten) of dat een andere vorm van
fusering meer voor de hand ligt.
Uitvoering gemaakte afspraken (o.a. ook aanpassing wetgeving).

Q4 2022

Verbetering kwaliteit
omgevingsdiensten

Strafrechtelijke
handhaving en
vervolging

1

2

Vaststellen van landelijke uniforme minimum kwaliteitscriteria voor de kritische massa
van omgevingsdiensten.
Vaststellen van een kader voor regionale finetuning, boven op de landelijke uniforme
minimum kwaliteitscriteria.
Doorvoeren van de afgesproken landelijke uniforme minimum kwaliteitscriteria voor de
kritische massa binnen de omgevingsdiensten.
Meer prioriteit aanpak milieucriminaliteit bij de politie door opname in de
Veiligheidsagenda.
Meer prioriteit aanpak milieucriminaliteit bij Openbaar Ministerie en Zittende Magistratuur.
Beschikbare milieurecherchecapaciteit wordt daadwerkelijk en effectiever ingezet voor de
opsporing van milieucriminaliteit: vervolg werksessie milieucriminaliteit.
Het versterken van de milieucapaciteit van het Functioneel Parket.
Onderzoek naar wat voor beleidsdirecties onder effectieve instrumenten wordt verstaan
en hoe effectiviteit gemeten kan worden.
Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingswet (LHSO): oplevering en implementatie (in
samenhang met pijler 5).
Formaliseren Strategische Milieukamer (SMK): opstellen instellingsbesluit
Effectiever strafrechtelijk proces onder andere door meer te werken met geprioriteerde
thema’s.
Monitoring voortgang zorgbedrijven Brzo: de aanpak zorgbedrijven wordt bij alle zes
Brzo-omgevingsdiensten op een uniforme wijze toegepast en gemonitord.
Leidraad Termijnen en Sancties is geactualiseerd m.b.t. juridische grondslag en bedragen
van handhavingsbeschikkingen en gepubliceerd op IPLO.
De Brzo-omgevingsdiensten en de ILT maken handhavingsbeschikkingen op het gebied
van Wabo-inspecties openbaar.
1

Q4 2022

Start in 2023
Q3/4 2022
Q1/2 2023
Start Q3 2023
Q4 2022
Start Q3 2022
Gestart in Q1 2022
Start Q3 2022
Start Q4 2022
Q4 2022
Start Q3 2022
Gestart
Gestart
Start Q3 2022
Gestart

4

Basistakenpakket

Buiten
IBP

5

Landelijke
normfinanciering

1

6

Informatieuitwisseling en
investeren in
kennisontwikkeling
en -deling

3

Bestuurlijke aandacht voor de aanpak van milieucriminaliteit is structureel op de agenda;
bijeenkomsten met ambassadeurs en bestuurlijke bijeenkomst in 2023.
Provincies aansporen om IBT in te zetten om gemeenten te bewegen basistakenpakket bij
omgevingsdiensten onder te brengen.
Opstellen circulaire definitieve uitleg basistakenpakket
Uitvoeren van pilots bij omgevingsdiensten om inzicht te krijgen in de huidige vormen van
bekostiging en voor- en nadelen.
Opstellen van een algemene norm voor de bekostiging van omgevingsdiensten die
garandeert dat de opgedragen taken ook daadwerkelijk goed kunnen worden uitgevoerd.
Uitvoering van de gemaakte afspraken met betrekking tot de financiering.
Het oplossen van knelpunten en het doorvoeren van verbeterpunten in de
informatievoorziening van het VTH-stelsel Milieu:
a. Verbeteren datakwaliteit toezicht
b. Verbeteren datakwaliteit vergunningverlening
c. Verbeteren datakwaliteit handhaving
d. Beter gebruik inspectieview
e. Doorontwikkeling Altijd Actuele Digitale Vergunningen
f. Betere Ontsluiting Milieuvergunningen
g. Doorontwikkeling Gezamenlijke Inspectieruimte
h. Gezamenlijke (data)analyse omgeving
i. Basisregister voor inrichtingen en milieubelastende activiteiten
j. Publiceren inspectierapporten en uitvoeringsplannen voor IPPC bedrijven.
Advies opstellen over de gewenste en noodzakelijke verandering ten behoeve van de
informatievoorziening in het VTH-stelsel.
Het beschrijven en benoemen van de relevantie, kwaliteit en samenhang van de
informatievoorziening van het VTH-stelsel, zodat besluitvorming kan plaatsvinden inzake
de ontwikkeling en organisatie van de informatievoorziening van het VTH-stelsel. In ieder
geval bestaande uit:
a. Opstellen van een informatielandschap om inzicht te krijgen in hoe de huidige
informatievoorziening is ingericht en georganiseerd en waar knelpunten en problemen
optreden
b. Opstellen van afspraken waardoor gegevens makkelijk gedeeld kunnen worden en
beter herbruikbaar zijn (standaarden/informatiemodellen)
c. Bepalen van het juridisch kader voor de ontwikkeling van de informatievoorziening
van het stelsel.
Het duurzaam organiseren van menskracht, kennis en aandacht voor de organisatie van
de informatievoorziening van het VTH-stelsel.
In het stelsel van de Omgevingswet vastleggen dat Inspectieview het verplichte systeem
wordt om informatie te delen voor de gehele VTH-keten.
2

Gestart
Q2 2022 brief
verstuurd
Q4 afronding
Q3 2022
Q3 2022
Q4 2022
Start in 2023
Planvorming Q3/Q4
2022
Uitvoering Q4 2022
t/m Q3 2023

Q3 2022 t/m Q3
2023

Q2 2022-Q4 2022
Q4 2022-Q4 2023
Q2 2022-Q4 2022
Start in 2023
Start in 2023

4

7

Uniform uitvoeringsen
handhavingsbeleid

5

In beeld brengen/ inventariseren van de bestaande kennisnetwerken (o.a. Veluweberaad,
IPLO, Kennisnet).
Het ophalen van de behoeften/ wensen voor een VTH-kennisinfrastructuur.
Op basis van deze inventarisatie en opgehaalde behoeften een nieuwe functionele VTHkennisinfrastructuur inrichten waarin overheden, bedrijfsleven, onderwijs en
onderzoeksinstellingen kennis delen en ontwikkelen waaronder:
- het vormen van kennisplatforms voor de hoofdthema’s van het Veluweberaad,
- het uitwisselen van de kennis en expertise tussen omgevingsdiensten, onder meer door
gebruikmaking van specialistische kennis,
- het uitwisselen van kennis tussen omgevingsdiensten en andere kennisbronnen (zoals
RIVM, RWS, TNO SIKB, Deltares etc.),
- het herstructureren van kennis en expertise platforms, het digitaal ondersteunen en
operationeel maken.
Het onderbrengen en doorontwikkelen van de ODNL-academie bij Omgevingsdienst
NL. O.a. door het opstellen van een businesscase, het aanstellen van medewerkers en het
opstellen van een meerjarenvisie.
Het opstellen van een meerjarig opleidingsplan van de ODNL-academie.
Het opzetten van een landelijke arbeidsmarktcampagne.
Het inrichten en zorgdragen voor bemensing van een informatie en communicatie
frontoffice Omgevingsdienst NL; gericht op het beantwoorden van
uitvoeringsvraagstukken. (O.a. het opstellen van een netwerkanalyse, een inrichten van
de relatie met de individuele diensten, het opstellen van een communicatievisie en het
voorbereiden van een periodiek bulletin).
Het regionale uitvoerings- en handhavingsbeleid van de partners in kaart brengen. Het
inzicht in overeenkomsten en verschillen dat daarmee ontstaat gebruiken om te komen
tot een kader (effect van plustaken, level playing field, budgetrecht en vaststelling door
bevoegd gezag) waarmee regionale invulling kan plaats vinden (o.a. milieuprogramma’s
van bevoegde gezagen, dreigingsbeeld, democratische legitimiteit).
Bezien in hoeverre belangrijke (transitie)opgaven, zoals circulaire economie en energie,
opgenomen kunnen worden in de regionale strategieën.
Onderzoeken en bepalen hoe in het proces voor de regio één risicoanalyse en uitvoeringsen handhavingsplan kan worden opgesteld. Hierbij taken, verantwoordelijkheden en
proces meenemen en borgen in de professionalisering van de beleids- en
uitvoeringscyclus (Big-8).
Implementatieprogramma opstellen voor de verschillende regio’s om tot één risicoanalyse
en uitvoerings- en handhavingsplan te komen (realistische implementatietermijn).
Zo nodig doorvoeren van aanpassingen in wet- en regelgeving.

3

Q2 2022
Start Q3 2022
Start Q4 2022,
afronding 2023

Q3/4 2022
Q4 2022 en verder
Q4 2022
Q4 2022 Q1 2023

Q4 2022

Q1 2023
Q2 2023

Start eind 2023
Start in 2023

8

Positie directeur
omgevingsdienst

5

Onafhankelijke
uitvoering van
toezicht en
handhaving

9

Inrichten
rijkstoezicht
omgevingsdiensten
Monitoring kwaliteit
milieutoezicht

6

Uitwerken van de opties genoemd in het juridisch onderzoek om de positie van directeur
van een omgevingsdienst te versterken. Hieronder vallen in ieder geval de in de
Kamerbrief versterking VTH-stelsel van 13 december 2021 genoemde opties van:
a. het via attributie de directeur van een omgevingsdienst aanwijzen als
handhavingsambtenaar met de bevoegdheid te beslissen over bestuurlijke
strafbeschikking, lasten onder dwangsom, bestuurlijke boetes en bestuursdwang, en
b. het formuleren van een competentie profiel voor de positie van directeur van een
omgevingsdienst en vastleggen hiervan in de VTH Kwaliteitscriteria.
Bestaande mandaten beoordelen (vorm en functioneren) t.b.v. een landelijk format voor
mandaat (in bestaande volledige volmachten heeft de directeur omgevingsdienst al de
bevoegdheid om te beslissen over bestuurlijke strafbeschikking, lasten onder dwangsom,
bestuurlijke boetes en bestuursdwang).
Voordelen/meerwaarde en consequenties van volledig mandaat in beeld brengen.
In lijn met de onder 1 uitgewerkte opties in kaart brengen op welke manier herziening
van de benoemingsprocedure van de directeur van de omgevingsdienst en aanpassing
van decentrale inrichting nodig is voor het gewenste doel van onafhankelijke uitvoering
van toezicht en handhaving bij inzet van een volledig mandaat.
De uitkomsten van het project Onafhankelijkheid (IPO) voorzien van een nadere
uitwerking.
Het invoeren van de Landelijke Handhavingsstrategie om een eenduidig gebruik van LHSO
door alle partijen te bereiken.
Doorvoeren van benodigde aanpassing van landelijke regelgeving en rollen/
verantwoordelijkheden.
Implementatieprogramma voor de verschillende regio’s (realistische
implementatietermijn).
Effectgericht rapporteren
Inrichten systeem visitatie omgevingsdiensten (visitatie uitgevoerd door andere
omgevingsdiensten samen met een externe partij, zoals de veiligheidsregio of de GGD):
- vaststellen programma
- pilots bij 4 omgevingsdiensten Q3 en Q4
- uitvoeren visitaties bij alle omgevingsdiensten
- bezien of visitaties wettelijke borging behoeven.
Inrichten systeem van thematische en signalerende onderzoeken VTH-stelsel door ILT.
Uitvoeren eerste thematische onderzoeken.
Ontwikkeling tweejaarlijks systeem van rapportage over de “Staat van VTH: daarin wordt
de resultaten van de visitaties, systematische en thematische onderzoeken ILT
gecombineerd eventueel aangevuld met het wettelijk verplichte tweejaarlijks onderzoek
naar de kwaliteit van het VTH-stelsel.

4

Q1 2023

Q4 2022

Q4 2022
Q4 2022

Q3 2022
Q3 2022
Start 2023
Start eind 2023
Gestart

Q2/3 2022
Q4 2022/Q1 2023
Vanaf Q1 2023
Q1 2023
Q3/4 2022
Start in 2023
Q1/2 2023

10

Uitvoeringstoets
omgevingsplannen

1

Stimuleren stevigere invulling van horizontale controle door gemeenteraden en
provinciale staten op eigen bestuur, door informatievoorziening aan raden en staten. Oa
via position paper, webinar, informatiebladen.
In het stelsel van de Omgevingswet wordt vastgelegd dat bij het stellen van decentrale
regels over activiteiten waarvoor de uitoefening van bevoegdheden door het bevoegd
gezag op grond van artikel 13.12 van het Omgevingsbesluit door een omgevingsdienst
wordt verricht, rekening wordt gehouden met het belang van de doelmatige en
doeltreffende uitoefening van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak door de
omgevingsdienst.

5

Gestart
Start in 2023