Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1320
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
en de Staatssecretaris van Economische Zaken over visserij voor de kust van
de Westelijke Sahara (ingezonden 9 december 2014).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) mede namens de
Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 20 februari 2015).
Vraag 1
Herinnert u zich uw antwoord op een vraag over een onder Nederlandse vlag
varend schip dat voor de kust van de Westelijke Sahara vist?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Waarop is het uitgangspunt van onder andere de Europese Commissie
gebaseerd dat ten aanzien van niet-zichzelf besturende gebieden economische activiteiten rechtmatig zijn, zolang deze de behoeften, belangen en
voordelen ervan voor de bevolking niet veronachtzamen? Is dit ook uw
standpunt? Is er een juridische opinie die dit standpunt onderbouwt? Zo ja,
kunt u die met de Kamer delen?
Antwoord 2
Zoals ook blijkt uit antwoorden op vragen van het Europees parlement is het
uitgangspunt van de Europese Commissie gebaseerd op het VN-standpunt
waarin Marokko wordt beschouwd als de facto beherende macht in het
niet-zichzelf besturende gebied Westelijke Sahara. Ook Nederland deelt het
VN standpunt. Het VN standpunt wordt onderbouwd in de opinie van de
toenmalig Juridisch Adviseur van de VN in zijn brief aan de President van de
Veiligheidsraad van 12 februari 2002. De opinie is openbaar en te raadplegen
op http://www.arso.org/Olaeng.pdf.

1

ah-tk-20142015-1320
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Antwoord op vraag 5 in het Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden over de
vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2015 (Kamerstuk 34 000 V, nr. 10, 4 november 2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is het waar dat dit uitgangspunt van de Europese Commissie afwijkt van
eerder ingenomen standpunten van het kabinet hierover?2 Indien ja, waarom
is dit het geval?
Antwoord 3
Nee.
Vraag 4
Is het waar dat de in vraag 1 genoemde visserijactiviteiten alleen in lijn met
het internationaal recht kunnen zijn als de oorspronkelijke bevolking via zijn
vertegenwoordigers toestemming ervoor verleent? Indien neen, waarom niet?
Antwoord 4
Nee, naar de huidige stand van het internationaal recht is geen toestemming
van vertegenwoordigers van de oorspronkelijke bevolking vereist. Op basis
van het internationaal recht zou de exploratie en exploitatie van de natuurlijke
rijkdommen van een niet-zichzelf besturend gebied, waaronder visserijactiviteiten, wel in overleg met de vertegenwoordigers van de oorspronkelijke
bevolking moeten plaatsvinden. Nederland streeft ernaar dit element
gezamenlijk met andere EU-lidstaten in het onderhandelingsmandaat van de
Europese Commissie te krijgen. Zie ook de antwoorden op de Kamervragen
van het lid Van Bommel van 12 mei 2006 over de visserijverdragen tussen de
Europese Unie en Marokko, Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2005–
2006, nr 1575.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoe de opbrengsten van de visserijactiviteiten van het
Nederlandse schip (en mogelijk andere EU-schepen) concreet ten goede
komen aan de oorspronkelijke bevolking van het gebied? Hoe worden de
hiermee samenhangende internationaalrechtelijke verplichtingen door
Marokko precies geïmplementeerd?
Antwoord 5
Nederland is van oordeel dat de opbrengsten van de visserij via de
EU-afdrachten ten behoeve van toegang tot onder meer de wateren van de
Westelijke Sahara, waar Marokko feitelijk gezag uitoefent, ook ten goede
moeten komen aan de oorspronkelijke bevolking van de Westelijke Sahara.
Zoals aangegeven in de Kamerbrief van 15 oktober 2014 (TK 21 501-32, nr
753) zijn in het protocol alleen afspraken gemaakt over de EU-bijdrage voor
de ontwikkeling van de visserijsector. Over de besteding van de financiële
vergoeding voor toegang van de visserijvaartuigen van EU-lidstaten zijn geen
afspraken gemaakt. De sectorale steun bedraagt € 14 miljoen per jaar.
Marokko moet de uitgaven in het kader van de ontvangen steun jaarlijks
verantwoorden en hierbij ook de geografische locatie aangeven, alsmede de
te verwachte en gerealiseerde sociale en economische impact.
In het Gemengd Comité dat in september jl. bijeenkwam in Rabat heeft
Marokko 31 projecten aangemeld op het gebied van infrastructuur, training
en onderzoek en daarbij onder meer aangegeven wat de verwachte effecten
zijn, zoals de impact op de lokale werkgelegenheid. Van deze projecten zijn er
13 in de Westelijke Sahara en komen 12 projecten ten goede aan de
visserijsector in de gehele regio. Het gaat bij deze tweede groep van 12
projecten vooral om projecten op het gebied van onderzoek en visserijcontrole. Marokko moet voor het volgende Gemengd Comité rapporteren over de
voortgang van de projecten en aangeven in hoeverre de doelstellingen zijn
gerealiseerd. Het volgende Gemengd Comité vindt naar verwachting in
september 2015 plaats.

2

Aanhangsels Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nrs. 32 en 21.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2