Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 430

Instellen van de baten-lastendienst
FMHaaglanden

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES

Ter griffie van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal ontvangen
op 5 oktober 2012.
De wens over het voorgenomen
besluit nadere inlichtingen te
ontvangen kan door of namens
de Kamer of door ten minste
dertig leden van de Kamer te
kennen worden gegeven uiterlijk
op 15 november 2012.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

De Kamer kan zich tegen het voorgenomen
besluit uitspreken uiterlijk op 15 november
2012 dan wel binnen veertien dagen na het
verstrekken van de in de vorige volzin
bedoelde inlichtingen.

Deze voorhangprocedure houdt in dat dit besluit niet eerder wordt
genomen dan 30 dagen nadat het voornemen daartoe schriftelijk ter
kennis is gebracht aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Indien de
Kamer binnen 30 dagen na ontvangst van de kennisgeving of binnen 14
dagen na het verstrekken van nadere inlichtingen zich uitspreekt tegen het
voorgenomen besluit wordt het besluit niet aangenomen.

Bij de termijnen is rekening gehouden
met de recesperiode van de Tweede Kamer.

Den Haag, 4 oktober 2012
Op grond van de voorhangprocedure van artikel 10 van de Comptabiliteitswet 2001 leg ik u hierbij mijn voornemen voor om met ingang van
1 januari 2013 over te gaan tot het verlenen van de definitieve status aan
de baten-lastendienst FMHaaglanden.

FMHaaglanden verzorgt de facilitaire dienstverlening van en voor het Rijk
in de regio Haaglanden. In de afgelopen jaren heeft FMHaaglanden zich
ontwikkeld tot een volwaardige outputgestuurde organisatie op basis van
een integraal kostprijsmodel. Op basis van goede doelmatigheidsindicatoren zal FMHaaglanden jaarlijks verslag doen in de begroting en
verantwoording. Dit is in overeenstemming met het positieve oordeel van
de Directeur-generaal van de Rijksbegroting die toetsing heeft uitgevoerd
op de drie instellingsvoorwaarden.
Ontwikkeling
FMHaaglanden is de huidige voortzetting van de facilitaire organisaties
van de departementen. Vanaf 2008 heeft het samenvoegen van de
departementale facilitaire organisaties geresulteerd in de vorming van de
aparte facilitaire dienstverlenende organisaties 4FM en FaSam. 4FM is op
1 april 2010 tot stand gekomen met de tijdelijke status van batenlastendienst en bediende in aanvang de 4 ministeries van SZW, VROM,
VenW en Buitenlandse Zaken.

kst-33430-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 430, nr. 1

1

In het kader van de Compacte Rijksdienst wordt de «fusiebeweging»
binnen het Rijk voorgezet en heeft 4FM zich ontwikkeld tot wat het nu is –
FMHaaglanden – waarin tevens de facilitaire organisatie (Fasam) van de
ministeries van BZK en Justitie en de facilitaire diensten van OCW en
VWS zijn opgenomen. De facilitaire diensten van de ministeries van AZ,
EL&I en Financiën zullen nog toetreden tot FMHaaglanden.
Toetsing instellingsvoorwaarden
Om de status van baten-lastendienst te verkrijgen moet conform de
regeling baten-lastendiensten 2011 ten minste worden voldaan aan de
volgende drie instellingsvoorwaarden:
a. aantoonbare doelmatigheid;
b. resultaatgericht besturingsmodel;
c. kostprijsmodel.
a. Aantoonbare doelmatigheid
De verbetering van de doelmatigheid is dé doelstelling van een batenlastendienst.
Belangrijke aanleiding voor de vorming van 4FM was om, in het kader van
de personele taakstelling, 25% te besparen op het aantal medewerkers en
de daarmee samenhangende personele kosten dat zich met facilitaire
dienstverlening bezighoudt. Dit is gerealiseerd (27%).
Daarnaast is bij de oprichting van 4FM de afspraak gemaakt om binnen 2
jaar de inkoopkosten met 5% te reduceren. Deze inkoopbesparing zal op
1 januari 2013 met ruim 10%, bij gelijkblijvend volume, worden gehaald.
FMHaaglanden rapporteert in de begroting en verantwoording over
financiële en operationele doelmatigheidsindicatoren. Daarnaast worden
klantevaluaties uitgevoerd en benchmarks ontwikkeld.
b. Resultaatgericht besturingsmodel
De tweede instellingsvoorwaarde houdt in dat het sturingsmodel van een
baten- en lastendienst resultaatgericht is en voldoende doelmatigheidsprikkels bevat. In opzet heeft FMHaaglanden dit gerealiseerd door de
opdrachtgever-opdrachtnemer verhouding in te richten. Echter in de
dagelijkse praktijk blijkt dat over de invulling van de specifieke rollen,
taken en onderlinge relatie niet altijd een eenduidig en gedeeld beeld
bestaat. FMHaaglanden zal daarom, mede op basis van het advies van de
Directeur-generaal van de Rijksbegroting, de specifieke rollen en taken in
de desbetreffende gremia agenderen om deze vervolgens helder vast te
leggen. Dit zal leiden tot een gezonde samenwerking waarin een gezond
spanningsveld ontstaat tussen de opdrachtnemer en degene die de
diensten afneemt en betaalt, zijnde de opdrachtgevers. De opdrachtgevers
van FMHaaglanden streven logischerwijs naar een zo laag mogelijk prijs
tegen een door hen gewenst kwaliteitsniveau.
De directeur-generaal Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk is als eigenaar
van FMHaaglanden verantwoordelijk voor de continuïteit van de organisatie en zal vanuit die verantwoordelijkheid bewaken dat FMHaaglanden
tegen kostendekkende tarieven producten en diensten levert. FMHaaglanden maakt onderdeel uit van de planning- en controlcyclus van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, waarin over de
kostendekkendheid wordt gerapporteerd. De eigenaar zal prestatieafspraken maken met FMHaaglanden om daarmee de doelmatigheidsontwikkeling van de bedrijfsvoering goed in beeld te kunnen brengen. Audits

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 430, nr. 1

2

en klanttevredenheidsonderzoeken maken deel uit van het proces om de
doelmatigheid inzichtelijk te maken.
c. Kostprijsmodel
FMHaaglanden heeft een kostprijsmodel ontwikkeld waarmee kosten
worden toegerekend aan de producten en diensten die FMHaaglanden
aanbiedt. Hierdoor kan de kostprijsontwikkeling per product en/of klant
inzichtelijk worden gemaakt. Daarnaast wordt benchmarken met andere
facilitaire dienstverleners mogelijk.
FMHaaglanden zal, richting de opdrachtgevers, zorgen voor een helder
inzicht in de opbouw van het tarief van FMHaaglanden. Tevens wordt
periodiek informatie gegeven over kostenontwikkelingen die diverse
belanghebbende buiten FMHaaglanden van belang achten. Het kostprijsmodel is zo ingericht dat voor- en nacalculatie met de daarbij behorende
verschillenanalyse gemaakt kunnen worden.
FMHaaglanden heeft zich, als baten-lastendienst met tijdelijke status,
bewezen als slagvaardig en doelgericht opdrachtnemer. Ik ben er van
overtuigd dat FMHaaglanden, als baten-lastendienst met definitieve
status, op verantwoorde wijze zal blijven functioneren.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. W. E. Spies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 430, nr. 1

3