Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 301

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2010
Hierbij stuur ik u, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu, ten behoeve van het Algemeen Overleg op 1 december 2010 met
de Vaste Commissie voor Verkeer en Waterstaat:
• De geannoteerde agenda van de Transportraad van 2 december 2010;
• Een overzicht van de stand van zaken van EU-dossiers op het terrein
van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu1.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-21501-33-301
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

1

GEANNOTEERDE AGENDA TRANSPORTRAAD 2 DECEMBER 2010
Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de
Transportraad van 2 december 2010.
Het Voorzitterschap streeft naar overeenstemming op het voorstel voor
een richtlijn inzake grensoverschrijdende informatie-uitwisseling bij
verkeersovertredingen die betrekking hebben op de verkeersveiligheid.
Over dit voorstel wordt reeds geruime tijd gesproken. Lange tijd kon geen
overeenstemming bereikt worden over de rechtsgrondslag. Voor
Nederland staat, in het kader van het verbeteren van de verkeersveiligheid, het bereiken van een akkoord voorop. Met deze richtlijn wordt het
mogelijk sancties op te leggen aan kentekenhouders die een verkeersovertreding begaan in een andere lidstaat dan die waar hun voertuig staat
ingeschreven. De richtlijn verplicht lidstaten om op verzoek gegevens aan
elkaar door te geven, niet om de genoemde overtredingen ook verplicht te
vervolgen.
Over het voorstel tot herziening van het eerste spoorpakket zal een
voortgangsrapportage voorliggen en zal een eerste debat plaatsvinden
aan de hand van een aantal vragen.
Ook over het voorstel voor een besluit over de toegang tot de Public
Regulated Service (PRS) van het Galileo programma zal een voortgangsrapportage voorliggen. PRS betreft een robuust signaal voor plaats- en
tijdbepaling dat alleen beschikbaar is voor overheden en door deze
overheden geautoriseerde gebruikers.
Het Voorzitterschap streeft naar het aannemen van Raadsconclusies over
verkeersveiligheid. Naar aanleiding van de informele Transportraad van
september zullen tevens Raadsconclusies aangenomen worden over de
integratie van vervoer over water in de logistieke keten. Over deze
conclusies bestaat in grote lijnen overeenstemming.
Tenslotte zal, naar aanleiding van de recente beveiligingsincidenten op
vrachtvliegtuigen met zendingen uit Jemen, op 2 december zowel aan de
JBZ-Raad als aan de Transportraad worden gerapporteerd over de stand
van zaken. Tevens zullen voorstellen worden gedaan voor vervolgmaatregelen.
En marge van Raad zal naar verwachting een besluit worden genomen
over de zetel van de Galileo Supervisory Authority (GSA). In de afgelopen
jaren hebben diverse landen zich hiervoor kandidaat gesteld, waaronder
Nederland (Noordwijk). Tot nu toe is de Raad er echter niet in geslaagd
om een besluit te nemen. Wel is duidelijk dat de meeste lidstaten zich
gebonden voelen aan het ER-besluit van 2003 (Edinburgh), waarin is
vastgesteld dat de nieuwe lidstaten voorrang dienen te krijgen bij
toewijzing van nieuwe EU vestigingen. In dat licht gooit Tsjechië (Praag)
hoge ogen. Naast deze discussie over de GSA zijn er andere onderdelen
van de Galileo-architectuur waar Nederland actief op inzet.
Vervoer over land
Richtlijn grensoverschrijdende informatie-uitwisseling bij
verkeersovertredingen die betrekking hebben op de verkeersveiligheid
– Conclusies over een politiek akkoord
Het voorstel beoogt de handhaving van de verkeersveiligheid in de
lidstaten te verbeteren door voor bepaalde verkeersovertredingen die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

2

door EU-burgers in een andere lidstaat worden gepleegd, te komen tot
uitwisseling van naam en adresgegevens van kentekenhouders. Het gaat
hierbij (op moment van schrijven) om negen soorten overtredingen:
snelheid, rood licht, rijden onder invloed van alcohol, niet dragen van de
gordel, rijden onder invloed van drugs, onvoldoende afstandhouden, het
niet dragen van een helm, onrechtmatig gebruik van (rij)stroken (zoals
bijvoorbeeld onrechtmatig gebruik van de vluchtstrook) en handheld
bellen. De richtlijn verplicht lidstaten om op verzoek gegevens aan elkaar
door te geven, niet om de genoemde overtredingen ook verplicht te
vervolgen. Gegevens dienen via een elektronisch netwerk te worden
uitgewisseld.
Stand van zaken
Over het voorstel wordt reeds geruime tijd gesproken. Tijdens de
onderhandelingen is in eerste instantie met name discussie ontstaan over
de gekozen rechtsgrond. Een aantal lidstaten was van mening dat dit
voorstel onder de derde pijler van het EG-Verdrag besproken zou moeten
worden. De Europese Commissie had gekozen voor een artikel onder de
eerste pijler. Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en
daarmee het verdwijnen van de pijlerstructuur lijkt deze discussie
opgelost te kunnen worden. De lidstaten hebben een voorkeur voor artikel
87 (politiële samenwerking) als rechtsgrondslag. Indien wordt besloten
deze rechtsgrond te hanteren dan geldt voor het VK en Ierland een termijn
van drie maanden om aan te geven of zij willen deelnemen aan het
aannemen van het voorstel (cf. Protocol 21 bij het Verdrag van Lissabon).
Het Voorzitterschap wil het VK en Ierland deze ruimte bieden en heeft
besloten tijdens de komende Transportraad niet over te gaan tot definitieve besluitvorming over een politiek akkoord. Het onderwerp staat
daarom geagendeerd als ‘conclusies over een politiek akkoord’, waarna
een formeel politiek akkoord zal worden bereikt op een later moment.
Tevens wordt nog gesproken over de vraag welke verkeersovertredingen
onder de richtlijn zouden moeten vallen. Een ander aandachtspunt betreft
de precieze vorm en inhoud van de informatiebrief die door de lidstaat
waar de overtreding is begaan aan de kentekenhouder wordt gestuurd.
Inzet Nederland
Voor Nederland staat, in het kader van het verbeteren van de verkeersveiligheid, het bereiken van een akkoord voorop. Nederland zou graag alle
verkeersovertredingen onder de reikwijdte van de richtlijn brengen. Dit
standpunt kan echter op weinig draagvlak rekenen bij de andere lidstaten.
In het kader van een compromis kan Nederland akkoord gaan met het
beperken van het toepassen van de richtlijn tot alleen die verkeersovertredingen die zijn gerelateerd aan verkeersveiligheid.
In verband met de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (WAHV) is een belangrijk punt voor Nederland dat wordt
vastgehouden aan het beginsel dat de kentekenhouder aansprakelijk
gesteld kan worden. Dit is in lijn met de huidige Nederlandse situatie.
Gevolgen voor Nederland
De nu (op het moment van schrijven) voorliggende richtlijn maakt het
mogelijk sancties op te leggen aan kentekenhouders die een verkeersovertreding begaan in een andere lidstaat dan die waar hun voertuig staat
ingeschreven. Het wordt zo makkelijker om aan kentekenhouders uit
andere EU lidstaten die in Nederland een verkeersovertreding hebben
begaan, een boete op te leggen. Dit geldt vice versa voor Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

3

bestuurders die een verkeersovertreding begaan in een andere lidstaat
van de Europese Unie. Hierdoor kan de verkeersveiligheid in Nederland
en de rest van de Europese Unie verder toenemen.
Richtlijn herziening eerste spoorpakket
– Voortgangsrapportage en debat
Het voorstel beoogt barrières voor een goed functionerende interne
spoormarkt weg te nemen. Dit moet leiden tot een heropleving van de
spoorwegsector en zal moeten helpen om de concurrentiekracht van het
goederen- en internationaal passagiersvervoer per spoor te versterken.
Het voorstel beoogt:
1. betere concurrentievoorwaarden te scheppen op de Europese
spoormarkt, o.a. door eisen aan (staats)aandeelhouderschap bij
vervoerders, verbeterde toegang tot bijkomende diensten (bijvoorbeeld onderhoudsfaciliteiten en terminals) en het verplicht beschikbaar stellen van een deel van de capaciteit van bijkomende diensten
wanneer deze niet wordt gebruikt.
2. de rol van de nationale toezichthouders (zoals de NMa Vervoerskamer) te versterken, o.a. door meer bevoegdheden op het gebied van
audits, beroepsprocedures en onderzoek. Ook krijgt de toezichthouder de taak om te toetsen of verwachte inkomsten passen bij de
prestaties zoals weergegeven bij de meerjarige afspraken tussen
overheid en infrastructuurbeheerder.
3. het kader voor publieke en particuliere investeringen te versterken
om te komen tot een geharmoniseerde ‘financiële architectuur’, o.a.
door nadere regels voor basistarieven gebruiksvergoeding in te
voeren en externe kosten in de gebruiksvergoeding door te belasten.
Stand van zaken
Tijdens de Transportraad zal een voortgangsrapportage voorliggen en zal
een debat plaatsvinden. Het voorstel is nog niet rijp voor besluitvorming.
Tijdens het debat zal worden gesproken over:
• differentiatie van de gebruiksvergoeding om het gebruik van geluidsarm spoormaterieel te stimuleren;
• een korting op de gebruiksvergoeding voor treinen die uitgerust zijn
met het Europese beveiligingssysteem ERTMS;
• grensoverschrijdende samenwerking tussen spoorweginfrastructuurbeheerders met betrekking tot de gebruiksvergoeding.
Inzet Nederland
Nederland staat in beginsel positief tegenover het voorstel. Nederland
heeft belang bij een beter functionerende interne spoormarkt en veel
onderwerpen zijn te herkennen uit het Kabinetsstandpunt over de
evaluatie spoorwegwet van 2009. Bij de verdere beoordeling van het
voorstel zal kritisch gekeken worden naar de bevoegdheden van de
Europese Commissie waar gedelegeerde handelingen of uitvoeringsbesluiten worden voorgesteld. Ook zullen de lasten voor de uitvoerende
organisaties worden meegewogen. De voorstellen van de Europese
Commissie voor een nadere invulling van de gebruiksvergoeding en de
concessiesystematiek worden getoetst op inpasbaarheid in de Nederlandse systematiek.
Nederland is in principe voorstander van de voorstellen om via differentiatie van de gebruiksvergoeding ombouw naar stiller materieel te
stimuleren. Europese samenwerking op dit terrein is essentieel, omdat
met name spoorgoederenwagons voor circa 90% internationaal worden
ingezet. De behandeling van het onderwerp moet daarnaast mede worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

4

bezien in het licht van de afspraak in het Regeerakkoord om te komen tot
gedeeltelijke doorbelasting van saneringskosten aan de spoorwegsector.
Voor de verdere ontwikkeling van het Programma Hoogfrequent Spoor
(PHS) is de inzet van stil goederenmaterieel een vereiste. Een EU-regeling
hiervoor kan van harte worden ondersteund. In het Commissievoorstel
wordt gesteld dat het verhogen van de totale opbrengst van de gebruiksvergoeding ten gevolge van het doorbelasten van externe kosten in
samenhang met de situatie bij het wegvervoer moet worden bekeken.
Nederland staat tevens in beginsel positief tegenover de mogelijkheid om
treinen uitgerust met ERTMS voor een aantal jaren korting te geven op de
gebruiksvergoeding en zo de inbouw van ERTMS in treinen te stimuleren.
Voor een Europese verplichting op dit gebied is het nog te vroeg.
Daarvoor dienen eerst zowel de effecten op het gebruik van de verschillende delen van het spoorwegnetwerk (zoals de Betuweroute en de HSL)
beter in kaart te worden gebracht, als de financiering van de korting en de
administratieve kosten van een dergelijke regeling. Vervolgens kan alsnog
worden besloten tot de invoering van een verplichte korting op Europees
niveau.
Samenwerking van infrastructuurbeheerders ten aanzien van de gebruiksvergoeding is van belang, maar dient plaats te vinden binnen bestaande
kaders. Samenwerking kan betrekking hebben op het transparant maken
en monitoren van de ontwikkeling van de gebruiksvergoeding op
specifieke routes en consultatie bij wijzigingen in de (systematiek van) de
gebruiksvergoeding.
Gevolgen voor Nederland
Het introduceren van een verplichte differentiatie van de gebruiksvergoeding op basis van geluid zal een snelle ombouw van lawaaiige
spoorgoederenwagons bevorderen. Aandachtspunt zijn de randvoorwaarden die aan deze verplichting worden verbonden.
Een mogelijk korting op de gebruiksvergoeding voor ERTMSlocomotieven kan een positief effect hebben op de inbouw van ERTMS.
Nederlandse vervoerders die al ERTMS hebben ingebouwd zullen ook van
de korting in het buitenland kunnen profiteren.
Intermodale vraagstukken
Besluit toegang Public Regulated Service (PRS) van het Galileo
programma
– Rapportage over de stand van zaken
Het voorstel tot besluit houdt gedetailleerde regels in voor de toegang tot
één van de diensten die het Europese systeem voor satellietnavigatie
Galileo zal genereren. De Raad heeft in conclusies van 12 oktober 2006
aan de Commissie gevraagd deze regels op te stellen. Deze dienst betreft
de Public Regulated Service (PRS) die bestaat uit een robuust signaal voor
plaats- en tijdbepaling dat alleen beschikbaar is voor overheden en door
deze overheden geautoriseerde gebruikers. Door middel van encryptie en
het beschikbaar stellen van sleutels zal het gebruik van deze dienst
worden gereguleerd. Het voorstel laat de Raad, de Commissie en de
lidstaten vrij in het gebruik van PRS. Wel dient dit gebruik te passen in het
door de Raad vastgestelde kader dat Galileo een civiel systeem is onder
civiele controle.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

5

Stand van zaken
Het concept besluit van de Commissie is enkele keren besproken. Het
Belgische Voorzitterschap heeft een behandelingspauze ingelast om een
expertgroep de gelegenheid te geven om over enkele onderdelen van de
tekst te adviseren.
Inzet Nederland
Nederland staat over het algemeen positief tegenover het voorstel.
Nederland is voorstander van het aannemen van regels voor het gebruik
van PRS, omdat hiermee duidelijk wordt binnen welke kaders deze dienst
van Galileo kan worden gebruikt. Nederland hecht daarbij aan het
respecteren van het civiele karakter van Galileo. Nederland wenst daarom
dat het verband tussen het gebruik van PRS en het civiele karakter van
Galileo wordt versterkt in de tekst. Verder hecht Nederland aan interoperabiliteit met GPS.
Gevolgen voor Nederland
Nederland zal nader bepalen of het gebruik wil maken van deze PRS
dienst.
Mededeling Europese Verkeersveiligheidsruimte voor de periode
2011–2020
– Raadsconclusies.
In de mededeling stelt de Commissie het doel om het aantal dodelijke
verkeersslachtoffers in de EU in 2020 ten opzichte van 2010 met 50% terug
te brengen. De Commissie formuleert zes speerpunten voor het komende
decennium:
1. Verbetering educatie en training van weggebruikers;
2. Intensivering van handhaving;
3. Veiliger infrastructuur;
4. Veiliger voertuigen;
5. Promotie gebruik moderne technologie; en
6. Bescherming kwetsbare verkeersdeelnemers.
De nadruk ligt niet op nieuwe wetgeving, maar op het uitwisselen van
best practices, het uitvoeren van onderzoek en het implementeren en
monitoren van de bestaande regelgeving.
In de Raadsconclusies wordt de Commissiemededeling verwelkomd en de
doelstelling om het aantal verkeersdoden in de Europese Unie te halveren
in de komende 10 jaar ondersteund. Ook worden de zes speerpunten
onderschreven. Daarnaast wordt benadrukt dat het gebruik van Intelligente Transportsystemen (ITS) kan bijdragen aan het verbeteren van de
verkeersveiligheid.
Stand van zaken
Over de Raadsconclusies bestaat in grote lijnen overeenstemming.
Inzet Nederland
Nederland ondersteunt de Raadsconclusies. De mededeling van de
Commissie en de Raadsconclusies sluiten aan bij de Nederlandse
strategie op het gebied van verkeersveiligheid waarbij de kwetsbare
verkeersdeelnemer wordt beschermd en overtreders harder worden
aangepakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

6

Gevolgen voor Nederland
De Raadsconclusies zelf hebben geen gevolgen voor Nederland. In het
Actieplan kondigt de Commissie geen nieuwe wet -en regelgeving aan. De
Commissie verwijst met name naar het uitwisselen van best practices
tussen lidstaten en het uitvoeren van onderzoek.
Maritieme aangelegenheden
Integratie van transport over water in de logistieke keten
– Raadsconclusies
Naar aanleiding van het debat tijdens de Informele Transportraad te
Antwerpen (september 2010) wil het Belgisch voorzitterschap Raadsconclusies vaststellen over het vervoer over water in Europa. Achterliggende
doelstelling is het gebruik van het vervoer over water in Europa (shortsea
shipping en binnenvaart) te bevorderen. Daartoe wordt in de conclusies
onder meer opgeroepen tot de start van een proefproject die de huidige
administratieve lasten van het zeevervoer binnen Europa (w.o. douanelasten) moet beperken. In de conclusies is er verder aandacht voor het
terugdringen van schadelijke emissies (SOx, CO2) in de zeevaart en voor
het belang van eerlijke concurrentie tussen Europese havens. Tenslotte
wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het bevorderen van de positie
van de binnenvaart bij het vervoer over water in Europa.
Stand van zaken
Er bestaat op hoofdlijnen overeenstemming over de Raadsconclusies.
Inzet Nederland
Nederland staat positief tegenover de voorliggende Raadsconclusies.
Short sea shipping en binnenvaart zijn beiden belangrijke transportmodaliteiten voor ons land. Ook de aandacht voor de optimalisering van
achterlandverbindingen en de rol van de havens acht Nederland van groot
belang. Nederland is een groot voorstander van de totstandkoming van
de uitbreiding van de Europese Interne Markt met maritiem transport.
Nederland is van mening dat met name het vervoer over water kan
bijdragen aan de verdere ontwikkeling van een efficiënt, veilig en
duurzaam transportsysteem in Europa.
Gevolgen voor Nederland
De Raadsconclusies onderstrepen het belang van short sea shipping en de
binnenvaart. Beperking en vereenvoudiging van een aantal administratieve procedures brengt het beoogde level playing field dichterbij.
Luchtvaart
Maatregelen op het gebied van beveiliging luchtvracht
– Rapportage over de stand van zaken
Naar aanleiding van de recente beveiligingsincidenten op vrachtvliegtuigen met zendingen uit Jemen zal op 2 december 2010 aan zowel de
JBZ-Raad als de Transportraad worden gerapporteerd over de stand van
zaken en zullen voorstellen worden gedaan voor vervolgmaatregelen.
Het conceptrapport is nog in voorbereiding maar zal waarschijnlijk op de
volgende onderwerpen ingaan:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

7

•

•

•
•
•

Voorstellen ter verbetering van de uitwisseling van informatie teneinde
te komen tot een gemeenschappelijke en risicogebaseerde aanpak van
incidenten;
Beveiligingsmaatregelen voor transfercargo. Er zal vermoedelijk
worden voorgesteld de beveiligingsmaatregelen voor transfercargo
afkomstig uit derde landen aan te scherpen op basis van een risicobeoordeling. Daarbij moet rekening worden gehouden met maatregelen
die reeds in het land van herkomst zijn genomen;
Belang van de ontwikkeling van nieuwe en verbeterde technologie en
standaarden voor screening van vracht;
Aanscherping van het inspectieregime op de beveiligingsmaatregelen
voor luchtvracht;
Versteviging van het beveiligingsniveau in derde landen (capacity
building) via onder meer de internationale luchtvaartorganisatie ICAO.

Inzet Nederland
Nederland steunt een gemeenschappelijke en structurele aanpak van de
problemen zoals die zich de afgelopen periode in de luchtvracht hebben
voorgedaan. Maatregelen moeten worden gebaseerd op basis van een
risicobeoordeling. Gezien de omvang van de luchthaven Schiphol
(nummer 3 op de Europese ranglijst voor luchtvracht) kan een
aanscherping van beveiligingsmaatregelen voor luchtvracht financiële
consequenties hebben. Daarnaast kan een aanscherping van beveiligingsmaatregelen voor luchtvracht impact hebben op een vlotte doorstroom
van cargo. Nederland zal de ontwikkelingen nauwgezet volgen en zal er bij
de Commissie voor pleiten om bij het formuleren van eventuele nieuwe
security maatregelen hiermee rekening te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 301

8