Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

233
Vragen van het lid Van Gerven (SP)
aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de collectieve
ontslagname van negen psychiaters
bij GGZ Delfland. (Ingezonden
17 september 2009)
1
Wat is uw reactie op het bericht dat
negen psychiaters collectief ontslag
hebben genomen bij GGZ Delfland
vanwege intimidatie en aanzet tot
fraude van de Raad van Bestuur
waardoor de kwaliteit van de
patiëntenzorg in gevaar komt volgens
deze psychiaters? Zijn deze in de pers
gemelde zaken waar?1
2
Is de veiligheid van en de zorg voor
patiënten in het geding en is
continuïteit van zorg gewaarborgd?
3
Wat is het oordeel van de Inspectie
voor de Gezondheidszorg (IGZ) over
de ontstane situatie? Dient de IGZ
niet in te grijpen?
4
Kunt u en wilt u het rapport van de
IGZ openbaar maken? Zo nee,
waarom niet?
5
Wat vindt u van de handelwijze van
de Raad van Bestuur als het klopt dat
zij intimiderend tewerk gaat en heeft
aangezet tot fraude? Tot welke
consequenties zou dit moeten leiden
voor de Raad van Bestuur?

KVR37875
2009Z16658
0910tkkvr233
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

6
Speelt de zorgverzekeraar nog een rol
in deze kwestie? Zo ja, welke rol heeft
de zorgverzekeraar/zorgkantoor hierin
gespeeld en hoe beoordeelt u deze?
Zo nee, wat is uw mening daarover?
1

NRC Handelsblad, 15 september 2009:
«Psychiaters GGZ Delfland boos weg na
conflict».

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 5 oktober 2009)
1, 2 en 3
Ik heb de IGZ gevraagd om een
overzicht te geven van de situatie bij
GGZ Delfland. Dit heeft geleid tot het
volgende, door de IGZ aangereikte
feitenrelaas. Dit feitenrelaas gaat in
op de door u onder 1, 2 en 3 gestelde
vragen. Overigens wil ik naar
aanleiding van vraag 1 opmerken dat
de negen psychiaters hun ontslag tot
nu toe hebben aangekondigd. Eén
van hen heeft een ontslagbrief
ingediend.
Voorgeschiedenis
Met een brief gericht aan de Raad van
Bestuur (RvB) en Raad van Toezicht
(RvT) hebben 15 psychiaters van GGZ
Delfland op 8 april jl. het vertrouwen
in de RvB van GGZ Delfland
opgezegd. De IGZ ontving een
afschrift van deze brief.
Directe aanleiding voor het opzeggen
van het vertrouwen was een conflict
tussen de psychiaters en de RvB over
de A-opleider psychiatrie. De RvB
werd door de psychiaters

beschuldigd van fraude, in casu het
aanzetten tot valsheid in geschrifte.
Deze fraude had enerzijds betrekking
op het aanstellen van een A-opleider
en anderzijds op vermeend vervalste
suïciderapportages aan de IGZ.
Bij de psychiaters waren voorts
zorgen over onderbezetting van
psychiaters vanwege het vertrek van
verschillende collega’s, onvoldoende
voorwaarden voor supervisie en
werkbegeleiding van arts-assistenten
en een onveilige werksfeer.
Acties IGZ
Op 9 april heeft de IGZ de RvB
gevraagd om een reactie op en
opheldering over genoemde brief.
Voorafgaand aan het op 15 april met
hen geplande gesprek heeft de IGZ
aan de RvB gevraagd om schriftelijk
aan te geven welke eventueel
noodzakelijke maatregelen men had
genomen of zou nemen om de
veiligheid, kwaliteit en continuïteit
van de patiëntenzorg te waarborgen
(risico-inschatting + maatregelen).
Tijdens het gesprek op 15 april gaf de
RvB te kennen de achtergronden van
het conflict anders te beleven. Op
aangeven van de IGZ gaf zij tevens
aan dat zij maatregelen zou nemen
om uit de impasse te geraken.
Door de RvB is, zowel schriftelijk als
mondeling, benadrukt dat er geen
sprake van was dat de kwaliteit en
continuïteit van zorg in gevaar was of
op korte termijn in gevaar zou komen.
De IGZ had op dat moment ook geen
andere redenen om aan te nemen dat
de patiëntenzorg binnen GGZ
Delfland gevaar liep; het afgelopen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

493

jaar waren diverse bezoeken gebracht
aan de instelling (onder meer:
doorlichting separeerbeleid,
doorlichting schizofreniezorg,
onderzoek diverse meldingen)
waaruit geen aanwijzingen voor
ondermaatse zorgverlening waren
gebleken. Ook was geen sprake
van een toename van
calamiteitenmeldingen of een
toename van signalen van derden
over ondermaatse patiëntenzorg
binnen GGZ Delfland.
Op 29 april zijn alle psychiaters die de
brief hadden ondertekend door de
IGZ uitgenodigd voor een hoorzitting,
waarin hen is gevraagd de klachten
toe te lichten en nader te
onderbouwen. De IGZ heeft
aangegeven een onderscheid te
willen maken tussen klachten over de
vermeende fraude enerzijds en
klachten over een vermeend
onverantwoorde zorgpraktijk
anderzijds.
Een delegatie van 5 psychiaters heeft
de klachten ten kantore van de IGZ
toegelicht. De klachten hadden
betrekking op het vertrek van diverse
collega-psychiaters, gebrekkige
communicatie tussen de RvB en
professionals/psychiaters en
dreigende tekortkomingen in de
patiëntenzorg. Daadwerkelijke
tekortkomingen in de patiëntenzorg
kon men niet noemen of aantonen.
De psychiaters zijn uitgenodigd om
concrete aanwijzingen over
tekortkomingen in de patiëntenzorg
als calamiteit bij de IGZ te melden.
(Dergelijke signalen hebben de IGZ
overigens niet bereikt – met
uitzondering van een zeer recente
melding van een derde (niet zijnde
een van de destijds betrokken
psychiaters) die onderzocht wordt
conform de Leidraad Meldingen van
de IGZ).
Ingezet handhavingsbeleid:
geïntensiveerd toezicht
De IGZ constateert op basis van de
gesprekken op 15 en 29 april dat er
sprake is van een (hevig)
vertrouwensconflict tussen de RvB en
een deel van de professionals binnen
GGZ Delfland. Zij constateert voorts
dat er op dat moment geen
concrete aanwijzingen zijn voor
tekortschietende patiëntenzorg, maar
dat het wel zaak is dat op zo kort
mogelijke termijn de gerezen
samenwerkingsproblemen worden
geëlimineerd om te voorkómen dat
de patiëntenzorg onder het conflict
gaat leiden.

De IGZ heeft voorts contact gelegd
met een afvaardiging van de RvT. Op
basis hiervan constateert zij dat de
RvT nadrukkelijk het vertrouwen in de
koers van de RvB uitspreekt.
Kortom: de IGZ constateert forse
bestuurlijke problemen, vooralsnog
zonder aantoonbaar kwaliteitsverlies
voor de zorg, terwijl het vertrouwen
in het zelfoplossend vermogen van
de RvB in kwestie – zij het
nadrukkelijk met externe begeleiding,
zie hierna – nog niet is verdwenen. In
dergelijke situaties – vergelijk de
cases elders in de curatieve zorg:
Orbis, Vlietland ziekenhuis,
IJsselmeerziekenhuizen – zet de IGZ
in op geïntensiveerd toezicht. De IGZ
zet deze vorm van geïntensifieerd
toezicht in wanneer er sprake is van
ernstige financiële, bestuurlijke of
post-fusieproblematiek, waardoor de
patiëntenzorg potentieel bedreigd
wordt, vooral omdat de aandacht van
de leiding afgeleid wordt van haar
verantwoordelijkheid voor kwaliteit
en veiligheid van zorg.
Dit houdt in dat aan de RvB de
gelegenheid wordt gegeven om, met
hulp van externen, orde op zaken te
stellen. Gelijktijdig wordt de RvB
gevraagd om een inschatting van de
risico’s voor de patiëntenzorg aan de
IGZ op te sturen. Op beide punten
dient de RvB frequent, schriftelijk en
mondeling, terug te koppelen aan de
IGZ. Dit is de afgelopen periode
tweewekelijks gebeurd. Enerzijds
vond terugkoppeling plaats over de
voortgang van het ingezette
onderzoek/traject ter eliminatie van
de problemen (zie hieronder),
anderzijds vond terugkoppeling
plaats over (het uitblijven van) risico’s
voor de patiëntenpopulatie.
Het traject van geïntensiveerd
toezicht kent twee mogelijke
uitkomsten: oplossing van de
problemen en opheffing van het
geïntensiveerd toezicht of, bij
aanhoudende problemen, overgang
in verscherpt toezicht.
Acties binnen GGZ Delfland ihkv
geïntensiveerd toezicht
In april heeft de IGZ de RvB verzocht
om op zo kort mogelijke termijn
diverse deelonderzoeken in gang te
zetten ter eliminatie van de gerezen
problemen. Hierbij heeft de IGZ
gevergd dat onafhankelijke, externe
begeleiding ingeroepen zou worden
bij de uitvoering van dit onderzoek en
ter beslechting van het conflict.
Begin mei stelt een onafhankelijk
psychiater in dit verband een

onderzoek in naar de
beschuldigingen, geuit door 4
psychiaters over het vervalsen van
suïciderapportages aan de IGZ. De
geanonimiseerde rapportages over
de periode 2007 t/m mei 2009 werden
beoordeeld. Het onderzoek gaf geen
aanwijzingen dat er sprake zou zijn
van vervalsing of onjuiste informatie
in de suïciderapportage.
Geconstateerd werd dat er
«nauwlettend op toegezien werd dat
er, zowel in de definitieve
rapportages aan de inspectie, als ook
in de eigen interne onderzoeken zo
concreet mogelijk is weergegeven
wat de werkelijke feiten en
omstandigheden waren rond de
patiënt en in de relatie tussen patiënt
en (de medewerkers van) GGZ
Delfland, en dat er niet is
geschroomd om (soms pijnlijke)
knelpunten en eventuele
verbeteracties aan te geven.» Deze
conclusie is gerapporteerd aan de
IGZ. De conclusie kwam overeen met
de eerdere indruk van de IGZ zelf
omtrent het aanleveren van
suïciderapportages.
Eveneens in mei verstrekt de RvT van
GGZ Delfland in verband met de
gestelde eis tot het verrichten van
onafhankelijk onderzoek de opdracht
aan Pricewaterhouse & Coopers
(PwC) om onderzoek te doen inzake
de vermeende fraude tav de
A-opleider te doen. De voorlopige
rapportage van PwC, gepresenteerd
op 27 mei 2009 aan de RvT gaf
volgens de RvT onvoldoende
antwoord op de feiten waar de RvB
van werd beschuldigd. Psychiaters
gaven aan IGZ aan zij PwC als niet
onafhankelijk beschouwden, omdat
ze eerder in opdracht van GGZ
Delfland onderzoek/advieswerk
uitvoerden.
Hierop gaf de RvT een nieuwe
opdracht voor extern onderzoek aan
Boer en Croon. Dit onderzoek richtte
zich op de vermeende fraude en –
mede op aangeven van de IGZ – op
de gerezen
samenwerkingsproblemen. Op 13 juli
is het rapport gepresenteerd door
Boer en Croon aan de RvB en RvT. De
IGZ heeft inzage gekregen in deze
rapportage. Er zijn geen aanwijzing
gevonden voor fraude. De
medewerkers zijn per brief door de
RvT geïnformeerd over de conclusies.
Actuele ontwikkeling
Voordat de bovengenoemde
maatregelen zijn afgekondigd en
uitgerold, hebben zeer recent 9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

494

psychiaters opnieuw, via
berichtgeving aan ook de media, het
vertrouwen in de RvB opgezegd en
hun ontslag aangekondigd. Tot op
heden heeft één van deze psychiaters
een ontslagbrief ingediend.
Stellingname IGZ
In vergelijking met vorige jaren en in
vergelijking met andere instellingen,
zijn er geen veranderingen
opgetreden in het aantal meldingen
(suïcides of anderszins) die de
inspectie van of over GGZ Delfland
ontvangt. Bij recent onderzoek naar
meldingen heeft de IGZ geen situaties
aangetroffen die wijzen op structurele
tekortkomingen en/of
onverantwoorde zorg.
Desondanks stelt de IGZ zich op het
standpunt dat de patiëntenzorg bij
GGZ Delfland gevaar dreigt te lopen:
de continuïteit van zorg kan ernstig in
gevaar komen zodra de 9 psychiaters
hun dreigement daadwerkelijk
uitvoeren en vertrekken. Daarbij
constateert de IGZ dat de bestuurlijke
problemen bij GGZ Delfland kennelijk
aanhouden. Voortslepende
bestuurlijke problemen krijgen wel
degelijk hun weerslag op de kwaliteit
van zorg.
Vervolgactie RvT en vervolgactie
IGZ
Naar aanleiding van de recente
berichtgeving in de media, heeft de
IGZ zich wederom in verbinding
gesteld met de RvT. De volgende
kernpunten zijn in dit contact aan de
orde geweest. De RvT bestempelt de
hernieuwde ontslagdreiging van de
9 psychiaters als ernstig, maar zij
ziet geen aanleiding om te
veronderstellen dat zij de kwaliteit
en continuïteit van zorg niet kan
waarborgen. Dit hangt direct samen
met het pakket van maatregelen dat
de RvT heeft uitgewerkt. Eén van de
maatregelen betreft een wijziging in
de RvB. Een ander maatregel betreft
het op dezelfde termijn aanstellen
van een interim-bestuurder. De
overige maatregelen hebben
betrekking op het realiseren van
structurele oplossingen voor de
situatie waarin GGZ Delfland zich
bevindt, met inachtneming van de
nieuwe, naar de opvatting van de RvT
toekomstbestendige koers die is
uitgezet.
De IGZ zal zich op korte termijn
vergewissen van de vraag of de door
de RvT ingezette maatregelen
inderdaad garanderen dat de kwaliteit
en continuïteit van de patiëntenzorg
gewaarborgd blijft en daadwerkelijk
tot structurele oplossing van dit

slepend conflict leiden. Op 29
september en 1 oktober is een
uitgebreide doorlichting gepland. Op
basis van de uitkomsten van dit
bezoek wordt (zo nodig tussentijds)
besloten tot het nemen van directe
maatregelen en/of het instellen van
verscherpt toezicht.
4
Uit het bovenstaande feitenrelaas
blijkt dat er nog geen IGZ-rapportage
is. Indien wordt overgegaan tot het
instellen van verscherpt toezicht, is
per definitie sprake van openbare
gegevens omtrent de
instellingsgrond en de
vervolgrapportages.
5
Als dit zo zou zijn, is dat een zeer
ernstige zaak en moet dit uiteraard
consequenties hebben. Van fraude is
op basis van de externe onderzoeken
echter niet gebleken. Desondanks
heeft de RvT een pakket van
maatregelen uitgewerkt dat deels
betrekking heeft op wijzigingen in de
RvB.
6
Ik heb geen signalen dat er een
zorgverzekeraar direct betrokken is bij
deze situatie. Vanwege de zorgplicht
hebben de zorgverzekeraars wel een
relatie met het conflict. Zij zullen
sturen op het leveren van voldoende
zorg tegen een afgesproken kwaliteit.
Dit gebeurt in het inkoopproces en, in
uitzonderingsgevallen, ook als tijdens
het jaar blijkt dat een zorgverlener
niet kan voldoen aan de gemaakte
afspraken. Omdat op dit moment de
inkoop voor 2010 plaatsvindt zal de
situatie waarschijnlijk onderwerp van
gesprek zijn. Ik vertrouw erop dat de
verzekeraars hun rol zodanig invullen
dat de zorgplicht niet in het gedrang
komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

495