Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2627
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de minister van Financiën over
misstanden met uitvaartverzekeringen (Ingezonden 21 mei 2013).
Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 14 juni 2013)
Vraag 1, 2 en 3
Bent u bekend met het artikel «Bijbetalen voor uitvaartpolis»?1
Bent u bereid de Autoriteit Financiële Markten (AFM) erop te wijzen en, indien
nodig, te vragen handhavend op te treden omdat volgens de Consumentenbond de regels van het provisieverbod overtreden worden door uitvaartverzekeraars door advieskosten te rekenen aan bestaande klanten die al provisie
hebben betaald waardoor deze klanten dubbel worden aangeslagen?
Klopt het dat consumenten dubbel betalen voor advies, zoals gesteld in het
artikel? Zo ja, welke actie bent u bereid daartegen te ondernemen?
Antwoord 1, 2 en 3
Ja, ik ken het artikel. Ik heb de AFM erop geattendeerd dat er mogelijk sprake
is van dubbel betalen voor advies. De AFM zal van geval tot geval beoordelen
of er regels worden overtreden. De AFM bepaalt in hoeverre zij in deze
handhavend op zal treden.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de wirwar aan kosten voor advies, distributie en administratie, zoals deze blijkt uit de vergelijkende tabel in het artikel? Bent u het er mee
eens dat hierdoor het vergelijken van de kosten van een uitvaartverzekering
voor consumenten wordt bemoeilijkt?
Antwoord 4
Op dit moment is het nog niet altijd even duidelijk voor een consument wat
advies- en distributiekosten zijn. Vanaf 1 juli geldt de verplichting om een
gestandaardiseerd dienstverleningsdocument te verstrekken aan de klant ook
voor directe aanbieders. Met het gestandaardiseerde document wordt het
vergelijken voor de consument gemakkelijker. In het dienstverleningdocument
moeten verzekeraars onder meer een indicatie geven van de advies- en
distributiekosten. Zij dienen dat te bepalen op basis van een kostprijsmodel.
De accountant zal dit controleren en de AFM houdt hier toezicht op.

1

ah-tk-20122013-2627
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Geldgids. «Bijbetalen voor uitvaartpolis». Juni 2013 (p34–36).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 5 en 6
In 2011 publiceerde de AFM een zeer kritisch rapport over de uitvaartbranche2: er zou onder andere sprake zijn van productpush, onaanvaardbare
emotionele druk bij telefonische verkoop, niet passend productaanbod,
omzetgedreven beleid, onzorgvuldige advisering en verkoop van producten;
zijn deze problemen momenteel verholpen? Zo nee, waar signaleert u of de
AFM nog problemen in de sector? Zo ja, welke acties zijn ondernomen door
de AFM en door de verzekeringsbranche op dit vlak?
Is het u bekend dat de AFM al sedert 2008 «early warning signals» gaf aan de
branche? Deelt u de verontwaardiging dat de uitvaartbranche nog steeds
onvoldoende voortgang lijkt te boeken?3
Antwoord 5 en 6
Het is mij bekend dat de AFM dergelijke signalen heeft gegeven. Hiervan
werd melding gemaakt in het onderzoek van de AFM in 2011. De AFM heeft
in 2012 een opvolging gegeven aan het door lid Nijboer aangehaalde
onderzoek. Uit deze opvolging bleek dat de onderzochte instellingen de
aanbevelingen uit het rapport hebben opgepakt en ten aanzien van deze
aanbevelingen verbeteringen lieten zien. Wel heeft de AFM nadien bij een
aantal uitvaartverzekeraars tekortkomingen geconstateerd op het gebied van
intern beloningsbeleid. De AFM overweegt hiervoor formele maatregelen op
te leggen. De markt voor uitvaartverzekeringen blijft bijzondere aandacht van
de AFM vragen. Zo lijkt een aantal uitvaartverzekeraars in hun gedrag grote
moeite te hebben om het belang van de cliënt centraal te stellen. Daarnaast
ontvangt de AFM de laatste tijd signalen dat er adviseurs en bemiddelaars
actief zijn die niet transparant zijn over de kosten van het advies en de
bemiddeling bij uitvaartverzekeringen (bijvoorbeeld bij het oversluiten van
een uitvaartverzekering). De AFM doet hier momenteel onderzoek naar.
Vraag 7
Klopt de inschatting dat 80 procent van de Nederlanders zich verzekert voor
iets wat met zekerheid gebeurt?4 Is er sprake van oververzekering in deze
markt? Zo ja, welke acties worden daartegen ondernomen?
Antwoord 7
De AFM heeft in haar rapport uit 2011 aangegeven dat 70% van de Nederlandse huishoudens één of meer uitvaartverzekeringen heeft. Dit getal wordt
ook door de NMa gemeld in de Monitor Financiële Sector in 2006. Ik heb
geen actuelere informatie over de precieze omvang van de markt voor
uitvaartverzekeringen. Overigens kunnen er wel redenen zijn dat men zich
verzekert voor «iets dat met zekerheid gebeurt». Problematisch zou kunnen
zijn dat sommige mensen zich verzekeren voor iets waar ze geen verzekering
voor nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze voldoende spaargeld hebben.
Voor een deel valt dit waarschijnlijk te verklaren uit de «product push» in het
verleden, vanwege provisie. Daarom zijn ook uitvaartverzekeringen onder het
provisieverbod gebracht. Of er sprake is van «oververzekering» is echter
moeilijk te beoordelen, omdat consumenten ook kunnen kiezen voor
dienstverlening (ontzorging) bij uitvaartverzekeringen. Daar kunnen klanten
bewust voor kiezen ook al hebben ze voldoende spaargeld.
Vraag 8
Worden consumenten in het algemeen goed geïnformeerd over de dekking
en kosten van een uitvaart en over de verschillende onderdelen van de
kosten van een uitvaart, waaronder grafrechten, notariskosten, de koffietafel,
de uitvaart, de afscheidsbijeenkomst, et cetera? Welke acties worden
ondernomen om dit te borgen, in het bijzonder voor in-naturapolissen?

2

Onderzoek naar de distributie van uitvaartverzekeringen, AFM, Amsterdam december 2011
Onderzoek naar de distributie van uitvaartverzekeringen, AFM, Amsterdam december 2011
4
http://www.refdag.nl/achtergrond/onderwijs-samenleving/
voorbereid_op_de_grote_reis_1_721054
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Als er signalen zijn die er op duiden dat consumenten niet goed geïnformeerd worden op dit terrein, dan kan de AFM hier vanuit haar risicogeorienteerde toezicht tegen optreden. De AFM heeft als vervolg op het
onderzoek van 2011 in 2012 bij enkele uitvaartverzekeraars een follow-up
onderzoek uitgevoerd naar informatieverstrekking bij telefonische verkoop.
Hieruit bleek dat de onderzochte uitvaartverzekeraars opvolging hebben
gegeven aan de aanbevelingen zoals de AFM die in haar rapport «Onderzoek
naar de distributie van uitvaartverzekeringen» had verwoord.
De AFM zag op grond van de resultaten uit de follow-up geen aanleiding om
vervolgonderzoek naar de telefonische informatieverstrekking van uitvaartverzekeraars in te stellen. De AFM houdt risico-georiënteerd toezicht. Na de
follow-up in 2012 heeft de AFM in zijn algemeenheid geen onderzoek meer
gedaan naar de informatieverstrekking over uitvaartverzekeringen. Wel heeft
de AFM het afgelopen jaar een tweetal losstaande signalen op het gebied van
informatieverstrekking van uitvaartverzekeraars behandeld. De AFM houdt
aandacht voor dit onderwerp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3