Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 1249

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 september 2020
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de uitkomsten van de
informele Landbouwraad die op 31 augustus en 1 september jongstleden
plaatsvond te Koblenz.
Onderwerpen op de informele Landbouwraad
Weerbare voedselketens en versterking van voedselzekerheid
Het Duitse voorzitterschap agendeerde de weerbaarheid van voedselketens in relatie tot de COVID-19-crisis en lessen die uit de afgelopen
maanden getrokken kunnen worden. Het voorzitterschap concludeerde
dat veel zaken goed zijn gegaan in de reactie op de crisis. De interne markt
is opengebleven en lidstaten hebben goed samengewerkt, ook bij het vrije
verkeer van seizoenarbeiders. Het voorzitterschap benadrukte de cruciale
rol die boeren hebben gespeeld tijdens de crisis en die zij zullen gaan
spelen tijdens het vergroten van de weerbaarheid van voedselketens.
Boeren hebben een sleutelrol in de transitie naar duurzame landbouw en
bijvoorbeeld in de ontwikkeling van innovatieve productiemethoden en de
inzet van biotechnologie. De crisis vraagt enerzijds om een grote
zelfvoorzieningszekerheid, met name in grondstoffen voor medicijnen en
proteïne voor veevoer. Anderzijds is het van belang om open te blijven
naar de wereld, onder andere vanwege de belangrijke rol van export.
Diversificatie van export en import kan hiervoor een oplossing zijn.
Daarnaast onderstreepten enkele lidstaten het belang van standaarden
voor import uit derde landen.
Ik heb onderstreept dat een weerbaar voedselsysteem afhankelijk is van
duurzame voedselproductie binnen de ecologische grenzen. Alleen vanuit
de transitie naar een duurzamer voedselsysteem is het mogelijk de
weerbaarheid te versterken. Ik heb dit onderbouwd met vier elementen:
risicospreiding door diversificatie, betere samenwerking in de keten,
technologische innovaties en versterking van het ondernemerschap en

kst-21501-32-1249
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1249

1

verdienvermogen van de boer. Daarnaast heb ik aandacht gevraagd voor
de gevolgen van de crisis in armere landen. Daar leiden de problemen in
de voedselvoorziening direct tot een onaanvaardbare stijging in het aantal
mensen dat overlijd aan honger. Dit vraagt om gezamenlijk internationaal
optreden van kennisinstituten, de private sector, overheden en civil
society organisaties.
Herkomstetikettering
Het Duitse voorzitterschap benadrukte de positieve rol die herkomstcertificering kan spelen in het vergroten van de transparantie van de markt. Dit
leidt tot geïnformeerde keuzes voor de consument en stimuleert de
verkoop van regionale producten. Een aantal lidstaten spraken hun steun
uit. Andere lidstaten benadrukten dat deze maatregel niet mag leiden tot
hernationalisering en strijdig kan zijn met de principes van de interne
markt. Daarnaast werd benadrukt dat het eventuele label ook voor
bewerkt voedsel moet worden ingevoegd. Enkele lidstaten vroegen
aandacht voor misleidende labels van honing. Ik heb aangegeven dat
Nederland voor geharmoniseerde maatregelen voor herkomstetikettering
is, omdat nationale maatregelen tot beperkingen in de interne markt
kunnen leiden.
Dierenwelzijnslabel
Het Duitse voorzitterschap agendeerde de invoering van EU-brede
dierenwelzijnslabels. De meeste lidstaten spraken hun steun uit, waarvan
enkele benadrukte dat een dergelijk label op vrijwillige basis moet worden
ingevoerd. Diverse lidstaten vroegen aandacht voor het effect van een
label op de concurrentiepositie ten opzichte van derde landen. Daarnaast
werd benadrukt dat een label een toevoeging moet zijn op wetgeving en
moet leiden tot voortdurende verbeteringen van het dierenwelzijn. Voor
veel lidstaten is een duidelijke definitie van dierenwelzijn en heldere,
wetenschappelijke onderbouwde criteria van belang. Tevens moet een
verbetering in het dierenwelzijn leiden tot een hogere prijs voor de boer.
Ik heb ook benadrukt dat de hogere productprijs bij de boer terecht moet
komen. Daarnaast heb ik voorgesteld een label stapsgewijs op te bouwen
en niet overambitieus met te veel criteria van start te gaan.
Dierenwelzijn tijdens transport
Het Duitse voorzitterschap vroeg aandacht voor dierenwelzijn tijdens
veetransport. Er werd gevraagd om duidelijkheid over de huidige
wetgeving, betere monitoring en gegevensuitwisseling tussen autoriteiten
en handhaving. Daarnaast dient er geïnvesteerd te worden in de dialoog
met derde landen en dient er een betrouwbaar netwerk van rustplaatsen
te komen in de EU en daarbuiten. Ik heb gedeeld dat het verbeteren van
dierenwelzijn tijdens transport een van mijn prioriteiten is en dat ik
verheugd ben dat de Europese Commissie de transportverordening
herziet. Ik zie mogelijkheden tot het verminderen van veetransporten door
meer karkassen en vlees te vervoeren in plaats van levend vee en
exporteren van genetisch materiaal voor fokkerijen. Ik heb voorgesteld de
transporttijden van levend slachtvee te beperken tot maximaal 8 uur
rijden. Dieren moeten niet vervoerd worden naar verre bestemmingen
met als doel direct geslacht te worden. Diverse landen gaven steun aan
een verbod voor lange afstandstransporten. Ik heb aandacht gevraagd
voor de huidige dierenwelzijnsproblemen tijdens het transport van
ongespeende kalveren en betere regelgeving voor transporten bij hitte.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-32, nr. 1249

2