Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 123 VI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2010

Nr. 15

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 oktober 2009
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de wijze waarop uitvoering
wordt gegeven aan de motie van de leden Van der Staaij en Teeven
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 VI, nr. 65) over de redelijke termijn
van een beslissing op een beklag over het niet vervolgen van een strafbaar feit.
De beklagregeling vormt de keerzijde van de ruime discretionaire
bevoegdheid van het OM in Nederland bij de vervolging van strafbare
feiten. Het is een belangrijke mogelijkheid voor de burger bezwaar te
maken tegen een beslissing tot niet-vervolging of het achterwege blijven
van een beslissing. Hij kan zo bereiken dat alsnog vervolging wordt ingesteld.
Aanleiding voor de motie vormt de doorgaans lange tijd die heengaat met
de afdoening van beklagzaken. De lange duur brengt met zich dat de
aangevers en/of slachtoffers in een geseponeerde zaak van oordeel
kunnen zijn dat met hun klacht weinig slagvaardig wordt omgegaan.
Daarnaast is bezwaarlijk dat de verdachte daardoor lang in onzekerheid
kan verkeren dat tegen hem alsnog vervolging wordt ingesteld. Daarbij
speelt overigens ook een rol dat er soms een aanzienlijke tijdspanne kan
bestaan tussen de sepotbeslissing van de officier van justitie en het
moment waarop door de betrokkene hiertegen beklag wordt gedaan bij
het gerechtshof. Voorts kan het lange tijdsverloop in zaken waarin het hof
uitspreekt dat alsnog (verdere) vervolging in een zaak dient plaats te
vinden, lastige onderzoektechnische problemen veroorzaken die een
goede waarheidsvinding in de weg staan.
Ik meen dan ook dat er een gerechtvaardigd belang is de doorlooptijd van
beklagzaken te reduceren. Daarbij merk ik op dat er prealabel een belang
mee is gediend een beklagzaak te kunnen voorkomen. Jaarlijks komen er
per gerechtshof tussen de 400 en 600 nieuwe beklagzaken binnen.
Volgens landelijke cijfers is het aantal klachten wegens het niet vervolgen
van verdachten recentelijk sterk toegenomen. Tussen 2004 en 2008 gaat

KST136309
0910tkkst32123-VI-15
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VI, nr. 15

1

het om een groei van 40%, waarvan 13% in 2008 is gerealiseerd. Van de
klachten wordt het overgrote deel niet gegrond verklaard. Bij minder dan
één op de tien uitspraken van het gerechtshof wordt het OM verplicht om
alsnog vervolging in te stellen.
Teneinde de instroom van klachten te beperken is met het College van
procureurs-generaal overeengekomen dat in de nieuwe aanwijzing
slachtofferzorg instructies worden opgenomen die moeten leiden tot een
betere informatieverstrekking aan aangevers en/of slachtoffers van strafbare feiten, waarvan de zaak met een sepotbeslissing eindigt. De strekking
van de instructie zal onder meer zijn dat het OM een heldere motivering
geeft van de sepotbeslissing en in bepaalde gevoelige zaken een aanbod
doet tot het geven van een mondelinge toelichting.
Wat betreft de reductie van de doorlooptijden is met het College van
procureurs-generaal en de Raad voor de rechtspraak overeengekomen dat
een maximale termijn van zes maanden zal worden gesteld aan de afdoening van een klacht en dat enkel behoudens bijzondere omstandigheden
hiervan kan worden afgeweken. Een belangrijke maatregel om deze
termijn te halen is dat bij de ontvangst en registratie van een klacht bij het
gerechtshof onmiddellijk of spoedig daarna zodra dat mogelijk is, een
zittingsdatum wordt bepaald. Daarmee kan worden voorkomen dat pas
een zittingsdatum wordt bepaald nadat de advocaat-generaal verslag
heeft uitgebracht en daardoor enkele weken verloren gaan. Na registratie
van binnenkomst van de klacht wordt bij het gerechtshof als regel aangehouden dat de advocaat-generaal bij het ressortsparket per omgaande
wordt verzocht om verslag uit te brengen.
Het OM hanteert als stelregel dat een beklagzaak binnen acht weken
gereed moet zijn voor behandeling. Het betreft hier een termijn inclusief
die voor het aanvragen en aanleveren van een ambtsbericht door de
officier van justitie of de daartoe gemandateerde parketmedewerker die
de zaak heeft geseponeerd. De termijn voor het uitbrengen van een
ambtsbericht is twintig dagen. Eventueel kan tien dagen uitstel worden
verleend.
Het OM en de Raad voor de Rechtspraak nemen verschillende maatregelen om de snelheid in de procedure te waarborgen. Daarbij zal uiteraard
sprake kunnen zijn van enige lokale variatie. Enkele hoven zijn onder meer
voornemens in dringende gevallen waarin niettemin het ambtsbericht niet
tijdig is aangeleverd en de advocaat-generaal daardoor nog geen verslag
heeft kunnen uitbrengen, de officier van justitie op zitting te roepen voor
het geven van een mondelinge zienswijze naar aanleiding van de klacht.
Door de ressortsparketten zal nauwlettend worden bijgehouden dat de
ambtsberichten tijdig worden aangeleverd. De informatie hierover zal
worden doorgegeven aan de arrondissementsparketten.
In 2008 bedroeg de gemiddelde doorlooptijd van een beklagzaak 244
dagen (ruim acht maanden). Dat is een kortere doorlooptijd dan in 2007.
Over dat jaar waren 266 dagen (bijna negen maanden) nodig voor de
afdoening. Het streven is deze daling van de doorlooptijd door te zetten
naar de komende jaren. Een factor die evenwel de gemiddelde doorlooptijd negatief beïnvloedt, is de complexiteit van de beklagzaken die spelen
op het werkterrein van het functioneel parket van het Openbaar Ministerie
(economie/milieu).
De Raad voor de Rechtspraak heeft mij toegezegd de doorlooptijden blijvend te zullen monitoren en hiervan verslag te doen. Op deze wijze kan
worden vastgesteld of de voorgenomen en door enkele hoven en
parketten al in gang gezette maatregelen, het beoogde effect sorteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VI, nr. 15

2

Met de hiervoor genoemde maatregelen is naar mijn oordeel thans
voldoende in gang gezet om de lange duur van beklagzaken terug te
dringen
De minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VI, nr. 15

3