Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1839
Vragen van de leden Leijten en Beckerman (beiden SP) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over het bericht dat de huidige Voorzitter van de Raad van
de Europese Unie wordt gesponsord door de gaslobby (ingezonden 24 januari
2020).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 19 februari
2020).
Vraag 1, 2
Hoe oordeelt u over het feit dat pas na lang speurwerk van journalisten en
onderzoekers, het duidelijk is geworden dat de nieuwe Voorzitter van de Raad
van de Europese Unie, Kroatië, blijkt te worden gesponsord door het
bedrijfsleven?1
Erkent u dat na moeizame progressie op het onderdeel transparantie binnen
de Europese Unie, dit absoluut een stap in de verkeerde richting betekent?
Antwoord 1, 2
Het kabinet is van mening dat sponsoring in beginsel niet ongewenst is. Ieder
voorzitterschap heeft de verantwoordelijkheid en de ruimte om het eigen
voorzitterschap vorm te geven. Sponsorschappen kunnen een manier zijn om
een EU-voorzitterschap logistiek te faciliteren.
Het kabinet hecht daarbij zeer aan transparantie en voert al jaren een
proactieve transparantieagenda binnen de Europese Unie [zie kamerstuk
21 501-02, nr. 2027; kamerstuk 22 112, nr. 2762; kamerstuk 22 112, nr. 2699].
Nederland is in voorbereiding voor het Nederlandse EU-voorzitterschap van
2016 ook transparant geweest over de opgestelde richtlijnen voor mogelijke
sponsorschappen. Deze richtlijnen zijn destijds online gepubliceerd en gaan
als bijlage bij de beantwoording van deze Kamervragen2. Bedrijven dienden
volgens deze richtlijnen te voldoen aan een aantal drempelvoorwaarden om
in aanmerking te komen voor een sponsorschap.
Vraag 3, 5, 6
Hoe oordeelt u over het feit dat Kroatië zich door maar liefst zeven commerciële bedrijven laat sponsoren waaronder ook het oliebedrijf INA?

1
2

ah-tk-20192020-1839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://corporateeurope.org/en/2020/01/croatian-council-presidency-oiled-fossil-fuel-interests
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Wat vindt u van het advies van de Europese Ombudsman Emily O’Reilly om
strenge richtlijnen te hanteren met als doel het aan banden leggen van
commerciële sponsoring van het bedrijfsleven aan de Voorzitters van de Raad
van de Europese Unie?3
Vindt u het ethisch dat een land sponsoring accepteert tegen een bepaald
bedrag, waarmee bedrijven de kansen en ruimte krijgen om hun producten te
laten zien? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3, 5, 6
Net als het kabinet, is de Europese Ombudsman van mening dat sponsoring
van het Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in beginsel niet
ongewenst is. In haar aanbevelingen van 6 januari 2020 roept de Europese
Ombudsman de Raad wel op om met richtlijnen te komen over het sponsoren van de EU-voorzitterschappen.
Het kabinet is van mening dat de Raad deze aanbevelingen serieus moet
nemen. Momenteel wordt binnen de Raad gesproken hoe hierop te reageren.
Daarbij zal de Nederlandse inzet zijn richtlijnen te formuleren die aansluiten
bij de richtlijnen die tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap opgesteld
zijn. De Raad zal vóór 6 april 2020 met een beargumenteerde opinie richting
de Europese Ombudsman komen.
Vraag 4, 7, 8
Staat de sponsoring door de olielobby ook niet haaks op de ambities van de
Europese Commissie betreffende meer actie op het gebied van klimaat? Of
vindt u dit wel passend? Kunt u toelichten hoe dit zich verhoudt tot de Green
Deal?
Wat is uw mening over de campagne voor fossielvrije politiek, opgezet door
Corporate Europe Observatory en andere organisaties, om de belangen van
de fossiele industrie in de politieke besluitvorming te weren?4
Is het niet evident dat de sponsoring door het bedrijfsleven van het Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie compleet ongewenst is omdat
het onvermijdelijk tot belangenverstrengeling leidt en hiermee effectief
klimaatbeleid frustreert? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4, 7, 8
Het kabinet zet zich in voor effectief en ambitieus klimaatbeleid en maakt zich
hier ook in de EU hard voor.
In de opgestelde richtlijnen voor het Nederlandse EU-voorzitterschap in 2016
vormden onder andere deelname aan, of betrokkenheid bij wederrechtelijke
activiteiten een reden om bedrijven uit te sluiten van een mogelijk sponsorschap. Ook expliciteerden de opgestelde richtlijnen dat sponsoren geen
toegang hadden tot de deelnemers aan overleggen of evenementen van het
EU-voorzitterschap.
Bij besprekingen in de Raad van de aanbevelingen van de Europese
Ombudsman is het de Nederlandse inzet richtlijnen te formuleren die
aansluiten bij de richtlijnen die tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap
opgesteld zijn.
Vraag 9
Wat vindt u van het goede voornemen van de Duitse overheid om bedrijvensponsoring te weren als zij Voorzitter zijn van de Raad van de Europese
Unie in de tweede helft van 2020?
Antwoord 9
Zoals in het antwoord op vraag 3 aangegeven heeft ieder voorzitterschap de
verantwoordelijkheid en de ruimte om het eigen voorzitterschap in te kleden.
Vraag 10
Ziet u de mogelijkheid om in het licht van de ambities voor transparantie en
een ethische Raad van de Europese Unie als ook de ambities van de Green
Deal, samen met het advies van de Europese Ombudsman en het voornemen
van de Duitse overheid, zich in Europees verband in te zetten om een einde

3
4

https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/54953
https://fossilfreepolitics.org/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

te maken aan de sponsoring van bedrijven voor het Voorzitterschap van de
Raad van de Europese Unie?
Antwoord 10
Zoals bij het antwoord op vraag 3 t/m 6 aangegeven, is het kabinet van
mening dat sponsoring in beginsel niet ongewenst is. Sponsorschappen
kunnen een manier zijn om een EU-voorzitterschap logistiek te faciliteren. De
Raad heeft kennis genomen van de aanbeveling van de Europese Ombudsman en het kabinet is van mening dat de Raad haar aanbeveling serieus
moet nemen. Daarbij zal de Nederlandse inzet zijn richtlijnen te formuleren
die aansluiten bij de richtlijnen die tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap opgesteld zijn. De Raad zal vóór 6 april 2020 met een beargumenteerde
opinie richting de Europese Ombudsman komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3