TER ONDERTEKENING
Directoraat-generaal Natuur
en Visserij

Aan de Minister voor Natuur en Stikstof

Auteur

Datum
15 december 2023

Nota bij reactie op derde lerende evaluatie Natuurpact

Kenmerk
DGNV / 43466065

Kopie aan

Bijlage(n)
Parafenroute

Aanleiding
Begin juli 2023 heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de derde
lerende evaluatie Natuurpact gepubliceerd. Met deze brief aan de Tweede Kamer
geeft u een reactie op de 10 lessen die na 10 jaar Natuurpact zijn te trekken. De
inhoud van de brief is afgestemd met IPO.
In deze nota stellen wij u tevens voor om de laatste jaren van het Natuurpact dat
in 2027 afloopt, te betrekken bij de lerende evaluatie Transitie Landelijk Gebied.
Een besluit hierover zou in een bestuurlijk overleg Natuur met de provincies
kunnen worden bevestigd. De provincies staan hier positief tegenover.
Advies
1. U kunt de brief ondertekenen.
2. Instemmen met het voorstel om het vervolg op de derde lerende evaluatie
Natuurpact te betrekken bij de lerende evaluatie transitie landelijk gebied.
Kernpunten
Het PBL heeft in samenwerking met de WUR in 2023 de derde lerende evaluatie
Natuurpact gepresenteerd.
De lerende evaluatie vloeit voort uit de bestuurlijke afspraak om het Natuurpact
iedere 3 à 4 jaar te evalueren. Er is voor gekozen om dit in de vom van een
lerende evaluatie uit te voeren. Doel is dat provincies en Rijk gedurende de
looptijd van het Natuurpact de uitvoering kunnen verbeteren en over en weer
leren van succes en faalfactoren.
Met deze brief geeft u uw reactie op de 10 lessen na 10 jaar Natuurpact, die PBL
aanreikt en zegt u toe om dit onder de aandacht te brengen van een nieuw
kabinet.
Toelichting

Ontvangen BPZ

Pagina 1 van 2

Directoraat-generaal Natuur
en Visserij

Het Natuurpact 2013 bevat de bestuurlijke afspraken die provincies en Rijk
bestuurlijk hebben gemaakt bij de decentralisatie van een groot deel van het
natuurbeleid naar de provincies.
De afspraken hebben betrekking op onder meer het vergroten en versterken van
het natuurnetwerk (beheer en ontwikkelopgave) en de benodige middelen
hiervoor.

Kenmerk
DGNV / 43466065

Nederland uit te breiden met 80.000 ha nieuwe natuur in de periode tot en met
2027. Inmiddels zijn hiervan circa 49.000 ha gerealiseerd. In de negende
Voortgangsrapportage Natuur heeft u de Kamer hierover onlangs separaat
geinformeerd.
In de Kamerbrief benadrukt u dat de middelen die nodig zijn voor de uitvoering
van de afspraken uit het Natuurpact structureel zijn gedecentraliseerd naar de
provincies, via de algemene uitkering van het Provinciefonds. Voor de dekking van
eventueel tekort zijn de provincies zelf aan zet.
Het PBL signaleert terecht dat de uitvoering van het natuurbeleid in gebieden en
regio’s vorm krijgt. In de gebieden maakt natuur onderdeel uit van alle opgaven
die in een gebied spelen. Dat maakt een integrale aanpak nodig, maar complex.
Daarvoor is het nodig dat Rijk, provincies en betrokkenen een gedeeld
gebiedsgericht toekomstbeeld hebben.
Toekomstige evaluatie
Aangezien het natuurbeleid in de afgelopen 10 jaar is ontwikkeld naar een
integrale gebiedsgerichte aanpak waarin alle opgaven samenkomen en er in die
tussentijd tal van nieuwe programma’s zijn ontstaan (Programma Natuur,
NPLG/RTLG, Stikstofaanpak) lijkt een aparte lerende evaluatie van het
Natuurpact als vervolg op de derde lerende evaluatie minder logisch en stellen wij
voor, mede op advies van het PBL en met instemming van de provincies, om de
laatste jaren van het Natuurpact tot en met 2027 te betrekken bij de lerende
evaluatie transitie landelijk gebied. We zullen hieraan wel de voorwaarde
verbinden dat aspecten die specifiek met het Natuurpact-afspraken te maken
hebben herkenbaar zullen terugkomen in de lerende evaluatie transitie landelijk
gebied.
Over de feitelijke voortgang van de realisatie van de afspraken uit het Natuurpact,
onder andere de afspraak om tot en met 2027 het NNN uit te breiden met 80.000
ha nieuwe natuur, blijven we ieder jaar rapporteren via de jaarlijke
Voortgangsrapportage Natuur aan de Tweede en Eerste Kamer.

Pagina 2 van 2