BIJLAGE 2 Kamerbrief aanpak Antibioticaresistentie
Stand van zaken Aanpak zoönosen
Zoönosen zijn een wereldwijd probleem. Vogelgriep is daar een van de belangrijkste voorbeelden
van, maar ook MERS, Q-koorts, rabiës en dergelijke zorgen nog altijd voor problemen. De WHO, de
OIE en de FAO werken samen als het op zoönosen aankomt, maar de samenwerking tussen
humane en veterinaire partijen in allerlei landen kan nog veel beter. Verleden jaar is, op initiatief
van de VS, de Global Health Security Agenda (GHSA) ondertekend door een groot aantal landen.
De GHSA werkt nauw samen met WHO, FAO en OIE.
Internationaal
Mondiaal is de tripartite WHO/FAO/OIE leidend op het gebied van zoönosen. Er wordt op
verschillende gebieden gewerkt aan de aanpak van zoönosen. Influenza en rabiës zijn voor deze
organisaties prioritaire infectieziektes. Daarnaast heeft de WHO een specifieke actie gericht op de
aanpak van 7 “vergeten” endemische zoönosen, zoals miltvuur en tbc bij runderen.
De GHSA heeft ook voor de wereldwijde aanpak van zoönosen een werkpakket ontwikkeld dat is
uitgezet bij verschillende landen. Naast Indonesië en Vietnam, de trekkers van het
zoönosewerkpakket van de GHSA, vervult Nederland met een aantal andere landen een
ondersteunende rol. Nederland heeft veel te bieden. Nederland is dichtbevolkt, zowel qua mensen
als qua dieren en er is ervaring met de signalering, preventie en aanpak van zoönosen. De Qkoorts uitbraak van enkele jaren geleden heeft veel leerpunten opgeleverd. Het kabinet wil onze
best practices graag uitdragen en toelichten. Als “supporting country” heeft het kabinet steun
aangeboden aan Indonesië en Vietnam om het werkpakket verder te concretiseren. Ook zullen we
onze structuur, die na de Q-koorts fors is aangepast, uitschrijven, vertalen en ter beschikking
stellen als inspiratiebron voor landen die hun structuur willen verbeteren.
Nationaal
Inmiddels werken in Nederland op het gebied van zoönosen humane en veterinaire partners op
zeer veel plekken samen. Er is een landelijke structuur opgezet en geïmplementeerd die bestaat uit
signalering, risicoanalyse, en risicomanagement (zie TK 28286, nr. 505 van 18 mei 2011). De
werkwijze binnen deze structuur is inmiddels routine geworden. Het zoönosen onderzoek is goed
georganiseerd. De Nederlandse onderzoeksinstituten op dit gebied, het RIVM, het CVI en de
Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht, werken goed samen. ZONMW heeft een
gezamenlijk meerjarig programma lopen. De universiteiten van Utrecht en Wageningen hebben
kortgeleden het initiatief genomen voor het opzetten van een Nationaal One Health centrum en
verzorgt ook onderwijs op dit terrein voor toekomstige professionals in zowel de humane als
veterinaire zorg. Tenslotte is er ook nascholing opgezet van artsen en dierenartsen over zoönosen
om van elkaar te leren en elkaars werk beter te leren kennen.
Regionaal/Lokaal
Er zijn regionale zoönose samenwerkingsverbanden in een aantal provincies met een hoge
veedichtheid, bijvoorbeeld het Brabants kennisnetwerk zoönosen en het Kennisnetwerk Zoönosen
Midden Nederland (provincies Utrecht en Gelderland). De GGD en de NVWA hebben regionale
samenwerkingsverbanden. VWS heeft een project gefinancierd waarbij lokale artsen en
dierenartsen met elkaar in contact worden gebracht om elkaar te leren kennen en om informatie
uitwisseling en samenwerking te vergemakkelijken.