TER BESLUITVORMING

Financieel-Economische

Aan: MOCW, MPVO

Zaken
Van
Persoonsg...

T Persoonsgegeven
Persoonsg...

T Persoonsgegeven
Datum
08 januari 2024

Kamerbrief Arbeidsvoorwaardenvergelijking Onderzoek
SEO

Referentie
43487247
Bijlagen
Kamerbrief
Arbeidsvoorwaardenvergelijking
Onderzoek SEO Versie Schoon &
Versie Track Changes

Aanleiding

Intern OCW afgestemd

Onderzoeksbureau SEO heeft in opdracht van BZK onderzoek naar de

DGFO, DGHBWE, COM, HOenS,

arbeidsvoorwaarden in de (semi)publieke sectoren uitgevoerd. Dit onderzoek is

MBO, PO, VO

door BZK op 21 december 2023 met de Kamer gedeeld. In het onderzoek zijn
onder andere de onderwijssectoren meegenomen.
U bent eind december akkoord gegaan met de opzet van een beleidsneutrale
Kamerbrief over de resultaten van de onderwijssectoren in januari 2024. Hierbij
treft u de definitieve versie van deze brief.

Geadviseerd besluit
Akkoord gaan met de brief.
Indien u akkoord bent, wordt u verzocht de brief aan de Tweede Kamer te
ondertekenen.

Kernpunten
Het onderzoek geeft een actueel beeld van hoe aantrekkelijk en concurrerend de
arbeidsvoorwaarden in de (semi)publieke sector zijn. De Kamerbrief geeft een
leeswijzer van dit (complexe)onderzoek en duidt de resultaten voor het onderwijs.

Toelichting
Bijgevoegd zit naast de Kamerbrief ook een versie met daarin de laatste
wijzigingen n.a.v. het definitieve rapport.

Pagina 1 van 1

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

TER BESLUITVORMING

Financieel-Economische

Aan: MOCW en Visa Priv...

Zaken
Van
Persoonsg...
Visa Privacy
Visa Pri...
Visa Privacy
Persoons...

Datum

nota

11 december 2023

Kamerbrief Arbeidsvoorwaardenonderzoek resultaten
onderwijs

Referentie
43117070
Bijlagen
Losse bijlage: Concept

A anleiding

kamerbrief

In opdracht van BZK heeft onderzoeksbureau SEO een onderzoek uitgevoerd naar

Afgestemd met

de arbeidsvoorwaarden in de (semi)publieke sectoren. BZK zal het onderzoek

OPO, OVO, MBO, HO&S, COM,

naar verwachting rond 20 december openbaar maken (waarschijnlijk voorzien van
een beknopte begeleidende aanbiedingsbrief). In de OCW-Kamerbrief leraren van
medio december staat een aankondiging van een eigen Kamerbrief over het SEO-

notacoach, Vi... /DGcontrol
Afstemming met IRF vindt begin
januari plaats.

onderzoek, specifiek over het onderwijs.
Op 8 december jl. is in het MT-OCW afgesproken een (korte) beleidsneutrale
Kamerbrief over dit onderzoek te versturen. Deze brief wordt verstuurd na
openbaarmaking van het rapport door BZK, en voor de begrotingsbehandeling
van OCW in januari 2024. De Kamerbrief bevat de resultaten van de
onderwijssectoren in het po, vo, mbo, hbo en wo. Bijgevoegd zit een concept
Kamerbrief, in deze nota lichten wij deze toe en vragen wij uw input en akkoord

-2/(6

op de brief. Zo snel mogelijk na verwerking van uw reactie in janLiari zullen we
een definitieve versie van de Kamerbrief met u delen.
Beslispunten
·

Bent u akkoord met verzending van een beleidsneutrale Kamerbrief over de
resultaten van de onderwijssectoren, voor de begrotingsbehandeling van OCW

ik· 1 9tizA/L

,

in januari 2024?
·

Bent u akkoord met de opzet van de brief? Zijn er nog elementen die u aan
de Kamerbrief wilt toevoegen?

-7"7 tc

4

Kernpunten
·

(,) Vta wolf"

6/1711,,i/L6„

Het onderzoek geeft een actueel beeld van hoe aantrekkelijk en concurrerend
de arbeidsvoorwaarden in de (semi)publieke sector zijn.

·

Het onderzoek gaat over de sectoren Rijk, politie, waterschappen, zorg,
onderwijs, rechterlijke macht en gemeenten. In de toelichting bij deze nota
staan de (meest opvallende) uitkomsten voor de onderwijssectoren. Het
onderzoek geeft geen verklaring voor de gevonden loonverschillen.

·

Door BZK is er een commissie ingericht die het onderzoek heeft begeleid.
Hierin waren alle werkgevers van de (semi)publieke sectoren
vertegenwoordigd, waaronder de relevante ministeries. De VO-raad
vertegenwoordigde de werkgevers in alle onderwijssectoren. De bonden
worden voor openbaarmaking van het rapport geinformeerd. We zullen in
januari voor verzending van de Kamerbrief een bijeenkomst organiseren voor
de sociale partners om met hen in gesprek te gaan over de resultaten van het
onderzoek voor de onderwijssectoren.
Pagina 1 van 3

Datum
11 december 2023

·

De opzet van de Kamerbrief is afgestemd in het MT-OCW en bestaat uit: de
focus op het belang van arbeidsvoorwaardenonderzoek en een verwijzing naar
de Kamerbrief van BZK, de resultaten per onderwijssector en als afsluiting de
oproep aan de sociale partners om de resultaten te benutten bij (cao)afspraken over arbeidsvoorwaarden.

·

Het onderzoek geeft aanknopingspunten voor vervolgonderzoek. Bijvoorbeeld
de uitkomst dat jongere medewerkers tot 35 jaar minder verdienen dan in
andere sectoren en oudere werknemers juist meer, ook in relatie tot de
beeldvorming over het carriereperspectief in het onderwijs. Ook de
uitkomsten van de sector WO kunnen een reden zijn om meer verdiepend
vervolgonderzoek te doen.

Toelichting: Conceptresultaten onderzoek (kunnen nog wijzigen)
De hieronder gepresenteerde uitkomsten gaan in op de vergelijking van een
onderwijssector ten opzichte van alle andere sectoren. Voor bijvoorbeeld het po
betekent dat een vergelijking met de andere onderwijssectoren vo, mbo, hbo en
wo, de overheidssectoren, de zorg en de markt. De beloningspositie is volgens
een wetenschappelijk beproefde en onderschreven matchingsmethode
onderzocht. Voor alle onderwijssectoren geldt dat veel vergelijkbare werknemers
worden gevonden in de sector zorg en welzijn.

Funderend onderwijs po en vo

Mbo, hbo en wo

Leeswijzer: de vergelijking is gemiddeld het verschil 'met andere sectoren'. 'meer' betekent hoger in het onderwijs dan
elders, 'minder' betekent lager dan elders, marktconform betekent een verschil van minder dan 5 procent en dus
vergelijkbaar met elders. De vergelijking gaat om alle medewerkers in de onderwijssector (dus niet bijv. alleen
docenten), tenzij anders vermeld.
Sectorgemiddelden in het onderwijs
PO en VO
Het po en het vo verdienen marktconform (+4% en
+1%).

MBO, HBO en WO
Het mbo verdient marktconform (-1%),
I Het hbo verdient meer (+7%) en het wo verdient minder (1 5%).

In het po is het gemiddelde uurloon sinds 2013 meer I In het mbo is het gemiddelde uurloon sinds 2017
marktconform geworden met de grootste sprong in
2022 bij het dichten van de loonkloof, voor het vo is
het ieder jaar nagenoeg marktconform.

marktconform, daarvoor was het minder dan elders. In het
hbo is het gemiddelde uurloon vanaf 2013 bekeken ieder jaar
I meer dan elders. In het wo luist ieder jaar minder.

De onderwijscao's zijn vergeleken met tien can's uit de marktsector. Uit de cao-analyse blijkt dat de secundaire
arbeidsvoorwaarden in het onderwijs over het algemeen relatief gunstig zijn (met uitzondering voor de toeslagen voor
overwerk).
Arbeidsvoorwaarden in andere publieke sectoren (inclusief zorg)
In de meeste andere publieke sectoren wordt marktconform verdiend. De sectoren die er in positieve zin uitspringen naast het po en hbo - zijn de rechtspraak en de militairen. De politie en het burgerpersoneel van defensie verdienen
minder, net als in het wo. De secundaire arbeidsvoorwaarden zijn goed geregeld in alle publieke sectoren.
Beloningspositie naar functie, opleidingsniveau, Ieeftijd en werktijdfactor

Pagina 2 van 3

Datum
11 december 2023

Docenten in het reguliere basisonderwijs en speciaal
onderwijs verdienen meer (+6% en +13%). Docenten
in het vo verdienen marktconform (+4%).
Onderwijsassistenten in het po en vo verdienen

Docenten in het mbo verdienen marktconform (+2%).
Instructeurs verdienen minder (-6%).
In het hbo en wo heeft geen analyse naar specifieke
functiegroepen plaatsgevonden.

minder (:14% tot -20%).
Met een hbo-master opleiding verdienen medewerkers
in het po en vo meer (+14% en +10%).

Met een hbo-master opleiding verdienen medewerkers in het
hbo meer (+12%), en marktconform in het mbo (2%) en wo
(0%). In hbo verdient een wo-master meer (+8%) en in het
wo minder (-8%). In het wo verdient een hbo-bachelor (-7%)
minder.
De mbo-opgeleide werknemers in het hbo verdienen meer
(+7%).

Werknemers tot 35 jaar verdienen minder in het po en
vo .(-10% en -9%).

Alle deeltijders in het po en vo die minder dan 20 uur
per week werken verdienen marktconform
(-2% en +4%)

Werknemers tot 35 jaar verdienen minder in het hbo en wo (1 6 % en -15%). In het mbo verdienen zij marktconform (0%).
Alle deeltijders in het hbo en wo die minder dan 20 uur per
week werken verdienen meer (+10 tot +14%). In het mbo is
dat marktconform (-2%).

Pagina 3 van 3