Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 222 XVIII

Wijziging van de begrotingsstaten van de
begroting Wonen, Wijken en Integratie (XVIII)
voor het jaar 2009 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
1.
2.
2.1.

2.2.

KST137782
0910tkkst32222XVIII-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Leeswijzer
Het beleid
Overzicht belangrijkste suppletore uitgavenmutaties 2009
(Najaarsnota)
Artikelsgewijze toelichting
Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)
De beleidsartikelen
Artikel 1. Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw
Artikel 2. Stimuleren van een duurzame kwaliteit van
woningen, gebouwen en bouwwerken
Artikel 3. Garanderen van keuzemogelijkheden en
betaalbaarheid op de woningmarkt
Artikel 4. Integratie niet-westerse migranten
Artikel 5. Kennis en ordening Wonen, Wijken en
Integratie
Artikel 6. Rijkshuisvesting
Artikel 95. Algemeen (Niet beleidsartikel)
Artikel 96. Onverdeeld (Niet beleidsartikel)
Wetsartikel 2 Begroting Baten- en lastendiensten
Anticiperende handelingen door de Rijksgebouwendienst
Totaal investeringkasstroom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

blz.
3
3
3
7
7
7
7
12
16
18
21
22
23
24
25
25
26

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 2
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2009 wijzigingen
aan te brengen in:
a. de departementale begrotingsstaat van de begroting Wonen, Wijken
en Integratie (XVIII).
b. de begrotingsstaat inzake de baten-lastendienst «Rijksgebouwendienst» van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De ondertekening van dit wetsvoorstel mede namens de Minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer vindt plaats om
tot uitdrukking te brengen dat de Minister van VROM verantwoordelijk is
voor de bedrijfsvoering van de Rijksgebouwendienst; de Minister voor
Wonen, Wijken en Integratie is beleidsverantwoordelijk voor de Rijkshuisvesting.
De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
Mede namens de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,
E. E. van der Laan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
De 2e suppletore begroting 2009 geeft een geactualiseerd beeld van de
begroting 2009. De 2e suppletore begroting 2009, gekoppeld aan de
Najaarsnota van de Minister van Financiën, is het laatste moment waarop
de financiële kaders van de in uitvoering zijnde begroting kunnen worden
gemuteerd. Van mutaties wordt geen meerjarige doorwerking opgenomen omdat de 2e suppletore begroting 2009 uitsluitend betrekking
heeft op het lopende begrotingsjaar 2009.
De opbouw van de 2e suppletore begroting 2009 is als volgt:
• Een begrotingsstaat, waarin de mutaties voor uitgaven, verplichtingen
en ontvangsten zijn opgenomen;
• Een Memorie van Toelichting die de volgende onderdelen bevat:
• Een overzichtstabel waarin de majeure beleidsmutaties worden
gepresenteerd;
• Per beleidsartikel een tabel Budgettaire gevolgen van beleid. In
deze tabel worden alle mutaties opgenomen. De belangrijke
beleidsmatige mutaties worden toegelicht. Alleen technische mutaties van grote omvang worden ook toegelicht.
• De stand van de 2e suppletore begroting 2009 wordt opgebouwd
door middel van mutaties op de stand van de 1e suppletore begroting 2009. Hierbij wordt aangetekend dat er 2e suppletore mutaties
zijn die al in de WWI-Ontwerpbegroting 2010 zijn vermeld.
• Als toelichting is een mutatietabel opgenomen waarin mutaties
worden gepresenteerd die op het desbetreffende instrument zijn
verwerkt. Indien van toepassing zijn ook mutaties voor 2009 uit de
ontwerpbegroting 2010 opgenomen. De toelichtingen van deze
mutaties staan ook in de verdiepingsbijlage van de Ontwerpbegroting 2010.
• Daarnaast worden soms ook nog de uitgaven aan incidentele subsidies vermeld om een wettelijke grondslag te creëren. Deze uitgaven
komen niet direct terug in begrotingsmutaties omdat het hier
uitgaven in de realisatiesfeer betreft.
Voor het goede begrip wordt de aanduiding «beleidsmatige mutatie»
nader toegelicht. Een beleidsmatige mutatie is het gevolg van gevoerd
beleid en is dus te beïnvloeden (bijvoorbeeld een bezuiniging, beleidswijzigingen met financiële gevolgen, afwijkingen uit hoofde van behoorlijk
bestuur). Niet-beleidsmatige mutaties zijn meer technisch van aard en
worden alleen bij grote omvang toegelicht.
2. Het beleid
2.1. Overzicht belangrijkste suppletore uitgavenmutaties 2009
(Najaarsnota)
Uitgaven (x € 1000)
Uitgaven
Stand ontwerpbegroting 2009*

4 881 802

Stand na 1e suppletore begroting 2009
Belangrijkste 2e suppletore mutaties 2009:
1. Naar VWS: Uitvoering motie Hamer;
Programma Zichtbare Schakel
2. Naar GF 40+ Wijkenbudget
3. Vertraging IPSV-projecten

4 870 102

– 10 000
– 30 000
– 11 783

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

Artnr.

1
1
1

3

Uitgaven

Artnr.

6 516

1

6 383

1

8 611
– 62 300

1
1

113 044

1

150 000
10 000

1
2

– 6 671

2

– 4 963

2

– 5 450
100 000

2
3

– 33 700

4

– 4 000

4

4. BDU-SIV: uitbetaling G31 mbt Inburgering
5. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
OCW
6. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
VWS
7. Aanpassing fasering BLS-budgetten
8. Stimuleren woningbouwprojecten; 1ste
tranche
9. Stimuleren woningbouwprojecten; 2de
tranche
10. Van AP: 1e tranche dubbelglasregeling
11. CO2 reductieregeling: aanpassing fasering
projecten
12. FES aanpassing fasering budget innovatieve energiebesparing GO
13. Naar EZ voor energieneutrale utiliteitsbouw (FES)
14. Overschrijding Huurtoeslag
15. Minder beroep volumeverhoging
inburgeringstrajecten
16. Minder beroep op IBG leningen voor
inburgeringscursussen
17. Overboekingnaar naar BDU SIV (art. 1)
voor uitbetaling G31 mbt inburgering
18. Investeringen HCvS
19. Vertraging investeringen paleizen
20. Minder reguliere betalingen Budget BWS
1992–1994
Overige mutaties

– 6 516
5 200
– 14 500

4
6
6

– 34 000
– 35 854

95
diverse

Stand na 2e suppletore begroting 2009

5 010 119

Toelichting:
Ad 1.
In afstemming met VWS is invulling gegeven aan de wens van de Tweede
Kamer geuit bij de begrotingsbehandeling 2009 ingediende motie Hamer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700, nr. 15) om meer aandacht te geven
aan wijkverpleegkundigen in de aandachtsgebieden.
Ad 2.
De uitkering van het budget voor 40+ wijken loopt via de decentralisatieuitkering van het Gemeentefonds. Hiervoor wordt voor € 30 mln overgeboekt.
Ad 3.
De afwikkeling van IPSV-projecten leidt per saldo tot een vertraging van
de uitgaven van 2009 naar 2010.
Ad 4.
De uibetaling van de G31 met betrekking tot inburgering loopt via de BDU
SIV. De benodigde middelen zijn vanuit art 4 overgeboekt (zie mutatie 17).
Ad 5.
Voor het onderwijsachterstandenbeleid en volwasseneducatie is de loonbijstelling van OCW ontvangen.
Ad 6.
Voor maatschappelijkeopvang, verslavingsbeleid, vrouwenopvang en
OGGZ is de loonbijstelling van VWS ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

4

Ad 7.
Bij de BLS-budgetten is sprake van lagere realisaties woningbouw en
Eigen Bouw. Beleidsmatig is het wenselijk het BLS-budget als totaal intact
te houden en wordt € 62,3 mln geschoven naar 2010.
Ad 8 en 9.
Het stimuleringsplan woningbouw is een onderdeel van het crisispakket.
Het totale beschikbare budget op de Aanvullende Post voor de woningbouw is € 395 mln Voor de eerste en tweede ronde stimuleren woningbouwprojecten (incl. rijksmonumenten) wordt een beroep op de Aanvullende Post gedaan.
Ad 10.
Voor de subsidiëring van het aanbrengen van dubbel glas is in totaal € 30
mln beschikbaar gesteld. Vooralsnog wordt hiervan € 10 mln vanuit de
Aanvullende Post toegevoegd aan de begroting voor WWI.
Ad 11.
Bij de CO2 reductieregeling wordt de fasering van de budgetten in de
jaren 2009–2010 aangepast, zodat de budgetten weer aansluiten bij de
planning van de nog af te ronden projecten en het later indienen van
verantwoordingen door lagere overheden als gevolg van SISA.
Ad 12.
Omdat de ontwikkeling en implementatie van het beleidsinstrumentarium
meer tijd vergt dan voorzien, wordt voor 2009 bijna € 5 mln beschikbaar
budget bij «Innovatie energiebesparing gebouwde omgeving» doorgeschoven naar 2010.
Ad 13.
Budget voor de in 2009 gepubliceerde tender ter stimulering van de energieneutrale bouw van kantoren en scholen(€ 5,450 mln) wordt overgeboekt naar de begroting van EZ, omdat toekenning zal plaatsvinden op
grond van de TERM-regeling van EZ.
Ad 14.
Bij de Huurtoeslag is sprake van een overschrijding van de reguliere voorschotbetalingen van € 60 mln voor het toeslagjaar 2009 als gevolg van het
afschaffen van de fiscale aftrek Buitengewone Uitgaven. Tevens vinden
meer nabetalingen (€ 40 mln) uit het toeslagjaar 2007 plaats. Naar
verwachting leiden de hogere uitgaven in 2009 tot hogere ontvangsten in
2010 en latere jaren.
Ad 15.
In 2009 was een budget van € 30 mln beschikbaar voor volumeverhoging
inburgeringstrajecten en konden gemeenten een extra bijdrage ontvangen
voor inburgeringstrajecten in het kader van de nalatenchap van de oude
vreemdelingenwet. Voor beide regelingen blijkt dat er minder gebruik van
is gemaakt dan verwacht. Bijgevolg blijft een bedrag van € 33,7 mln over
in 2009 (€ 27,7 mln volumeverhoging en € 6 mln nalatenschap oude
vreemdelingenwet).
Ad 16.
Oorspronkelijk was in de Wet Inburgering geregeld dat nieuwkomers zelf
hun inburgeringcursus moesten financieren. Zij konden daarvoor een
lening afsluiten bij de IBG. Eind 2007 is besloten dat iedere inburgeringsplichtige een aanbod kan krijgen van de gemeente. Daarom zal naar
verwachting voor maximaal € 1 mln aan leningen worden aangevraagd in
2009 en kan het oorspronkelijke budget van € 5 mln voor de leenfaciliteit
worden verlaagd met € 4 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

5

Ad 17.
Deze mutatie betreft een overboeking van artikel 4 naar BDU-SIV op artikel
1 (zie mutatie 4).
Ad 18.
Doordat de uitvoering van diverse huisvestingsprojecten voor de Hoge
Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken dat mogelijk
maakt, is er sprake van een versnelling in de uitgaven voor deze
projecten. Het meest omvangrijke, lopende project binnen deze categorie
is het project Raad van State, renovatie en inrichting fase 2 (zie ook de
toelichting ad 19.).
Ad 19.
Dit voorjaar is er in de besluitvorming over het aanvullend beleidsakkoord
ook omgebogen (€ 17 mln) op de beschikbare budgetten (circa € 40 mln
totaal) voor het project voor het technisch en visueel herstel van gevel en
dak van het Paleis op de Dam te Amsterdam. Dat noodzaakte tot heroverwegingen binnen de renovatie Koninklijk Paleis Amsterdam en uitstel van
voorgenomen aanbestedingen en werkzaamheden. Het betekent voor
2009 een uitgavenvertraging van ongeveer € 14 mln. Deze vertragingen
zullen onherroepelijk tot betalingen leiden in latere jaren.
Ad 20.
Bij de regeling BWS 1992–1994 vinden in 2009 minder reguliere betalingen plaats dan geraamd in samenhang met de afkoop in 2009 van deze
meerjarige subsidietoekenningen.
Ontvangsten (x € 1000)
Ontvangsten
Stand ontwerpbegroting 2009*

847 312

Stand na 1e suppletore begroting 2009
Belangrijkste 2e suppletore mutaties 2009:
1. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
OCW
2. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
VWS
3. FES: aanpassing budget innovatieve
energiebesparing GO
4. Naar EZ voor energieneutrale utiliteitsbouw
(FES)
5. Vertraging ontvangsten Huurtoeslag 2009
6. Hogere ontvangsten terugvordering
huursubsidie
Overige mutaties

892 436

Stand na 2e suppletore begroting 2009

Artnr.

6 383

1

8 611

1

– 4 963

2

– 5 450
– 50 000

2
3

4 000
– 472

3
diverse

850 545

Toelichting:
Ad 1.
Voor het onderwijsachterstandenbeleid en volwasseneducatie is de loonbijstelling van OCW ontvangen.
Ad 2.
Voor maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid, vrouwenopvang en
OGGZ is de loonbijstelling van VWS ontvangen.
Ad 3.
Omdat de ontwikkeling en implementatie van het beleidsinstrumentarium
meer tijd vergt dan voorzien, wordt voor 2009 bijna € 5 mln beschikbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

6

budget bij «Innovatie energiebesparing gebouwde omgeving» doorgeschoven naar 2010. Dit leidt in 2009 ook tot lagere ontvangsten vanuit het
FES.
Ad 4.
Budget voor de in 2009 gepubliceerde tender ter stimulering van de energieneutrale bouw van kantoren en scholen (€ 5,450 mln) wordt overgeboekt naar de begroting van EZ, omdat toekenning zal plaatsvinden op
grond van de TERM-regeling van EZ.
Ad 5.
De ontvangsten huurtoeslag lopen achter op de planning. In 2009 zal
uiteindelijk € 50 miljoen minder binnenkomen dan was geraamd. Het
achterblijven van de ontvangsten bij de raming heeft vooral te maken met
vertraging in de invordering, en niet met een lager bedrag aan ingestelde
vorderingen. De ontvangsten die in 2009 worden misgelopen zullen in
latere jaren alsnog binnen komen.
Ad 6.
De ontvangsten huursubsidie zullen in 2009 € 4 miljoen hoger zijn dan
geraamd. De hogere ontvangsten zijn het gevolg van de acties van de
Belastingdeurwaarder om de nog openstaande terugvorderingen te innen.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)
2.2. De beleidsartikelen
Artikel 1. Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

657 722
1 188 186
1 188 186
474 247
341 664
25 000
17 083
60 500
0
30 000

614 288
1 130 298
1 130 298
390 888
331 105
700
17 083
12 000
0
30 000

204 158
158 564
158 564
– 65 037
– 11 458
– 700
– 11 783
– 12 000
904
– 30 000

818 446
1 288 862
1 288 862
325 851
319 647
0
5 300
0
904
0

Faciliteren grotestedenbeleid:
Faciliteren grotestedenbeleid

1 462

0

0

0

Stimuleren grotenstedenbeleid:
Sociale herovering
Sittard Geleen
BDU-SIV
BDU-SIV veiligheidsmiddelen

569 495
0
0
516 902
52 593

567 567
0
0
516 902
50 665

23 047
0
0
21 510
1 537

590 614
0
0
538 412
52 202

Voldoende woningproductie:
Budget BLS
Bijdragen stimulering woningproductie
Overige programmabudgetten:

136 030
136 030
0
6 952

166 630
166 630
0
5 213

200 261
– 62 783
263 044
293

366 891
103 847
263 044
5 506

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Bevorderen van de leefbaarheid van de woonwijken:
Investeringen Stedelijke vernieuwing
Bewonersinitiatieven
Innovatiebudget Stedelijke vernieuwing
Stimuleren Wijkenaanpak
FES maatschappelijke sectoren en ICT
Preventiebudget

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

7

(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

1 482
2 386
3 084
0
0
0

1 640
565
3 008
0
0
0

0
1 000
– 707
0
0
0

1 640
1 565
2 301
0
0
0

519 707

519 631

15 191

534 822

Onderzoek
Experimenten en kennisoverdracht
FES NICIS
Kenniscentum
Kosten uitvoeringsorganisaties
Nader aan te wijzen
Ontvangsten:
* BDU=Bijzondere Doeluitkeringen

Verplichtingen en uitgaven
Toelichting:
Als gevolg van de tijdelijke uitbreiding van de kostengrens NHG naar
€ 350 000, is een tijdelijke reservering voor de rijksachtervang noodzakelijk. Deze tijdelijke reservering van € 9 mln wordt gevonden in de
Aanvullende Post crisismaatregelen en zal gelden tot het moment dat een
premieverhoging voor de NHG in werking treedt. De verhoging zal begin
2010 worden doorgevoerd waarna de middelen weer vrijvallen.
Instrument: Investeringen Stedelijke Vernieuwing
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Minder beroep budget volkstuinen en
intrekking Maatwerk-project
2. Vertraging bij Maatwerkafspraken en
Impulsregeling
3. Correctie overboeking voor meer groen in
de wijk
4. ISV Impuls
Totaal

Verplichtingen

Uitgaven

76

– 716
– 1 528

– 3 880

– 3 880
– 5 334

3 804

– 11 458

Toelichting:
Ad 1.
De uitgavenraming van de BDU ISV voor 2009 wordt verlaagd vanwege
een minder beroep op het budget wat beschikbaar is voor de aanleg en
verbetering van volkstuinen en vanwege een intrekking bij de zogeheten
Maatwerkafspraken. Daarbij is rekening gehouden met een niet geraamde
uitgavenpost bij de Impulsregeling.
Ad 2.
Vanwege vertraging bij de afwikkeling van Maatwerkafspraken en
projecten van de Impulsregeling wordt budget doorgeschoven van 2009
naar 2010.
Ad 3.
Aan de ISV-budgetten toegevoegde prijsbijstelling tranche 2008 is
bedoeld en benodigd voor 2010 en latere jaren. Derhalve wordt een intertemporele mutatie voorgesteld, die over de jaren heen op nul sluit.
Ad 4.
Bij de ISV Impulsregeling wordt het kasritme in de jaren 2009–2012 aangepast, zodat de meerjarige budgetten weer aansluiten bij de planning van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

8

de nog af te ronden projecten. Dit leidt over de jaren heen tot een budgettair neutrale mutatie.
Instrument: Bewonersinitiatieven
Het betreft hier een overboeking naar het instrument kennisoverdracht. De
middelen (€ 0,7 mln) zijn bestemd voor communicatie met betrekking tot
bewonersinitiatieven.
Instrument: Stimuleren wijkenaanpak
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

– 2 809

– 2 809

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Aanwending loonbijstelling wijkenaanpak
2. Middelen Maatschappelijke sectoren en ICT
8ste prijsvraag
3. Naar VWS: Uitvoering motie Hamer;
programma Zichtbare Schakel
4. Overige mutaties

1 739

904

– 10 000
– 930

– 10 000
– 95

Totaal

– 12 000

– 12 000

Toelichting:
Ad 1.
In 2009 zijn budgetten vanuit het wijkenbudget overgeboekt naar het
gemeentefonds en andere departementen voor o.a. de 40+ wijken en het
programma Zichtbare Schakel. Op deze uitgeboekte budgetten is loonbijstelling ontvangen in 2009. Deze loonbijstelling had nog geen aanwending
gekregen en wordt ingezet voor de tekorten bij de apparaatsbudgetten
van WWI.
Ad 3.
In afstemming met VWS is invulling gegeven aan de wens van de Tweede
Kamer geuit bij de begrotingsbehandeling 2009 van ingediende motie
Hamer (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700, nr. 15) om meer aandacht te
geven aan wijkverpleegkundigen in de aandachtsgebieden.
Instrument: 40+ Wijkenbudget
Het budget 40+ wijken is om andere dan de 40 krachtwijken te ondersteunen. De eerste tranche van € 30 mln is overgeboekt naar het GF om
via een decentralisatieuitkering te worden uitgekeerd.
Instrument: Innovatiebudget Stedelijke vernieuwing
De afwikkeling van IPSV-projecten leidt per saldo tot een vertraging van
de uitgaven van 2009 naar 2010.
Instrument: BDU-Sociaal, Integratie en Veiligheid
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. BDU-SIV: uitbetaling G31 mbt inburgering
2. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
OCW
3. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie
VWS
Totaal

Verplichtingen

Uitgaven

6 516

6 516

6 383

6 383

8 611

8 611

21 510

21 510

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

9

Toelichting:
Ad 1.
De uitbetaling van de G31 met betrekking tot inburgering loopt via de
BDU SIV. De benodigde middelen zijn vanuit artikel 4 overgeboekt.
Ad 2.
Voor het onderwijsachterstandenbeleid en volwasseneducatie is de loonbijstelling van OCW ontvangen.
Ad 3.
Voor maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid, vrouwenopvang en
OGGZ is de loonbijstelling van VWS ontvangen.
Instrument: Budget BLS en bijdrage stimulering woningproductie
Op deze instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Aanpassing fasering BLS-budgetten
2. Stimuleren woningbouwprojecten; 1ste
tranche
3. Stimuleren woningbouwprojecten; 2de
tranche
4. Overige mutaties

113 044

113 044

150 000
– 960

150 000
– 483

Totaal

262 084

200 261

– 62 300

Toelichting:
Ad 1.
Bij de BLS-budgetten is sprake van lagere realisaties woningbouw en
Eigen Bouw. Beleidsmatig is het wenselijk het BLS-budget als totaal intact
te houden en wordt € 62,3 mln geschoven naar 2010.
Ad 2.
In het kader van het aanvullend beleidsakkoord «werken aan de
toekomst» is met brief (TK 2008–2009 II, 27 562, nr. 36) gemeld dat er
naast een eerste tranche ten behoeve van de woningproductie ad € 100
miljoen een bedrag van 13 miljoen euro voor monumenten vanuit de WWI
begroting artikel 1 «stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw» beschikbaar zal worden gesteld. Op grond van
artikel 4:23 lid 3 sub c van de Algemene Wet Bestuursrecht wordt gemeld
dat de verdeling van dit budget als volgt zal zijn:
• De Lambertuskerk in Maastricht (subsidie 3 800 000 euro) – gebiedsaanpak wonen/werken, herbestemming;
• Hartelust, Leeuwarden (subsidie 901 000 euro) – wonen, herbestemming;
• Huis Rodenburgh in Dordrecht (subsidie 1 515 000 euro) herbestemming, gebiedsaanpak wonen/werken;
• De Clemenskerk in Hilversum (subsidie 2 978 000 euro) – herbestemmen kerk tot wonen;
• Het Karenhuis in Alkmaar (subsidie 2 100 000 euro) – herbestemmen
bejaardenhuis tot wonen;
• De DRU fabriek in Ulft (subsidie 1 750 000 euro) – herbestemmen
industrie tot wonen/werken.
De subsidies worden definitief toegekend en door tussenkomst van het
Nationaal Restauratie Fonds uitgekeerd, nadat groen licht is verkregen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

10

vanuit de EC, in verband met de nadien gestarte staatssteuntoets. De
inschatting is dat de toekenning nog in 2009 zal plaatsvinden.
Ad 3.
Voor de tweede ronde stimuleren woningbouwprojecten is een bedrag
van € 150 miljoen vanuit de Aanvullende Post toegevoegd
Instrumenten: Experimenten en kennisoverdracht en FES NICIS
Op deze instrumenten zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Experimenten en kennisoverdracht;
communicatie bewonersinitiatieven
2. Experimenten en kennisoverdracht; kennis
deling en verspreiding wijkenaanpak
3. FES NICIS; aanpassing fasering

700

700

600
– 4 508

300
– 707

Totaal

– 3 208

293

Toelichting:
Ad 2.
In 2009 is meer budget benodigd voor deling en verspreiding van kennis
bij de wijkenaanpak.
Ad 3.
Een aanpassing in de fasering van de bijdrage aan NICIS heeft tot gevolg
dat uitgaven en ontvangsten niet in 2009 maar in 2010 worden gerealiseerd.
Ontvangsten
Ontvangsten instrument: BDU-Sociaal, Integratie en Veiligheid
Bij de ontvangsten van artikel 1 zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)

Ontvangsten

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie OCW
2. BDU-SIV: Loonbijstelling van ministerie VWS
3. Overige mutaties

6 383
8 611
197

Totaal

15 191

Toelichting:
Zie de toelichtingen bij de uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

11

Artikel 2. Stimuleren van een duurzame kwaliteit van woningen,
gebouwen en bouwwerken
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

38 397
57 292
57 292

66 914
67 443
67 443

21 348
– 9 949
– 9 949

88 262
57 494
57 494

51 712
11 022

53 352
502

– 7 705
2 243

45 647
2 745

34 171
0

38 070
0

3 329
15

41 399
15

519
0

519
261

– 278
– 62

241
199

6 000

14 000

– 12 952

1 048

5 580
661
2 132
2 557
230

14 091
3 175
1 675
9 076
165

– 2 244
0
43
– 2 287
0

11 847
3 175
1 718
6 789
165

6 091

14 091

– 12 413

1 678

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Garanderen minimale kwaliteit gebouwen en bevorderen hogere kwaliteit:
Programma energiebudgetten
Subsidies energiebesparing (CO2 reductie) gebouwde
omgeving
Regeling sanering loden drinkwaterleidingen
Regeling energiebesparing huishoudens met lagere
inkomens
Innovatief bouwen
Subsidies innovatie energiebesparing gebouwde
omgeving (FES)
Overige programmabudgetten:
Onderzoek
Kennisoverdracht
Kosten uitvoeringsorganisaties
Nader aan te wijzen
Ontvangsten:

Toelichting:
Instrument: Programma energiebudgetten
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Correctie overboeking bij 1e suppletore
begroting
2. Overige mutaties

– 157

2 400
– 157

Totaal

– 157

2 243

Toelichting:
Ad 1.
De in de 1e suppletore begroting 2009 binnen artikel 2 verwerkte overboeking van de projectmiddelen voor SenterNovem in het kader van energiebesparing in de gebouwde omgeving wordt gecorrigeerd, omdat een deel
van deze middelen betrekking heeft op 2010 en niet op 2009.
Instrument: Subsidies energiebesparing (CO2 reductie) gebouwde
omgeving
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Van Aanvullende Post: eerste tranche
dubbelglasregeling
2. CO2 reductieregeling: aanpassing fasering
projecten
3. Verhoging verplichtingen Meer met Minder

10 000

10 000

– 62
24 464

– 6 671

Totaal

34 402

3 329

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

12

Toelichting:
Ad 1.
Voor de subsidiëring van het aanbrengen van dubbel glas is in totaal € 30
mln beschikbaar gesteld. Vooralsnog wordt hiervan € 10 mln vanuit de
Aanvullende Post toegevoegd aan de begroting voor WWI.
Ad 2.
Bij de CO2 reductieregeling wordt de fasering van de budgetten in de
jaren 2009–2010 aangepast, zodat de budgetten weer aansluiten bij de
planning van de nog af te ronden projecten en het later indienen van
verantwoordingen door lagere overheden als gevolg van SISA.
Ad 3.
Het verplichtingbudget 2009 voor Meer met Minder wordt verhoogd met
€ 24,5 mln in verband met de verleende garantiestelling Energiebesparingskrediet aan het Waarborgfonds Eigen woningen ten bedrage van
€ 35 mln. Ter compensatie worden de beschikbare verplichtingenbudgetten 2010 en 2011 in totaal overeenkomstig verlaagd.
Instrument: Subsidies innovatie energiebesparing gebouwde
omgeving (FES)
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Naar EZ tender «naar energieneutraal
wonen»
2. FES aanpassing fasering budget innovatieve energiebesparing GO
3. Naar OCW voor vraaggestuurde programma TNO
4. Naar EZ voor energieneutrale utiliteitsbouw

– 6 963

– 4 963

– 539
– 5 450

– 539
– 5 450

Totaal

– 12 952

– 12 952

– 2 000

Toelichting:
Ad 1.
Aan de begroting van WWI toegevoegd FES-budget zal worden aangewend op de begroting van EZ via de UKR-tender «naar energieneutraal
wonen». Dit leidt op de begroting van WWI tot een verlaging van het
uitgaven- en ontvangstenbuget 2009 met € 2 mln.
Ad 2.
Omdat de ontwikkeling en implementatie van het beleidsinstrumentarium
meer tijd vergt dan voorzien, wordt voor 2009 beschikbaar budget bij
«Innovatie energiebesparing gebouwde omgeving» doorgeschoven naar
2010.
Ad 3.
In het kader van de Innovatieagenda energiebesparing gebouwde omgeving, waarbij in nauwe samenwerking met PEGO en marktpartijen wordt
samengewerkt, wordt het budget vraaggestuurde programma TNO 2009
verhoogd middels een overboeking naar OCW.
Ad 4.
Budget voor de in 2009 gepubliceerde tender ter stimulering van de energieneutrale bouw van kantoren en scholen wordt overgeboekt naar de
begroting van EZ, omdat toekenning zal plaatsvinden op grond van de
TERM-regeling van EZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

13

Instrument: Kennisoverdracht
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Verhogen budget voor kosten WABO
2. Naar VROM: bijdrage WWI in kosten WABO
3. Overige mutaties
Totaal

Verplichtingen

Uitgaven

5 600
– 5 600
43

5 600
– 5 600
43

43

43

Toelichting:
Ad 1. en 2.
Gelet op de relatie tussen de Omgevingsvergunning en het beleidsdomein
WWI (bouwvergunningverlening als onderdeel van de WABO) draagt WWI
bij in de kosten, die mede gemaakt moeten worden om de benodigde
geautomatiseerde ondersteuning van de WABO te kunnen realiseren. De
dekking van de bijdrage is binnen het specifieke beeld van de WWI begroting gerealiseerd.
Instrument: Kosten uitvoeringsorganisaties
De in de 1e suppletore begroting 2009 binnen artikel 2 verwerkte overboeking van de projectmiddelen voor SenterNovem in het kader van energiebesparing in de gebouwde omgeving wordt voor € -2,4 mln gecorrigeerd,
omdat een deel van deze middelen betrekking heeft op 2010 en niet op
2009.
Instrument «IFD-bouwen»: afwijking regelgeving
Binnen het subsidieprogramma «IFD-bouwen» is in juni 2004 een subsidie
van € 250 000 toegekend aan het project «Innovatief bouwen Erasmus
MC». De subsidieverlening is gebaseerd op de totaal begrote kosten die
nodig zijn om het project «Erasmus MC» volledig te realiseren.
Dit betreft een zeer grootschalig project, dat doorloopt tot in 2017.
Conform de regelgeving kan eerst na afronding van het project op basis
van een accountantsverklaring het subsidiebedrag definitief worden vastgesteld.
Ten tijde van subsidieverlening is besloten om een zogeheten «mock-up»
(proefmodel op ware grootte en die moet voldoen aan de eisen die voortvloeien uit het theoretisch kader) als meetbaar resultaat te benoemen. De
aanvrager heeft hieraan voldaan, daartoe kosten gemaakt en aangegeven
het subsidietraject te willen afronden.
Uit advies van SEV Realisatie – belast met inhoudelijk uitvoering van de
regeling IFD-bouwen -blijkt dat het College bouw Zorginstellingen goedkeuring heeft verleend aan de investeringen die nodig zijn voor de nieuwbouw van het project Erasmus MC. Ook heeft inmiddels de aanbesteding
van de werkzaamheden plaatsgevonden.
Gegeven het bovenstaande is besloten om het advies van SEV Realisatie
op te volgen om de subsidie in 2009 vast te stellen op € 250 000 overeenkomstig de beschikking tot subsidieverlening. Daarmee kan het instrument «IFD-bouwen» definitief worden beëindigd in plaats van in 2020, en
worden de administratieve lasten voor betrokken partijen terug
gedrongen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

14

Ontvangsten
Ontvangsten instrument: Subsidies innovatie energiebesparing
gebouwde omgeving (FES)
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(X € 1000)

Ontvangsten

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Naar EZ tender «naar energieneutraal wonen»
2. FES: aanpassing fasering budget innovatieve enetrgiebesparing GO
3. Naar EZ voor energieneutrale utiliteitsbouw

– 4 963
– 5 450

Totaal

– 12 413

– 2 000

Toelichting:
Zie de toelichtingen bij de uitgaven van dit instrument.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

15

Artikel 3. Garanderen van keuzemogelijkheden en betaalbaarheid
op de woningmarkt
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

2 392 768
2 320 776
2 320 776

2 468 382
2 392 221
2 392 221

252 446
103 446
103 446

2 720 828
2 495 667
2 495 667

2 317 749
2 302 276
15 473

2 390 496
2 378 476
12 020

103 429
100 000
3 429

2 493 925
2 478 476
15 449

3 027
542
625
1 860
0

1 725
685
770
270
0

17
0
– 65
82
0

1 742
685
705
352
0

316 000

353 200

– 46 000

307 200

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Garanderen betaalbaarheid wonen voor lage inkomensgroepen (vraaggericht):
Huursubsidie en huurtoeslag
Bevorderen eigen woonbezit
Overige programmabudgetten:
Onderzoek
Kennisoverdracht
Kosten uitvoeringsorganisaties
Nader aan te wijzen
Ontvangsten:

Verplichtingen en uitgaven
Toelichting:
Instrument: Huursubsidie en huurtoeslag
Bij de Huurtoeslag is sprake van een overschrijding van de reguliere voorschotbetalingen van € 60 mln voor het toeslagjaar 2009 als gevolg van het
afschaffen van de fiscale aftrek Buitengewone Uitgaven. Tevens vinden
meer nabetalingen (€ 40 mln) uit het toeslagjaar 2007 plaats. Naar
verwachting leiden de hogere uitgaven in 2009 tot hogere ontvangsten in
2010 en latere jaren.
Instrument: Bevorderen eigen woningenbezit (BEW+)
Door een grotere instroom van aanvragen is bij de BEW+ meer verplichtingenruimte (€ 79 mln) benodigd. Compensatie wordt geboden door de
verplichtingenruimte in latere jaren naar voren te halen.
Door de grotere instroom vinden ook betalingen eerder plaats dan verondersteld. Door deze toegenomen vraag is besloten het resterende budget
tot 2012 samen te voegen om in 2009 niet reeds een subsidieplafond in te
hoeven stellen.
Ontvangsten
Ontvangsten instrument: Restituties subjectsubsidies
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Ontvangsten

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Vertraging ontvangsten Huurtoeslag 2009
2. Hogere ontvangsten terugvordering huursubsidie

– 50 000
4 000

Totaal

– 46 000

Toelichting:
Ad 1.
De ontvangsten huurtoeslag lopen achter op de planning. In 2009 zal
uiteindelijk € 50 miljoen minder binnenkomen dan was geraamd. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

16

achterblijven van de ontvangsten bij de raming heeft vooral te maken met
vertraging in de invordering, en niet met een lager bedrag aan ingestelde
vorderingen. De ontvangsten die in 2009 worden misgelopen zullen in
latere jaren alsnog binnen komen.
Ad 2.
De ontvangsten huursubsidie zullen in 2009 € 4 miljoen hoger zijn dan
geraamd. De hogere ontvangsten zijn het gevolg van de acties van de
Belastingdeurwaarder om de nog openstaande terugvorderingen te innen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

17

Artikel 4. Integratie niet-westerse migranten
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

502 416
502 416
502 416
425 911
425 911

473 667
470 067
470 067
390 693
390 693

– 238 685
– 58 285
– 58 285
– 42 108
– 42 108

234 982
411 782
411 782
348 585
348 585

76 505
37 781
38 724

79 374
35 694
43 680

– 16 177
– 5 218
– 10 959

63 197
30 476
32 721

2 440

2 440

3 600

6 040

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Inburgering en etnische minderheden:
Facilitering inburgering
Verkleinen van economische, sociale en culturele
afstand:
Facilitering remigratie
Overige instrumenten
Ontvangsten:

Verplichtingen en uitgaven
Toelichting:
Instrument: Facilitering inburgering
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Minder beroep volumeverhoging inburgeringstrajecten
2. Minder beroep op IBG leningen voor
inburgeringscursussen
3. Administratieve correcties
4. Overboeking aan Gemeentefonds,
Innovatietrajecten inburgering
5. Naar BDU SIV (art. 1)
6. Prijsbijstelling
7. Overige mutaties
Totaal

Verplichtingen

Uitgaven

– 33 700

– 33 700

– 4 000
– 200 800

– 4 000

– 877
– 6 516
3 120
– 135

– 877
– 6 516
3 120
– 135

– 242 908

– 42 108

Toelichting:
Ad 1.
In 2009 was een budget van € 30 mln beschikbaar voor volumeverhoging
inburgeringstrajecten en konden gemeenten een extra bijdrage ontvangen
voor inburgeringstrajecten in het kader van de nalatenchap van de oude
vreemdelingenwet. Voor beide regelingen blijkt dat er minder gebruik van
is gemaakt dan verwacht. Bijgevolg blijft een bedrag van € 33,7 mln over
in 2009 (€ 27,7 mln volumeverhoging en € 6 mln nalatenschap oude
vreemdelingenwet).
Ad 2.
Oorspronkelijk was in de Wet Inburgering geregeld dat nieuwkomers zelf
hun inburgeringcursus moesten financieren. Zij konden daarvoor een
lening afsluiten bij de IBG. Eind 2007 is besloten dat iedere inburgeringsplichtige een aanbod kan krijgen van de gemeente. Daarom zal naar
verwachting voor maximaal € 1 mln aan leningen worden aangevraagd in
2009 en kan het budget voor de leenfaciliteit (van € 5 mln) worden
verlaagd met € 4 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

18

Ad 3.
Het betreft hier diverse administratieve correcties in het verplichtingenbudget van het instrument Facilitering inburgering, hoofdzakelijk ten
gevolge van de overgang van het dossier van het ministerie van Justitie
naar het ministerie voor WWI in 2007. De belangrijkste is dat bij
VROM/WWI alle jaren van de BDU/SIV (Brede Doeluitkering Sociaal Integratie en Veiligheid) (2005–2009) in één keer als totaalverplichting vastgelegd, terwijl het bij Justitie gebruikelijk was elk jaar het jaarbedrag als
verplichting op te nemen. Hierdoor ontstond in het overgangsjaar 2007
een fors administratief tekort en ontstaat voor 2009 een administratief
overschot op het verplichtingenbudget, dat met deze mutatie wordt gecorrigeerd.
Ad 4.
De mutatie betreft een overboeking naar het Gemeentefonds in verband
met de decentralisatie-uitkering van Innovatietrajecten Inburgering.
Ad 5.
De mutatie betreft een overboeking van artikel 4 naar BDU-SIV op artikel
1.
Instrument: Facilitering remigratie
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Ontwerpbegroting 2008 mutaties:
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Aanpassing fasering prijsbijstelling tranche
2008
2. Heroverweging Remigratiewet
3. Overige mutaties

– 2 515
– 6 800
497

– 2 515
– 6 800
4 097

Totaal

– 8 818

– 5 218

Toelichting:
Ad 1.
De aan het budget 2008 toegevoegde prijsbijstelling tranche 2008 is
gedeeltelijk in 2010–1012 benodigd, en via de EJM aan het budget voor
2009 toegevoegd. Het budget wordt nu via de EJM 2009–2010 doorgeschoven naar 2010.
Ad 2.
Begin december 2009 zal de minister voor WWI een brief sturen naar de
Tweede Kamer naar aanleiding van de motie Heroverweging Remigratiewet van het Kamerlid van Toorenburg. In verband hiermee wordt € 6,8
mln via de EJM doorgeschoven naar 2010.
Instrument: Overige instrumenten
Op dit instrument zijn de volgende mutaties verwerkt:
(x € 1000)

Verplichtingen

Uitgaven

Ontwerpbegroting 2008 mutaties:
Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Meerjarige subsidietoezegging FORUM
2. Naar GF: lokale preventie-aanpak
3. Naar GF: ivm aanpak probleemjongeren
4. Naar GF voor overbrugging Antillianengemeenten 2009
5. Overige mutaties

24 000
– 790
– 5 518

– 790
– 5 518

– 4 462
– 189

– 4 462
– 189

Totaal

13 041

– 10 959

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

19

Toelichting:
Ad 1.
Aan FORUM is, om continuïteit te waarborgen, de toezegging gedaan dat
de komende vijf jaar subsidie zal worden verstrekt. Hiervoor is een
verplichtingenbedrag van in totaal € 30 mln (€ 6 mln per jaar) nodig. Dit
wordt gerealiseerd door verplichtingen ad € 24 mln van de jaren 2010–
2013 naar voren te schuiven. De overige € 6 mln verplichtingenruimte
wordt gedekt via onderuitputting op het verplichtingenbudget inzake de
regeling Ruimte voor Contact. In kas was per jaar al rekening gehouden
met (jaarlijkse) subsidiëring van FORUM, zodat geen kasmutatie nodig is.
Ad 2.
De mutatie betreft een overboeking naar het Gemeentefonds voor de
lokale preventieaanpak van eergerelateerd geweld.
Ad 3.
De mutatie betreft een overboeking naar het Gemeentefonds in verband
met de decentralisatie-uitkering van de aanpak van MarokkaansNederlandse probleemjongeren.
Ad 4.
De mutatie betreft een overboeking naar het Gemeentefonds in verband
met de decentralisatie-uitkering van de aanpak van AntilliaansNederlandse probleemjongeren.
Ontvangsten
Ontvangsten instrument: Facilitering remigratie
Door een onvoorziene vertraging bij de afwikkeling van de afrekening met
de Sociale verzekeringsbank zijn voor 2008 geplande ontvangsten op het
gebied van remigratie in 2009 gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

20

Artikel 5. Kennis en ordening Wonen, Wijken en Integratie
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

11 426
11 318
11 318
0

10 200
10 092
10 092
0

– 705
– 705
– 705
0

9 495
9 387
9 387
0

0

0

0

0

Versterken van de positie van de woonconsument:
Subsidies woonconsumentenorganisaties

1 302
1 302

1 302
1 302

0
0

1 302
1 302

Overige programmabudgetten:
Onderzoek
Experimenten en kennisoverdracht
Nader aan te wijzen

10 016
6 243
3 773
0

8 790
6 009
2 781
0

– 705
0
– 705
0

8 085
6 009
2 076
0

0

0

0

0

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Middellange termijnbeleid en verkenningen:
Bevorderen van maximale maatschappelijke prestaties
van wooncorporaties:

Ontvangsten:

Verplichtingen en uitgaven
Toelichting:
Instrument: Experimenten en kennisoverdracht
In verband met de overdracht van internationale taken van directie ABC
van WWI naar directie IZ van VROM, wordt budget overgeboekt naar de
begroting van VROM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

21

Artikel 6. Rijkshuisvesting
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

113 236
113 236
113 236

89 933
89 933
89 933

– 6 588
– 6 588
– 6 588

83 345
83 345
83 345

10 618

5 265

– 668

4 597

3 324
589
2 193
4 512

2 409
589
911
1 356

96
10
– 911
137

2 505
599
0
1 493

De architectonische kwaliteit stimuleren en monumenten beheren:
Stimuleren architectonische kwaliteit
Beheer monumenten in rijksbezit

14 508
0
14 508

6 422
0
6 422

1 004
0
1 004

7 426
0
7 426

Huisvesten van het Koninklijk Huis, de Hoge Colleges
van Staat en het ministerie van Algemene Zaken:
Onderhoud HCvS/AZ
Investeringen HCvS/AZ
Huren HCvS/AZ
Paleizen
Functionele kosten Koninklijk Huis

88 110
3 601
42 968
3 490
29 548
8 503

78 246
11 872
28 011
4 663
25 498
8 202

– 6 924
109
7 085
– 114
– 14 152
148

71 322
11 981
35 096
4 549
11 346
8 350

2 626

2 626

– 2 269

357

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Het adviseren en implementeren beleid rijkshuisvestingsstelsel:
Beleid (mede) van toepassing op de rijkshuisvesting
en de doelmatige werking van het rijkshuisvestingsstelsel
Onderzoek Rgd
Coördinatie rijksopdrachtgeverschap in de bouw
Energiebesparing rijkshuisvesting

Ontvangsten:

Verplichtingen en kas
Toelichting:
Instrument: Investeringen HCvS/AZ
Doordat de uitvoering van diverse huisvestingsprojecten voor de Hoge
Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken dat mogelijk
maakt, is er sprake van een versnelling in de uitgaven voor deze
projecten. Het meest omvangrijke, lopende project binnen deze categorie
is het project Raad van State, renovatie en inrichting fase 2.
Instrument: Paleizen
Dit voorjaar is er in de besluitvorming over het aanvullend beleidsakkoord
ook omgebogen (€ 17 mln) op de beschikbare budgetten (circa € 40 mln
totaal) voor het project voor het technisch en visueel herstel van gevel en
dak van het Paleis op de Dam te Amsterdam. Dat noodzaakte tot heroverwegingen binnen de renovatie Koninklijk Paleis Amsterdam en uitstel van
voorgenomen aanbestedingen en werkzaamheden. Het betekent voor
2009 een uitgavenvertraging van ongeveer € 14 mln. Deze vertragingen
zullen onherroepelijk tot betalingen leiden in latere jaren.
Ontvangsten
Ontvangsten instrument: Investeringen HCvS/AZ
De voorgenomen verkoop van een pand te Den Haag, destijds aangekocht
voor tijdelijke huisvesting van een onderdeel van het ministerie van Algemene Zaken loopt vertraging op. De verkoop is nu voorzien in 2010. De
vertraagde verkoop is deels toe te schrijven aan omstandigheden op de
markt, deels omdat het noodzakelijk was om huisvestingsredenen het
pand wat langer aan te houden dan oorspronkelijk gedacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

22

Artikel 95. Algemeen (Niet beleidsartikel)
(x € 1 000,-)

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

548 242
688 782
688 782
545 000
0
10 947
128 776
0
797
0
3 262
0

548 242
696 614
696 614
544 335
0
10 947
123 686
0
797
0
3 262
13 587

0
– 32 470
– 32 470
– 35
0
1 700
– 34 000
0
– 135
0
0
0

548 242
664 144
664 144
544 300
0
12 647
89 686
0
662
0
3 262
13 587

448

448

0

448

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Afkoop subsidies DGW regelingen
Kosten uitvoeringsorganisaties
Betaalbare woonkeuze koop- en huursector
Budget BWS 1992–1994
Woningbouw en duurzame kwaliteit
Huisvesting gehandicapten en woon-zorg
Stedelijke vernieuwing Lelystad
LVS en W I
Verzameluitkering
Ontvangsten:

Verplichtingen en uitgaven
Toelichting:
Instrument: Betaalbare woonkeuze koop- en huursector
Bij de niet meer vigerende Eigen Woningen regelingen leiden minder
intrekkingen dan eerder verondersteld tot een tekort bij de uitgaven in
2009.
Instrument: Budget BWS 1992–1994
Bij de regeling BWS 1992–1994 vinden in 2009 minder reguliere betalingen plaats dan geraamd in samenhang met de afkoop in 2009 van deze
meerjarige subsidietoekenningen.
Instrument: Huisvesting gehandicapten en woonzorg
Vertraging bij de afwikkeling van Woonzorg projecten heeft tot gevolg dat
voor 2009 geplande uitgaven eerst in 2010 plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

23

Artikel 96. Onverdeeld (Niet beleidsartikel)
(x € 1 000,-)

Verplichtingen:
Uitgaven:
Programma:
Prijsbijstelling:
Prijsbijstelling
Nog te verdelen:
Nog nader te verdelen taakstellingen
Nog nader te verdelen overig

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Stand ontwerpbegroting 2009

Stand 1e
suppletore
begroting 2009

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2009

Stand 2e suppletore begroting 2009

– 204
– 204
– 204
0
0

– 25 127
13 434
13 434
13 638
13 638

– 14 031
– 13 996
– 13 996
– 12 731
– 12 731

– 39 158
– 562
– 562
907
907

– 204
0
– 204

– 204
0
– 204

– 1 265
0
– 1 265

– 1 469

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

– 1 469

24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

25

Rgd

807 099

Totaal
kapitaaluitgaven

535 000

Totaal
kapitaalontvangsten

Oorspronkelijk vastgestelde
begroting

Naam

1 422 086

Totaal
lasten

1 423 255

Totaal
baten

1 169

Saldo
baten en
lasten

Oospronkelijk vastgestelde begroting

Rgd

Naam

(x € 1 000)

56 801

Totaal
lasten

0

Totaal
kapitaaluitgaven

0

Totaal
kapitaalontvangsten

0

Saldo
baten en
lasten

Mutaties (+ of -) 1e suppletore
begroting

56 801

Totaal
baten

Mutaties (+ of -) 1e suppletore
begroting

0

Totaal
lasten

430 000

Totaal
kapitaaluitgaven

430 000

Totaal
kapitaalontvangsten

0

Saldo
baten en
lasten

Mutaties (+ of -) 2e suppletore
begroting

0

Totaal
baten

Mutaties (+ of -) 2e suppletore
begroting

1 478 887

Totaal
lasten

1 237 099

965 000

Stand 2e suppletore begroting

1 480 056

Totaal
baten

Stand 2e suppletore begroting

1 169

Saldo
baten en
lasten

Suppletore begrotingsstaat inzake de baten-lastendiensten (Najaarsnota) behorende bij de Wet van ...... Stb.
......
Begroting 2009 Ministerie van ...............

2e suppletore begroting 2009 Rijksgebouwendienst

Anticiperende handelingen door de Rijksgebouwendienst

Rijksgebouwendienst

Wetsartikel 2 Begroting Baten- en lastendiensten

1.1 Kasstroomoverzicht Rijksgebouwendienst

Omschrijving

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
1e suppletore
begroting

Mutaties (+ of –)
2e suppletore
begroting

Stand 1e/2e
suppletore
begroting

1.

Rekening-courant RHB 1 januari 20..

213 852

163 199

0

377 051

2.

Totaal operationele kasstroom

271 736

0

0

271 736

3.

Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom

– 500 000
35 000
– 465 000

0
0
0

– 430 000
0
– 430 000

– 930 000
35 000
895 000

0

0

0

0

4.

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
(-/-)
Eenmalige storting door het moededepartement
(+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom

0
– 307 099
500 000
192 901

0
0
0
0

0
0
430 000
430 000

0
– 307 099
930 000
622 901

213 489

163 199

0

376 688

5.

Rekening-courant RHB 31 december 2009
(=1+2+3+4)

1.2 Toelichting
Uit doelmatigheidsoverwegingen wordt, bovenop de reeds geplande
investeringen, naar verwachting een aantal huurpanden in eigendom
verworven. Hiervoor wordt het leenplafond met € 430 mln verhoogd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 222 XVIII, nr. 2

26