Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

Nr. 116

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 augustus 2015
In antwoord op de brief van 24 juni 2015 van uw Vaste Kamercommissie
voor Veiligheid en Justitie en het mondelinge verzoek van het lid Recourt
tijdens het vragenuurtje van 23 juni 2015 (Handelingen II 2014/15, nr. 99,
items 6 en 32), deel ik u mee dat de vragen van de fracties over het
ICT-systeem RADAR1 worden beantwoord in de bijlage bij deze brief.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

1

kst-29911-116
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

1

Vragen van de VVD-fractie
Vraag 1
Kan in de tijdens het mondelinge vragenuur op 23 juni 2015 toegezegde
brief worden meegenomen een uitleg over hoe aanbestedingsrechtelijk
zogenaamde geheime aanbestedingen plaatsvinden?
Antwoord 1
De Aanbestedingswet 2012 bevat procedurevoorschriften voor de
aanbesteding van overheidsopdrachten met een geraamde waarde boven
een bepaald drempelbedrag. Het gaat dan om wat de Aanbestedingswet
2012 aanduidt als «Europese aanbestedingen». Een aantal categorieën
overheidsopdrachten is uitgezonderd van de verplichting om Europees
aan te besteden. Eén van die categorieën is overheidsopdrachten die
geheim zijn verklaard of waarvan de uitvoering overeenkomstig de
geldende wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen met bijzondere
veiligheidsmaatregelen gepaard moet gaan dan wel indien de
bescherming van de wezenlijke belangen van Nederland dat vereist (art.
2.23 eerste lid onder e Aanbestedingswet 2012). Voor deze uitgezonderde
geheime opdrachten geldt niet de verplichting om de markt via een in
Europa bekendgemaakte aankondiging uit te nodigen mee te dingen naar
de opdracht.
De Aanbestedingswet 2012 formuleert beginselen en uitgangspunten voor
aanbestedingen in het algemeen maar kent daarnaast, anders dan voor
Europese aanbestedingen, geen procedurevoorschriften voor uitgezonderde overheidsopdrachten. De ruimte om de procedure naar eigen
inzicht in te vullen is dan ook groot en wordt vooral bepaald door het
vertrouwelijke karakter van de opdracht. De vertrouwelijkheid van de
opdracht zal in veel gevallen aanleiding zijn om slechts een of enkele
ondernemers uit te nodigen voor het doen van een offerte.
Het voornemen tot een aanbesteding onder geheimhouding is op
28-03-2013 gepubliceerd in de Staatscourant [nr. 8502] waarmee ook deze
«geheime aanbesteding» openbaar en publiekelijk bekend werd. Na het
verlopen van de bezwaarperiode bleek dat er geen bezwaren waren geuit
door de markt en is het besluit van kracht geworden.
Vragen van de SP-fractie
Vraag 1
Hoeveel procent van de meldingen die RADAR afgeeft, heeft betrekking
op faillissementsfraude?
Antwoord 1
80% van de meldingen heeft geheel of ten dele betrekking op het risico op
faillissementsfraude. Radar werkt naar volle tevredenheid.
Vraag 2
Wat zijn, afgezien van faillissementsfraude, de redenen waarvoor een
melding wordt afgegeven door RADAR?
Antwoord 2
RADAR kan momenteel tussentijdse risicomeldingen afgeven voor o.a.
witwassen, belastingfraude (waaronder BTW-fraude), beleggingsfraude,
drugshandel en mensenhandel. Risicoprofielen worden ontwikkeld en
verfijnd op basis van de prioriteiten van de afnemers.
Vraag 3
Kan zoveel mogelijk inzicht worden gegeven wat er concreet gebeurt met
meldingen die zijn afgegeven door RADAR?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

2

Antwoord 3
Justis kan geen compleet beeld geven wat met de risicomeldingen
gebeurt. De afnemers van risicomeldingen hebben geen wettelijke
verplichting om aan te geven wat zij met een risicomelding hebben
gedaan. Daarnaast geldt dat sommige afnemers dat op grond van hun
wet- en regelgeving niet kunnen, of dat wegens het belang van een
lopend onderzoek geen mededelingen gedaan worden.
Uit de individuele evaluaties (per product en per afnemer) leidt Justis
echter af dat de Belastingdienst, de Politie, het Openbaar Ministerie en
andere partners (mede) dankzij de producten van Justis ter voorkoming
van misbruik van rechtspersonen de nodige acties hebben kunnen
verrichten. Risicomeldingen hebben geleid tot concrete vervolging van
drugsproducenten, tot intrekking van vergunningen of tot nader
onderzoek naar witwassen en Europese geldstromen. Bij nieuwe
oprichtingen van rechtspersonen zijn de mogelijkheden om belastingteruggaaf (voor aftrek BTW) te ontvangen geblokkeerd om omzetbelastingfraude te voorkomen, zijn verdachte netwerken in beeld gebracht, niet
eerder waargenomen bestuurswisselingen bij de Belastingdienst
verwerkt, beslagleggingen uitgevoerd, uitkeringen die ten onrechte
werden ontvangen stopgezet, of verdachten van fraude aangehouden en
vervolgd.
Vraag 4
Wat is het totale bedrag dat bij Capgemini in rekening is gebracht? Welke
werkzaamheden zijn hiervoor geleverd? Is een afkoopsom overeengekomen bij het stopzetten van het contract?
Antwoord 4
In totaal is door de Dienst Justis € 4,6 miljoen aan kosten gemaakt voor
de inzet van Capgemini. Dit bedrag is opgebouwd uit:
1. De initiële opdracht, dit is de periode tot en met de vaststellingsovereenkomst eind 2012: 2,5 miljoen;
2. De doorontwikkeling van RADAR tijdens de overbruggingsfase naar
een nieuwe leverancier, dit is de periode begin 2013 tot 2015: 1,2
miljoen;
3. Het beheer van RADAR door Capgemini, dit is de periode begin 2013
tot 1 juli 2015: 0,9 miljoen.
Toelichting:
Ad 1. Het bedrag van 2,5 miljoen is de resultante van een aantal ontwikkelingen. De waarde van de leveringsovereenkomst voor RADAR met
Capgemini bedroeg in totaal € 1.585.812,– (incl. BTW). Hier bovenop is
aan Capgemini bij de beëindiging van de overeenkomst in 2012 en na
acceptatie van RADAR 1.0 een bedrag van € 1.849.365,– (incl. BTW) extra
betaald als gevolg van meerwerk door wijzigingen (oa. KvK interface, zie
vraag 36 en 37 van de CDA-fractie). Hiermee heeft in Justis totaal tot de
beëindiging van de overeenkomst in 2012 dus een bedrag van
€ 3.259.328,– (incl. BTW) betaald voor RADAR aan Capgemini. Justis heeft
geen afkoopsom aan Capgemini betaald.
Capgemini heeft bij de beëindiging van de overeenkomst in 2012 een
schadevergoeding aan Justis betaald van € 345.100,– (incl. BTW) en een
bedrag van € 483.140,– voor niet geleverde functionaliteit. In totaal heeft
Capgemini dus een bedrag van € 828.240,– vergoed aan Justis. In totaal
heeft Justis dus het hierboven genoemde bedrag van 2,5 miljoen betaald.
Ad 2. De doorontwikkeling van Radar tijdens de overbruggingsfase naar
de nieuwe leverancier. In deze periode is door de Dienst Justis ongeveer
1,2 miljoen aan Capgemini betaald. Onderdeel hiervan is de inzet van
8.065 uur tegen kostprijs, die Justis had bedongen bij de vaststellings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

3

overeenkomst als aanvullende compensatie voor het niet presteren van
Capgemini. Justis stuurde in deze periode de medewerkers van
Capgemini aan en dat leidde wel tot resultaat. In deze periode zijn de
Radar versies 2 t/m 5 opgeleverd.
Ad 3. De kosten van het beheer van Radar door Capgemini, hetgeen
succesvol is geleverd. In totaal heeft Justis hier ongeveer 0,9 miljoen aan
uitgegeven. De transitie van Capgemini naar Sogeti wordt per 1 juli 2015
afgerond, waarna de kosten van het beheer door Capgemini eindigen.
Vraag 5
Welke juridische gronden liggen er ten grondslag aan het stopzetten van
het contract met Capgemini?
Antwoord 5
Voor de beëindiging van het contract met Capgemini is een vaststellingsovereenkomst als bedoeld in artikel 7:900 van het Burgerlijk Wetboek
overeengekomen. In deze overeenkomst zijn afspraken gemaakt over de
condities waaronder de leveringsovereenkomst voor RADAR kan worden
beëindigd.
Vraag 6
Wat was de reden het contact met Capgemini niet voort te zetten?
Antwoord 6
Het contract met Capgemini bood onvoldoende ruimte om adequaat in te
spelen op voortschrijdende inzichten (mede door de gekozen constructie
«fixed-price, fixed date»).
Dit leverde in de praktijk spanningen op welke tot gevolg hadden dat er
steeds opnieuw financiële issues ontstonden. Het was de verwachting dat
de samenwerking in de toekomst niet zou verbeteren, maar qua
complexiteit juist verder zou toenemen. Daarom is besloten om de
leveringsovereenkomst met Capgemini te beëindigen door het opstellen
van een vaststellingsovereenkomst, die op 14 november 2012 is getekend.
Vraag 7
Waarom is Capgemini destijds gecontracteerd? Welke andere bedrijven
hadden zich voor de aanbesteding ingeschreven?
Antwoord 7
Voor de openbare aanbesteding die voor RADAR op 1-12-2008 is gestart
hebben 3 partijen zich ingeschreven: Atos, Logica en Capgemini. Bij de
beoordeling van de inschrijvingen heeft Capgemini de economisch meest
voordelige inschrijving gedaan, waarna de opdracht aan Capgemini is
gegund.
Vraag 8
Deelt u de mening dat er op z’n minst een schijn van belangenverstrengeling is gecreëerd door het inhuren van in eerste instantie Capgemini en
in tweede instantie Sogeti? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Nee. Het was natuurlijk bekend dat Capgemini en Sogeti zusterbedrijven
zijn. De volgorde in tijd maakt duidelijk dat er geen sprake is geweest van
belangenverstrengeling. Eind 2012 besluit de Staatssecretaris om een
geheime aanbesteding voor de doorontwikkeling van RADAR mogelijk te
maken. Begin 2013 stelt de Dienst Justis haar sourcingsbeleid vast, waarin
wordt gesteld dat het de voorkeur heeft voor het hele applicatielandschap
te werken met één leverancier. De aanbesteding in concurrentie van het
applicatielandschap minus RADAR in het kader van het programma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

4

Scherp en Efficiënt wordt in augustus 2013 gewonnen door Sogeti met de
economisch meest voordelige aanbieding. Daarmee is Sogeti dan ook
voor de Dienst Justis de voorkeurskandidaat om RADAR door te ontwikkelen. Justis onderhandelt vervolgens enkelvoudig onderhands met
Sogeti, wat in 2014 leidt tot de contractering van Sogeti voor de doorontwikkeling van RADAR.
Vraag 9
Hoeveel externe adviseurs zijn ingehuurd voor de ruim tien miljoen euro?
Welke werkzaamheden hebben zij verricht?
Antwoord 9
Het programma Herziening Toezicht op Rechtspersonen, waar het project
RADAR onderdeel van was, vroeg om specialistische kennis welke intern
niet aanwezig was. Daarnaast is extern personeel aangetrokken onder de
mantelcontracten van VenJ. Tientallen externen zijn zodoende ingezet
voor o.a. project- en programmamanagement, procesaudits, functiepuntentellingen en juridisch advies.
Vraag 10
Klopt het dat er in de jaren waarin voor tien miljoen euro aan externen zijn
ingehuurd er nog geen Handelsregister was? Zo ja, was er wel voldoende
werk voor al die ingehuurde externen? Kunt u uw antwoord uitgebreid
toelichten?
Antwoord 10
Het klopt niet dat er voor tien miljoen euro aan externen is ingehuurd voor
de ontwikkeling van RADAR. De ontwikkeling van RADAR was onderdeel
van een groter programma: de Herziening Toezicht op Rechtspersonen.
Voor dit programma, waar het project RADAR dus een onderdeel van was,
zijn externen ingezet voor een bedrag van 10 miljoen. Over de totale
kosten van externe inhuur voor ICT voor het Programma Herziening
Toezicht op Rechtspersonen is transparant gerapporteerd in het Rijks-ICT
Dashboard. De kosten voor externe inhuur voor RADAR zijn daarin niet
uitgesplitst. Het nieuwe handelsregister systeem bij de Kamer van
Koophandel, waar ook RADAR gebruik van maakt, is op 25 mei 2010 door
de Kamer van Koophandel in gebruik genomen. De koppeling met RADAR
is op 1 juli 2011 door KvK in gebruik genomen.
In de voorbereidingen voor het systeem RADAR in 2008 heeft Justis met
de Kamer van Koophandel afstemming gehad over de beschikbaarheid
van het nieuwe handelsregister systeem (HRS) en de beschikbaarheid van
de koppeling die geboden zou worden aan afnemers van informatie uit
HRS. De resultaten hiervan zijn meegenomen in de planning en specificaties van het systeem RADAR.
Kort na gunning van het contract aan Capgemini heeft EZ per brief aan
Justis gemeld dat de realisatie van HRS vertraging had opgelopen maar
desondanks alle voor de ontwikkeling van de koppeling met RADAR
noodzakelijke informatie uiterlijk 1-9-2009 beschikbaar zou zijn. Op basis
hiervan is de ontwikkeling van RADAR gestart.
In Q2–2009 werd duidelijk dat de realisatie van HRS verder ging vertragen
en de voor RADAR noodzakelijk koppeling geen onderdeel meer zou
uitmaken van de eerste versie van HRS. Aangezien gegevens uit het
handelsregister de basis vormen voor het Toezicht op rechtspersonen is
de ontwikkeling van RADAR stilgelegd en is met de Kamer van
Koophandel en Capgemini de impact hiervan bepaald en gezocht naar een
oplossing. De uitkomst was een aanvullende overeenkomst met KvK voor
de ontwikkeling van een (maatwerk) koppeling voor Justis. Dit betekende
voor Justis uitbreiding van de werkzaamheden en dus juist veel meer
werk dat moest worden gerealiseerd in het kader van RADAR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

5

De gewijzigde inzichten bij de Kamer van Koophandel in de wijze waarop
de informatie zou worden uitgewisseld en de vertraagde beschikbaarheid
van een werkende koppeling had tot gevolg dat de overeenkomst met
Capgemini hierop moest worden aangepast. Hiervoor zijn aanvullende
afspraken gemaakt met Capgemini.
Uiteindelijk heeft de ontwikkeling door KvK van de koppeling met RADAR
geduurd tot 1-7-2011 en veel tijd en aandacht gevraagd vanuit Justis.
Door de uitbreiding van de werkzaamheden en het moeizame verloop van
de ontwikkeling van RADAR en de koppeling met KvK was er meer dan
voldoende werk voor de ingehuurde externen.
Vraag 11
Waarom was van tevoren blijkbaar niet duidelijk dat er onvoldoende
expertise aanwezig was binnen het ministerie om RADAR op te zetten?
Antwoord 11
Het is mij niet duidelijk op basis waarvan u concludeert dat het vooraf niet
duidelijk was er onvoldoende expertise aanwezig was. Ik deel deze
conclusie niet. Voor aanvang van het project was al een substantiële inzet
van externe expertise voor dit project voorzien omdat de benodigde
expertise hiervoor niet beschikbaar was binnen het ministerie. Immers,
dergelijke expertise is er geen die voortdurend in huis moet zijn en
bovendien was het programma van een eenmalig karakter. Deze inzet is
gedurende het project verder toegenomen door uitbreiding van de
werkzaamheden met oa. de ontwikkeling van een koppeling met het
handelsregister.
Vraag 12
Waarom is de jurist van het Ministerie van Veiligheid en Justitie niet om
advies gevraagd, maar is een extern advocatenkantoor ingeschakeld?
Klopt het dat het ministerie op de hoogte was van het bezwaar dat de
eigen jurist had tegen de procedure en de geheime aanbesteding?
Waarom is daar niets mee gedaan?
Antwoord 12
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie beschikt, zoals ik u in het
vragenuurtje ook reeds meedeelde, over beperkte capaciteit voor
bedrijfsjuridische advisering. Al eerder in 2012 was besloten dat voor de
juridische ondersteuning in dit project een externe partij zou worden
ingehuurd. Op dat moment speelde de kwestie rondom de aanbesteding
onder geheimhouding nog niet, maar betrof het vooral de advisering over
een addendum op het contract door de wijzigingen ten opzichte van de
KvK. Na een selectieprocedure is de keuze voor het extern juridisch advies
gevallen op Stibbe.
In een later stadium heeft Stibbe ook geadviseerd over de aanbesteding
onder geheimhouding. Bij de behandeling van dit advies heeft de
toenmalig departementale bedrijfsjurist zijn mening kenbaar gemaakt. De
mening van de departementale bedrijfsjurist is gehoord en gewogen,
maar is niet overgenomen. Op basis van het juridische advies van Stibbe
is uiteindelijk besloten om de aanbesteding onder geheimhouding voort
te zetten en een bezwaarprocedure te hanteren voor de markt.
Vraag 13
Hoe zag de opdracht aan Stibbe er precies uit?
Antwoord 13
Stibbe is gevraagd om juridisch te adviseren ten aanzien van het
aanbestedingstraject voor RADAR. Vervolgens is per onderwerp waarvoor
Stibbe een advies is gevraagd een aparte opdracht verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

6

Vraag 14
Bij welke andere ICT-projecten van de overheid zijn Capgemini en Sogeti
nog betrokken?
Antwoord 14
Er bestaat geen overzicht van de marktpartijen Capgemini en Sogeti bij
ICT-projecten van de overheid. Capgemini en Sogeti zijn echter bij vele
projecten betrokken, veelal door de individuele inhuur van medewerkers
via mantelovereenkomsten. Bij de grote ICT-projecten van VenJ, zoals
opgenomen in het ICT-dashboard, heeft op dit moment alleen Capgemini
in het programma KEI een rol als aannemer voor één van de onderliggende projecten.
Vraag 15
Waarom kost RADAR de komende tijd nog eens 1,8 miljoen euro extra?
Waar wordt dit geld aan besteed?
Antwoord 15
Ontwikkelingen in het toezicht op rechtspersonen vragen ook om een
doorontwikkeling van Radar. Het waar mogelijk aansluiten van nieuwe
bronnen van gegevens en het verder ontwikkelen en preciseren van
afnemer-specifieke risicoprofielen zal ook de komende jaren blijven
plaatsvinden. Voor 2015 en 2016 is op de reguliere Justis begroting een
bedrag gereserveerd voor het beheer en beperkte doorontwikkeling van
RADAR.
Vragen van de CDA-fractie
Vraag 1
Op welk moment (welke datum) en op welke wijze kwamen ambtenaren
van het Ministerie van Veiligheid en Justitie tot de conclusie dat het
programma RADAR dat in 2009 was gestart was «vastgelopen» in de
ontwikkeling bij Capgemini?
Antwoord 1
Op 21 september 2012 is de Staatssecretaris van VenJ geadviseerd om de
leveringsovereenkomst met Capgemini te beëindigen door het opstellen
van een vaststellingsovereenkomst. Hiermee is op 25 september 2012
ingestemd.
Vraag 2
Wat was de functie van de betreffende ambtenaren binnen het departement die hiervan op de hoogte raakten? Hebben zij de verantwoordelijke
bewindspersoon op de hoogte gesteld van hun bevindingen? Zo ja, op
welk moment (welke datum) en op welke wijze?
Antwoord 2
Verschillende ambtenaren in de ambtelijke lijn van het Ministerie van VenJ
waren op de hoogte. Conform de reguliere werkwijze binnen de
VenJ-organisatie is de Staatssecretaris op 21 september 2012 met een
nota geïnformeerd over de stand van zaken rondom RADAR en geadviseerd. De Staatssecretaris was op dat moment de verantwoordelijke
bewindspersoon voor de invoering van het nieuwe toezicht op rechtspersonen, inclusief de ontwikkeling van RADAR.
Vraag 3
Wat was de reactie van de verantwoordelijke bewindspersoon op dat
moment?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

7

Antwoord 3
De Staatssecretaris is per beslisnota akkoord gegaan met het voorstel het
contract met Capgemini voortijdig te beëindigen en met het opstarten van
een aanbesteding onder geheimhouding voor de doorontwikkeling van
RADAR.
Vraag 4
Hoe valt dit «vastgelopen» te definiëren? Kan een kosten-baten analyse
worden gegeven van de situatie wanneer het programma wel was
doorgezet?
Antwoord 4
Het «vastgelopen» definieer ik als de inflexibiliteit van het toenmalige
contract met Capgemini, waardoor een weinig toekomstbestendige
situatie was ontstaan. Zie ook antwoord 6 op de vragen van de SP-fractie.
Bij de beëindiging van het toenmalige contract heeft uiteraard een
afweging plaatsgevonden van de voor- en nadelen van het beëindigen
van het contract, deze afweging zou ik echter niet willen duiden als een
kosten-batenanalyse in formele zin.
Vraag 5
Kunt u het contract dat het Ministerie van Veiligheid en Justitie had
gesloten in 2009 met Capgemini, aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 5
De overeenkomsten met zowel Capgemini als Sogeti leg ik vertrouwelijk
ter inzage2.
Vraag 6
Kunt u de businesscase op basis waarvan is besloten over te gaan tot het
maken van RADAR naar de Kamer zenden?
Antwoord 6
De keuze voor het ontwikkelen van RADAR is een direct gevolg van de
keuze om het nieuwe toezicht in te voeren op basis van de Wet Controle
op rechtspersonen. Voor de inrichting van deze nieuwe wettelijke taak
heeft Justis een programma opgestart, waar RADAR een onderdeel van
was. Bij de beoordeling van de inschrijvingen op de aanbesteding van de
bouw van RADAR heeft Capgemini de economisch meest voordelige
inschrijving gedaan. Relevante stukken, zoals de overeenkomsten met
Capgemini en geopenbaarde documenten, zijn bijgevoegd3.
Vraag 7
Wat is de precieze periode dat Capgemini gewerkt heeft aan het
programma RADAR? Heeft zij tussentijds het Ministerie van Veiligheid en
Justitie bericht over de voortgang van de ontwikkeling? Zo ja, op welke
moment, aan wie, wat waren de resultaten van deze tussentijdse
rapportage(s) en wat is er mee gedaan door het ministerie? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 7
De inzet van Capgemini hiervoor is gestart op 17 maart 2009 met de
ondertekening van de leveringsovereenkomst voor RADAR. Nadat deze in
2012 door middel van een vaststellingsovereenkomst was beëindigd en
RADAR 1.0 was afgerond, is Capgemini onder directe aansturing van
Justis betrokken geweest bij de verdere doorontwikkeling van RADAR tot
2

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

8

ondertekening van het contract met Sogeti op 28 april 2014. Het beheer
van RADAR door Capgemini eindigt per 1 juli 2015 wanneer Sogeti de
transitie heeft afgerond.
Gedurende de ontwikkeling van RADAR 1.0 heeft Capgemini periodiek
gerapporteerd over de voortgang van het project. Deze rapportages
werden vervolgens besproken in de periodiek projectoverleg tussen Justis
en Capgemini.
Vraag 8
Op welke wijze zijn bestaande instrumenten zoals de Regeling Grote
Projecten betrokken in de totstandkoming en ontwikkeling van RADAR?
Antwoord 8
De Regeling Grote Projecten is een instrument dat de Tweede Kamer heeft
om projecten aan te wijzen waarvoor zij een uitgebreide informatievoorziening vanuit het ministerie wil omdat met deze projecten een aanzienlijk
financieel belang is gemoeid en belangrijke gevolgen heeft voor de
samenleving of het Rijk. Voorbeelden van dergelijke projecten zijn de
vervanging van F-16’s, de Betuweroute en HSL-Zuid.
De Kamer heeft de herziening van het toezicht op rechtspersonen nooit
aangemerkt als project waarop de Regeling Grote Projecten van
toepassing werd verklaard en derhalve is dit instrument niet gebruikt.
RADAR is vanaf de start behandeld als een «risicovol ICT project»
conform de rijksbrede regeling Grote ICT projecten. Een uiting daarvan is
dat over het project is gerapporteerd op het Rijks ICT Dashboard.
Vraag 9
Is de Minister dan wel Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie als enige
verantwoordelijk voor de beheersing van RADAR of zijn hier meer
bewindspersonen bij betrokken?
Antwoord 9
De Minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor het beheer
van RADAR. In de regelgeving voor de controle op rechtspersonen zijn
voor het toezicht op rechtspersonen, dat ondersteund wordt door RADAR,
diverse afnemers genoemd, die beschikking krijgen over risicomeldingen.
Deze publieke diensten maken dus gebruik van RADAR, maar functioneren onder de politieke verantwoordelijkheid van de betreffende
bewindspersonen.
Vraag 10
Kunt u een overzicht geven van de besparingen en maatschappelijke
opbrengsten van RADAR, zowel oorspronkelijk begroot, tussentijds
bijgesteld en uiteindelijk gerealiseerd?
Antwoord 10
RADAR ondersteunt het toezicht op rechtspersonen. Maatschappelijke
baten bestaan uit het terugdringen van schade als gevolg van misbruik
met rechtspersonen (oa. faillissementsfraude) en kostenreductie bij de
afnemers doordat Justis goedkoper en sneller dan afnemers in staat is om
(mogelijk) misbruik vast te stellen. Justis stelt zijn afnemers in staat om
faillissementsfraude, witwassen en andere vormen van fraude met
rechtspersonen sneller en beter aan te pakken en levert hiermee een
substantiële bijdrage aan rechtshandhaving en de aanpak van fraude. Dit
leidt tot een afname van de schade voor de maatschappij en een beter
ondernemersklimaat in Nederland. Deze afname is echter niet te kwantificeren. Deels omdat het gaat om preventie van schade en deels omdat de
uiteindelijke uitkomst resultaat is van de acties van meerdere onderdelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

9

van de overheid, waaronder Justis, waarbij geen onderscheid kan worden
gemaakt in de waarde van de diverse bijdragen.4
Vraag 11
Kunt u deze bedragen specificeren met betrekking tot de verwachte
batenopbrengsten en een bijbehorend tijdpad?
Antwoord 11
Zie antwoord op vraag 10.
Vraag 12
Op welke wijze zien de verantwoordelijke bewindspersonen tijdens de
implementatiefase toe op de naleving van de gemaakte afspraken?
Antwoord 12
De aansturing van Justis als onderdeel van het departement Veiligheid en
Justitie valt onder de politieke verantwoordelijkheid van Veiligheid en
Justitie.
Daarnaast heeft de wetgever bepaald dat de betreffende regelgeving
periodiek dient te worden geëvalueerd. Over de laatst gehouden
wetsevaluatie is de Tweede Kamer nader geïnformeerd.5
Vraag 13
Kan schematisch worden weergeven welke partijen en personen
betrokken zijn bij RADAR en tevens inzichtelijk maken wat ieders rol en
bevoegdheid hierin is, inclusief de rol en betrokkenheid van interne en
externe stakeholders?
Antwoord 13
Er is een schema opgenomen als bijlage nummer 16.
Vraag 14
Bent u bereid de Kamer voortaan jaarlijks voorafgaand aan de begrotingsbehandeling te informeren over de financiële staat van RADAR?
Antwoord 14
Nee. Het Programma Toezicht op Rechtspersonen wordt eind 2015
afgerond waarna de doorontwikkeling van RADAR vanuit Justis zal
gebeuren. Voor een overzicht van de budgetten en uitgaven van Justis
verwijs ik u naar de agentschapsparagraaf van de begroting.
Vraag 15
Kan aangetoond worden op welke wijze voldoende ICT-expertise is
gewaarborgd bij de ontwikkeling als uitvoering van het programma
RADAR?
Antwoord 15
Het is onduidelijk wat de vraagstelling is. Het programma waarmee het
nieuwe toezicht is ingevoerd heet HTR (Herziening Toezicht Rechtspersonen), de applicatie die voor het nieuwe toezicht is ontwikkeld heet
RADAR. Voor de ontwikkeling van RADAR is ICT-expertise geborgd door
een combinatie van binnen Justis aanwezige kennis aangevuld met de
4

Een voorbeeld: mede dankzij een risicomelding is een beleggingsfraudezaak waarbij 9 miljoen
euro schade is geleden tot vervolging gekomen. Een ketenpartner van Justis was al gestart met
de opsporing en voorbereiding van de vervolging, de risicomelding hielp in dit geval het OM
om de inschatting te maken dat dit een mogelijk succesvolle vervolging zou opleveren. Als
deze zaak tot een veroordeling komt, is niet te specificeren hoeveel van die 9 miljoen euro is
toe te schrijven aan de opsporende instantie, hoeveel aan het OM en hoeveel aan Justis.
5
Kamerstuk 33 857, nr. 1
6
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

10

inhuur van noodzakelijke expertise via de reguliere ICT-mantel van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie om toe te zien op de ontwikkeling van
RADAR door Capgemini, en tegenwoordig door Sogeti.
Vraag 16
Is bij de opdracht tot het ontwikkelen van RADAR een starttoets conform
de aanbevelingen van de commissie Elias uitgevoerd of een in die periode
vergelijkbare audit? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunnen de resultaten
hiervan aan de Kamer worden gezonden?
Antwoord 16
De ontwikkeling van het systeem RADAR is gestart op 17-03-2009 en
daarmee ruimschoots voordat de aanbevelingen van de commissie Elias
beschikbaar waren (15-10-2015). De starttoets waarover in het rapport van
de commissie wordt gesproken is dan ook niet uitgevoerd voor RADAR.
Voor zover bekend waren er in 2009 ook geen vergelijkbare regelingen
van kracht en heeft er ook geen toets plaatsgevonden. Wel heeft de
auditdienst toegezien op de uitvoering van het project.
Het rapport Elias zegt over starttoets «Een starttoets vindt plaats in de
beleidsfase, vóórdat besloten wordt om een project te starten, dus zelfs
nog vóór de fase van de zakelijke rechtvaardiging.»
In de periode waarin de ontwikkeling van RADAR is gestart, was de
business case van het programma HTR het document dat de zakelijke
rechtvaardiging bevatte.
Vraag 17
Is het juist dat in 2012 een geheime aanbesteding in werking is gesteld?
Kunt u aangeven wat de redenen hiervoor waren, in hoeverre zij verband
houdt met de staatsveiligheid en kunt u voorts een overzicht verstrekken
van het aantal vergelijkbare geheime aanbestedingen, alsmede een
omschrijving daarvan, die de afgelopen drie jaar door het Ministerie van
Veiligheid en Justitie zijn verstrekt?
Antwoord 17
Het voornemen voor een aanbesteding onder geheimhouding is op
28-03-2013 gepubliceerd in de Staatscourant [nr. 8502]. Na het verlopen
van de bezwaarperiode die onderdeel uitmaakte van de publicatie en er
geen bezwaren waren geuit door de markt is het besluit van kracht
geworden en is voor de aanbesteding gebruikt gemaakt van de
mogelijkheid die de aanbestedingswetgeving biedt. De motivatie voor dit
besluit maakt onderdeel uit van de publicatie in de Staatscourant.
Binnen het Ministerie van Veiligheid en Justitie zijn de afgelopen drie jaar,
afgezien van de aanbesteding RADAR en een aanbesteding van de Dienst
Justitiële Inrichtingen (beveiliging van een Extra Beveiligde Inrichting)
alleen door de NCTV vergelijkbare geheime aanbestedingen uitgevoerd.
Het gaat om een tiental aanbestedingen. Het betreft geheim verklaarde
opdrachten met een geraamde waarde boven de aanbestedingsdrempel
die op grond van dan wel krachtens artikel 2.23, eerste lid, onder e, van de
Aanbestedingswet 2012 (voorheen artikel 13 van het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten) zijn uitgezonderd van de
verplichting om Europees aan te besteden.
Vraag 18
Klopt het dat circa tien miljoen euro aan deskundigen is uitgegeven bij de
ontwikkeling van RADAR? Kan nader uiteen worden gezet hoe het
deskundigenteam was opgebouwd waar naar verluidt tien miljoen euro
aan is besteed? Wie waren deze deskundigen, aan welke organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

11

waren zij verbonden en welke gefactureerde bedragen kunnen worden
verbonden aan de verrichte werkzaamheden?
Antwoord 18
Zie antwoord op vraag 9 van de SP-fractie.
Vraag 19
Op welke datum is toestemming verleend door de verantwoordelijk
bewindspersoon voor deze geheime aanbesteding?
Antwoord 19
25 september 2012.
Vraag 20
Waarom is de Tweede Kamer hierover niet geïnformeerd?
Antwoord 20
Hoewel de Tweede Kamer niet ingelicht hoefde te worden over een
geheime aanbesteding is in Kamerbrieven op 18 november 2014 en op
20 november 20147 melding gemaakt van de geheime aanbesteding.
Daarnaast is het voornemen voor een besluit tot geheime aanbesteding
openbaar gemaakt via publicatie in de Staatscourant van 28 maart 2013.8
Nadat hierop geen bezwaren zijn ontvangen in de gehanteerde bezwaarperiode waarin de markt bezwaren kon maken tegen het voornemen is het
besluit van kracht geworden.
Vraag 21
Zijn de bezwaren van de heer Leether ook op papier dan wel via de e-mail
kenbaar gemaakt aan het Ministerie van Veiligheid en Justitie? Zo ja, kan
dit document aan de Kamer worden gezonden?
Antwoord 21
Op diverse momenten heeft de betrokken ambtenaar zijn mening zowel
mondeling als per email kenbaar gemaakt. Zijn mening zie ik als een
persoonlijke beleidsopvatting. Emails daarover zal ik derhalve niet naar
uw Kamer sturen. In het antwoord op vraag 23 van de CDA-fractie wordt
ingegaan op de inhoud van zijn mening.
Vraag 22
Indien mondeling een conversatie heeft plaatsgevonden met de heer
Leether, is hiervan een verslag gemaakt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kan
dit document aan de Kamer worden gezonden?
Antwoord 22
Gesprekken met de ambtenaar, die niet meer bij de ontwikkeling van
RADAR betrokken was, hebben op verschillende momenten informeel
plaats gevonden. Er zijn, voor zover mij bekend, geen verslagen van
gemaakt.
Vraag 23
Bent u bereid het juridisch advies van de heer Leether waarin hij adviseert
dat de geheime aanbesteding niet mogelijk was naar de Kamer te sturen?
Zo nee, waarom niet? Kunt u de inhoudelijke argumenten noemen die hij
kenbaar heeft gemaakt?

7
8

Kamerstuk 33 857, nrs. 2 en 3.
Stcrt. 2013, nr. 8502

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

12

Antwoord 23
De betrokken ambtenaar heeft zijn mening gegeven als persoonlijke
beleidsopvatting ten behoeve van intern beraad en zal ik daarom niet naar
uw Kamer sturen. Graag geef ik uw Kamer de strekking van zijn mening
inzake de mogelijkheid van geheime aanbesteding van de doorontwikkeling van RADAR 1.0. Ten aanzien van de aanbesteding van de doorontwikkeling van RADAR 1.0 betwijfelde de betreffende ambtenaar of artikel
13 van het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao)
van toepassing zou kunnen zijn. De eigenlijke opdrachtverstrekking was
volgens hem niet geheim, maar hooguit de uitvoering daarvan. In lijn
hiermee zou een aanbesteding met geheimhoudingsverplichting volgens
hem passender zijn. Daarbij betwijfelde de betreffende ambtenaar of de
toen beschikbare versie van Radar reeds vertrouwelijke info bevatte en
vroeg hij zich af hoe zeker men ervan zou zijn dat de partij die de geheime
aanbesteding zou winnen de informatie te allen tijde geheim zou houden.
Hij vond een beroep op artikel 13 Bao daarmee niet opportuun. Overigens
merk ik op dat eigenlijke opdrachtverstrekking ook niet geheim gehouden
is. Het voornemen voor een aanbesteding onder geheimhouding is op
28-03-2013 gepubliceerd in de Staatscourant [nr. 8502]. Na het verlopen
van de bezwaarperiode die onderdeel uitmaakte van de publicatie en er
geen bezwaren waren geuit door de markt is het besluit van kracht
geworden.
Vraag 24
Bent u van werkelijk van mening dat de heer Leether slechts een
bedrijfsjurist is of is het juist vast te stellen dat de heer Leether dé
aanbestedingsdeskundige is die aanbestedingsregels heeft opgesteld?
Antwoord 24
De betreffende ambtenaar was inderdaad betrokken bij het opstellen van
aanbestedingsregels. Tegelijk was de betreffende ambtenaar niet meer als
jurist betrokken bij de aanbesteding van RADAR. Voor dit project
fungeerde advocatenkantoor Stibbe als jurist bij het programma.
Ik merk daarbij op dat al in 2012 was besloten om voor de juridische
ondersteuning bij dit project een externe partij in te huren in plaats van de
departementale bedrijfsjurist hierover te laten adviseren. Op dat moment
speelde de kwestie rondom de aanbesteding onder geheimhouding
overigens nog niet, maar betrof het vooral de advisering over wijzigingen
van eerdere contracten van het programma.
Vraag 25
Bent u bereid het advies van Stibbe op basis waarvan is besloten geheim
aan te besteden naar de Kamer te zenden? Zo nee, waarom niet? Kunt u
aangeven wat de inhoudelijke overwegingen zijn geweest?
Antwoord 25
Het advies van Stibbe is opgesteld ten behoeve van intern beraad en zal ik
daarom niet naar uw Kamer sturen. Graag geef ik uw Kamer de strekking
van het Stibbe-advies inzake de mogelijkheid van geheime aanbesteding
van de doorontwikkeling van RADAR 1.0. In het advies is Stibbe ingegaan
op jurisprudentie en eerdere toepassingen van besluiten tot aanbesteding
onder geheimhouding. Vervolgens heeft Stibbe dit geanalyseerd en
concludeert Stibbe dat de motivering van Justis die ten grondslag kan
worden gelegd aan het besluit om de doorontwikkeling van RADAR 1.0
geheim te verklaren voldoende basis zou moeten bieden om het beroep
op artikel 13 Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao)
in onderhavige situatie te rechtvaardigen. Vervolgens adviseert Stibbe het
besluit tot geheime aanbesteding wel openbaar te maken, hetgeen
conform dit advies gebeurd is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

13

Vraag 26
Waarom heeft het advies van de heer Leether de verantwoordelijke
bewindspersoon niet bereikt? Bestaan er protocollen dan wel
voorschriften in welke gevallen ambtenaren de verantwoordelijk
bewindspersoon dienen in te lichten bij adviezen ingediend door derden?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunnen deze voorschriften aan de Kamer
worden gezonden zodat inzichtelijk is voor de Kamer waarom de
bewindspersoon de ene keer wel, en de andere keer niet, geïnformeerd
wordt door zijn ambtenaren?
Antwoord 26
De mening van de heer Leether was gevraagd door en gericht aan de
secretaris-generaal van Veiligheid en Justitie. Deze is conform artikel 1
van het Besluit regeling functie en verantwoordelijkheid van de secretarisgeneraal en artikel 3, eerste lid, jo. artikel 2 van de Organisatieregeling
Ministerie van Veiligheid en Justitie 2011 ambtelijk eindverantwoordelijk
voor de leiding van alle dienstonderdelen van het ministerie en heeft via
artikel 2 van de Mandaatregeling Ministerie van Veiligheid en Justitie 2011
van de Minister mandaat gekregen ten aanzien van alle tot de verantwoordelijkheid van de bewindspersonen behorende aangelegenheden. Mij zijn
geen protocollen dan wel voorschriften bekend in welke gevallen
ambtenaren de verantwoordelijk bewindspersoon dienen in te lichten bij
adviezen. Het ging in tegenstelling tot zoals in de vraagstelling weergegeven in casu ook niet om een advies van een «derde», maar om een
ambtelijk advies, dat door de Secretaris-Generaal is betrokken bij de
voorgenomen besluitvorming over het aanbestedingsproces.
Vraag 27
Waarom is alleen Sogeti gevraagd ten aanzien van de geheime aanbesteding en zijn niet meer partijen hierbij betrokken? Was bekend bij deze
toewijzing aan Sogeti dat dit bedrijf een zusterbedrijf van Capgemini is?
Antwoord 27
Zie antwoord op vraag 8 van de SP-fractie.
Vraag 28
Heeft er in eerste instantie (in 2009) een open aanbestedingstraject
plaatsgevonden voor het Programma RADAR of is dit onderhands
toebedeeld aan Capgemini?
Antwoord 28
Zie antwoord op vraag 7 van de SP-fractie.
Vraag 29
Hanteerde Capgemini en later Sogeti een gedragscode voor het project,
inclusief definities voor goed opdrachtgeverschap, opdrachtnemerschap
en bijbehorende zorgplicht? Zo nee, is de regering van mening dat deze
organisaties deze gedragscode hadden moeten opstellen?
Antwoord 29
Bij de contractering van Capgemini is geen gebruik gemaakt van een
gedragscode. Bij de contractering van Sogeti voor Scherp en efficiënt is
gebruik gemaakt van de gedragscode van het Platform Outsourcing
Nederland. Beide partijen hebben verder een verklaring van geheimhouding getekend en voor hun personeelsleden een VOG aangeleverd. De
gedragscode van ICT Nederland, die inmiddels is ontwikkeld, wordt door
zowel Capgemini als Sogeti onderschreven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

14

Vraag 30
Op welke wijze werden de mogelijkheden van de Aanbestedingswet ten
aanzien van het Programma RADAR benut?
Antwoord 30
Voor het ICT systeem RADAR is als eerste een openbare aanbesteding
uitgevoerd door de interne inkoopafdeling COZA. Dit een normale
procedure binnen de aanbestedingswet. De tweede aanbesteding was een
aanbesteding onder geheimhouding.
Vraag 31
Op welke wijze zijn Capgemini en later Sogeti omgegaan met meerwerk
en uurtarieven en zet zij eventuele perverse prikkels om in positieve
prikkels?
Antwoord 31
Vanuit Justis is altijd een zeer streng beleid gevoerd rondom meerwerk.
Meerwerk is door zowel Capgemini en later Sogeti ingediend via de
hiervoor overeengekomen procedure in de contracten. Beoordeling van
het meerwerk heeft in alle gevallen plaatsgevonden op basis van de
contractuele afspraken. Enkel meerwerk waarvoor een contractuele basis
was en welke niet verwijtbaar was aan Capgemini en/of Sogeti is in
behandeling genomen en op basis van werkelijke kosten vergoed.
Als gevolg van het strenge beleid rondom meerwerk is het merendeel van
het door Capgemini en later Sogeti ingediende meerwerk afgewezen.
Vraag 32
Wat zijn de verschillende uurtarieven die eerst Capgemini en later Sogeti
hebben gehanteerd voor de ontwikkeling van RADAR?
Antwoord 32
De gehanteerde uurtarieven verschillen per rol en per niveau van de
persoon die wordt ingezet (junior, medior, senior). Een overzicht van de
gehanteerde uurtarieven is beschikbaar in de contracten die met
genoemde partijen zijn gesloten. Deze overeenkomsten leg ik vertrouwelijk ter inzage. Zie ook mijn antwoord op vraag 5 van de CDA-fractie.
Vraag 33
Wat voor type contract is afgesloten met zowel Capgemini als Sogeti voor
de uitvoering van het Programma RADAR? Zijn hierin ontsnappingsclausules en wijzigingsprocedures opgenomen? Zo ja, welke? Bent u bereid de
overeenkomsten met zowel Capgemini als Sogeti aan de Kamer te doen
toekomen, eventueel vertrouwelijk?
Antwoord 33
Ik ga er vanuit dat u met uw vraagstelling de ontwikkeling van RADAR
binnen het programma Herziening Toezicht Rechtspersonen (HTR)
bedoelt. Met Capgemini is op 17 maart 2009 een fixed price/fixed date
contract afgesloten voor de levering van het systeem. Met Sogeti is op
18-04-2014 een raamovereenkomst gesloten op basis van de ARBITvoorwaarden en zijn normen afgesproken voor de kwaliteit en productiviteit van de leveringen. Deze afspraken zijn zodanig dat Justis nooit meer
betaalt dan een marktconforme prijs voor de gevraagde dienstverlening.
In de overeenkomst met Capgemini en Sogeti zijn afspraken gemaakt over
ontsnappingsclausules en wijzigingsprocedures. De overeenkomsten met
zowel Capgemini als Sogeti leg ik vertrouwelijk ter inzage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

15

Vraag 34
Is de aanbesteding van eerst Capgemini en later Sogeti in strijd met de
Europese aanbestedingsregels geweest? Heeft hiernaar een toets (intern
of extern) plaatsgevonden? Zo ja, kan deze met de Kamer worden
gedeeld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 34
Beide door u bedoelde aanbestedingen zijn niet in strijd met de Europese
aanbestedingsregels. Bij de aanbesteding van RADAR, die door
Capgemini is gewonnen, is vooraf door Deloitte onderzocht of sprake was
van een level playing field, hetgeen volgens Deloitte het geval was. Bij de
geheime aanbesteding is vooraf door Stibbe geadviseerd dat deze
mogelijk was onder de Europese aanbestedingsregels. Bij beide aanbestedingen is geen bezwaar gemaakt door derden.
Vraag 35
Wat was de rol van de projectbegeleider, in dienst van Sogeti bij de
totstandkoming van de aanbesteding? In hoeverre was er sprake bij hem
van «dubbele petten»?
Antwoord 35
De projectleider van Sogeti was destijds ingehuurd om de voorbereidingen te treffen voor uitvoering van het programma Herziening Toezicht
Rechtspersonen (HTR) en was niet betrokken bij de aanbesteding die is
uitgevoerd voor RADAR. Deze aanbesteding is uitgevoerd door
medewerkers van de interne inkoopafdeling COZA in samenwerking met
medewerkers van Justis, zonder dat hierbij ingehuurde medewerkers
betrokken waren. De auditdienst VenJ heeft gedurende de aanbesteding
toezicht gehouden op een correct en eerlijk verloop van de aanbesteding.
Er is dan ook geen enkele sprake geweest van «dubbele petten».
Vraag 36
Is het juist dat het gebruik van Handelsregister door de Dienst Justis
jaarlijks 700.000 euro heeft gekost? Op welke wijze is dit inzichtelijk
geworden in de jaarlijkse begrotingsstaten van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie?
Antwoord 36
De wet biedt Justis geen mogelijkheid om de informatie uit het handelsregister om niet beschikbaar te krijgen voor het Toezicht op Rechtspersonen.
Als gevolg hiervan heeft Justis noodgedwongen afspraken moeten maken
met de Kamer van Koophandel over de vergoeding voor gebruik van
gegevens uit het handelsregister. De afgelopen jaren bedroegen de kosten
die Justis hiervoor vergoed aan KvK ca. 700.000 per jaar. De kosten zijn
steeds op de reguliere begroting van Justis opgenomen.
Vraag 37
Klopt het dat informatie beschikbaar was dat gebruik van het Handelsregister zoveel geld zou kosten? Zo ja, van wie kwam deze informatie en als
daarover stukken beschikbaar zijn, kunnen deze gedeeld worden met de
Kamer? Waarom zijn deze adviezen in de wind geslagen?
Antwoord 37
In uw vraagstelling heeft u het enerzijds over informatie en anderzijds
over adviezen die in de wind geslagen zouden zijn. Bij aanvang van het
programma Herziening Toezicht Rechtspersonen en de ontwikkeling van
de applicatie RADAR was de wet Controle op Rechtspersonen in ontwikkeling. Hierbij heeft Justis geadviseerd om hierin een bepaling op te
(laten) nemen dat de informatie uit het Handelsregister om niet
beschikbaar gesteld zou worden voor gebruik ten behoeve van uitvoering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

16

van deze wet. Deze bepaling heeft de definitieve wetgeving niet gehaald
waardoor Justis geen juridische basis heeft om bezwaar te maken tegen
de (hoge) kosten voor het gebruik informatie uit het handelsregister.
Momenteel wordt door het Ministerie van Veiligheid en Justitie overleg
gevoerd met de Kamer van Koophandel over een lumpsum vergoeding
voor gebruik van het Handelsregister. In dit overleg worden ook de kosten
van Justis meegenomen. De verwachting hierbij is dat de kosten bij Justis
voor het gebruik van het Handelsregister substantieel zullen afnemen.
Vraag 38
Is het juist dat de Dienst Justis een recherchebureau in India heeft
ingeschakeld om de juiste programmeurs te selecteren bij de start van
RADAR in 2009? Zo ja, is dit soort speurwerk gebruikelijk bij ICT-projecten,
hoe vaak is van dergelijke zoektochten gebruik gemaakt in landen in
Zuid-Azië, welke landen precies en om welke ICT-projecten van de
overheid de afgelopen jaren ging dit?
Antwoord 38
Nee, Justis heeft geen recherchebureau in India ingeschakeld, maar
Capgemini wel. Tijdens de aanbesteding van RADAR is door Justis de
mogelijkheid van beheer vanuit het buitenland uitgesloten, de
mogelijkheid van bouw in het buitenland is niet volledig uitgesloten. De
wens van Capgemini om in India te ontwikkelen heeft geleid tot afspraken
over condities waaronder inzet van Capgemini India mogelijk was. Deze
afspraken zijn in samenspraak met de beveiligingsambtenaar van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie gemaakt. Daarnaast is ook de AIVD
betrokken geweest bij de risico inschatting van het ontwikkelen van de
software in India.
Onderdeel van de afspraken tussen Justis en Capgemini was de inzet door
Capgemini van een recherchebureau in India voor een onderzoek naar het
betreffende personeel in India, vergelijkbaar met de VOG-screening.
Capgemini concludeerde overigens na enige tijd dat de ontwikkeling in
India niet goed werkte en heeft de samenwerking met Capgemini India
beëindigd. Het systeem is vervolgens in Nederland afgebouwd.
Vraag 39
Wat is de naam van het betreffende recherchebureau in India en wat zijn
de kosten die aan het inschakelen van dit bureau verbonden waren?
Antwoord 39
De naam van het recherchebureau is de First Advantage Corporation.
Capgemini was opdrachtgever voor dit bureau en heeft de betreffende
kosten betaald.
Vraag 40
Kunt u een feitenrelaas geven van het begin van de besluitvorming in
2009 tot 2015 met alle beslissingen genomen op het Ministerie van
Veiligheid en Justitie omtrent het RADAR programma, die beleidsmatig
en/of financieel gemeld had moeten worden aan de Kamer, bijvoorbeeld
in de begrotingsstaten, en per onderdeel aangeven of dat ook is gebeurd
en op welke wijze?
Antwoord 40
Er zijn meerdere beslismomenten geweest. Een overzicht van de
beslissingen en de manier waarop uw Kamer daarover geïnformeerd is
heb ik bijgevoegd. Er zijn geen beslismomenten geweest die gemeld
hadden moeten worden, maar waarvan geen melding bij uw Kamer is
gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

17

Vraag 41
Klopt het dat de kosten aan Capgemini 1,7 miljoen euro duurder zijn
uitgepakt dan begroot? Is de Kamer geïnformeerd over het uiteindelijke
bedrag van 3,3 miljoen euro?
Antwoord 41
Zie antwoord op vraag 4 van de SP-fractie.
Vraag 42
Kunt u inzichtelijk maken de totale kosten, uitgesplitst naar kostensoort,
die in de periode 2009–2015 zijn gemaakt aan het programma RADAR,
inclusief de gelden die besteed zijn aan externe inhuur? Kunt u ook
aangeven welke kosten voor de komende jaren nog worden verwacht?
Antwoord 42
Zie het antwoord op vraag 41 van de CDA-fractie en het antwoord op
vraag 15 van de SP-fractie.
Vraag 43
Kunt u de «beslisnota» aan de Kamer doen toekomen zoals deze is
opgesteld door ambtenaren van het ministerie na de bespreking met de
heer Leether over de geheime aanbesteding?
Antwoord 43
Recentelijk zijn enkele stukken geopenbaard middels een verzoek op
grond van de Wet openbaarheid van bestuur. Een kopie van de geopenbaarde stukken voeg ik bij9. Daarbij vindt u ook de betreffende beslisnota.
In tegenstelling tot wat uw vraag stelt is deze nota overigens niet
opgesteld na een bespreking met de heer Leether. De nota is door de
toenmalige SG aan de heer Leether gezonden met het verzoek zijn mening
kenbaar te maken.
Vraag 44
Kunt u de 453 pagina’s aan documenten die in het bezit zijn van NRC en
online gepubliceerd doen toekomen aan de Kamer, evenals ontbrekende
ambtelijke stukken die meer inzicht geven in het proces rondom de
besluitvorming over RADAR in de jaren 2009–2015?
Antwoord 44
Recentelijk zijn enkele stukken geopenbaard middels een verzoek op
grond van de Wet openbaarheid van bestuur. Een kopie van de geopenbaarde stukken voeg ik bij. Tevens heb ik enkele andere documenten
bijgevoegd.
Vraag 45
Welke gegevens komen momenteel uit RADAR? Kunt u aangeven of deze
correct zijn, op welke wijze deze met de Kamer worden gedeeld en
effectief zijn bij fraudebestrijding?
Antwoord 45
Uit RADAR komen tussentijdse risicomeldingen, die bestaan uit gegevens
uit het Nederlands Handelsregister (NHR), de Basisregistratie Personen
(BRP), het centraal insolventieregister (CIR) en het Justitieel Documentatie
systeem (JDS). De tussentijdse risicomeldingen worden gebaseerd op de
gegevens uit deze bronnen. Onderzoekers van Justis voeren bij
aanleiding, vervolgens een nader, handmatig onderzoek uit, waarbij
aanvullende informatie uit (gesloten) bronnen wordt ontsloten, zoals de
Belastingdienst, het Kadaster en de Rijksdienst Wegverkeer. Wanneer in
9

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

18

dit onderzoek wordt bepaald dat er sprake is van een risico, dan wordt er
een risicomelding afgegeven aan de instantie die tot taak heeft dit risico te
bestrijden. In de evaluatie Wet Controle op Rechtspersonen (dd. 23 januari
2014) is verslag gedaan van de aantallen verstrekte tussentijdse risicomeldingen, hoeveel tussentijdse risicomeldingen hebben geleid tot risicomeldingen en wat de afnemers voor zover bij Justis bekend, met deze
risicomeldingen hebben gedaan. Onlangs heeft Justis hierover recentere
cijfers aangaande 2014 gepubliceerd in een nieuwsbericht op de website10
in april 2015.
Vraag 46
Hoeveel ambtenaren (personen) op het Ministerie van Veiligheid en
Justitie zijn in de periode 2009–2015 betrokken geweest bij de ontwikkeling en besluitvorming rondom dit ICT-project?
Antwoord 46
Het aantal ambtenaren van Veiligheid en Justitie dat in de periode
2009–2015 betrokken is geweest bij de ontwikkeling en besluitvorming is
niet exact vast te stellen zonder uitgebreide reconstructie. Indicatief kan
worden gesteld dat het gaat om tientallen ambtenaren. Het betreft daarbij
ambtenaren van de Dienst Justis, het betreffende Directoraat-Generaal, de
betrokken beleidsdirecties, de Directie Informatisering en Inkoop en de
ambtenaren in de besluitvormingslijn tot en met de SG.

10

http://www.justis.nl/Nieuws/2015/toezicht-op-rechtspersonenverstevigd.aspx?cp=123&cs=56671

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 116

19