Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 950

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht,
de Wet bekostiging financieel toezicht 2019 en
enige andere wetten op het terrein van de
financiële markten (Wijzigingswet financiële
markten 2022)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 23 maart 2022
Inleiding
De regering is de vaste commissie voor Financiën erkentelijk voor de
aandacht die zij aan het onderhavige wetsvoorstel heeft geschonken en
voor de door haar daarover gestelde vragen. De vragen worden zo veel
mogelijk beantwoord in de volgorde van het door de commissie uitgebrachte verslag. Voor zover vragen, vanwege overeenkomst in onderwerp,
gezamenlijk beantwoord zijn, is dit vermeld.
ALGEMEEN
De leden van de SP-fractie vragen de regering om een onderbouwing bij
de noodzaak van een verzamelwetsvoorstel dat onderdeel uitmaakt van
een in beginsel jaarlijkse wijzigingscyclus van wet- en regelgeving op het
terrein van de financiële markten. Deze leden vragen de regering voorts
waarom een «in beginsel» jaarlijkse wijzigingscyclus nodig is en of een
dergelijke cyclus nodig is vanwege de permanente verandering van
financiële markten.
De achtergrond van de jaarlijkse wijzigingscyclus is dat bestaande
wetgeving ook onderhoud vergt, bijvoorbeeld naar aanleiding van
ervaringen die in de praktijk zijn opgedaan bij de toepassing van die
wetgeving. Vaak gaat het daarbij om kleine of technische verbeteringen
die op zichzelf geen afzonderlijk wetsvoorstel rechtvaardigen. Om te
voorkomen dat deze verbeteringen te lang zouden blijven liggen wordt
periodiek een verzamelwet gemaakt. Daarbij speelt ook een rol dat de
meeste wetten op het terrein van de financiële markten strekken ter
uitvoering van EU-regelgeving. Als uitgangspunt geldt dat deze implementatiewetten niet mogen worden belast met andere onderwerpen, ook
niet als het slechts om klein onderhoud van bestaande wetgeving gaat.
Dat betekent dat zonder een periodieke wijzigingswet er slechts weinig
wetsvoorstellen overblijven waarin ook dat klein onderhoud kan worden
meegenomen. Bovendien zou zich dan vermoedelijk de omgekeerde
situatie voordoen: dat op zichzelf staande wetsvoorstellen, doordat daarin

kst-35950-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

1

ook allerlei ander onderhoud wordt meegenomen, juist uitgroeien tot
verzamelwetten.
Dat de wijzigingscyclus in beginsel jaarlijks is hangt onder meer samen
met de omvang van de wetgeving voor de financiële markten. Die
omvang maakt dat er vaak voldoende verbeterpunten zijn voor een
jaarlijkse wijzigingscyclus. De in beginsel jaarlijkse cyclus sluit bovendien
goed aan bij de eveneens jaarlijkse wetgevingsbrieven waarin de
toezichthouders op basis van hun ervaringen met de uitvoeringspraktijk
suggesties doen voor verbetering van de wetgeving.
1 Inleiding
De leden van de D66-fractie vragen of de regering kan reflecteren op de
grote transities die sommige onderdelen van het wetsvoorstel vragen,
met het oog op de wenselijkheid van een veilig, betrouwbaar en
betaalbaar toezicht.
Voor zover de leden van de D66-fractie doelen op de uitvoering en
handhaving van de onderdelen van het voorstel, wordt opgemerkt dat
deze aan de relevante toezichthouders (De Nederlandsche Bank (DNB) of
de Autoriteit Financiële Markten (AFM)) zijn voorgelegd. Voor zover de
vraag ziet op de gevolgen van dit voorstel voor onder toezicht staande
instellingen, wordt verwezen naar de beantwoording van de vragen over
regeldruk.
De leden van de SP-fractie vragen de regering te bevestigen dat deze
wijzigingswet geen versoepeling van de regulering van financiële markten
behelst.
Over het geheel genomen beoogt het wetsvoorstel niet om de regulering
van financiële markten ingrijpend te versoepelen. Sommige onderdelen
uit het wetsvoorstel leiden tot een regeldrukverlichting, terwijl andere
onderdelen nieuwe of verzwaarde regels stellen voor financiële ondernemingen.
De leden van de SP-fractie vragen of een afwikkelingsonderneming niet
leidt tot het verzwakken van een faillissement.
Afwikkelondernemingen zijn verantwoordelijk voor de afhandeling van
het girale betalingsverkeer. Zij hebben geen rol bij de afwikkeling van
faillissementen. In principe kunnen banken en verzekeraars failliet gaan,
zoals alle ondernemingen. DNB (of, bij grootbanken, de Europese Centrale
Bank) zorgt er in dat geval voor dat de bank of verzekeraar zorgvuldig
wordt afgewikkeld. Indien zo’n faillissement zou leiden tot zeer negatieve
gevolgen voor de economie en maatschappij, kan DNB als nationale
resolutie-autoriteit (of de SRB, als het een grootbank betreft) een bank of
verzekeraar in resolutie nemen. Daartoe beschikken DNB en de SRB over
verschillende resolutie-instrumenten. Dit zorgt er onder andere voor dat
klanten van banken toegang houden tot hun betaaldiensten, spaargeld of
verzekeringsportefeuilles. Het onderhavige wetsvoorstel beoogt geen
wijzigingen aan te brengen in de bevoegdheden van DNB om banken en
verzekeraars af te wikkelen.
2 Vermogensscheiding middels een rekening met afgescheiden
vermogen
De leden van de VVD-fractie vragen de regering toe te lichten hoe de
voorgestelde vermogensscheidingsregeling werkt bij een bank met zetel
in Nederland en bij een Duitse bank die een bijkantoor in Nederland heeft?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

2

Op grond van de voorgestelde artikelen 3:29aa, tweede lid, en 4:87aa,
tweede lid, Wft vormen de geldmiddelen op een rekening als bedoeld in
het eerste lid van die artikelen, een afgescheiden vermogen. Dit heeft tot
gevolg dat uitsluitend de belanghebbenden, bedoeld in de artikelen
3:29aa, derde lid, en 4:87aa, derde lid, aanspraak kunnen maken op de
geldmiddelen (tenzij de uitzondering, bedoeld in het zesde lid van die
artikelen, zich voordoet). Hierdoor kan worden gegarandeerd dat de
positie van de derden die hun gelden hebben toevertrouwd aan de
betaalinstelling, elektronischgeldinstelling (EGI) of beleggingsonderneming is beschermd. De bescherming houdt ook stand bij faillissement
van de betaalinstelling, EGI of beleggingsonderneming. In geval van een
rekening die wordt aangehouden bij een bank met zetel in een andere
lidstaat dan Nederland, kan vanuit het Nederlandse recht – in casu de Wft
– niet worden gegarandeerd dat deze rekening een rekening met
afgescheiden vermogen is. Kortom, de in het Nederlandse recht neergelegde wettelijke regeling voor een rekening met afgescheiden vermogen
kan niet bewerkstelligen dat een afgescheiden vermogen in een andere
lidstaat dan Nederland wordt gecreëerd.
Verder vragen de leden van de VVD-fractie welke precieze belemmeringen
ervoor zorgen dat nu niet voor in Nederland gevestigde banken en voor in
andere Europese lidstaten gevestigde banken dezelfde regels worden
toegepast?
De belemmering is dat het in de Europese Unie geldende goederen- en
verhaalsrecht niet is geharmoniseerd en daarom per lidstaat kan
verschillen. Wanneer een rekening wordt aangehouden bij een bank met
zetel in een andere lidstaat, is het niet zeker of de belanghebbenden als
bedoeld in de voorgestelde artikelen 3:29aa, derde lid, en 4:87aa, derde
lid, Wft dezelfde positie hebben als in de situatie dat de rekening wordt
aangehouden bij een bank met zetel in Nederland. Daarom geldt het
hiervoor geschetste zetelvereiste.
De leden van de D66-fractie begrijpen de noodzaak voor een wettelijke
kwaliteitsrekening vanwege de onbekendheid met het fenomeen van de
stichting derdengelden in het buitenland. Deze leden vragen de regering
of de methode van gescheiden vermogen uit het wetsvoorstel de manier
is waarop in het buitenland een veelgebruikte vorm van vermogensscheiding is, of dat ook de vorm in het wetsvoorstel nog toelichting zal
behoeven in het buitenland.
De verwachting is dat de constructie van de Nederlandse rekening met
afgescheiden vermogen in het buitenland geen toelichting zal behoeven.
De constructie sluit – anders dan de Nederlandse stichting derdengelden –
namelijk goed aan bij de in internationale kringen bekende vorm van de
«trust» en de in het Verenigd Koninkrijk gehanteerde constructie van het
«safeguarding account» evenals bij andere vormen van afgescheiden
vermogen, zoals de Duitse «Treuhand».1
Volgens de leden van de CDA-fractie lijkt het goed dat de mogelijkheid
wordt opgenomen in de wet dat financiële ondernemingen het geld van
hun klanten op een afgescheiden rekening bij een bank kunnen
aanhouden, zodat geen vermenging optreedt met hun eigen vermogen.
Deze leden vragen de regering hoe wordt geborgd dat de ondernemingen
het geld van hun klanten alleen aanwenden voor zaken voor de klant.

1

Zie J. Reijmer, De noodzaak van een safeguarding account voor betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen, FRP 2016(6), p. 549 e.v.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

3

Voor betaalinstellingen, EGI’s en beleggingsondernemingen gelden reeds
wettelijke voorschriften die beperkingen stellen aan de doeleinden
waarvoor de aan hen door hun klanten toevertrouwde geldmiddelen en
financiële instrumenten mogen worden gebruikt.2 Deze regels gelden
voor alle in Nederland gevestigde betaalinstellingen, EGI’s en beleggingsondernemingen ongeacht de door hen gebruikte vorm van vermogensscheiding. DNB en de AFM houden toezicht op de naleving van de
hiervoor bedoelde verplichtingen voor betaalinstellingen, EGI’s en voor
beleggingsondernemingen. Het voorstel met betrekking tot de rekening
met afgescheiden vermogen wijzigt deze geldende verplichting om
cliëntgelden zeker te stellen niet, maar biedt daarvoor een alternatieve
mogelijkheid aan (naast de bestaande mogelijkheden). Wanneer financiële
ondernemingen geldmiddelen van cliënten of derden veiligstellen door
deze geldmiddelen aan te houden op een bij een bank met zetel in
Nederland aangehouden rekening met afgescheiden vermogen, bepaalt
het voorgestelde artikel 3:29aa, zevende lid, Wft onderscheidenlijk artikel
4:87aa, zevende lid, Wft, dat de ondernemingen eventuele tekorten in het
afgescheiden vermogen terstond dienen aan te vullen. Hiermee is
geborgd dat het afgescheiden vermogen steeds voldoende is om de in
artikel 3:29aa, derde lid, onderscheidenlijk artikel 4:87aa, derde lid, Wft
bedoelde vorderingen te voldoen.
Voorts bepaalt artikel 3:29c Wft dat een betaalinstelling of EGI met zetel in
Nederland alleen betaalrekeningen aanhoudt die uitsluitend voor
betalingstransacties worden gebruikt. Ter uitvoering van artikel 3:29c,
vierde lid, Wft bepaalt artikel 40c van het Besluit prudentiële regels Wft
dat een betaalinstelling of EGI slechts krediet verleent in verband met het
verrichten van betaaldiensten betreffende de uitvoering van betalingstransacties, indien onder meer het krediet niet wordt verleend uit
geldmiddelen die zijn ontvangen of die worden aangehouden voor het
uitvoeren van toekomstige betalingstransacties. Ook deze bepalingen
beogen te waarborgen dat betaalinstellingen en EGI’s de geldmiddelen
van klanten alleen aanwenden voor zaken voor die klanten. DNB ziet toe
op de naleving van deze voor betaalinstellingen en EGI’s geldende
bepalingen.3 Voor beleggingsondernemingen is, aanvullend op de
vereisten inzake het zekerstellen van financiële instrumenten en gelden
van cliënten, in artikel 4:87, eerste lid, aanhef en onderdeel b, Wft bepaald
dat de beleggingsonderneming maatregelen treft ter voorkoming van het
gebruik van de aan cliënten toebehorende gelden of financiële instrumenten voor eigen rekening, behoudens uitdrukkelijke instemming van de
cliënt indien het financiële instrumenten betreft. Verder is in de Nadere
Regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft bepaald dat de
beleggingsonderneming uitsluitend bevoegd is te beschikken over de
financiële instrumenten en gelden van een cliënt voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van de diensten van de beleggingsonderneming voor de cliënt.4

2

Zie voor betaalinstellingen en EGI’s de artikelen 3:29a, 3:29b en 3:29c Wft en de artikelen 40a en
40b van het Besluit prudentiële regels Wft en voor beleggingsondernemingen artikel 4:87 Wft
en de artikelen 165 tot en met 165f van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen
Wft en de artikelen 7:15 tot en met 7:20 van de Nadere Regeling gedragstoezicht financiële
ondernemingen Wft.
3
Bij algemene maatregel van bestuur zullen ten aanzien van betaalinstellingen, EGI’s, afwikkelondernemingen en beleggingsondernemingen nadere eisen worden gesteld aan de
inrichting, de administratie en het beheer van de rekening met afgescheiden vermogen (zie de
voorgestelde artikelen 3:29c, achtste lid, Wft, 3:29d, achtste lid, en 4:87aa, achtste lid, Wft).
4
Zie artikel 7:17, eerste lid, aanhef en onderdeel d, van de Nadere regeling gedragstoezicht
financiële ondernemingen Wft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

4

Verder vragen de leden van de CDA-fractie of er mogelijkheden bestaan
waaronder de financiële onderneming zelf een deel van zijn vermogen,
bijvoorbeeld via een deelneming, op een kwaliteitsrekening kan
afscheiden om dit te beschermen tegen faillissement.
De voorgestelde wettelijke regeling voor een rekening met afgescheiden
vermogen is bedoeld om de geldmiddelen van cliënten en (in geval van
betaalinstellingen en EGI’s) andere derden veilig te stellen en is niet
bedoeld voor het veiligstellen van geldmiddelen van de betaalinstelling,
EGI of beleggingsonderneming zelf. Om die reden is in de voorgestelde
artikelen 3:29aa, derde lid, en 4:87aa, derde lid, Wft bepaald dat – naast de
banken, bedoeld in de artikelen 3:29aa, tweede lid, en 4:87aa, tweede lid,
Wft, – uitsluitend de in die artikelen bedoelde derden respectievelijk
cliënten zich kunnen verhalen op de op een rekening met afgescheiden
vermogen aangehouden geldmiddelen. Dit sluit uit dat geldmiddelen van
de betaalinstelling, EGI of beleggingsonderneming zelf op directe of
indirecte wijze (middels een deelneming, een dochtermaatschappij als
bedoeld in artikel 24c, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, of
anderszins) op de rekening met afgescheiden vermogen kunnen worden
geadministreerd.
Voorts begrijpen de leden van de CDA-fractie dat volgens het wetsvoorstel
alleen zulke kwaliteitsrekeningen kunnen worden aangehouden bij banken
met een zetel in Nederland. Dit kan bijvoorbeeld niet bij een Nederlands
bijkantoor van een bank met een zetel in een andere lidstaat. Deze leden
vragen of het niet belangrijker is te kijken naar de locatie van de financiële
onderneming die de rekening aanhoudt bij de bank, omdat een dergelijke
rekening beschermt tegen het risico dat de financiële onderneming failliet
gaat, niet de bank waarbij een dergelijke rekening wordt aangehouden.
Gelden niet dezelfde Nederlandse regels voor alle banken ofwel bijkantoren van banken in Nederland?
Er is een verschil tussen een bank met zetel in Nederland en een bank met
zetel in een andere lidstaat die in Nederland werkzaam is vanuit een in
Nederland gelegen bijkantoor. Zoals hiervoor reeds werd opgemerkt is het
niet zeker of de belanghebbenden, bedoeld in de voorgestelde artikelen
3:29aa, derde lid, en 4:87aa, derde lid, Wft, dezelfde positie hebben als in
de situatie dat de rekening wordt aangehouden bij een bank met zetel in
Nederland. Het goederen- en verhaalsrecht is in de Europese Unie
namelijk niet geharmoniseerd en kan daarom per lidstaat verschillen.
Verder wordt opgemerkt dat de grondslag in de Europese regelgeving met
betrekking tot de regels inzake de bescherming van de eigendomsrechten
van klanten van betaalinstellingen en EGI’s – de artikelen 10 (beschermingsvoorschriften) en 19 (overige voorschriften) van de richtlijn
betaaldiensten – geen geharmoniseerd kader voor vermogensscheiding
biedt.5
Daarnaast vragen de leden van de CDA-fractie of de juridische risico’s niet
worden ondervangen door geharmoniseerde Europese regelgeving voor
banken?
De geharmoniseerde Europese regelgeving voor banken beoogt
waarborgen te bieden voor de soliditeit en continuïteit van de banken.
Deze regelgeving ziet niet op de afscheiding van geldmiddelen van

5

Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015
betreffende betalingsdiensten in de interne markt, houdende wijziging van de Richtlijnen
2002/65/EG, 2009/110/EG en 2013/36/EU en Verordening (EU) nr. 1093/2010 en houdende
intrekking van Richtlijn 2007/64/EG (PbEU 2015, L337) (herziene richtlijn betaaldiensten).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

5

cliënten en derden van het vermogen van betaalinstellingen, EGI’s en
beleggingsondernemingen.
Tevens vragen de leden van de CDA-fractie wat de gevolgen zijn van het
niet toestaan van kwaliteitsrekeningen bij zulke bijkantoren voor het doel
van makkelijkere afwikkeling van grensoverschrijdende transacties, omdat
geen stichting derdengelden rekeningen nodig zijn?
Er zijn geen gevolgen van het niet toestaan van kwaliteitsrekeningen bij
zulke bijkantoren, omdat de voorgestelde regeling inzake het zeker stellen
van geldmiddelen van cliënten aanvullend is op de reeds bestaande
regelingen. Bovendien kunnen bijvoorbeeld betaalinstellingen en EGI’s die
door tussenkomst van in Nederland gelegen bijkantoren van buitenlandse
banken hun grensoverschrijdende transacties afwikkelen, voor de
zekerstelling van geldmiddelen van cliënten een bank met zetel in
Nederland inschakelen, met behoud van de relatie met de buitenlandse
bank. Voor betaalinstellingen is in dit verband in artikel 40a, tweede lid,
van het Besluit prudentiële regels Wft bepaald dat geldmiddelen ten
laatste aan het eind van de werkdag, volgend op de dag dat zij zijn
ontvangen, worden zeker gesteld. Voor EGI’s is dit lid van overeenkomstige toepassing.6 Naar verwachting zullen er voldoende mogelijkheden
zijn om een rekening met afgescheiden vermogen aan te houden bij een
bank met zetel in Nederland, waarbij dus voor betaalinstellingen en EGI’s
die geldmiddelen ontvangen van betaaldienstgebruikers of andere derden
de mogelijkheid bestaat om de gelden te ontvangen op een rekening van
een buitenlandse bank, waarna die binnen één werkdag worden doorgestort naar de rekening met het afgescheiden vermogen bij de Nederlandse
bank.
Ook vragen de leden van de CDA-fractie hoeveel stichtingen derdengelden er op dit moment zijn en in hoeverre verwachten banken dat van
de kwaliteitsrekening gebruik zal worden gemaakt? De leden van de
fractie van de ChristenUnie stellen een vergelijkbare vraag.
Bij de regering en de toezichthouders is niet bekend hoe vaak de
constructie van de Nederlandse stichting derdengelden op dit moment
wordt gehanteerd. Wel ziet DNB dat de stichting derdengelden voor
betaalinstellingen en EGI’s veruit de belangrijkste wijze van vermogensscheiding is. Voor beleggingsondernemingen ziet de regeling in hoofdstuk
7 van de Nadere Regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft
op het gebruik van een «bewaarinstelling» die in de praktijk doorgaans de
rechtsvorm van een stichting heeft.
De leden van de SP-fractie vragen de regering wat een «wettelijke
kwaliteitsrekening» is. Deze leden vragen de regering waarom hier niet
wordt gekozen voor een dergelijke rekening ondanks het feit dat De
Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
hiervoor pleiten. Verder vragen de leden van SP-fractie waarom de
regering toch kiest voor een rekening met afgescheiden vermogen en
welke redenen zij hiervoor kunnen aandragen?
Bij een «wettelijke kwaliteitsrekening» komt het recht op de geldmiddelen
op die rekening toe aan de gezamenlijke klanten voor wie de geldmiddelen op die rekening zijn geadministreerd.7 Bij de «rekening met
afgescheiden vermogen» vormen deze rekeningen een afgescheiden
vermogen waarop uitsluitend bepaalde crediteuren zich kunnen verhalen.
DNB en de AFM hebben in hun wetgevingsbrieven aangegeven de
6
7

Zie artikel 40a, zesde lid, van het Besluit prudentiële regels Wft.
Zie artikel 25 van de Wet op het notarisambt en artikel 19 van de Gerechtsdeurwaarderswet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

6

«wettelijke kwaliteitsrekening» graag als alternatief voor de huidige
vormen van vermogensscheiding te willen introduceren. Het gaat beide
toezichthouders erom het daarmee beoogde doel te bereiken, namelijk het
vereenvoudigen van de regelgeving inzake vermogensscheiding en de
stroomlijning van die regelgeving over de verschillende sectoren heen, en
in mindere mate om de techniek daarachter, namelijk of de klanten
gezamenlijk rechthebbende zijn of dat het een afgescheiden vermogen
van de financiële onderneming is ten behoeve van de klanten. In goed
overleg met beide toezichthouders is ervoor gekozen om cliëntgelden via
een rekening met afgescheiden vermogen veilig te stellen, omdat dit beter
aansluit bij de reeds bestaande vermogensscheidingsregelingen in het
Nederlandse financiële recht.8
Tevens vragen de leden van de SP-fractie aan de regering wie nu baat
heeft bij deze constructie, die in het buitenland onbekend is.
Baat bij deze constructie hebben niet alleen de cliënten van betaalinstellingen, EGI’s en beleggingsondernemingen, maar ook deze instellingen
zelf, aangezien in transacties met buitenlandse financiële ondernemingen
het gebruik van de stichting derdengelden bij tegenpartijen van die
instellingen vaak verwarring oproept. Gebruikelijk is dat transacties
worden afgewikkeld tussen de daarbij betrokken partijen (de betaalinstellingen en EGI’s en de buitenlandse financiële ondernemingen in hun
hoedanigheid als tegenpartij in betalingstransacties) en dat de voor
cliënten in ontvangst genomen geldmiddelen of financiële instrumenten
vervolgens worden veiliggesteld. Zo zullen na introductie van de rekening
met afgescheiden vermogen bijvoorbeeld betalingen aan betaalinstellingen of EGI’s kunnen plaatsvinden op rekeningen met afgescheiden
vermogen op naam van de betaalinstelling of EGI – de tegenpartijen in
transacties – en niet op rekeningen op naam van een stichting derdengelden, die niet optreedt als tegenpartij en die bij de initiators van de
betalingen veelal niet bekend zijn.
Verder vragen de leden van de ChristenUnie-fractie hoe vaak de regering
verwacht dat banken van de mogelijkheden van een aparte bankrekening
voor het onderbrengen van geld van klanten gebruik maken.
Omdat is gebleken dat betaalinstellingen, EGI’s en beleggingsondernemingen behoefte hebben aan een rekening met afgescheiden vermogen
als alternatief (voor de stichting derdengelden) voor vermogensscheiding
verwacht de regering dat verschillende banken met zetel in Nederland het
mogelijk zullen maken om bij hen zulke rekeningen aan te houden. De
praktijk zal leren hoeveel banken daartoe over zullen gaan.
Daarnaast vragen de leden van ChristenUnie-fractie en de leden van de
BBB-fractie, wat de regering verwacht dat de bijdrage zal zijn van de
voorgestelde wijziging aan de bestrijding van witwassen of terrorismebestrijding?
De voorgestelde wettelijke regeling voor de rekening met afgescheiden
vermogen levert geen bijdrage aan de bestrijding van witwassen of
terrorismefinanciering. Het doel van de regeling is – kort samengevat –
het vereenvoudigen van de regelgeving inzake vermogensscheiding en
stroomlijning van die regels over de verschillende sectoren heen.

8

Zie Kamerstukken II 2021/22, 35 950, nr. 3, p. 2 en 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

7

3 Vergroten stabiliteit heffingen toezichthouders
De leden van de VVD-fractie lezen dat uit de gegevens van de toezichthouders over de jaren 2017 tot en met 2020 is gebleken dat de handhavingskosten zijn gestegen en nu gemiddeld over de beide toezichthouders
uitkomen op 4,5 miljoen euro. In 2017 was dit bedrag nog 2,5 miljoen
euro. Deze leden lezen dat dit deels het gevolg is van jaarlijkse indexeringen en deels van uitbreiding van deze activiteiten. Zij vragen de
regering precies uit te splitsen waar de kostenstijging sinds 2017 uit
bestond. Verwacht de regering dat de handhavingskosten deze stijgende
lijn blijft aanhouden over de komende jaren?
De leden van de CDA-fractie lezen dat ten aanzien van het toezicht de
kosten hiervan over de afgelopen paar jaren zijn gestegen van € 2,5
miljoen tot € 4,5 miljoen. Waardoor wordt deze blijvende stijging van
kosten veroorzaakt, waardoor de voorgestelde reserve nodig is? In
hoeverre zijn de heffingen over de afgelopen jaren als gevolg hiervan
gestegen?
Handhavingskosten zijn de kosten die worden gemaakt bij het opleggen
van boetes en lasten onder dwangsom, nadat in het kader van het toezicht
een overtreding is geconstateerd. Bepalend voor de hoogte van de kosten
is met name de complexiteit van de handhavingsdossiers, waarbij het
karakter van de overtreding, de betrokken partijen en de aard van de
overtreden norm(en) een rol spelen. Gelet op de uitbreiding, dan wel
intensivering van het toezicht de komende jaren verwacht het kabinet dat
de handhavingskosten in de toekomst eerder stijgen dan dalen. Hierbij
wordt opgemerkt dat het opleggen van boetes en lasten onder dwangsom
werk is dat zich moeilijk laat voorspellen, aangezien het op voorhand niet
te zeggen is hoeveel en wat voor overtredingen de toezichthouders zullen
constateren.
Hieronder zijn de kosten per toezichthouder uitgesplitst.
Bij de AFM bedragen de handhavingskosten EUR 4,4 miljoen en bestaan
de kosten onder meer uit:
– Personeelskosten en overheadkosten (EUR 2,0 miljoen).
– Inzet van personeel van de afdeling Juridische Zaken (EUR 850,000).
– Inhuur van externe juridische expertise (EUR 600,000).
Bij DNB bedragen de handhavingskosten EUR 4,9 miljoen en bestaan de
kosten onder meer uit:
– Personeelskosten en overheadkosten (EUR 3,0 miljoen).
– Inzet van personeel van de divisie Juridische zaken (EUR 1,9 miljoen).
Tot slot zorgen ook loon- en prijsbijstellingen ervoor dat handhavingskosten de afgelopen jaren gestegen zijn.
De leden van de VVD-fractie lezen dat in de huidige systematiek van de
bekostiging van het financieel toezicht beperkt rekening kan worden
gehouden met (omvangrijke) incidentele kosten, met als voorbeelden
onvoorziene gebeurtenissen, omvangrijke (tijdelijke) projecten en door de
toetreding van nieuwe partijen. Kan de regering specifiek toelichten welke
incidentele kosten er in de afgelopen vijf jaar zijn gemaakt? Van welke
gebeurtenissen en projecten is hier sprake, en hoeveel nieuwe partijen
treden per jaar toe? Ook vragen deze leden de regering welk mechanisme
voor kostenbeheersing er in de financieringssystematiek zit en hoe deze
beheersingsmechanismen worden geraakt door de voorgestelde
aanpassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

8

Samen met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stelt de
Minister van Financiën elke vier jaar een kostenkader vast, mijn
voorganger heeft dat vorig jaar gedaan. Het doel hiervan is het beheersen
van de ontwikkeling van de toezichtkosten door het stellen van een
jaarlijks toegestaan maximum aan de begrotingen van de toezichthouders. Zowel de DNB als de AFM hebben hun begroting verder
uitgesplitst naar toezichtcategorieën of sectoren met een aparte deelbegroting.
De afgelopen vijf jaar zijn er incidentele kosten gemaakt naar aanleiding
van bijvoorbeeld de Brexit, de implementatie van de herziene richtlijn
betaaldiensten (PSD2) en de registratieplicht voor cryptodienstverlening.
Het aantal partijen dat toetreedt verschilt per jaar per sector en wordt
bijgehouden in de openbare registers van AFM en DNB.
Het vierjaarlijkse kostenkader is een mechanisme dat met name ziet op de
beheersing van totale toezichtkosten. Het komt voor dat incidentele kosten
weinig invloed hebben op de totaal toezichtkosten van een toezichthouder
maar wel nadelige gevolgen hebben voor een specifieke categorie
instellingen. De voorgestelde aanpassingen hebben daarom als doel om
substantiële kostenverschuivingen met een incidenteel karakter binnen
deelbegrotingen meer beheersbaar te maken.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat toezichthouders de
mogelijkheid krijgen om een reserve aan te houden voor het opvangen
van incidentele kosten. Kan de regering voorbeelden geven van nieuwe
wettelijke taken of incidentele gebeurtenissen die een grote impact
hebben op het toezicht waardoor de voorgestelde reserve van belang
wordt geacht?
Een goed voorbeeld is de Brexit. Als gevolg van de Brexit werd de AFM
geconfronteerd met een groot aantal nieuwe toetreders binnen de
categorie financiële infrastructuur. Voorbereidingskosten konden niet
worden doorberekend aan toetredende partijen omdat zij nog niet onder
toezicht stonden of nog geen omzet draaiden in Nederland. Het doorberekenen aan de bestaande populatie zou leiden tot disproportionele
heffingen. De heffingsreserve leent zich ervoor om dit soort incidentele
kosten op te vangen.
De leden van de D66-fractie begrijpen dat de kosten voor handhaving voor
een groter gedeelte terug zullen vloeien naar de sector, voor bijna een
verdubbeling naar 4,5 miljoen euro. Deze leden vragen de regering naar
een vergelijking van deze kosten met de kosten voor handhaving van
financiële regelgeving in het buitenland. Zijn de handhavingskosten in
andere landen op een vergelijkbare manier gestegen en ziet de regering
mogelijkheden om de kosten voor handhaving in Nederland te reduceren,
bijvoorbeeld door meer in te zetten op innovatie?
De leden van de D66-fractie begrijpen het belang van het mogelijk maken
van spreiding van het exploitatiesaldo na toestemming van de ministers
van Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Deze leden kunnen
zich daarbij echter wel voorstellen dat er hierdoor onder toezicht staande
instellingen zijn die te maken krijgen met hogere kosten voor toezicht dan
hun concurrenten in andere landen. Kan de regering reflecteren op de
gevolgen voor de internationale concurrentiepositie van Nederlandse
financiële instellingen als zij verhoogde toezichtskosten moeten betalen?
Het Ministerie van Financiën noch de toezichthouders beschikken over
cijfers om een adequate vergelijking te maken tussen de handhavingskosten voor financieel toezicht in Nederland en het buitenland. Een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

9

belangrijke reden hiervoor is dat binnen de Europese Unie de bekostigingssystematiek sterk verschilt per lidstaat. Zo is de wijze van financiering per lidstaat anders en worden toezichtinspanningen niet altijd op
eenzelfde manier toegerekend aan individuele instellingen.
Samen met de toezichthouders kijkt het kabinet doorlopend naar
mogelijkheden om handhaving te verbeteren. Zo is DNB voornemens zich
te ontwikkelen tot een smart supervisor in 2025. DNB investeert in kansen
die technologie biedt in het toezicht en heeft daartoe een Digitale
Strategie Toezicht opgesteld. Ook AFM zet in op datagedreven toezicht
waardoor ook AFM een meer datagedreven toezichthouder wordt.
Tegelijkertijd worden de toezichttaken door maatschappelijke ontwikkelingen zoals Europese regelgeving en verminderde risicobereidheid
uitgebreid en meer complex. De kosten die gemaakt worden bij het
opleggen van boetes en lasten onder dwangsom zullen, ondanks de
(digitale) innovatie bij de toezichthouders, daarom naar verwachting in de
toekomst eerder stijgen dan dalen.
De introductie van de reserve verandert niets aan de totale toezichtkosten
die de toezichthouders maken en leidt dus niet tot een verhoging van de
toezichtkosten voor individuele instellingen.
De leden van de CDA-fractie en het lid van de BBB-fractie vragen de
regering toe te lichten hoe de bekostiging van de reserve uit het innen van
dwangsommen en boeten kruissubsidiëring tegengaat.
De reserve uit het voorstel wordt gevuld met inkomsten uit boetes en
dwangsommen. In het verleden vloeiden deze extra opbrengsten
gedeeltelijk terug naar de staatskas. Nu kan dit bedrag worden ingezet
voor het opvangen van incidentele kosten. Waar incidentele kosten in het
verleden in sommige gevallen moesten worden opgevangen door de
gehele sector, kan geld uit de heffingsreserve worden gebruikt. Hiermee
wordt kruissubsidiëring in dergelijke gevallen tegengegaan.
De leden van de SP-fractie vragen de regering of grote fluctuaties in de
heffingen niet op een andere manier zijn op te lossen. Deze leden vragen
de regering of de regering niet een probleem aan het oplossen is dat niet
haar probleem is.
Het voorkomen van willekeur en rechtsonzekerheid is ook een verantwoordelijkheid van het kabinet. Het is van belang dat toezichtkosten zo
voorspelbaar, stabiel en proportioneel mogelijk zijn. Individuele instellingen moeten zich zo goed mogelijk kunnen voorbereiden op de jaarlijkse
heffing. Als er sprake is van grote fluctuaties, dan komen deze uitgangspunten in het geding. Met de introductie van de in het voorstel
opgenomen reserve krijgen de toezichthouders een extra instrument in
handen om te zorgen voor stabielere heffingen.
Eigenschappen en voorwaarden reserve
De leden van de VVD-fractie vragen de regering de hoogte van de reserve
nader toe te lichten. Welk niveau van deze reserves acht de regering
noodzakelijk en wenselijk en kan de regering specifiek benoemen waar het
maximum van 5 miljoen euro op gebaseerd is en hoe dit bedrag tot stand
is gekomen? In welk tempo worden deze reserves de komende jaren
gevuld? Wat zijn de verwachte kapitaalkosten voor het aanhouden van
deze reserves, gezien de negatieve rente? En op basis van welke criteria
besluiten de ministers van Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot het inzetten van deze reserves? Het lid van de BBB-fractie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

10

vraagt of de regering kan toelichten of er nog enige voorwaarden aan
deze reserves zijn verbonden.
De hoogte van de reserve houdt verband met een inschatting door de
toezichthouders rekening houdend met incidentele kosten uit het
verleden. Het tempo waarmee de reserve gevuld kan worden, hangt af
van de hoogte van de opbrengsten uit boetes en dwangsommen.
De reserve kan alleen ingezet worden na goedkeuring van de ministers
van Financiën en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De reserve is
bedoeld voor incidentele situaties waarbij problemen in de doorberekening van de kosten ontstaan. Dit zal met name het geval zijn bij nieuwe
wettelijke taken of andere onverwachte ontwikkelingen die een grote
impact hebben op het toezicht.
Deze reserve wordt aangehouden tegen een rentepercentage dat nihil is.
Kapitaalkosten zijn daarom niet van invloed op deze reserve.
Spreiding exploitatiesaldo
De leden van de D66-fractie zien dat een mogelijkheid wordt geïntroduceerd om bij een «dusdanig hoog» saldo verrekening over meerdere jaren
te spreiden. Deze leden lezen daarnaast dat er een uitzondering wordt
gemaakt voor gevallen waarin het saldo van «dusdanige omvang» is dat
directe verrekening tot «aanzienlijke fluctuaties» zou leiden. Deze leden
vragen of kan worden toegelicht wat de regering verstaat onder
«dusdanig» en «aanzienlijk». Kan de regering aangeven voor welke
bedragen verrekening over meerdere jaren mogelijk wordt gemaakt?
Het specificeren van «dusdanig» en «aanzienlijk» is lastig en verschilt per
categorie instellingen waarop de incidentele gebeurtenis van toepassing
is. Binnen een categorie met veel kleine instellingen kan een minder grote
schommeling in kosten al tot grote gevolgen voor een individuele
instelling leiden. Een robuuste groep instellingen met grote, draagkrachtige ondernemingen zal een schommeling echter sneller en
gemakkelijker kunnen opvangen. De ministers zullen daarom per
incidentele gebeurtenis een inschatting maken van de impact.
Eigenschappen en voorwaarden spreiding
Het lid van de BBB-fractie vraagt op dit punt of de regering kan toelichten
of er een maximaal aantal jaren wordt toegestaan bij het verspreiden van
het exploitatiesaldo.
De spreiding van het exploitatiesaldo kent geen maximaal aantal jaren.
Wel zijn er voorwaarden verbonden aan spreiding van het exploitatiesaldo. De Minister van Financiën en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moeten instemmen met de inzet van de reserve. Belangrijkste
voorwaarde is dat er sprake moet zijn van ontwikkelingen met een
incidentele aard.
4 Overige wijzigingen
Uitbreiding accountantscontrole op financiële staten
De leden van de D66-fractie vragen of er andere landen zijn waar de
prudentieel toezichthouder accountantsverklaringen vraagt aan betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

11

De verplichting om accountantsverklaringen aan te leveren aan de
prudentieel toezichthouder vloeit niet voort uit Europese regelgeving
waardoor de regels in de ons omringende landen verschillen. In onder
meer Duitsland en Oostenrijk worden betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen verplicht om financiële staten voorzien van een accountantsverklaring aan te leveren.9
De leden van de CDA-fractie vragen waaruit voor DNB de eerdere
onbetrouwbaarheid van de financiële staten van betaalinstellingen en
elektronischgeldinstellingen bleek.
DNB geeft desgevraagd aan in de praktijk regelmatig onjuistheden en
onbetrouwbaarheden in de staten van betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen aan te treffen, die een materiële impact kunnen hebben
op de berekening van het toetsingsvermogen. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om de rubricering van immateriële vaste activa onder de
materiële vaste activa, wat impact heeft op de omvang van het toetsingsvermogen. Deze onbetrouwbaarheden hebben er in het verleden soms toe
geleid dat kapitaaltekorten bij betaalinstellingen niet of te laat gesignaleerd werden.
Het lid van de BBB-fractie vraagt of de regering kan onderbouwen op
welke manier deze accountantscontrole ervoor zorgt dat deze financiële
gegevens wel betrouwbaar gaan zijn.
De accountant zorgt voor een externe verificatie van de financiële stukken.
De accountant kijkt als externe professional naar de financiële staten en
kan controleren of zij een realistische en goede weergave zijn van de
financiële situatie van de betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen. Hoewel de accountantscontrole niet voor absolute zekerheid kan
zorgen, heeft de ervaring uitgewezen dat deze leidt tot een hoge mate van
betrouwbaarheid van de aangeleverde financiële staten.
Bepaalde buitenlandse beheerders van beleggingsinstellingen:
lichter regime
De leden van de D66-fractie vragen of inzicht gegeven kan worden in het
aantal instellingen dat naar verwachting onder het verlichte regime zal
vallen en of de regering kan aangeven of de grenswaarde wordt
geïndexeerd.
Op dit moment maken 625 Nederlandse beheerders gebruik van het
lichter regime. Hoeveel buitenlandse beheerders van het lichter regime
gebruik zullen gaan maken, is niet in te schatten. De grenswaarde voor het
lichter regime voor beheerders van beleggingsinstellingen wordt niet
geïndexeerd.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering in hoeverre voldoende
controle door de Nederlandse toezichthouder mogelijk is op deze
buitenlandse beheerders. Ook vragen deze leden of dit op grond van
Europese regelgeving niet eerder had moeten worden geregeld.
Daarnaast worden ook beheerders met zetel in een andere lidstaat
toegestaan een instelling voor collectieve belegging in effecten (icbe) met
zetel in Nederland te beheren, mits de AFM met het voornemen van de
beheerder heeft ingestemd. De leden van de CDA-fractie vragen de
regering wat er gebeurt als de AFM niet instemt. Op welke gronden is dat
mogelijk? Is een vergunning van een beheerder niet op basis van de
richtlijn geldig door de hele Europese Unie?
9

Artikel 22 Zahlungsgesetz (Duitsland); artikel 25, derde lid, Zahlungsdienstegesetz (Oostenrijk).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

12

Voor kleine buitenlandse beheerders van beleggingsinstellingen waarvan
de beheerde activa niet groter mag zijn dan € 100.000.000 (of niet groter
dan € 500.000.000 indien de beleggingsinstelling geen gebruik maakt van
hefboomfinanciering en beleggers gedurende vijf jaar geen recht van
inkoop of terugbetaling van rechten van deelneming hebben) en de
deelnemingsrechten uitsluitend mogen worden aangeboden aan
professionele beleggers is het niet nodig om een vergunningplicht op te
leggen. De reden hiervoor is dat de werkzaamheden van een kleine
beheerder geen significante gevolgen hebben voor de financiële
stabiliteit.10 De geaggregeerde werkzaamheden van deze kleine
beheerders kunnen wel leiden tot systeemrisico’s. Daarom geldt voor deze
kleine beheerders een notificatieplicht en de verplichting de relevante
toezichthouders informatie te verstrekken betreffende de voornaamste
instrumenten waarin zij handelen evenals van de voornaamste risicoposities en belangrijkste concentraties van de door hen beheerde
beleggingsinstellingen. Zo kan wel voldoende toezicht worden gehouden
op systeemrisico’s. Dit had inderdaad bij de implementatie van de richtlijn
beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen moeten worden
geregeld.
Een beheerder van een icbe kan op basis van zijn vergunning een icbe
met zetel in een andere lidstaat beheren. Daarom kan de AFM slechts in
twee gevallen niet instemmen met het voornemen van een beheerder om
een icbe met zetel in Nederland te beheren. In de eerste plaats indien de
icbe die de beheerder voornemens is te beheren niet valt onder de
reikwijdte van de vergunning. In de tweede plaats indien de beheerder of
de icbe volgens de AFM niet zal kunnen voldoen aan het bij of krachtens
het Deel Gedragstoezicht financiële ondernemingen bepaalde. Indien de
AFM niet instemt dan mag de beheerder geen icbe met zetel in Nederland
beheren.
De leden van de SP-fractie vragen de regering waarom artikel 2:66a van
de Wft voorziet in een lichter regime voor beheerders van beleggingsinstellingen waarvan het totaal van de activa onder beheer niet meer
bedraagt dan 100 miljoen euro of niet meer dan 500 miljoen euro. Deze
leden willen weten wat hier de ratio van is. Deze leden vragen de regering
of dit te maken heeft met de op handen zijnde kapitaalmarktunie en
bankenunie.
De reden voor het lichter regime voor beheerders van beleggingsinstellingen die deelnemingsrechten aanbieden aan uitsluitend professionele
beleggers en waarvan het totaal van de activa onder beheer niet meer
bedraagt dan 100 miljoen euro of niet meer dan 500 miljoen euro (indien
de beleggingsinstelling geen gebruik maakt van hefboomfinanciering en
beleggers gedurende vijf jaar geen recht van inkoop of terugbetaling van
rechten van deelneming hebben) is dat de werkzaamheden van een
dergelijke kleine beheerder geen significante gevolgen hebben voor de
financiële stabiliteit. Voor het beheersen van systeemrisico’s is een
notificatieplicht opgenomen en dient aanvullende informatie aan de
toezichthouder te worden verstrekt.
Het lichtere regime voor beheerders van beleggingsinstellingen zoals
opgenomen in artikel 2:66a Wft betreft de implementatie van artikel 3,
tweede lid, van de richtlijn beheerders van alternatieve beleggingsinstel10

Overweging 17 bij de richtlijn beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen, Richtlijn
2011/61/EU van 8 juni 2011 van het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie
inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen en tot wijziging van de Richtlijnen
2003/41/EG en 2009/65/EG en van de Verordeningen (EG) nr. 1060/2009 en (EU) nr. 1095/2010
(PbEU 2011, L 174).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

13

lingen en is sinds 2013 opgenomen in de Wft.11 Dit lichtere regime staat
los van de kapitaalmarktunie en bankenunie.
Vanuit een andere lidstaat beheren van een icbe met zetel in
Nederland
De leden van de VVD-fractie vragen of de criteria voor het verlenen van
een vergunning gelijk zijn in de diverse lidstaten en de betrouwbaarheid
daarmee is gewaarborgd. Tevens vraagt de VVD-fractie of de regering een
overzicht kan geven van de verschillende vergunningvoorwaarden in de
verschillende lidstaten.
De vergunningeisen voor beheerders van icbe’s zijn opgenomen in de
richtlijn instellingen voor collectieve beleggingen in effecten.12 Deze
vergunningeisen zijn Europees geharmoniseerd en daarmee is gewaarborgd dat de toezichthouders in de verschillende lidstaten dezelfde
minimale vergunningeisen toepassen.
De leden van de D66-fractie vragen de regering hoe wordt gewaarborgd
dat icbe’s niet kunnen worden gebruikt voor frauduleuze praktijken vanuit
het buitenland en hoe het toezicht is geregeld op de kwaliteit van de
vergunningverlening in andere landen.
De eisen die worden gesteld aan de vergunning voor beheerders van
icbe’s zijn vastgelegd in de richtlijn instellingen voor collectieve belegging
in effecten en derhalve Europees geharmoniseerd. Alle Europese
toezichthouders dienen te toetsen of de beheerder voldoet aan de
voorgeschreven vergunningeisen. Indien door een buitenlandse
beheerder deelnemingsrechten in een icbe worden aangeboden in
Nederland dient de beheerder te voldoen aan de regels op grond van het
ingevolge het Deel Gedragstoezicht financiële ondernemingen bepaalde.
De AFM kan besluiten dat een beheerder van een icbe niet langer een
bepaalde icbe met zetel in Nederland mag beheren indien deze niet
voldoet aan hetgeen bij of krachtens de Wet op het financieel toezicht
(Wft) is bepaald.13
Reputatievereiste vvgb-houders
De leden van de CDA-fractie vragen de regering wat heeft geleid tot
instelling van het doorlopend reputatievereiste. Werd gebrek aan
vakbekwaamheid geconstateerd? Het lid van de BBB-fractie vraagt of de
regering kan toelichten waarom zij dit reputatievereiste nodig acht.
Uit artikel 3:99 Wft volgt dat de vvgb-houder niet alleen bij aanvang van
het vvgb-houderschap maar doorlopend aan het vereiste van betrouwbaarheid dient te voldoen. Het andere element van reputatie, de vakbekwaamheid, geldt op dit moment echter niet als een doorlopend vereiste
en wordt dus alleen bij aanvang van het vvgb-houderschap getoetst.
Hierdoor kan de toezichthouder geen volle beoordeling maken van de
reputatie van personen die na de vvgb-verlening tot het bestuur van de
rechtspersoon toetreden en kan de toezichthouder evenmin tot
hertoetsing op vakbekwaamheid overgaan, als gewijzigde feiten of
omstandigheden daartoe aanleiding geven. Dat betekent in de praktijk een
uitholling van het reputatievereiste. De regering acht het om die reden
11

Stb. 2013, 228.
Richtlijn 2009/65/EG van het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli
2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde
instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s) (PbEU 2009, L 302).
13
Artikel 1:58, derde lid, Wft.
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

14

wenselijk dat de toetsing op vakbekwaamheid niet enkel werkt als een
momentopname bij aanvang van het vvgb-houderschap. Ook uit de
regeling voor gekwalificeerde deelnemingen in de richtlijn kapitaalvereisten kan worden afgeleid dat het reputatievereiste, en niet enkel het
element betrouwbaarheid, als een doorlopend vereiste kan worden
beschouwd, dat dient te worden meegenomen in het kader van het
doorlopend toezicht op de prudente en gezonde bedrijfsvoering van de
betreffende doelonderneming.14
De leden van de CDA-fractie vragen wat de verwachting is hoe vaak de
toezichthouder doorlopende toetsing zal uitvoeren.
DNB heeft aangegeven uit te gaan van een naar schatting gemiddeld
aantal van 50 toetsingen op jaarbasis.15 Het gaat daarbij om toetsingen als
gevolg van wisselingen binnen het bestuur van rechtspersonen die
houder zijn van een vvgb, waarbij nieuwe bestuurders zullen moeten
getoetst.16
5 Regeldruk
De leden van de fracties van VVD en ChristenUnie vragen of de onderdelen voor advies zijn voorgelegd aan de AFM en DNB en wat daarvan de
resultaten waren.
De AFM en DNB zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van de
onderdelen van dit voorstel die relevant zijn voor hun (toezicht)taken.
Waar nodig zijn de onderdelen aangepast naar aanleiding van hun
opmerkingen. Meer specifiek gaat het om de volgende onderdelen:
• De wettelijke regeling voor de rekening met afgescheiden vermogen is
in nauw overleg met beide toezichthouders tot stand gekomen. Zij
hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van
die wettelijke regeling.
• De onderdelen over de heffingsstabiliteit zijn in samenspraak met
beide toezichthouders tot stand gekomen.
• Het onderdeel over de uitbreiding van de accountantscontrole op
financiële staten naar betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen is voor advies voorgelegd aan DNB.
• De artikelen over het lichtere regime voor kleine buitenlandse
beheerders van een beleggingsinstelling en de artikelen met betrekking tot de beheerder van een icbe zijn getoetst door de AFM.
• Bij het voorstel om het vereiste van vakbekwaamheid voor vvgbhouders doorlopend te maken gaat het om de uitbreiding van een
bestaande bevoegdheid met beperkte effecten voor DNB. Een
uitvoeringstoets is daarom niet gevraagd. Vanzelfsprekend is wel nauw
met DNB afgestemd over de vormgeving van het voorstel en de
onderbouwing daarvan.
Het lid van de BBB-fractie vraagt of de regering nader kan toelichten of
deze implementatie voor meer of minder regeldruk zorgt. Dit lid vraagt
daarnaast of de regering nader kan toelichten of en hoe deze implementatie getoetst is aan de praktijk.

14

Zie artikel 23, eerste lid, aanhef en onder a, en artikel 26, tweede lid, van Richtlijn 2013/36/EU
van het Europees parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf
van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen
2006/48/EG en 2006/49/EG (PbEU 2013, L 176).
15
Dit cijfer is gebaseerd op het aantal betrouwbaarheidstoetsingen bij wisselingen in het bestuur
in 2021 en 2020.
16
Vanwege de overgangsbepaling (artikel XI) leidt dit onderdeel niet tot incidentele kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

15

In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is uiteengezet tot welke
regeldrukkosten het voorstel leidt. Het gaat daarbij om alle investeringen
en inspanningen die burgers of bedrijven moeten doen of verrichten om
te voldoen aan de verplichtingen uit het wetsvoorstel. De regeldrukkosten
van dit voorstel bedragen in totaal € 134.140 per jaar. Het betreft kosten
voor betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen om hun jaarrekening van een accountantscontrole te voorzien en kosten voor rechtspersonen die houder zijn van een verklaring van geen bezwaar voor een
gekwalificeerde deelneming in een financiële onderneming. Het voorstel
is daarnaast voorgelegd aan het Adviescollege Toetsing Regeldruk, dat
geen aanvullende opmerkingen heeft gemaakt.
Het voorstel is aan de praktijk voorgelegd door het op internetconsultatie.nl te plaatsen. Tijdens de consultatieperiode hebben tien partijen een
reactie op het voorstel gegeven.17 Daarnaast zijn de relevante onderdelen
van het voorstel voorgelegd aan DNB en de AFM.
II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel XII
De leden van de CDA-fractie vragen naar de redenen om de wet een
gedifferentieerde inwerkingtreding te geven.
Dit wetsvoorstel is een verzamelwetsvoorstel dat bestaat uit verschillende
losse onderwerpen op het terrein van de financiële markten. Het kan zijn
dat een spoedige inwerkingtreding voor bepaalde onderdelen wenselijk is,
bijvoorbeeld omdat het gaat om (herstel van) implementatie of omdat het
onderdeel tegemoet komt aan een spoedeisend probleem. Tegelijkertijd
kan voor andere onderdelen een andere, latere datum van inwerkingtreding meer voor de hand liggen, bijvoorbeeld omdat de regelgeving op
een lager niveau nader moet worden uitgewerkt. Om te kunnen differentiëren is er gekozen voor inwerkingtreding bij koninklijk besluit waarbij
voor de verschillende onderdelen een verschillend tijdstip kan worden
gehanteerd. De intentie is wel om alle onderdelen die daarvoor in
aanmerking komen op een vast verandermoment (1 januari of 1 juli) in
werking te laten treden. Om belanghebbenden de tijd te gunnen zich voor
te bereiden op de wet, is het ook de bedoeling dat tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding van de wet minstens drie maanden
verstrijken.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

17

De reacties zijn, voor zover openbaar, te raadplegen op https://internetconsultatie.nl/
wijzigingswetfm2022/reacties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 950, nr. 6

16