Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

533
Vragen van de leden Peters en
Vendrik (beiden GroenLinks) aan de
ministers van Defensie en voor
Ontwikkelingssamenwerking over het
bezoek van een delegatie van de
Nederlandse krijgsmacht aan
Rwanda. (Ingezonden 2 oktober 2009)
1
Bent u op de hoogte van het bezoek
dat een delegatie van de Nederlandse
krijgsmacht in september aan
Rwanda bracht? Is het waar dat de
mogelijkheden tot samenwerking met
het Rwandese leger zijn onderzocht?1

genomen beslissing om de
begrotingsteun aan Rwanda stop te
zetten? Zo nee, waarom niet?
5
Wat is het doel van een eventuele
samenwerking met het Rwandese
leger? Ziet u een ingang om Rwanda
aan te spreken op de voortdurende
straffeloosheid?
6
Betreffen de positieve woorden van
de Nederlandse militairen een
officieel diplomatiek standpunt of
gaat het om uitspraken op
persoonlijke titel?
1

2
Is het u bekend dat aangezien het
Rwandese leger op grote schaal
betrokken is geweest bij
mensenrechtenschendingen en
oorlogsmisdaden in Oost-Congo, het
Commonwealth Human Rights
Initiative een lidmaatschap van
Rwanda van de Commonwealth
afraadde?2
3
Vind u het acceptabel dat de
Nederlandse krijgsmacht de
mogelijkheid tot samenwerking met
een ander leger toetst, dat tot op
heden heeft geweigerd onderzoek te
doen naar schendingen van
mensenrechten die het mogelijk zelf
heeft gepleegd? Zo ja, waarom?

allAfrica.com, 23 september 2009: «Rwanda:
Dutch Military Officials Hail Rwanda’s Judicial
System»
http://allafrica.com/stories/200909240219.html
2
CHRI, 2009: «Rwanda’s Application for
Membership of the Commonwealth: Report
and Recommendations of the Commonwealth
Human Rights Initiative» http://
www.humanrightsinitiative.org/publications/
hradvocacy/rwanda%27s_application_for_
membership_of_the_commonwealth.pdf

Antwoord
Antwoord van de ministers
Verhagen (Buitenlandse Zaken), Van
Middelkoop (Defensie) en Koenders
(Ontwikkelingssamenwerking)
(ontvangen 3 november 2009)

met Nederland op het gebied van
militair recht.
2
Ja.
3
Rwanda werkt aan de opbouw van
een goed functionerend,
gedisciplineerd leger. Uit het oogpunt
van regionale stabiliteit is dit van
groot belang. In dit licht moet ook het
bezoek van de Nederlandse delegatie
gezien worden. Samenwerking
tussen Nederland en Rwanda op het
gebied van militair recht betekent niet
dat eventuele eerdere misstanden
van het Rwandese leger worden
genegeerd. Integendeel, Nederland is
actief betrokken bij het in kaart
brengen van misstanden in de DRC
en de mogelijke rol van Rwanda
daarin. In de antwoorden op eerdere
vragen van uw Kamer (nr. 3105 (2008)
en nr. 3383 (2009)) bent u daarover
geïnformeerd. Zoals bekend heeft
Rwanda eerder een lijst beschikbaar
gesteld van namen van Rwanda
Patriotic Front (RPF)-soldaten en
-officieren die door militaire
rechtbanken zijn veroordeeld voor de
misdaden van destijds. Van een
weigering onderzoek te doen naar in
het verleden gepleegde
mensenrechtenschendingen van het
eigen leger is geen sprake.

4
Is een dergelijke samenwerking
strijdig met de in december 2008

1
Ja, van 20 tot 26 september 2009
bezocht een delegatie van enkele
militaire juristen Rwanda op verzoek
van de Rwandese overheid, in het
kader van mogelijke samenwerking

KVR38209
2009Z17898
0910tkkvr533
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

4
Nee. Algemene begrotingssteun is
slechts één instrument. In het geval
van Rwanda is besloten om dit
instrument niet in te zetten in de

1137

bilaterale ontwikkelingsrelatie. In de
brieven aan uw Kamer van 25 maart
jl. (29237, nr 87), 3 juli jl. (29 237, nr.
101) en 2 oktober jl. is de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking
uitgebreid ingegaan op de
beweegredenen die daaraan ten
grondslag liggen. Dat betekent echter
niet dat de gehele
partnerschapsrelatie met Rwanda,
inclusief samenwerking op het gebied
van militair recht, is stopgezet.
5
Samenwerking met het Rwandese
leger is gericht op het stabiliseren
van de Grote Merenregio en het
bevorderen van een verantwoorde
deelname van Afrikaanse troepen aan
vredesoperaties. Nederland levert
reeds een financiële bijdrage aan
«peace keeper» trainingen van
Rwandese troepen voor de
VN/AU-operatie UNAMID. Dit
geschiedt via het Amerikaanse
ACOTA-programma, dat zich richt op
de training van Afrikaanse troepen
voor Afrikaanse vredesoperaties,
conform VN-standaarden. In UNAMID
is het effect van training door het
ACOTA-programma zeer positief
gebleken. Daarnaast wordt nu
mogelijke samenwerking op het
gebied van militaire rechtspraak
onderzocht. Versterking van de
militair juridische functie van het
Rwandese leger en verbetering van
militaire rechtspraak komt het
verantwoordelijk handelen van
militairen ten goede. Voor het
antwoord op uw vraag over
straffeloosheid verwijzen wij naar het
antwoord op vraag 3.
6
De kop van het artikel «Rwanda:
Dutch Military Officials Hail Rwanda’s
Judicial System» suggereert ten
onrechte dat daarover uitspraken zijn
gedaan. Na het bijwonen van een
zitting van de meervoudige kamer
van het Rwandese Hoog Militair
Gerechtshof heeft de delegatieleider
opgemerkt dat de zitting
professioneel was opgezet met
daartoe opgeleide juristen zoals een
raadsman, een militair aanklager en
militaire rechters.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1138