1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

35 014

Verdrag tussen de regering van het Koninkrijk
der Nederlanden en de regering van Australië
inzake olievoorraadovereenkomsten; Canberra,
13 juni 2018

A/ Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend luidt
(artikel 26, vijfde lid, van de Wet op de Raad
van State)

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
6 september 2018.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 6 oktober 2018.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 13 juni 2018 te Canberra tot stand gekomen verdrag
tussen de regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van
Australië inzake olievoorraadovereenkomsten (Trb. 2018, nr. 83).

Den Haag, 4 september 2018

Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor het Europese deel van Nederland gevraagd.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-35014-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 35 014, nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
1. Algemeen
In deze toelichtende nota wordt mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken het op 13 juni 2018 te Canberra tot stand gekomen Verdrag
tussen de regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van
Australië inzake olievoorraadovereenkomsten, toegelicht. Dit verdrag
heeft tot doel om Australië de mogelijkheid te bieden om op Nederlands
grondgebied minimum voorraden aardolieproducten aan te houden ten
behoeve van de eigen voorraadverplichting.
Hoewel in het verdrag de regeringen als partijen worden genoemd, zal het
verdrag gelden tussen de staten.
Naar aanleiding van de oliecrisis in de jaren zeventig van de vorige eeuw
is in internationaal verband besloten dat het wenselijk is de voorzieningszekerheid van aardolie te vergroten door middel van het aanhouden van
een minimum aardolievoorraad die kan worden ingezet in tijden van een
onderbreking of verstoring in de aanvoer van aardolie. Dit uitgangspunt
heeft zijn beslag gekregen in de op 18 november 1974 te Parijs tot stand
gekomen Overeenkomst inzake een Internationaal Energieprogramma
(Trb. 1975, 47; laatstelijk Trb. 1980, 183) (hierna: IEP Overeenkomst).
Ingevolge artikel 2, tweede lid, van de IEP Overeenkomst hebben de
deelnemende landen, waaronder ook (het Europese deel van) Nederland,
de verplichting ervoor te zorgen dat te allen tijde bepaalde minimum
voorraden aardolie of aardolieproducten voor crisisomstandigheden voor
handen zijn. Binnen de Europese Unie geldt een vergelijkbare verplichting
ingevolge artikel 3, eerste lid, van Richtlijn nr. 2009/119/EG van de Raad
van 14 september 2009 houdende verplichting voor de lidstaten om
minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te
houden (PbEU 2009, L 265). De internationale regelgeving maakt het
mogelijk dat voorraden die liggen op het grondgebied van de ene staat,
meetellen ter dekking van de voorraadverplichting van een andere staat.
In Nederland is aan de internationale voorraadverplichting invulling
gegeven door middel van de Wet voorraadvorming aardolieproducten
2012 (hierna: Wva 2012). Onder de Wva 2012 is de internationale
verplichting tot het aanhouden van crisisvoorraden, die kunnen worden
ingezet bij problemen in de aanvoer van aardolie, verdeeld tussen het
aardoliebedrijfsleven (circa 20%) en de Stichting Centraal Orgaan
Voorraadvorming Aardolieproducten (hierna: COVA). COVA is hiertoe
belast met een wettelijke taak. Voor Nederland geldt dat de voorraden
enkel kunnen worden aangehouden in Nederland of een andere lidstaat
van de Europese Unie (artikel 8, eerste lid, Wva 2012).
Daarnaast is het mogelijk dat andere landen aan hun voorraadverplichting
voldoen door middel van voorraden die in Nederland liggen. In Nederland
liggen verhoudingsgewijs veel aardolievoorraden die eigendom zijn van
buitenlandse bedrijven en hier liggen ter dekking van de voorraadplicht
van andere landen. Op grond van artikel 3 van de bijlage bij de IEP
Overeenkomst is het mogelijk een voorraad in een ander land toe te
rekenen aan de eigen voorraadverplichting (en niet bij de verplichting van
het land waar zij wordt aangehouden) als beide landen zijn overeengekomen dat er in geval van een crisissituatie geen belemmeringen worden
opgeworpen tegen de overbrenging van de voorraden naar het betreffende land. Dat vereist een (bilateraal) verdrag waarin dergelijke afspraken
worden gemaakt. Een dergelijk verdrag is bijvoorbeeld het op 1 april 2008
te Wellington gesloten Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 35 014, nr. 1

2

Nieuw-Zeeland inzake het aanhouden van voorraden ruwe aardolie,
aardolieproducten en onverwerkte oliën (Trb. 2008, 93).
Het onderhavige verdrag vormt de basis voor Australië om in Nederland
gereserveerde voorraden in aanmerking te kunnen laten komen voor de
invulling van de eigen internationale verplichting. Deze mogelijkheid is
niet wederzijds omdat het in Nederland niet is toegestaan voorraden aan
te houden in landen buiten de Europese Unie (artikel 8, eerste lid, Wva
2012). Het verdrag voorziet in een individuele toestemmingsprocedure
voor het aanhouden van de voorraden waarbij, wat betreft de voorraden
die in Nederland aanwezig zijn en die worden meegerekend voor de
Australische verplichting, per geval toestemming noodzakelijk is van de
bevoegde autoriteit. In Nederland is de bevoegde autoriteit de Minister
van Economische Zaken en Klimaat. Voorts is in het verdrag een
voorwaarde opgenomen die stelt dat de Nederlandse regering een
gevraagde levering van de gecontracteerde olie niet zal belemmeren. Het
verdrag biedt economische kansen voor in Nederland gevestigde
oliebedrijven.
2. Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1 geeft een omschrijving van diverse in het verdrag voorkomende
begrippen. Zo is in onderdeel (a) opgenomen wie de «bevoegde autoriteiten» in beide landen zijn. In Australië is dit het Ministerie van Milieu en
Energie. In Nederland is dit de Minister van Economische Zaken en
Klimaat. In onderdeel (b) is het begrip «entiteit» omschreven als een
rechtspersoon of een instantie die voorraden aanhoudt ten behoeve van
het vergemakkelijken van de nakoming door Australië van zijn voorraadverplichtingen. Daarnaast is in onderdeel (e) aangegeven dat onder
«olievoorraden» wordt verstaan voorraden van ruwe olie, aardolieproducten en onverwerkte oliën, die vallen onder artikel 1 van de bijlage bij
de IEP Overeenkomst.
Onderdeel (f) bevat een omschrijving van het begrip «olievoorraadovereenkomsten». Dit zijn de commerciële overeenkomsten over de olievoorraden die tot doel hebben bij te dragen aan de Australische olievoorraad.
Het kan daarbij zowel gaan om een overeenkomst op grond waarvan olie
wordt aangehouden in Nederland als om een overeenkomst op grond
waarvan een reservering wordt bedongen die door een entiteit kan
worden ingeroepen in geval van een voorraadcrisis.
Uit artikel 2 volgt het doel van het verdrag. Dat is, blijkens het eerste lid,
om het voor Australië mogelijk te maken om te voldoen aan de voorraadverplichting op grond van de IEP Overeenkomst. Het verdrag maakt het
hiertoe mogelijk dat er in Nederland olievoorraden worden aangehouden
die worden toegerekend aan de Australische voorraad. Uit het derde lid
volgt dat de voorraden in Nederland kunnen worden aangehouden ter
dekking van de Australische voorraad door de bevoegde autoriteit van
Australië, door een Australische entiteit of door een andere entiteit die
olievoorraden in Nederland aanhoudt ten behoeve van de bevoegde
autoriteit van Australië.
Artikel 3 betreft de reikwijdte van het verdrag. Het verdrag is van
toepassing op olievoorraden die onderhevig zijn aan de toestemmingsverplichting op grond van artikel 6 van het verdrag.
Uit artikel 4 volgt dat het toezicht op de uitvoering van het verdrag bij de
bevoegde autoriteiten van Australië en Nederland ligt.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 35 014, nr. 1

3

Artikel 5 brengt tot uitdrukking dat zowel de bevoegde autoriteit van
Australië, als een Australische entiteit overeenkomsten kunnen sluiten
over het aanhouden van olievoorraden in Nederland. Deze olievoorraadovereenkomsten moeten worden geaccepteerd door de bevoegde
autoriteiten van beide landen. De procedure die hiervoor gevolgd moet
worden, is neergelegd in artikel 6.
Artikel 6 beschrijft de stappen van de procedure tot aanvaarding van het
aanhouden van voorraden. Op grond van het eerste lid zal de bevoegde
autoriteit van Australië jaarlijks met de bevoegde autoriteit van Nederland
contact hebben over de hoeveelheden olievoorraden waarover overeenkomsten kunnen worden afgesloten. Uit het tweede lid volgt dat de
bevoegde autoriteit van Australië de gesloten olievoorraadovereenkomsten notificeert bij de bevoegde autoriteit van Nederland. Geregeld is
ook wanneer de notificatie plaatsvindt en welke gegevens daarbij worden
verstrekt. Belangrijke wijzigingen van deze gegevens worden op grond
van het vierde lid doorgegeven aan de bevoegde autoriteit van Nederland.
Op grond van het derde lid informeert de bevoegde autoriteit van
Nederland de bevoegde autoriteit van Australië of de olievoorraadovereenkomst wordt aanvaard. Het vijfde lid bevat een speciale regeling voor
het intrekken van een aanvaarding van een olievoorraadovereenkomst.
Tot slot vloeit uit het zesde lid voort dat de beide bevoegde autoriteiten
kunnen besluiten dat in bijzondere gevallen andere termijnen worden
gehanteerd dan geregeld in artikel 6.
Artikel 7 bepaalt dat het recht, dat bedongen is met betrekking tot een
olievoorraad door middel van een olievoorraadovereenkomst, kan worden
uitgeoefend in het geval de verplichtingen van Australië onder de IEP
Overeenkomst worden geactiveerd om bij een onderbreking of een
verstoring in de aanvoer van aardolie noodmaatregelen te treffen.
Uit artikel 8 volgt dat wanneer de situatie beschreven in artikel 7 zich
voordoet, de bevoegde autoriteit van Australië de bevoegde autoriteit van
Nederland daarvan op de hoogte stelt.
Artikel 9 biedt Australië de zekerheid dat de entiteit die voorraden
aanhoudt in Nederland te allen tijde over zijn producten kan beschikken.
Daartoe wordt bepaald dat Nederland geen belemmeringen opwerpt
tegen de verwijdering van de olievoorraden uit Nederland en de
verplaatsing daarvan naar Australië. Deze bepaling is van groot belang
voor een goede werking van een systeem waarbij in het buitenland
gelegen voorraden kunnen worden gerekend tot de binnenlandse
voorraad.
Artikel 10, eerste lid, bepaalt dat de verdragspartijen zo spoedig mogelijk
met elkaar zullen overleggen wanneer:
– één van beide partijen te maken krijgt met een voorraadcrisis die
gevolgen kan hebben voor de olievoorraden waarop het verdrag van
toepassing is;
– er sprake is van omstandigheden die gevolgen kunnen hebben voor de
uitoefening van rechten met betrekking tot de olievoorraden waarop
het verdrag van toepassing is;
– bij één van de partijen vragen rijzen over de interpretatie of toepassing
van het verdrag;
– één van de partijen een aanpassing van het verdrag wenst.
Uit het tweede lid van dit artikel vloeit voort dat geschillen tussen de
verdragspartijen die voortkomen uit de interpretatie, uitvoering of
toepassing van het verdrag worden beslecht door middel van een overleg
via de diplomatieke kanalen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 35 014, nr. 1

4

Artikel 11 bevat de gebruikelijke slotbepalingen voor een bilateraal
verdrag. In het vierde lid is bepaald dat de verdragspartijen het verdrag
niet zullen opzeggen tijdens een oliecrisis. Dit is van belang omdat het
juist tijdens een oliecrisis noodzakelijk is dat olievoorraden kunnen
worden verplaatst en dat daartegen geen belemmeringen worden
opgeworpen (zie artikel 9).
3. Een ieder verbindende bepalingen
Naar het oordeel van de regering bevat dit verdrag een aantal een ieder
verbindende bepalingen in de zin van de artikelen 93 en 94 van de
Grondwet, die aan een rechtssubject rechtstreeks rechten toekennen of
plichten opleggen. Dit betreft met name de artikelen 5, 7 en 9 van het
verdrag.
4. Koninkrijkspositie
Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, zal het verdrag, evenals de IEP
Overeenkomst, alleen voor het Europese deel van Nederland gelden.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 35 014, nr. 1

5