Bijlage 5. Bijlage Onderbouwing en Evaluatie van het voorstel (CW3.1)
[Voortgang uitrol windenergie op zee en vormgeving vergunningverlening kavels VI en VII
windenergiegebied Hollandse Kust (west) en DGKE-E / 21235650]
Op basis van Artikel 3.1 in de comptabiliteitswet wordt bij voorstellen een toelichting verwacht op
nagestreefde doelstellingen, doeltreffendheid, doelmatigheid, ingezette beleidsinstrumenten en
financiële gevolgen voor het Rijk en, waar mogelijk, maatschappelijke sectoren. Voorstellen die tot
een substantiële beleidswijziging leiden dienen ook een evaluatieparagraaf te bevatten conform de
motie Van Weyenberg en Dijkgraaf. Met deze bijlage wordt invulling gegeven aan de vereiste
toelichtingen, die mogelijk verder worden aangevuld bij opvolgende Kamerbrieven. Deze bijlage is
onderdeel van een pilot die in het kader van de Operatie Inzicht in Kwaliteit wordt uitgevoerd om
de vindbaarheid van de vereiste toelichtingen te vergroten.
Onderdeel

Nagestreefde doelen

Ingezette
beleidsinstrument(en)

Financiële gevolgen
voor het Rijk

Financiële gevolgen
voor maatschappelijke
sectoren – als van
toepassing

Nagestreefde
doeltreffendheid

Toelichting
Een succesvolle en subsidievrije doorgroei van windenergie op de
Nederlandse Noordzee binnen de randvoorwaarden van het
energiesysteem en ecosysteem en naargelang de principes van de
Nationale omgevingsvisie, Noordzeeakkoord en Klimaatakkoord.
Daarbij focust het instrument wat betreft Kavel VI Hollandse Kust
(west) op ecologische innovatie en wat betreft kavel VII Hollandse
Kust (west) op systeemintegratie.
De vergelijkende toets met financieel bod, dit instrument heeft zijn
grondslag in de Wet windenergie op zee zoals deze na de wijziging
van die wet dit najaar komt te luiden.

Bij elk van de vergunningen worden voor de eerste keer de kosten
van de milieueffectenrapportage (MER) en door RVO uitgevoerde
locatie-studies ter waarde van ca. € 13,5 miljoen in rekening
gebracht. Dit is in totaal een bedrag van € 27 miljoen aan
opbrengsten voor het Rijk. Daarbij zal de opbrengst van het
financiële bod ook ten bate komen van de algemene
Rijksmiddelen. De hoogte hiervan is afhankelijk van de hoogte van
het financiële bod van de partij aan wie de vergunning zal worden
verleend. Tot slot zijn er mogelijk ook positieve financiële
langetermijneffecten naargelang de nog in te dienen en te
beoordelen aanvragen op het gebied van ecologische innovatie en
systeemintegratie.
De kosten worden gedragen door de winnaar(s) van de
vergunning(en) van de kavels binnen windenergiegebied Hollandse
Kust (west). Deze kosten worden meegewogen in de businesscase
van deze kavels die de vergunningaanvragers overwegen. Daarbij
leidt tevens vergelijkende toets tot kostenverhogende maatregelen
gedragen door marktpartijen. De overheid beoordeelt de
voorstellen in het kader van de vergelijkende toets op de kwaliteit
en niet de financiële gevolgen voor marktpartijen.
Momenteel is ex-ante is niet bekend wat de oplossingen op het
vlak van ecologie en systeemintegratie respectievelijk zullen
worden. Er worden namelijk innovatieve oplossingen gevraagd in
de vergelijkende toets. Wel is bekend dat op beide gebieden werk
nodig is om de doorgroei van windenergie op zee te
bewerkstelligen binnen geldende randvoorwaarden.
Dit instrument is bij uitstek geschikt en doeltreffend in deze
situatie.

Na zorgvuldige vormgeving, geïnformeerd door publieke en
private partijen, ngo’s en kennisinstellingen, geeft dit











sturingsmechanisme expliciete prikkels af om de markt te
laten pionieren in, voor kavel VI ecologische innovatie, en voor
kavel VII (grootschalige) uitrol van systeemintegratie
oplossingen. Ook stimuleert deze procedure voor elk van de
kavels de markt om kennis te delen over projecten en
innovaties van algemeen belang. Dit is additioneel aan wat
reeds is voorgeschreven in de kavelbesluiten.
Op deze wijze dragen de investeringen, innovaties en
kennisdeling zowel bij op praktische wijze als qua
kennisontwikkeling en toekomstige toepassingen. Hiermee
wordt inzicht verkregen in wat verwacht kan worden, of zelfs
verplicht, bij toekomstige windenergie-op-zee-parken.
Naast de nadruk op de kwalitatieve aspecten van het
instrument, waarborgt het financiële bod dat de kavels ook
tegen een eerlijke(re) waarde worden vergund. Daarbij stellen
de financiële opbrengsten het Rijk in staat om deze te
investeren in projecten van algemeen belang zoals besloten in
bijvoorbeeld de begrotingscyclus.
Ook wordt de markt ook middels overige criteria en
aanvullende regels geprikkeld om de zekerheid van realisatie
van het windpark te waarborgen en zoveel mogelijk bij te
dragen aan de energievoorziening.
De beoordeling van de ingediende aanvragen door een
onafhankelijke expertcommissie waarborgt dat de meest
succesvolle aanvraag ook het meeste bijdraagt aan de
gevraagde prestaties en effecten. Dit leidt tot het verstrekken
van de vergunning aan de partij met de meeste doeltreffende
investeringen.
Dat de vergelijkende toets een doeltreffend beleidsinstrument
is wordt onderbouwd door de succesvolle vergunning van
ambitieuze aanvragen van Hollandse Kust (zuid) (kavels I-IV)
en Hollandse Kust (noord) (kavel V). De eerste parken hiervan
worden momenteel gebouwd. De toevoeging van een
financieel bod is een volgende stap.

De Wet windenergie op zee voorziet vier opties om een kavel te
vergunnen; veilen, vergelijkende toets met financieel bod,
vergelijkende toets zonder financieel bod en subsidie verstrekken.

Nagestreefde
doelmatigheid

Zoals genoemd is momenteel ex-ante niet bekend welke
oplossingen op het vlak van ecologie en systeemintegratie
respectievelijk worden ontwikkeld. Dit maakt het stellen van
minimumvoorwaarden op voorhand bij bijvoorbeeld een veiling of
kavelbesluit niet mogelijk. Tevens weten we dat beide kavels een
significante marktwaarde vertegenwoordigen, echter schatten wij
in dat dit vooralsnog te marginaal in om een veilingprocedure voor
te stellen. Echter, om het verband tussen kosten en opbrengsten
inzichtelijk te maken en de kavels tegen een eerlijke(re) prijs te
vergunnen is de toevoeging van een financieel bod wenselijk.
Hiermee is de vergelijkende toets met een financieel bod het
meest geëigende instrument om de kavels binnen het Hollandse
Kust (west) windenergiegebied te vergunnen.
Door de vergelijkende toets zodanig vorm te geven, worden
innovaties, maatregelen en oplossingen gerealiseerd in elke stap
tot het realiseren van een windpark: bij het ontwerp, bouw en
exploitatie. Deze aanpak draagt op integrale wijze bij aan het
bereiken de beoogde effecten op het gebied van ecologische
innovatie en systeemintegratie. Vele van deze effecten kunnen niet
achteraf of tegen lagere kosten worden geborgd dan vanaf meet af
aan te zijn meegenomen in de vergunningsaanvraag.

Daarbij wordt met het financiële bod informatie verkregen over
wat marktpartijen kunnen leveren tegen welke prijs. Dit biedt
waardevolle inzichten in hoeverre bepaalde innovaties en
maatregelen in toekomstige parken kunnen worden verwacht of
zelfs verplicht. Ook biedt het inzicht in de businesscase voor
windparken op zee en welke toekomstige vergunningsprocedures
hier het beste op aansluiten.
Daarbij zijn bij de vormgeving van dit instrumentarium relevante
publieke en private partijen, ngo’s en kennisinstellingen nauw
betrokken. Hiermee wordt in voldoende tijd voorzien voor
marktpartijen en consortia om een sterke aanvraag in te dienen
die tevens het beste de door het Rijk nagestreefde doelen bereikt.

Evaluatieparagraaf (of
en hoe)

Nadat de vergunning van de winnaar onherroepelijk is wordt de
tender door RVO geëvalueerd, zodat nieuwe inzichten weer kunnen
worden gebruikt voor de vormgeving van toekomstige tenders
wind op zee. Dit is in lijn met de wijze waarop voorgaande tenders
zijn geëvalueerd.
Het feit dat voor deze twee kavels is besloten dat de vergelijkende
toets met financieel bod de meest geëigende procedure voor
vergunningverlening is, betekent niet dat dit ook geldt voor
toekomstige vergunningen voor windenergie op zee.

Indicatieve hulpvragen voor het invullen van de CW3.1 bijlage
Onderdeel
Nagestreefde doelen
Ingezette beleidsinstrument(en)
Financiële gevolgen voor het Rijk
Financiële gevolgen voor
maatschappelijke sectoren – als van
toepassing
Nagestreefde doeltreffendheid

Nagestreefde doelmatigheid
Evaluatieparagraaf (of en hoe)

Hulpvragen
Welke doelen worden nagestreefd met het voorstel
in termen van beoogde prestaties en effecten?
Welke beleidsinstrumenten worden ingezet om
deze doelen te realiseren?
Welke gevolgen heeft het voorstel voor de
Rijksbegroting?
Welke financiële gevolgen heeft het voorstel voor
maatschappelijke sectoren?
Op welke wijze en in welke mate wordt verwacht
dat het beleidsinstrumentarium gaat bijdragen aan
de beoogde prestaties en effecten? (beknopte
beleidstheorie)
Waarom is het voorgestelde instrumentarium een
efficiënte manier om de beoogde prestaties en
effecten te bereiken?
Wordt het voorstel gemonitord en geëvalueerd, en
zo ja, hoe?