Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

LANDELIJK

9999 - Landelijk

Aantal inwoners

Intramurale locatie

17.280.325

Kenmerken
van
Nederland

Er zijn gemiddeld
18 locaties per
1.000 klanten in
Nederland

Stedelijkheid

Dit zijn dus
1.399.706
18%
75-plussers
in Nederland

Aandeel
15%
75-plussers

8,1%

dunbevolkt

9999 - Landelijk

dichtbevolkt 189.422

85%

122.814

260.956
225.067

86.925

160.348

82%

51.280
2025

2030

2035

2040
22.206

Huidige vraagontwikkeling
Aantal
Wlz-klanten

171.999

9999
- Landelijk
Waarvan
in eigen 30.274
woonomgeving
Waarvan
intramuraal en
geclusterd VPT
15%

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

15%

141.725

21,6%

21,7%

20,7%

2020

20,2%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

189.422

2025

82%

Actief wachtenden
Dit is 1,3% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

1.729

eigen woonomgeving
Niet-actief
19.377
wachtenden

2,4%
8,4%

21,6%

21,6%

15%

21,7%
2030

2025

Verwacht landelijk tekort
aan Wlz-zorgaanbod

47,4%
82%

20,7%

20,2%
2018

2018

8,1%

Intramuraal

VV4

2035

122.814

86.925

51.280

2040
22.206

46,8%

Dit is 14,0% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,5%

2040

eigen woonomgeving

18%

85%

2035

VV8/9/10

2,4%
2,5% geclusterde zorg vs.
189.422
Ontwikkeling
verhouding
8,1%
8,4%
160.348
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 89%.

2019

225.067
85%

2019

VV5

2040

160.348

260.956

Op de wachtlijst

2035

225.067

9999 - Landelijk

18%

2030

260.956

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

82%

47,4%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

18%
2,5%
8,1%

85%

0

Ontwikkeling ZZP-mix

2,4%
8,4%

46,8%

Verwachte vraagontwikkeling

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar160.348
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

122.814

260.956
0
225.067
189.422

2020

2025

2030

2035

86.925

2040
51.280

2030

2040
In 2040
moeten 122.814 extra klanten van
22.206
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

21,7%
2,4%
8,4%

2,5%
8,1%

1 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg
LANDELIJK

Specifieke kenmerken van de
zorgkantoorregio’s

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Als zorgkantoren trekken we gezamenlijk op rond
de grote maatschappelijke opdracht om toegang te
blijven geven tot goede verpleging en verzorging in de
(langdurige) zorg voor kwetsbare ouderen in de komende
jaren. Wij willen samen met andere veldpartijen onze rol
pakken bij die grote veranderingen rond het organiseren
van wonen met zorg voor kwetsbare ouderen.

In nagenoeg alle regio’s hebben zorgkantoren afspraken
met (een deel van de) gemeenten in de regio. Deze
afspraken zijn vooral gericht op het sociaal domein
(Wmo), ondersteuning en zorg. Zeker in die gemeenten
waar wonen en zorg aparte portefeuilles (van
wethouders in de gemeenteraad) zijn, kent men elkaar
veelal alleen maar rond zorg.
In een paar regio’s is de relatie al gelegd met de
gemeenten op het gebied van wonen. Dat gaat
makkelijker als de betreffende gemeente wonen en zorg
bij 1 wethouder heeft belegd of als de wethouders met
wonen of zorg in hun portefeuille nauw samenwerken.

In elke regio wordt gewerkt aan een regiovisie,
stip op de horizon, visiedocument of zijn er
concrete acties benoemd. Echter in geen enkele
regio is een uitvoeringsagenda aanwezig rond het
capaciteitsvraagstuk. Er wordt wel melding gedaan
van oplossingsrichtingen. Deze worden vooral ingezet
op meer zorg buiten het verpleeghuis, in de vorm van
een volledig pakket thuis (VPT) en een modulair pakket
thuis (MPT). Ook worden als oplossingen genoemd het
efficiënter inrichten van de keten, het bouwen van
verpleeghuisplaatsen en technologie. Vaak wordt
genoemd dat er overleg noodzakelijk is met gemeenten,
woningbouwverenigingen en zorgaanbieders
(woonzorg-agenda over de domeinen heen).

De specifieke kenmerken van de zorgkantoorregio’s
verschillen wel van elkaar, maar de demografische
verschillen zijn klein. In iedere zorgkantoorregio
verwachten we richting 2040 bijna een verdubbeling
van het aantal kwetsbare ouderen!

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
De zorginkopers hebben over het algemeen een
goed beeld van het aanbod van zorg voor specifieke
doelgroepen in de regio.
We zien in de langdurige zorg een toename van het
aantal mensen met een psychogeriatrische aandoening
en onbegrepen gedrag. Ook het aantal ouder wordende
mensen met GGZ-problematiek en mensen met een
(niet-westerse) migratieachtergrond neemt toe.
Zorgaanbieders willen hun zorgaanbod ook afstemmen
op die doelgroepen, omdat hun zorgvraag vaak verschilt
van die van andere Wlz-klanten met psychogeriatrische
problematiek.
De (kleine) groepen klanten met een hoog-complexe
zorgvraag (LVHC-klanten) komen steeds beter in beeld
Zorgaanbieders in veel regio’s zijn bezig om invulling te
geven aan het spreidingsvraagstuk van het zorgaanbod
voor deze specifieke doelgroepen. Zorgkantoren vinden
het belangrijk dat er voldoende aandacht is en blijft
voor deze klanten met een hoog-complexe zorgvraag.
Landelijk is daarvoor ook aandacht op basis van het
KPMG-rapport ‘Expertisecentra langdurige zorg (Wlz)’
(mei 2019).

Alle zorgverzekeraars maken op dit moment
regiobeelden en veelal proberen de zorgkantoren daarop
aan te sluiten met hun data en informatie. In die regio’s
waar dat lukt, krijgen partijen een goed beeld van het
totale zorgpalet en de tussenliggende knelpunten/
grensvlakken, waarvoor partijen gezamenlijke
oplossingen moeten vinden.
De volwassenheid en formalisering van
samenwerkingsverbanden wisselt
De meeste zorgkantoren zijn in gesprek met de
zorgverzekeraar (en een deel daarvan doet dat eigenlijk
al jaren van nature, maar zeer recent pas echt datadriven). Het overgrote deel van de zorgkantoren
is ook in gesprek met de gemeenten (al dan niet in
samenwerkingsverbanden als in de Wmo-regio’s).
In sommige zorgkantoorregio’s is de samenwerking
tussen verschillende partijen rond ondersteuning en zorg
al gemeengoed. Daar werken veldpartijen bijvoorbeeld
met convenanten.

Zorgkantoren verkennen een samenwerking met de
Taskforce Wonen en Zorg
Met deze samenwerking willen we de nadere
kennismaking op het gebied van wonen met de
gemeenten in gang zetten. De eerste pilot hebben
we al gezamenlijk opgepakt en er volgen nog 5
kennismakingen tussen de zorginkoper van de
zorgkantoorregio en de wethouders wonen in de
gemeenten in die zorgkantoorregio. Het doel is om
de kennismaking te verbreden en vervolgens de
uitwisseling van data te verkennen. We gaan op deze
manier een goede basis leggen voor kennismaking en
data-uitwisseling in alle zorgkantoorregio’s.

Innovatieve concepten in de
regio
Digitale zorg heeft een enorme boost gekregen
door de COVID-19-pandemie. Innovaties worden
ingezet om arbeidsbesparing te bereiken. Hiervoor is
kennisbundeling, een lerende houding en samenwerking
nodig.
In veel regio’s worden projecten uitgevoerd om de
digitale vaardigheden van medewerkers te verbeteren.

2 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg
LANDELIJK

Een goed voorbeeld daarvan is het probeerlab in
Twente. Zorgaanbieders kunnen innovatieve producten
voor een korte periode lenen en uitproberen. In de
dagelijkse praktijk kunnen zorgaanbieders producten
testen of uitproberen en daarna onderbouwd en
doordacht overgaan tot implementatie van specifieke
toepassingen. Daarbij worden de kwaliteitsgelden (15%)
ingezet.

Dit levert echter nog geen extra capaciteit op.
Zorgkantoren zijn in verreweg de meeste regio’s in
gesprek met alle zorgaanbieders over hun strategische
huisvestingsplannen.

Uit onderzoek in opdracht van VWS blijkt dat per
Wlz-klant 65 m2 gebouwd wordt.
(bron: Rigo Research en Advies: Zorg met verblijf >> wonen met zorg
financiële en overige gevolgen voor burgers, zorginstellingen, corporaties
en andere investeerders en overheden (oktober, 2008)).

De kosten van het bouwen bedragen (normatief)
€ 3.000 per m2.

Innovaties worden ook toegepast om de inzet van arbeid
en arbeidskrachten te verbeteren of arbeid te besparen.
Een goed voorbeeld daarvan is de samenwerking
tussen zorgaanbieders rond de inzet van de specialist
ouderengeneeskunde (SO). In verreweg de meeste regio’s
werken zorgaanbieders samen om de beschikbaarheid
en inzetbaarheid van de SO’s beter te waarborgen.

Zorgaanbieders ervaren onzekerheid over toekomstig
beleid rondom het scheiden van wonen en zorg
Er staat druk op de betaalbaarheid van de Wlz.
Zorgkantoren zien dat de bouwontwikkeling van
zorgaanbieders vaak uitbreiding betekent op bestaande
locaties. Daarmee creëren zorgaanbieders bij lange na
niet voldoende extra vastgoedcapaciteit om invulling
te kunnen geven aan de verwachte zorgvraagstijging.
Zorgaanbieders zoeken naar nieuwe concepten van
wonen met zorg die echt toekomstgericht zijn, de
zogenaamde ‘tussenvoorzieningen’.

Innovatie moet breed worden bekeken
Naast kennis opdoen is het ook noodzakelijk om kennis te
delen en samenwerkingsverbanden rondom innovaties
in te richten. Zorgkantoren geven goede voorbeelden in
de komende jaren een podium, gericht op meer en betere
kennisdeling en het elkaar laten zien van de meerwaarde
van innovaties.

Verwachte extra zorg- en
investeringskosten in 2025

Zorgkantoren en zorgaanbieders zoeken naar
alternatieven voor intramurale zorg, want dat sluit aan
bij de wensen van klanten en vermindert de omvang
van de investeringen. Dit kan zorgaanbod zijn in de
eigen woonomgeving van de klant, of zorgaanbod
in zogenaamde ‘tussenvoorzieningen’ (op basis van
scheiden van wonen en zorg). Hoe meer zorgaanbod in
de eigen woonomgeving van de klant of op basis van
scheiden van wonen en zorg kan worden geleverd, hoe
lager de investeringskosten voor vastgoed.

Bouwplannen in Nederland
Op dit moment is er geen compleet overzicht van
alle bouwplannen in de diverse regio’s. De COVID-19pandemie maakte dat een uitvraag daarnaar onder
zorgaanbieders niet wenselijk was, gezien de enorme
druk op de zorg.
Bij bijna alle zorgaanbieders staan kleinere of grotere
bouw- en verbouwactiviteiten op de planning.
Daarnaast focussen zorgaanbieders zich ook op de
mogelijkheden van zorg thuis. Deze plannen bespreken
de zorgaanbieders met de zorgkantoren.
Zorgaanbieders zetten in op het verbeteren van
het woon- en leefcomfort voor klanten en op het
werkcomfort voor medewerkers. Ze nemen daartoe
slimme installaties en zorgtechnologie bewust op in hun
bouwplannen.

Zorgkantoren verwachten dat Wlz-zorgaanbieders
in 2025 zorg moeten organiseren voor 25.000 extra
klanten. Dit aantal ligt hoger dan in de beleidsarme
prognose van TNO. Zorgkantoren nemen dit aantal
klanten als uitgangspunt, omdat zij vinden dat dit een
zorgvuldig en een realistisch beeld geeft. Zorgkantoren
monitoren jaarlijks hoe de daadwerkelijke stijging van de
zorgvraag verloopt en rapporteren ieder kwartaal over
de ontwikkeling van de wachttijden per regio.
De jaarlijkse extra zorgkosten voor 25.000 klanten
bedragen € 2,432 mrd
Dit hebben zorgkantoren berekend op basis van huidig
prijspeil en een gemiddeld ZZP profiel van 5VV (NZamaximumtarief € 266,47).

Het grootste deel van deze investeringskosten moet
op korte termijn worden aangetrokken om voldoende
zekerheden te hebben over tijdige beschikbaarheid voor
deze toekomstige Wlz-klanten.
De grondkosten zijn regionaal bepaald
De verschillen in grondprijzen tussen regio’s of
gemeenten zijn heel groot. Bovendien kunnen die
grondprijzen ook snel wijzigen. We hebben daarom
geen indicatie daarover opgenomen, maar ook deze
grondkosten kunnen flink oplopen en wegen zwaar bij
investeringsbeslissingen.

Zorgaanbieders kijken nadrukkelijk ook naar
andere manieren van zorg leveren via innovatie en
arbeidsbesparing om in de toekomstige zorgvraag te
kunnen blijven voorzien.

De investeringskosten in vastgoed voor 25.000 extra
klanten in 2025 bedragen € 4,875 mrd als we alle vraag
invullen met intramuraal zorgaanbod.
Als voor alle extra klanten intramuraal zorgaanbod moet
worden gecreëerd, moeten zorgaanbieders investeren in
vastgoed.

3 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg
LANDELIJK

Wat gaan we gezamenlijk doen voor meer
vastgoed- en zorgcapaciteit in de regio’s?

Aanpak zorgkantoren
Fase 1:
Voorbereiden (2020)
l Oplevering 31 regioplannen,

1 landelijk plan en
conclusies/aanbevelingen
Fase 2:
Allianties vormen (2021)

Aanbevelingen
regionale aanpak

Randvoorwaarden en
stelselwijzigingen

1. Krijg zicht op de regio

1. Maak een woon-zorg-agenda
over domeinen heen

2. Kom NU gezamenlijk in actie
l

Creëer oplossingen in de eigen
woonomgeving van de klant

l

Creëer oplossingen die arbeid
besparen

l Komen tot resultaatafspraken
l

Fase 3:
Bouwen en realiseren
(2021 – 2025)
l 25.000 aanvullende plekken

realiseren
Fase 4:
Toezicht nieuwe toetreders
(doorlopend)
l Toetsing op geschiktheid

nieuwe partijen

Zet innovaties in zodat
medewerkers zorg met
aandacht kunnen blijven leveren

3. Maak concrete (bouw)plannen
en toekomstbestendige
samenwerkingsafspraken met
elkaar
4. Monitor de voortgang om in 2025
ook daadwerkelijk 25.000 extra
klanten te kunnen voorzien van
zorg

2. Gebruik zicht op de regio’s in
belang van de toekomstige
kwetsbare ouderen
3. Biedt regelruimte voor
innovaties, koppel niet alle
middelen aan de klant
4. Zorg voor toekomstbestendige
financiering van zowel
vastgoed- als zorgcapaciteit
5. Faciliteer de samenwerking in de
regio met landelijke regie, zodat
samenwerkingspartners zich
ondersteund voelen om zorg te
organiseren voor 25.000 extra
klanten

4 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

CBS (83502NED)

Bron

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

Peildatum/
periode

01-01-2019

Peildatum/
periode

01-04-2020

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en alle
inwoners is.

Toelichting

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlz-klanten,
soms bewust, op intramurale opname, deze
klanten (met status Actief Wachtend en status
Niet Actief Wachtend) maken we hier inzichtelijk
ten opzichte van het totaal aantal klanten dat
intramuraal in zorg is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij de
bron, de peildatum of periode en geven
wij een toelichting op de vraag.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met minstens
3-26 (kleinschalig) declarerende klanten die een
zorgvraag hebben

Peildatum/
periode

2020

Toelichting

Op dit kaartje is de spreiding van het intramurale
zorgaanbod in de regio opgenomen, in relatie tot
het aantal inwoners per km2.

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO) MPT
en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag zorgkantoren,
ongeclusterd VPT: Pivots BP - 2018 / 2019 (TNO)

Peildatum/
periode

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Toelichting

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen en
hoeveel procent van de Wlz-klanten zorg in een
thuissituatie ontvangt (MPT en ongeclusterd VPT).

Ontwikkeling ZZP-mix
Bron

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/
periode

2018 en 2019

Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

5 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met welke
stakeholders en met welk doel. Dit kan impact hebben op
het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen. Dit kan
gericht zijn op met innovatie langer thuis wonen, maar
ook innovatieve woonzorgconcepten, nieuwe innovatieve
samenwerkingsverbanden, arbeidsbesparende innovaties
etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie tot
de toekomstige zorgvraag.

6 van 6

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

AMSTELLAND EN DE MEERLANDEN

5516 - Zorgkantoor Amstelland en De Meerlanden

Aantal inwoners

Intramurale locatie

320.130

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
20%
75-plussers

7,8%

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 14 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.175

dunbevolkt

Landelijk
22%
gemiddelde
is 8,1%.

3.669

1.702

5516 - Zorgkantoor Amstelland en De Meerlanden
3.142

dichtbevolkt

2.243

80%

2.615

78%

648
2025

2030

2035

2040
276

Huidige vraagontwikkeling

2.349

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

20%

1,3%
4,2%

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

5516
- Zorgkantoor
Amstelland en De Meerlanden
Waarvan
in eigen
509
woonomgeving

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

80%

53,9%

16,8%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
22%

20%

1.840

78%

54,5%

16,2%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

Dit is 1,4% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,3%
4,2%

23,8%

2030

2035

27

20%

eigen woonomgeving

2030

22%

53,9%

429

80%

54,5%
78%

16,8%

Dit is 21,8% van het aantal
opgenomen
1,3% Wlz-klanten.

16,2%
2018

2018

3,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

2025

2019

Intramuraal

2.615

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 87%.

2019

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

1.175

648

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 2.243
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

1.702

aan Wlz-zorgaanbod

3.142
1,3%
1,3%
2.615
Ontwikkeling
verhouding
3,6% geclusterde zorg vs.
4,2%
2.243
zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
24,4%
23,8%

78%

Actief wachtenden

2.243
2025

3.669

80%

2040

3.142

5516 - Zorgkantoor Amstelland en
De Meerlanden
Verwacht
regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

3.669

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

24,4%

23,8%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

22%

1,3%
3,6%

2025

276

1.702

3.669
3.142
2.615

0

2020

2025

2030

2035

1.175

2040
648

2030

2040 moeten 1.702 extra klanten van
In 2040
276
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

24,4%
1,3%
4,2%

1,3%
3,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
AMSTELLAND EN DE MEERLANDEN

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

De zorgkantoorregio Amstelland en de Meerlanden
(AM) bestaat uit de gemeenten Amstelveen,
Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Aalsmeer en
Uithoorn.

Binnen de regio AM staan locaties met een
christelijke en katholieke signatuur. Ook is
er een locatie waar men bekend is met de
gebruiken binnen het Joodse geloof. Er zijn nog
niet veel voorzieningen met betrekking tot de
specifieke doelgroepen en is er met behulp van de
transitiemiddelen een analyse uitgevoerd rond
specifieke doelgroepen. Men heeft met behulp
van een onderzoek, dat is uitgevoerd door TNO in
opdracht van Alzheimer Nederland (2016), data in
kaart gebracht met een schatting van het landelijk
aantal klanten binnen de specifieke doelgroepen
in 2019 en de groei naar 2025. Hieruit heeft men
in de regio AM drie specifieke doelgroepen nader
onderzocht, mede omdat men zorgen heeft dat
deze doelgroepen te weinig aandacht krijgen:

De regio ligt deels ‘onder de rook van’ Amsterdam,
maar heeft deels ook een meer landelijk karakter.
Met andere woorden, het omvat zowel een deel
van de ‘ring’, als van het ‘oog’ van de Randstad.
De regio is relatief dichtbevolkt. Hierbij is een
groot verschil tussen de stedelijkheid van de
verschillende gemeenten. De helft van de bevolking
woont in de gemeente Haarlemmermeer, die
een relatief lage bevolkingsdichtheid heeft.
Amstelveen, daarentegen, wordt gekenmerkt
als zeer sterk stedelijk en heeft een relatief hoge
bevolkingsdichtheid.
Het aantal 75-plussers ligt iets onder het landelijk
gemiddelde. Dit wordt sterk bepaald door het
aandeel 75-plussers in de Haarlemmermeer.
Daarentegen ligt de grijze druk (de druk die
de gepensioneerde bevolking uitoefent op de
werkende bevolking) hoger dan het landelijk
niveau.
Bijna een derde van de bevolking heeft een
migratieachtergrond, waarbij in Amstelveen
zelfs meer dan 40% van de inwoners een andere
achtergrond heeft; grotendeels werkende expats.
Dit is flink hoger dan het landelijk percentage van
immigranten (expats en niet-Nederlanders).
De nabijheid van Amsterdam, dat zelf weinig
expansiemogelijkheden heeft, geeft extra druk op
de wachtlijsten en bouwdrang binnen de regio.

●

Ouderen met probleemgedrag*:
2019: 739 / 2025: 880

●

Ouderen met geronto-psychiatrie:
2019: 1432 / 2025: 1642

●

Jonge mensen met dementie:
2019: 268 / 2025: 314

De verwachte stijging vanaf 2025 van het totaal
aantal mensen met dementie wordt veroorzaakt
door de vergrijzing. Omdat jonge mensen met
dementie worden getroffen vóór de vergrijzing,
stijgt hun aantal niet evenredig mee na 2020. In
Amstelveen (regio AM) is dagbesteding opgezet voor
jonge mensen met dementie. Recent onderzoek
toont aan dat het aantal jonge mensen met
dementie minder snel groeit, als gevolg van betere
behandeling van o.a. hart- en vaatziekten en het
opleidingsniveaus van burgers.
Ouderen met een niet westerse achtergrond
representeren bijna een derde van de bevolking
in AM. Van deze doelgroep is bekend dat deze
minder transparant is, men houdt ouderen
met probleemgedrag vaker uit het beeld van
zorgverleners en probeert dit meer binnenshuis op
te vangen met familie.

Anticiperen op de behoeften en wensen van klanten
in overige doelgroepen, bijvoorbeeld die klanten
die behoren tot de LHBTI-groep, is lastig, omdat
hier helaas nog altijd weinig transparantie over
bestaat.
*Momenteel loopt er landelijk een definitiediscussie
voor “probleemgedrag” en kunnen de aantallen fluctueren
afhankelijk hiervan.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
In de zorgkantoorregio AM wordt in diverse
gemeenten samengewerkt met zorgaanbieders,
gemeenten en woningbouwcorporaties en
worden er gemeentelijke samenwerkingsagenda’s
opgesteld.
Gezamenlijke knelpunten hierin zijn de ontwikkeling
van zorg- en huisvestingsvragen en hoe hierin te
voorzien in de komende jaren.
We kijken naar de verschillende mogelijkheden rond
woonvormen, welke worden besproken tijdens de
bijeenkomsten rondom huisvestingsvraagstukken.
Hoe blijven burgers langer zelfstandig wonen is
hierin een belangrijke vraag.
Er worden problemen/uitdagingen beschreven
als bijvoorbeeld een gebrek aan bouwgrond,
het herijken van bestemmingsplannen,
arbeidsmarktontwikkelingen, welke innovatiemogelijkheden passen bij welke zorg en de
financiële middelen/(on)mogelijkheden daarbij.
De regionale samenwerking om de beschikbaarheid
van crisisbedden efficiënter in te zetten staat nog
op de to-do-lijst.
Daarnaast heeft het zorgkantoor verschillende
afspraken gemaakt met de zorgaanbieders, die
worden gefinancierd uit de transitiemiddelen. Deze
afspraken hebben te maken met de arbeidsmarkt
(werving, zijinstroom, doorstroom, oriëntatiebanen,
behoud van personeel) opleiding, begeleiding van
nieuw personeel op de werkvloer, planning en inzet
personeel, innovatie en expertise (bijvoorbeeld
expertisecentrum dementie).

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
AMSTELLAND EN DE MEERLANDEN

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De uitvoeringsagenda in Amstelland en de
Meerlanden is nog niet vastgesteld. Samen
met zorgaanbieders, werkgeversorganisatie en
gemeenten in de regio wordt hard gewerkt om in
2021 een gezamenlijk gedragen ‘stip op de horizon’
op te leveren. Op verschillende tafels (bestuurlijk
en bij de transitiemiddelen) lopen hierover
constructieve gesprekken.
Daarnaast voert het zorgkantoor gesprekken over
dit onderwerp met gemeenten (o.a. Amstelveen en
Haarlemmermeer) en woningbouwcorporaties.

Innovatieve concepten
in de regio
Er zijn diverse technologische innovaties te
benoemen in de regio AM. Vanaf 2018 (tijdstip van
toekenning van de Transitiemiddelen) is een project
opgestart dat gericht is op innovatie in de zorg. Ook
vanuit de kwaliteitsplannen zijn projecten rondom
innovatie ontstaan. Deze innovaties kwamen
veelal voort uit de krapte op de arbeidsmarkt,
waarbij het doel van de innovaties is om enerzijds
het personeel te ondersteunen en de efficiëntie te
verhogen en anderzijds om de kwaliteit van leven
van de klanten te verhogen door zelfstandigheid
en zelfredzaamheid te bevorderen. Door de COVID19-pandemie hebben innovaties op gebied van
digitale zorg en digitaal contact een enorme
vlucht genomen. Hieruit blijkt dat een crisis voor
snelheid in innovatie zorgt. Zo werden er eerst
digicoaches ingezet om de digitale vaardigheden
van het verzorgend personeel te vergroten. Deze
digicoaches hebben ook een grote rol gespeeld bij
het beeldbellen tijdens de landelijke lockdown.

Slim incontinentiemateriaal, slimme vloeren,
verlichting en leefcirkels zijn ook innovaties waar
men mee bezig is. Daarnaast is men nu bezig met
de ontwikkeling van de werkplek van de toekomst
en het clusteren van een keten aan innovatieve
hulpmiddelen. Dit zijn diverse hulpmiddelen die
gekoppeld zijn, om in te spelen op de behoefte
van de klant (bijvoorbeeld hartslag, verlichting,
leefcirkels, bewegingsdetectie en ECD) en op het
gedrag van de klant; bijvoorbeeld bij onrust.
Organisaties dienen sensitief te zijn voor de
verander- en innovatiecapaciteiten van hun
medewerkers. Daarbij dient de organisatie
draagvlak te creëren voor innovatie en waar
nodig de juiste begeleiding aan te bieden aan haar
medewerkers. Daarnaast is het zorgkantoor ook
van mening dat in de wirwar van technologische
innovaties niet alle middelen altijd en overal
toepasbaar zijn. Er wordt in sommige situaties
om een onevenredige investering of verbouwing
gevraagd. Het blijft een zaak van individuele
toepasbaarheid en maatwerk. Het zorgkantoor
ziet een meerwaarde in het combineren van
technologische innovaties.

Bouwplannen in de regio
De afgelopen jaren heeft het zorgkantoor van Zorg
en Zekerheid moeten toelichten aan stakeholders
(o.a. zorgaanbieders, VWS en NZa) dat er
onvoldoende budgettair kader beschikbaar was om
te voorzien in de (te verwachten) Wlz-zorgvraag.
Tot voor kort hing er een grote generieke korting
boven de markt voor de zorgkantoorregio. Om
die reden is er de afgelopen jaren meer gedacht in
termen van consolidatie, in plaats van in te spelen
op de zorgvraag van (over)morgen.
Gelukkig lijkt het erop dat de vernieuwde
indicatoren binnen de laatste versie van het
verdeelmodel van het budgettair kader beter
rekening houden met de regio AM van Zorg en
Zekerheid en bijbehorend benodigd budget. Het
zorgkantoor is momenteel (sinds 2020) bezig om
bouwplannen te inventariseren. Zorg en Zekerheid
hoopt samen met de zorgaanbieders in de regio per
sector verder hierover in gesprek te gaan om op die
manier de (on)mogelijkheden te bespreken.
De komende tijd werken we in AM samen met
de zorgaanbieders aan het formuleren van een
(gezamenlijke) stip op de horizon. Dit is een mooi
startpunt om het gesprek aan te gaan over wat er
nodig (en haalbaar) is voor de komende jaren.
Graag benoemen we daarnaast dat het
zorgkantoor de komende jaren flink zal inzetten
op de groei van geclusterde vormen van
zorg (VPT & MPT). Wij proberen stakeholders
(vertegenwoordigers van klanten, zorgaanbieders,
gemeenten, investeerders en andere) bij elkaar te
brengen. Gezamenlijk kunnen we op die manier
binnen de regio zoveel mogelijk voorzien in de
woonbehoefte. Dit is een belangrijk element in
het efficiënt en doelmatig leveren van zorg, maar
vooral in het belang van het welbevinden van de
klant.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

AMSTERDAM

5515 - Zorgkantoor Amsterdam

Aantal inwoners

Intramurale locatie

891.865

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
14%
75-plussers

dunbevolkt

Landelijk
18%
gemiddelde
is 8,1%.

4,9%

Gelijk aantal locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

9.783

5515 - Zorgkantoor Amsterdam
8.143

dichtbevolkt

6.568

82%

1.961
2025

2030

2035

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

14%
2,3%
8,7%

woonomgeving

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV7.

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

21,1%

86%

45,1%

22,0%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
18% VPT

14%

4.284

82%

46,7%

20,6%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.380
2025

Actief wachtenden
Dit is 0,9% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,3%
8,7%

21,8%

2035

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 112%.

2019
eigen woonomgeving

5.176

aan Wlz-zorgaanbod
3.536

2,3%
2,8%
6.568
Ontwikkeling
verhouding
geclusterde zorg vs.
8,7%
8,8%
5.380

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
21,8%

43

14%

21,1%
2030

2025
18%

45,1%

658

86%

46,7%
82%

22,0%

Dit is 14,3% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,8%

20,6%
2018

2018

8,8%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

2019

Intramuraal

2030

9.783

82%

2040

8.143

8.143

86%

2035

6.568

5515 - Zorgkantoor Amsterdam Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

9.783

5515
- Zorgkantoor
Amsterdam
Waarvan
in eigen
927
21,8%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

18%

2,8%
8,8%

2040
773

Huidige vraagontwikkeling

5.211

5.176

5.380

86%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 18 locaties per
1.000 klanten. Landelijk
gezien zijn dit ook
gemiddeld 18 locaties. 3.536

VV6

eigen woonomgeving

2035

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 5.380
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

1.961

2040
9.783
8.143

5.176

0
2020

6.568

773

2025

2030

2035

3.536

2040
1.961

2030

2040 moeten 5.176 extra klanten van
In 2040
773thuis,
verpleegzorg worden voorzien, zowel
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

21,1%
2,3%
8,7%

2,8%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
AMSTERDAM

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De zorgkantoorregio Amsterdam bestaat
uit de gemeente(n) Amsterdam en Diemen.
De gemeente Amsterdam is met ca. 882.000
inwoners de grootste stad van Nederland. Diemen
is met ca 28.000 inwoners veel kleiner. Beide
gemeenten maken onderdeel uit van de Wmoregio Amsterdam-Amstelland. De gemeente
Amsterdam is ingedeeld in zeven stadsdelen. De
bevolkingsopbouw verschilt sterk per stadsdeel
(bron: regioanalyse Zilveren Kruis Zorgkantoor).

Gezamenlijk bieden Wlz-zorgaanbieders
in Amsterdam een breed palet aan zorg en
ondersteuning voor alle V&V-klanten. Er zijn
signalen dat bepaalde groepen, bijvoorbeeld
klanten met een psychiatrische achtergrond en/of
Niet Aangeboren Hersenletsel, niet tijdig binnen de
stad een plek kunnen krijgen. In 2020 onderzoeken
we hoe het zorgaanbod ook voor deze groep
vergroot en verbeterd kan worden.

In 2020/2021 willen we in zorgkantoorregio
Amsterdam bereiken dat er voor iedere Wlz klant
een passend zorgaanbod is, waardoor de klant zo
lang mogelijk thuis kan blijven.

Amsterdam is een jonge stad met minder 75+’ers
dan andere zorgkantoorregio’s van Zilveren Kruis.
Het huidige aantal Wlz-geïndiceerden is minder
dan verwacht kan worden in de regio.
De stedelijke bevolkingsdichtheid is hoger dan
gemiddeld in andere zorgkantoorregio’s, ook
in vergelijking met een stad als Rotterdam.
Veel Amsterdammers wonen op een minder
toegankelijke woonetage, waardoor er eerder risico
is op een verminderd sociaal netwerk. Daarbij is
het aantal alleenstaanden eveneens hoger dan
gemiddeld. Beide kenmerken kunnen invloed
hebben op het (toekomstig) verwacht hogere
zorggebruik (bron: regioanalyse Zilveren Kruis
Zorgkantoor).

De groep klanten met een niet-westerse migratie­
achtergrond is sterk ondervertegenwoordigd
in Amsterdam en in de Wlz ouderenzorg in het
algemeen. Terwijl de verwachting is dat de
vraag vanuit deze groep door demografische
ontwikkelingen en culturele aanpassing sterk zal
groeien. Amsterdamse zorgaanbieders roepen we
op om aanvullend zorgaanbod voor deze groep te
ontwikkelen (bron: regioanalyse Zilveren Kruis).

In 2019 heeft het project ‘Groei van de Stad’ verder
vorm gekregen. De verwachting is dat Amsterdam
in 2040 groeit met ca. 140.000 inwoners (bron:
project rapportage). Er vinden overleggen plaats
om er voor te zorgen dat ook in het nieuwe gedeelte
van de stad voldoende zorg- en ondersteuning
geleverd kan worden.
Samen met de gemeente onderneemt Zilveren Kruis
verscheidene initiatieven om de zorg en welzijn
voor de Amsterdamse burger beter op elkaar af
te stemmen. Gezamenlijk zorgen we voor zorg en
ondersteuning op de juiste plek. Een voorbeeld
hiervan is de Sociale Benadering Dementie, maar
ook een project als ‘Beter Samen in Noord’* kan als
goed voorbeeld genoemd worden. Daarin werkt
Zilveren Kruis samen met alle stakeholders om de
gezondheid van de bewoners van AmsterdamNoord te verbeteren.
Daarnaast is in 2019 de Stadsbrede Coalitie
Amsterdam gevormd. De deelnemende partijen
zijn: de gemeente Amsterdam, Cliëntenbelang,
Sigra (inclusief commitment van de grootste
zorg en welzijnsorganisaties) en Zilveren Kruis
(zorgverzekeraar en zorgkantoor). Deze partijen
pakken hun regierol en hebben een werkagenda
opgesteld onder de naam “Amsterdam Gezond en
Vitaal”. Het achterliggende idee is dat maatregelen
genomen moeten worden om de zorg toegankelijk
te houden voor de Amsterdammers. Veelal zien
we dat betere afstemming tussen financiers
en uitvoerders en kennisdeling de kwaliteit en
effectiviteit van zorg al een stap verder brengt.

*www.betersameninnoord.nl

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
AMSTERDAM

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Er zijn en worden afspraken in regionaal verband
gemaakt met de zorgaanbieders en gemeente.

●

Werken is Leren, leren is werken’.
Dit project is gericht op het bouwen van een
goed leer/werkklimaat. Deze zienswijze en
praktijk is goed aangeslagen in Amsterdam en
heeft ook landelijk als voorbeeld gediend. Voor
2020 hebben verschillende zorgaanbieders
dit voorbeeld overgenomen in hun
kwaliteitsplannen.

●

‘Strategisch Amsterdams platform
personeelsplanning’.
Samen met de onderwijsinstellingen is een
instrument ontwikkeld waarbij leerlingen
en zorgaanbieders tijdig kunnen aangeven
wanneer welke stages gewenst of nodig zijn. Veel
administratief werk wordt hierbij overbodig.
Nog belangrijker is de aanname dat de ‘uitval’
van leerlingen door deze werkwijze veel geringer
wordt omdat de stages beter aansluiten bij de
leerbehoefte.

●

Zorgen voor voldoende Wlz-vastgoedcapaciteit.
Uitgangspunten zijn (pre-corona) 600 plaatsen
in 2025 er bij.

●

Uitbreiding van ca 2.00o plekken van
geclusterde woonvormen waardoor ouderen
langer thuis te kunnen blijven wonen.

●

Zorgen voor soepelere overgangen in de
zorgketen, vooral keten-dementie, maar ook bij
spoedeisende zorg (voor ouderen).

●

Samen met zorgaanbieders en gemeente
kwantitatief monitoren van aanbod en spiegelen
aan verwachte vraagontwikkeling.

●

‘Warme overdracht, zachte landing’.
De overgang van thuis naar een verpleeghuis
loopt vaak abrupt. Met dit project is
geïnvesteerd in het verkrijgen van de juiste
kennis en verwachtingen, van zowel de klant en
zijn/haar directe omgeving, als het verpleeghuis.
Dit project heeft een positieve stimulans
gehad op de verschillende intakeprocedures.
In 2020 hebben verscheidene zorgorganisaties
de uitkomsten van dit project vertaald naar
plannen voor het Kwaliteitsbudget.

●

‘Samenwerken met naasten, ook als het moeilijk
wordt’.
In dit project zijn handelswijzen geïnventariseerd
en ontwikkeld voor het geval dat het contact
met directe naasten van de klant niet optimaal
verloopt. Familieleden en anderen kunnen
hoge verwachtingen hebben van de zorg.
Medewerkers vinden het soms lastig om hier
goed op in te spelen en ook grenzen te stellen.
Ook dit onderwerp blijft een aandachtspunt.

●

Inventarisatie en stimulering implementatie
van technologische vernieuwingen.
Hieronder vallen deelprojecten omtrent
digivaardigheden en slim incontinentiemateriaal

●

Project VPT in de Wijk.
VPT als alternatief voor intramurale opnames
wordt actief aangeboden door zorgaanbieders.

Bouwplannen in de regio
Er is planvorming gaande omtrent:
●

240 (structurele) plekken in het pand van het
voormalig Slotervaart ziekenhuis per 2021,

●

100 plekken in bestaand vastgoed van
zorgaanbieders per2025.

●

30 plekken Steigereiland 2021/2022

●

58 plekken Amstel III (2022)

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

APELDOORN, ZUTPHEN EN OMSTREKEN

5506 - Zorgkantoor Apeldoorn, Zutphen en omstreken

Aantal inwoners

Intramurale locatie

316.030

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
13%
75-plussers

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 23 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.626

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

16%

9,6%

5.435

2.280

5506 - Zorgkantoor Apeldoorn, Zutphen en omstre

87%

4.781

dichtbevolkt

3.562

84%

4.117

961
2025

2030

2035

2040
407

Huidige vraagontwikkeling

4.063

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

13%
4,2%
10,6%

18,3%

17,9%

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

5506
- Zorgkantoor
Apeldoorn, Zutphen en omstreken
Waarvan
in eigen
650
woonomgeving

87%

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

45,6%

21,1%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
16% VPT

13%

84%

47,6%

19,7%

3.413

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

3.562

2025

2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

3,8%
11,2%

18,3%

4.117

2030

2035

2040

VV8/9/10

eigen woonomgeving

aan Wlz-zorgaanbod
1.626

4.781

3,8%
4,2%
4.117geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
3.562
11,2%
10,6%
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

31

18,3%
13%

17,9%
2030

2025
16%

45,6%

2019

Intramuraal

5.435
4.781

2.280

84%

Actief wachtenden

2040

5506 - Zorgkantoor Apeldoorn, Zutphen
en omstreken
Verwacht regionaal
tekort

Op de wachtlijst

Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2035

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 72%.

2019

5.435

87%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

16%

3,8%
11,2%

2025

421

87%

47,6%
84%

21,1%

Dit is 13,3% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

19,7%
2018

2018

4,2%
10,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

2035

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 3.562
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

961

2040
407

2.280

0
5.435
4.781
4.117

2020

2025

2030

2035

1.626

2040
961

2030

2040moeten 2.280 extra klanten van
In 2040
407
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

17,9%
3,8%

4,2%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

APELDOORN, ZUTPHEN EN OMSTREKEN

Specifieke kenmerken
van de regio
Over de regio
De zorgkantoorregio Apeldoorn/Zutphen bestaat
uit 6 gemeenten: Heerde, Epe, Apeldoorn, Zutphen,
Brummen en Lochem. Deze gemeenten vormen
samen 1 Wmo-regio. Uit de bijeenkomsten die
Zilveren Kruis Zorgkantoor georganiseerd heeft
in 2018 en 2019 voor de regio Apeldoorn/Zutphen
naar aanleiding van de beschikbare transitiegelden
vanuit VWS, is gebleken dat de behoefte (en
noodzaak) tot samenwerken steeds groter wordt.
Op thema’s weet men elkaar nu te vinden, maar
het concreet maken van de afspraken die volgen
uit de thema’s verloopt moeizaam. In 2020 is
gestart met het ontwikkelen van een regiovisie op
ouderenzorg en daarbij het maken van afspraken
over samenwerken.

Kenmerken regionale bevolking
In 2019 telde Apeldoorn/Zutphen 318.000 inwoners,
waarvan 30.528 ouder is dan 75 jaar. Dit aantal is
hoger dan het gemiddelde van Zilveren Kruis.
Het valt op dat er een grote aandeel van mensen
met een gemiddelde SES (sociaal economische
status) en een lagere bevolkingsdichtheid per
km2 ten opzichte van het landelijk gemiddelde
is. Ouderen in Apeldoorn/Zutphen zijn minder
vaak alleenstaand en hebben minder vaak een
migratieachtergrond dan gemiddeld in Nederland.
De afgelopen jaren zijn verhoudingsgewijs 4VV en
5VV gestegen en zijn 6VV en 7VV afgenomen (bron:
regioanalyse Zilveren Kruis Zorgkantoor).

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

In de regio Apeldoorn/Zutphen kopen wij in
Beekbergen en Apeldoorn specialistische
intramurale zorg in voor klanten met de
diagnose Korsakov en Huntington. Deze zorg is
geconcentreerd op één locatie om goede kwaliteit
van zorg te waarborgen. Deze locatie vervult
hiermee ook een bovenregionale functie, wat
inhoudt dat er klanten uit het hele land naar toe
verwezen kunnen worden.

In 2020/2021 willen we als zorgkantoor Apeldoorn/
Zutphen samen met de zorgaanbieders bereiken dat
er voor iedere Wlz klant een passend zorgaanbod
is, waardoor de klant zo lang mogelijk thuis kan
blijven. Ook is het van belang dat er een goede
coördinatie binnen het zorglandschap is.

In Beekbergen is ook een afdeling voor de
Chronisch Psychiatrische Verpleeghuisbewoners,
hier is specifieke kennis en deskundigheid en er
wordt nauw samengewerkt met de GGZ. Voor
deze doelgroep voeren we met de zorgaanbieder
gezamenlijk een innovatieproject uit onder de
beleidsregel van de NZa
Daarnaast is er bij Zorggroep Apeldoorn een
afdeling voor jonge mensen met dementie en heeft
de zorggroep een aantal bedden voor klanten met
beademingszorg.
In de regio is ook een locatie met zorgaanbod voor
en kennis over oudere mensen met een Indische of
Molukse achtergrond.
In de regio is behoefte aan meer plaatsen voor
mensen met ziekte van Huntington en plekken
voor mensen met dementie met zeer ernstige
gedragsproblemen.

De zorgaanbieders ervaren een toenemende krapte,
met name aan Specialisten Ouderengeneeskunde
(SO’s). Regionale samenwerking wordt gezien als
een belangrijke oplossing om aan de toenemende
zorgvraag te kunnen voldoen; een zorgvraag die
bovendien steeds vaker ‘thuis’ zal zijn. Tegelijkertijd
houden de zorgaanbieders nog sterk vast aan
hun eigen identiteit en verworvenheden. Dit lijkt
verdergaande regionale samenwerking in de weg
te staan. De urgentie om te gaan samenwerken
wordt wel gezien (dit uit zich bijvoorbeeld
in de brede deelname aan het project ‘SO in
toekomstperspectief’), maar de noodzaak om
te handelen in het ‘nu’ wordt nog niet zo direct
ervaren. Naast ‘winst’ kan ook wat worden
verloren (bv een nu goed functionerend medisch
team). Dit leidt tot traagheid in het proces van
regionale samenwerking.
Door het ontwikkelen van een regiovisie op
ouderenzorg (“stip op de horizon”) hopen we dat
er afspraken over samenwerking gemaakt gaan
worden.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

APELDOORN, ZUTPHEN EN OMSTREKEN

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
In werksessies met gemeente Apeldoorn,
zorgkantoor, zorgaanbieders, corporaties en
welzijnspartijen zijn trends en ontwikkelingen
besproken die volgens deze partijen van invloed
zullen zijn op de vraag naar woonvormen. Het
gaat dan om de gevolgen van nieuw beleid, maar
bijvoorbeeld ook om technologische ontwikkelingen
en de ontwikkeling van nieuwe woonconcepten. De
opbrengst van deze bijeenkomsten is gebruikt om
prognoses op te stellen en tot scenario’s te komen
die aansluiten bij de Apeldoornse praktijk. De
voorlopige resultaten worden voorgelegd aan en
besproken met de projectgroep. Deze projectgroep
bestaat uit zorgaanbieders uit de regio, gemeente
en corporatie.
Dergelijke werksessies bestaan nog niet voor de
andere gemeentes in de regio.

Innovatieve concepten
in de regio
●

Landschapsontwikkeling SO in
toekomstperspectief
Hoe kom je tot een goed inzicht in de zorgvraag
en zorgaanbod? Hoe kun je dit vertalen
naar een goede capaciteitsplanning? In de
regio is nu onderzocht hoe om te gaan met
de behandeling door de SO’s. Gezamenlijk is
bepaald hoe groot de benodigde SO-capaciteit
is op zorgaanbiederniveau. Samen met de
huisartsen en specialist oudergeneeskunde
is gekeken naar een visie op de klantgerichte
netwerkzorg. Wie heeft welke rol als het gaat
om de zorg voor de klant? Hoe weten we elkaar
te vinden en hoe kunnen we andere disciplines
inzetten? Deze visie is nu vertaald naar een
netwerksamenstelling met huisartsen.

●

●

Crisis Coördinatie Punt Apeldoorn (CCPA)
Het team triagisten van het CCPA heeft als
kerntaak ondersteuning bieden bij een optimale
plaatsing en doorstroom van geriatrische
crisispatiënten vanuit de huisartsen, de
huisartsenpost (HAP) en de spoedeisende hulp
(SEH). Doelstelling hierbij is dat de patiënt op
het juiste moment, met de juiste indicatie, op
het best beschikbare bed wordt geplaatst.
Alle partijen werken hierin gezamenlijk, en
vanuit vertrouwen, aan het behalen van deze
doelstelling. Dit doen de partijen o.a. door
achteraf de crisisplaatsingen te evalueren, met
als doel om dit proces continu te verbeteren.
Er wordt actief gebruik gemaakt van elkaars
specialisme om in gezamenlijkheid te leren van
de regionale crisissituaties en plaatsingen.
Het crisis coördinatiepunt verzorgt de
doorgeleiding van crisisopnames naar de ELV,
GRZ of Wlz.
Project diversiteit
In Apeldoorn heeft ongeveer 17% van de inwoners
een niet-westerse migratieachtergrond. Een
percentage dat we ondervertegenwoordigd
zien in het aantal zorgvragers en ook in het
aantal zorgverleners. Het doel van het project
Diversiteit is om 65-75 deelnemers met een niet
westerse migratieachtergrond naar een baan
en BBL-opleiding bij de deelnemende organisatie
(V&V) te begeleiden. Dat zou een enorme boost
betekenen voor het aantal zorgmedewerkers
met een niet-westerse migratieachtergrond.

Bouwplannen in de regio
Naar aanleiding van de analyse van Zilveren Kruis,
zien we een groei van klanten de komende jaren. Als
de volledige groei in klanten in hun eigen woning
wordt opgevangen, dan zijn er 389 VPT/MPT/PGB
plekken nodig in 2025.
De volgende uitbreidingen en renovaties zijn bij ons
kenbaar gemaakt:
●

uitbreiding 53 plekken inclusief behandeling in
2021

●

renovatie woonzorglocaties

●

Uitbreiding van VPT geclusterd wonen (bij elkaar
35 plekken)

●

uitbreiding op nog nader te bepalen plekken
en ook nog verder onderzoek naar gewenste
leveringsvormen.

●

Uitbreiding ook geschikt voor echtparen.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ARNHEM

5507 - Zorgkantoor Arnhem

Aantal inwoners

Intramurale locatie

945.890

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
16%
75-plussers

8,7%

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 22 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 5.111

dunbevolkt

Landelijk
20%
gemiddelde
is 8,1%.

15.421

5507 - Zorgkantoor Arnhem
dichtbevolkt

9.476

84%

11.169

13.275

7.257

3.005

80%
2025

2030

2035

2040
1.312

Huidige vraagontwikkeling

10.492

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

16%
2,4%
8,3%

2,5%
7,7%

21,9%

22,9%

woonomgeving

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

84%

46,4%

21,0%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
20%

16%

8.425

19,6%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

9.476
2025

Actief wachtenden
2018

21,9%

47

eigen woonomgeving
Niet-actief
1.257
wachtenden

2,4%
8,3%

21,9%

2030

2035

16%

22,9%
2030

2025
20%

46,4%
84%

47,3%
80%

21,0%

Dit is 15,4% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,5%

19,6%
2018

2018

7,7%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

3.005

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 9.476
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

7.257

5.111

2,4%
2,5%
11.169geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
7,7%
8,3%
9.476
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

11.169

13.275

80%

Dit is 0,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

13.275

VV8/9/10

15.421

84%

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 89%.

2019

5507 - Zorgkantoor Arnhem

Op de wachtlijst

2035

15.421

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

80%

47,3%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

20%

5507
- Zorgkantoor
Arnhem
Waarvan
in eigen 2.067

2025

1.312

7.257

0
15.421
11.169

13.275

2020

2025

2030

2035

5.111

2040
3.005

2030

2040 moeten 7.257 extra klanten van
In 2040
1.312
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

22,9%
2,4%
8,3%

2,5%
7,7%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ARNHEM

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

In de zorgkantoorregio Arnhem is sprake van drie
sub-regio’s, te weten Achterhoek, Gelderse Vallei
en Regio (Stad) Arnhem. Elke sub-regio heeft haar
eigen kenmerken.

Naast somatische en psychogeriatrische zorg
wordt er in de zorgkantoorregio Arnhem ook
specialistische zorg geboden. We hebben het dan
over:

Achterhoek
De Achterhoek is een landelijke regio.
De Achterhoek kenmerkt zich - ten opzichte van
Nederland - door een gemiddelde lagere sociale
status en sterke vergrijzing. Familiebanden en
nabuurschap zijn belangrijke cultuurelementen.
Het aandeel mantelzorgers is hoger. Er wonen
minder mensen met een (niet-westerse)
migratieachtergrond. Mede door de sterke
vergrijzing is het aandeel inwoners met een
chronische ziekte - waaronder dementie, diabetes
en beroerte - hoog.

●

Parkinsonzorg,

●

Zorg voor jonge mensen met dementie,

Met elkaar proberen we de zorg voor de klant
toegankelijk en beschikbaar te houden. Met name
richten we ons op de beschikbare zorg in de vorm
van voldoende handen aan het bed. Daarnaast is
er aandacht voor de juiste zorg op het moment dat
het nodig is, op de juiste plek.

●

Geronto-psychiatrie

●

Korsakov

●

Huntington

●

Mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel

●

Dementie met ernstige gedragsproblemen.

Gelderse Vallei
De Gelderse Vallei bevat de middelgrote kern Ede en
een aantal kleinere kernen.
De sociale status is gemiddeld vergelijkbaar met
Nederland, evenals vergrijzing en opleiding.
Een christelijke geloofsovertuiging op basis van
reformatorische grondslag is van sterke invloed op
de zorgvraag en de invulling daarvan. Er wonen
minder mensen met een migratieachtergrond.
Regio (Stad) Arnhem
Stedelijk Arnhem wordt omringd door kleine(re)
kernen.
Sociale status en vergrijzing: verschil tussen Stad
Arnhem en de overige kernen in de sub-regio.
De sociale status in Stad Arnhem is lager dan
gemiddeld in Nederland, in de overige kernen is
deze juist hoger. De vergrijzing in de overige kernen
is hoger dan gemiddeld in Nederland.
De regio heeft minder inwoners met een
migratieachtergrond, echter stad Arnhem heeft
een relatief hoog percentage inwoners met een
migratieachtergrond (32%).

Vanwege de beperkte zorgvraag wordt
beademingszorg niet specifiek geleverd door
V&V-zorgaanbieders; dit aanbod is - ook voor
klanten met een V&V-indicatie - beschikbaar
vanuit de Gehandicaptenzorg. Daarnaast wordt dit
bovenregionaal ingevuld.
Voor klanten met een migratieachtergrond is
zorgaanbod beschikbaar waar rekening gehouden
wordt met hun taal en cultuur.
In de afgelopen jaren is er steeds meer aandacht
voor ouderen met een V&V-indicatie en bijkomende
psychiatrische problematiek, zowel intramuraal als
in de thuissituatie.
Menzis Zorgkantoor stimuleert zorgaanbieders middels een opslag op het tariefpercentage - om
voor deze doelgroep FACT-teams in te regelen en
beschikbaar te hebben.
In verband met de Wet Zorg en Dwang (Wzd)
worden afspraken gemaakt met zorgaanbieders
voor crisisplaatsen, specifiek geschikt voor een IBSopname (inbewaringstelling).

De beschikbaarheid van voldoende en
gekwalificeerd personeel staat onder druk;
daarmee ook de toegankelijkheid en kwaliteit
van zorg. V&V-zorgaanbieders trekken in de
verschillende sub-regio’s samen op om oplossingen
te vinden voor dit knelpunt. Hiertoe zijn in alle
(sub-)regio’s overlegtafels ingericht. Hier worden
door V&V-zorgaanbieders - in samenwerking
met de werkgeversorganisaties en het onderwijs
- plannen ontwikkeld die met behulp van de
transitiemiddelen en/of kwaliteitsmiddelen V&V
worden gefinancierd. Doel van deze plannen is
bijvoorbeeld meer medewerkers te trekken naar
de zorg, medewerkers goed te begeleiden zodat ze
niet snel afhaken of bestaande medewerkers langer
vitaal te houden om de werkdruk en daarmee het
ziekteverzuim omlaag te brengen.
Een mooi voorbeeld van een overlegtafel is het
zogenoemde ‘olifantenpad’ in de Achterhoek, waar
naast de V&V-zorgaanbieders, ook zorgaanbieders
uit de Gehandicaptenzorg zijn betrokken.
Daarnaast zijn samenwerkingsafspraken gemaakt
om acuut benodigde opnames te realiseren
c.q. snelle doorstroom vanuit het ziekenhuis te
realiseren.
In 2020 is in de West-Achterhoek de Acute Care
Unit (ACU) gerealiseerd, een initiatief waar ouderen
worden opgevangen als de thuissituatie ontspoort
en duidelijk is dat een ziekenhuisopname geen
oplossing gaat bieden omdat er geen medisch
specialistische zorg nodig is.
Gedurende maximaal veertien dagen wordt
de zorgvraag in kaart gebracht en wordt
beoordeeld waar de klant uiteindelijk geplaatst
moet worden. Alle partijen in de regio -

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ARNHEM

ziekenhuizen, ouderenzorgaanbieders, huisartsen,
zorgverzekeraar en zorgkantoor - zijn betrokken.
Een vergelijkbaar initiatief is in Achterhoek Oost
opgezet.
In de Gelderse vallei zijn in 2020 afspraken gemaakt
voor ‘no-label bedden’. Deze bedden worden
gebruikt om de doorstroom vanuit het ziekenhuis te
bevorderen zonder te kijken in welk (financierings-)
domein een klant thuis hoort. Dit gebeurt pas
achteraf.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
We zijn en gaan in alle sub-regio’s in gesprek met
gemeenten om vraag en aanbod (woningaanbod,
levensloopbestendig bouwen, verblijfsaanbod en
zorgaanbod) op elkaar af te stemmen.
Vanuit de zorgverzekeraar Menzis zijn (per onder
vraag 1 genoemde sub-regio’s) regiobeelden
ontwikkeld. Het regiobeeld is bedoeld om met
regionale zorgaanbieders, gemeenten, inwoners,
zorgverzekeraars en andere partijen samen te
werken om het toekomstig zorglandschap - waarin
de beschikbaarheid van zorg onder druk staat verder vorm te geven.
Samen met de zorgverzekeraar gaan we in de
sub-regio’s met deze stakeholders in gesprek om
deze regiobeelden verder vorm en inhoud te laten
krijgen en een uitvoeringsagenda te ontwikkelen.
Benodigde Wlz-zorg voor V&V-klanten heeft daarin
een nadrukkelijke plek.
In de komende jaren komt mondjesmaat al extra
capaciteit beschikbaar. Om goede en toegankelijke
ouderenzorg te blijven garanderen, zal de oplossing
op langere termijn niet alleen liggen in uitbreiding
van vastgoedcapaciteit. Gezien de hierboven
genoemde arbeidsmarktproblematiek is het de
vraag of er voldoende personeel zal zijn voor

uitbreiding van de verpleeghuiscapaciteit. Daarom
zetten we in op het contracteren van partijen die
met nieuwe zorgvormen (kleinschalig VPT) de markt
in beweging brengen. We zien dat dit voor veel
klanten tegemoet komt aan hun zorgvraag.
Tot slot willen we - bijvoorbeeld in ons inkoopbeleid
en op de hiervoor genoemde overlegtafels - de inzet
van technologie stimuleren. Te denken valt daarbij
aan het inzetten van technologie om ouderen
(toch) langer thuis te kunnen laten wonen, maar
ook het inzetten van technologie om personeel te
ondersteunen en om personeel mogelijk efficiënter
in te kunnen zetten.

●

Samenwerking gemeente, zorgverzekeraar,
zorgkantoor en zorgaanbieder.

●

Doel is om mensen langer thuis te kunnen laten
blijven en hierdoor lagere kosten en betere
samenwerking over de domeinen heen te
bewerkstelligen.

Bouwplannen in de regio
Achterhoek
Eind 2020 uitbreiding met 194 plekken.

Innovatieve concepten
in de regio
●

Samenwerking inzet van Specialist
Ouderengeneeskunde (SO):

●

De SO-capaciteit wordt in de (sub-)regio’s
gezamenlijk ingezet, met name in de
avond-, nacht-, en weekenddiensten, zodat
beschikbaarheid en inzetbaarheid van de SO
beter geborgd is in de regio.

●

Concepten ten behoeve van behoud van
personeel:
●

Inzet van organisatiebuddy’s om nieuwe
medewerkers in hun beginperiode beter te
begeleiden

●

Succesvol ouder worden in de zorg. Gericht
op oudere werknemers om hen fit en vitaal
te houden in het arbeidsproces en uitval en
uitstroom te voorkomen.

●

Zorgmedewerkers en technologie

●

Opleiding van medewerkers zodat zij
competenties verwerven om in de dagelijkse
praktijk te gaan werken met technologie.

●

Pilot domeinoverstijgende zorg in de gemeente
Ede.

Gelderse Vallei
Begin 2021 uitbreiding met 20 plekken. Eind 2021
uitbreiding met 56 plekken.
(Stad) Arnhem)
Begin 2021 uitbreiding met 130 plekken.
De uitbreidingen zijn vooral gericht op de doelgroep
PG, omdat voor deze doelgroep de grootste
toename van de zorgvraag wordt verwacht in de
komende 10 tot 15 jaren.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

DRENTHE

5503 - Zorgkantoor Drenthe

Aantal inwoners

Intramurale locatie

492.065

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
11%
75-plussers

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 22 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.488

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

14%

9,8%

7.804

5503 - Zorgkantoor Drenthe

89%

6.750

dichtbevolkt

5.735

3.541

4.928

86%

1.473
2025

2030

2035

2040
666

Huidige vraagontwikkeling

5.507

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

89%

11%

4.761

86%

47,4%

22,1%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
14%

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV6.

22,4%

47,9%

21,4%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.735

2025

Actief wachtenden
Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,7%
7,4%

20,9%

2025
11%

2030

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

89%

47,4%
86%

22,1%

Dit is 8,6% van het aantal
opgenomen
1,8% Wlz-klanten.

21,4%
2018

2018

7,1%

Intramuraal

VV4

2035

3.541

2.488
1.473

2040
666

14%

47,9%

368

2040

eigen woonomgeving

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
20,9%
22,4%

44

2035

VV8/9/10

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 83%.

2019

6.750
1,7%
1,8%
5.735
Ontwikkeling
verhouding
7,1% geclusterde zorg vs.
7,4%
4.928

86%

2040

4.928

7.804

89%

2035

6.750

5503 - Zorgkantoor Drenthe

Op de wachtlijst

2030

7.804

5503
- Zorgkantoor
Drenthe
Waarvan
in eigen
746
Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

14%
1,8%
7,1%

20,9%

woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

11%
1,7%
7,4%

Verwachte vraagontwikkeling

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.928
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

3.541

7.804

0

6.750
5.735

2020

2025

2030

2035

2.488

2040
1.473

2030

2040 moeten 3.541 extra klanten van
In 2040
666
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

22,4%
1,7%
7,4%

1,8%
7,1%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
DRENTHE

Specifieke kenmerken
van de regio
Zorgkantoorregio Drenthe bestaat uit 12 gemeenten
en 3 Wmo-regio’s. Drenthe is een groot gebied met
een oppervlakte van 2.683 km2. Van oudsher zijn
er 4 grote steden: Assen, Meppel, Hoogeveen en
Emmen. Daar tegenover staat ook een flink aantal
plattelandsgemeenten waarbij (reis)afstanden een
grote rol spelen bij de beschikbaarheid van zorg.
Gemiddeld wonen er 376 mensen per km2. Relatief
gezien is de bevolkingsdichtheid laag.
In 2019 telde Drenthe 495.668 inwoners waarvan
10% inwoners van 75 jaar en ouder. Waar het aantal
inwoners ten opzichte van 2016 gestegen is met
maar 0,5% is het aantal ouderen van 75 jaar en
ouderen met 3,5% gegroeid. Op dit moment is 5,5%
van de bevolking 80 jaar en ouder en 22,8% van
de bevolking is 65 jaar en ouder. Het gaat dus om
een sterk vergrijsde bevolking. (bron: regioanalyses
2019 Zilveren Kruis).
Het aandeel ouderen zal de komende jaren een
steeds groter deel van de bevolking uitmaken. Dat
betekent ook dat er de komende jaren meer klanten
zullen instromen in de Wlz.
Drenthe kampt namelijk met een sterke vergrijzing,
maar ook met ontgroening (CBS, 2019). Het
vergrijzingspercentage (de verwachte stijging van
het aantal 75-plussers in 2030 ten opzichte van
2017) is 27,5%. Dat ligt ruim 2% boven het landelijke
gemiddelde. Tussen Drentse gemeenten varieert het
vergrijzingspercentage van 20,7% voor Hoogeveen
tot 37,3% voor Aa en Hunze. Qua geslacht bestaat
de bevolkingssamenstelling voor 50% uit mannen
en 50% uit vrouwen. Echter, onder de 75-plussers
zijn aanzienlijk meer vrouwen, namelijk 62%.
Een ander kenmerk van de Drentse bevolking, is
het grote aandeel inwoners met een laag sociaal
economische status (SES). In 2019 heeft 35% van
de inwoners een lage SES en 59% heeft een midden
SES.

Vergeleken met het gemiddelde van de Zilveren
Kruis zorgkantoorregio’s is het aandeel lage SES
in Drenthe veel hoger (21% hoger). Overigens is het
aandeel inwoners met een lage SES t.o.v. 2017 gelijk
gebleven, namelijk 35%. (bron: regioanalyses 2019
Zilveren Kruis).

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Er is in regio Drenthe geen specifieke vraag naar
speciaal zorgaanbod.
In relatie tot specifieke doelgroepen, is nog het
landelijke traject van belang met betrekking
tot specifieke doelgroepen (cie Leerink) (hoog
complexe zorg met laag volume). Voor de V&V
zijn dit 6 doelgroepen: Huntington, Korsakov,
Langdurige bewustzijnsstoornis, Multiple Sclerose,
Gerontopsychiatrisch en dementie met zeer
ernstige gedragsproblemen. Voor Drenthe wordt dit
onderwerp op de agenda van de regiovisie gezet.
UMCG UNO (onderzoek naar oudere met
probleemgedrag bij dementie).
Het Universitair Netwerk Ouderenzorg (UNO-UMCG)
is het samenwerkingsverband van het UMCG en
twintig ouderenzorgorganisaties in Noord- en
Oost-Nederland. Doel van het UNO-UMCG is om de
kwaliteit van de ouderenzorg te verbeteren door
gezamenlijk onderzoek te doen, kennis te delen en
deze toe te passen in de praktijk. Bekijk de factsheet
‘Wij zijn UNO-UMCG’ >

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
De toegankelijkheid van zorg in Drenthe in het
algemeen en Wlz-zorg specifiek staat onder druk.
Regio Drenthe kent een bovengemiddelde instroom
in de acute keten, met name bij ouderen. Dat vraagt
om een andere ordening van het zorglandschap.
In 2019 is deze transitie ingezet met onder andere
de verandering van de zorgprofielen van de
ziekenhuizen. De ziekenhuizen in Emmen, Meppel,
Scheemda en Assen blijven 24/7 acute ziekenhuizen.
Die in Hoogeveen en Stadskanaal worden
omgevormd tot weekziekenhuizen voor geplande
laagrisico zorg met aangepaste openingstijden.
In 2020 zal deze transitie voltooid worden. (bron.
Zilveren Kruis. Zorg voor de regio)
Zowel in Hoogeveen als in Emmen zijn er HBO
V opleidingen gestart, in samenwerking tussen
Drentse zorgaanbieders en NHL Stenden.
Hiermee wordt er ingespeeld op het tekort aan
verpleegkundigen en de stijgende zorgvraag in de
regio.
In 2018 hebben de Drentse zorgaanbieders een
arbeidsmarktconvenant getekend. Dat is een hele
goede basis van de samenwerking geweest.
Om goede zorg en ondersteuning aan ouderen
te kunnen leveren is het nodig gebleken dat
zorgaanbieders, gemeenten, zorgverzekeraar en
zorgkantoren met elkaar samenwerken. Deze
samenwerking vraagt om domeinoverstijgende
afspraken en afstemming. In Hollandscheveld
is in 2019 één van de drie experimenten
domeinoverstijgende samenwerking van start
gegaan. Met een aantal zorgaanbieders, gemeente
Hoogeveen en de zorgverzekeraar werken we
samen (in een Experimentele setting) om ervoor
te zorgen dat kwetsbare ouderen langer thuis
kunnen blijven wonen met kwalitatief goede
zorg en ondersteuning. (https://www.sociaalweb.
nl/wetten/kamerbrief-domeinoverstijgendesamenwerking-wlz)

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
DRENTHE

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Er zijn en worden afspraken gemaakt in regionaal
verband met de zorgaanbieders en gemeente.

Dementiehuis van de toekomst

Grootste uitdaging voor regio Drenthe is het
mogelijk maken van Wlz zorg thuis. Het zorgkantoor
neemt het initiatief voor dit gesprek en maakt
afspraken met zorgaanbieders, gemeentes en
andere stakeholders in de regio.
Andere thema’s die aan bod komen als het gaat om
het werken aan de capaciteitsprobleem in de regio
zijn:
●

Zorg voor soepeler overgangen in de zorgketen,
rond keten dementie, maar ook rond
spoedeisende zorg (voor ouderen)

●

Samen met zorgaanbieders en gemeente
kwantitatief monitoren van aanbod en spiegelen
aan verwachte vraagontwikkeling.

●

Drenthe loopt achter op het vlak van
extramuraliseren.

●

Huisvesting/ wonen is een van de vier
hoofdthema’s (4 thema’s van de Drentse Stip
op de horizon: Arbeidsmarktproblematiek;
Samenwerking in de keten; Huisvesting
en capaciteitsproblemen; Technologische
innovaties) op het Drentse “Stip op de
Horizon”. Voor eind 2020 zijn de uitdagingen en
oplossingsrichtingen in kaart gebracht.

Samen leren in technologische ontwikkelingen
(regionale project met ontwikkelbudget)
Plannen voor de opzet van een Research en
Development afdeling in samenwerking met
Ketenpartners, Wlz-zorgaanbieders in Drenthe,
opleidingsinstituten in de regio en Tech-Bedrijven.

Bouwplannen in de regio
In 2020 zijn er geen uitbreidingsplannen
opgesteld en gecommuniceerd. Wel zijn
meerdere zorgaanbieders in Drenthe actief in het
optimaliseren en het verduurzamen van vastgoed.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Ontwikkeling ZZP-mix
Bron

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019
Toelichting

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

FLEVOLAND

5510 - Zorgkantoor Flevoland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

208.635

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
14%
75-plussers

3.226

5510 - Zorgkantoor Flevoland
2.688

dichtbevolkt

2.169

1.701

86%

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

1.599

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

5,2%
10,3%

24,6%

25,8%

0

86%

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

39,5%

14%

1.310

4,5%
10,7%

24,6%

Actief wachtenden
2018

VV4

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

VV6

VV7

Intramuraal

1.701
2025

2030

22

14%

2025

eigen woonomgeving

2030
25,8%

18%

39,5%

176

86%

38,9%
82%

20,7%

Dit is 13,2% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

19,9%
2018

2018

5,2%
10,3%

Intramuraal

VV4

VV6

eigen woonomgeving

25,8%
4,5%

2019

VV5

5,2%

2040

VV8/9/10

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

2035

VV7

VV8/9/10

836

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 1.701
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

1.892
1.354

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
24,6%

2035

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 142%.

2019

2.688
2.169
4,5%
5,2%
Ontwikkeling verhouding geclusterde zorg vs.
1.701
10,7%
10,3%

2019

Intramuraal

VV5

2019

2040

2.688

3.226

82%

Dit is 1,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

19,9%

2018

2035

2.169

5510 - Zorgkantoor Flevoland

Op de wachtlijst
86%

82%

2018

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV6.

38,9%

20,7%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
18% VPT

2025

3.226

5510
- Zorgkantoor
Flevoland
Waarvan
in eigen
289
woonomgeving

367

2020

18%

4,5%
10,7%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

14%

1.892

836

82%
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 14 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.354

dunbevolkt

Landelijk
18%
gemiddelde
is 8,1%.

6,0%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

367

1.892

3.226
2.688
2.169

0
2020

2025

2030

2035

1.354

2040
836

2030

2040 moeten 1.892 extra klanten van
In 2040
367
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
FLEVOLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Zorgkantoorregio Flevoland bestaat uit 5
gemeenten in 2 Wmo-regio’s binnen 1 provincie.
Almere valt niet onder zorgkantoorregio Flevoland,
maar onder Zorgkantoor ‘t Gooi.

In 2019 heeft Flevoland 208.612 inwoners,
waarvan 6.400 inwoners ca 3% 75 jaar en ouder
is. Flevoland staat aan het begin van een snel en
sterk vergrijzende populatie en de groep kwetsbare
ouderen neemt eveneens toe. In Flevoland is 16%
van de bevolking is 65 jaar en ouder.

Vanwege het faillissement van het ziekenhuis
zijn er veel meer overleg- en samenwerksituaties
gecreëerd, zoals bijvoorbeeld de zorgtafel
Flevoland. Hier komen gemeentes, (nieuw)
ziekenhuis, huisarts, Wlz-zorgaanbieders,
thuiszorg en ambulance dienst bij elkaar en
maken afspraken om de zorg te waarborgen. We
voeren kwaliteitsdialogen met de zorgaanbieders
en zien een grote stap in het behouden en
verbeteren van de kwaliteit van zorg. Elk jaar
dienen zorgaanbieders kwaliteitsplannen in
waarin de verbetermaatregelen per locatie
worden beschreven. In de kwaliteitsdialoog
en locatiebezoeken ziet het zorgkantoor erop
toe dat de afspraken worden nageleefd. Alle
zorgaanbieders werken samen in hun eigen lerend
netwerk.

De regio heeft te maken met een groeiende groep
(kwetsbare) ouderen die aanspraak maakt op Wlzzorg. Daarbij neemt niet alleen het aantal ouderen
dat zorg gebruikt toe, maar ook de complexiteit
van zorg en de zorgzwaarte. Dit sluit aan op de
snel en sterk vergrijzende populatie in de regio.
Ouderen wonen langer zelfstandig, steeds vaker
met intensievere zorg en worden met hogere Wlzindicaties opgenomen in de zorginstellingen.
Tegelijkertijd heeft de regio te maken met
(dreigende) personeelskrapte, variërend van
verzorgenden en verpleegkundigen tot (para)
medische behandelaren. De verwachting is dat
deze krapte de komende jaren snel zal toenemen,
doordat de zorgvraag stijgt en een grote groep van
de huidige zorgverleners de pensioengerechtigde
leeftijd gaat bereiken. Voor de nabije toekomst
wordt een grotere behoefte aan onder andere
SO-capaciteit (specialisten ouderengeneeskunde)
verwacht, evenals aan andere beroepsbeoefenaren
zoals gedragspsychologen, casemanagers
dementie, verpleegkundigen en verzorgenden.
Met de regionale programmavisie Zorg Dichterbij
speelt de regio in op de toekomst door meer zorg
aan huis te gaan leveren. Door faillissement van het
ziekenhuis MC Zuiderzee wordt nagedacht over het
anders invullen van de zorg in het algemeen. Door
deze toename van specialistische zorg aan huis
wordt ook meer gevraagd van zorgprofessionals
die werkzaam zijn in de wijk. Zodoende is niet alleen
intramuraal, maar ook extramuraal behoefte aan
meer specialistische zorg. Daarmee neemt ook
de vraag naar consultatie van SO’s toe, veelal in
samenwerking met de huisarts.

Er is in de regio Flevoland sprake van een meer dan
gemiddeld aantal inwoners met een midden SES
van 6% ten opzichte van Zilveren Kruis gemiddelde
en minder dan gemiddeld aantal inwoners met
een lage SES van 5%. Desondanks is het aantal
zorggebruikers (132 per 1.000 inwoners 75 jaar en
ouder) hoger dan gemiddeld. In 2040 is het aantal
klanten met Wlz-indicatie naar verwachting meer
dan verdubbeld en zal het aantal Wlz-klanten
aanzienlijk toenemen. De grootste stijging van de
zorgvraag wordt verwacht bij klanten met een
psychogeriatrische (PG) indicatie. De verwachte
stijging is 114%. De PG gaat een steeds grotere
omvang krijgen in vergelijking met somatisch
klachten onder ouderen. Daarbij moet wel
worden opgemerkt dat psychogeriatrische en
somatische problemen vaak hand in hand gaan,
zeker naarmate mensen ouder worden. Er is dan
ook steeds vaker sprake van multi-problematiek.
Verder is er behoefte aan opvang voor de oudere
GGZ patiënt. (bron regioanalyses 2019 Zilveren
Kruis).

Om de knelpunten aan te pakken hebben de
zorgaanbieders gezamenlijk plannen van aanpak
ingediend en hiervoor is het ontwikkelbudget
beschikbaar gesteld.
De plannen van de gezamenlijke zorgaanbieders
gaan over:
●

Werkbegeleiding uitwerken in rol, kennisdeling
en ontwikkeling van een digitaal platform

●

Plan voor duurzame medische zorg. Het betreft
een plan voor opleiden van SO’s, maar ook over
taakherschikking

●

De doorontwikkeling van de regiovisie, in kaart
brengen van wat er al is en dan samen met de
andere partijen onderzoeken wat er nodig is.

●

Vitaliteit en Gezondheid. (zorg voor jezelf, zorg
voor elkaar en zorg vanuit de organisatie)

●

Gegevensuitwisseling. Inzicht in gegevens zodat
de zorg beter verleend wordt, iedereen werkt
digitaal als het kan

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
FLEVOLAND

De zorgtafel Flevoland brengt alle organisaties
samen. Er wordt nu wel gezocht naar een zorgtafel
2.0, omdat de eerste druk na het faillissement
van het ziekenhuis de grootste druk weg valt.
Er is in deze zorgkantoorregio geen ziekenhuis
meer. Zorg moet op een andere manier geleverd
worden. Er is veel samenwerking tussen de vier
Wlz-zorgaanbieders, er wordt op verschillende
terreinen samengewerkt. Men voelt de urgentie
om te zoeken naar meer structurele oplossingen
om zowel intra-als extramuraal aan de stijgende
zorgvraag te kunnen voldoen. Daarom ook de
verschillende regionale plannen in het kader van
het ontwikkelbudget.
Regio Flevoland heeft zich aangesloten bij het
landelijke programma Duurzame Medische
Zorg aan Ouderen. Dit is een landelijke
kwaliteitsbeweging waarin regio’s, zorgkantoren
en overheid gezamenlijk ervaringen opdoen met
het regionaal inrichten van ouderenzorg. Het
programma vindt plaats onder begeleiding van de
Erasmus Universiteit Rotterdam en Waardigheid
& Trots. In dit programma wordt van iedere
deelnemende regio een scan gemaakt die input
geeft voor een pilot met het ‘anders’ organiseren
van de ouderenzorg in de regio. Daarnaast leren
regio’s van elkaar doordat bevindingen actief
worden gedeeld. Zorgkantoren, het Ministerie van
VWS en andere stakeholders (zoals de IGJ) zijn
betrokken, omdat het ‘anders’ organiseren ook iets
vraagt van regelgeving en toezicht.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Met de kwaliteitsdialoog zijn de zorginkoper en
kwaliteitsadviseur structureel in gesprek zijn
met RvB, CR, locatie teams en stakeholders,
hierin worden de kwaliteitsplannen en de
verbetermaatregelen per zorgaanbieder besproken.

Gezondheidsplein Emmeloord. Men verkent met
huisartsen, GGZ, ziekenhuis (Antonius), Wlzzorgaanbieders en gemeente om alle zorg in 1
gebouw onder te brengen, met een soort kleine
wijkkliniek voor de eerste opvang. De verkenningen
zijn gestart en het vernieuwende is dat eerste de
oplossing dichtbij huis wordt gecreëerd en pas
daarna gekeken wordt naar de financiering. Dus 1
bed kan ingezet worden voor GGZ, Zvw en voor de
Wlz.

Daarnaast worden er, nu vanwege Corona ook
digitaal, locaties bezocht waarbij we klanten en
familie spreken. Daarnaast worden we pro actief
gevraagd om mee te denken o.a. met complexe
casuïstiek, innovaties en locatie(doelgroep)
ontwikkeling. In de kwaliteitsdialoog wordt ook
ingegaan op het (strategisch) huisvestingsbeleid
van de zorgaanbieders. In 2021 wordt de
regiovisie verder verdiept en uitgewerkt met
andere zorgaanbieders om zo gezamenlijk een
inschatting te maken van welke zorg noodzakelijk
en gewenst is. Specifiek voor het (verwachte)
capaciteitsprobleem in de Wlz-zorg lopen
onderstaande projecten.
●

Duurzame Medische Zorgverleningen aan
kwetsbare ouderen
In 2019 is er commitment van de zorgaanbieders
over de aanpak en zijn er bijeenkomsten
gehouden met SO en verpleegkundige en
stakeholders over veranderingen en zoeken
naar duurzame oplossing. In 2019 is de regio
scan gemaakt door Erasmus en zijn een aantal
bijeenkomsten gehouden.

●

Werkbegeleiding
3e kwartaal 2019 is het plan van aanpak in
gediend en goedgekeurd. De voortgang wordt in
Q1 2021 gesproken.

●

Vitaliteit en Gezondheid
Groei Vitaliteit van organisaties en verlaging
van ziekteverzuim In het 3e kwartaal 2019 is het
plan van aanpak in gediend en goedgekeurd. De
voorgang wordt in Q1 2021 besproken.

Respijtzorg gecombineerd met crisisbed:
De gemeente Noordoostpolder en een Wlzzorgaanbieder combineren hier een crisisbed
met respijt zorg om zo een betere bezetting van
bedden te realiseren en toch ook meer respijtzorg te
promoten. Dit plan wordt nu verder uitgewerkt.

Bouwplannen in de regio
Zorgaanbieders in de regio zijn actief met
aanpassing van huisvesting door nieuwbouw of
verbouwingen van bestaande locaties. Daarmee
kan beter worden aangesloten bij de wensen,
behoeften van de klanten en verandering in
zorgzwaarte. Op Urk worden nieuwe zorgwoningen
gebouwd waarmee mensen met intensieve
zorgvraag ook (betaalbaar) langer in de wijk
kunnen blijven wonen.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

FRIESLAND

5502 - Zorgkantoor Friesland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

647.665

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
9%
75-plussers

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 24 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.040

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

12%

9,1%

9.430

5502 - Zorgkantoor Friesland

91%

8.364

dichtbevolkt

7.137

6.094

88%

4.106

2025

1.814
2030

2035

2040
770

Huidige vraagontwikkeling

6.853

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

5502
- Zorgkantoor
Friesland
Waarvan
in eigen
809
91%

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

43,8%

22,2%

Waarvan
intramuraal en
12% VPT
geclusterd

9%

6.044

88%

43,3%

22,2%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

7.137

2025

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

24,5%

9%

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

91%

43,3%
88%

22,2%

Dit is 7,0% van het aantal
opgenomen
2,4% Wlz-klanten.

22,2%
2018

2018

6,8%

Intramuraal

VV4

2035

4.106
3.040

1.814

2040
770

12%

43,8%

373

2040

eigen woonomgeving

25,4%
2030

2025

2019

Intramuraal

2,3%
7,2%

51

2035

VV8/9/10

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
24,5%

Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 77%.

2019

8.364
2,3%
2,4%
7.137
Ontwikkeling
verhouding
geclusterde zorg vs.
7,2%
6,8%
6.094

88%

2019

VV5

2040

6.094

5502 - Zorgkantoor Friesland

Op de wachtlijst

2035

8.364

9.430

91%

2030

9.430

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV6.

25,4%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

12%
2,4%
6,8%

24,5%

woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

9%
2,3%
7,2%

Verwachte vraagontwikkeling

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 6.094
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

8.364
7.137

4.106

9.430
0

2020

2025

2030

2035

3.040

2040
1.814

2030

2040 moeten 4.106 extra klanten van
In 2040
770
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

25,4%
2,3%
7,2%

2,4%
6,8%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
FRIESLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

De zorgkantoorregio beslaat de provincie Friesland.
In Friesland wonen 647.672 mensen, 21,5% hiervan
is 65 jaar en ouder, deze 139.597 ouderen hebben
samen 92.803 huishoudens. Het aandeel 75+’ers
telt 58.720 ouderen (9% van de bevolking) en 41.708
huishoudens.

Wat heb je met elkaar afgesproken om te bereiken
in 2020 voor de klant? Welke bestaande afspraken
en samenwerkingsverbanden zijn er al in de
zorgkantoorregio?”

We werken aan de “Gapanalyse” zoals hierboven
omschreven om vervolgens in gezamenlijkheid met
de zorgaanbieders vast te stellen wie welke zorg
gaat leveren op welke plek met welke bijpassende
huisvesting. Dit betekent concreet 640 nieuwe
Wlz klanten erbij in 2025. Deze klanten zullen
zowel intramuraal als in de eigen woonomgeving
passende zorg moeten ontvangen. (Bron:
Regioanalyse Friesland).

Friese ouderen zijn vaker lager of praktisch
opgeleid dan de gemiddelde Nederlandse oudere
(89% versus 79%), ze hebben minder vaak een
hoog inkomen (50.000 euro per jaar of meer) dan
gemiddeld (25% versus 30%).
Van alle 92.803 Friese 75+ huishoudens heeft
10,8% (10.054) een combinatie van kenmerken
die mogelijk kunnen duiden op kwetsbaarheid.
Deze voldoen aan de volgende kenmerken:
Eenpersoonshuishouden, bewoner van 75 jaar en
ouder, laag inkomen (onder de €18.000,-) en lage
opleiding. (Bron: Krachtig Verbindende Regiovisie
Friesland).

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Gezamenlijk bieden zorgaanbieders in Friesland
een breed palet aan zorg en ondersteuning voor
alle Wlz-klanten. Op dit moment zijn er geen (grote)
knelpunten. De verwachting is dat dit wel gaat
veranderen, als we hier niet tijdig op acteren. In
2020 brengen we daarom gedetailleerder in kaart
welk zorgaanbod waar zit. Dit wordt vergeleken
met de (toekomstige) zorgvraag. Op deze wijze
wordt de “gap” inzichtelijk en gaan we op zoek naar
oplossingen voor deze “gap”.

In 2020/2021 willen we in zorgkantoor Friesland
bereiken dat er voor iedere Wlz klant een
passend zorgaanbod is, waarbij de klant zo
lang mogelijk thuis kan blijven. 14 intramurale
Friese zorgaanbieders hebben een convenant
ondertekend (als Zorgkantoor een faciliterende
en ondersteunende rol) en een Krachtig
Verbindende Regiovisie 2030 geformuleerd: “Met
‘onze deskundigheid op het gebied van ouder
worden’ werken we samen met organisaties
binnen én buiten de zorg om een sterk zorg- en
ondersteuningsnetwerk te realiseren voor de
ouderen in Friesland. Onze ambitie is om duurzame
ouderenzorg te realiseren en kwalitatief goede
en betaalbare zorg voor de ouderen en hun
families in Friesland.” Dit traject bestaat uit een
vijftal fasen (Feitenfundament, Inzicht, Krachtig
Verbindende Regiovisie, Gelaagd en gedeeld
aanbod & Regio alliantie). We bevinden ons op
dit moment in de vierde fase. Het vaststellen van
het toekomstbestendige gelaagde en gedeelde
zorgaanbod in de provincie.

Innovatieve concepten
in de regio
(Gefinancierd vanuit het ontwikkelbudget) lopen er
op dit moment verschillende innovatieve projecten
in de regio Friesland.
1. “Anders werken in de zorg Fryslân”
Ambitie: “Wij willen de ontwikkeling en inzet van
innovatieve technologieën in het zorgproces
versnellen. Niet omdat het anders kan, maar
omdat het anders moet.” De aanvankelijke
doelstellingen zijn vanwege Corona bijgesteld.
Er is goed geanticipeerd op de uitbraak. In dit
traject worden heupairbags binnen verschillende
organisaties geïmplementeerd, vindt er een
testfase plaats met de smart glass en is er
vanwege Corona een versnelde toevoeging
geweest van nieuwe technologieën (VR en AR)
binnen het traject “Zorg op afstand”. Er is onder
andere een VR training ontwikkeld voor Covid-19
(in samenwerking met onder andere de GGD).
Nieuwe thema’s, zoals de Wet Zorg & Dwang en
onbegrepen gedrag worden de komende periode
toegevoegd. Ook zal slim incontinentiemateriaal
bij 2 zorgaanbieders geïmplementeerd gaan
worden de komende periode.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
FRIESLAND

2. “Zorgtechnologie”
Doelstelling: medewerkers empoweren in
het gebruik van Zorgtechnologie. Gewenst
resultaat: meer medewerkers met affiniteit met
zorgtechnologie door training zorgtechnologie.
3. “Project ANW”
In twee subregio’s lopen ANW-trajecten.
Trajecten waarbij onderzocht wordt hoe
op efficiëntere wijze de avond, nacht- &
weekendzorg geborgd kan worden. Vanwege
een toenemend tekort aan Specialisten
Ouderengeneeskunde (SO’s) en ook
verpleegkundigen moet met name tijdens de
ANW-uren de zorg “slimmer” georganiseerd
worden. Dit wordt onder andere gedaan door te
kijken naar de organisatie en inzet van personeel,
samenwerking in de regio, optimalisatie van
triageprocessen en daar waar mogelijk ook inzet
van technologie.

Bouwplannen in de regio
Dit moet de komende periode concreter uitgewerkt
worden. Zoals hierboven omschreven wordt er de
komende vijf jaar een stijging van 640 Wlz klanten
verwacht (Bron: Regioanalyse Friesland). De vraag
is welke huisvesting deze klanten behoeven.
Noodzaak tot nieuwbouw? Samenwerking met
woningbouwcorporatie(s) om bestaande bouw te
benutten? (Innovatieve) vormen van VPT/MPT? In
het laatste kwartaal van 2020 staan verschillende
werksessies gepland met de bestuurders van de
intramurale Wlz-zorgaanbieders om dit verder uit
te werken.

4. “Duurzame inzetbaarheid medewerkers V&V”
Kernvraag van dit (wetenschappelijke)
onderzoek in samenwerking met de
Rijksuniversiteit Groningen is: “Hoe kunnen
zorgmedewerkers in de verpleeghuiszorg
duurzaam inzetbaar blijven (voorkomen van
langdurige uitval)? Er is hier al veel onderzoek
naar gedaan, maar het specifieke van dit
traject is in de eerste plaats de toespitsing op
verpleeghuispersoneel en daarnaast is dit een
actie-onderzoek met een nulmeting, inzet van
interventies en een T1-meting.
Naast bovengenoemde projecten ligt er in Friesland
vanuit zowel de zorgverzekeraar de Friesland als
zorgkantoor Friesland een stevig netwerk met
de Friese gemeenten. Er wordt samengewerkt op
verschillende thema’s.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

GRONINGEN

5501 - Zorgkantoor Groningen

Aantal inwoners

Intramurale locatie

583.995

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
10%
75-plussers

8,1%

Gelijk aantal
75-plussers
als landelijk

Gelijk aantal locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

8.189

5501 - Zorgkantoor Groningen

90%

dichtbevolkt

5.101

86%

7.093

5.981

2030

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

2,4%
5,0%

90%

47,5%

46,6%

10%

4.816

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

23,5%

VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.101
2025

5.981

2030

14%

47,5%

328

90%

46,6%
86%

21,7%

Dit is 7,2% van het aantal
opgenomen
2,3% Wlz-klanten.

21,3%
2018

2018

5,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

24,2%
2030

2025
10%

2035

VV8/9/10

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

1.442

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 5.101
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

3.649

2.554

zorg in
eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
23,5%

28

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 80%.

2019

2019

Intramuraal

2,4%
5,0%

2018

2035

8.189

8.189
7.093
2,4%
2,3%
5.981
Ontwikkeling
verhouding
5,0%
5,6% geclusterde zorg vs.
5.101

86%

Dit is 0,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

21,3%

2030

7.093

5501 - Zorgkantoor Groningen

Op de wachtlijst
90%

86%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV6 en VV7.

24,2%

21,7%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
14%

2020

14%

5501
- Zorgkantoor
Groningen
Waarvan
in eigen
814
Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

0

2,3%
5,6%

23,5%

woonomgeving

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

10%

2035

562

Huidige vraagontwikkeling

5.630

3.649

1.442
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 18 locaties per
1.000 klanten. Landelijk
gezien zijn dit ook
gemiddeld 18 locaties. 2.554

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

14%

562

3.649

0
8.189
7.093
5.981

2020

2025

2030

2035

2.554

2040
1.442

2030

2040moeten 3.649 extra klanten van
In 2040
562
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

24,2%
2,4%
5,0%

2,3%
5,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
GRONINGEN

Specifieke kenmerken
van de regio
De leeftijdsopbouw van de bevolking in Groningen
is vergelijkbaar met het gemiddelde van Nederland.
Binnen de regio zijn echter grote verschillen tussen
de Stad Groningen (Stad) en overige gemeenten
(Ommelanden). In Ommelanden is 23% 65-plus, in
Stad is dit maar 17%*.
De Regio Groningen blijft vooral op het gebied van
sociaal economische status (SES) achter bij de rest
van Nederland, in Ommelanden meer dan in Stad.
Het gemiddelde inkomen van de inwoners in de regio
is relatief laag, het aandeel huishoudens met een
bijstandsuitkering relatief hoog, evenals het aandeel
kinderen dat opgroeit in armoede.
De gezondheid van de inwoners in Stad is beter
dan het gemiddelde van Nederland, maar in
Ommelanden (veel) minder goed dan het gemiddelde
van Nederland. Roken en drinken is ongunstiger in
Stad dan in Ommelanden, terwijl dit bij sporten net
andersom is. Van de inwoners van Ommelanden
is een groter aandeel minder zelfredzaam dan
in Nederland als geheel (80% vs 45%, bron:
Zorgmentality van Motivaction). In Stad is dit in lijn
met het gemiddelde van Nederland.
De aardbevingsproblematiek heeft impact op de
gezondheid van de inwoners van Noord Groningen.
Verschillende onderzoeken laten zien dat de
aardbevingsstress zich uit in een verhoogde kans
op gezondheidsklachten en een verhoogd risico
op psychische klachten. De aardbevingen en de
dreiging ervan hebben veel invloed op gevoelens van
veiligheid en toekomstzekerheid van de mensen in
het gebied.
Voor de prognose van de zorgvraag- en
bevolkingsontwikkeling richting 2030 zijn trends in
beeld gebracht. Belangrijkste inzichten zijn dat de
bevolkingsomvang in Regio Groningen stabiel blijft,
waarbij echter het aantal inwoners in Ommelanden
krimpt met ruim 4% en Stad groeit met bijna 4%. Het
aantal 65-plussers neemt sterk toe met 21% in Stad
en 32% in Ommelanden*.

Met het gegeven dat het Groninger platteland
vergrijst en de voorzieningen steeds meer uit de
dorpen verdwijnen, komt ook de leefbaarheid in de
dorpen voor ouderen en kwetsbaren onder druk te
staan.
Opgezadeld met onverkoopbare grond,
tekortschietend vastgoed en een dringende behoefte
aan voorzieningen, blijven bewoners langer thuis en
krijgen de zorg via de Zvw/Wmo of de Wlz. Doordat
er in de Wlz een eigen bijdrage betaald moet worden,
zien we dat sommige bewoners langer in de Zvw/
Wmo zorg verkrijgen.
Uit de monitorcijfers van het pensioenfonds PFZW
blijkt dat voor de regio Groningen twee zorgelijke
trends zijn:
●

●

Het ziekteverzuim bij zorgaanbieders stijgt
respectievelijk van 6,8 (2017) naar 8,0 (2018)
naar 8,7 (2019). Hiermee is de regio Groningen
een absolute koploper in het land. Dit pakken
wij samen met de zorgorganisaties op in de
Arbeidsmarktbijeenkomsten.
De uitstroom van verzorgend personeel stijgt
in de laatste twee kwartalen van 2019 naar
“buiten de zorg” met zo’n 8% naar een totaal van
41,5%. Van de uitstroom gaat ruim 40% de zorg
uit, en bijna 60% kiest voor een andere functie in
de zorg. De gemiddelde netto score instroom en
uitstroom is 0,3% over drie jaar. Dit lijkt weinig
gelet op de toekomstige vraag, maar geeft
wel problemen. (minder personeel, zorgt voor
continuïteitproblemen om de zorg te borgen)

* CBS-gegevens

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Naast somatische en psychogeriatrische zorg wordt
er in de regio voor de volgende specifieke groepen
zorg ingekocht:
●

Specialistische Parkinsonzorg,

●

Beademingszorg,

●

Jonge mensen met dementie,

●

Geronto-psychiatrie

●

Korsakov,

●

Mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel

●

Mensen met dementie en ernstige
gedragsproblemen kunnen terecht in het
Kenniscentrum Ernstig Probleemgedrag (KEP)

We zien in de regio Groningen een toename
van Parkinson-klanten maar voor de overige
doelgroepen (beademing, jonge mensen met
dementie, Korsakov) is de zorgvraag stabiel. De
somatische zorgvraag fluctueert per jaar en de
psychogeriatrische zorgvraag stijgt gestaag.
We zien dat er in toenemende mate sprake is van
complexe problematiek bij thuiswonende Wlzklanten. Er is vaker sprake van een combinatie
van somatische/psychogeriatrische zorg en
psychiatrische/gedragsproblematiek te zien. We
gaan in 2020 zorgaanbieders stimuleren om in
een vroeg stadium, al bij het ‘niet-pluis-gevoel’,
psychiatrische thuiszorg ter consultatie in te
zetten. Hierover gaat het zorgkantoor met de
zorgaanbieders bij het periodiek overleg in gesprek.
Op dit moment wordt er gekeken of er nog leemtes in
het zorgaanbod zijn, waardoor Wlz-klanten niet de
juiste zorg ontvangen. Hierbij kan gedacht worden
aan Dubbelzorg, of uitstroom van GRZ-klanten die
naast somatische klachten ook gedragsproblematiek
hebben.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
GRONINGEN

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
In het Groninger Zorgakkoord werken meerdere
regionale (V&V- en GZ-/GGZ-zorgaanbieders) en
landelijke partijen samen om aardbevingsbestendige
nieuwbouw in de zorg en goede kwaliteit van zorg in
de toekomst in het aardbevingsgebied in Groningen
te realiseren. De aangetaste panden moeten in de
nabije toekomst worden aangepast, verstevigd of
vernieuwd. Menzis Zorgkantoor is bij de planvorming
voor aanpassing van de panden nadrukkelijk
betrokken. Daarnaast zijn we gezamenlijk met
zorgbestuurder en wethouders gesprekspartner voor
de Nationaal coördinator Groningen. In 2021 wordt
gestart met vernieuwing van vastgoed. Uiteindelijk
moet de te realiseren nieuwbouw ertoe leiden dat
het gevoel van onveiligheid van de bewoners van
de intramurale locaties wordt weggenomen en de
panden weer als veilig worden ervaren.
In 2018 is het Convenant gezamenlijke aanpak
Arbeidsmarktbeleid met Zorgaanbieders/Zorgplein
Noord/ Alpha college/ Hanze hogeschool/
Noorderpoort en Menzis Zorgkantoor ondertekend.
Daarnaast zijn er andere samenwerkingsverbanden,
vooral vanuit Menzis Zorgverzekeraar:
●

Regionale werkagenda Gemeenten – Menzis

●

Preventieoverleg Groningen (POG)
Een preventiecoalitie waarin we met
bewonersinitiatieven, lokale overheden,
zorgaanbieders, maatschappelijke partners
en Menzis samen optrekken om meer gezonde
inwoners in een duurzaam gezondheidslandschap
te realiseren.

●

●

Groningen Beter
Samenwerking tussen ziekenhuizen, Groninger
Huisartsen Coöperatie, Zorgbelang en Menzis om
gezamenlijk te werken aan toekomstbestendige
zorg in de regio.
Samenwerkingsverband m.b.t. ongeplande
(Avond-) en Nachtzorg in de thuiszorg en in de
aanleunwoningen van woonzorgcentra (zowel
Wlz als Zvw)

Er zijn goede contacten tussen de Zorgverzekeraar en
het zorgkantoor om ook integraal naar ouderenzorg
te kijken. De komende tijd (2020/2021) moet door het
Zorgkantoor en lokale partijen (in gezamenlijkheid
met de Taskforce Wonen & Zorg) worden gekeken
naar invulling van de woon- en zorgbehoefte op de
middellange termijn.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
In de regio Groningen is er nog geen
uitvoeringsagenda vastgesteld. Wel willen wij kijken
of er meer geclusterde MPT-/VPT-zorg in reeds
bestaande woonzorgcentra, serviceflats ect kan
plaatsvinden. Ook het omzetten van verblijf exclusief
behandeling naar inclusief behandeling is hierbij
onderdeel van het gesprek met de zorgaanbieder.
Daar waar nodig, wordt gekeken of omzetten van
zorg exclusief behandeling naar zorg inclusief
behandeling mogelijk is. Dit is wel afhankelijk
van de inzet van behandelaren. Bij dit alles is de
aanwezigheid van voldoende respijtzorg, ingekocht
door de gemeente, van cruciaal belang.

van kwaliteit van leven bij klanten en aan de
verbetering van de kwaliteit van de geleverde zorg.
Medewerkers doen op dit moment ervaringen op
met zorgtechnologie, dit kan leiden tot een positieve
houding en meer vaardigheden en competenties van
medewerkers rond zorgtechnologie.
In het Groninger zorgakkoord is afgesproken
dat, naast nieuwbouw, ook gekeken wordt
naar duurzame technologische oplossingen om
bijvoorbeeld door middel van domotica avond- en
nachtdienst vorm te geven, zodat ouderen langer
thuis kunnen blijven wonen. Deze vormen van zorg
op afstand worden mede door VWS ondersteund.
In 2020 worden oa de onderstaande doelstellingen
nagestreefd:
1. Alle deelnemende V&V-organisaties hebben
een visie en strategie ontwikkeld gericht op
innoveren en duurzaam implementeren voor hun
organisatie. Hiervoor zijn in 2020 bijeenkomsten
voor bestuurders en beleidsmedewerkers
georganiseerd.
2. Medewerkers zijn in staat de meerwaarde van
zorgtechnologie te benoemen en zorgtechnologie
toe te passen.
3. De digitale vaardigheden van de medewerkers
worden op een gezamenlijk afgesproken
basisniveau of hoger gebracht.
4. Zorgtechnologie is een onderdeel van de
indicatiestelling of zorgplaninvulling door
verpleegkundigen.

Innovatieve concepten
in de regio
In het Convenant van de V&V Groningen
Arbeidsmarkt is eind 2019 afgesproken om in 2020
gezamenlijke acties te ontwikkelen ten behoeve
van versterking van de inzet van zorgtechnologie
in de V&V. In de dagelijkse zorg wordt steeds meer
gebruik gemaakt van technologische innovaties,
zoals domotica, apps, software en robotica.
Ontwikkelingen op het gebied van zorgtechnologie
kunnen een bijdrage leveren aan de verhoging

Bouwplannen in de regio
In 2020 hebben zorgorganisaties 118 nieuwe
intramurale Wlz-plaatsen gerealiseerd.
Toekomstige bouwplannen die al bij Menzis bekend
zijn:
2022 : 37 plaatsen
2023 : 10 plaatsen
2024 : 26 plaatsen

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

HAAGLANDEN

5518 - Zorgkantoor Haaglanden

Aantal inwoners

Intramurale locatie

817.800

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
12%
75-plussers

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 15 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.511

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

14%

7,1%

11.801

5518 - Zorgkantoor Haaglanden

88%

10.244

dichtbevolkt

8.706

5.068

7.527

86%

1.973
2025

2030

2035

2040
794

Huidige vraagontwikkeling

7.924

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

12%
3,9%
10,6%

20,7%

20,2%

88%

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

44,9%

12%

86%

45,7%

20,1%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
14%

19,5%

6.823

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

8.706
7.527
2025

3,8%
10,5%

20,7%

2018

78

20,7%
12%

eigen woonomgeving
Niet-actief
446
wachtenden

Intramuraal

20,2%
2030

2025
14%

44,9%

2019
88%

45,7%
86%

20,1%

Dit is 6,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

19,5%
2018

2018

3,9%
10,6%

Intramuraal

VV4

VV6

eigen woonomgeving

20,2%
3,8%

2019

VV5

3,9%

2040

eigen woonomgeving

2035

3.511

VV8/9/10

1.973

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 7.527
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

5.068

aan Wlz-zorgaanbod

8.706geclusterde zorg vs.
3,8%
3,9%
Ontwikkeling
verhouding
7.527
10,5%
10,6%
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

86%

Dit is 1,2% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2035

VV8/9/10

10.244

Actief wachtenden

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 75%.

2019

11.801

88%

2040

10.244

5518 - Zorgkantoor HaaglandenVerwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

11.801

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV7.

5518
- Zorgkantoor
Haaglanden
Waarvan
in eigen
1.101
woonomgeving

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

14%

3,8%
10,5%

2025

794

5.068

11.801
10.244
8.706

0

2020

2025

2030

2035

3.511

2040
1.973

2030

2040moeten 5.068 extra klanten van
In 2040
794
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
HAAGLANDEN

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De zorgkantoorregio Haaglanden kenmerkt
zich door diversiteit aan zorgaanbod. Zowel in
het aantal individuele zorgaanbieders als in
het gespecialiseerde zorgaanbod dat zij bieden.
Zorgaanbod voor de doelgroep klanten met NAH
(niet-aangeboren hersenletsel) is hier een voorbeeld
van.

CZ heeft onlangs het specifieke zorgaanbod in de
regio geïnventariseerd. Het volgende zorgaanbod
voor specifieke doelgroepen komen uit deze
inventarisatie naar voren:

De grootstedelijkheid brengt zowel voorals nadelen met zich mee. De regio kan goed
aanspraak maken op ziekenhuisaanbod, met
meerdere ziekenhuizen in de stad Den Haag en
in de omliggende dorpen en steden. Vergrijzing
en ontgroening gaan minder hard vergeleken
met rurale gebieden. Daarnaast is er in de
regio Haaglanden een stabiele toestroom van
klanten binnen de Wlz en zijn de wachtlijsten
vergeleken met andere CZ zorgkantoorregio’s
laag. Daarentegen houdt deze grootstedelijkheid
wel verband met kostprijsverhogende factoren
zoals hogere grondprijzen, bovengemiddeld
ziekteverzuim en beschikbaarheid van personeel.

CZ werkt samen met de V&V-zorgaanbieders via
het regionaal samenwerkingsverband “ZorgScala”.
ZorgScala is de branchevereniging van de
zorgaanbieders die verzorgingshuis-, verpleeghuisen thuiszorg aanbieden in regio Haaglanden.
ZorgScala speelt een faciliterende rol in afspraken
tussen CZ en zorgaanbieders bijvoorbeeld op het
gebied van de transitiemiddelen.

Deze ontwikkelingen hebben het afgelopen jaar
gezorgd voor een toenemende samenwerking
tussen de Haagse zorgaanbieders. Dit is mede
versneld door de problematiek van Covid-19
waar zorgaanbieders mee te maken hebben. De
toegenomen samenwerking uit zich in projecten die
zich in toenemende mate richten op innovatie en
het gebruik van data.

●

Dementie-ernstige gedragsproblematiek (D-Zep)

●

Korsakov

●

NAH-bijkomende problematiek

●

Bewustzijnstoornis

De transitiemiddelen heeft CZ zorgkantoor ingezet
om regionale knelpunten in Haaglanden op te
lossen. Voornaamste knelpunt in de regio was/is
personeel. Via het project RAAK (Regionale aanpak
arbeidsmarkt kwaliteitskader) zet CZ zorgkantoor
in op enerzijds behoud van personeel en anderzijds
het naar een hoger niveau tillen van de instroom in
de V&V sector.
Verder zet CZ zorgkantoor de transitiemiddelen
in om bijvoorbeeld innovatie in de regio te
stimuleren. Zo is het project “data gedreven keuzes”
gefinancierd. Doel van dit project is om de interne
en externe data te gebruiken om strategische en
tactische keuzes mee te onderbouwen.
Tot slot hebben wij de volgende projecten in
Haaglanden lopen:
●

Betekenisvol leven in langdurige zorg (onderzoek
naar de participatiewensen van complexe
doelgroepen).

●

Community of practice (kennis- en
ervaringsuitwisseling, onderlinge advisering en
innovatie tussen VVT-zorgaanbieders, gericht
op welzijn en kwaliteit van leven van kwetsbare
doelgroepen).

●

Wolk valpreventie (Wolk heupairbag voorkomt
heupfracturen).

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
HAAGLANDEN

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

In de zorgkantoorregio Haaglanden vormt
capaciteit (vooralsnog) geen probleem. Gemeente
Zoetermeer is een uitzondering hierop. Uit onder
andere CBS-data blijkt dat deze gemeente snel
vergrijst en dat daarmee de zorgvraag in de V&Vsector toeneemt.

Met het project data gedreven keuzes, proberen
we een beweging in gang te zetten, waarbij
strategische en operationele keuzes met behulp
van data gemaakt / onderbouwd kunnen worden.

Om deze stijgende vraag op te kunnen vangen,
heeft CZ zorgkantoor samen met de gemeente
Zoetermeer een plan van aanpak opgesteld, waarin
korte en lange termijn doelen zijn geformuleerd. Op
korte termijn zal er extra zorg ingekocht worden.
Voor de lange termijn helpt CZ zorgkantoor de
gemeente Zoetermeer met het opstellen van een
visie op “Wonen en Zorg”.
Verder is er in de acute zorg een toenemende druk
door de demografische ontwikkelingen, door de
stijging van de levensverwachting en door grotere
diversiteit in de groep (kwetsbare) ouderen.Om
klanten te helpen de juiste zorg op de juiste plaats
te ontvangen, om dienstverlening onderling beter
te laten aansluiten en om de huisartsen en de
ziekenhuizen beter bij te kunnen staan, gaan de
gezamenlijke zorgaanbieders onderzoeken hoe zij
de handen nog beter ineen kunnen slaan
Berenschot is door ZorgScala gevraagd
om te onderzoeken hoe de gewenste
capaciteitsontwikkeling in de regio Haaglanden er
de komende jaren uitziet, zodat daarop gestuurd
kan worden. Eind Q1 2021 wordt het rapport
verwacht. Mede door de problematiek die Covid-19
met zich meebrengt is dit onderzoek in een
stroomversnelling terecht gekomen.

Bouwplannen in de regio
Regelmatig worden bij CZ plannen ingediend voor
verbouw- en nieuwbouw van locaties.
In dit proces voeren zorginkoper en zorgaanbieder
de dialoog met elkaar. Tijdens die dialoog komt
de huidige en toekomstige zorgvraag van de
klanten aan bod. Maar ook de woonwensen van de
toekomstige zorgvragers.
Terwijl de woonwensen van de klanten door de tijd
veranderen, denk bijvoorbeeld aan kleinschalige
woonvormen, zien we dat de bouwplannen van
de zorgaanbieders hier niet altijd rekening mee
houden. De verbouw- en nieuwbouwplannen
dienen niet alleen invulling te geven aan de
woonwensen van huidige zorgvragers, maar
ook aan de woonwensen van mensen die over
10, 20, 30 jaar zorg nodig hebben. CZ kan hier op
sturen en gaat hier het gesprek over aan. CZ richt
zich hierbij op een toename van de inzet van de
leveringsvormen modulair pakket thuis en volledig
pakket thuis.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

KENNEMERLAND

5513- Zorgkantoor Kennemerland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

426.875

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
15%
75-plussers

dunbevolkt

Landelijk
17%
gemiddelde
is 8,1%.

9,1%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

6.441

5513- Zorgkantoor Kennemerland
5.544

dichtbevolkt

4.130

85%

4.712

83%
2025

2030

4.516

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

2,3%
6,3%

0

2020

woonomgeving

18,5%

85%

47,0%

83%

48,6%

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.
25,3%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
17%

15%

3.762

24,0%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

2025

Actief wachtenden
Dit is 0,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,3%
6,3%

19,0%

2030

2035

eigen woonomgeving

2025
15%

2030

17%

47,0%

48,6%

511

85%

83%

25,3%

Dit is 13,7% van het aantal
opgenomen
2,3% Wlz-klanten.

24,0%
2018

2018

6,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

2035

1.809

VV7

VV8/9/10

976

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.130
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

2.706

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
19,0%
18,5%

26

2040

VV8/9/10

2019

Intramuraal

4.712

5.544
2,3%
2,3%
4.712geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
6,3%
6,6%
4.130

83%

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 72%.

2019

6.441

85%

2035

5.544
4.130

5513- Zorgkantoor Kennemerland
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

6.441

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV7.

5513Zorgkantoor
Kennemerland
Waarvan
in eigen
754
19,0%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

17%

2,3%
6,6%

976

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

15%

2035

2.706

395

Huidige vraagontwikkeling
Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.809

395

2.706

6.441
0
5.544
4.712

2030

2020

2025

2030

2035

2040

1.809

976

2040moeten 2.706 extra klanten van
In 2040
395thuis,
verpleegzorg worden voorzien, zowel
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

18,5%
2,3%
6,3%

2,3%
6,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
KENNEMERLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De zorgkantoorregio Kennemerland omvat 9
gemeenten en omvat de Wmo regio’s: ZuidKennemerland, Midden-Kennemerland/
IJmond en Alkmaar/Noord-Kennemerland. Het
Noordzeekanaal is een belangrijke geografische
scheiding in het gebied. De regio sluit in het noorden
met de gemeenten Beverwijk, Uitgeest, Castricum
en Heemskerk aan op de VGZ zorgkantoorregio
Alkmaar/Noord-Kennemerland. In het zuiden
sluit het werkgebied met de gemeenten Haarlem,
Bloemendaal en Heemstede aan bij de regio ZuidHolland Noord van zorgkantoor Zorg & Zekerheid.

In Kennemerland is vooral reguliere Wlz zorg
ingekocht. Er zijn geen aparte afspraken over
bijzondere doelgroepen. Klanten in de doelgroep
dementie-psychiatrie worden in de regio
doorverwezen naar een specifieke locatie in
Hillegom. Met zorgkantoor Zorg en Zekerheid
zijn we in gesprek met een deze zorgaanbieder
over vervangende nieuwbouwvoor de doelgroep
dementie -psychiatrie.. Er is een locatie in
Heemskerkwaar zorg geboden wordt aan klanten
met een NAH problematiek. En tot slot heeft een
andere locatie in Heemskerk een afdeling voor jong
dementerenden.

Via de kwaliteitsdialogen zien we dat
zorgaanbieders een grote stap hebben gemaakt
in het behouden en verbeteren van de kwaliteit
van zorg. Lokale cliëntenraden geven aan dat
klanten meer aandacht krijgen en dat er goede
persoonlijke en professionele zorg wordt geboden.
Elk jaar dienen zorgaanbieders kwaliteitsplannen
in waarin de verbetermaatregelen per locatie
worden beschreven. In de kwaliteitsdialoog
en locatiebezoeken ziet het zorgkantoor erop
toe dat de afspraken worden nageleefd. Alle
zorgaanbieders werken samen in hun eigen lerend
netwerk.

Om de zorg voor bijzondere doelgroepen vanuit
de locaties te ondersteunen is via de regionale
ontwikkelgelden budget beschikbaar voor het
delen en borgen van kennis in de regio via het KEC
(kennis en expertise centrum). Doel is dat klanten in
de regio kunnen blijven wonen door het bevorderen
van de deskundigheid van zorgprofessionals/
zorgteams werkzaam in de regio.

Met de komst van de regionale ontwikkelgelden
is een samenwerking opgezet tussen alle Wlz
zorgaanbieders in de regio, het zorgkantoor en
werkgeversorganisatie in de zorg VBZ KAM. Er
zijn 15 kleinere en grote projecten opgezet die
de kwaliteit van zorg verbeteren. Door de goede
samenwerking in de regio is er veel onderlinge
afstemming en kennisdeling op alle niveaus in de
organisatie.

De regio heeft een hoge bevolkingsdichtheid .
Haarlem behoort tot de 3 dichtstbevolkte steden
van Nederland. De sociale status is hoog en door de
hoge arbeidsethos in de regio is ook het inkomen in
de lage sociale klasse relatief hoog.
In Kennemerland zijn circa 16 zorgaanbieders
actief in de Wlz, waarvan circa 10 zorgaanbieders
intramurale zorg (zorg met verblijf) of zorg in een
geclusterde woonvorm aanbieden op ongeveer
40 locaties (er is een aantal niet gecontracteerde
PGB locaties en locaties van zorgaanbieders
die via andere zorgkantoorregio’s worden
gecontracteerd). Het aantal mensen dat met een
Wlz indicatie zelfstandig woont is hoger dan in
andere regio’s.
De zorgvraag richting 2040 stijgt fors. Wel
kent elke gemeente een eigen ontwikkeling en
verschilt de zorgvraag stijging. Wij verwachten
dat een groot gedeelte van vraag naar zorg in
de thuissituatie wordt opgelost. In het project
zorghuisvesting Kennemerland wordt het
zorgaanbod geïnventariseerd en kijken we naar
mogelijkheden om nog meer klanten langer met
Wlz-zorg zelfstandig te laten wonen.

Bloemendaal is een van de rijkste gemeenten
van Nederland. Het aantal zelfstandig wonende
klanten met een Wlz indicatie is daar relatief hoger.
Er is een grote vraag naar ruime en luxe (twee)
persoonskamers en appartementen.

De regionale visie Ouderenzorg in Kennemerland
geeft aan hoe de organisaties reageren op de
geschetste trends en factoren. Hierbij zijn het
toenemende aantal ouderen, de steeds complexer
wordende vraag van klanten en de krappe
arbeidsmarkt de belangrijkste trends. Ook zonder
toenemende vraag zullen de personeelstekorten
oplopen. De personeelstekorten kunnen niet
alleen met meer mensen worden opgevangen.
Ook met de beste arbeidsmarktprogramma’s
en opleidingstrajecten zal het niet lukken om
aan alle vraag te voldoen. Hierom besluiten
de zorgorganisaties om naar andere slimme
oplossingen te zoeken. Die oplossingen zijn onder
andere te vinden in de inzet van technologie, in het
delen van (schaarse) kennis en expertise en in het
verbeteren van de samenwerking met partners als
huisartsen, ziekenhuizen en gemeenten. Daarnaast

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
KENNEMERLAND

wil men de druk op verpleeghuizen remmen door
klanten zo lang en zo goed mogelijk zelfstandig
thuis te laten wonen.

Innovatieve concepten
in de regio

Het doel van de organisaties is om gezamenlijk alle
Wlz-zorg te bieden die klanten in de regio nodig
hebben. Klanten ontvangen niet langer al hun zorg
vanuit één organisatie, maar krijgen de zorg die zij
nodig hebben. Als daarvoor expertise uit een andere
organisatie gehaald moet worden, kan dat. Dit
vraagt van de organisaties dat zij zich nog meer
openstellen naar elkaar en kennis, expertise en
relevante data delen.

Technologische innovaties zijn onderdeel van
de kwaliteitsdialoog en worden opgenomen
in de afzonderlijke kwaliteitsplannen van
de zorgaanbieder. Hierbij valt te denken aan
digitaliseren van zorgsystemen, medicatie
distributie, communicatie met familie, etc. Om
innovatie ook te laten landen bij de medewerkers
wordt het programma digivaardig in de zorg
ingezet. Een van de zorgaanbieders heeft met
technologische innovaties het concept Prettig
Thuis, VPT in de wijk op een vernieuwende manier
vormgegeven.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
Met de kwaliteitsdialoog zijn de zorginkoper en
kwaliteitsadviseur structureel in gesprek met RvB,
CR, locatieteams en stakeholders, hierin worden
de kwaliteitsplannen en de verbetermaatregelen
per zorgaanbieder besproken. Jaarlijks worden
10 zorglocaties bezocht door de zorginkoper
en kwaliteitsadviseur in de regio. Daarnaast
worden we pro actief gevraagd om mee te denken
o.a. met complexe casuïstiek, innovaties en
locatie(doelgroep)ontwikkeling. Er wordt ook
ingegaan op het (strategisch) huisvestingsbeleid
van de zorgaanbieders. Eind 2020 is de
capaciteitsanalyse door Gupta uitgevoerd en wordt
in scenario’s uitgewerkt wat er moet gebeuren om
aan de stijgende zorgvraag te kunnen voldoen.

CAZHEM is de aanmeld- en doorverwijsportal in
Zuid Kennemerland, waarop alle zorgaanbieders
in de keten op zijn aangesloten. Tijdens de corona
maatregelen heeft het CAZHEM zijn meerwaarde
aangetoond. Deze portal zal komende tijd verder
worden versterkt.
Bij een zorgaanbieder is het project langer thuis
door inzet technologie gestart waarbij klanten met
een Wlz indicatie worden ondersteund om zo lang
mogelijk thuis te kunnen blijven wonen.
ZIN festival is een festival georganiseerd
om verzorgenden en verpleegkundigen in de
verpleegzorg erkenning te geven. Met dit festival
wordt gewerkt aan het behoud van deze groep.

Bouwplannen in de regio
Hier is nog geen volledig beeld van, wel zijn
we met alle zorgaanbieders in gesprek over
hun (strategische) huisvestingsplannen. Nieuw
zorgaanbod ontstaat met name op het gebied van
VPT waarbij (luxe) woonruimte zelfstandig wordt
verhuurd door een klant en waarbij er vanuit de
Wlz zorg wordt geleverd. Bij het zorgkantoor zijn
plannen bekend van zorgaanbieders, zoals het
plan om appartementen in samenwerking met
gemeente Haarlem en woningcorporatie te bouwen
die geschikt zijn voor zware zorg. Na oplevering van
dit plan zullen Wlz-klanten doorverhuizen waarna
een volgende locatie wordt aangepakt.
Een zorgaanbieder biedt Kleinschalig wonen
op basis van VPT. Zij hebben oog voor nieuw
zorgaanbod. Twee nieuwe locaties worden
in 2021/2022 opgeleverd in Wijk aan Zee en
Castricum waarin totaal 35 appartementen voor
VPT worden aangeboden. In Zandvoort wordt in
2020 gestart met de nieuwbouw van een locatie.
Een zorgaanbieder heeft in augustus een nieuwe
locatie geopend waarin wordt samengewerkt met
woningcorporaties. Een zorgaanbieder is in gesprek
met de gemeente Uitgeest over vervangende
nieuwbouw van een locatie.

Er zijn verschillende regionale
samenwerkingsprojecten om de kwaliteit van
zorg op langere termijn te verbeteren. Hiermee
worden zorgaanbieders ondersteund om een breed
zorgaanbod in de regio te bieden.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

MIDDEN IJSSEL

5532 - Zorgkantoor Midden IJssel

Aantal inwoners

Intramurale locatie

179.960

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
2%
75-plussers

dunbevolkt

3%
Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

8,5%

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

3.048

5532 - Zorgkantoor Midden IJssel

98%

2.587

dichtbevolkt

1.820

97%

2025

2.147

2030

2035

1.621

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

eigen woonomgeving

3,9%
8,6%

0

2020

23,3%

98%

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

Waarvan
intramuraal en
3%
geclusterd VPT

2%

97%

40,4%

41,4%

24,0%

23,6%

1.571

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

1.820
2025

Actief wachtenden
Dit is 1,5% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

3,9%
8,6%

23,1%

2035

25

23,1%

eigen woonomgeving

23,3%
2030

2025

2%

3%

41,4%

40,4%

200

98%

97%

24,0%

Dit is 12,3% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

23,6%
2018

2018

3,8%
7,8%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

VV6

eigen woonomgeving

2035

958

VV7

VV8/9/10

518

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 1.820
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

1.418

aan Wlz-zorgaanbod

3,9%
3,8%
2.147geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
7,8%
8,6%
1.820
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 87%.

2019

2.587
97%

2040

2.147

5532 - Zorgkantoor Midden IJssel
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

2.587

3.048

98%

2030

3.048

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

5532
- Zorgkantoor
Midden IJssel
Waarvan
in eigen
50
woonomgeving

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

3%
3,8%
7,8%

23,1%

518

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

2%

1.418

190

Huidige vraagontwikkeling
Intramuraal

Gemiddeld 25 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 958

190

1.418

3.048
2.587
2.147

2030

0

2020

2025

2030

2035

958

2040
518

2040 moeten 1.418 extra klanten van
In 2040
190thuis,
verpleegzorg worden voorzien, zowel
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

23,3%
3,9%

3,8%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
MIDDEN IJSSEL

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Zorgkantoorregio Midden IJssel ligt ingeklemd
tussen Deventer, Zutphen, Apeldoorn en Zwolle,
waarbij Deventer in de zorgkantoorregio ligt. Dit
betekent dat de bevolking van de regio Midden
IJssel ook is gericht op steden en gebieden die zich
buiten grenzen van de zorgkantoorregio bevinden.
Daarnaast loopt de IJssel als natuurlijke grens door
de regio Midden IJssel, wat van invloed is op de
gerichtheid van de bewoners op een bepaalde stad,
maar wat ook een natuurlijke begrenzing vormt voor
het werkgebied van de zorgaanbieders in de regio.
De bevolking in de regio Midden IJssel vergrijst
en ontgroent. Dit betekent dat er een verwachte
toename is van de zorgvraag van ouderen én dat
er tegelijkertijd een afnemend potentieel aan
werknemers en mantelzorgers is.

Zorgaanbod in de regio
Binnen de V&V is er over het algemeen sprake
van een generalistisch zorgaanbod voor zowel
somatische als psychogeriatrische klanten. Daarbij
wordt geconstateerd dat de wachtlijsten voor
somatische plaatsen relatief kort zijn en voor
de psychogeriatrische plaatsen relatief lang.
Psychogeriatrische zorg wordt over het algemeen
geboden in een kleinschalige woonsetting. Op een
aantal plaatsen in de regio delen organisaties
vanuit verschillende sectoren (V&V en VG of VG en
GGZ) een pand. Voor specifieke doelgroepen wordt
vaak een plaats gevonden net buiten de grenzen
van de zorgkantoorregio.

In 2020 is door het samenwerkingsverband ‘Samen
voor Sallandse Zorg’, waarin behalve door het
zorgkantoor ook wordt deelgenomen door Wlzzorgaanbieders uit zowel de V&V, VG als GGZ, een
onderzoek gedaan om de huisvestingsopgave voor
Wlz-klanten voor de regio Midden IJssel in kaart
te brengen. Inmiddels is een tussenrapportage
opgeleverd waarin in kaart is gebracht:

Het Wlz-zorggebruik in hele regio ligt met 226
per 10.000 verzekerden hoger dan het landelijk
gemiddelde van 192 per 10.000 verzekerden.
Het Wlz-zorggebruik thuis ligt rond het landelijk
gemiddelde (64 per 10.000 verzekerden), het Wlzzorggebruik in een instelling ligt over de hele linie
hoger (Bron: waarstaatjegemeente.nl). Dit lijkt te
worden beïnvloed door de (boven)regionale functie
van instellingsterreinen van VG en GGZ, maar ook
op het gebied van de V&V lijkt de capaciteit ruimer
te zijn. De wachtlijsten in de regio zijn relatief kort.
Het intramurale Wlz-zorgaanbod op wijkniveau
vertoont grote verschillen. Er is concentratie van
intramuraal V&V-zorgaanbod in grotere wijken/
kernen, maar de verdeling is niet overal in dezelfde
verhouding tot de omvang van de wijk of het
gebied dat bediend wordt. Kwetsbare bewoners
in de kleinste kernen en het buitengebied zijn vaak
beperkt mobiel en afhankelijk van welzijns-en
zorgvoorzieningen in de directe nabijheid, terwijl die
voorzieningen juist steeds meer verdwijnen uit die
buitengebieden.
In de hele regio is het aandeel eengezinswoningen
erg hoog. Er is een zeer beperkt aanbod van
meergezinswoningen en van woningen voor
kleinere huishoudens.

Toekomstige behoefte
Er is een toename in de regio van klanten met
multi-problematiek. Het ontwikkelen van een
adequaat zorgaanbod vraagt om uitwisseling van
expertise, consultatie en/of samenwerking tussen
zorgaanbieders in de regio.
Het aanbod voor mensen met een niet-westerse
migratie-achtergrond in de regio is beperkt.
Met name voor de groep klanten met een Turkse
achtergrond, die het sterkst is vertegenwoordigd
is in de regio, is de verwachting dat de vraag zal
groeien.

●

De huidige vraag en woonbehoefte per sector

●

De kwalitatieve en kwantitatieve Wlz-vraag per
gemeente

●

De bestaande capaciteit per sector per gemeente
op wijkniveau

●

De toekomstige vraag per sector

Bij dit onderzoek zijn, behalve het zorgkantoor en
de regionale zorgaanbieders, ook gemeenten en
woningbouwcorporaties bevraagd.
Hoewel de rapportage nog in concept is en de
resultaten nog besproken dienen te worden zijn de
belangrijkste inzichten voor de toekomstige vraag:
●

Met name vergrijzing en multi-problematiek/diagnostiek zullen een belangrijke rol spelen
ten aanzien van de huisvestingsopgave voor
Wlz-klanten in Salland, het onderscheid tussen
sectoren wordt meer diffuus, kansen voor en
noodzaak tot samenwerking.

●

Het aantal thuiswonende ouderen in Salland
zal ten opzichte van 2020 in 2040 met ongeveer
13.000 toenemen (bij gelijkblijvende intramurale
capaciteit). De grootste stijging vindt plaats
tussen 2020-2030 met 9.800 ouderen.

●

Door de vergrijzing is samenwerking tussen
zorgaanbieders onvermijdelijk op het gebied van
personeel, middelen en wonen.

●

De vraag naar intramurale VG-woonvormen
neemt beperkt toe (1%), maar de vraag naar
beschut wonen in de wijk in meergezinswoningen
neemt sterk toe, waarbij de verbinding met het
sociaal vangnet van groot belang is.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
MIDDEN IJSSEL

●

●

De landelijke toekomstvisie op beschermd
wonen in de GGZ is, om een groter deel van de
doelgroep in de komende jaren extramuraal
te gaan laten begeleiden. Het draagvlak in de
samenleving, voor mensen die afwijkend gedrag
vertonen, neemt echter af, en in oude buurten,
waar corporaties sterk vertegenwoordigd zijn,
staat de leefbaarheid al onder druk. Inmiddels is
ook duidelijk dat niet iedereen genoeg heeft aan
ambulante begeleiding.
Beschermd wonen is voor gemeenten relatief
duur omdat klanten geen huurtoeslag
ontvangen. Het omzetten van plaatsen voor
beschermd wonen naar zelfstandige woningen
met zorg is daarom uit financieel oogpunt
aantrekkelijk. Dat vereist wel voldoende
begeleiding, zorg en voorzieningen in de buurt en
voldoende aanbod van geschikte woningen.

Als dilemma’s worden benoemd:
a. Kleinschalig “normaal” wonen versus
betaalbaarheid en organiseerbaarheid van zorg
b. Leefbaarheid in wijken versus meer
aanbod van zorg en wonen door deze
woningbouwcorporaties
c. Doorstroming naar geschikte woning in relatie
tot het verlaten van sociale structuren
d. Kleinere clusters zorgwonen in de wijken,
waarbij het ontbreekt aan ruimte voor dergelijke
initiatieven
e. Stimuleren van doorstroom van senioren in
relatie tot het ontbreken van voldoende en
kwalitatief goed woningaanbod

Als belemmeringen worden benoemd:
●

Het ontbreken van een regionale visie op wonen
en zorg, inclusief vertaling naar gemeentelijk en
wijkniveau

●

Onduidelijkheid rond takenverantwoordelijkheden-bevoegdheden binnen
het speelveld

●

Portefeuilles wonen en zorg vallen onder
verschillende wethouders

●

Ontbreken van overlegstructuur tussen spelers

●

Ontbreken van regievoering

●

Beperkte aanwezigheid van
woningbouwcorporaties in buitengebied en
nieuwe wijken

●

Sterke aanwezigheid van
woningbouwcorporaties in wijken met lage
Sociaal Economische Status (SES) en lagere
sociale samenhang, waar al veel bijzondere
doelgroepen gehuisvest worden

●

Dominantie eengezinswoningen in de regio

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De samenwerking binnen Samen voor Sallandse
Zorg heeft in 2019 een regionale ontwikkelvisie
Wlz geformuleerd waarbinnen de bouwsteen
Passende Zorg een doelstelling is opgenomen om
passende woonvormen te ontwikkelen die passen
bij de toekomstige zorgvraag. Het onderzoek naar
de huisvestingsopgave Wlz is daarin een eerste
stap, waarbij de volgende doelstelling voor 2021
is om tot een regionale visie op wonen en zorg te
komen en een daarbij passende overlegstructuur.
Daarbij dient opgemerkt te worden dat het de
wens van de regionale organisaties is om, behalve
de V&V, ook de VG en GGZ te betrekken, gezien de
toenemende multi-problematiek maar ook gezien
de mogelijkheden die men ziet om woonvormen
te ontwikkelen voor doelgroepen uit meerdere
sectoren. Gezien de huidige intramurale capaciteit,
gaat de interesse van de zorgaanbieders vooral uit
naar het ontwikkelen van vormen van wonen met
zorg buiten de muren van een instelling.

Innovatieve concepten
in de regio
Binnen de Samenwerking Samen voor Sallandse
zorg (www.samenvoorsallandsezorg.nl) zijn naast
de bouwsteen passende zorg nog een vijftal
bouwstenen benoemd waaraan wordt gewerkt,
namelijk:
●

netwerksamenwerking/infrastructuur,

●

arbeidsmarkt,

●

leren en ontwikkelen,

●

innovatie (technologie) en

●

preventie.

Vanuit deze bouwstenen zijn inmiddels de Sallandse
Praktijkleerroute (www.sallandsepraktijkleerroute.
nl), de regioverpleegkundige (www.
regioverpleegkundige.nl) en technologie voor
warme zorg (www.technologievoorwarmezorg.
nl) gestart. Deze projecten voorzien in oplossingen
voor de arbeidsmarkt en de inzet van technologie.
De transitiemiddelen worden ingezet om de
samenwerking en de projecten die daaruit volgen
te ondersteunen.

Bouwplannen in de regio
De bouwplannen van zorgaanbieders voor de
komende jaren in de regio betreffen vooral
renovatie en vervangende nieuwbouw, waarmee
gebouwen worden aangepast aan de zorgzwaarte
van de klanten in de intramurale zorg. Er wordt
voor de komende vijf jaar, gezien de huidige
capaciteit, nauwelijks uitbreiding van de
intramurale capaciteit gerealiseerd. Er liggen wel
wensen om nieuwe vormen van wonen met zorg
te ontwikkelen, niet zijnde intramurale capaciteit,
om de verwachte toekomstige zorgvraag te kunnen
opvangen.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

MIDDEN-BRABANT

5527 - Zorgkantoor Midden Brabant

Aantal inwoners

Intramurale locatie

450.710

Kenmerken
van de
regio

Gelijk aantal
75-plussers
als landelijk

Aandeel
18%
75-plussers

7.769

5527 - Zorgkantoor Midden Brabant
6.753

dichtbevolkt

5.682

4.742

82%

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

5.042

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

19%

82%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
19%

81%

42,9%

18%

27,9%

4.061

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.682

2025

eigen woonomgeving

aan Wlz-zorgaanbod

2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

17,5%

76

18%

18,0%
2030

2025
19%

41,2%

42,9%

2019

Intramuraal

2,9%
9,1%

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
17,5%

902

82%

81%

29,3%

Dit is 22,8% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

27,9%
2018

2018

2,6%
8,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

5.682
2,6%
2,9%
Ontwikkeling
verhouding
geclusterde zorg vs.
8,6%
9,1%
4.742

81%

Dit is 1,9% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2035

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 96%.

2019

6.753

Actief wachtenden

2030

5527 - Zorgkantoor Midden Brabant
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2040

4.742

7.769

82%

2035

7.769

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.
29,3%

2030

6.753

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

18,0%

41,2%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

5527
- Zorgkantoor
Midden Brabant
Waarvan
in eigen
981
woonomgeving

782

2020

2,6%
8,6%

17,5%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

18%
2,9%
9,1%

3.809

1.723

81%
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 13 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.793

dunbevolkt

Landelijk
19%
gemiddelde
is 8,1%.

8,1%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

2.793
1.723

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.742
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

3.809

782
3.809
7.769
6.753

0

2020

5.682

2025

2030

2035

2.793

2040
1.723

2030

2040moeten 3.809 extra klanten van
In 2040
782
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

18,0%
2,9%
9,1%

2,6%
8,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
MIDDEN-BRABANT

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Midden-Brabant (MBR) is een regio met 9
gemeenten, waarvan Tilburg de centrum-gemeente
is. Naast stedelijke gebieden omvat MBR ook
landelijk gebied met ieder hun eigen specifieke
kenmerken. De vergrijzingscijfers in de regio zijn
conform het landelijk gemiddelde. De wil tot
samenwerking is sterk aanwezig. Men wil samen
richting geven aan vitale en sociale ouderenzorg.

Onderstaande samenwerkingsverbanden zijn
bekend in de regio. Het zorgkantoor schuift aan
bij de Transitietafel. Over andere overlegvormen
worden we geïnformeerd, indien van toepassing:

Aan de Transitietafel hebben bestuurders
gezamenlijk een beeld en middellange termijnvisie
opgesteld. Het moet anders! Is de visie van
bestuurders in de regio. Vervolgstap is de meer­
jarenvisie verder uitwerken in diverse actielijnen.
Het zorgkantoor sluit hierbij aan, om ook vanuit
ons oogpunt richting te geven. Onderdeel hiervan
is het ondersteunen van de gesprekken met data
die het zorgkantoor voor handen heeft. Op diverse
vlakken vergaren we inzicht als het gaat om
demografie, arbeidsmarkt etc. Maar we bereiken
ook bewustwording richting klanten. De oudere
maakt op basis van realistische informatie en
verwachtingen bewuste keuzes rondom leefstijl,
wonen en welzijn om zelfredzaam te blijven.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Het volgende zorgaanbod is aanwezig:
●

Beademingszorg (non) invasief,

●

Geronto-psychiatrie,

●

Jonge mensen met dementie,

●

CVA/NAH,

●

Korsakov,

●

Parkinson.

We horen en zien dat de component
gedragsproblematiek in toenemende mate
voorkomt, net als co-morbiditeit (dubbele
grondslag van diagnoses). Maar ook het netwerk
van Wlz-klanten wordt steeds mondiger. Het
samenspel rondom familie/netwerk met betrekking
tot de zorg van hun naaste vraagt steeds meer van
het personeel.

●

Transitietafel Midden-Brabant; hierin
participeren bestuurders uit de V&V-sector. Een
gezamenlijke visie op oudenzorg richting 2030 is
opgesteld.

●

Samenwerking Crisiszorg over de domeinen heen

●

RONAZ: Regionaal Orgaan Niet Acute Zorg
Brabant breed naar aanleiding van de COVID-19pandemie

●

Zorg Netwerk Midden-Brabant; Goede,
afgestemde zorg en behandeling voor mensen in
de regio Midden-Brabant, die betaalbaal is.

De eerste overleggen tussen gemeente Tilburg,
zorgverzekeraar en zorgkantoor zijn gestart.

Aan deze Transitietafel worden ook projecten
besproken om de transitiemiddelen in te zetten.
Onderstaande projecten lopen momenteel;
●

Arbeidsmarkt ;
●

Doel van SwitchZ is het aantrekken en
opleiden van zij-instromers om hen via een
verkorte en flexibele leerroute (op maat) een
erkend diploma te laten behalen op MBOniveau

●

MBO Zorginnovatienetwerk: Binden en
boeien van studenten en medewerkers door
gezamenlijk een inspirerende, gevarieerde
leeromgeving te bieden over de grenzen van
organisaties heen waarin onderzoekend leren
en transmuraal kijken centraal staat.

●

Behoud medewerkers:
Bedrijfsondersteuningsteam ; steunsysteem/
aanpak voor medewerkers die te maken
hebben met complex/ agressief en ongepast
gedrag van familieleden van klanten.

●

Vitaliteit: Versterken van de vitaliteit en
duurzame inzetbaarheid medewerkers door
in beeld te brengen waar de behoefte ligt bij
medewerkers en een gezamenlijk aanbod en
gezamenlijke faciliteiten aan te bieden

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
MIDDEN-BRABANT

●

●

●

●

●

Transformeren arbeidsmarkt/bemiddelen
zorgpersoneel : is een innovatief idee om
medewerkers en capaciteit binnen de
zorginstellingen zo optimaal mogelijk in te
zetten,

Langer thuis en mantelzorgondersteuning:
Bieden van ondersteuning in de vorm van
psychosociale educatie aan mantelzorgers op
het gebied van dementie ten einde de kwaliteit
van zorg (thuis) te verbeteren.
Domeinoverstijgende zorg ; de juiste zorg op de
juiste plaats over de domeinen heen. Er loopt
in Midden-Brabant al een pilot waarbij er een
goede samenwerking is met gemeente en de
zorgverzekeraar. De regio is aan het bekijken hoe
deze pilot verbreed kan worden, ook naar Wlz.
Zorgtechnologie: Zorgtechnologie is een
belangrijke actielijn voor alle deelnemende
organisaties. Deze actielijn is vaak faciliterend
richting andere actielijnen. De lopende
initiatieven kennen verschillende fases waarin
ze zich bevinden.
Bewustwording bij klanten/medewerkers
verhogen

Innovatieve concepten
in de regio
Een stevige basisinfrastructuur binnen en tussen
organisaties is van belang.
●

Anders werken / zorgtechnologie :
●

Track en Trace cliëntoproepen

●

Spraakgestuurd rapporteren

●

Medido intramuraal

●

Digitaal vaardige werknemer

●

Transformeren arbeidsmarktbemiddeling
zorgpersoneel

Bouwplannen in de regio
Enkele zorgaanbieders zijn bezig met nieuwbouw.
Bij andere zorgaanbieders wordt gewerkt aan
het opnieuw vaststellen van het strategisch
vastgoedplan. Uitdagingen die worden ervaren
zijn onder andere onzekerheid over toekomstig
beleid rondom scheiden wonen-zorg en de druk op
de betaalbaarheid van de Wlz. Het is zoeken naar
nieuwe concepten (qua wonen met zorg) die echt
toekomstgericht zijn.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

MIDDEN HOLLAND

5520 - Zorgkantoor Midden-Holland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

234.770

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
20%
75-plussers

8,2%

Gelijk aantal
75-plussers
als landelijk

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

3.757

5520 - Zorgkantoor Midden-Holland
3.280

dichtbevolkt

2.797

2.363

80%

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

2.187

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

20%

2,8%
6,0%

0

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

80%

48,4%

23%

18,4%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
23%

20%

1.681

17,8%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

2.797

2025

Dit is 1,9% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,8%
6,0%

24,4%

37

20%

23,3%
2030

2025
23%

49,7%

48,4%

322

80%

77%

18,4%

Dit is 16,7% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,6%

17,8%
2018

2018

6,7%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2035

VV8/9/10

2,6%
2,8%
2.797geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
6,0%
6,7%
2.363
24,4%

Actief wachtenden

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 94%.

2019

3.280

77%

2040

2.363

5520 - Zorgkantoor Midden-Holland
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

3.280

3.757

80%

2030

3.757

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV7.

77%

49,7%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

5520
- Zorgkantoor
Midden-Holland
Waarvan
in eigen
506
woonomgeving

430

2020

23,3%

24,4%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix
2,6%
6,7%

1.825

864

77%
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.347

dunbevolkt

Landelijk
23%
gemiddelde
is 8,1%.

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

1.347
864

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 2.363
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

1.825

430
1.825
3.280
2.797

3.757
0

2020

2025

2030

2035

1.347

2040
864

2030

2040 moeten 1.825 extra klanten van
In 2040
430
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

23,3%
2,8%
6,0%

2,6%
6,7%

1 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg
MIDDEN HOLLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Innovatieve concepten
in de regio

Regio Midden Holland (MH) kenmerkt zich als een
plattelandsregio rondom 1 grotere stad: Gouda.
In de regio liggen veel kleine kernen. Er is 1 grote
zorgaanbieder actief, 1 middelgrote en 4 kleinere,
die ook in andere (zorgkantoor)regio’s actief zijn.
In de regio is een transmuraal netwerk opgericht,
vertegenwoordigers van alle zorgaanbieders en
gemeenten sluiten hierbij aan. De besluitvorming
is vaak lastig door de omvang van de groep
deelnemers.

De Visie 2030 is ontwikkeld met alle zorgaanbieders
in de regio. Doel is passende zorg organiseren en
problematiek op de arbeidsmarkt aanpakken.
Daarnaast voeren we gezamenlijk diverse projecten
uit om kwaliteit van medewerkers in de zorg en
kwaliteit van zorg zelf te verbeteren.

Men is gestart met digitale vaardigheden. Dit
project heeft als doel om medewerkers te trainen in
hun digitale vaardigheden waardoor zij efficiënter
kunnen omgaan met de digitale middelen die hen
aangereikt worden.

Wij zijn partner in de Transitietafel samen
met meerdere stakeholders (Gemeenten,
zorgaanbieders, huisartsengroepen en ziekenhuis).

Bouwplannen in de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

In de regio is zorgaanbod aanwezig voor:

Transitietafel: Aan deze tafel is reeds de
meerjarenvisie voor ouderenzorg in de regio
opgesteld. Het zorgkantoor sluit hierbij aan om ook
vanuit ons oogpunt richting te geven aan deze visie
op middellange en lange termijn. Onderdeel hiervan
is het ondersteunen van de gesprekken met data
die het zorgkantoor voor handen heeft. Hiermee
kan inzicht gegeven worden in welke opgaven er
voor ons liggen. Vervolgstap hierin is het samen
bepalen van een strategie om de meerjarenvisie
handen en voeten te geven.

●

Onbegrepen gedrag (inclusief GGZ-problematiek
bij ouderen)/ geronto-psychiatrie

●

GRZ

●

Blinden/slechtzienden

●

Huntington

●

Korsakov

●

Ouder wordende GZ-clienten

●

Crisisbedden

●

Jonge mensen met dementie

In de regio worden enkele nieuwbouwplannen en
renovatieplannen doorgevoerd.
Uitbreiding van capaciteit op basis van scheiden
van wonen en zorg is wenselijk en is ook in gang
gezet. Zorgaanbieders werken ook aan het
omzetten van plaatsen zonder behandeling naar
zorg op basis van scheiden van wonen en zorg.
Daarnaast worden diverse VPT-initiatieven
ontwikkeld.

Aan deze tafel worden tevens projecten besproken
om de transitiemiddelen in regionaal verband in te
zetten.

Meer VPT en logeren wordt volgend jaar
gerealiseerd.
Alternatieve woonvormen (scheiden wonen en zorg)
staan op de ontwikkelagenda.

2 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

3 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

4 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

NIJMEGEN

5508 - Zorgkantoor Nijmegen

Aantal inwoners

Intramurale locatie

529.345

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
19%
75-plussers

Gemiddeld 25 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.001

dunbevolkt

Landelijk
22%
gemiddelde
is 8,1%.

7,5%

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

8.029

5508 - Zorgkantoor Nijmegen
dichtbevolkt

5.550

6.772

4.257

4.551

81%

1.779

78%
2025

2030

2035

2040
780

Huidige vraagontwikkeling

5.088

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

19%
3,7%
9,1%

4,4%
9,1%

23,3%

23,1%

woonomgeving

81%

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

46,1%

17,8%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
22%

19%

3.944

16,7%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

2025

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

3,7%
9,1%

23,3%

2035

98

23,3%
19%

VV8/9/10

eigen woonomgeving

23,1%
2030

2025

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

81%

46,7%
78%

17,8%

Dit is 20,2% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

16,7%
2018

2018

4,4%
9,1%

Intramuraal

VV4

3,7%

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

23,1%
4,4%

2035

4.257

3.001
1.779

2040
780

22%

46,1%

760

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 113%.

2019

6.772

2019

Intramuraal

2030

3,7%
4,4%
5.550geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
9,1%
9,1%
4.551
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

78%

Dit is 2,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

6.772

5.550

8.029

81%

2040

4.551

5508 - Zorgkantoor Nijmegen

Op de wachtlijst

2035

8.029

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV7.

78%

46,7%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

22%

5508
- Zorgkantoor
Nijmegen
Waarvan
in eigen
1.144

2025

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.551
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

4.257

8.029
0
5.550

6.772

2020

2025

2030

2035

3.001

2040
1.779

2030

2040 moeten 4.257 extra klanten van
In 2040
780
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg
NIJMEGEN

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Zorgkantoorregio Nijmegen bestaat uit twee subregio’s. Dit betreft sub-regio ‘Rijk van Nijmegen’
en sub-regio ‘Rivierenland’. In sub-regio Rijk van
Nijmegen laat de gemeente Nijmegen een mindere
vergrijzing zien dan de omliggende dorpen. In ‘Rijk
van Nijmegen’ is de wachtlijstdruk fors hoger dan
in ‘Rivierenland’. De afgelopen jaren is het aandeel
extramuraal geleverde zorg (VPT/MPT) toegenomen.
Opmerkelijk is dat deze toename verhoudingsgewijs
bijna twee keer zo groot is in ‘Rijk van Nijmegen’,
dan in Rivierenland.

Arbeidsmarktproblematiek: via de regiotafels
rondom de transitiemiddelen/ontwikkelgelden
wordt goed samengewerkt om de krapte op de
arbeidsmarkt te bestrijden. Projecten lopen op
het vlak van goed werkgeverschap, instroom
vergroten/ uitstroom beperken, verzuimbeperking
en anders werken.

De uitvoeringsagenda in beide sub-regio’s is nog
niet vastgesteld. Er ontbreekt momenteel een
zogenaamde ‘stip op de horizon’ die gedragen is
door het zorgkantoor, de zorgaanbieders en alle
overige stakeholders. Doelstelling voor 2021 is dat
gezamenlijk met alle zorgaanbieders in de regio een
gedragen regiovisie wordt vastgesteld. Dit gebeurt
aan de transitie/regiotafel.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Binnen de regio Nijmegen is het volgende
zorgaanbod aanwezig: Ademhalingsondersteuning,
Geronto-psychiatrie, D-ZEP (klanten met dementie
en zeer ernstig probleemgedrag), Jonge mensen
met dementie , Niet-aangeboren-hersenletsel
(NAH).
Zorgaanbod voor mensen met Laag
Bewustzijnsstoornis is in ontwikkeling.
We horen en zien dat de component
gedragsproblematiek/onbegrepen gedrag in
toenemende mate voorkomt. Dit blijkt ook uit de
toename van het aantal meerzorg-aanvragen in
de V&V. Dit betreft niet alleen klanten met een ZZP
5VV of 7VV. Ook bij klanten met een somatische
grondslag is steeds vaker sprake van onbegrepen
gedrag dat vraagt om een andere benadering.
Daarnaast ontvangen we signalen dat het netwerk
rondom de klant steeds mondiger wordt. Het
samenspel rondom de klant en diens familie/
netwerk doet een beroep op andere competenties
van de medewerkers.

Zorgtoewijzing, verwijzing, klantadvies,
doorstroom: zorgaanbieders hebben een periodiek
overleg waarin ze samen bespreken welke
knelpunten er worden ervaren bij het bieden van de
juiste zorg op de juiste plek voor de klanten met een
Wlz-indicatie in de regio.
Domeinoverstijgend werken: in sub-regio ‘Rijk
van Nijmegen’ worden in samenwerking met de
zorgverzekeraar (Zvw) en gemeenten ervaren
knelpunten op het vlak van de JZOJP (Juiste Zorg
Op de Juiste Plek) besproken. Doel is om in de gehele
zorgketen te komen tot betere afstemming en
samenwerking bij het bieden van de juiste zorg aan
klanten. “
De sub-regio ‘Rijk van Nijmegen’ heeft de Wlzcrisisregeling centraal georganiseerd voor
kwetsbare ouderen over de domeinen heen. Vier
grote organisaties hebben hun krachten gebundeld
en de crisiszorg gecentraliseerd. Daarnaast
zijn er korte lijnen met ziekenhuizen en de V&Vzorgaanbieders, waarin de afgelopen jaren veel is
geïnvesteerd. Dit heeft zich uitbetaald tijdens de
COVID-19-pandemie.
In de sub-regio ‘Rivierenland’ wordt door
zorgaanbieders samengewerkt in het
Coördinatiepunt Rivierenland Zorgt. Dit
coördinatiepunt is bedoeld voor verwijzers en
helpt -domeinoverstijgend- bij de realisatie van
zorg(plaatsing) in de regio.
Samenwerking in de thuiszorg: Speciaal opgezette
Covid-teams opereren onafhankelijk van een
specifieke organisatie in de regio.Zorgaanbieders
hebben ook gezamenlijk Covid-19-Units ten
behoeve van de regio opgezet.

Innovatieve concepten
in de regio
We werken gezamenlijk aan het verder ontwikkelen
van Wlz-thuisarrangementen en aan het
onderzoeken of er andere woonzorgconcepten
neergezet kunnen worden. Ook mogelijkheden zoals
logeren en deeltijd-wonen worden steeds vaker
besproken om klanten langer thuis te laten wonen.
Daarnaast zien we een lichte stijging in
technologische toepassingen zoals leefcirkels
en de inzet van de medido, beeldbellen, slim
incontinentiemateriaal en leefstijlmonitoring.

Bouwplannen in de regio
Een aantal oudere locaties wordt in een nieuw jasje
gestoken. De huidige intramurale capaciteit blijft
daarmee ongeveer gelijk. Daarnaast staat er een
aantal nieuwe locaties op basis van scheiden van
wonen en zorg op de planning. Het bouwen van
meer capaciteit gaat het probleem niet oplossen.
We staan voor grotere maatschappelijke discussies,
we zullen de Wlz-zorg echt anders moeten gaan
organiseren.

2 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

3 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

4 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

NOORD- EN MIDDEN-LIMBURG

5530 - Zorgkantoor Noord en Midden Limburg

Aantal inwoners

Intramurale locatie

493.860

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
21%
75-plussers

8.975

7.634

dichtbevolkt

6.452

5.466

1.860

78%
2025

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

5.539

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

woonomgeving

79%

43,8%

18,5%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
22%

21%

78%

45,1%

18,0%

4.331

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

Actief wachtenden
Dit is 2,4% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

3,3%
11,5%

22,9%

2030

2035

111

22,9%
21%

VV8/9/10

eigen woonomgeving

22,8%
2030

2025
22%

45,1%

43,8%

723

79%

78%

18,5%

Dit is 15,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

18,0%
2018

2018

2,9%
11,4%

Intramuraal

VV4

VV6

eigen woonomgeving

22,8%
3,3%

2019

VV5

2,9%

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 95%.

2035

3.043

VV7

VV8/9/10

1.860

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 5.466
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

4.383

aan Wlz-zorgaanbod

6.452geclusterde zorg vs.
2,9%
3,3%
Ontwikkeling
verhouding
5.466
11,4%
11,5%
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

6.452

2019

7.634

78%

2040

5.466
2025

8.975

79%

2035

7.634

5530 - Zorgkantoor Noord en Midden
Limburg
Verwacht
regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

8.975

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

22,8%

22,9%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

22%

2,9%
11,4%

874

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

21%
3,3%
11,5%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

5530
- Zorgkantoor
Noord en Midden Limburg
Waarvan
in eigen 1.208
Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

4.383

5530 - Zorgkantoor Noord en Midden Limburg

79%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.043

dunbevolkt

Landelijk
22%
gemiddelde
is 8,1%.

9,6%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

874
4.383
8.975
0
7.634
6.452

2020

2025

2030

2035

3.043

2040
1.860

2030

In 2040
2040moeten 4.383 extra klanten van
874
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg
NOORD- EN MIDDEN-LIMBURG

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Innovatieve concepten
in de regio

De regio Noord- en Midden-Limburg kent, zoals de
naam al doet vermoeden, 2 sub-regio’s. Beide subregio’s kenmerken zich door een bovengemiddeld
sterke vergrijzing én een bovengemiddeld sterke
ontgroening. Daarnaast kenmerkt de regio zich
door de vele kleine dorpskernen en nauwelijks
grotere steden; Venlo is met 68.000 inwoners de
grootste kern.

Met name de intramurale zorgaanbieders
kennen een hechte vorm van samenwerking
op diverse gebieden. Ten gevolge van de
beschikbare transitiemiddelen is er een intensieve
samenwerking om de krapte op de arbeidsmarkt te
verkleinen. Ook voor bijvoorbeeld de invoering van
de Wzd wordt er op een intensieve en constructieve
manier samen gewerkt. Met diverse zorgaanbieders
zijn en worden afspraken gemaakt voor uitbreiding
of opschaling van met name thuisproducten (VPT/
MPT). Intramurale uitbreiding vindt nauwelijks
plaats, mede door de grote krapte op de
arbeidsmarkt. De groei van zorg in MPT en VPT is in
de totale regio de afgelopen jaren bovengemiddeld
groot geweest en deze leveringsvormen worden
ook de komende jaren verder uitgebreid.

In de regio wordt zorgtechnologie gezien als
één van de oplossingen die bij kan dragen aan
verkleining van het tekort op de arbeidsmarkt.
Het regionale samenwerkingsverband heeft
daartoe een gezamenlijke actielijn opgezet
om zorgtechnologie te stimuleren, ook door
middel van het digitaal vaardiger maken van
zorgmedewerkers.

Het grootste gedeelte van de gemeenten grenst
aan Duitsland of België, en Echt-Susteren zelfs
aan beide landen; het smalste stukje Nederland.
De voorspelde groei van het aantal Wlz-klanten
tussen 2019 en 2030 zal 44% zijn. Daarnaast
kent de regio een bovengemiddeld ontgroening.
Het arbeidsmarkttekort voor gekwalificeerde
medewerkers in de zorg is daardoor
bovengemiddeld groot.

Ook andere vormen van MPT en alternatieve
financiering van MPT worden verder onderzocht en
waar mogelijk (door)ontwikkeld middels een project
in het kader van Vernieuwend Verantwoorden met
de NZa.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Voor elke in de V&V-sector bekende doelgroep
(onder andere Parkinson, Huntington, Korsakov,
NAH, mensen met dementie en zeer ernstig
probleemgedrag en jonge mensen met dementie) is
er een passend zorgaanbod in de zorgkantoorregio.
De geografische spreiding is echter suboptimaal,
mede veroorzaakt door het smalle en
langgerekte werkgebied (ruim 80 km). Samen met
zorgaanbieders en gemeenten wordt er gezocht
naar een verdere optimalisatie van die spreiding.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
Voor 2021 zijn we in de regio met alle
zorgaanbieders in gesprek om met name de zorg
thuis voor Wlz-klanten verder te optimaliseren.
Uitbreiding en opschaling van MPT en VPT is de
best passende oplossing om de groei van het
aantal Wlz-geïndiceerde ouderen op te vangen.
Verregaande samenwerking tussen zorgaanbieders
lijkt noodzakelijk om het zorgaanbod completer en
meer efficiënt te maken.

Een innovatief concept dat we in andere regio’s
nog nauwelijks zien, is een franchiseconcept voor
kleinschalige zorgondernemers met een VPTvoorziening. Deze zorgondernemers worden op
een professionele wijze ondersteund (Powered
by ….) door een reguliere zorgorganisatie in hun
bedrijfsvoering en in het primaire proces. Hierdoor
blijken ze, ondanks hun beperkte schaal, tóch in
staat te zijn om een stabiele en volwaardige locatie
te ontwikkelen en exploiteren. Het tekort aan
beschutte/beschermde woonvormen wordt mede
hierdoor gereduceerd.

Bouwplannen in de regio
De regio kent nauwelijks intramurale
uitbreidingsplannen voor de komende jaren. Met
name de krapte op de arbeidsmarkt maakt dat
zorgaanbieders geen intramurale capaciteit
uit willen of kunnen breiden. Wel zijn er diverse
plannen voor vervangende nieuwbouw van
bestaande locaties en uitbreiding van geclusterde
VPT-locaties.
Samen met gemeenten, zorgaanbieders en
woningcorporaties/verhuurders gaat het
gesprek plaatsvinden om ook in bestaande
seniorencomplexen meer passende geclusterde
zorg te leveren.

2 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

3 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

4 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

NOORD-HOLLAND NOORD

5512- Zorgkantoor Noord Holland Noord

Aantal inwoners

Intramurale locatie

622.285

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
17%
75-plussers

10.297

5512- Zorgkantoor Noord Holland Noord
8.952

dichtbevolkt

7.334

5.881

83%

82%
2025

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

6.175

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

17%

1,6%
4,8%

83%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
18% VPT

17%

5.051

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

82%

25,5%

VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

7.334

2025

Actief wachtenden
Dit is 1,5% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,6%
4,8%

19,2%

2035

71

2025
17%

eigen woonomgeving

2030

18%

47,9%

629

83%

49,4%

82%

26,4%

Dit is 13,0% van het aantal
opgenomen
1,8% Wlz-klanten.

25,5%
2018

2018

4,2%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 113%.

2019

aan Wlz-zorgaanbod

8.952
1,6%
1,8%
7.334
Ontwikkeling
verhouding
4,2% geclusterde zorg vs.
4,8%
5.881
zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
19,0%
19,2%

82%

2040

5.881

5512- Zorgkantoor Noord Holland
Noord
Verwacht
regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

8.952

10.297

83%

2030

10.297

49,4%

2018

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

18%

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.
26,4%

2.511

0

5512Zorgkantoor
Noord Holland Noord
Waarvan
in eigen
1.124
47,9%

5.474

1.057

2020

Ontwikkeling ZZP-mix
1,8%
4,2%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

19,0%

19,2%

woonomgeving

Gemiddeld 19 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 4.128

dunbevolkt

Landelijk
18%
gemiddelde
is 8,1%.

8,5%

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

4.128

2.511

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 5.881
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

5.474

1.057

5.474

10.297
8.952
7.334

0

2020

2025

2030

2035

4.128

2040
2.511

2030

2040 moeten 5.474 extra klanten van
In 2040
1.057
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

19,0%

1,6%
4,8%

1,8%
4,2%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
NOORD-HOLLAND NOORD

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De regio Noord-Holland Noord (NHN) bestaat uit 3
sub-regio’s. Noord Kennemerland kenmerkt zich als
voornamelijk stedelijk gebied. West Friesland is een
mix van stedelijk en landelijk gebied. De KOP van
Noord-Holland is hoofdzakelijk landelijk gebied.
De KOP is aangemerkt als een ‘anticipeerregio’.
Dit houdt in dat in de toekomst de bevolking met
tenminste 2,5% zal afnemen tot 2040.

In de regio Noord-Holland Noord is expertise
aanwezig op de volgende doelgroepen:

In de regio Noord Holland Noord wordt
samengewerkt op verschillende terreinen.
Vanuit de transitiemiddelen kennen we een
regionale overlegvorm en verantwoording
rondom de aanpak van arbeidsmarkproblematiek.
Zorgaanbieder kennen onderling verschillende
samenwerkingsvormen. Ook sinds de COVID-19pandemie zien we een steeds betere samenwerking
ontstaan tussen de verschillende zorgaanbieders.

Het aandeel 75-plussers onder de inwoners van
de regio is bovengemiddeld. De vergrijzing is ook
bovengemiddeld. Voor de regio KOP is deze het
grootst. Op gemeentelijk niveau is dit de gemeente
Bergen (NH).
Er is een behoorlijke spreiding van zorgaanbieders
in de Wlz. We zien vooral een toename van
kleinschalige VPT-wooninitiatieven.

●

NAH

●

Korsakov

●

Parkinson

●

Dementie met ernstig probleemgedrag

●

Jonge mensen met dementie

Ontwikkelingen:
Momenteel wordt onderzocht of er behoefte is
aan een specifiek zorgaanbod voor mensen met
Korsakov in de regio West Friesland. In regio Noord
Kennemerland loopt een innovatieproject om een
expertise centrum rond Parkinson op te zetten.
Concentratie van jonge mensen met dementie blijft
lastig, omdat deze doelgroep graag langdurige
zorg in de nabijheid van de huidige woonplaats wil
ontvangen.
We zien een toename van mensen met een behoefte
aan dementiezorg in combinatie met GGZproblematiek, maar ook in de gehandicaptensector.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
Vanuit ons inkoopbeleid bespreekt VGZ met
individuele zorgaanbieders de bijdrage die zij
kunnen leveren aan de uitdagingen waar we in de
regio voor staan.
In de KOP is er een convenant opgesteld en
ondertekend door alle relevante partijen om de
inspanningen te doen, zodat we ons klaar maken
voor de toekomst. We richten ons daarbij met name
op de arbeidsmarkt, geschikte woningen voor
verpleegzorg thuis en uitbreiding van intramurale
capaciteit.
In de regio Noord Kennemerland hebben gemeenten
het wooninitiatief gestart waarbij er voor de
verschillende doelgroepen bekeken wordt wat er op
termijn nodig is aan woon- en zorgvoorzieningen.
In de regio West Friesland zijn de twee grote
zorgaanbieders al langer bezig met de
voorbereidingen op de toekomstige zorgvraag. De
zorglocaties worden aangepast voor de zware zorg
en de zorg thuis is opgeschaald waarbij het product
VPT grootschalig wordt ingezet voor de klanten die
nog thuis kunnen wonen.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
NOORD-HOLLAND NOORD

Innovatieve concepten
in de regio
Vanuit Zinnige Zorg zijn we altijd op zoek naar
goed voorbeelden in de zorg. Zo maakt het logeren
van Warm Thuis het mogelijk dat klanten langer
thuis kunnen blijven wonen. Eén van onze Wlzzorgaanbieders zwachtelt tegenwoordig met
klittenband en een andere zorgaanbieder maakt
gebruik van slim incontinentiemateriaal. Vanuit de
regiotafel verkennen we technologieën en maken
we het zorgaanbieders gemakkelijker om deze
technologie in te passen.

Bouwplannen in de regio
In de regio lopen meerdere initiatieven. Veel
hiervan gaan over de vervanging van oude
bestaande locaties. De nieuwe plannen zijn veelal
kleinschalige VPT-woonvormen. Recent is een
locatie daarvan geopend. In 2021 vind oplevering
van een locatie plaats en zijn er concrete plannen
voor de gemeenten Bergen en Heiloo. Mogelijk
dat er eind 2021/2022 een woonboerderij in
Middenmeer gerealiseerd gaat worden.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

NOORDOOST-BRABANT

5528 - Zorgkantoor Noordoost Brabant

Aantal inwoners

Intramurale locatie

667.545

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
20%
75-plussers

8,3%

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

10.999

9.389

dichtbevolkt

7.801

6.525

2.312

76%
2025

2030

Huidige vraagontwikkeling

7.240

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

80%

17,3%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd VPT

20%

5.527

16,8%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

7.801

2025

Actief wachtenden
2018

130

eigen woonomgeving
Niet-actief
1.015
wachtenden

2,4%
11,1%

21,6%

21,6%
20%

24%

80%

48,0%
76%

17,3%

Dit is 18,5% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

16,8%
2018

2018

2,2%
10,5%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

22,5%
2030

2025

47,8%

2019

Intramuraal

2035

VV8/9/10

VV6

eigen woonomgeving

2035

3.900

VV7

VV8/9/10

2.312

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 6.525
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

5.510

aan Wlz-zorgaanbod

7.801geclusterde zorg vs.
2,2%
2,4%
Ontwikkeling
verhouding
10,5%
11,1%
6.525
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

76%

Dit is 2,4% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 100%.

2019

9.389

80%

2040

6.525

10.999

Op de wachtlijst

2035

9.389

5528 - Zorgkantoor Noordoost Brabant
Verwacht regionaal tekort

24%

2030

10.999

76%

48,0%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

22,5%

47,8%

1.036
0

5528
- Zorgkantoor
Noordoost Brabant
Waarvan
in eigen
1.713
21,6%

2040

2020

24%

2,2%
10,5%

2035

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

20%
2,4%
11,1%

woonomgeving

5.510

5528 - Zorgkantoor Noordoost Brabant

80%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.900

dunbevolkt

Landelijk
24%
gemiddelde
is 8,1%.

1.036

5.510

10.999
9.389
7.801

0

2020

2025

2030

2035

3.900

2040
2.312

2030

2040 moeten 5.510 extra klanten van
In 2040
1.036
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

22,5%
2,4%
11,1%

2,2%
10,5%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
NOORDOOST-BRABANT

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De regio Noordoost Brabant (NOB) is demografisch
gezien een ‘gemiddelde’ regio. Vergrijzings- en
ontgroeningscijfers zijn gemiddeld, de sociaal
economische status (SES) van inwoners is
gemiddeld . Er is een behoorlijke spreiding van
zorgaanbieders in de Wlz. We zien in deze regio,
net als in veel andere regio’s, een opkomst en groei
van kleinschalige wooninitiatieven. Deze worden
nu veelal door nieuw toegetreden zorgaanbieders
opgestart. De zorgkantoorregio Noordoost-Brabant
kent 3 sub-regio’s; ’s Hertogenbosch e.o., Oss-UdenVeghel en het Land van Cuijk.

In de regio Noord Oost Brabant is expertise
aanwezig op de volgende doelgroepen:

In de regio Noordoost-Brabant wordt
samengewerkt op o.a. de volgende terreinen:

Bron: CBS, Statlinedatabank

●

NAH

●

Korsakov

●

Jonge mensen met dementie

●

Parkinson

●

Dementie met ernstig probleemgedrag

●

Ademhalingsondersteuning

●

Arbeidsmarktproblematiek: via de regiotafel
rondom de transitiemiddelen/ontwikkelgelden
wordt goed samengewerkt om de krapte op de
arbeidsmarkt te bestrijden. Projecten lopen op
het vlak van goed werkgeverschap, instroom
vergroten/ uitstroom beperken, verzuim, anders
werken.

●

Zorgtoewijzing, verwijzing, klantadvies,
doorstroom: zorgaanbieders in de sub-regio’s
van NOB hebben een periodiek overleg waarin ze
samen bespreken welke knelpunten er worden
ervaren bij het bieden van de juiste zorg op de
juiste plek voor klanten met een Wlz-indicatie
in de regio. Hieronder valt bijvoorbeeld de
crisisregeling; zorgaanbieders hebben om de
beurt de verantwoordelijkheid om nieuwe
klanten in crisis te plaatsen, binnen 24 uur bij
een zorgaanbieder in de regio (of eventueel
bovenregionaal).

●

Domeinoverstijgend werken: in samenwerking
met de zorgverzekeraars (Zvw) worden ervaren
knelpunten op het vlak van de JZOJP (Juiste
Zorg op de Juiste Plaats) besproken. Doel is
om in de gehele zorgketen te komen tot betere
afstemming en samenwerking bij het bieden van
de juiste zorg aan klanten.

Ontwikkelingen:
We zien dat het beschikbare (intramurale)
zorgaanbod op elke van deze doelgroepen
momenteel voldoende is.
Wel zien we dat de vraag naar dementiezorg met
gedragsproblematiek toeneemt. Ook bij klanten
met een somatische grondslag is steeds vaker
sprake van psychische aandoeningen, wat vraagt
om een andere benadering.
Daarnaast zien we dat de zorg die verleend wordt
aan klanten met een specifieke behoefte, meestal
intramuraal wordt ingevuld, terwijl in het land
ook goede voorbeelden beschikbaar zijn van
zorgverlening in de eigen woonomgeving, ook voor
Wlz-klanten met een specialistische zorgvraag.
Een andere doelgroep is de ouder wordende GGZclient. Mede door de invoering van de Wet Zorg
en Dwang (Wzd) wordt er steeds meer een beroep
gedaan op de V&V-zorgaanbieders om ook deze
doelgroep van passende zorg te voorzien. In de
regio zijn al enkele afspraken gemaakt om ervoor
te zorgen dat er geen klanten tussen wal en schip
vallen. Dit gaat nog niet zonder slag of stoot en
vergt inspanning van zowel zorgaanbieders, als
beleidsmakers en zorgkantoren om dit richting de
toekomst nog beter te doen.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
NOORDOOST-BRABANT

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De uitvoeringsagenda in de regio Noordoost
Brabant is nog niet vastgesteld. Er ontbreekt
momenteel een zogenaamde ‘stip op de horizon’
die gedragen is door het zorgkantoor, de
zorgaanbieders en alle overige stakeholders.
Doelstelling voor 2021 is dat gezamenlijk met
alle zorgaanbieders in de regio een gedragen
regiovisie wordt vastgesteld. Dit gebeurt aan de
transitietafel/regiotafel.

Bouwplannen in de regio
Verschillende zorgaanbieders zijn bezig met
nieuwbouw. Bij andere zorgaanbieders wordt
gewerkt aan een strategisch vastgoedplan.
Uitdagingen die worden ervaren zijn o.a.
onzekerheid over toekomstig beleid rondom
het scheiden van wonen en zorg en de
druk op de betaalbaarheid van de Wlz. De
bouwontwikkelingen zijn met name uitbreidingen
op bestaande locaties. Daarmee is het bij lange na
niet voldoende om de verwachte zorgvraagstijging
op te vangen. Het is nog zoeken naar nieuwe
concepten die echt toekomstgericht zijn.

Innovatieve concepten
in de regio
Binnen het project “Zorgtechnologie” vanuit de
regiotafel Transitiemiddelen worden in 2021
tenminste 2 initiatieven uitgewerkt. Daarna zijn
deze klaar om regio breed geïmplementeerd te
worden. De verwachting is dat in de regiovisie een
duidelijke richting wordt gegeven aan innovatie en
de inzet van technologie in de Wlz.
In de regio Noordoost-Brabant wordt de ‘Social
Trial’ uitgevoerd in ’s Hertogenbosch. Dit is één van
de landelijke pilots waarbij gekeken wordt op welke
manier je ondersteuning kan bieden aan mensen
met dementie en hun naasten die aansluit bij hun
leefwereld, zodat mensen langer verantwoord
thuis kunnen blijven wonen.
In de wijk Ruwaard in Oss werken zorgaanbieders
GGZ/V&V, welzijnsorganisaties en gemeenten
samen om het welbevinden/zorg in de wijk anders
te organiseren.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ROTTERDAM

5521 - Zorgkantoor Rotterdam

Aantal inwoners

Intramurale locatie

740.655

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
14%
75-plussers

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 16 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.619

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

16%

7,1%

9.911

5521 - Zorgkantoor Rotterdam

86%

8.622

dichtbevolkt

6.614

84%

7.474

3.907

1.471
2025

2030

2035

2040
611

Huidige vraagontwikkeling

7.344

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

14%
1,8%
10,9%

Verwachte vraagontwikkeling

5521
- Zorgkantoor
Rotterdam
Waarvan
in eigen
1.147
woonomgeving

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

86%

48,3%

20,4%

19,6%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
16%

14%

6.197

84%

48,4%

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

6.614
2025

7.474

2030

2035

VV8/9/10

eigen woonomgeving

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

8.622

1,8%
10,9%

19,3%

Actief wachtenden
Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

63

19,3%

14%

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

16%

48,4%

48,3%

2019

Intramuraal

18,7%
2030

2025

539

86%

84%

20,4%

19,6%

Dit is 9,0% van het aantal
opgenomen
2,0% Wlz-klanten.

2018
2018

10,5%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

1.471

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 6.614
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

3.907

2.619

1,8%
2,0%
7.474geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
10,5%
10,9%
6.614
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

84%

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 65%.

2019

9.911

86%

2040

8.622

5521 - Zorgkantoor Rotterdam

Op de wachtlijst

2035

9.911

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

18,7%

19,3%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

16%
2,0%
10,5%

2025

611

3.907

9.911
0
8.622
7.474

2020

2025

2030

2035

2.619

2040
1.471

2030

2040moeten 3.907 extra klanten van
In 2040
611
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

18,7%
1,8%
10,9%

2,0%
10,5%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ROTTERDAM

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De Zorgkantoorregio Rotterdam bestaat uit
de 3 gemeenten Rotterdam, Capelle a.d. IJssel
en Krimpen a.d. IJssel. De gemeenten vormen
samen één WMO-regio. In de regio Rotterdam
wonen 52340 inwoners van 75 jaar en ouder. Dit
is 7,0% van het totaal aantal inwoners van de
regio ( 740.812). Van dit aantal woont 10,3% in de
gemeente Capelle a.d. IJssel en 6,3% in de gemeente
Krimpen a.d. IJssel en 83,% in de gemeente
Rotterdam (43.620). Rotterdam verwacht op
de korte termijn (tot 2025) een relatief lagere
stijging van het aantal 75+’ers ten opzichte van
andere Zilveren Kruis Zorgkantoorregio’s. (bron
regioanalyses 2019 Zilveren Kruis)

In de regio Rotterdam zijn verschillende
zorgaanbieders actief die specialistisch zorg
verlenen, zoals zorg ten behoeve van klanten met
Korsakov, Niet Aangeboren Hersenletsel, maar ook
zorg aan klanten met meervoudige (somatische)
problematiek, jonge mensen met dementie en
mensen met obesitas. Een goede spreiding van
de intramurale capaciteit en het realiseren
van toekomstbestendig flexibel zorgaanbod is
noodzakelijk. Daarbij is verdere concentratie van
kennis en kunde en het ontwikkelen van aanvullend
zorgaanbod noodzakelijk.

In 2020/2021 willen we in zorgkantoor Rotterdam
bereiken dat er voor iedere Wlz-client een passend
zorgaanbod is, waarbij de klant zo lang mogelijk
thuis kan blijven.

Er is sprake van een relatief ‘geconcentreerde’
regio: één grote stad (met 14 deelgebieden), en
daarnaast twee gemeenten, die nagenoeg geheel
aansluiten op Rotterdam.
De bevolking in de regio is jonger dan gemiddeld.
Er is ten opzichte van andere Zilveren Kruis regio’s
een grotere groep inwoners in de leeftijdscategorie
20-35-jarigen, wat waarschijnlijk te wijten is aan
de studenten en jong professionals die woonachtig
zijn in de stad. Het zorggebruik en de gemiddelde
levensverwachting wisselt sterk per wijk- of
stadsdeel. Rotterdam heeft daarnaast te maken
met grootstedelijke problematiek zoals een relatief
hoog percentage lage SES (sociaal economische
status), hogere stedelijkheid, een hoog aantal
kwetsbare ouderen en een groot aantal inwoners
met een niet-westerse migratieachtergrond.
Daarnaast is het percentage alleenwonenden
hoger dan gemiddeld en worden er meer zwaardere
ZZP’s afgegeven in vergelijking met andere Zilveren
Kruis regio’s. Dit alles kan invloed hebben op een
hoger (toekomstig) zorggebruik.

De laatste jaren is sprake van een toename van
hoog complexe PG-crisisopnames. De noodzaak
van het regionaal concentreren van kennis en
kunde om deze groep op te kunnen vangen is een
reden voor het concentreren van zorgaanbod. In de
regio wordt ervaring opgedaan met het inrichten
van een observatieafdeling gericht op klanten
met een vermoeden van dementie en complexe
problematiek en onbegrepen gedrag.

Onder de noemer ‘SamenSterk010’ is een
aantal regionale onderwerpen gezamenlijk met
zorgaanbieders, gemeente, zorgkantoor en VWS
ingevuld. SamenSterk010 richt zich met name op de
thema’s vastgoed en kwetsbare ouderen.
De samenwerking tussen V&V zorgaanbieders,
gemeente, huisartsen, ziekenhuizen,
zorgverzekeraar en zorgkantoor biedt de unieke
mogelijkheid om gezamenlijke knelpunten bij het
leveren van de zorg aan kwetsbare ouderen aan te
pakken.

De zorgvraag vanuit met name klanten met
een niet-westerse migratieachtergrond lijkt
minder beantwoord te kunnen worden vanuit
het bestaande zorgaanbod. Er zijn enkele nieuwe
zorgaanbieders gecontracteerd en de basis is
gelegd om te kunnen voorzien in de stijgende
zorgvraag vanuit deze groep zorgvragers.
Met de komst van de Wzd en Wvggz zien we in
Rotterdam ook een stijgende zorgvraag voor deze
klanten. De V&V wordt geconfronteerd met een
nieuwe en onbekende cliëntengroep die een andere
zorgvraag heeft dan de ‘reguliere’ oudere klant.
Deze ontwikkelingen bieden mooie kansen voor
onze zorgaanbieders en we zijn dit relatief nieuwe
zorglandschap samen met hen aan het creëren.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ROTTERDAM

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

In 2019 is de inventarisatie afgerond van de stand
van zaken van het vastgoed bij V&V zorgaanbieders
in Rotterdam. Hierbij is naar voren gekomen dat in
de periode tot en met 2025 de geprognosticeerde
zorgvraagontwikkeling in Rotterdam leidt tot een
tekort in zorg- en vastgoedcapaciteit. Vooral het
sterk wisselende aantal toekomstige klanten in
de verschillende stadsdelen zorgt ervoor dat de
regio voor een grote uitdaging komt te staan. Het
is daarom noodzakelijk om met de gemeente en
woningcorporaties de kwantiteit en kwaliteit van
de intramurale capaciteit op peil te houden (en te
brengen) voor een toenemend aantal ouderen met
een intensieve zorgvraag. Met name In de periode
2025 - 2033 wordt een sterke stijging van het
aantal ouderen van 75 jaar en ouder verwacht.

Rotterdam maakt gebruik van het Innovatielab.
Binnen het gezamenlijke initiatief van een groot
aantal zorgaanbieders worden verschillende
activiteiten uitgevoerd:

De vraag is dus wel of die zorgvraag in de toekomst
alleen met intramurale plaatsen kan worden
ingevuld, in lijn met de huidige woonzorgconcepten.
Er lopen nu diverse landelijke en gemeentelijke
programma´s rondom ‘langer thuis’. Het resultaat
van deze programma´s is mede bepalend voor
de additioneel benodigde intramurale capaciteit.
De kwaliteit van het huidige vastgoed (zowel
bouwkundig als qua aard van het vastgoed) stelt
de regio Rotterdam voor aanzienlijke uitdagingen.
Onder de noemer van ‘Samen Sterk010 vastgoed’
zullen in samenwerking met de zorgaanbieders
en woningcorporaties de vervolgstappen worden
gezet op basis van de conclusies uit de eerdere
inventarisatie.

●

Het identificeren van belangrijkste knelpunten
waar proces- en technologische innovatie een
belangrijke bijdrage kan leveren

●

Het vullen en beheren van een portfolio met
relevante innovaties die de verschillende
organisaties in kunnen zetten

●

Het experimenteren met nieuwe innovaties
om de waarde ervan aan zo veel mogelijk
organisaties te kunnen laten zien

●

Het toewerken naar verbeterprocessen
en ondersteuningsmogelijkheden voor
zorginnovatie

Bouwplannen in de regio
Naar aanleiding van de analyse van Zilveren Kruis,
zien we een groei van klanten de komende jaren. Als
de volledige groei in klanten in hun eigen woning
wordt opgevangen, dan zijn er 464 VPT/MPT/PGB
plekken nodig in 2025.
De volgende uitbreidingen en renovaties zijn bij ons
kenbaar gemaakt:
●

uitbreiding intramurale plekken in 2021 in
deelgebied Prins Alexander (onderdeel van een
grootschalig langjarig renovatieprogramma
voor meerdere locaties)

●

herontwikkeling van 2 locaties van verschillende
zorgaanbieders in deelgebied Feijenoord

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

‘T GOOI

5511 - Zorgkantoor 't Gooi

Aantal inwoners

Intramurale locatie

471.980

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
15%
75-plussers

5.927

5511 - Zorgkantoor 't Gooi
4.959

dichtbevolkt

4.061

82%

1.111
2025

2030

2035

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

15%
2,1%
8,6%

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

20,1%

woonomgeving

85%

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

52,6%

16,4%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
18% VPT

15%

3.723

82%

52,7%

16,2%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

3.403
2025

Dit is 1,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,1%
8,6%

20,3%

50

15%

eigen woonomgeving

20,1%
2030

2025
18%

52,6%

536

85%

52,7%
82%

16,4%

Dit is 18,2% van het aantal
opgenomen
2,5% Wlz-klanten.

16,2%
2018

2018

8,5%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

1.111

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 3.403
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

2.977

2.009

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2035

2,1%
2,5%
4.061
Ontwikkeling
verhouding
geclusterde zorg vs.
8,6%
8,5%
3.403
20,3%

Actief wachtenden

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 101%.

2019

5.927

82%

2040

4.959

4.959

85%

2035

4.061

5511 - Zorgkantoor 't Gooi

Op de wachtlijst

2030

5.927

5511
- Zorgkantoor
't Gooi
Waarvan
in eigen
797
20,3%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

18%

2,5%
8,5%

2040
454

Huidige vraagontwikkeling

4.520

2.977

3.403

85%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 19 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.009

dunbevolkt

Landelijk
18%
gemiddelde
is 8,1%.

7,1%

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

5.927
4.959

2.977

0
2020

4.061

454

2025

2030

2035

2.009

2040
1.111

2030

2040 moeten 2.977 extra klanten van
In 2040
454
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

20,1%
2,1%
8,6%

2,5%
8,5%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
‘T GOOI

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Zorgkantoorregio ‘t Gooi bestaat uit 9 gemeenten
in 3 Wmo-regio’s, verdeeld over 3 provincies.
Almere ligt in de provincie Flevoland en Eemnes
in de provincie Utrecht. De andere 7 gemeenten
liggen in de provincie Noord-Holland (Blaricum,
Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp
en Wijdemeren. Regio Gooi en Vechtstreek is
een intergemeentelijke samenwerking van die 7
gemeenten.

Volgens de prognose groeit het aantal inwoners in
vrijwel alle gemeenten, of blijft het aantal inwoners
de komende jaren stabiel. De groep ouderen zal in
de regio sterk gaan groeien: volgens de prognoses
is in 2020 19,8% van de bevolking 65-plus en loopt
dit in 2030 op naar 23,1%, ongeveer een kwart van
de bevolking behoort dan tot de leeftijdsgroep
65-plus, vervolgens lijkt het licht af te nemen/ te
stabiliseren rond 2040.

Met de regionale programmavisie Zorg Dichterbij
speelt de regio in op de toekomst door meer zorg
aan huis te leveren. Het streven is daarbij dat 20%
van de ziekenhuiszorg naar huis verplaatst gaat
worden. Door deze toename van specialistische
zorg aan huis wordt ook meer gevraagd van
zorgprofessionals die werkzaam zijn in de wijk.
Zodoende is niet alleen intramuraal, maar ook
extramuraal behoefte aan meer specialistische
zorg. Daarmee neemt ook de vraag naar consultatie
van SO’s (specialisten ouderengeneeskunde) toe,
veelal in samenwerking met de huisarts.

Het aandeel van de werkenden neemt tegelijkertijd
af. Dit leidt met name in gemeenten Huizen
en Wijdemeren tot een grote ‘grijze druk’: de
omvang van 65+ groep ten opzichte van de groep
20-40-jarigen is daar naar verwachting groter dan
50% in 2040. (bron: regioanalyses 2019 Zilveren
Kruis)
Een groeiende groep ouderen leidt tot een hogere
zorgvraag. Gemiddeld 160 op de 1.000 inwoners
van 80 jaar en ouder maakte in 2018 gebruik van
Wlz-zorg en 50 op de 1.000 inwoners van 65 jaar en
ouder. Voor de 80-plussers zal dit naar verwachting
met 79% gaan stijgen van 2018 naar 2036.
De zorgvraag in de regio is relatief hoog in
vergelijking met de andere zorgkantoorregio’s van
Zilveren Kruis. Hierbij zijn duidelijke verschillen
tussen gemeenten te zien. De zorgvraag in Almere
is momenteel lager dan gemiddeld, maar in Laren
bijvoorbeeld hoger. De hogere zorgvraag houdt
deels relatie met het aanwezige zorgaanbod; zo
heeft gemeente Laren 430 klanten op ca 11.000
inwoners.
De grootste stijging van de zorgvraag wordt
verwacht bij klanten met een psycho-geriatrische
(PG) indicatie. De verwachte stijging is 28%, dit
percentage ligt 3% hoger dan het gemiddelde
van de zorgkantoorregio’s van Zilveren Kruis.
De PG gaat een steeds grotere omvang krijgen
in vergelijking met somatisch klachten onder

ouderen. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat
psychogeriatrische en somatische problemen vaak
hand in hand gaan, zeker naarmate mensen ouder
worden. Er is dan ook steeds vaker sprake van
multi-problematiek.
Er zijn diverse V&V-zorgaanbieders aanwezig in
de regio, variërend in omvang van klein tot groot.
Sommige zorgaanbieders werken in 1 gemeente,
andere in de hele zorgkantoorregio. Een beperkt
aantal zorgaanbieders levert zorg waarvoor
klanten, die buiten de zorgkantoorregio wonen,
naar ’t Gooi verhuizen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld
om zorg aan klanten met een specifieke culturele
achtergrond (bijvoorbeeld kunstenaars) of
herkomst (bv Indonesische of islamitische
achtergrond).

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Via de kwaliteitsdialogen zien we dat
zorgaanbieders een grote stap hebben gemaakt
in het behouden en verbeteren van de kwaliteit
van zorg. Lokale cliëntenraden geven aan dat
klanten meer aandacht krijgen en dat er goede
persoonlijke en professionele zorg wordt geboden.
Elk jaar dienen zorgaanbieders kwaliteitsplannen
in waarin de verbetermaatregelen per locatie
worden beschreven. In de kwaliteitsdialoog
en locatiebezoeken ziet het zorgkantoor erop
toe dat de afspraken worden nageleefd. Alle
zorgaanbieders werken samen in hun eigen lerend
netwerk.
Om de knelpunten aan te pakken hebben de
zorgaanbieders gezamenlijk plannen van aanpak
ingediend. Voor de regio ‘t Gooi is jaarlijks een
ontwikkelbudget van circa € 1,3 mln. beschikbaar.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
‘T GOOI

De plannen van de gezamenlijke zorgaanbieders
gaan over:
●

personeel digitaal vaardig maken

●

maken van ‘stip op de horizon’ vanuit
kwaliteitskader verpleeghuiszorg waarbij
samenhang met ’Zorg dichterbij’ onderdeel is.

●

aanpak om toekomstig tekort aan SO’s
duurzaam op te lossen.

De regionale programmavisie, Zorg dichterbij,
gaat over grote veranderingen. Ziekenhuis
Tergooi gaat samen met zorgverzekeraar Zilveren
Kruis 20 procent van de ziekenhuiszorg dichter
bij huis brengen. Goede samenwerking tussen
zorginstellingen en zorgverleners in de regio is
essentieel om zorg op de juiste plek te realiseren. Dit
is gestart in 2019 en zal in 2020 en de jaren daarna
versneld worden doorgevoerd .De verplaatsing
van zorg naar dichtbij mensen (thuis) vraagt
een passende (IT-)infrastructuur, maar ook het
voorkomen van zorg.
Op dit moment is de regionale samenwerking met
andere zorgverleners nog beperkt tot kleinschalige
initiatieven (zoals de verpleegkundige dienst)
en lang bestaande samenwerkingsstructuren
zoals de consultering van een SO. Tegelijkertijd
wordt urgentie gevoeld om te zoeken naar meer
structurele oplossingen om zowel intramuraal
als thuis aan de stijgende zorgvraag te kunnen
voldoen. Er zijn diverse initiatieven ondernomen
om tot meer regionale samenwerking in ‘t Gooi te
komen, bijvoorbeeld via de visie ‘Zorg dichterbij’
en door deelname aan de programma’s ‘Duurzame
medische zorg’, digivaardig en aan het Living lab.
Er is een tekort aan personeel in regio ’t Gooi,
zowel bij Wlz-zorgaanbieders als ook bij de
ziekenhuizen. Gelet op de implementatie van het
Kwaliteitskader verpleeghuiszorg en de verwachte
zorgvraagontwikkeling (die toeneemt met 79%
in 2036), neemt de arbeidsmarktproblematiek
toe. Dit is een aanleiding voor de aanpak van de
arbeidsmarkproblematiek met Utrecht Zorgt (Gooi
en Vechtstreek) en Zowelwerk (Almere).

De aanpak van het verwachte tekort aan SO’s
wordt gefinancierd uit het ontwikkelbudget
Zorgkantoor ‘t Gooi, middels het project duurzame
medische zorg.
Regio ’t Gooi heeft zich aangesloten bij het
landelijke programma Duurzame Medische
Zorg aan Ouderen. Dit is een landelijke
kwaliteitsbeweging waarin regio’s, zorgkantoren
en overheid gezamenlijk ervaringen opdoen met
het regionaal inrichten van ouderenzorg. Het
programma vindt plaats onder begeleiding van de
Erasmus Universiteit Rotterdam en Waardigheid
& Trots. In dit programma wordt van iedere
deelnemende regio een scan gemaakt die input
geeft voor een pilot met het ‘anders’ organiseren
van de ouderenzorg in de regio. Daarnaast leren
regio’s van elkaar doordat bevindingen actief
worden gedeeld. Zorgkantoren, VWS en andere
stakeholders (zoals de IGJ) zijn betrokken, omdat
het ‘anders’ organiseren ook iets vraagt van
regelgeving en toezicht.

Innovatieve concepten
in de regio
Het Living lab
In Baarn is in 2019 een proeftuin ”living lab” gestart
die de mogelijkheid biedt om de impact van zorgof technologische innovaties te gaan ervaren in
de praktijk en kennis en ervaring te ontwikkelen
en te delen. Het project heeft een looptijd van 3
jaar en is gestart met drie zorgaanbieders in de
regio. Gedurende de looptijd kunnen nog meer
zorgaanbieders zich aansluiten op het “living lab”.
Digitale vaardigheden
Hier worden medewerkers /zorgprofessionals in
staat gesteld om met alle vernieuwingen om te
gaan, zodat ze op doelmatige en effectieve manier
met innovaties kunnen werken.
De aanvraag voor het project is in oktober 2019
gehonoreerd en in 2019 is gestart met inspiratie
sessies van projectleiders voor Raden van Bestuur
en MT’s en in 2020 gaat de uitrol verder met
werving van digicoaches.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
Met de kwaliteitsdialoog zijn de zorginkoper
en kwaliteitsadviseur structureel in gesprek
zijn met RvB, CR, locatieteams en stakeholders,
hierin worden de kwaliteitsplannen en de
verbetermaatregelen per zorgaanbieder besproken.
Jaarlijks worden 10 zorglocaties bezocht in de
regio.
Daarnaast worden we proactief gevraagd om
mee te denken o.a. met complexe casuïstiek,
innovaties en locatie(doelgroep)ontwikkeling.
In de kwaliteitsdialoog wordt ook ingegaan
op het (strategisch) huisvestingsbeleid van
de zorgaanbieders. Wij hopen in 2021 een
capaciteitsanalyse door een onafhankelijke derde
partij te laten uitvoeren om de capaciteitsvraag
helder te krijgen.

Bouwplannen in de regio
Hier is nog geen volledig beeld van. Er staan bij
elke zorgaanbieders kleinere of grote bouw- en
verbouw activiteiten in de planning die met het
zorgkantoor worden besproken. Daarmee kan beter
worden aangesloten bij de wensen, behoeften van
de klanten en verandering in zorgzwaarte. Onder
andere in Almere worden nieuwe zorgwoningen
gebouwd waarmee mensen met intensieve
zorgvraag ook (betaalbaar) langer in de wijk
kunnen blijven wonen. Dit geeft invulling aan
langer thuis wonen.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

TWENTE

5505 - Zorgkantoor Twente

Aantal inwoners

Intramurale locatie

629.195

Kenmerken
van de
regio

Aandeel
15%
75-plussers

8,7%

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 20 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.010

dunbevolkt

Landelijk
20%
gemiddelde
is 8,1%.

9.845

5505 - Zorgkantoor Twente
8.639

dichtbevolkt

7.427

6.415

85%

4.216

1.799

80%
2025

2030

2035

2040
786

Huidige vraagontwikkeling

7.234

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

15%
2,3%
8,6%

Verwachte vraagontwikkeling

5505
- Zorgkantoor
Twente
Waarvan
in eigen 1.454
woonomgeving

85%

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

17,9%

17,8%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
20%

15%

5.780

80%

47,9%

47,4%

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

7.427
6.415
2025

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

23,8%

15%

23,6%
2030

2025

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

588

85%

47,9%
80%

17,9%

17,8%

Dit is 10,4% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,5%

2018
2018

8,1%

Intramuraal

VV4

2035

4.216
3.010

1.799

2040
786

20%

47,4%

2019

Intramuraal

2,3%
8,6%

41

23,8%

2040

eigen woonomgeving

2,3%
2,5%
7.427geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
8,1%
8,6%
6.415
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

80%

2035

VV8/9/10

8.639

Dit is 0,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 75%.

2019

9.845

85%

2019

VV5

2040

8.639

5505 - Zorgkantoor Twente

Op de wachtlijst

2035

9.845

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

23,6%

23,8%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

20%

2,5%
8,1%

2025

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 6.415
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

4.216

9.845
0
8.639
7.427

2020

2025

2030

2035

3.010

2040
1.799

2030

2040 moeten 4.216 extra klanten van
In 2040
786
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

23,6%
2,3%
8,6%

2,5%
8,1%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
TWENTE

Specifieke kenmerken
van de regio
Regio Twente betreft de 14 gemeenten Almelo,
Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen,
Hellendoorn, Hengelo (Ov), Hof van Twente, Losser,
Oldenzaal, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand
en Wierden. 50% van de inwoners woont in de drie
grote steden Enschede, Hengelo en Almelo.
Twente staat, net als de rest van Nederland, de
komende jaren een sterke vergrijzing te wachten.
Daardoor neemt het aantal inwoners met dementie
met maar liefst 39% toe. Dit beeld wordt versterkt
door een forse ontgroening, Véél sterker dan in de
rest van Nederland.*
De sociaal economische status in een aantal
Twentse gemeenten is aanzienlijk lager dan in
de rest van Nederland. Burgers met een (nietwesterse) migratieachtergrond komen minder vaak
voor, terwijl opleidingsniveau vergelijkbaar is, het
aandeel mantelzorgers is relatief wat groter dan
het gemiddelde in Nederland.*

een afnemend aantal mensen die de informele en
formele zorg kunnen bieden. Om ook in 2030 zorg
van goede kwaliteit aan de inwoners in Twente te
kunnen blijven bieden, zullen er nu al stappen gezet
moeten worden.
*CBS

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Naast de reguliere somatische en
psychogeriatrische zorg wordt er in de regio voor
de volgende specifieke groepen zorg ingekocht:

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Menzis zorgverzekeraar en Menzis zorgkantoor
werken al enkele jaren nauw met elkaar samen
en samen met de kerngemeenten in de regio.
Gezamenlijk beheren we ook de Regionale
werkagenda Gemeenten - Menzis Samen 14,
die gaat over transitie en transformatie van de
zorg en jeugdhulp. Met de aansluiting van de
Zorgverzekeraar en het Zorgkantoor wordt zoveel
als mogelijk en binnen de kaders, samengewerkt
op inkoop, toezicht, kwaliteitseisen en aansluiting
tussen de domeinen. We hebben eens in de 6 weken
een bestuurlijk overleg, verder zijn er 5 thema’s
benoemd waaraan projectmatig wordt gewerkt:
●

Jeugdhulp

Beademingszorg

●

Integrale schuldenaanpak en armoede

●

Jonge mensen met dementie

●

Ouderenzorg

●

Geronto-psychiatrie

●

Integrale zorg voor psychisch kwetsbaren

●

Korsakov

●

Preventie en gezondheidsbevordering

Ook andere chronische ziekten, zoals artrose en
hart- en vaatziekten, gaan vaker voorkomen.
Overigens is in Twente deze stijging minder
hard dan in de rest van Nederland. Een minder
harde stijging is verklaarbaar door de reeds hoge
prevalentie van ouderen in de regio. Daaraan
gekoppeld is ook een relatief hoge zorgconsumptie
in het Wmo- en Wlz-domein.

●

Afdelingen voor mensen met Niet Aangeboren
Hersenletsel

Daarnaast is de verwachting dat het aantal
zorgverleners in Twente afneemt met zo’n 4% (circa
2.000 zorgmedewerkers)*. Nu al zien we krapte bij
verzorgenden en verpleegkundigen, huisartsen,
zorgverleners in de GGZ, Specialisten Ouderenzorg
en Artsen verstandelijk gehandicapten.

●

Mensen met dementie en ernstige
gedragsproblemen kunnen terecht in het
Kenniscentrum Ernstig Probleemgedrag (KEP)

●

Cultuurspecifieke zorg. We zien dat verschillende
groepen ouderen met een migratieachtergrond
minder Wlz-zorg in natura ontvangen en meer
informele zorg inzetten.

De meeste mensen in Twente hebben sterke
familiebanden en persoonlijk contact met andere
mensen in hun directe omgeving. Toch zien we dat
in Twente het aantal mensen dat in de toekomst
mantelzorg kan verlenen, daalt met 30%. Kortom:
er is sprake van een toenemende zorgvraag en

●

Continue wordt er gekeken of er nog leemtes in het
zorgaanbod zijn, waardoor Wlz-klanten niet de
juiste zorg ontvangen. Op dit moment zien we voor
twee doelgroepen een leemte;

Ook op het gebied van arbeidsmarkt problematiek
zit de regio niet stil.
In het opgestelde arbeidsmarktconvenant zijn
door zorgaanbieders onderling, in samenspraak
met het zorgkantoor, onderwijsorganisaties en
werkgeversorganisatie, bindende afspraken
gemaakt om de komende jaren de handen in één te
slaan rond arbeidsmarktproblematiek.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
TWENTE

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Een specifieke uitvoeringsagenda
capaciteitsproblematiek is er nog niet. Uiteraard
komt het thema wel op meerdere tafels terug.

In de regio Enschede bestaat al een dergelijk
samenwerkingsverband: de TZA, Technologie en
Zorg Academie.

Hoewel de inkoop van Wlz-zorg nog niet cultuursensitief is, zien we verschillende initiatieven
ontstaan die zich richten op groepen met een
specifieke geloofsovertuiging of culturele
achtergrond. Deze initiatieven lijken ook aan een
(veelal verborgen) vraag te voldoen. We zijn met
zorgaanbieders in gesprek om deze doelgroep te
identificeren en de inzet van zorgverlening aan
deze specifieke doelgroepen te optimaliseren.

De Transitiemiddelen worden in de regio Twente
onder andere ingezet voor Zorgtechnologie.
De convenantpartijen hebben met elkaar
afgesproken dat zij onder de vlag van TZA een
regionaal Probeerlab opzetten. Kennisdeling
staat hierbij centraal. Zorgprofessionals kunnen
producten gedurende een korte periode lenen en
uitproberen. De producten moeten bijdragen aan
efficiënter werken en aansluiten bij de behoeften
van de klant en de zorgprofessional. Vanuit het
in de dagelijkse praktijk uitproberen en testen
van toepassingen, kunnen zorginstellingen
onderbouwd en doordacht tot aanschaf van
specifieke toepassingen overgaan (vanuit de 15%
kwaliteitsgelden). Dat zorgt voor een doelmatige en
efficiënte inzet van financiële middelen. Daarnaast
spreken de convenantpartijen af dat zij gezamenlijk
vanuit de TZA leren op de werkplek. De TZA
ontwikkelt blended learning modules (combinatie
van e-learning en een fysieke bijeenkomst),
waaronder een introductiemodule zorgtechnologie.

Met 3 zorgaanbieders kijkt Menzis of er zorgaanbod
voor mensen met dementie en ernstige
gedragsproblematiek ontwikkeld kan worden.
Tevens kijkt Menzis zorgkantoor met de Ziekenhuis
Groep Twente of de uitstroom van GRZ-/ELVklanten vanuit het ziekenhuis naar Wlz verbeterd
kan worden.
Door middel van ons zorginkoopbeleid stimuleren
we zorglevering op basis van geclusterde MPT/VPT
in reeds bestaande woonzorgcentra, serviceflats
ect. Hiermee blijven we inspelen op de klantwens
om langer thuis te kunnen blijven wonen.

Bouwplannen in de regio
De komende twee jaar zullen er zo’n 230
intramurale Wlz-plaatsen worden bijgebouwd.
In 2023 nog eens 120 plekken. Er ontstaat een
spanningsveld op het vlak van locatieomvang.
Daar waar de maatschappelijke behoefte
richting kleinschaligheid lijkt te neigen, moet
een zorgpand vanuit de zorgaanbodkant gezien,
toch enige omvang hebben om exploitabel te zijn.
Systeemspelers blijven toch de grootschaligere
voorzieningen bouwen, daar waar kleinere
zorgondernemers de kleinschaligheid ontplooien.

Bewustwording, adoptie, adaptatie en kennis zijn
essentiële voorwaarden bij de inzet en het gebruik
van zorg technologische hulpmiddelen door
onze medewerkers, wij zien dat daar nog veel in
geïnvesteerd dient te worden.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

UTRECHT

5509 - Zorgkantoor Utrecht

Aantal inwoners

Intramurale locatie

1.319.930

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
15%
75-plussers

Gemiddeld 18 locaties per
1.000 klanten. Landelijk
gezien zijn dit ook
gemiddeld 18 locaties. 6.393

dunbevolkt

Landelijk
17%
gemiddelde
is 8,1%.

7,1%

Gelijk aantal locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

18.940

5509 - Zorgkantoor Utrecht
dichtbevolkt

16.116

13.409

9.216

11.220

85%

83%

3.685
2025

2030

2035

2040
1.496

Huidige vraagontwikkeling

11.163

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

15%
2,0%
9,0%

Verwachte vraagontwikkeling

woonomgeving

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

19,5%

85%

47,3%

21,8%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
17%

15%

9.212

83%

46,6%

21,7%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

16.116
11.220
2025

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

2018

104

eigen woonomgeving
Niet-actief
1.499
wachtenden

20,0%

17%

47,3%

46,6%

2019

Intramuraal

2,0%
9,0%

15%

19,5%
2030

2025

85%

83%

21,8%

Dit is 15,4% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

21,7%
2018

2018

2,6%
9,6%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV8/9/10

3.685

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 11.220
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

9.216

6.393

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
20,0%

2040

eigen woonomgeving

13.409
2,0%
2,6% geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
9,0%
9,6%
11.220

83%

Actief wachtenden

2035

VV8/9/10

16.116

Dit is 1,1% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 95%.

2019

18.940

85%

2040

13.409

5509 - Zorgkantoor Utrecht

Op de wachtlijst

2035

18.940

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV7.

5509
- Zorgkantoor
Utrecht
Waarvan
in eigen
1.951
20,0%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

17%
2,6%
9,6%

2025

1.496

9.216

18.940
16.116
13.409

0

2020

2025

2030

2035

6.393

2040
3.685

2030

2040 moeten 9.216 extra klanten van
In 2040
1.496
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

19,5%
2,0%
9,0%

2,6%
9,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
UTRECHT

Specifieke kenmerken
van de regio
Zorgkantoorregio Utrecht telt 25 gemeenten en
6 Wmo-regio’s. Utrecht telt (in 2019) 1,4 miljoen
inwoners. De vergrijzing neemt de komende
jaren toe waarbij grote verschillen per gemeente
zichtbaar zijn. Utrecht heeft gebieden met een
grootstedelijk karakter en met een landelijk
karakter. Ook speelt in sommige deelgebieden
geloofs- en cultuurovertuiging een belangrijke rol.
Regio Utrecht heeft een relatief hoge sociaal
economische status (SES).
Op dit moment zijn er 56 zorgaanbieders
gecontracteerd in de regio voor het leveren van
V&V-zorg. 33 zorgaanbieders leveren intramurale
zorg.
De ouderen van Utrecht
Om te voldoen aan de maatschappelijke opgave,
kiezen we er voor om de burger als uitgangspunt te
nemen. Doordat we werken met levensstijlgroepen
is de leeftijd vanaf 75-plus in beeld gebracht.
We koppelen verschillende levensstijlen aan de
zorgontwikkeling
Voor het ontwikkelen van de visie is de
regio onderverdeeld in vier sub-regio’s.
Zo sluiten we beter aan bij de natuurlijke
samenwerkingsstructuren in de regio, vergroten
we de betrokkenheid van de zorgaanbieders met
de regio en sluiten we aan bij de sub-regionale
vraagstukken. De sub-regio’s zijn: Utrecht Stad,
Eemland, Zuid Oost en West. De sub-regio’s
verschillen op sociaal-demografisch niveau en
hebben een andere ouderenpopulatie.
Utrecht Stad
Gemiddeld hebben de stadse ouderen een laag
inkomen, een hogere opleiding en wonen ze vaker
in huurwoningen. We zien meer klanten (85+) die
gebruik maken van Verpleeghuiszorg (Wlz) en
minder die gebruik maken van Zorg Thuis (Wlz) en
wijkverpleging (Zvw). De zorgvraag in Utrecht Stad
groeit tot 2030 tussen de 28% en 38%. Tegelijkertijd
worden de arbeidstekorten tot en met 2021 ieder
jaar groter. (bron regioanalyses 2019 Zilveren Kruis)

West
De ouderen in West hebben een midden en hoog
inkomen, een midden en hoge opleiding en ze
wonen vaker in een koopwoning (rijtjeshuis). We
zien minder klanten (85+) die gebruik maken van
verpleeghuiszorg (Wlz) en Wijkverpleging (Zvw), en
meer die gebruik maken van Zorg Thuis (Wlz). De
zorgvraag in de regio West groeit tot 2030 tussen
de 27% en 63%. In 2022 is er voor het eerst een
minder groot tekort op de arbeidsmarkt (-468 t.o.v.
-506 in 2021).
Eemland
De Eemlandse ouderen hebben vaker een hoog
inkomen en een midden tot hoge opleiding. We
zien minder klanten (85+) die gebruik maken van
Verpleeghuiszorg (Wlz) en Wijkverpleging (Zvw),
en meer die gebruik maken van Zorg thuis (Wlz).
De zorgvraag in de regio Eemland groeit tot 2030
tussen de 23% en 47%.
Zuidoost
De ouderen in Zuidoost hebben veel vaker een
hoog inkomen, een midden tot hoge opleiding
en ze wonen vaker in een koopwoning (tweeonder-een-kap). We zien minder klanten (85+)
die gebruik maken van verpleeghuiszorg (Wlz)
en Wijkverpleging (Zvw) en meer die gebruiken
van Zorg thuis (Wlz). De zorgvraag in de regio
Zuidoost groeit tot 2030 tussen de 23% en 42%. De
arbeidstekorten van 2018 tot en met 2021 worden
ieder jaar groter.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
In Utrecht verlenen zorgaanbieders op
verschillende locaties specialistische zorg aan
klanten met Korsakov, NAH, jonge mensen met
Dementie, mensen met een laag bewustzijn
stoornis, maar ook aan klanten met triple
problematiek. Per 1 januari 2021 start een
regionale interventieafdeling voor klanten met
Dementie met zeer ernstig probleemgedrag

(D-ZEP). Een betere spreiding van de capaciteit
en een toekomstbestendig en flexibel
zorgaanbod blijft wenselijk. Uitbreiding van
verpleeghuiscapaciteiten groei in VPT-aanbod is
noodzakelijk om aan de toekomstige zorgvraag te
voldoen. Tegelijkertijd realiseren we ons dat alleen
uitbreiding van het bestaande zorgaanbod niet het
antwoord is op de sterk groeiende zorgvraag. We
moeten op zoek naar nieuwe zorgvormen tussen
thuis en het verpleeghuis. Klanten met een ZZP
4VV of juist met een erg complexe zorgvraag (met
ernstige gedragsproblematiek) zijn moeilijk in zorg
te brengen.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Een speerpunt in Utrecht is de Krachtig Verbindende
Toekomstvisie (ook wel Stip aan de horizon
genoemd) die Zilveren Kruis in samenwerking
met de Utrechtse intramurale zorgaanbieders
onder begeleiding van een extern bureau opstelt.
Op basis van een samenwerkingsconvenant, dat
begin 2021 wordt ondertekend, wordt per subregio een implementatieplan en een plan van
aanpak gemaakt rond de regionale knelpunten en
de in te zetten ontwikkelingen in de regio. De IVVU
(vereniging van intramurale zorgorganisaties in
Utrecht) speelt hierbij een belangrijke coördinatierol.
Uitbreiding en opstarten van coördinatiepunten
Om de in- en doorstroom goed te laten
functioneren rond ELV-plaatsen is er in regio
Eemland een ELV-coördinatiepunt ingesteld. Sinds
2019 zijn, naast het inzicht in de beschikbaarheid
van de ELV-bedden, ook de aanpalende
voorzieningen (Wlz V&V-crisiszorg, geriatrische
revalidatiezorg en respijtzorg vanuit de Wmo) in
beeld.
Ook de RAVU zet in op het uitbreiden
en doorontwikkelen van het regionaal
coördinatiepunt in Utrecht.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
UTRECHT

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Met de gemeenten en zorgaanbieders spreken we
over de behoeften en vraagontwikkeling. Veel
zorgaanbieders nemen hiertoe zelf het initiatief,
aangezien zij de zorgvraag/-behoefte kennen door
de druk op wachtlijsten en de regio-analyses van
Zilveren Kruis.
Gemeente Amersfoort start een onderzoek naar de
behoefte ouderenhuisvesting op wijkniveau, om
een concreet overzicht te krijgen van de benodigde
woonvormen, woningtypes en prijssegmenten per
wijk. Met deze uitkomsten kan ouderenhuisvesting
een stevige plek krijgen in het bouwprogramma
van de gemeente.

Het ontwikkelbudget 2020 wordt in Utrecht
ingezet voor het oplossen van regionale knelpunten
rond de implementatie van het kwaliteitskader
verpleeghuiszorg. De in 2018 en 2019 gestarte
regionale projecten lopen door in 2020. Dit zijn:

Gemeente Utrecht (Stad) wil een voorstel bij de
gemeenteraad indienen om de invulling van de
woonopgave voor de kwetsbare doelgroepen
(waaronder ouderen) in de stad te versnellen. In het
najaar wil de gemeente Utrecht dit voorleggen aan
de Raad.
In Stichtse Vecht werkt men aan een nieuwe
Woonzorgvisie. Deze wordt ook in het najaar van
2020 verwacht. In deze visie staan ook de ouderen
en de toekomstige zorgvraag centraal.
Eind 2020 ligt er een samenwerkingsovereenkomst
voor de vier sub-regio’s met daarin de
toekomstvisie en de knelpunten binnen de subregio’s, waaronder het capaciteitsvraagstuk, maar
ook een implementatieplan en plan van aanpak om
hieraan invulling te geven.

1) Project Digivaardigheden
Het programma richt zich op het verbeteren
van de digitale vaardigheden van medewerkers.
Inmiddels zijn 18 zorgaanbieders uit Utrecht
verbonden aan het project.
2) Project Dubbelproblematiek PG-Psychiatrie
Per 1 januari 2021 wordt een Interventieafdeling
geopend voor mensen met dementie en zeer
ernstig probleemgedrag. Er zijn in eerste
instantie 8 bedden beschikbaar voor de regio,
waarop een tijdelijke zeer intensieve behandeling
mogelijk is. Na behandeling keert de klant weer
terug naar de oorspronkelijke zorgaanbieder.
Ook wordt vanuit de Interventieafdeling ingezet
op het vergroten van expertise en deskundigheid
van zorgmedewerkers binnen de regio en wordt
mogelijk regionale ambulante ondersteuning
voor zorgaanbieders ontwikkeld.

5) Project ONUe (Ouderengeneeskundig Netwerk
Utrecht eerstelijn).
Behandelaren in Utrecht gaan de zorg
voor kwetsbare ouderen in de eerste lijn
organiseren. De specialist ouderengeneeskunde
(SO), verpleegkundig specialist en
gedragswetenschapper ondersteunen de
huisarts in de eerstelijnspraktijk met kennis
en kunde over klanten met complexe multimorbiditeit en kwetsbare ouderen.
6) Project IBS
Het realiseren van een goede werkwijze
met de GGZ inzake beoordelingen IBS
(inbewaringstelling) in het kader van de Wet
Zorg en Dwang en de inzet van crisisbedden in
Utrecht.
Enkele voorbeelden van ingezette technologische
innovaties in Utrecht: Beeldbellen, Google Glazz,
slim incontinentiemateriaal, medicijndispensers,
Leefcirkels, druppelbril, klanten veilig eigen regie
laten houden met behulp van leefstijlmonitoren en
efficiëntere inzet van zorgprofessionals, GPS track
systemen en zorg-, slaap- en activiteitenrobots.

3) Project Lerend netwerk Innovatie
richt zich op het vergroten van kennis en
kundigheid rond implementatie van innovaties
binnen zorgorganisaties. Innoveren is van
belang om in de toekomst de zorgvraag te
kunnen blijven beantwoorden. Via coaching
en kennisdeling in het netwerk leren de
projectleiders van de verschillende organisaties
hoe ze een innovatie moeten voorbereiden en
implementeren.

Bouwplannen in de regio

4) Project REIN
is er op gericht om onderlinge samenwerking en
kennisdeling te verbeteren. In een leeromgeving
kunnen zorgaanbieders goede E-learnings
vinden en kennis uitwisselen. We onderzoeken
of een link tussen Rein en een LMS systeem
het product interessanter kan maken voor de
zorgaanbieders.

Utrecht Stad: 68 plekken gerealiseerd (2020)

Het verbeteren van het woon- leef- en
werkcomfort door slimme installaties en
zorgtechnologie is actueel. Binnen Utrecht zijn er
tal van locaties waar wordt ‘gerevitaliseerd’. De
bekende bouwplannen (renovatie of nieuwbouw)
leveren echter geen extra capaciteit op.
Wel gerealiseerde/te realiseren extra (geclusterde)
capaciteit:

Utrecht West: ontwikkelingen met VPT
Eemland: Bunschoten-Spakenburg 64 plekken
Zuid-Oost: Bunnik 14 plekken; Rhenen 24 plekken;
Houten 23 plekken.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

WAARDENLAND

5524 - Zorgkantoor Waardenland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

425.930

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
14%
75-plussers

8,5%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid
dunbevolkt

Landelijk
17%
gemiddelde
is 8,1%.

5.653

5524 - Zorgkantoor Waardenland
4.931

dichtbevolkt

4.250

3.665

86%

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

3.902

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

86%

51,8%

15,1%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
17% VPT

14%

3.242

83%
51,5%

14,9%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

4.250

2025

Actief wachtenden
Dit is 1,6% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,1%
9,5%

21,5%

2035

50

21,5%

eigen woonomgeving

21,4%
2030

2025

14%

17%

51,8%

462

86%

51,5%
83%

15,1%

Dit is 14,5% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,2%

14,9%
2018

2018

9,9%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

VV6

eigen woonomgeving

2035

1.745

VV7

VV8/9/10

1.064

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 3.665
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

2.467

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 77%.

2019

4.931
2,1%
2,2%
4.250geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
9,5%
9,9%
3.665

83%

2040

3.665

5.653

86%

2035

4.931

5524 - Zorgkantoor Waardenland
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

5.653

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV7.

5524
- Zorgkantoor
Waardenland
Waarvan
in eigen
660
Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

17%

21,4%

woonomgeving

479

2020

2,2%
9,9%

21,5%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

14%
2,1%
9,5%

2.467

1.064

83%
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.745

479

2.467

5.653
0
4.931
4.250

2020

2025

2030

2035

1.745

2040
1.064

2030

2040moeten 2.467 extra klanten van
In 2040
479
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

21,4%
2,1%
9,5%

2,2%
9,9%

1 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg
WAARDENLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Binnen regio Waardenland zijn twee sub-regio’s;
Drechtsteden en Alblasserwaard-Vijfherenlanden.
Beide sub-regio’s hebben hun eigen specifieke
kenmerken. Samenwerking komt moeizaam
tot stand. Vergrijzingscijfers zijn conform het
gemiddelde van Nederland.

Transitietafel: Aan deze tafel is reeds de
meerjarenvisie voor ouderenzorg in de regio
opgesteld. Het zorgkantoor sluit hierbij aan om
ook vanuit ons oogpunt richting te geven aan deze
meerjarenvisie op middellange en lange termijn.
Onderdeel hiervan is het ondersteunen van de
gesprekken met data die het zorgkantoor voor
handen heeft. Hiermee kan inzicht gegeven worden
in welke opgaven er voor ons liggen. Vervolgstap
hierin is het samen bepalen van een strategie om de
meerjarenvisie handen en voeten te geven.
Aan deze tafel worden ook projecten besproken
om de transitiemiddelen in regionaal verband in te
zetten. Enkele projecten die reeds lopen zijn:

Men heeft vanuit de transitiemiddelen een project
innovatie opgestart. Onderdeel hiervan is het
gezamenlijk leren implementeren van innovatieve,
arbeidsbesparende, technologieën. Tevens wordt
gestart met het programma digitale vaardigheden.
Dit om de huidige medewerkers te leren omgaan
met de digitale ondersteuning die hen geboden
wordt.

Een deel van het gebied ligt op de zogenaamde
‘Bible-belt’.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Er is zorgaanbod voor de volgende doelgroepen:
Geronto-psychiatrie, Korsakov, Jonge mensen met
Dementie, Beademingszorg (non-) invasief, CVA/
NAH, Parkinson.

●

Zij-instroom; er wordt een gezamenlijk
leeraanbod voor zij-instromers ontwikkeld

●

Project Behoud; vitaliteitscoaches van
verschillende organisaties vormen een lerend
netwerk.

●

Project Complex en Onbegrepen gedrag;
medewerkers leren beter te voorzien in
de zorgbehoefte van mensen met zeer
complex en onbegrepen gedrag, onder
andere door meer gespecialiseerde kennis en
handelingsbekwaamheid van die medewerkers.

●

Project Zorg en Dwang; de regionale
vraagstukken die gepaard gaan met de
invoering van de Wet Zorg en Dwang in kaart
brengen en vervolgens gezamenlijk oplossen.

●

Project Innovatie; men werkt gezamenlijk aan
een innovatieagenda. Men is terughoudend als
het gaat om nieuwe initiatieven op dit gebied. Er
wordt gezocht naar reeds bewezen techniek om
te kunnen implementeren.

●

Project flex-bureau; er wordt onderzocht of de
zorgaanbieders een gezamenlijk flex-bureau met
ZZP’ers op kunnen zetten.

Zorgaanbieders geven vaker het signaal dat men
te maken heeft met een zwaardere intramurale
doelgroep. Daarbij komen vaker gedragsproblemen
voor.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
We hebben de Transitietafel Waardenland (V&V
Alliantie Waardenland); bestuurders van de
intramurale ouderenzorgorganisaties. Zij hebben
een visie op ouderenzorg richting 2030 opgesteld.

Bouwplannen in de regio
Vrijwel alle zorgaanbieders uit de regio zijn op
dit moment bezig hun strategisch vastgoedplan
opnieuw vast te stellen. Enkele zorgaanbieders
zijn reeds bezig met de uitvoering van nieuwbouw.
Steeds meer komt het besef dat het scheiden van
Wonen en Zorg in de toekomst een vlucht gaat
nemen. Het is (nog) zoeken naar nieuwe woonzorgconcepten.

2 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

3 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

4 van 4

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

WEST-BRABANT

5526 - Zorgkantoor West Brabant

Aantal inwoners

Intramurale locatie

706.300

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
13%
75-plussers

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

8,7%

12.701

5526 - Zorgkantoor West Brabant

87%

10.938

dichtbevolkt

9.095

7.570

84%

2025

8.491

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

2035

2,5%
7,3%

0

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

16%

87%

25,0%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
16% VPT

13%

7.146

84%

43,1%

23,8%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

9.095

2025

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,5%
7,3%

22,9%

83

13%

23,4%
2030

2025
16%

42,2%

721

87%

43,1%
84%

25,0%

Dit is 11,4% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
2,8%

23,8%
2018

2018

7,0%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

2019

Intramuraal

2035

VV8/9/10

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
22,9%

Dit is 1,3% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 100%.

2019

10.938
2,5%
2,8%
9.095
Ontwikkeling
verhouding
geclusterde zorg vs.
7,3%
7,0%
7.570

84%

2040

7.570

12.701

87%

2035

10.938

5526 - Zorgkantoor West Brabant
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

12.701

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

23,4%

42,2%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

5526
- Zorgkantoor
West Brabant
Waarvan
in eigen 1.345
woonomgeving

1.229

2020

2,8%
7,0%

22,9%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

13%

6.361

2.754
2030

Huidige vraagontwikkeling
Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 4.598

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

16%

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

4.598

2.754

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 7.570
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

6.361

1.229

6.361

12.701
10.938
9.095

0

2020

2025

2030

2035

4.598

2040
2.754

2030

2040 moeten 6.361 extra klanten van
In 2040
1.229
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

23,4%
2,5%
7,3%

2,8%
7,0%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
WEST-BRABANT

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De toenemende vergrijzing zal op veel fronten
een uitdaging vormen voor de zorgaanbieders.
Bijvoorbeeld voor samenwerking binnen het
medische domein en tussen het sociale en medische
domein. Ondanks het relatief weinig voorkomen
van inwoners met één of meer chronische
aandoeningen, valt de regio negatief op qua
ervaren gezondheid, mede door veel (psycho-)
sociale problematiek. West-Brabant is een grote
regio met verschillen tussen de deelregio’s, waarbij
de beschreven problemen minder voorkomen in de
deelregio Breda.

Zorgaanbod in de regio:

West-Brabant is bekend met arbeidsmarkt­
problematiek; De signalen over gebrek aan
personeel nemen toe. Dit leidt tot stijging van
de wachtlijsten in West-Brabant. Door de
personeelsproblematiek kunnen zorgaanbieders
lastig uitbreiden en hebben zorgaanbieders moeite
om openstaande vacatures voor de huidige
capaciteit te vullen. Het bemiddelen van een
nieuwe klant met een

●

Wlz-indicatie naar een thuiszorgaanbieder wordt
steeds moelijker. Samen met de zorgaanbieders
zijn we continu in beweging om te reageren op dit
probleem.

●

Huntington,

Met behulp van de transitiemiddelen zijn er diverse
projecten in de regio gestart;

●

Jonge mensen met dementie,

●

●

Korsakov,

Arbeidsmarktproblematiek: het werven en
behouden van medewerkers.

●

Geronto-psychiatrie,

●

Anders werken: (technologische) innovatie.

●

Parkinson, MS en ALS,

●

●

Dementie met ernstige gedragsproblematiek,

Optimalisatie van werkprocessen zodat er meer
tijd overblijft voor de zorg.

●

Cognitieve neurorevalidatie voor NAH-klanten.

●

Radicale vernieuwing: sociale innovatie gericht
op het integreren van een visie op zorg door alle
lagen van de organisatie.

●

Transmuraal werken: het verbinden van de cure
en care.

Behoefte in de regio;
Het zorgaanbod voor klanten die
beademingszorg nodig hebben, kan beter.
De eerste stappen om ook deze doelgroep te
bedienen zijn gezet. Maar dit dient nog verder
tot uitvoering te worden gebracht. Het CTB
(Centrum voor Thuisbeademing) Rotterdam is
hierbij nauw betrokken.

●

(Hoog-)complexe zorgvragen; Deze zorgvragen
worden steeds moeilijker ingevuld door gebrek
aan de juiste hoeveelheid medewerkers met
betreffende expertise.

●

Dubbele zorgvraag; Dit betreft klanten die
naast hun zorgvraag die typerend is voor de
V&V-sector ook nog een aanvullende zorgvraag
hebben. Hierbij kan o.a. gedacht worden aan
psychiatrische problematiek. CZ zorgkantoor
is in gesprek met zorgaanbieders om invulling
te geven aan de zorgvraag van deze in omvang
groeiende doelgroep. Dit vraagt om een
actieve samenwerking tussen de GGZ en V&V
zorgaanbieders. Waar nodig stimuleert CZ
zorgkantoor specialistisch aanbod.

Alle intramurale zorgaanbieders in de regio
West-Brabant nemen actief deel aan diverse
projecten die gefinancierd worden vanuit de
transitiemiddelen.
CZ zorgkantoor is zeer positief over de
samenwerking en de voortgang van bovenstaande
projecten in de regio.

Cultuurspecifieke doelgroepen; In de regio Breda
en Bergen op Zoom wordt er cultuurspecifieke
zorg geleverd aan onder andere klanten met
een Indisch/Molukse, Turkse en Marokkaanse
achtergrond. Ook is er in de sub-regio’s Breda en
Roosendaal aandacht voor geloofsovertuigingen;
onder andere de Katholieke achtergrond.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
WEST-BRABANT

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
We blijven in dialoog met zorgaanbieders over de
mogelijkheden om capaciteit uit te breiden.
In de praktijk horen wij terug dat het voor
zorgaanbieders een behoorlijke uitdaging is om
fysieke capaciteit te creëren en/of het juiste
zorgpersoneel te boeien/binden vanwege schaarste
op de arbeidsmarkt.
Daarnaast moet er nog veel meer aandacht komen
voor het verder stimuleren van VPT binnen de regio.
Afgelopen jaar is daarmee begonnen, maar in 2021
moet het daadwerkelijk ook gerealiseerd worden.

Bouwplannen in de regio
Het merendeel van onze zorgaanbieders is actief
aan het brainstormen over het thema vastgoed.
Vanuit het zorgkantoor gaan we het gesprek
hierover aan en inventariseren we welke concrete
bouwplannen er zijn voor de regio.
Recent is er een nieuwe locatie geopend. Vanaf
volgend jaar zijn er plannen voor verschillende
uitbreidingen, waaronder ook uitbreidingen met
VPT.

Innovatieve concepten
in de regio
Met name het programma ‘anders werken’
vanuit de transitiemiddelen is erg innovatief. Dit
programma is inmiddels ook door andere regio’s
overgenomen. Voor meer informatie zie;
https://www.anderswerkenindezorg.nl/
Zorgaanbieders zijn enthousiast om gemotiveerd
om aan de slag te gaan met deze technologische
innovaties.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

WESTLAND SCHIELAND DELFLAND (WSD)

5519 - Zorgkantoor Westland Schieland Delfland (WSD)

Aantal inwoners

Intramurale locatie

530.260

Kenmerken
van de
regio

Lager aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
8%
75-plussers

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 15 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.695

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

10%

7,6%

7.702

3.796

5519 - Zorgkantoor Westland Schieland Delfland (

92%

6.601

dichtbevolkt

5.533

4.615

90%

2025

1.627
2030

2035

2040
709

Huidige vraagontwikkeling

4.206

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

8%

5519
- Zorgkantoor
Westland Schieland Delfland (WSD)
Waarvan
in eigen
434
woonomgeving

Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

92%

50,4%

Waarvan
intramuraal en
10% VPT
geclusterd

8%

3.772

90%

51,6%

22,5%

21,8%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

2025

eigen woonomgeving

3.796

aan Wlz-zorgaanbod

18,0%

2.695

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
18,3%
18,0%

29

eigen woonomgeving
Niet-actief
884
wachtenden

1,2%
7,9%

2040

VV8/9/10

2025
8%

2030

92%

51,6%
90%

22,5%

21,8%
2018

2018

7,4%

1.627

2040
709

50,4%

Dit is 22,6% van het aantal
opgenomen
0,9% Wlz-klanten.

2035

10%

2019

Intramuraal

2035

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 97%.

2019

0,9%
1,2%
5.533
Ontwikkeling
verhouding
7,4% geclusterde zorg vs.
7,9%
4.615

90%

2018

2030

5519 - Zorgkantoor Westland Schieland
Delfland
Verwacht regionaal
tekort (WSD)

Op de wachtlijst
Actief wachtenden

6.601

5.533

6.601

Dit is 0,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2040

4.615

7.702

92%

2035

7.702

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

18,3%

18,0%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

10%
0,9%
7,4%

1,2%
7,9%

2025

Intramuraal

VV4

2019

VV5

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.615
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

3.796

7.702
6.601

0

2020

5.533

2025

2030

2035

2.695

2040
1.627

2030

2040 moeten 3.796 extra klanten van
In 2040
709
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

18,3%
1,2%
7,9%

0,9%
7,4%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

WESTLAND SCHIELAND DELFLAND (WSD)

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

Regio WSD ligt tussen twee grote steden (Den
Haag en Rotterdam) in. Inwoners van Gemeente
Westland vertrekken niet graag uit hun gemeente
voor zorg. We zijn regionaal georiënteerd en er is
een sterke regionale binding tussen zorgaanbieders,
gemeenten en andere stakeholders. Er wordt volop
ingezet op (keten)samenwerking.

In de regio is er voor ouderen veel divers
zorgaanbod (Somatisch, PG en specifieke
doelgroepen daarbinnen, zoals NAH, jonge
mensen met dementie, Parkinson, Korsakov).
We hebben in de gehandicaptenzorg twee grote
instellingsterreinen. Deze hebben een aanzuigende
werking op klanten van buiten de regio.

Om de ouderenzorg nu en in de toekomst goed te
organiseren, is een regionaal project opgestart.
Aan het Regionaal project kwetsbare ouderen
WSD nemen alle relevante partijen in de regio
op bestuurlijk en uitvoerend niveau deel: V&Vzorgaanbieders, ziekenhuizen, gemeenten,
huisartsen, de Zorgorganisatie Eerstelijn (ZEL)
en DSW, zowel als zorgverzekeraar, als ook als
zorgkantoor. In de projectgroepen “Sterke basis in
de wijk’’, “Urgentie thuis en dan’’ en “Doorstroom in
de keten’’ wordt gewerkt aan de knelpunten die nu
in de ouderenzorg worden ervaren. De doelen die
hierbij centraal staan zijn:

De grootste behoefte is er aan extra plekken
in de ouderenzorg, zowel somatiek als psycho
geriatrie. Tevens horen wij in toenemende mate
het geluid dat klanten met een niet-westerse
migratieachtergrond, dagbesteding en zorg willen
ontvangen in hun eigen taal.

●

afspraken maken rondom vroegsignalering en
opvolging;

●

tijdige en passende ondersteuning in de
thuissituatie;

●

het vinden van een oplossing voor situaties
waarin het thuis niet meer gaat (crisissituaties)
en

●

verbetering van de ketensamenwerking tussen
voornamelijk verpleeghuis-organisaties en
ziekenhuizen.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

WESTLAND SCHIELAND DELFLAND (WSD)

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

We zijn uitvoerig in gesprek met alle 8 gemeenten
over ketensamenwerking. Voor alle doelgroepen
(ouderen, GZ, GGZ en jeugd) lopen er pilots en
projecten op het gebied van verantwoord thuis
wonen. Woningcorporaties zijn aangehaakt, omdat
er voldoende geschikte woningen beschikbaar
moeten zijn. De komende periode willen we het
samen vormgeven van de lokale en regionale
woonzorgvisie en het gezondheidsbeleid hoog
prioriteren. Het geniet ieders voorkeur om zo lang
mogelijk verantwoord thuis te wonen. Financiering
op basis van scheiden van wonen met zorg,
nieuwe technologie/innovatie en bevorderen
van zelfredzaamheid zijn daarbij belangrijke
speerpunten. Met het sociaal domein wordt
vooral ingezet op een sterke infrastructuur in de
wijk. Verder maken we met stakeholders heldere
afspraken over opschaling bij crises en snelle
doorstroom vanuit het ziekenhuis.

Pluswonen: een woonconcept waarbij dicht bij
huis individuele begeleiding, ondersteuning bij
maaltijden en hulp met de dagelijkse activiteiten
worden georganiseerd voor oudere inwoners.
Al deze vormen van zorg worden binnen één
pakket door dezelfde zorgaanbieder aangeboden
aan ouderen die in eigen geclusterde (aanleun)
woningen wonen. De doelgroep van Pluswonen
wordt gevormd door de ouderen die voorheen in
aanmerking kwamen voor het verzorgingshuis (ZZP
1VV-3VV). Met dit concept kunnen de inwoners,
dankzij afspraken met het zorgkantoor, ook in het
pand blijven wonen wanneer zij een Wlz-indicatie
krijgen. De regeldruk is dankzij dit Pluswonen
sterk afgenomen. Ouderen hebben slechts één
beschikking nodig en de zorgaanbieder heeft de
ruimte om binnen deze beschikking alle zorg in te
zetten die nodig is, zonder dat er steeds een nieuwe
toewijzing nodig is van de gemeente. Aangezien de
gemeente ook slechts één beschikking hoeft af te
geven, is ook daar een lastenverlichting merkbaar.

In diverse gemeenten is of wordt het Pact Wonen
gesloten, waaraan zorgaanbieders, gemeenten,
woningcorporaties en DSW deelnemen.
Daarnaast is een adviesbureau per 1 september
van start gegaan met het ontwikkelen van een
regiovisie voor regio WSD, om knelpunten en
uitdagingen te benoemen. Het is een regionaal
project waarbij alle stakeholders zijn aangehaakt.
De bedoeling is om op basis van de regiovisie met
elkaar de route voor de komende jaren te bepalen,
met name rond ouderenzorg.

Flatcoach: inzet van een ‘huismeester plus’ in
complexen / wijken waar veel ouderen wonen.
Deze huismeester nieuwe stijl signaleert niet alleen,
maar - afhankelijk van het model waarvoor wordt
gekozen - verricht ook hand- en spandiensten,
organiseert activiteiten en verwijst door naar
professionele ondersteuning en zorg waar nodig. De
voordelen die dit project oplevert zijn bijvoorbeeld
een afname in het gebruik van eerstelijnszorg,
minder noodzaak van specialistische hulp, het
voorkomen van crisisopname en uitstel van
opname in een verpleeghuis. Zorgkantoor DSW
draagt vanuit de transitiemiddelen financieel bij en
participeert in projecten in Vlaardingen en Rijswijk.

Deze domeinoverstijgende samenwerking was een
van de pilots binnen het VWS-programma over
logeerzorg in 2019. De voorziening draagt bij aan
ontlasting van de mantelzorger, zodat langer thuis
wonen mogelijk wordt gemaakt. Dat dit voorziet
in een behoefte blijkt uit de evaluatie. Strandgoed
scoort hoog op klanttevredenheid.
Smart Glazz: een innovatie waarmee een
zorgverlener op afstand mee kan kijken met
de klant. Voordeel ten opzichte van normaal
videobellen is dat degene die de bril draagt, beide
handen vrij heeft om geadviseerde handelingen uit
te voeren.
We hebben een Regionale Stuurgroep Zorg en ICT
en een Innovatietafel waarin met zorgaanbieders
en gemeenten afstemming is over digitale
informatie-uitwisseling, procesoptimalisatie.
Maar ook zorgvernieuwende techniek en domotica
oplossingen worden besproken en waar mogelijk
doorgevoerd.

Bouwplannen in de regio
In regio WSD zijn er verschillende (ver)bouw en
sloopplannen op de korte termijn (5 jaar). De
intramurale V&V-capaciteit gaat tussen nu en
1-1-2025 waarschijnlijk met 225 plaatsen
toenemen. Wanneer nu nog onzekere plannen
doorgang vinden, kan dit aantal hoger worden.
Dit aantal lost een deel van de wachtlijsten op,
maar is uiteindelijk onvoldoende om de gehele
zorgbehoefte op te vangen.

Respijthuis Strandgoed: DSW en regiogemeenten
Delft, Westland, Midden-Delfland en Rijswijk
hebben met een zorgaanbieder een businessmodel
ontwikkeld voor de exploitatie van logeerhuis
Strandgoed Ter Heijde voor ouderen met
somatische en psychogeriatrische problematiek.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZAANSTREEK-WATERLAND

5514 - Zorgkantoor Zaanstreek-Waterland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

336.720

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
14%
75-plussers

4.441

3.844

dichtbevolkt

3.227

2.689

83%

2025

947

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

3.286

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

86%

45,7%

22,5%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
17%

14%

2.733

83%

47,7%

21,6%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

3.227

2025

Actief wachtenden
Dit is 0,7% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,8%
5,4%

24,6%

2035

eigen woonomgeving

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
24,9%
24,6%

17

2025
14%

2030

17%

47,7%

45,7%

399

86%

83%

22,5%

Dit is 17,5% van het aantal
opgenomen
1,6% Wlz-klanten.

21,6%
2018

2018

4,2%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

2019

Intramuraal

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 95%.

2019

3.844
1,6%
1,8%
3.227
Ontwikkeling
verhouding
4,2% geclusterde zorg vs.
5,4%
2.689

83%

2040

2.689

5514 - Zorgkantoor Zaanstreek-Waterland
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

3.844

4.441

86%

2030

4.441

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

24,9%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

5514
- Zorgkantoor
Zaanstreek-Waterland
Waarvan
in eigen
553
Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

410

2020

17%

1,6%
4,2%

1,8%
5,4%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

14%

24,6%

woonomgeving

2.161

5514 - Zorgkantoor Zaanstreek-Waterland

86%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 15 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.565

dunbevolkt

Landelijk
17%
gemiddelde
is 8,1%.

8,3%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

1.565
947

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 2.689
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

2.161

410

2.161

4.441
0
3.844
3.227

2020

2025

2030

2035

1.565

2040
947

2030

2040 moeten 2.161 extra klanten van
In 2040
410
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

24,9%
1,8%
5,4%

1,6%
4,2%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZAANSTREEK-WATERLAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De zorgkantoorregio Zaanstreek-Waterland is
een veelzijdige regio met de steden Zaanstad
en Purmerend, de aan het IJsselmeer liggende
dorpen Edam-Volendam en Waterland en een
aantal kleinere dorpen. Tot de Zaanstreek behoren
Zaanstad, Wormerland en Oostzaan. Tot Waterland
worden Purmerend, Beemster, Landsmeer, EdamVolendam en Waterland gerekend.

In Zaanstreek-Waterland is voornamelijk reguliere
Wlz zorg ingekocht. Er zijn geen aparte afspraken
over bijzondere doelgroepen. Klanten met Korsakov
kunnen worden geplaatst op een specifieke
locatie in Zaandam. Om de zorg voor bijzondere
doelgroepen (zoals gerontopsychiatrie, Parkinson,
NAH, etc) vanuit de locaties te ondersteunen, is via
de regionale ontwikkelgelden budget beschikbaar
gesteld voor het delen en borgen van kennis in de
regio over ouderen met psychiatrische grondslag.
Het doel is dat klanten in de regio kunnen blijven
wonen. Dit wordt bereikt door het versterken van
en bouwen aan een duurzaam netwerk psychiatrie
tussen V&V en GGZ, door het bevorderen van de
deskundigheid over psychiatrie bij ouderen van
zorgprofessionals/zorgteams werkzaam in de regio.
Uit de kwaliteitsplannen blijkt dat op verschillende
locaties wordt gewerkt aan het bevorderen
van deskundigheid en doorontwikkeling op de
bijzondere doelgroepen.

Via de kwaliteitsdialogen zien we dat
zorgaanbieders een grote stap hebben gemaakt
in het behouden en verbeteren van de kwaliteit
van zorg. Lokale cliëntenraden geven aan dat
klanten meer aandacht krijgen en dat er goede
persoonlijke en professionele zorg wordt geboden.
Elk jaar dienen zorgaanbieders kwaliteitsplannen
in waarin de verbetermaatregelen per locatie
worden beschreven. In de kwaliteitsdialoog
en locatiebezoeken ziet het zorgkantoor erop
toe dat de afspraken worden nageleefd. Alle
zorgaanbieders werken samen in hun eigen lerend
netwerk.

In Zaanstreek-Waterland zijn 13 V&Vzorgaanbieders actief waarvan 5 zorgaanbieders
intramurale zorg (zorg met verblijf) of zorg in een
geclusterde woonvorm aanbieden op 38 locaties.
De zorgvraag richting 2040 stijgt fors. Wel kent elke
gemeente een eigen ontwikkeling en verschilt de
zorgvraagstijging. Wij krijgen nu al signalen dat in
sommige plaatsen de wachttijden oplopen en dat
klanten moeten uitwijken naar zorg buiten de regio.
We zijn daarom in gesprek met zorgaanbieders om
het zorgaanbod te inventariseren en te kijken welke
mogelijkheden er zijn om nog meer klanten langer
zelfstandig te laten wonen.
In Zaanstreek-Waterland wordt, vergeleken met
andere zorgkantoorregio’s, relatief minder zorg
met behandeling geboden. De verhouding in- en
exclusief behandeling is met 66/34% één van de
laagste van de Zilveren Kruis Zorgkantoorregio’s
(Bron: AW319). De huisartsen in de regio ZaanstreekWaterland lijken dan ook meer dan gemiddeld in
staat om de medische eindverantwoordelijkheid
voor de kwetsbare groepen in te vullen en
kwalitatief goede zorg aan Wlz-klanten te leveren.

De eigenheid van de dorpen als Volendam, Edam,
maar ook de dorpen in de Zaanstreek kenmerken
zich door hun specifieke eigenheid. Mensen zijn
er geboren en getogen en willen in hun eigen
omgeving zorg ontvangen. De regio heeft vooral
behoefte aan lokale en herkenbare zorg.

De regio heeft, ondanks de corona-pandemie hard
gewerkt aan de Stip op de Horizon. Hierin staat
hoe de zorg voor kwetsbare ouderen zich gaat
ontwikkelen, welke trends en externe factoren
hierop van invloed zijn en hoe de regio kwalitatief
goede zorg in de toekomst gaat bieden. Deze visie
van de V&V zorgaanbieders is uitgebreid met
de visie van de overige stakeholders in de regio,
waarmee er een integrale visie op ouderen zorg is
geformuleerd.
In samenwerking met alle stakeholders heeft
de gemeente Zaanstad in 2017 de Strategische
agenda ‘Ouder worden in Zaanstad’ vastgesteld.
Hierin wordt beschreven wat er moet gebeuren
om ouderen een veilige en goede woonplek te
bieden die voorbereid is op de extra zorg die in deze
levensfase nodig is.
Met de komst van de regionale ontwikkelgelden
is een samenwerking opgezet tussen alle Wlz
zorgaanbieders in de regio, het zorgkantoor en
werkgeversorganisatie in de zorg (Sigra).

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZAANSTREEK-WATERLAND

Er zijn 3 programma’s opgezet om de samenwerking
op een aantal voor de regio belangrijke thema’s
vorm te geven en de kwaliteit van zorg te
vergroten:
●

●

●

Samenwerking en afstemming voor betere
Netwerkzorg Dementie. Zorg, hulp en begeleiding
door de juiste persoon, op de juiste tijd en op de
juiste plaats door coördinatie op het zorgproces.
Het netwerk gaat zorgen voor een eenduidige
werkwijze en geformaliseerde afspraken rondom
dementiezorg. Onderdeel van het netwerk wordt
een digitaal dementieplein met informatie,
diagnostiek, behandeling en doorverwijzing over
dementie.
Het delen en borgen van kennis in de regio
over Netwerkzorg voor ouderen met een
psychiatrische grondslag met als doel dat
klanten in de regio kunnen blijven wonen.
Dit wordt bereikt door het versterken van en
bouwen aan een duurzaam netwerk psychiatrie
tussen V&V en GGZ, door het bevorderen van de
deskundigheid van zorgprofessionals/zorgteams
werkzaam in de regio over psychiatrie bij
ouderen.
Leren is Werken & Werken is leren. Het doel is
minder uitstroom uit zorgopleidingen en de
zorgsector, betere toerusting van professionals
op de praktijk, bevorderen en het ontwikkelen
van een goed leerklimaat, meer instroom en
behoud van medewerkers in de zorg, nieuwe
vormen van werkbegeleiding. De programma’s
zijn aanvullend op en passen binnen de
zorgbrede aanpak van het RAAT in de regio.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Er zijn 3 regionale programma’s om de kwaliteit
van zorg op langere termijn te verbeteren. Hiermee
worden zorgaanbieders ondersteund om een breed
zorgaanbod in de regio te bieden.

Technologische innovaties zijn onderdeel van
de kwaliteitsdialoog en worden opgenomen
in de afzonderlijke kwaliteitsplannen van de
zorgaanbieder. Hierbij valt te denken aan de slimme
incontinentie luier, digitaliseren van zorgsystemen,
medicatie distributie, communicatie met familie,
etc. Om innovatie ook te laten landen bij de
medewerkers in de zorg wordt het programma
digivaardig in de zorg ingezet.

Met de kwaliteitsdialoog zijn de zorginkoper en
kwaliteitsadviseur structureel in gesprek met RvB,
CR, locatieteams en stakeholders, hierin worden
de kwaliteitsplannen en de verbetermaatregelen
per zorgaanbieder besproken. Jaarlijks worden 10
zorglocaties bezocht in de regio.
Daarnaast worden we proactief gevraagd om mee
te denken met complexe casuïstiek, innovaties
en locatie(doelgroep)ontwikkeling. Er wordt ook
ingegaan op het (strategisch) huisvestingsbeleid
van de zorgaanbieders. Wij hopen in 2021 een
capaciteitsanalyse door een onafhankelijke derde
partij te laten uitvoeren om de capaciteitsvraag
helder te krijgen.
Zaanstreek-Waterland heeft vergeleken met
andere regio’s een lage verhouding in-/exclusief
behandeling. We werken mee aan verzoeken om het
aantal plaatsen met behandeling te verhogen om
hiermee op meer locaties voldoende zorgaanbod
voor de klanten met dementie te bieden.

Bouwplannen in de regio
Hier is nog geen volledig beeld van. Er staan bij elke
zorgaanbieder kleinere of grote bouw- en verbouw
activiteiten in de planning die met het zorgkantoor
worden besproken. Bij het zorgkantoor zijn o.a.
plannen bekend van nieuwbouw appartementen in
Edam-Volendam, ver-/nieuwbouw van een locatie
in Zaandam en vervanging van een locatie in Edam.
Met een zorgaanbieder zijn we in gesprek over het
langetermijn huisvestingsplan. Een zorgaanbieder
in Zaandam heeft een afspraak gemaakt met
een woningcorporatie voor de realisatie van
een woongebouw met appartementen sociale
huur waar de zorgaanbieder een deel van de
appartementen zal afnemen voor het creëren
van plaatsen kleinschalig wonen (ZZP 5VV met
behandeling) en appartementen voor een VPT
arrangement.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZEELAND

5525 - Zorgkantoor Zeeland

Aantal inwoners

Intramurale locatie

383.030

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
12%
75-plussers

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

Gemiddeld 35 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 1.906

dunbevolkt

Landelijk
gemiddelde
is 8,1%.

15%

10,3%

6.359

5525 - Zorgkantoor Zeeland

88%

5.632

dichtbevolkt

4.181

85%

2.632

4.833

1.106
2025

2030

2035

2040
454

Huidige vraagontwikkeling

4.630

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

88%

18,5%

18,4%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
15% VPT

12%

85%

50,4%

50,1%

3.937

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

4.181
2025

Actief wachtenden
Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,1%
4,8%

25,6%

2030

39

2025
12%

2030

88%

50,4%
85%

18,5%

18,4%

Dit is 13,7% van het aantal
opgenomen
1,0% Wlz-klanten.

2018
2018

4,2%

Intramuraal

VV4

2040

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

2035

2.632
1.906

1.106

2040
454

15%

50,1%

511

2035

eigen woonomgeving

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
25,9%
25,6%

2019

Intramuraal

4.833

VV8/9/10

5.632
1,1%
1,0%
4.833
Ontwikkeling
verhouding
4,2% geclusterde zorg vs.
4,8%
4.181

85%

2019

VV5

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 71%.

2019

6.359

88%

2035

5.632

5525 - Zorgkantoor Zeeland

Op de wachtlijst

2030

6.359

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

25,9%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

15%

5525
- Zorgkantoor
Zeeland
Waarvan
in eigen
693
Relatief weinig klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

2020

1,0%
4,2%

25,6%

woonomgeving

0

Ontwikkeling ZZP-mix

12%
1,1%
4,8%

Verwachte vraagontwikkeling

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.181
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

2.632

0
6.359
5.632
4.833

2020

2025

2030

2035

1.906

2040
1.106

2030

2040moeten 2.632 extra klanten van
In 2040
454
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

25,9%
1,1%
4,8%

1,0%
4,2%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZEELAND

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
●

Zeeuwse coalitie (samenwerking tussen
zorgaanbieders in de sector verpleging en
verzorging).

●

Deltaplan (Hierbij zijn zorgaanbieders uit
verschillende sectoren betrokken: ziekenhuizen,
GGZ, huisartsen, SO’ers, Wlz-zorgaanbieders). Het
doel hiervan is de samenwerking in de keten te
bevorderen in de breedste zin van het woord. Er
loopt bijvoorbeeld een traject om zorpersoneel
naar Zeeland te halen.

●

Netwerk thuis in het Zeeuwse verpleeghuis
(samenwerking tussen V&V-zorgaanbieders
en CZ zorgkantoor naar aanleiding van de
transitiemiddelen).

●

Werkgroep ouderenzorg: coördinatiefunctie,
advance-care-planning, vroeg-signalering.

●

Nog geen specifieke samenwerking tussen CZ
zorgkantoor en gemeentes op het gebied van
wonen.

●

Academische werkplaats ouderenzorg.

●

Diverse lerende netwerken tussen V&Vzorgaanbieders.

●

Steeds meer ouderen ten opzichte van de
werkende beroepsbevolking.

●

Sterke vergrijzing en ontgroening.

In de regio Zeeland is er onder andere zorgaanbod
voor de volgende specifieke doelgroepen of
aandoeningen:

●

Eilandenstructuur:

●

Ademhalingsondersteuning

●

Dementie met zeer ernstige gedragsproblematiek
(D-ZEP)

●

Geronto-psychiatrie

●

Huntington

●

Jonge mensen met dementie

●

Korsakov

●

Multiple sclerose (MS)

●

Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS)

●

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

●

Neuromusculaire aandoeningen

●

Ziekte van Parkinson

●

Verstandelijke beperking met dementie

●

Zorgt voor weinig flexibiliteit om te verhuizen
en belemmert de realisatie van zorgaanbod
middels leveringsvorm volledig pakket thuis.

●

Aanrijtijden zijn lang: ook dit is een
belemmerende factor voor Wlz-zorg thuis.

●

Personeelstekort: specifiek geldt
dit voor huisartsen en specialisten
ouderengeneeskunde

●

Pilot huisartsen-opleiding per 1-9-2020 in
Zeeland.

●

Problematiek bij het opleiden van specialisten
ouderengeneeskunde.

●

Vergrijzend en krimpend personeelsbestand
wat leidt tot een hoger ziekteverzuim, uitval en
uitstroom van personeel.

●

Veel samenwerking tussen zorgaanbieders in de
sector V&V: Zeeuwse coalitie. In de regio Zeeland
zijn de zorgaanbieders in een ver stadium met
het ontwikkelen van een gezamenlijke visie voor
de regio.

●

Geloofsovertuiging speelt een rol in zowel
zorgaanbod als vraag.

Op dit moment zijn er geen signalen dat er
sprake is van een ‘gap’ tussen vraag en aanbod
voor specifieke doelgroepen. Met de regio wordt
momenteel gewerkt aan een gezamenlijke visie
en strategie waarbij ook aandacht zal zijn voor
zorgaanbod voor specifieke doelgroepen of
aandoeningen.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZEELAND

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
Er is een (concept) visiedocument Zeeland
beschikbaar. De ontwikkeling hiervan is eind 2020
gereed. Deze wordt gelegd naast de visie van
CZ zorgkantoor. Op basis hiervan zal een
gezamenlijke strategie en uitvoeringsagenda
worden bepaald met de relevante stakeholders.

Innovatieve concepten
in de regio
Professionals aantrekken
Een programma in samenwerking met de provincie
gefocust op het onder de aandacht brengen van
Zeeland als provincie om te werken. In 2021 ligt
de nadruk op het zich daadwerkelijk vestigen van
artsen/specialisten in Zeeland. Het doel in 2021 is
om 15 artsen zich in Zeeland te laten vestigen.
Rolontwikkeling
Door het ontwikkelen van de verschillende
rollen van medewerkers in de verpleeghuizen,
van verzorgende tot SOG, komen tot een
herverdeling van taken, betere verbinding tussen
de verschillende functies, beter benutten van
potentieel en capaciteiten en het bieden van
uitdagende functies. Hierdoor zorgen voor betere
zorg en grotere mate van efficiëntie.
Zeeuwse Zorgcentrale
Door het opzetten van een Zeeuwse Zorgcentrale
en gebruik makend van de daarbij passende
technologische innovatie een antwoord vinden op
de gezamenlijke vraagstukken als schaarste aan
juiste deskundigheid, invulling bereikbare diensten,
nachtzorg en personenalarmering.
De Zeeuwse Zorgcentrale wordt een centrale plek
met 24/7 ondersteuning, gespecialiseerd in triage,
het leveren van deskundigheid, zorg op afstand en
het afhandelen of laten opvolgen van complexe
zorgvragen en oproepen.

Digivaardig in de zorg
Dit project heeft als doel de kwaliteit van de zorg en
de efficiency te verbeteren doordat medewerkers
digitaal vaardiger worden en om kunnen gaan
met nieuwe technologie en domotica. Daarnaast
heeft dit project als doel het werkplezier van de
medewerkers te vergroten.
Borging en implementatie van innovatieve
technologie
Door inzet van technologie komen tot
arbeidsbesparing waardoor de werkdruk voor
professionals kan afnemen. Per project zijn meer
specifieke doelstellingen benoemd. Te denken valt
aan:
●

Smart glasses

●

Wolk airbag

●

Slim incontinentiemateriaal

●

Sensoring

●

Leefcirkels

●

Ontwikkeling locatie met ‘state-of-the-art’
technologieën

Bouwplannen in de regio
Op dit moment zijn de bouwplannen regionaal
nog niet gekwantificeerd. Dit onderwerp wordt
wel besproken in bestuurlijke overleggen tussen
CZ zorgkantoor en V&V zorgaanbieders. Er is per
zorgaanbieder dus inzicht in de bouwplannen
en strategie, maar deze zijn niet uniform in
kaart gebracht. CZ zorgkantoor gaat in 2021
gestructureerd de bouwplannen van de V&Vzorgaanbieders in kaart brengen voor de regio
Zeeland.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZUID-HOLLANDSE EILANDEN

5523 - Zorgkantoor Zuid-Hollandse Eilanden

Aantal inwoners

Intramurale locatie

413.105

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
18%
75-plussers

6.137

5.311

dichtbevolkt

4.456

3.715

1.345

81%
2025

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

3.639

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

18%

1,5%
7,2%

0

19%

82%

16,3%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
19% VPT

18%

16,3%

2.930

2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

4.456

2025

Dit is 0,8% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

1,5%
7,2%

26,3%

24

18%

405

2025
19%

82%

48,7%
81%

16,3%

Dit is 13,0% van het aantal
opgenomen
1,4% Wlz-klanten.

16,3%
2018

2018

7,1%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

eigen woonomgeving

26,4%
2030

48,6%

2019

Intramuraal

2035

VV8/9/10

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)
26,3%

Actief wachtenden

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 97%.

2019

5.311
1,4%
1,5%
4.456
Ontwikkeling
verhouding
7,1% geclusterde zorg vs.
7,2%
3.715

81%

2040

3.715

6.137

82%

2035

5.311

5523 - Zorgkantoor Zuid-Hollandse
Eilanden
Verwacht
regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

6.137

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

81%

48,7%

48,6%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

5523
- Zorgkantoor
Zuid-Hollandse Eilanden
Waarvan
in eigen
709
Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

604

2020

Ontwikkeling ZZP-mix
1,4%
7,1%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

26,4%

26,3%

woonomgeving

3.025

5523 - Zorgkantoor Zuid-Hollandse Eilanden

82%

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 16 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.200

dunbevolkt

Landelijk
19%
gemiddelde
is 8,1%.

8,7%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

2.200
1.345

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 3.715
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

3.025

604
5.311
4.456

3.025

6.137
0

2020

2025

2030

2035

2.200

2040
1.345

2030

2040moeten 3.025 extra klanten van
In 2040
604
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

26,4%
1,5%
7,2%

1,4%
7,1%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-HOLLANDSE EILANDEN

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

De naam van regio Zuid-Hollandse eilanden geeft
al aan dat het verschillende eilanden betreft
waarin sub-regio’s gevormd zijn. De infrastructuur
is niet optimaal, wat ervoor zorgt dat de
(arbeids)mobiliteit tussen de eilanden lastig is.
Daarnaast hebben de eilanden te kampen met het
wegtrekken van jonge mensen, wat lastig is voor
de arbeidsmarkt. Er zou meer aandacht moeten
komen voor wonen/werken en voorzieningen voor
jonge gezinnen.

Op dit moment is er zorgaanbod voor
de zorginhoudelijke doelgroepen CVA,
ademhalingsondersteuning, Geronto-psychiatrie,
Korsakov en NAH. Qua doelgroep is voornamelijk
het christelijke geloof te zien in de regio ZuidHollandse eilanden. Er is daarnaast steeds meer
aandacht voor de omgang met seksualiteit in de
verpleeghuizen.

Gezien de 3 sub-regio’s zijn er ook andere
problematieken per sub-regio. De ene sub-regio is
meer gelegen richting de stad en er is dus ook per
sub-regio een andere mentaliteit te herkennen.
Dit is gebleken door middel van het gesprek aan te
gaan met bestuurders die bezig zijn met het in kaart
brengen van de eilanden. Ook de marktanalyse die
uitgevoerd is door CZ zorgkantoor laat dit zien.
Over het algemeen kan wel gezegd worden dat
in deze regio veel mantelzorg ingezet wordt
(zowel thuis als intramuraal), mede vanwege
de christelijke achtergrond. Hierdoor komen de
klanten later in zorg en hebben dan een hogere
zorgzwaarte. In aantallen is Zuid-Hollandse
eilanden niet een hele grote regio, maar er is
dus wel een hoge mate van vergrijzing, korte
verblijfsduur en daardoor een hoge doorlooptijd.
Wanneer gekeken wordt naar samenwerkingen
kan gezegd worden dat er redelijk goede
samenwerkingen zijn per sub-regio. Aan de
samenwerking tussen de V&V zorgaanbieders in de
gehele regio kan nog worden gewerkt.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Lerende netwerken zijn een vereiste vanuit het
Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg en dus ook
als huidige afspraak voor 2020 opgenomen. De
zorgaanbieders in de sub-regio’s hebben deze
onderling met elkaar, maar ook zijn er lerende
netwerken met zorgaanbieders uit andere regio’s.
Vanuit de transitiemiddelen zijn ook
samenwerkingsverbanden aangegaan tussen
diverse organisaties in de regio’s. Projecten die
hieruit zijn ontstaan zijn bijvoorbeeld: thuis in
de kern, coaching op de vloer, binden en boeien
van medewerkers, vitaliteit en programmaplan
ouderen Voorne.
De regio heeft goed geanticipeerd op COVID-19pandemie. Er is een gezamenlijke COVID-19-route
opgestart.

Daarnaast zijn er diverse andere
samenwerkingsrelaties in de regio zoals:
●

Samenwerking in het kader van ondersteuning
voor de functie behandeling door middel
van inbreng van medische en paramedische
deskundigheid.

●

Met de ziekenhuizen zijn samenwerkingsovereenkomsten aangegaan voor ketenzorg
in het kader van ziekenhuis-verplaatste zorg
(revalidatie van klanten die een heup- of knie
vervangende operatie hebben ondergaan en/of
van klanten die een CVA hebben doorgemaakt).

●

Samenwerking in het kader van ‘Veilig Oud’
(Ketenzorg Ouderenmishandeling).

●

Samenwerking in het kader van de transmurale
zorgbrug.

●

Samenwerking ten behoeve van ketenzorg
dementie en palliatief terminale zorg. De
doelstelling van deze samenwerkingsverbanden
is het verbeteren van de kwaliteit van
de zorgverlening vooral voor wat betreft
continuïteit en afstemming van de zorg en
behandeling.

●

Samenwerking m.b.t. personenalarmering.

●

Samenwerking in projecten onder andere op het
gebied van instroom en behoud van leerlingen en
andere arbeidsmarktproblematiek.

●

Samenwerking met de gemeente: Hoeksche
Waard en Nissewaard.

●

Samenwerkingsverband van thuiszorg,
ziekenhuis, huisartsen, revalidatiecentrum,
verpleeg- en verzorgingshuizen, GGZ,
gehandicaptenzorg, GGD en apotheken.

●

Diverse ouderenorganisaties (lokale ANBO, SGO,
PCOB, PGOS, platform gehandicapten, Rode
Kruis).

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-HOLLANDSE EILANDEN

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

Capaciteitsproblemen helpen oplossen kan middels
het inzetten van leveringsvormen volledig pakket
thuis (geclusterd of ongeclusterd) of modulair
pakket thuis. Daarnaast is het van belang dat er
meer focus komt op het efficiënter inrichten van
de keten. Er zijn al twee initiatieven die hiermee
bezig zijn; programmaplan ouderen Voorne en Thuis
in de kern. Uit het convenant dat is opgesteld in
de regio Zuid-Hollandse eilanden zijn een aantal
zaken voortgekomen waar meer focus op moet
gaan komen. Hierbij moet gedacht worden aan
bijvoorbeeld scholing, infrastructuur en mobiliteit.
Daarom is in de regio een projectleider aangesteld
om dit beter op de rit te krijgen. Uiteraard zijn
meer initiatieven of samenwerkingen welkom om
klanten te kunnen ondersteunen om langer thuis te
kunnen blijven.

Innovatieve concepten in de regio zijn onder
andere “Thuis in de kern”. Thuis in de kern betekent
dat klanten voldoende tijd en aandacht ervaren.
Persoonsgerichte zorg is hier een belangrijk
onderdeel van. Klanten voelen zich thuis en blijven
een onderdeel van de lokale samenleving. Ondanks
een verhuizing naar een verpleeghuis blijft de
klant “ertoe doen”. Slim Langer Thuis is de naam
voor de gezamenlijke E-health strategie van Thuis
in de Kern. E-health toepassingen zoals ‘slimme
sloten’ (elektronische toegang tot de woonruimte),
personenalarmering en de medicijndispenser. De
bedoeling hierbij is dat alle toepassingen in alle
thuissituaties (in de wijk of in het verpleeghuis)
gebruikt kunnen worden, bijvoorbeeld Compaantablet thuis, maar ook later in het Verpleeghuis
dezelfde tablet houden. Andere onderdelen van
Thuis in de kern zijn bijvoorbeeld: huiskamers van
de wijk, (welke gebruikt worden door de buurt,
extramurale klanten maar ook door intramurale
klanten), wijkpension, zorgcampus Hoeksche
Waard, personenalarmering Hoeksche Waard en
mobiliteit: verbetering bereikbaarheid.

Bouwplannen in de regio
Te zien is in de regio Zuid Hollandse eilanden
dat er wat locaties verbouwd gaan worden,
vervanging zal plaatsvinden en ook dat er al enkele
nieuwbouwlocaties gebouwd en in aanbouw zijn.
Bij deze nieuwbouw wordt ook gedacht aan de
leveringsvorm volledig pakket thuis. Ook wordt er
nagedacht over innovatieve concepten van wonen.
CZ zorgkantoor zal in 2021 focussen op het beter in
kaart brengen van (toekomstige) capaciteit

Ook is te zien dat er veel ingezet wordt op
technologie. Zowel intramuraal als extramuraal
worden robots en domotica ingezet. Voorbeelden
hiervan zijn bijvoorbeeld; dwaaldetectie, immu
relax, tessa, smart glass, somnox, medicatie
dispenser en de AIBO. Deze regio speelt ook erg
in op het eten, smaaksturing en het inzetten van
een 3D-printer (voor het printen van eten) zijn hier
belangrijke voorbeelden van. Middelen worden ook
ingezet om het welzijn van klanten en medewerkers
te vergroten. Hierbij kan gedacht worden aan een
voelbord, E-bikes, raizer en care-unit.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZUID-HOLLAND NOORD

5517 - Zorgkantoor Zuid-Holland Noord

Aantal inwoners

Intramurale locatie

566.790

Kenmerken
van de
regio

Gelijk aantal
75-plussers
als landelijk

Aandeel
15%
75-plussers

Gemiddeld 15 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.868

dunbevolkt

Landelijk
19%
gemiddelde
is 8,1%.

7,9%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

8.111

4.036

5517 - Zorgkantoor Zuid-Holland Noord
6.943

dichtbevolkt

5.793

4.825

85%

1.719

81%
2025

2030

2035

2040
751

Huidige vraagontwikkeling

5.070

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

15%
3,4%
5,6%

Verwachte vraagontwikkeling

woonomgeving

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

20,6%

85%

51,6%

19,7%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
19%

15%

4.107

81%

51,5%

18,7%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.793
4.825
2025

2018

45

eigen woonomgeving
Niet-actief
840
wachtenden

19,7%

2030

51,6%
85%

51,5%
81%

19,7%

Dit is 20,6% van het aantal
opgenomen
Wlz-klanten.
3,7%

18,7%
2018

2018

5,6%

Intramuraal

VV4

2035

4.036

aan Wlz-zorgaanbod
2.868
1.719

2040
751

19%

2019

Intramuraal

3,4%
5,6%

2025
15%

2040

eigen woonomgeving

3,4%
3,7%
5.793
Ontwikkeling
verhouding
5,6%
5,6% geclusterde zorg vs.
4.825
zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
19,7%
20,6%

81%

Actief wachtenden

2035

VV8/9/10

6.943

Dit is 1,1% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

2030

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 99%.

2019

8.111

85%

2019

VV5

2040

6.943

5517 - Zorgkantoor Zuid-HollandVerwacht
Noord
regionaal tekort

Op de wachtlijst

2035

8.111

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV6.

5517
- Zorgkantoor
Zuid-Holland Noord
Waarvan
in eigen
963
19,7%

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

19%

3,7%
5,6%

2025

VV6

eigen woonomgeving

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 4.825
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

VV8/9/10

4.036

8.111
0
6.943
5.793

2020

2025

2030

2035

2.868

2040
1.719

2030

2040moeten 4.036 extra klanten van
In 2040
751
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

20,6%
3,4%
5,6%

3,7%
5,6%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-HOLLAND NOORD

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

De zorgkantoorregio Zuid-Holland Noord (ZHN)
bestaat uit de 13 gemeenten (Nieuwkoop, Alphen
aan de Rijn, Zoeterwoude, Voorschoten, Leiden,
Leiderdorp, Oegstgeest, Katwijk, Teylingen,
Noordwijk, Kaag en Braassem, Lisse en Hillegom).
Enerzijds heeft de regio een belangrijk stedelijk
element door Groot-Leiden en Alphen aan de Rijn,
maar anderzijds overlapt de regio deels met het
Groene Hart en omvat het de Duin- en Bollenstreek,
die een veel landelijker karakter hebben.

Voor de volgende specifieke doelgroepen is expertise
aanwezig in de regio Zuid-Holland Noord.
Er is een expertisecentrum ingericht voor klanten
met Huntington. Er zijn faciliteiten voor klanten
met Korsakov en er wordt gewerkt aan een
expertisecentrum voor klanten met dementie. De
ondersteuning voor ouderen met de ziekte van
Parkinson is goed geregeld. De ondersteuning
voor ouderen met niet-aangeboren hersenletsel
(bijvoorbeeld herstel na een CVA) is goed geregeld,
men komt vaak bij de revalidatie (Zvw) terecht.
Daarnaast voorziet de regio in een zorgaanbod op
locaties met een christelijke signatuur.

In de zorgkantoorregio Zuid-Holland Noord
wordt in diverse gemeenten samengewerkt
met zorgaanbieders, gemeenten en
woningbouwcorporaties en worden er
gemeentelijke samenwerkingsagenda’s opgesteld.
Gezamenlijke knelpunten hierin zijn de ontwikkeling
van zorg en huisvestingsvragen en hoe hierin te
voorzien in de komende jaren. Veelal wordt er
gekeken naar de verschillende mogelijkheden rond
woonvormen, welke worden besproken tijdens de
bijeenkomsten rondom huisvestingsvraagstukken.
Hoe blijven burgers langer zelfstandig wonen is
hierin een belangrijke vraag.

Ouderen met een licht verstandelijke beperking zijn
vaker al langer in beeld en voor deze groep klanten is
naar verwachting geen nieuwe interventie vereist in
de regio. Gesprekken lopen met zowel de GZ als V&V.

In de regio worden problemen en uitdagingen
beschreven als bijvoorbeeld een gebrek aan
bouwgrond, het herijken van bestemmingsplannen,
arbeidsmarktontwikkelingen, welke innovatie
mogelijkheden passen bij welke zorg en de
financiële middelen en (on)mogelijkheden daarbij.
De regionale samenwerking om de beschikbaarheid
van crisisbedden efficiënter in te zetten staat nog
op de to-do-lijst.

De regio is relatief dichtbevolkt. Er zijn grote
verschillen tussen gemeenten. Leiden is de op één
na dichtbevolkte gemeente in Nederland, maar
sommige gemeenten liggen onder het landelijk
gemiddelde.
Het aantal 75-plussers ligt net onder het landelijke
niveau, maar hierbij wordt het regionale beeld iets
vertekend door Leiden waar het aantal 75-plussers
lager ligt (als gevolg van de aanzuigende werking
van de universiteit). Daarentegen ligt de grijze druk
(de druk die de gepensioneerde bevolking uitoefent
op de werkende bevolking) hoger dan het landelijke
cijfer.
20% van de regiobevolking heeft een
migratieachtergrond. Dit is iets minder dan
het Nederlandse gemiddelde. Ook hier zijn
grote verschillen te zien tussen gemeenten, die
samenhangen met stedelijkheid en de historische
hechtheid van sommige gemeenten. (cijfers 1-12020 of 2019 CBS)

Ouderen met een niet-westerse migratie­achtergrond
maken 20% uit van de bevolking in de regio ZuidHolland Noord. Van deze doelgroep is bekend dat
deze minder zichtbaar is, men houdt ouderen
met probleemgedrag vaker uit het beeld van
zorgverleners en probeert dit meer binnenshuis op
te vangen met familie. Voor deze doelgroep zijn geen
aparte voorzieningen ingericht, wel is bekend dat er
zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met hun
specifieke wensen en behoeften bij het bestaande
zorgaanbod in de regio.
Daarnaast heeft een van onze zorgaanbieders in de
regio Zuid-Holland Noord het roze loper predicaat. Bij
een andere zorgaanbieder is er extra aandacht voor
seksualiteit, maar om te anticiperen op de behoeften
en wensen van klanten die behoren tot de LHBTIgroep is lastig in de regio, omdat hier helaas nog
altijd weinig transparantie over is.

Daarnaast heeft het zorgkantoor verschillende
afspraken gemaakt met de zorgaanbieders welke
worden gefinancierd uit de transitiemiddelen.
Deze afspraken hebben te maken met de
arbeidsmarkt (werving, zijinstroom, doorstroom,
oriëntatie-banen, behoud van personeel) opleiding,
begeleiding van nieuw personeel op de werkvloer,
planning en inzet personeel, innovatie en expertise
(onder andere expertisecentrum voor klanten met
dementie).

Voor klanten met een euthanasie-wens, die
verblijven binnen een locatie die deze wensen
vanuit geloofsovertuiging niet aanhangt, worden
alternatieven geboden, zodat de euthanasie-wens
conform alle geldende richtlijnen toch kan worden
uitgevoerd.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-HOLLAND NOORD

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

Innovatieve concepten
in de regio

De uitvoeringsagenda rond wonen met zorg in
Zuid-Holland Noord is nog niet vastgesteld. Vanuit
de gezamenlijke zorgaanbieders (verenigd in Avant)
en het zorgkantoor wordt hard gewerkt om te
komen tot een gezamenlijke ‘stip op de horizon’, die
aansluit bij de al bestaande actieplannen en visies
van bijvoorbeeld de gemeenten. Belangrijk om te
benoemen is dat er, vanuit Transmuralis (regionaal
overlegorgaan), een bestuurlijke tafel is waar dit
onderwerp ook besproken wordt. Daarnaast voert
het zorgkantoor gesprekken over dit onderwerp
met gemeenten (o.a. Leiden, Alphen aan de Rijn en
ISD Bollenstreek) en woningbouwcorporaties.

Er zijn enkele technologische innovaties te
benoemen in de regio Zuid-Holland Noord.
Vanaf 2018 (tijdstip van toekenning van de
Transitiemiddelen) is er een project opgestart dat
gericht is op samen innoveren en slim organiseren
in de zorg. Ook vanuit de kwaliteitsplannen zijn
projecten rondom innovatie ontstaan. Deze
innovaties kwamen veelal voort uit de krapte op de
arbeidsmarkt. Daarbij is het doel van de innovaties
enerzijds om het personeel te ondersteunen en
de efficiënte te verhogen, maar anderzijds om de
kwaliteit van leven van de klanten te verhogen door
zelfstandigheid en zelfredzaamheid te bevorderen.
Door de COVID-19-pandemie hebben innovaties
op gebied van digitale zorg en digitaal contact
een enorme vlucht genomen. Hieruit blijkt dat een
crisis voor snelheid in innovatie zorgt. Zo werd er
e-TDR (digitaal aftekenen van verstrekte medicatie)
ontwikkeld, slim incontinentiemateriaal ingevoerd
en slimme omgeving en asset tracking verkend.
Organisaties dienen sensitief te zijn voor de
verander- en innovatiecapaciteiten van hun
medewerkers. Daarbij dient de organisatie
draagvlak te creëren voor innovatie en waar
nodig de juiste begeleiding aan te bieden aan haar
medewerkers. Daarnaast is het zorgkantoor ook
van mening dat, in de wirwar van technologische
innovaties, niet alle middelen altijd en overal
toepasbaar zijn. Er wordt in sommige situaties
om een onevenredige investering of verbouwing
gevraagd om de innovatie te implementeren. Het
blijft een zaak van individuele toepasbaarheid
en maatwerk. Het zorgkantoor ziet een
meerwaarde in het combineren van technologische
innovaties. Door producten met elkaar op een
slimme manier te verbinden kunnen klanten
ondersteund worden in hun zelfredzaamheid
en dat kan zorgen voor minder belasting van
het zorgpersoneel. In Zuid-Holland Noord wordt
gewerkt (in een pilot) aan het automatisch vullen
van het cliëntendossier; hartslag-, bloeddruk- en
lichaamstemperatuurmetingen.

Bouwplannen in de regio
De afgelopen jaren heeft het zorgkantoor van Zorg
en Zekerheid moeten toelichten aan stakeholders
(o.a. zorgaanbieders, VWS en NZa) dat er
onvoldoende budgettair kader beschikbaar was om
te voorzien in de (te verwachten) Wlz-zorgvraag.
Tot voor kort hing er een grote generieke korting
boven de markt voor de zorgkantoorregio. Om
die reden is er de afgelopen jaren meer gedacht in
termen van consolidatie, in plaats van in te spelen
op de zorgvraag van (over)morgen.
Gelukkig lijkt het erop dat de vernieuwde
indicatoren binnen de laatste versie van het
verdeelmodel beter rekening houden met de
regio en bijbehorend benodigd budget. Het
zorgkantoor is momenteel (sinds 2020) bezig om
bouwplannen te inventariseren en hoopt samen
met de zorgaanbieders in de regio per sector verder
hierover in gesprek te gaan om op die manier de
(on)mogelijkheden te bespreken.
Komende tijd werken we in de regio samen met
de zorgaanbieders aan het formuleren van een
(gezamenlijke) stip op de horizon. Dit is een mooi
startpunt om het gesprek aan te gaan wat er nodig
(en haalbaar) is voor de komende jaren.
Graag benoemen we daarnaast dat het
zorgkantoor de komende jaren flink zal inzetten
op de groei van geclusterde vormen van
zorg (VPT & MPT). Wij proberen stakeholders
(vertegenwoordigers van klanten, zorgaanbieders,
gemeenten, investeerders en andere) bij elkaar te
brengen. Gezamenlijk kunnen we op die manier
binnen de regio zoveel mogelijk voorzien in de
woonbehoefte. Dit is een belangrijk element in het
efficiënt en doelmatig leveren van zorg en is tevens
in het belang van het welbevinden van de klant.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZUID-LIMBURG

5531 - Zorgkantoor Zuid Limburg

Aantal inwoners

Intramurale locatie

597.350

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
16%
75-plussers

dunbevolkt

Landelijk
17%
gemiddelde
is 8,1%.

10,6%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

12.638

5531 - Zorgkantoor Zuid Limburg
dichtbevolkt

8.211

84%

9.533

2030

2035

Huidige vraagontwikkeling

8.954

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

0

5531
- Zorgkantoor
Zuid Limburg
Waarvan
in eigen 1.567
woonomgeving

Ongeveer gelijke verhouding klanten
in eigen woonomgeving als landelijk.

84%

49,0%

21,1%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
17% VPT

16%

7.387

83%

50,5%

21,0%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

8.211
2025

Actief wachtenden
Dit is 1,0% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2,0%
6,3%

21,6%

2030

2035

2025
16%

eigen woonomgeving

2030

17%

50,5%

49,0%

703

84%

83%

21,1%

Dit is 9,8% van het aantal
opgenomen
1,5% Wlz-klanten.

21,0%
2018

2018

5,5%

Intramuraal

VV4

2019

VV5

2040

VV8/9/10

aan Wlz-zorgaanbod

zorg in
eigen woonomgeving
(VPT/MPT/PGB)
21,4%
21,6%

69

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 76%.

2019

2019

Intramuraal

9.533

11.108
1,5%
2,0%
9.533geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
5,5%
6,3%
8.211

83%

2035

12.638

12.638

84%

2030

11.108

5531 - Zorgkantoor Zuid Limburg
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

21,4%

21,6%

1.042

2020

17%

1,5%
5,5%

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

16%
2,0%
6,3%

5.469

2.364

83%
2025

Aantal
Wlz-klanten

11.108

Gemiddeld 13 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.939

VV6

eigen woonomgeving

2035

VV7

VV8/9/10

3.939
2.364

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 8.211
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

5.469

1.042

5.469

12.638
0
9.533

11.108

2020

2025

2030

2035

3.939

2040
2.364

2030

2040moeten 5.469 extra klanten van
In 2040
1.042
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

21,4%
2,0%
6,3%

1,5%
5,5%

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-LIMBURG

Specifieke kenmerken
van de regio

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden

In de regio is sprake van sterke vergrijzing en
ontgroening.
Er is nog geen gezamenlijke visie en strategie
bepaald voor de regio Zuid-Limburg voor de sector
V&V.
Kleinschalige wooninitiatieven zijn in opkomst en
groeien. We zien een sterke toename leveringsvorm
volledig pakket thuis, zowel geclusterd als
ongeclusterd. Er is veel dynamiek in de regio:
nieuwe zorgaanbieders, bestuurswisselingen en
fusie.

In de regio wordt de doorstroming van ziekenhuis
naar Wlz-zorgaanbieders verbeterd in een
samenwerking tussen V&V-zorgaanbieders,
ziekenhuis en zorgkantoor in de regio MaastrichtHeuvelland. Andere samenwerkingen in de regio:
●

●

Zorgpunt: ter ondersteuning van verwijzers in
de zoektocht naar een passende oplossing bij de
zorgvraag van een klant.
Transitiemiddelen:
●

Het realiseren van betere afstemming
en goede ketenafspraken tussen V&Vzorgaanbieders en huisartsen. Er is een project
gestart met behulp van de transitiemiddelen
waarbij alle stakeholders betrokken
worden, zorgaanbieders, zorgkantoor,
huisartsen(verenigingen) en een SOsamenwerkingsverband.

●

Inzicht krijgen in waardevolle technologisch
innovaties: de gezamenlijke V&Vzorgaanbieders onderzoeken in 2020 of een
spraakgestuurd elektronisch cliëntendossier
en het gebruik van smart glasses een bijdrage
kunnen leveren aan het hoofd bieden aan
arbeidsmarktproblematiek.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
In de regio Zuid-Limburg is er onder andere
zorgaanbod voor de volgende specifieke
doelgroepen of aandoeningen:
●

Dementie en zeer ernstige gedragsproblematiek
(D-ZEP)

●

Geronto-psychiatrie

●

Jonge mensen met dementie

●

Korsakov

●

Multipe sclerose (MS)

●

Amyotrofische laterale sclerose (ALS)

●

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

●

Ziekte van Parkinson

●

Ademhalingsondersteuning

Op dit moment zijn er geen signalen dat sprake
is van een ‘gap’ tussen vraag en zorgaanbod
voor specifieke doelgroepen. Met de regio wordt
momenteel gewerkt aan een gezamenlijke visie
en strategie waarbij ook aandacht zal zijn voor
zorgaanbod voor specifieke doelgroepen of
aandoeningen.

●

De opleidingscapaciteit en het
opleidingsrendement verhogen met als doel
de instroom en het behoud van medewerkers
te verbeteren. Doelstelling hiervan is dat
er eind 2021 sprake is van een daling van
de ongewenste uitstroom en stijging van
het werkplezier. V&V-zorgaanbieders doen
gezamenlijk onderzoek naar wijzigingen in het
leerklimaat van de zorgaanbieders die dit doel
kunnen bewerkstelligen.

●

Het realiseren van een gerichte aanpak voor
klanten met een dubbele zorgvraag. Hiermee
wordt bedoeld dat een klant zorg nodig heeft
uit minimaal twee verschillende domeinen.
Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld
een combinatie van een (chronische)
psychogeriatrische en een psychiatrische
zorgvraag.

●

Academische werkplaats ouderenzorg ZuidLimburg.

●

Diverse lerende netwerken tussen V&V
zorgaanbieders.

●

Mijnstreek coalitie.

●

Er is nog geen specifieke samenwerking tussen
CZ zorgkantoor en gemeentes op het gebied van
wonen.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De uitvoeringsagenda in Zuid-Limburg is nog niet
vastgesteld. Er ontbreekt momenteel een regionale
visie en strategie die gedragen is door zorgkantoor,
de zorgaanbieders en alle overige stakeholders.
Doelstelling voor 2021 is gezamenlijk met alle
zorgaanbieders in de regio Zuid-Limburg een
gedragen regiovisie en -strategie vast te stellen.
Het traject om dit te bewerkstelligen is reeds in
gang gezet.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUID-LIMBURG

Innovatieve concepten
in de regio
●

Project specialist ouderengeneeskunde
Dit project heeft als doel te komen tot goede
samenwerkingsafspraken tussen kleinschalige
zorgorganisaties en huisartsen(verenigingen)
omtrent de zorg voor de klanten in de regio ZuidLimburg.

●

Project smartglasses
Gericht op het onderzoeken van de
toepasbaarheid van smartglasses in de sector
Verpleging en Verzorging met als doel een
efficiëntere inzet van de schaarse mankracht.

●

Project spraakgestuurd elektronisch
cliëntendossier
Onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden
van spraaksturing en spraakherkenning in het
elektronisch cliëntendossier.

●

Project leerklimaat
Dit project richt zich op instroom verhogen en
behoud van medewerkers, onder meer door
opleidingscapaciteit en -rendement te verhogen.

●

Project dubbele zorgvragers
Ouderen met een combinatie van een
(chronische) psychogeriatrische en/of somatische
en een psychiatrische zorgvraag. Dit zijn dus
mensen die zorg, ondersteuning en begeleiding
nodig hebben uit minimaal 2 verschillende
domeinen. Het risico bestaat dat deze mensen
‘tussen wal en schip’ vallen. Oftewel dat ze niet
de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding op
de juiste plek en door juiste medewerkers krijgen.
Vanuit vijf organisaties wordt dit risico herkend
en ook de verantwoordelijkheid genomen om
hier gezamenlijk een gerichte aanpak op te
ontwikkelen.

Bouwplannen in de regio
Op dit moment zijn de bouwplannen regionaal
nog niet gekwantificeerd. Dit onderwerp wordt
wel besproken in bestuurlijke overleggen tussen
CZ zorgkantoor en V&V zorgaanbieders. Er is per
zorgaanbieder dus inzicht in de bouwplannen
en strategie, maar deze is niet uniform in
kaart gebracht. CZ zorgkantoor gaat in 2021
gestructureerd de bouwplannen van de V&Vzorgaanbieders in kaart brengen voor de regio
Zuid-Limburg.
De bouwplannen die momenteel bij het zorgkantoor
bekend zijn betreffen met name verbouwingen
van bestaande locaties waarbij er geen sprake is
van uitbreiding van capaciteit. Daarnaast is er
in de regio veel uitbreiding in de leveringsvorm
volledig pakket thuis (VPT), zowel ongeclusterd als
geclusterd.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZUIDOOST-BRABANT

5529 - Zorgkantoor Zuidoost Brabant

Aantal inwoners

Intramurale locatie

773.190

Kenmerken
van de
regio

Hoger aantal
75-plussers
dan landelijk

Aandeel
18%
75-plussers

10.513

5529 - Zorgkantoor Zuidoost Brabant
9.116

dichtbevolkt

6.669

82%

2030

Huidige vraagontwikkeling

7.213

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

18%
2,3%
12,3%

20,3%

20,5%

2035

woonomgeving

0

16,8%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
22%

18%

5.650

16,7%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

6.669
2025

Actief wachtenden
Dit is 2,2% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.
2018

123

eigen woonomgeving
Niet-actief
1.133
wachtenden

2,5%
13,1%

20,3%

2030

2035

20,3%
18%

20,5%
2030

2025
22%

48,2%

47,4%
82%

78%

16,8%

Dit is 20,2% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

16,7%
2018

2018

2,3%
12,3%

Intramuraal

VV4

VV6

eigen woonomgeving

20,5%
2,5%

2019

VV5

2,3%

2040

eigen woonomgeving

2035

3.501

VV7

VV8/9/10

2.163

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 6.669
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019

4.898

aan Wlz-zorgaanbod

2,3%
2,5%
7.778geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
12,3%
6.669
13,1%
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

7.778

VV8/9/10

9.116

78%

2040

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 87%.

2019

10.513

82%

2035

9.116

5529 - Zorgkantoor Zuidoost Brabant
Verwacht regionaal tekort

Op de wachtlijst

2030

10.513

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5 en VV6.

78%

48,2%

2025

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

22%

82%
47,4%

1.054

2020

5529
- Zorgkantoor
Zuidoost Brabant
Waarvan
in eigen 1.563
Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

2.163

2040

Verwachte vraagontwikkeling

Ontwikkeling ZZP-mix

2,5%
13,1%

4.898

7.778

78%
2025

Aantal
Wlz-klanten

Gemiddeld 17 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 3.501

dunbevolkt

Landelijk
22%
gemiddelde
is 8,1%.

8,7%

Relatief weinig locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

1.054
4.898
10.513
0
9.116
7.778

2020

2025

2030

2035

3.501

2040
2.163

2030

2040moeten 4.898 extra klanten van
In 2040
1.054
verpleegzorg worden voorzien, zowel thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUIDOOST-BRABANT

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

De groep 75-plussers groeit door tot 2040 terwijl
de overige leeftijdscategorieën beperkt stijgen
of afnemen qua omvang. Dit heeft als gevolg een
toenemende vergrijzing.

Er is voor veel verschillende doelgroepen
zorgaanbod: Huntington, Korsakov, Gerontopsychiatrie, NAH, jonge mensen met
dementie, ziekte van Parkinson, ingewikkelde
beademingszorg, MS en ALS, dementie met
gedragsproblematiek.
Er zijn een aantal specifieke culturele doelgroepen
waarvoor onder andere zorgaanbod is in de regio:
Antroposofisch, Indisch-Molukse en katholiek
(kloosterleven).

In de regio Zuidoost-Brabant zijn er twee
kerngebieden te noemen; Helmond e.o. en
Eindhoven e.o. Klanten gaan niet snel van de ene
naar de andere stad. Daarnaast grenst de regio aan
Limburg, waar klanten ook niet snel heen gaan. De
regio kent grote verschillen in sociaal-economische
status. Ook is het zorggebruik erg hoog. Daarnaast
kent de regio een lange wachtlijst. Klanten met een
zorgindicatie VV5 zijn oververtegenwoordigd op de
wachtlijst. De lange wachtlijst wordt onder andere
veroorzaakt door:

Op dit moment lijken de meeste doelgroepen te
worden bediend, maar dit dient nog verder te
worden onderzocht.

●

Regionaal Zorginnovatieplatform
Bij dit project draait het om samenwerken door
kennis te delen en ervaringen op te doen zodat
gezamenlijke innovatie mogelijk wordt gemaakt.

●

Langer veilig thuis
Bij dit project worden systematisch
ervaringsverhalen opgehaald bij ouderen,
naasten en medewerkers om vervolgens beter
inzicht te krijgen in welke technologie voor wie
en in welke situatie ‘werkt’.

●

Voorliggend veld
Bij dit project draait het erom het informele
netwerk (familie, vrijwilligers en mantelzorgers)
van de klant te voorzien van kennis en kunde
zodat zij langer een bijdrage kunnen leveren aan
het zorgproces.

(1) personeelstekort (volume en niveau)

CZ zorgkantoor is zeer positief over de
samenwerking en de voortgang van bovenstaande
projecten in de regio.

(2 beperkte intramurale capaciteit

Samenwerkingsverbanden in de regio bestaan uit;

Daarnaast is er weinig inzet van de leveringsvorm
volledig pakket thuis.
Crisiszorg blijft een punt van aandacht (met
name crisiszorg voor klanten met een somatische
zorgvraag). Screening wordt sinds 1 oktober 2020
opgepakt door de V&V-zorgaanbieders die Wlzcrisiszorg leveren. De doorstroom van een crisisbed
naar een regulier Wlz-plek blijft een uitdaging.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Met behulp van de transitiemiddelen zijn
onderstaande projecten gestart:
●

Bredere inzet van proactieve ouderenzorg
Onderdelen van dit project zijn meer inzet
van zorgtechnologie in de thuissituatie en
een verbeterde samenwerking tussen alle
zorgverleners rondom de klant. Het doel is dat
ouderen beter en langer thuis kunnen blijven
wonen.

●

Crisiszorg & Regionale samenwerking
Doel van dit project is samenwerking in de regio
om de crisiszorg en doorstroom naar een regulier
Wlz-plaats beter te organiseren.

●

Hoog complexe intensieve, somatische zorg
Doel van dit project is ervoor zorgen dat hoog
complexe, intensieve, somatische zorg in de regio
beschikbaar blijft en zo dicht mogelijk bij huis
komt.

Programma Precies!
Een samenwerkingsverband in de regio
Eindhoven waarbij alle disciplines in de regio
vertegenwoordigd zijn; gemeentes, V&V,
ziekenhuizen, huisartsen, e.d.
Peel duurzaam gezond
Een samenwerkingsverband in de regio
Helmond waarbij alle disciplines in de regio
vertegenwoordigd zijn; gemeentes, ziekenhuis, V&V,
GZ, huisartsen, e.d.
CZ zorgkantoor neemt ook deel aan verschillende
deelprojecten voortkomend uit voorgenoemde
samenwerkingsverbanden.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZUIDOOST-BRABANT

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
We blijven in dialoog met zorgaanbieders over de
mogelijkheden om capaciteit uit breiden.
In de praktijk horen wij terug dat het voor
zorgaanbieders een behoorlijke uitdaging is om
fysieke capaciteit te creëren en/of het juiste
zorgpersoneel te boeien/binden vanwege schaarste
op de arbeidsmarkt.
Daarnaast moet er nog veel meer aandacht komen
voor stimuleren van de leveringsvorm volledig
pakket thuis in de regio Zuidoost-Brabant. In 2020
heeft CZ zorgkantoor hierover samen met de Wlzzorgaanbieders gesprekken gevoerd, maar in 2021
moet het daadwerkelijk ook gerealiseerd worden.

Bouwplannen in de regio
Het merendeel van onze zorgaanbieders is actief
aan het brainstormen over het thema vastgoed.
Vanuit het zorgkantoor gaan we het gesprek
hierover aan en inventariseren we welke concrete
bouwplannen er zijn voor de regio.
In 2020 wordt, op moment van schrijven, een
uitbreiding van 24 plaatsen voor intramurale
psychogeriatrische zorg verwacht. In 2021 staan
er meerdere uitbreidingen op de planning, onder
andere de realisatie van een woonvorm waar
leveringsvorm volledig pakket thuis in geclusterde
vorm geleverd zal worden. Eveneens is sprake van
een uitbreiding van intramurale capaciteit op één
locatie.

Innovatieve concepten
in de regio
Zie het project ‘Regionaal Zorginnovatieplatform’
dat reeds is benoemd bij de regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving
Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Ontwikkeling ZZP-mix

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019

Bron

Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Leeswijzer

ZWOLLE

5504 - Zorgkantoor Zwolle

Aantal inwoners

Intramurale locatie

556.465

Kenmerken
van de
regio

Gelijk aantal
75-plussers
als landelijk

Aandeel
17%
75-plussers

5504 - Zorgkantoor Zwolle

8.007

6.914

dichtbevolkt

5.066

83%

Gemiddeld 21 locaties
per 1.000 klanten.
Landelijk gezien zijn dit
gemiddeld 18 locaties. 2.505

dunbevolkt

Landelijk
20%
gemiddelde
is 8,1%.

8,0%

Relatief veel locaties
t.o.v. landelijk beeld

Stedelijkheid

3.598

5.878

80%

1.469
2025

2030

2035

2040
657

Huidige vraagontwikkeling

5.308

Aantal
Wlz-klanten

2018

2019

Intramuraal

eigen woonomgeving

Verwachte vraagontwikkeling
0

2020

Ontwikkeling ZZP-mix

17%
4,3%
11,0%

23,1%

22,8%

woonomgeving

83%

Relatief veel klanten ontvangen
zorg in eigen woonomgeving.

19,3%

Waarvan
intramuraal en
geclusterd
VPT
20%

17%

4.262

80%

42,8%

42,4%

19,1%
2018
VV4

VV5

2018
VV6

2019

VV7

Intramuraal

5.066
2025

3,9%
11,3%

23,1%

Actief wachtenden
2018

eigen woonomgeving
Niet-actief
wachtenden

2035

47

23,1%
17%

eigen woonomgeving

22,8%
2030

2025
20%

42,8%

42,4%

639

83%

80%

19,3%

Dit is 14,5% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

19,1%
2018

2018

4,3%
11,0%

Intramuraal

VV4

VV6

eigen woonomgeving

22,8%
3,9%

2019

VV5

4,3%

2040

VV8/9/10

Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-zorgaanbod

2035

VV8/9/10

1.469

2040

Trend van langer
thuis wonen
zichtbaar in
afgelopen 2 jaar 5.066
Toename levering2025
zorg in eigen
woonomgeving.
2019
VV7

3.598

2.505

3,9%
4,3%
5.878geclusterde zorg vs.
Ontwikkeling
verhouding
5.066
11,3%
11,0%
zorg in eigen woonomgeving (VPT/MPT/PGB)

2019

Intramuraal

2030

6.914

80%

Dit is 1,1% van het aantal
opgenomen Wlz-klanten.

5.878

De zorgvraag stijgt de komende 20 jaar met 82%.

2019

8.007

83%

2040

6.914

5504 - Zorgkantoor Zwolle

Op de wachtlijst

2035

8.007

Verzwaring
zorgvraag door
toename aantal
hogere ZZP’s
Deze toename
wordt veroorzaakt
door VV5.

5504
- Zorgkantoor
Zwolle
Waarvan
in eigen 1.046

2030

Ontwikkeling aantal Wlz-klanten
(exclusief MPT)

20%

3,9%
11,3%

2025

657

3.598

0
8.007
6.914
5.878

2020

2025

2030

2035

2.505

2040
1.469

2030

2040moeten 3.598 extra klanten van
In 2040
657
verpleegzorg worden voorzien, zowel
thuis,
0
in het verpleeghuis als in tussenvoorzieningen.
2020
2025
2030
Deze toenemende zorgvraag gaat
gepaard
met 2035
hogere zorg- en investeringskosten in de regio.
2035

2040

1 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZWOLLE

Specifieke kenmerken
van de regio

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk

De zorgkantoorregio Zwolle is een uitgestrekt
gebied met vooral veel plattelandsgebieden
(Vechtdal, de Veluwe, kop van Overijssel en de regio
rondom Zwolle) en de stad Zwolle in het midden.
De zorgkantoorregio bestaat uit 15 gemeenten en 2
Wmo regio’s.

In de stad Zwolle is een zorginstelling die onder
andere voorziet in zorgaanbod voor klanten met
Niet Aangeboren Hersenletsel. Op de dezelfde
locatie is ook voorzien in de zorgvraag van jongere
klanten (jonge mensen met dementie, NAH, etc.)
In de gehele regio blijft er vraag naar locaties voor
wonen met zorg voor de jongere Wlz-klant.

Uit de regioanalyse van het zorgkantoor blijkt dat
het aantal V&V klanten in Zwolle verdubbelt tot
2040.

Het overgrote deel van de inwoners in de regio
Zwolle behoort qua sociaal economische status
tot de zogenoemde middengroep. Ten opzichte
van het landelijk beeld is het aandeel ‘hoge SES’
en het aandeel ‘lage SES’ lager dan gemiddeld.
De regio Zwolle toont qua leeftijdsopbouw grote
overeenkomsten met het landelijk beeld. Ouderen
in Zwolle zijn minder vaak alleenstaand en hebben
minder vaak een migratieachtergrond dan
gemiddeld in Nederland.
Voor wat betreft de Wlz zorg is het gebruik in Zwolle
gelijk aan het landelijk gemiddelde. Het valt op dat
de zorgzwaarte iets hoger ligt dan het gemiddelde,
daarnaast blijkt dat in Zwolle relatief veel mensen
in de thuissituatie Wlz zorg ontvangen. (bron:
regioanalyses 2019 Zilveren Kruis)

Zowel op de Veluwe als in de stad Zwolle wordt
zorg geleverd aan klanten met een V&V indicatie
en een Psychiatrische achtergrond. We merken
in toenemende mate dat het moeilijk is om
een geschikte woonplek te vinden voor V&V
klanten met een psychiatrische achtergrond
(gedragsproblematiek), daarnaast signaleren we
een vraag naar een woonplek voor mensen met een
ZZP 4VV.

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
De ambitie is om in 2020 een gezamenlijke visie op
ouderenzorg neer te zetten voor de regio Zwolle.
Hierin willen we de belangrijkste uitdagingen
voor de regio formuleren en met elkaar afspraken
maken over hoe deze knelpunten in de ouderenzorg
in gezamenlijkheid kunnen worden opgepakt.

De groei van Wlz zorg in eigen omgeving is de
laatste jaren fors geweest, 28% van de Wlz klanten
ontvangt de zorg nu thuis. Als deze trend zich
doorzet, betekent dit dat er over vijf jaar 802
VPT/MPT/PGB extra plekken in de thuissituatie
en 6 intramurale extra plekken nodig zijn. Dit
capaciteitsprobleem staat op de agenda bij
het regionaal visietraject (bron: Regioanalyse
Zorgkantoor Zilveren Kruis)
Daarnaast is het capaciteitsvraagstuk onderwerp
van gesprek bij de dialoog tussen zorgaanbieders en
zorgkantoor.
Tot slot is begin 2020 het rapport ‘Monitor Gezond
Wonen’ opgeleverd door Companen. Dit rapport
(onderzoek naar toekomstige huisvestingsopgave)
is in opdracht van de Provincie Overijssel, de
gemeenten en WOONTwente tot stand gekomen.
Zowel zorgaanbieders als zorgkantoor waren
betrokken bij de totstandkoming van dit
rapport, door mee te denken bij het opstellen
van prognoses, het doen van aannames en het
aanleveren van declaratiegegevens. In onze
gesprekken met gemeenten over de toekomstige
woon- en zorgbehoefte van inwoners is dit rapport
onderwerp van gesprek.

Daarnaast willen we in 2020 bereiken dat er meer
medewerkers werkzaam zijn op alle V&V-locaties in
de regio Zwolle. Bovendien willen we dat meetbaar,
merkbaar en/of voelbaar wordt dat (onder
andere) dankzij de extra kwaliteitsmiddelen er een
verbetering van de kwaliteit van zorg / kwaliteit
van leven bij de klanten in de regio Zwolle heeft
plaatsgevonden.

2 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg
ZWOLLE

Innovatieve concepten
in de regio
Onbegrepen (onbegrijpelijk) gedrag is een steeds
groter wordend zorginhoudelijk vraagstuk in de
ouderenzorg. Er zijn geen pasklare oplossingen
en verbeteren vraagt om organisatie- en sectoroverstijgende kennisbundeling, een lerende
houding en samenwerking. Een aantal Zwolse
zorgaanbieders is daartoe een project ‘Onbegrepen
gedrag in de VVT’ gestart. Het project is breed van
opzet en richt zich op zorg, begeleiding, behandeling
en omgevingsfactoren, op persoonlijke en
teamdynamiek en op communicatie en interactie
met medebewoners, naasten en vrijwilligers. In
die zin onderscheidt het project zich van tot nu
toe gangbare benaderingen van de problematiek,
waarbij vooral de focus ligt op het ontwikkelen
van richtlijnen en methodieken die zich richten op
de klant zelf. Een wetenschappelijk onderzoek is
gekoppeld aan dit project.

Bouwplannen in de regio
Wij hebben geen compleet overzicht van alle
bouwplannen.
Zorgaanbieders zijn allen bezig het zorgaanbod af
te stemmen op de (toekomstige) vraag van klanten,
waarbij de focus vooral ligt op de zorg thuis. Op
verschillende plekken in de regio Zwolle vindt er
nieuwbouw/verbouw plaats, meestal met het doel
om de kwaliteit van de woonomgeving zodanig aan
te passen dat er kwalitatief hoogwaardige zorg
geleverd kan worden en de woonomgeving past bij
de vraag van de (toekomstige) klanten.
We merken daarnaast dat de regio, gezien
de verwachte zorgvraag ontwikkeling, een
aantrekkelijke regio is voor nieuwe zorgaanbieders,
die veelal kleinschalige woonvormen realiseren.

Op de woonzorglocaties, maar ook in de eigen
woonomgeving zal een toenemend aantal
ouderen in de toekomst Wlz-zorg ontvangen met
Modulair Pakket Thuis (MPT) of Volledig Pakket
Thuis (VPT). Hoe hierbij het toezicht ingericht moet
worden, is nog een vraagstuk om op te lossen.
De mogelijkheden van technologie bieden hierbij
uitkomst. Met het concept van leefcirkels in
gedachten, wensen we technologie op steeds meer
plekken in te zetten om de beweegwereld van o.a.
mensen met dementie te vergroten.
Omdat het met name voor kleinere organisaties
lastig en kostbaar is om technologie te bekostigen
en te implementeren, zijn 4 zorgaanbieders
gezamenlijk het project ‘Toezicht met technologie’
in de sub-regio Vechtdal gestart. In de sub-regio
‘groot Zwolle’ leeft een vergelijkbare behoefte
onder zorgaanbieders, zij starten met project
‘Zorgtechnologie die werkt’ en zoeken daarbij de
samenwerking met deskundige organisaties.

3 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Inleiding
Van iedere zorgkantoorregio is een
regioplan voor 2020 beschikbaar in
de vorm van een zogenaamde threepager. Hierin worden 13 onderwerpen
toegelicht rond de vraag- en
aanbodontwikkelingen in de Wlzouderenzorg tussen nu en 2040.

Aandeel 75-plussers

Op de wachtlijst

Bron

Bron

CBS (83502NED)

Peildatum/ 01-01-2019
periode

Peildatum/ 01-04-2020
periode

Toelichting

Toelichting

Zorgkantoren maken inzichtelijk hoe de
verhouding tussen de (kwetsbare) ouderen en
alle inwoners is.

Regioplan
De volgende onderwerpen zijn
kwantitatief van aard en staan op de
eerste pagina. Hierbij vermelden wij
de bron, de peildatum of periode en
geven wij een toelichting op de vraag.

Zorgprisma en RIVM beleidsarme zorg prognose

In iedere zorgkantoorregio wachten Wlzklanten, soms bewust, op intramurale opname,
deze klanten (met status Actief Wachtend en
status Niet Actief Wachtend) maken we hier
inzichtelijk ten opzichte van het totaal aantal
klanten dat intramuraal in zorg is.

Spreiding intramurale locaties
in de regio
Bron

Stedelijkheid: CBS (70072ned), 2020
Locaties: Alleen intramurale locaties met
minstens 3-26 (kleinschalig) declarerende
klanten die een zorgvraag hebben

Peildatum/ 2020
periode
Toelichting

AW319 uit declaratie-berichtenverkeer
zorgkantoren

Peildatum/ 2018 en 2019
periode
Toelichting

Bron

Op dit kaartje is de spreiding van het
intramurale zorgaanbod in de regio opgenomen,
in relatie tot het aantal inwoners per km2.

Ontwikkeling ZZP-mix
Bron

Ontwikkeling verhouding geclusterde
zorg vs. zorg in eigen woonomgeving

Hier maken zorgkantoren inzichtelijk welke
ontwikkeling in zorgvraag er is op basis van de
verzilverde zorgprofielen.

Intramuraal en geclusterd VPT/PGB:
Capaciteitsontwikkeling 2017 - 2019 (TNO)
MPT en ongeclusterd VPT: MPT uitvraag
zorgkantoren, ongeclusterd VPT: Pivots BP 2018 / 2019 (TNO)

Peildatum/ Intramuraal en geclusterd VPT/PGB: 2017 tot en
periode
met 2019
MPT en ongeclusterd VPT: december 2018 en
december 2019
Toelichting

Hier maken we inzichtelijk hoeveel procent van
de Wlz-klanten zorg geclusterd (intramuraal en
geclusterd VPT en geclusterd PGB) ontvangen
en hoeveel procent van de Wlz-klanten
zorg in een thuissituatie ontvangt (MPT en
ongeclusterd VPT).
Noot: Ongeclusterde PGB-zorg is niet meegenomen.

4 van 5

Regioplan 2020 verpleegzorg

 Cijfers

LEESWIJZER

Onderstaande onderwerpen zijn kwalitatief van aard, hieronder geven wij een toelichting.

Ontwikkeling aantal
Wlz-klanten
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron:RIVM,
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Aan de hand van de beleidsarme
vraagprognose die TNO uit de
RIVM-data heeft bepaald, maken
we inzichtelijk welke ontwikkeling
van de vraag er in de specifieke
zorgkantoorregio verwacht wordt
richting 2040.

Specifieke kenmerken van de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in de diversiteit aan
ontwikkelingen per regio en is soms gerelateerd aan
kwantitatieve gegevens. Die ontwikkelingen kunnen
impact hebben op de oplossingsrichting om aan
de toekomstige zorgvraag invulling te geven in de
zorgkantoorregio.

Zorgaanbod voor specifieke
doelgroepen
Verwacht regionaal tekort
aan Wlz-capaciteit
Bron

ZZP 4 t/m 10 VV, Beleidsarme
vraagprognose (bron: RIVM
verkregen via TNO)

Peildatum/
periode

2018 - 2040

Toelichting

Hier laten de zorgkantoren zien
op welke wijze het zorgaanbod
zich moet ontwikkelen willen we
alle toekomstige Wlz-klanten van
zorg voorzien. Wij gaan hierbij
uit van gelijkblijvende overige
omstandigheden.

Het doel van toelichting op dit zorgaanbod is om de
‘gap’ tussen zorgvraag en zorgaanbod te verduidelijken.
Voor welke vraag is wel/geen zorgaanbod beschikbaar?
En hoe ontwikkelen zorgvraag van en zorgaanbod voor
specifieke doelgroepen zich?

Regionale afspraken en
samenwerkingsverbanden
Het is relevant om bestaande afspraken inzichtelijk te
maken en te weten of knelpunten al (kunnen) worden
opgepakt.

Uitvoeringsagenda aanpak
capaciteitsvraagstuk
De toelichting op dit onderwerp geeft inzicht in hoe
knelpunten binnen de regio worden opgepakt, met
welke stakeholders en met welk doel. Dit kan impact
hebben op het bereiken van de capaciteitsdoelen

Innovatieve concepten in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in innovatieve oplossingen
om het capaciteitsvraagstuk te helpen oplossen.
Dit kan gericht zijn op met innovatie langer thuis
wonen, maar ook innovatieve woonzorgconcepten,
nieuwe innovatieve samenwerkingsverbanden,
arbeidsbesparende innovaties etc.

Bouwplannen in de regio
Dit onderwerp geeft inzicht in toekomstige
verpleeghuiscapaciteit (geclusterde VPT-capaciteit en
intramurale capaciteit) door middel van bouwen (zowel
verbouw, nieuwbouw als sloop) en het mogelijke tekort
van zowel verpleeghuis- als zorgcapaciteit in relatie
tot de toekomstige zorgvraag.

5 van 5