Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1258
Vragen van de leden Kooiman (SP) en Sazias (50PLUS) aan de Minister voor
Medische Zorg over de inzet van magistrale apotheekbereidingen in
taperingstrips als middel om medicatie op verantwoorde wijze af te bouwen
(ingezonden 1 februari 2018).
Mededeling van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 22 februari 2018)
Vraag 1
Kunt u reageren op de op 30 januari 2018 door de Patiënten Vereniging
Afbouwmedicatie aan de Kamer aangeboden petitie over de vergoeding van
magistrale bereiding van afbouwmedicatie door een apotheker en het
bijbehorende rapport?1
Vraag 2
Gaat u met de Patiënten Vereniging Afbouwmedicatie in gesprek over het
belang van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips als middel om
psychofarmaca op verantwoorde wijze af te kunnen bouwen?
Vraag 3
Kunt u een overzicht geven van de zorgverzekeraars die magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips op dit moment vergoeden en voor hoelang? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 4
Is het volgens u logisch dat Zilveren Kruis ervoor kiest taperingstrips slechts
eenmalig voor 28 dagen te vergoeden voor het antidepressivum venlafaxine
en niet voor het afbouwen van andere middelen? Kunt u uw antwoord
toelichten?2

1

«Verantwoord afbouwen mogelijk maken. Afbouwmedicatie is onmisbaar om te kunnen
stoppen met geneesmiddelgebruik. Ervaringen van patiënten en voorschrijvers». Patiënten
Vereniging Afbouwmedicatie. Rapport. Januari 2018. Zie: https://verenigingafbouwmedicatie.nl/
nieuws/
2
E. Jacobse. Onduidelijke regelgeving antidepressiva geeft zorgverzekeraars vrij spel. Follow
The Money, 23 juni 2017. https://www.ftm.nl/artikelen/onduidelijke-regelgeving-antidepressivaspeelt-zorgverzekeraars-in-de-kaart?share=1

ah-tk-20172018-1258
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 5
Vindt u dat artsen magistrale apotheekbereidingen moeten kunnen voorschrijven bij alle antidepressiva, als een patiënt die nodig heeft? En dat het niet
mag uitmaken of problemen gemiddeld genomen bij een antidepressivum
vaak voorkomen of niet, aangezien bij alle antidepressiva er patiënten zijn die
problemen hebben bij het afbouwen?
Vraag 6
Kunt u bij de zorgverzekeraars uitvragen hoe vaak en op welke gronden de
vergoeding van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips niet is
vergoed, uitgesplitst naar jaartal? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Kunt u bij zorgverzekeraars uitvragen hoeveel klachtenbrieven zij hebben
ontvangen over het feit dat magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips
niet worden vergoed, uitgesplitst naar jaartal? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Bent u bekend met het onderzoek van de Radboud Universiteit, waaruit blijkt
dat slechts 6% van de mensen succesvol kan stoppen met het afbouwen van
antidepressiva? Wat is uw reactie hierop?3
Vraag 9
Wat is volgens u de oorzaak dat zorgverzekeraars aanvankelijk wel de
magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips vergoedden, maar op enig
moment besloten dit niet meer te doen?4
Vraag 10
Bent u bekend met de Wob-stukken (Wet openbaarheid van bestuur), waaruit
blijkt dat Zorginstituut Nederland (ZiNL) wil dat de Nederlandse Vereniging
voor Psychiatrie (NVvP) zich verweert tegen de taperingstrips?5 6
Vraag 11
Vindt u deze ongefundeerde uitlating van ZiNL recht doen aan het onafhankelijk wetenschappelijke karakter van ZiNL? Kunt u hierop reageren?
Vraag 12
Hoe is het mogelijk dat ZiNL een informele uitspraak van de NVvP als formeel
standpunt van de NVvP gebruikt?7
Vraag 13
Hoe kijkt u aan tegen het feit dat voormalig Minister Schippers zich met de
uitspraak dat verdere actie omtrent de vergoeding van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips niet nodig is, heeft gebaseerd op dezelfde
informele uitspraak van de NVvP?8

3

E. Jacobse. Onduidelijke regelgeving antidepressiva geeft zorgverzekeraars vrij spel. Follow
The Money, 23 juni 2017. https://www.ftm.nl/artikelen/onduidelijke-regelgeving-antidepressivaspeelt-zorgverzekeraars-in-de-kaart?share=1
4
E. Jacobse. Onduidelijke regelgeving antidepressiva geeft zorgverzekeraars vrij spel. Follow
The Money, 23 juni 2017. https://www.ftm.nl/artikelen/onduidelijke-regelgeving-antidepressivaspeelt-zorgverzekeraars-in-de-kaart?share=1
5
E. Jacobse. Onduidelijke regelgeving antidepressiva geeft zorgverzekeraars vrij spel. Follow
The Money, 23 juni 2017. https://www.ftm.nl/artikelen/onduidelijke-regelgeving-antidepressivaspeelt-zorgverzekeraars-in-de-kaart?share=1
6
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
7
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
8
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 14
Wat vindt u ervan dat de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen
(SKGZ) stelt dat er volgens de NVvP geen problemen zijn bij het afbouwen
van psychofarmaca en dat de specifieke behandelrichtlijnen toereikend
zouden moeten zijn, terwijl dit volgens de NVvP niet het juiste standpunt is?9
Vraag 15
Hoe kan het dat de ervaring van patiënten en de verklaringen van hun artsen
met magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips door ZiNL niet zijn
meegenomen in zijn adviezen aan de SKGZ in individuele klachtenprocedures? Acht u deze adviezen van ZiNL een reële afspiegeling van de stand van
zaken, omdat in deze adviezen wordt gesteld dat er geen wetenschappelijk
bewijs zou zijn voor de werking van magistrale apotheekbereidingen in
taperingstrips?10 11
Vraag 16
Erkent u dat de totstandkoming van het advies van ZiNL over de vergoeding
van de magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips zeer rommelig tot
stand is gekomen en dat hier opnieuw naar moet worden gekeken? Kunt u dit
toelichten?
Vraag 17
Bent u bekend met het wetenschappelijk onderzoek dat is gedaan naar de
werking van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips en het
onderzoek van Peter Groot en Jim van Os, waaruit blijkt dat magistrale
apotheekbereidingen in taperingstrips een vorm van rationale farmacotherapie zijn?12
Vraag 18
Is het volgens u correct dat Zilveren Kruis een oordeel over wetenschappelijk
bewijs voor de werking van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips
aan de hand van een literatuurstudie baseert op exact dezelfde literatuurlijst
die Peter Groot heeft gebruikt om aan te tonen dat de taperingstrips wel
werken? Kunt u uw antwoord toelichten?13
Vraag 19
Is het volgens u correct dat FBTO aan verzekerden mededelingen heeft
gedaan die haaks staan op wat de bij naam genoemde deskundigen hebben
gezegd?14
Vraag 20
Is het volgens u correct dat Zilveren Kruis en FBTO weigeren om inzage in de
betreffende onderzoeken te geven?15

9

Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
11
Ontwikkeling en rationaliteit van taperingstrips. Rapport met informatie voor de bijeenkomst
over taperingstrips die op 29 maart 2017 is gehouden op initiatief van Zorginstituut Nederland.
Met aanvullingen tot 20 juni 2017. Samensteller: P.C. Groot. https://
urc.mumc.maastrichtuniversity.nl/sites/intranet.mumc.maastrichtuniversity.nl/files/
urc_mumc_maastrichtuniversity_nl/20170626_groot_rapport_taperingstrips.pdf
12
Overtuigend «bewijs» voor de rationaliteit van taperingstrips. Ontwikkeling en rationaliteit van
taperingstrips. Uit: Onderzoek naar de effectiviteit van de taperingstrip. blz. 36–41. http://bit.ly/
2kfbVx9.
13
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
14
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
15
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Vraag 21
Kunt u reageren op de uitspraak van de onderzoekers Peter Groot en Jim van
Os dat de huidige richtlijnen van de beroepsgroepen niet voldoen en dat de
huidige afbouwpraktijk slecht is gedefinieerd? Wat gaat u met deze informatie
doen? Kunt u uw antwoord toelichten?16
Vraag 22
Deelt u de conclusie van Peter Groot en Jim van Os dat artsen en psychiaters
hun patiënten tot nu toe niet goed hebben kunnen helpen om op een goede
manier met venlafaxine te stoppen omdat ze de daarvoor vereiste lagere
doseringen niet konden voorschrijven? Kunt u uw antwoord toelichten?17
Vraag 23
Kunt u reageren op het feit dat Pfizer, de fabrikant van venlafaxine, de
magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips als mogelijkheid noemt om
deze lagere doseringen, die voor geleidelijk afbouwen nodig zijn, te kunnen
voorschrijven? Kunt u reageren op het feit dat Pfizer zelf geen plannen heeft
om de voor verantwoord afbouwen noodzakelijke lagere doseringen te laten
registreren?18
Vraag 24
Hoe kan het dat zorgverzekeraars geweigerd hebben om afbouwmedicatie in
taperingstrips voor venlafaxine te vergoeden met een beroep op de tekst in
de bijsluiter van venlafaxine?19
Vraag 25
Deelt u de conclusie van Peter Groot en Jim van Os dat het voor verantwoord
en op maat afbouwen van medicatie noodzakelijk is dat artsen magistraal
bereide doseringen aan hun patiënten moeten kunnen voorschrijven?20
Vraag 26
Wie dient volgens u te bepalen hoe een patiënt het best kan worden
behandeld? De arts, in overleg met de patiënt (op basis van samen beslissen), of de adviseur van de zorgverzekeraar, die daarvoor op de stoel van de
arts moet gaan zitten?
Vraag 27
Kent u de uitspraken die in kort geding en in hoger beroep door verschillende
rechters zijn gedaan, waarin wordt gesteld dat een zorgverzekeraar alleen van
het oordeel van een arts mag afwijken als de zorgverzekeraar kan motiveren
en kan aantonen dat de arts onjuist heeft gehandeld? Bent u van mening dat
zorgverzekeraars die vergoeding van magistraal bereide doseringen in
taperingstrips hebben geweigerd dit hebben gedaan21 22
16

P.C. Groot en J. van Os. Verzoek om antwoord op vragen over vergoeding taperingstrips.
25 juli 2017. http://taperingstrip.nl/wp-content/uploads/2017/07/
20170725_GvO_verzoek_antwoord_vergoeding_TS.pdf
17
P.C. Groot en J. van Os. Verzoek om antwoord op vragen over vergoeding taperingstrips.
25 juli 2017. http://taperingstrip.nl/wp-content/uploads/2017/07/
20170725_GvO_verzoek_antwoord_vergoeding_TS.pdf
18
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
19
Hulp bij het afbouwen van antidepressiva met taperingstrips. Argos, NPORadio1, 2 december
2017. https://www.nporadio1.nl/argos/onderwerpen/435501
20
P.C. Groot en J. van Os. Verzoek om antwoord op vragen over vergoeding taperingstrips.
25 juli 2017. http://taperingstrip.nl/wp-content/uploads/2017/07/
20170725_GvO_verzoek_antwoord_vergoeding_TS.pdf
21
Voorafgaande machtiging zorgverzekeraars voor door zorgverlener geïndiceerde specialistische revalidatie-zorg. Gaat zorgverzekeraar op de stoel van de zorgverlener zitten?
Uitspraak in kort geding door de Rechtbank Zeeland-West-Brabant, Zaaknummer ECLI:NL:RBZWB:2017:12, 4 januari 2017.
https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBZWB:2017:12
22
Langdurige behandeling antibiotica in overeenstemming met stand van de wetenschap en
praktijk als bedoeld in zorgverzekeringsvoorwaarden.
Uitspraak in hoger beroep kort geding. Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Zaaknummer
ECLI:NL:GHARL:2017:8016. 25 juli 2017.
https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHARL:2017:8016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4

Vraag 28
Is het volgens u te verantwoorden dat het blijvend gebruik van antidepressiva, in Nederland gebruiken naar schatting 1,1 miljoen mensen antidepressiva, wel wordt vergoed door zorgverzekeraars, maar het afbouwen daarvan
niet of zeer beperkt (ofwel volgens de standaard van de zorgverzekeraar), en
bovendien alleen voor de genoemde middelen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Vraag 29
Bent u het eens met de stelling dat het op de lange termijn zowel voor het
welzijn van de patiënt als voor de maatschappelijke zorgkosten winst oplevert
als de individuele patiënt die dat wenst geholpen kan worden met de afbouw
van deze zware medicatie?
Vraag 30
Bent u bekend met het onderzoek dat de Engelse overheid is gestart naar de
problemen die afhankelijkheid en onttrekkingsverschijnselen van door artsen
voorgeschreven medicatie kunnen veroorzaken? Kunt u aangeven welke
acties u gaat ondernemen aan de hand van het onderzoek dat de Engelse
overheid is gestart?23
Vraag 31
Bent u bereid om in gesprek te gaan met Peter Groot, Jim van Os en andere
psychiaters, alsmede patiënten, om de ervaringen met magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips te bespreken?
Vraag 32
Ziet u in dat zorgverzekeraars te veel macht hebben, zodat goede initiatieven
van onderop en vanuit de zorgverleners zelf, geen doorgang meer vinden?
Wat gaat u hieraan doen? Kunt u dit toelichten?
Mededeling
De vragen van de Kamerleden Kooiman (SP) en Sazias (50PLUS) over de
inzet van magistrale apotheekbereidingen in taperingstrips als middel om
medicatie op verantwoorde wijze af te bouwen (2018Z01656) kunnen tot mijn
spijt niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.
Ik zal u zo spoedig mogelijk de antwoorden op de kamervragen doen
toekomen.

23

Prescription drug addiction: government launches investigation. Public Health England will
review prescription of medicines including opioid painkillers. The Guardian, 24 january 2018.
https://www.theguardian.com/society/2018/jan/24/prescription-drug-addiction-governmentlaunches-investigation

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

5