Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1604

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 3 juni 2019
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over het EU-voorstel:
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over
de kwaliteit van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens COM (2019) 155.
De vragen en opmerkingen zijn op 26 april 2019 aan de Minister van
Financiën voorgelegd. Bij brief van 29 mei 2019 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
De griffier van de commissie,
Weeber

kst-21501-07-1604
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het verslag van
de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de kwaliteit
van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. De leden
van de VVD-fractie hebben daarover nog wel enkele vragen en/of
opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat in het jaarverslag een algemene
beoordeling wordt gegeven van de tijdigheid, de betrouwbaarheid, de
volledigheid en de consistentie van de gegevens én de naleving van de
boekhoudregels.
In de afgelopen maanden is er een stevige discussie geweest over de
gebruikte cijfers bij de begrotingen van Italië en Frankrijk. Het lijkt erop dat
een sprookjesbegroting ingediend kan worden, die wordt goedgekeurd,
waarna landen hun gang maar kunnen gaan. Bij de beoordeling van de
aangepaste begroting van Italië, die recent is goedgekeurd, bleek dat de
beoordeling plaatsvindt op basis van de Italiaanse gegevens en niet op
basis van de eigen (afwijkende) gegevens van de Europese Commissie, en
dat de gebruikte economische groeiprognose ver bezijden de waarheid
zijn.
Het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad
ziet er gedegen uit. De vraag is wel wat de waarde is, als er zoveel
discussie is over de correctheid van de cijfers van begrotingen van Italië
en Frankrijk. De leden van de VVD-fractie vragen een uitgebreide reflectie
hierop van de Minister. Is de Minister het met hen eens dat de correctheid
van de cijfers van begrotingen buiten kijf moet staan? In hoeverre is dit
volgens de Minister op dit moment het geval?
De leden van de VVD-fractie willen weten welke stukken Eurostat nu
precies beoordeelt. Zijn dat ook de conceptbegrotingen die ingediend
worden bij de Europese Commissie door de lidstaten? En wanneer vindt
daar dan een eerste beoordeling van Eurostat over plaats? Gebeurt dat
pas na afloop van het begrotingsjaar, zoals in dit geval over 2018?
Waarom geeft Eurostat niet direct na het indienen van de conceptbegrotingen en voor de beoordeling van de Europese Commissie een oordeel
over de gebruikte cijfers? Is de Minister het met de leden van de
VVD-fractie eens dat het goed zou zijn dat transparant en eerlijk over het
gebruik en de correctheid van de cijfers wordt gecommuniceerd? Is de
Minister bereid zich ervoor in te zetten om in de toekomst de gegevens
sneller (en/of tussentijds) te laten controleren door Eurostat? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de VVD-fractie willen verder weten in hoeverre Eurostat ook
de onderliggende cijfers c.q. cijfermatige uitgangspunten controleert op
kwaliteit. In hoeverre controleert Eurostat de economische groeicijfers die
aan de begrotingen ten grondslag zijn gelegd op correctheid en actualiteit? En als ze niet worden gecontroleerd, waarom gebeurt dit dan niet?
En is de Minister bereid zich ervoor in te zetten om dit in de toekomst wel
te laten controleren? Zo nee, waarom niet?
De leden van de VVD-fractie memoreren dat er eerder gerommeld is met
de statistische gegevens, bijvoorbeeld in Griekenland. Welke rol had
Eurostat destijds als het gaat om het beoordelen van de kwaliteit van de
door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens? Als Eurostat destijds
ook al een rol had, hoe heeft het dan toen met betrekking tot de aangeleverde cijfers toch fout kunnen gaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

2

De leden van de VVD-fractie herinneren het kabinet aan de eerdere
discussie over de kwaliteit van begrotingsgegevens in het licht van de
afdracht aan de EU en mogelijke naheffingen. Een belangrijke rol was
toen weggelegd voor «voorbehouden» die Eurostat maakt bij de
begrotingsgegevens van lidstaten. De leden van de VVD-fractie vragen de
Minister welke stappen sindsdien gezet zijn in het harmoniseren van de
gegevens(aanlevering). Welke en hoeveel voorbehouden maakt Eurostat
nog bij het vaststellen van de gegevens van de lidstaten? Bij welke
lidstaten gebeurt dit? Kan daarvan een uitputtende lijst gegeven worden?
Welke voorbehouden zijn sindsdien weggewerkt en bij welke lidstaten?
Welke voorbehouden lijken lastig om weg te werken? Welke landen
golden als best practice en wie was het slechtste jongetje van de klas?
Hoe worden deze landen hierop aangesproken?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het Verslag over
de kwaliteit van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. Deze leden zijn van mening dat vanwege de onderlinge solidaire
geldstromen betrouwbaarheid en kwaliteit van de gegevens van de
begroting een conditie sine qua non is. Immers de hoogte van de
afdrachten aan de Europese Unie zijn gebaseerd op gegevens die
lidstaten aanleveren. Omdat de afdracht gerelateerd is aan het Bruto
Nationaal Inkomen kan een lagere presentatie van dat inkomen leiden tot
een lagere afdracht. Er is dus een direct belang om cijfers mooier, of
eigenlijk minder mooi te presenteren, dan de werkelijkheid. Vandaar dat
de leden van deze fractie hechten aan betrouwbare, volledige en
kwalitatief goede cijfers.
De leden van de CDA-fractie begrijpen dat een samenwerkingsverband
alleen kan functioneren vanuit vertrouwen. Dat de aanlevering van de
gegevens dus door de overheden van de diverse lidstaten plaatsvindt, is
daarom begrijpelijk. De leden van deze fractie vragen zich echter wel af of
er voldoende controlemechanismen zijn dat de juiste cijfers en ook
vergelijkbaar worden aangeleverd. Dan is het hanteren van dezelfde
methode belangrijk. Waarom, zo vragen deze leden zich af, worden de
kennisgevingstabellen in het kader van de procedure bij buitensporige
tekorten (hierna: PBT-tabellen) nog steeds niet volledig ingevuld? Waarop
baseert men de stelling dat de niet opgeloste problemen naar
verwachting slechts een klein effect hebben op de kwaliteit? En waarom
hanteert men niet als spelregel dat wanneer het ene land het niet volledig
invult, deze regel voor alle lidstaten vervalt? Dan is er toch sprake van
vergelijkbaarheid? Hoe kan het zijn dat er nog steeds tabellen niet volledig
worden ingeleverd en men geen methodologische bezoeken aflegt?
Onvolledigheid is toch een significant risico voor de kwaliteit van
gegevens?
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd wat de financiële effecten zijn
door de genoemde inconsistenties met de financiële rekeningen bij de
Bank of Greece, de vorderingen voor de centrale overheid en sociale
zekerheidsfondsen in Frankrijk en de statistische verschillen in de
kennisgevingstabellen over de jaren voor Duitsland, Portugal en Spanje?
En wat zijn de gevolgen van het voorbehoud die Eurostat heeft gemaakt
inzake de kwaliteit van de door Hongarije en Frankrijk verstrekte
gegevens? Oostenrijk heeft een boete gekregen vanwege manipulatie van
de gegevens, kunnen ook Hongarije en Frankrijk daarvoor in aanmerking
komen? Zo niet, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie brengen in herinnering hoe de goedkeuring
van de Italiaanse begroting tot stand kwam. Deze leden vragen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

3

regering hoe in de toekomst voorkomen kan worden dat landen begrotingscijfers indienen die niet onafhankelijk getoetst worden. Kan de
regering schetsen hoe het proces van onafhankelijke toetsing van de
begrotingscijfers momenteel plaatsvindt? Deelt de regering de mening
van de CDA-fractie dat er als absoluut minimum volledige transparantie
moet zijn over hoe begrotingscijfers tot stand komen? En dat het dan dus
niet kan dat de beoordeling van de Europese Commissie – in eerste
instantie – geheim blijft? Hoe gaat de regering deze transparantie
afdwingen? Erkent de regering dat de betrouwbaarheid van begrotingscijfers essentieel is voor het vertrouwen en het draagvlak voor financiële
EU-maatregelen? Hoe kan de regering anders handhaving van het
Stabiliteits- en Groeipact afdwingen als de betrouwbaarheid onder druk
staat?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de onafhankelijke beoordeling
van de begroting momenteel is geregeld in andere EU-landen. Is er
bijvoorbeeld in elk land een Centraal Planbureau of een instituut met
vergelijkbare, onafhankelijke bevoegdheden? Zo nee, hoe betrouwbaar
zijn de begrotingscijfers dan momenteel? Zo ja, hoe kan het dan dat de
Italiaanse regering begrotingscijfers heeft ingediend die bij indiening al te
rooskleurig bleken?
De leden van de CDA-fractie vragen naar de positie van de informele
(ofwel zwarte) economie. Hoe weet de regering of de grootte van die
economie in andere landen op eenzelfde manier wordt meegerekend in
het bruto nationaal inkomen (BNI) als in Nederland? Welke onzekerheid/
bandbreedte is er in Nederland als het gaat om berekeningen van het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) rond de omvang van informele
economie? Als de bovenkant dan wel de onderkant van die bandbreedte
zou worden genomen in plaats van een gemiddelde schatting, wat zou dat
uitmaken voor de afdracht van Nederland aan de EU in 2017?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
verslag van de commissie aan het Europees Parlement en de raad over de
kwaliteit van de in 2018 door lidstaten verstrekte begrotingsgegevens.
Deze leden onderstrepen het belang van het aanleveren van volledige en
betrouwbare informatie. Zij hebben nog enkele vragen bij het verslag.
Eerdergenoemde leden merken op uit de paragraaf «volledigheid van
tabellen en ondersteunende informatie» dat Nederland genoemd wordt
als een lidstaat die gebruik maakt van «restovergangsposten» bij het
verstrekken van PBT-tabellen. Kan de regering aangeven waarom dit
gedaan is en waar dit uit bestaat? Duitsland en Oostenrijk melden zelfs
niet alle overgangsposten zoals gevraagd. Zijn er risico’s waardoor
Nederland niet alle overgangsposten tijdig zou kunnen aanleveren?
De leden van de D66-fractie vernemen uit hetzelfde stuk dat sommige
lidstaten niet alle gegevens over kwijtschelding van vorderingen en
schulden hebben verstrekt. Kan de regering toelichten over welke
lidstaten dit gaat?
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het gegeven dat
Oostenrijk een boete opgelegd heeft gekregen vanwege manipulatie van
gegevens door een lagere overheid en ernstige nalatigheid. Eerdergenoemde leden vragen de regering welke maatregelen en procedures er
zijn om dit in Nederland te voorkomen.
De leden van de D66-fractie merken op dat consistentie met de onderliggende overheidsrekeningen een punt van aandacht blijft, niet alleen voor
Griekenland maar ook voor Frankrijk en Duitsland. Kan de regering meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

4

inzicht verschaffen in de technische aspecten van deze inconsistenties?
Ook leveren niet alle landen alle gegevens aan in de vorm van
PBT-tabellen. Kan de regering aangeven wat zij op Europees niveau doet
om een kwaliteitsimpuls te geven aan de verstrekte begrotingsgegevens?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het Verslag over
de kwaliteit van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. Deze leden vragen de Minister of lidstaten in hun begroting
vergelijkbaar zijn en op grond van welke criteria. Deze leden vragen de
Minister of deze begrotingsvergelijkingen niet leiden tot een kunstmatige
begrotingsdiscipline en gezien de huidige disconvergentie van lidstaten
een averechts effect hebben. Deze leden vragen de Minister of een beter
begrip van de verschillende begrotingen van lidstaten kan leiden tot meer
kwaliteit.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister waar hij meer consistentie
nodig heeft als het gaat om begrotingsgegevens. Deze leden vragen de
Minister welke Nederlandse begrotingsaspecten niet worden teruggevonden in andere Europese landen. Deze leden vragen de Minister wat het
consistentieprobleem bij Griekenland is. Deze leden vragen de Minister
wanneer het voorbehoud ten aanzien van de consistentie van de
begroting van Frankrijk en Hongarije eraf gaat en op grond van welke
criteria.
Kan de Minister aangeven waarom niet alle lidstaten volledig zijn bij het
verstrekken van gegevens over handelskredieten en voorschotten, vragen
de leden van de SP-fractie.
II Reactie van de Minister
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het verslag van
de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de kwaliteit
van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. De leden
van de VVD-fractie hebben daarover nog wel enkele vragen en/of
opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat in het jaarverslag een algemene
beoordeling wordt gegeven van de tijdigheid, de betrouwbaarheid, de
volledigheid en de consistentie van de gegevens én de naleving van de
boekhoudregels.
In de afgelopen maanden is er een stevige discussie geweest over de
gebruikte cijfers bij de begrotingen van Italië en Frankrijk. Het lijkt erop dat
een sprookjesbegroting ingediend kan worden, die wordt goedgekeurd,
waarna landen hun gang maar kunnen gaan. Bij de beoordeling van de
aangepaste begroting van Italië, die recent is goedgekeurd, bleek dat de
beoordeling plaatsvindt op basis van de Italiaanse gegevens en niet op
basis van de eigen (afwijkende) gegevens van de Europese Commissie, en
dat de gebruikte economische groeiprognose ver bezijden de waarheid
zijn.
Het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad
ziet er gedegen uit. De vraag is wel wat de waarde is, als er zoveel
discussie is over de correctheid van de cijfers van begrotingen van Italië
en Frankrijk. De leden van de VVD-fractie vragen een uitgebreide reflectie
hierop van de Minister. Is de Minister het met hen eens dat de correctheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

5

van de cijfers van begrotingen buiten kijf moet staan? In hoeverre is dit
volgens de Minister op dit moment het geval?
De leden van de VVD-fractie willen weten welke stukken Eurostat nu
precies beoordeelt. Zijn dat ook de conceptbegrotingen die ingediend
worden bij de Europese Commissie door de lidstaten? En wanneer vindt
daar dan een eerste beoordeling van Eurostat over plaats? Gebeurt dat
pas na afloop van het begrotingsjaar, zoals in dit geval over 2018?
Waarom geeft Eurostat niet direct na het indienen van de conceptbegrotingen en voor de beoordeling van de Europese Commissie een oordeel
over de gebruikte cijfers? Is de Minister het met de leden van de
VVD-fractie eens dat het goed zou zijn dat transparant en eerlijk over het
gebruik en de correctheid van de cijfers wordt gecommuniceerd? Is de
Minister bereid zich ervoor in te zetten om in de toekomst de gegevens
sneller (en/of tussentijds) te laten controleren door Eurostat? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de VVD-fractie willen verder weten in hoeverre Eurostat ook
de onderliggende cijfers c.q. cijfermatige uitgangspunten controleert op
kwaliteit. In hoeverre controleert Eurostat de economische groeicijfers die
aan de begrotingen ten grondslag zijn gelegd op correctheid en actualiteit? En als ze niet worden gecontroleerd, waarom gebeurt dit dan niet?
En is de Minister bereid zich ervoor in te zetten om dit in de toekomst wel
te laten controleren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1:
Ik vind het van groot belang dat de cijfers over de overheidsfinanciën
correct zijn. Dit is immers cruciaal voor het vertrouwen van burgers en
voor het uniform toepassen van de Europese begrotingsregels. Bij de
controle op de correctheid van de begrotingscijfers wordt onderscheid
gemaakt tussen enerzijds de correctheid van de gerealiseerde (ex-post)
cijfers die wordt gecontroleerd door Eurostat en anderzijds de correctheid
van de ramingen (verwachtingen) voor de economische groei en de
begroting voor het lopende en volgende jaren die wordt gecontroleerd
door nationale onafhankelijke begrotingsinstellingen en door de Europese
Commissie.
Het Verslag van de Commissie1 waar de leden van uw Kamer vragen over
stellen heeft betrekking op de controle van de correctheid van reeds
gerealiseerde (ex-post) cijfers door Eurostat. Daarbij wordt ook beoordeeld of de gerealiseerde economische groei correct is verwerkt in de
tekortcijfers. De conclusie van het Verslag is dat de kwaliteit van verslaglegging over de verstrekte begrotingsgegevens afgelopen jaar verder is
verbeterd. Zo hebben lidstaten in de rapportages meer volledige
informatie van hogere kwaliteit verstrekt. Eurostat kijkt namens de
Europese Commissie alleen naar gerealiseerde cijfers.
Daarnaast controleert de Commissie zelf elk voorjaar de naleving van de
Europese begrotingsregels in het voorafgaande jaar op grond van de
realisatie-cijfers van Eurostat, zoals hierboven beschreven, en op basis
van een eigen raming van de economische groei, het begrotingstekort en
de publieke schuld. De cijfers die lidstaten opnemen in hun Stabiliteitsprogramma vormen voor de raming van de Commissie slechts input. In het
najaar beoordeelt de Europese Commissie de ontwerpbegroting voor het
daaropvolgende jaar, die Eurolanden verplicht zijn in te dienen bij de
Europese Commissie. Ook dan vormt de Europese Commissie haar
oordeel op basis van een eigen Commissieraming van de economische
1

COM (2019) 155

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

6

groei, het begrotingstekort en de publieke schuld. Daarnaast beoordeelt
de Europese Commissie bij die gelegenheid of de ingediende cijfers
worden onderschreven door de nationale onafhankelijke begrotingsinstellingen. Indien een lidstaat een te rooskleurige inschatting maakt van de
economische groei en/of schuld en tekort, komt dit in het voor- of najaar
aan het licht.
In het najaar van 2018 is de Europese Commissie afgeweken van de
hiervoor geschetste procedure, toen het besloot geen buitensporigtekortprocedure te starten op grond van een aangepaste Italiaanse raming.
Zoals aangegeven in de brief aan uw kamer van 7 maart jl.2 zet het kabinet
vraagtekens bij het feit dat de Europese Commissie in het najaar eerst is
uitgegaan van haar eigen raming conform het hierboven beschreven
proces, en uiteindelijk een besluit heeft genomen op basis van de
begrotingsraming van Italië zelf.
De leden van de VVD-fractie memoreren dat er eerder gerommeld is met
de statistische gegevens, bijvoorbeeld in Griekenland. Welke rol had
Eurostat destijds als het gaat om het beoordelen van de kwaliteit van de
door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens? Als Eurostat destijds
ook al een rol had, hoe heeft het dan toen met betrekking tot de aangeleverde cijfers toch fout kunnen gaan?
Antwoord 2:
Eurostat had destijds en heeft nog steeds het mandaat om de correctheid
van realisatie-cijfers te controleren. Al in 2004 heeft Eurostat een rapport
gepubliceerd waarin het aangeeft dat op elf separate punten er sprake is
geweest van het incorrect rapporteren van de cijfers door Griekenland.3
Tussen 2005 en 2009 heeft Eurostat vijfmaal reserveringen geuit over de
data die door Griekenland werd aangeleverd.4 In die situaties waarin de
aangeleverde data geen reserveringen opleverde vanuit Eurostat was dit
doorgaans het resultaat van een eerdere interventie van Eurostat
voorafgaand aan de notificatie-periode.
Naar aanleiding van de rapportages van Eurostat met betrekking tot
Griekenland is de EU-wetgeving omtrent de controle van realisatie-cijfers
veranderd.5 6 Zo zijn de bevoegdheden van Eurostat uitgebreid tot het
geven van boetes bij malversaties in de cijfers en is het aantal
medewerkers bij de landendesks bij Eurostat sindsdien uitgebreid.
Sindsdien hebben Spanje en Oostenrijk bijvoorbeeld boetes opgelegd
gekregen.7 8
De leden van de VVD-fractie herinneren het kabinet aan de eerdere
discussie over de kwaliteit van begrotingsgegevens in het licht van de
afdracht aan de EU en mogelijke naheffingen. Een belangrijke rol was
toen weggelegd voor «voorbehouden» die Eurostat maakt bij de
begrotingsgegevens van lidstaten. De leden van de VVD-fractie vragen de
2

Kamerbrief Schriftelijke toelichting Europese Commissie op SGP-besluit Italië december 2018.
7 maart 2019. Kenmerk: 2019–0000038541.
3
https://ec.europa.eu/eurostat/documents/4187653/5765001/GREECE-EN.PDF/2da4e4f6-f9f2–
4848-b1a9-cb229fcabae3?version=1.0
4
https://ec.europa.eu/eurostat/documents/4187653/6404656/COM_2010_report_greek/c8523cfad3c1-4954-8ea1–64bb11e59b3a
5
https://ec.europa.eu/eurostat/documents/4187653/6404656/COM_2010_report_greek/c8523cfad3c1-4954-8ea1–64bb11e59b3a
6
Verordening Nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2009
7
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2015/07/13/deficit-data-valencia/
8
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2018/05/28/land-salzburg-austriafined-for-misreporting-government-debt-data/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

7

Minister welke stappen sindsdien gezet zijn in het harmoniseren van de
gegevens(aanlevering). Welke en hoeveel voorbehouden maakt Eurostat
nog bij het vaststellen van de gegevens van de lidstaten? Bij welke
lidstaten gebeurt dit? Kan daarvan een uitputtende lijst gegeven worden?
Welke voorbehouden zijn sindsdien weggewerkt en bij welke lidstaten?
Welke voorbehouden lijken lastig om weg te werken? Welke landen
golden als best practice en wie was het slechtste jongetje van de klas?
Hoe worden deze landen hierop aangesproken?
Antwoord 3:
Voor de afdracht aan de EU en mogelijke naheffingen zijn onder meer de
gegevens over het Bruto Nationaal Inkomen (BNI) van belang. Het BNI
wordt bepaald aan de hand van Europese regels zoals neergelegd in het
Europees Systeem van Rekening (ESR) (in het Engels: European System
of Accounts (ESA)). Zie hiervoor ook antwoord 7. De bepaling achteraf van
de omvang van het BNI van de lidstaten van de Europese Unie ten
behoeve van de vaststelling van de BNI-afdracht wordt jaarlijks in
november besproken door de nationale statistische bureaus van alle
lidstaten samen met Eurostat in de BNI Expert Group. Informatie over het
BNI-monitoringsproces is terug te vinden op de website van de Europese
Commissie.9
Over de voortgang van het opheffen van de reserveringen uit de vorige
verificatieronde merkte Eurostat in november 2018 (de meest recente
vergadering van de BNI Expert Group) het volgende op:
– Van de 124 ESR95 relateerde voorbehouden met betrekking tot
BNI-inventories10 stond er nog één open (bij Griekenland). Alle 123
andere voorbehouden zijn opgeheven.
– Er zijn 7 uitstaande voorbehouden met betrekking tot ESR2010: vier
voor Griekenland, twee voor Kroatië en één voor Bulgarije.
– Er is één algemeen voorbehoud uitstaand voor Frankrijk11.
Op dit moment loopt de nieuwe BNI verificatieronde nog en zijn er voor
alle lidstaten proces-specifieke voorbehouden voor de jaren 2010–2014.12
In november 2019 worden conform de planning van Eurostat deze
proces-specifieke reserveringen opgeheven en worden er (waar nodig)
nieuwe voorbehouden aan lidstaten opgelegd over de jaren vanaf 2010.
Het proces van het verbeteren van de statistieken valt onder de verantwoordelijkheid van Eurostat. Reserveringen worden pas opgeheven als
een land de regels naar tevredenheid heeft overgenomen en naleeft.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het Verslag over
de kwaliteit van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. Deze leden zijn van mening dat vanwege de onderlinge solidaire
9

https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/
Monitoring_GNI_for_own_resource_purposes
10
BNI-inventories betreft de informatie die lidstaten aan Eurostat moeten geven met betrekking
tot de bronnen en methoden die worden gebruikt bij het vaststellen van het BNI conform de
ESR-voorschriften.
11
De door Frankrijk aangeleverde BNI-inventory (ESR2010) volgde niet de vereisten die eraan
gesteld worden volgens de afgesproken regels en moest daarom herzien worden.
12
Deze voorbehouden hebben te maken met de invoering van ESR 2010 en het feit dat de
inventories voor ESR pas in 2016 afgerond werden. Daarom heeft de Commissie processpecifieke voorbehouden geplaatst over de juistheid van data over 2010–2013. Omdat het
proces in 2017 en 2018 nog nieuw was, zijn ook toen voorbehouden geplaatst voor alle 28
lidstaten, en de Commissie is dat in 2019 ook van plan voor de cijfers over 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

8

geldstromen betrouwbaarheid en kwaliteit van de gegevens van de
begroting een conditie sine qua non is. Immers de hoogte van de
afdrachten aan de Europese Unie zijn gebaseerd op gegevens die
lidstaten aanleveren. Omdat de afdracht gerelateerd is aan het Bruto
Nationaal Inkomen kan een lagere presentatie van dat inkomen leiden tot
een lagere afdracht. Er is dus een direct belang om cijfers mooier, of
eigenlijk minder mooi te presenteren, dan de werkelijkheid. Vandaar dat
de leden van deze fractie hechten aan betrouwbare, volledige en
kwalitatief goede cijfers.
De leden van de CDA-fractie begrijpen dat een samenwerkingsverband
alleen kan functioneren vanuit vertrouwen. Dat de aanlevering van de
gegevens dus door de overheden van de diverse lidstaten plaatsvindt, is
daarom begrijpelijk. De leden van deze fractie vragen zich echter wel af of
er voldoende controlemechanismen zijn dat de juiste cijfers en ook
vergelijkbaar worden aangeleverd. Dan is het hanteren van dezelfde
methode belangrijk. Waarom, zo vragen deze leden zich af, worden de
kennisgevingstabellen in het kader van de procedure bij buitensporige
tekorten (hierna: PBT-tabellen) nog steeds niet volledig ingevuld? Waarop
baseert men de stelling dat de niet opgeloste problemen naar
verwachting slechts een klein effect hebben op de kwaliteit? En waarom
hanteert men niet als spelregel dat wanneer het ene land het niet volledig
invult, deze regel voor alle lidstaten vervalt? Dan is er toch sprake van
vergelijkbaarheid? Hoe kan het zijn dat er nog steeds tabellen niet volledig
worden ingeleverd en men geen methodologische bezoeken aflegt?
Onvolledigheid is toch een significant risico voor de kwaliteit van
gegevens?
Antwoord 4:
Voor de correctheid van de cijfers is het van belang dat de lidstaten de
realisaties bij Eurostat aanleveren maar dat Eurostat de cijfers vaststelt en
niet de lidstaten. Om de kwaliteit te kunnen waarborgen beschikt Eurostat
over een aantal instrumenten. Eurostat onderwerpt de halfjaarlijkse
notificaties aan een uitgebreid verificatieproces. Voorts beschikt Eurostat
over het instrument van de dialoogbezoeken. Dialoogbezoeken aan een
lidstaat vinden één keer in de twee jaar plaats. In de dialoogbezoeken
worden de statistieken van de overheidsfinanciën volledig doorgenomen.
Veel aandacht gaat uit naar de correcte toepassing van de regels van het
ESR2010. In deze bezoeken komen zowel typisch nationale onderwerpen
als EU-brede onderwerpen aan de orde. Daarnaast beschikt Eurostat over
het instrument van de methodologische bezoeken. Dergelijke bezoeken
vinden plaats als Eurostat twijfels heeft over cijfers naar aanleiding van
bijvoorbeeld een dialoogbezoek. In methodologische bezoeken beschikt
Eurostat over verdergaande bevoegdheden zoals het onderzoek van de
onderliggende bronnen van de cijfers. Dit instrument is al een aantal
keren door Eurostat ingezet.
Eurostat geeft tevens aan dat de volledigheid van de PBT-tabellen nog
steeds voor verbetering vatbaar is maar dat de nog niet opgeloste
problemen naar verwachting slechts een klein effect hebben op de
kwaliteit van de gegevens. De lidstaten vullen namelijk veel in maar nog
niet alle (nadere) uitsplitsingen zijn beschikbaar.
Eurostat is blijkbaar op de hoogte van de precieze bedragen die nog
ontbreken gegeven de mededeling dat het om een beperkt effect op de
kwaliteit van de gegevens gaat. Eurostat hanteert vaak best-practices als
onderdeel van haar strategie om informatie te vergaren. Dat kan ervoor
zorgen dat een aantal landen tijdelijk een uitdaging heeft om te voldoen
aan de hoge eisen die gesteld worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

9

De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd wat de financiële effecten zijn
door de genoemde inconsistenties met de financiële rekeningen bij de
Bank of Greece, de vorderingen voor de centrale overheid en sociale
zekerheidsfondsen in Frankrijk en de statistische verschillen in de
kennisgevingstabellen over de jaren voor Duitsland, Portugal en Spanje?
En wat zijn de gevolgen van het voorbehoud die Eurostat heeft gemaakt
inzake de kwaliteit van de door Hongarije en Frankrijk verstrekte
gegevens? Oostenrijk heeft een boete gekregen vanwege manipulatie van
de gegevens, kunnen ook Hongarije en Frankrijk daarvoor in aanmerking
komen? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 5:
Voor de inconsistenties zij verwezen naar antwoord 11 op de vergelijkbare
vraag van D66.
Voor de gevolgen van de voorbehouden bij de cijfers van Frankrijk en
Hongarije, zie antwoord 13 op vragen van de fractie van de SP.
Er is een belangrijk verschil tussen de Oostenrijkse casus en de casussen
van Hongarije en Frankrijk. In de Oostenrijkse casus is gemanipuleerd met
de cijfers en daardoor kon Eurostat een boete opleggen. Bij de casussen
van Frankrijk en Hongarije was er verschil van inzicht tussen Eurostat en
deze lidstaten over de methodologische verwerking van posten in
EMU-saldo en EMU-schuld. Hierbij is dus geen sprake van fraude.
De leden van de CDA-fractie brengen in herinnering hoe de goedkeuring
van de Italiaanse begroting tot stand kwam. Deze leden vragen de
regering hoe in de toekomst voorkomen kan worden dat landen begrotingscijfers indienen die niet onafhankelijk getoetst worden. Kan de
regering schetsen hoe het proces van onafhankelijke toetsing van de
begrotingscijfers momenteel plaatsvindt? Deelt de regering de mening
van de CDA-fractie dat er als absoluut minimum volledige transparantie
moet zijn over hoe begrotingscijfers tot stand komen? En dat het dan dus
niet kan dat de beoordeling van de Europese Commissie – in eerste
instantie – geheim blijft? Hoe gaat de regering deze transparantie
afdwingen? Erkent de regering dat de betrouwbaarheid van begrotingscijfers essentieel is voor het vertrouwen en het draagvlak voor financiële
EU-maatregelen? Hoe kan de regering anders handhaving van het
Stabiliteits- en Groeipact afdwingen als de betrouwbaarheid onder druk
staat?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de onafhankelijke beoordeling
van de begroting momenteel is geregeld in andere EU-landen. Is er
bijvoorbeeld in elk land een Centraal Planbureau of een instituut met
vergelijkbare, onafhankelijke bevoegdheden? Zo nee, hoe betrouwbaar
zijn de begrotingscijfers dan momenteel? Zo ja, hoe kan het dan dat de
Italiaanse regering begrotingscijfers heeft ingediend die bij indiening al te
rooskleurig bleken?
Antwoord 6:
De toetsing van de correctheid van de begrotingscijfers gebeurt zowel op
nationaal niveau door onafhankelijke begrotingsinstellingen als op
Europees niveau door de Europese Commissie.
Op dit moment heeft iedere lidstaat op grond van EU-wetgeving een
onafhankelijke begrotingsinstelling die de macro-economische cijfers die
ten grondslag liggen aan begrotingen dient te produceren of ten minste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

10

dient te onderschrijven.13 14 De besluiten die dergelijke instellingen
nemen zijn volledig transparant.
De ontwerpbegroting die de Italiaanse regering in oktober 2018 had
ingediend was niet goedgekeurd door de Italiaanse onafhankelijke
begrotingsinstelling.15 Dit werd ook door de Europese Commissie
genoemd in haar opinie over de initiële ontwerpbegroting.16 Uiteindelijk
heeft de Italiaanse regering besloten haar macro-economische aannames
naar beneden bij te stellen in de herziene begroting.17 De Italiaanse
onafhankelijke begrotingsinstelling heeft deze begroting vervolgens wel
onderschreven.18
Naast de beoordeling van de begrotingscijfers door de nationale
onafhankelijke begrotingsinstelling vindt door de Europese Commissie
een beoordeling plaats over de naleving van de begrotingsregels zoals
vastgelegd in het Stabiliteits- en Groeipact. De reguliere beoordelingen
van de Europese Commissie die gepubliceerd worden met het lentepakket en het herfst-pakket zijn volledig openbaar. De Commissie gaat in
de regel uit van eigen ramingen. Het kabinet ziet geen reden te twijfelen
aan de betrouwbaarheid van deze ramingen.
De leden van de CDA-fractie vragen naar de positie van de informele
(ofwel zwarte) economie. Hoe weet de regering of de grootte van die
economie in andere landen op eenzelfde manier wordt meegerekend in
het bruto nationaal inkomen (BNI) als in Nederland? Welke onzekerheid/
bandbreedte is er in Nederland als het gaat om berekeningen van het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) rond de omvang van informele
economie? Als de bovenkant dan wel de onderkant van die bandbreedte
zou worden genomen in plaats van een gemiddelde schatting, wat zou dat
uitmaken voor de afdracht van Nederland aan de EU in 2017?
Antwoord 7:
De manier waarop lidstaten van de EU hun Bruto Nationaal Inkomen (BNI)
moeten berekenen is vastgelegd in Europese wetgeving. Deze wetgeving
is het Europees Systeem van Rekeningen (ESR) 2010.19 Naast het ESR
bestaan er vele aanvullende en meer gedetailleerde richtlijnen over de
manier waarop onderdelen van het BNI moeten worden berekend. Ook
voor de schatting van de informele economie bestaan dergelijke aanvullende Europese richtlijnen. Lidstaten zijn verplicht zich aan al deze
richtlijnen te houden.
Om zich te vergewissen dat alle landen zich daadwerkelijk aan de
richtlijnen houden, bestaat er een aparte commissie (de BNI Expert
Group) die de cijfers van de lidstaten nauwgezet controleert. In deze BNI
Expert Group zijn, naast de Europese Commissie en Eurostat, de
statistische bureaus van alle lidstaten vertegenwoordigd. De BNI Expert
Group voert op steekjaren een intensieve controle uit. Voor tussenliggende jaren is de controle minder intensief. De huidige controlecyclus
vindt plaats over de BNI-cijfers en methodologie voor het verslagjaar 2010
13

https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/dp_067_en.pdf
Verordening) Nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013
15
http://en.upbilancio.it/hearing-of-the-parliamentary-budget-office-as-part-of-the-examinationof-the-update-to-the-2018-efd/
16
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/c-2018–8028-it_en_0.pdf
17
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/
lettera_commissione_europea_pm.pdf
18
http://en.upbilancio.it/hearing-on-the-2019-budget-bill-as-amended-by-the-senate/
19
Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013
betreffende het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

11

en de daaropvolgende jaren. Alle lidstaten moeten ten behoeve van die
controlecyclus in de zogenoemde BNI-inventory een uitputtende
beschrijving leveren van de gebruikte databronnen en methodieken voor
het schatten van het BNI. De Nederlandse BNI Inventory is beschikbaar op
de website van het CBS.20
Als Eurostat (geholpen door de BNI Expert Group) na uitgebreide controle
niet overtuigd is van de juistheid van de BNI-raming van een lidstaat, kan
worden verordend dat de lidstaat de berekening (op onderdelen) moet
aanpassen. Bij de informele economie kan dit bijvoorbeeld gebeuren als
een schatting voor de informele economie ontbreekt op plaatsen waar dit
wel verwacht mag worden, als een gebruikte databron is verouderd of als
er ongefundeerde aannames worden gemaakt. Zolang de betreffende
lidstaat deze aanpassingen niet heeft gedaan, wordt het BNI van de
betreffende lidstaat niet definitief vastgesteld. De afdrachten aan de EU
hebben dan nog een voorlopig karakter. Pas als de gewenste aanpassingen zijn gemaakt en het BNI van alle lidstaten definitief is vastgesteld,
worden ook de definitieve afdrachten aan de EU vastgesteld.
De schatting van de informele economie is niet eenvoudig en is
onderwerp van jarenlange methodologische discussie. De hierboven
genoemde aanvullende richtlijnen van Eurostat zijn hier het resultaat van
en bieden lidstaten de nodige handvatten voor de schatting van de
informele economie. Zij dragen ook bij aan de vergelijkbaarheid van de
ramingen over de lidstaten.
Benodigde databronnen zijn echter vaak beperkt aanwezig en met forse
onzekerheid omgeven. Deze bronnen moeten verder nog worden
aangevuld met de nodige aannames om tot puntschattingen voor de
verschillende onderdelen van de informele economie te komen.
Hoofdstuk 7 van de eerder genoemde Nederlandse BNI-inventory bevat
een beschrijving van de gebruikte databronnen en schattingsmethoden
voor Nederland. De raming kan gezien worden als de beste puntschatting
die met de op dat moment beschikbare informatie en methoden gemaakt
kan worden. Gezien de aard van de databronnen en de vele veronderstellengen die gemaakt moeten worden is het niet mogelijk hierbij een
betekenisvolle onzekerheidsmarge te berekenen.
De omvang van de informele economie in Nederland bevindt zich met
ongeveer 1,3% van het BNI om en nabij het percentage voor de Europese
economie als geheel. De invloed op de hoogte van de totale BNI-afdracht
aan de EU is daarom naar verwachting beperkt.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
verslag van de commissie aan het Europees Parlement en de raad over de
kwaliteit van de in 2018 door lidstaten verstrekte begrotingsgegevens.
Deze leden onderstrepen het belang van het aanleveren van volledige en
betrouwbare informatie. Zij hebben nog enkele vragen bij het verslag.
Eerdergenoemde leden merken op uit de paragraaf «volledigheid van
tabellen en ondersteunende informatie» dat Nederland genoemd wordt
als een lidstaat die gebruik maakt van «restovergangsposten» bij het
verstrekken van PBT-tabellen. Kan de regering aangeven waarom dit
gedaan is en waar dit uit bestaat? Duitsland en Oostenrijk melden zelfs
niet alle overgangsposten zoals gevraagd. Zijn er risico’s waardoor
Nederland niet alle overgangsposten tijdig zou kunnen aanleveren?
20

https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2019/07/bruto-nationaal-inkomen-methodologie-volgensesa-2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

12

Antwoord 8:
De leden van de fractie van D66 hebben nadere informatie gevraagd over
de restovergangsposten in tabellen van de notificaties van Nederland. Het
betreft hier de tabellen met de afleiding van het EMU-saldo op niveau van
subsectoren van de overheid vanuit de werkbalans van de desbetreffende
subsectoren. De tabel start bovenaan met de werkbalans. Vervolgens
worden alle correctieposten in kaart gebracht in de tabel die nodig zijn om
te komen tot het EMU-saldo van de desbetreffende sub-sector van de
overheid. De restovergangsposten in deze tabellen betreffen het statistische verschil dat onderaan in de tabel wordt weergegeven. Het betreft
hier letterlijk een restpost in de afleiding van het EMU-saldo. Eurostat
monitort dat de omvang van deze restpost beperkt blijft. Het gaat hier dus
niet om overgangsposten die Nederland niet tijdig kan aanleveren. Deze
terminologie in de Nederlandse vertaling kan de lezer op het verkeerde
been zetten. Er zijn dus geen risico’s dat Nederland deze gegevens niet
tijdig zou kunnen aanleveren.
De leden van de D66-fractie vernemen uit hetzelfde stuk dat sommige
lidstaten niet alle gegevens over kwijtschelding van vorderingen en
schulden hebben verstrekt. Kan de regering toelichten over welke
lidstaten dit gaat?
Antwoord 9:
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd welke lidstaten niet alle
gegevens over kwijtschelding van vorderingen en schulden hebben
verstrekt. De regering beschikt niet over een lijst met landen die deze data
nog niet verstrekken. Deze informatie wordt namelijk niet door Eurostat
gepubliceerd
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het gegeven dat
Oostenrijk een boete opgelegd heeft gekregen vanwege manipulatie van
gegevens door een lagere overheid en ernstige nalatigheid. Eerdergenoemde leden vragen de regering welke maatregelen en procedures er
zijn om dit in Nederland te voorkomen.
Antwoord 10:
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd naar aanleiding van de
boete opgelegd aan Eurostat welke maatregelen en procedures er zijn om
dit in Nederland te voorkomen. Voor de Nederlandse cijfers inzake de
overheidsfinanciën geldt dat deze in grote mate gebaseerd zijn op
informatie onderhavig aan audits. Zo gebruikt het CBS bij de cijfers van de
rijksoverheid de uitgaven en ontvangsten uit de slotwetten van de
departementen. Het Ministerie van Financiën hanteert een vierogenbeleid
bij de samenstelling van de EMU-cijfers. Deze werkwijzen dragen er aan
bij dat het niet in de rede ligt dat in Nederland gemanipuleerd kan worden
met de samenstelling van de EMU-cijfers. Echter, het kan niet voor 100%
uitgesloten worden dat Nederland nooit en te nimmer een boete kan
krijgen. Denk bijvoorbeeld aan het hypothetische geval dat meerdere
personen zouden samenspannen om bewust te frauderen met EMU-cijfers
De leden van de D66-fractie merken op dat consistentie met de onderliggende overheidsrekeningen een punt van aandacht blijft, niet alleen voor
Griekenland maar ook voor Frankrijk en Duitsland. Kan de regering meer
inzicht verschaffen in de technische aspecten van deze inconsistenties?
Ook leveren niet alle landen alle gegevens aan in de vorm van
PBT-tabellen. Kan de regering aangeven wat zij op Europees niveau doet
om een kwaliteitsimpuls te geven aan de verstrekte begrotingsgegevens?
Antwoord 11:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

13

De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of de regering meer
inzicht kan geven in technische aspecten van inconsistenties tussen de
tabellen uit de halfjaarlijkse notificaties inzake EMU-tekort en EMU-schuld
en tabellen over de overheidscijfers die uit andere hoofde door de
lidstaten gerapporteerd worden door lidstaten. Deze inconsistenties doen
zich onder meer voor bij Griekenland. Daarbij zij aangetekend dat het
optreden van inconsistenties niet wil zeggen dat er iets mis is met de
kwaliteit van cijfers. Ter illustratie de casus van Griekenland: Eurostat
heeft geen kanttekeningen geplaatst bij de cijfers inzake de overheidsfinanciën in de halfjaarlijkse notificaties van Griekenland aan de Europese
Commissie. Deze cijfers zijn geverifieerd en in orde bevonden. Echter,
Eurostat heeft vastgesteld dat de Griekse Centrale Bank in een tabel over
de financiële rekeningen de regels van Eurostat hierover niet heeft
gevolgd. Deze werkwijze van de Griekse Centrale Bank heeft ertoe geleid
dat er inconsistenties zijn tussen de financiële rekeningen van Griekeland
en overeenkomstige posten in de tabellen-set van de notificaties.
Vanwege deze inconsistenties heeft Eurostat besloten een bepaalde tabel
van de financiële rekeningen vooralsnog niet meer te publiceren in
afwachting van het oplossen van deze inconsistentie.
De Nederlandse regering hecht grote waarde aan kwalitatief betrouwbare
cijfers inzake de overheidsfinanciën van de lidstaten met het oog op de
toepassing van het stabiliteits- en groeipact. Onafhankelijkheid van de
statistiek, zowel wat betreft de nationale statistische bureaus als wat
betreft Eurostat, is daarbij een noodzakelijke voorwaarde. In discussies in
Brussel blijft de Nederlandse regering dit onderwerp, net als in het
verleden het geval was, telkens onder de aandacht brengen. Voorts heeft
de Nederlandse regering in het verleden initiatief genomen om Eurostat
meer bevoegdheden te geven ten behoeve van voldoende hoge kwaliteit
van de EMU-cijfers. Een voorbeeld hiervan is de uitbreiding van de
bevoegdheden van Eurostat met het boeteinstrument bij fraudes met
cijfers.
Zoals reeds aangegeven in antwoord 4 is Eurostat blijkbaar op de hoogte
van de precieze bedragen die nog ontbreken gegeven de mededeling dat
het om een beperkt effect op de kwaliteit van de gegevens gaat. Eurostat
hanteert vaak best-practices als onderdeel van haar strategie om
informatie te vergaren. Dat kan ervoor zorgen dat een aantal landen
tijdelijk een uitdaging heeft om te voldoen aan de hoge eisen die gesteld
worden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het Verslag over
de kwaliteit van de in 2018 door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens. Deze leden vragen de Minister of lidstaten in hun begroting
vergelijkbaar zijn en op grond van welke criteria. Deze leden vragen de
Minister of deze begrotingsvergelijkingen niet leiden tot een kunstmatige
begrotingsdiscipline en gezien de huidige disconvergentie van lidstaten
een averechts effect hebben. Deze leden vragen de Minister of een beter
begrip van de verschillende begrotingen van lidstaten kan leiden tot meer
kwaliteit.
Antwoord 12:
De ontwerpbegroting die lidstaten moeten indienen bij de Europese
Commissie moeten voldoen aan bepaalde criteria om de begrotingen
vergelijkbaar maken.21 Deze criteria hebben betrekking op de specifieke
21

Richtlijn 2011/85/EU van de Raad van 8 november 2011 tot vaststelling van voorschriften voor
de begrotingskaders van de lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

14

begrotingsindicatoren, boekhoudingscriteria en transparantievereisten.
Begrotingen die beter te vergelijken zijn kunnen ook het inzicht in de
begrotingen vergroten.
Daarnaast dienen lidstaten in de begrotingsdocumenten die zij indienen
bij de Europese Commissie gebruik te maken van ex-post cijfers die zijn
vastgesteld in lijn met het ESR, zoals ook beschreven in antwoord 7.22
De leden van de SP-fractie vragen de Minister waar hij meer consistentie
nodig heeft als het gaat om begrotingsgegevens. Deze leden vragen de
Minister welke Nederlandse begrotingsaspecten niet worden teruggevonden in andere Europese landen. Deze leden vragen de Minister wat het
consistentieprobleem bij Griekenland is. Deze leden vragen de Minister
wanneer het voorbehoud ten aanzien van de consistentie van de
begroting van Frankrijk en Hongarije eraf gaat en op grond van welke
criteria.
Antwoord 13:
Voor het antwoord op de vraag van de leden van de SP-fractie over
Griekenland zij verwezen naar het antwoord over Griekenland bij de
vragen van fractie van D66 (antwoord 11).
De leden van de SP-fractie hebben gevraagd naar de stand van zaken
inzake de voorbehouden van Eurostat bij de kwaliteit van de cijfers van
Frankrijk en Hongarije. De voorbehouden bij de cijfers zijn in oktober 2018
(allebei) opgeheven.
Het voorbehoud bij de cijfers van Hongarije is nog niet ingetrokken. Het is
nog onduidelijk wanneer dit voorbehoud ingetrokken gaat worden. Dit
voorbehoud heeft relatief kleine effecten op de cijfers. Er zijn geen
gevolgen voor de EMU-schuld. Voor het EMU-saldo gaat het om mogelijk
opwaartse bijstellingen van 0,07%-punt in 2015, 0,15%-punt in 2016 en
0,09%-punt in 2017.
Kan de Minister aangeven waarom niet alle lidstaten volledig zijn bij het
verstrekken van gegevens over handelskredieten en voorschotten, vragen
de leden van de SP-fractie.
Antwoord 14:
Ik ben niet op de hoogte van de precieze oorzaken per lidstaat van de
ontbrekende data. Die informatie wordt niet gedetailleerd per lidstaat
gepubliceerd door Eurostat.

22

Verordening Nr. 479/2009 van de Raad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1604

15