Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1464
Vragen van het lid Wolbert (PvdA) aan de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over trucs van gemeenten bij de inkoop van
hulp in de huishouding ten koste van alfahulpen (ingezonden 23 november
2010).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 17 februari 2011).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht dat gemeenten trucs bedenken om
zoveel mogelijk cliënten die hulp in de huishouding nodig hebben, deze via
een alfahulp te laten uitvoeren?1
Antwoord 1
Ja. Overigens onderschrijf ik de kwalificatie «trucs» niet, zie hiervoor vraag 7.
Vraag 2
Acht u het wenselijk dat gemeenten via een besloten vennootschap (bv) als
werkgever optreden van deze alfahulpen?
Antwoord 2
In het bericht wordt de alfacheque besproken, die in de gemeente Tilburg is
ingevoerd en in Breda zal worden ingevoerd. De gemeente kan de burger bij
het aanbieden van een pgb of een financiële tegemoetkoming administratieve
ondersteuning bieden. De SVB vervult zo’n rol reeds bij het PGB. Bij de
alfacheque wordt de bij het werkgeverschap behorende administratie
uitgevoerd door een uitvoerende organisatie. Het werkgeverschap zelf komt
echter niet bij deze uitvoerende organisatie te liggen, maar bij de burger. In
de gemeente Breda ligt de kassafunctie en de verantwoordelijkheid om voor
vervanging zorg te dragen bij ziekte bijvoorbeeld nadrukkelijk bij de burger.
De uitvoeringsorganisatie bemiddelt voornamelijk tussen vraag en aanbod.
Navraag bij de gemeente Breda leert dat de betrokken uitvoeringsorganisatie
feitelijk onderdeel uitmaakt van de gemeente.

1

ah-tk-20102011-1464
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Binnenlands Bestuur, «Alfahulp met truc toch ingezet», 22 november 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat de wetswijziging van 2009 juist bedoeld was om te
voorkomen dat de hulp in de huishouding via de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo) door overwegend alfahulpen uitgevoerd zou gaan
worden?
Antwoord 3
De wetswijziging van de Wmo per 1 januari 2010 had tot doel om te
voorkomen dat burgers ongewild en onwetend werkgever werden. De
gemeente Breda legt bij alle nieuwe verzoeken tot huishoudelijke hulp
huisbezoek af door klantmanagers op HBO-niveau, zo geeft de gemeente aan.
Daarbij wordt zowel mondeling als schriftelijk informatie gegeven over de
mogelijkheden die er zijn om huishoudelijke hulp te krijgen. Als een burger
voor een alfahulp kiest, wordt daarna verwezen naar een speciale website
(www.alfachequebreda.nl) met nog meer informatie over deze optie.
Daarnaast heeft de wetswijziging er ook voor gezorgd dat medewerkers in de
thuiszorg niet min of meer gedwongen werden om als alfahulp te gaan
werken. Ik vind deze maatregel nog steeds een goede zaak.
Vraag 4, 5
Bent u op de hoogte van het gegeven dat alfahulpen overwegend laag
opgeleide vrouwen zijn die met dit werk geen bestaansminimum kunnen
verwerven?
Vindt u het wenselijk dat de Wmo hulp in de huishouding overwegend wordt
uitgevoerd door alfahulpen, die zo weinig verdienen dat ze zich niet kunnen
verzekeren tegen risico «s, geen sociale zekerheid hebben en geen pensioen
opbouwen?
Antwoord 4, 5
Huishoudelijke verzorging kan op basis van verschillende rechtsposities
worden verricht. Aan elke wijze zitten voor- en nadelen, onder meer op het
gebied van salaris, sociale zekerheid en pensioen en in de vrijheid om de
eigen werktijden in te delen.
De burger bepaalt op welke wijze deze de huishoudelijke hulp wil ontvangen:
in natura, in de vorm van een pgb via een overeenkomst van opdracht of als
volledig werkgever, of in de vorm van een financiële tegemoetkoming en
gebruikmakend van de regeling dienstverlening aan huis. Deze keuze zal
leidend zijn voor de omvang van door alfahulpen geleverde huishoudelijke
hulp. Huishoudelijke hulp door alfahulpen vormt momenteel slechts een
relatief klein deel van het totale volume aan huishoudelijke hulp.
Vraag 6
Vindt u het een verantwoordelijkheid van gemeenten niet alleen zo goedkoop
mogelijk goede zorg in te kopen, maar zich ook verantwoord op te stellen ten
aanzien van het verbeteren van het perspectief van de mensen aan de
onderkant van de arbeidsmarkt?
Antwoord 6
Gemeenten zijn binnen de kaders van de wet verantwoordelijk voor de
maatschappelijke ondersteuning van hun burgers. Bij de keuzes die gemeenten daarbij maken kunnen zij ook verwachte effecten op de (lokale) arbeidsmarkt laten meewegen. De gemeente Breda heeft zich bij haar beleid ten
aanzien van de alfacheque zo geeft ze aan, ook laten leiden door de wens om
een zo groot mogelijk aanbod van huishoudelijke hulp te kunnen blijven
genereren.
Vraag 7
Wat vindt u in het licht hiervan van deze trucs van gemeenten?
Antwoord 7
Ik kan de kwalificatie «trucs» niet onderschrijven. Gemeenten moeten zich
houden aan de kaders die de Wmo ten aanzien van de maatschappelijke
ondersteuning stelt. Met de wetswijziging van de Wmo per 1 januari 2010 is
onder andere de «informed consent» in de wet opgenomen. Ik vind het
belangrijk dat gemeenten deze «informed consent» zorgvuldig invullen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

burgers keuzevrijheid bieden. Ik heb thans geen signalen dat de gemeenten
die de alfacheque willen invoeren, zich hier onvoldoende rekenschap van
geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3