Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

177
Vragen van het lid Paternotte (D66) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over het bericht «Studentenorganisaties vrezen hogere
studie-uitval door coronamaatregelen» (ingezonden 26 augustus 2020).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 24 september 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Studentenorganisaties vrezen hogere
studie-uitval door coronamaatregelen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorgen van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en het
Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) dat de beperkte introductieprogramma’s
en het veelal digitaal onderwijs zal leiden tot minder binding met medestudenten, de studie en stad en daarmee tot een hoge studie-uitval?
Antwoord 2
Binding met de studie, stad en medestudenten zijn belangrijke elementen van
studentsucces. Daarom ben ik blij dat hogescholen en universiteiten
gedeeltelijk weer open kunnen om fysiek onderwijs te geven. De afgelopen
maanden hebben hogescholen en universiteiten ontzettend veel werk verzet
om niet alleen het onderwijs (digitaal) te continueren, maar ook om de
binding met de huidige studenten te behouden en om de nieuwe studenten
te verwelkomen. Door zowel offline als online (introductie)programma’s te
bieden, houden hogescholen en universiteiten binding met de studenten.
Ook de komende tijd blijft studentsucces en de binding met studie, stad en
medestudenten een onderwerp van mijn gesprekken met studenten,
docenten, hogescholen en universiteiten.

1

ah-tk-20202021-177
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Het Parool, 17 augustus 2020, «Studentenorganisaties vrezen hogere studie-uitval door coronamaatregelen», https://www.parool.nl/nederland/studentenorganisaties-vrezen-hogere-studieuitval-door-coronamaatregelen~b7d91c4d/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is extra aandacht voor de begeleiding van eerstejaarsstudenten – zoals
bepleit door de studentenorganisaties – onderdeel van de «Gezamenlijke
Ambitie Studentenwelzijn»?2
Antwoord 3
De Landelijke Werkgroep Studentenwelzijn helpt het hoger onderwijs bij het
leveren van maatwerk voor studenten met een ondersteuningsvraag.
Op 23 augustus 2020 is aan uw Kamer de «Handreiking studentenwelzijn in
Corona-tijd» (kamerstuk 2020D31729) aangeboden die door de leden van de
werkgroep samen is opgesteld. Doel van de handreiking is het delen van
manieren om onder bijzondere omstandigheden de stress voor studenten
met een ondersteuningsvraag te verminderen.
De handreiking is op 14 juli jl. openbaar gemaakt voor de instellingen. De
handreiking is, onder andere, gepubliceerd op de website rijksoverheid.nl, de
website van de Vereniging Hogescholen en de website van het Expertisecentrum inclusief onderwijs (ECIO).
Vraag 4
Hoeveel hogescholen en universiteiten hebben de studievoorschotmiddelen
gebruikt om kwaliteitsafspraken te maken over intensieve begeleiding van
eerstejaarsstudenten of kleinere groepen?
Antwoord 4
Op dit moment zijn van 35 hogescholen en universiteiten de kwaliteitsafspraken goedgekeurd. Uit een eerste analyse van deze plannen blijkt dat veel
instellingen investeren in extra docenten en begeleiders. Deze wijze waarop
deze extra docenten en begeleiders worden ingezet verschilt per instelling,
per faculteit of zelfs per opleiding. Dit komt omdat de medezeggenschap een
grote rol heeft gekregen bij de besteding van deze middelen. Er wordt
hierdoor maatwerk geleverd. Zo gaat de Radboud Universiteit meer uren voor
begeleiding toekennen aan docenten, en krijgen ouderejaars studenten een
grotere rol in de begeleiding van jongerejaars. Deze maatregelen die leiden
tot schaalverkleining komen ook ten goede aan de eerstejaarsstudenten.
Vraag 5
Is er ruimte voor de onderwijsinstellingen om – als studenten en docenten
vanwege de coronacrisis andere wensen hebben over de inzet van het
kwaliteitsbudget – de kwaliteitsafspraken tussentijds te wijzigen?
Antwoord 5
Er is ruimte om de plannen te herzien. Aanpassingen moeten altijd in overleg
met medezeggenschap en de Raad van Toezicht en moeten ook passen bij de
gekozen thema’s uit het sectorakkoord en impact hebben op onderwijskwaliteit. Daarbij wordt in 2022 getoetst of de instelling haar voornemens in
voldoende mate heeft gerealiseerd in de periode 2019 tot en met 2021.
Vraag 6
Hoe geeft u uitvoering aan de motie van het lid Van Meenen waarin de
Kamer verzoekt een onafhankelijke expertgroep in te stellen die adviezen
geeft aan het ministerie en instellingen over de toegankelijkheid van het
hoger onderwijs?3
Antwoord 6
Met de VH, de VSNU, het ISO en de LSVb is overeengekomen dat de
Expertgroep toegankelijkheid hoger onderwijs (ETHO) wordt ondergebracht
bij het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Daarmee krijgt de
aandacht voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, conform de inzet
van de motie, een meer structurele plek in het stelsel van hoger onderwijs.
De opdrachtverlening is in augustus door NRO ondertekend. In het najaar van
2020 wordt door NRO een startbijeenkomst met alle belanghebbenden

2
3

Kamerstuk 31 288, nr. 664
Kamerstuk 33 519, nr. 47

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

gepland om input te leveren voor de agenda van de ETHO. De ETHO zal eind
december met haar werkzaamheden beginnen.
Op korte termijn ontvangt de Kamer een brief met een overzicht van de
maatregelen die ik neem op het gebied van toegankelijkheid van het hoger
onderwijs en selectie. Hierin geef ik ook meer informatie over de taken van
de ETHO.
Vraag 7
Bent u bereidt om de handreiking «#operatiezachtelanding’van LSVb en ISO
met de studentenorganisaties, de hogescholen en de universiteiten te
bespreken?4
Antwoord 7
Ik waardeer de inzet en bijdrage van LSVb en ISO om een goede binding te
creëren voor de nieuwe studenten met de studie, stad en medestudenten.
Daarom zal ik de inhoud van de handreiking bespreken met studentenorganisaties, hogescholen en universiteiten.

4

LSVb en ISO, «#operatiezachtelanding», http://www.iso.nl/wp-content/uploads/2020/08/
operatiezachtelanding-3.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3