2012D27291

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de indieners van de initiatiefnota «Voetbal weer een feest
voor iedereen!» (Kamerstuk 33 281, nr. 2).
De voorzitter van de commissie,
De Roon
Adjunct-griffier van de commissie,
Van Doorn

nds-tk-2012D27291

1

Inhoudsopgave
I.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Inleiding
2. Voetbalwet kan beter; tekortkomingen in kaart
3. De clubcard en combiregeling; uitsupporters de sigaar
4. Menukaarten in Tienpuntenplan
5. Nadere uitwerking Tienpuntenplan
MENUKAART I: DE RELSCHOPPER
MENUKAART I: DE SUPPORTER EN DE CLUB
6. Financiële paragraaf

II.

Reactie van de indieners van de initiatiefnota

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
voorliggende initiatiefnota over maatregelen ter bestrijding van voetbalvandalisme en ernstige overlast van de Leden De Mos, Van Dekken en
Çörüz. Zij spreken hun waardering uit voor het feit dat de indieners dit
initiatief hebben genomen.
Voornoemde leden willen vooropstellen dat hooligans niet thuishoren in
het stadion. Voetbal hoort een volksfeest te zijn. Hierbij dienen ook de
clubs te worden aangesproken op hun eigen verantwoordelijkheid. Er
wordt door de clubs te makkelijk naar de overheid en de politie gewezen
om de problemen in hun huis te voorkomen dan wel op te lossen. Clubs
kunnen en moeten zelf meer doen om hooligans uit de stadions te weren.
Zij weten goed wie de harde kern is. Zoals de hoofdofficier van justitie het
tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over de Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (hierna: de
Voetbalwet) treffend zei, clubs mogen wel iets dapperder worden.
Daarnaast vinden de leden van de VVD-fractie dat het Openbaar Ministerie
(OM) en de burgemeesters hun bestaande bevoegdheden effectiever
kunnen inzetten.
De aan het woord zijnde leden zijn voorstander van de maatregel sneller
een stadionverbod op te kunnen opleggen, ook aan zogenaamde first
offenders. Ook zijn zij voorstander van het verhogen van de maximumstraffen die door burgemeesters en officieren van justitie kunnen worden
opgelegd. Een stadionverbod is nu gemaximeerd op drie maanden
respectievelijk 90 dagen, met de mogelijkheid tot een aantal maal
verlenging. Clubs en de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB)
leggen in de praktijk op civielrechtelijke basis veel langere verboden op.
Een straf van drie tot zeven jaar is niet ongebruikelijk. Voorts is bij recidive
een levenslang verbod ook niet uitgesloten. De duur van de straf-, civielen bestuursrechtelijk opgelegde stadionverboden zou meer gelijkgetrokken moeten worden. Deze leden vinden dan ook dat het voorstel voor
het opleggen van maximum van één jaar door burgemeesters en
officieren van justitie laag en pleiten voor een hoger maximum voor
officieren van justitie, oplopend tot tien jaar bij recidive.
De leden van de VVD-fractie vragen de indieners van deze initiatiefnota
om op hun beurt een reactie van het kabinet te vragen op de initiatiefnota.
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de voorliggende
Initiatiefnota. Naar aanleiding van genoemde initiatiefnota hebben deze
leden enkele vragen en opmerkingen die verderop in het verslag aan de
orde zullen komen.

2

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de onderhavige initiatiefnota. Zij hechten eraan op te merken dat de
overgrote meerderheid van de supporters van goede wil is. Bijna alle fans
genieten in verschillende gradaties van de volkssport die voetbal is. De
een gaat af en toe naar een wedstrijd, de ander steunt zijn club door dik
en dun en is er emotioneel zeer bij betrokken. Voor vrijwel iedereen geldt
in ieder geval dat voetbal een feest is dat gezamenlijk beleefd wordt.
Nagenoeg een ieder stoort zich dan ook mateloos aan het gedrag van de
kleine groep hooligans die dit feest telkens weer verpesten. Het is daarom
zeer te betreuren dat de bestrijding van dit soort uitwassen meebrengt dat
de goeden onder de kwaden moeten lijden. Genieten van een voetbalwedstrijd heeft door allerhande veiligheidsmaatregelen vaak heel wat voeten
in de aarde, maar helaas tonen onder meer de recente bestorming van het
Maasgebouw in Rotterdam en de voortdurende gewelddadige confrontaties tussen rivaliserende hooligans de urgentie aan van een stevige,
geïntegreerde aanpak van voetbalgerelateerd geweld. Deze leden steunen
de strekking van de initiatiefnota, maar hebben nog wel een aantal
vragen.
Het is voornoemde leden opgevallen dat het thema preventie in de
initiatiefnota onderbelicht blijft. Zo zwijgt de nota over misbruik van
alcohol en drugs. Voornoemde leden menen dat (overmatig) gebruik van
deze middelen nochtans aan de basis staat van veel voetbalgerelateerde
incidenten. De vaak overvloedige beschikbaarheid van alcohol in de
onmiddellijke omgeving van stadions speelt daarbij een niet onbelangrijke
rol. Hebben indieners overwogen om ook in te zetten op «zero-tolerance»
ten aanzien van alcohol- en drugsmisbruik? Hoe zouden daarbij in hun
visie het OM, de politie en de gemeenten kunnen worden betrokken?
Welke rol is naar hun oordeel weggelegd voor de horeca? Delen zij het
oordeel van de leden van de CDA-fractie dat «happy-hours» en stuntacties
met bier rondom voetbalwedstrijden aan banden zouden moeten worden
gelegd? Zien indieners nog andere aanknopingspunten om de horeca te
betrekken bij hun rol in het bestrijden van voetbalgerelateerd geweld?
Deze leden steunen het voornemen om een strafrechtelijk stadionverbod
landelijke gelding te geven. Ook de meldplicht kan op hun instemming
rekenen, net als de verzwaring van straffen ingeval van negatie van het
stadionverbod of de meldplicht. Verder zijn zij het eens met het voorstel
om een stadionverbod voor langer dan negentig dagen te kunnen
opleggen. Immers, een gebiedsverbod heeft slechts een paar uur per
week effect. Valt het verbod in een zomer- of winterstop, dan is het effect
nog geringer.
Voornoemde leden menen echter dat uit de nota niet, of niet voldoende
blijkt hoe de indieners aankijken tegen civielrechtelijke stadionverboden.
Zij wijzen erop dat deze verboden in Nederland, anders dan in bijvoorbeeld Engeland, niet worden opgelegd door de burgerlijke rechter maar
door de KNVB of de clubs zelf. Gevolg is dat het systeem van civielrechtelijke stadionverboden zich voor een belangrijk deel aan het zicht onttrekt.
Wat is daarover het oordeel van indieners? Een door de KNVB opgelegd
stadionverbod kan bovendien al worden opgelegd wanneer functionarissen van de bond zelf in plaats van politiefunctionarissen onoorbare
feiten waarnemen. Bij dergelijke feiten hoeft het niet eens te gaan om
strafbaar gedrag. Ook gedrag waardoor het aanzien en/of het belang van
het voetbal wordt geschaad, kan al voldoende zijn voor een stadionverbod. De leden van de CDA-fractie vragen dan ook aandacht voor het
risico dat het doel van civielrechtelijke stadionverboden op deze wijze uit
het zicht raakt. Dat personen een stadionverbod opgelegd krijgen omdat
zij vóór, tijdens of na voetbalwedstrijden in of in de nabijheid van
voetbalstadions ernstig over de schreef gaan, zal bij weinig mensen op
weerstand stuiten. Een stadionverbod moet echter niet worden ingezet als
voorzorgsmaatregel of op basis van vermoedens. Graag vernemen deze
leden hierop de reactie van indieners. Delen zij het oordeel dat niet alleen

3

een herziening van de Voetbalwet gewenst is, maar dat daarbij ook de
transparantie van het systeem van civielrechtelijke stadionverboden tegen
het licht moet worden gehouden?
De leden van de CDA-fractie memoreren dat de minister van Veiligheid en
Justitie op dit moment een evaluatie van de Voetbalwet laat uitvoeren.
Het lijkt erop dat deze evaluatie binnenkort gereed is. Op welke wijze zijn
indieners voornemens deze evaluatie te betrekken bij de uitwerking van
hun plannen?
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de initiatiefnota. Zij waarderen het zeer dat de indieners dit belangrijke
onderwerp nogmaals op de agenda hebben gezet met voorstellen om
voetbalvandalisme beter aan te pakken. Deze leden zijn dan ook van
mening dat voetbalvandalisme krachtig en effectief bestreden moet
worden. Daarin zijn zij het zeer een met de indieners. Het gaat inderdaad
om een kleine hardnekkige groep mensen die voetbalgerelateerd
vandalisme pleegt en het volksfeest (wat voetbal zou moeten zijn) voor
veel mensen verpest. De voetbalvandalen moeten hard, stevig en effectief
worden aangepakt, zodat voetbal weer een feestje wordt. Voornoemde
leden hebben wel enige vragen en opmerkingen over de initiatiefnota.
De leden van de SP-fractie vinden de voorstellen in de nota interessant,
maar op een aantal punten niet concreet genoeg. Kunnen de indieners
aangeven welke wetsartikelen naar hun mening precies veranderd zouden
moeten worden? De verwarring treedt misschien op doordat er geregeld
wordt gesproken over het aanpassen van de Voetbalwet, terwijl in de
inleiding staat uitgelegd dat deze wet feitelijk Wet maatregelen bestrijding
voetbalvandalisme en ernstige overlast heet. Een voorbeeld hiervan is
maatregel vier van de menukaart die voorstelt om het gebiedsverbod van
90 dagen uit de huidige Voetbalwet te vervangen door een verbod van
maximaal één jaar. Bedoelen de indieners nu dat artikel 172a Gemeentewet hiertoe wordt aangepast, zodat het niet alleen voor voetbalvandalen
geldt maar ook voor mensen die voor overlast in de woonbuurt zorgen?
De aan het woord zijnde leden vragen de indieners of zij hebben gekeken
naar hoe naast het Verenigd Koninkrijk andere landen omgaan met
voetbalgerelateerd vandalisme.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn blij met de initiatiefnota
waarmee de indieners beogen voetbalvandalisme harder aan te pakken.
Zij delen de visie dat voetbal weer een feest voor iedereen moet worden.
Deze leden hebben nog wel enkele vragen over de voorgestelde maatregelen.
Deze leden vragen welke rol de indieners voor de KNVB en de clubs zien
in het verder aanpakken van het voetbalvandalisme. Delen de indieners de
mening dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij de overheid
neergelegd kan en mag worden?
2. Voetbalwet kan beter; tekortkomingen in kaart
De leden van de PVV-fractie merken op dat volgens kenners de huidige
Voetbalwet in onvoldoende mate een vuist maakt en is vooral de veelal
laag opgelegde straf voor wie een stadionverbod of meldplicht negeert
voor velen een doorn in het oog. Voor deze leden zijn te lage straffen ook
een doorn in het oog. Wil men een vuist maken tegen (voetbal)geweld,
dan moeten de straffen wel geloofwaardig zijn en geen lachertje. Zij
vragen of de indieners kunnen aangeven welke straf voor het plegen van
voetbalgeweld vaker door de rechter wordt opgelegd, taakstraffen of
gevangenisstraffen. Wat is de gemiddelde duur van de opgelegde taak- of
gevangenisstraf?

4

De leden van de SP-fractie vragen de indieners hoe zij denken over het
huidige stadion- en gebiedsverbod. Op dit moment kan een dergelijk
verbod civielrechtelijk (door clubs of KNVB), bestuursrechtelijk (door
burgemeester) of strafrechtelijk (door de strafrechter) worden opgelegd.
Dit alles met verschillen in rechtsbescherming, duur van het verbod en
bijbehorende boete. Zou meer eenvoud en eenduidigheid hierin niet
welkom zijn?
3. De clubcard en combiregeling; uitsupporters de sigaar
De leden van de VVD-fractie herkennen de klachten die de indieners
opsommen over de combiregeling (1984) en de clubcard (1996) en het feit
dat de welwillende voetbalfan al jaren de dupe is van een kleine groep
hooligans. De indieners stellen vervolgens dat de Voetbalwet moet
worden aangescherpt om de veiligheid weer terug te brengen in en om de
stadions en om het voetbal aantrekkelijker te maken,. Deze leden delen de
mening dat de huidige Voetbalwet te lage maximumstraffen kent en zij
zijn voorstander van een forse verhoging (oplopend tot tien jaar) en het
schrappen van de herhalingseis. Het is voor hen echter niet duidelijk hoe
de indieners hiermee denken uit te kunnen sluiten dat de openbare orde
in de toekomst verstoord wordt en zodoende de clubcard en combiregeling respectievelijk kunnen worden afgeschaft en beperkt kunnen
worden ingezet. De koppeling die de indieners tussen beide zaken leggen
is voor voornoemde leden onduidelijk en zij vragen om een argumentatie
op dit punt.
De aan het woord zijnde leden vragen wat de indieners van de
mogelijkheid vinden een apart artikel in de wet op te nemen die
betrekking heeft op voetbal gerelateerde overlast. Zodoende kan een
duidelijker onderscheid gemaakt worden tussen «reguliere» overlast en
voetbalgerelateerde overlast. Zijn de indieners bereid samen met de leden
van de VVD-fractie hiertoe een initiatiefwetsvoorstel in te dienen, waarbij
diverse voorstellen uit deze initiatiefnota kunnen worden opgenomen?
De leden van de PVV-fractie vinden het belangrijk dat de combiregeling
niet wordt afgeschaft, maar beperkt kan worden ingezet. Helaas is dit in
sommige gevallen nodig om supporters en de samenleving te
beschermen. Wanneer kwaadwillende hooligans op eigen gelegenheid en
met eigen vervoer naar een wedstrijd gaan en onderweg al ruzie gaan
zoeken kunnen daar namelijk ook anderen ongewild bij betrokken raken.
Bij een combiregeling kan alles goed worden beveiligd en in de gaten
worden gehouden waardoor rellen voorkomen kunnen worden. Helaas zal
dit bij bepaalde wedstrijden nodig blijven.
De leden van de CDA-fractie hebben begrip voor het voorstel van
indieners om de clubcard en de combiregeling af te schaffen. Wel zijn zij
van oordeel dat dit niet ten koste zou moeten gaan van de veiligheid in en
om stadions. Delen indieners dit oordeel? Hebben zij onderzocht dan wel
laten onderzoeken welke gevolgen het afschaffen van clubcard en
combiregeling heeft voor de veiligheid in en nabij stadions? Voornoemde
leden denken hierbij ook aan de motie-De Mos (Kamerstuk 32 500-XVI, nr.
104), waarin de regering is verzocht op dit punt in overleg te treden met
de Betaald Voetbalorganisaties (BVO’s) en de KNVB. Weten zij wat dit
overleg heeft opgeleverd?
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de clubcard en de
combiregeling zeer klantonvriendelijk zijn en niet in het belang van de
goedwillende supporters zijn. Daardoor zijn zij inderdaad de dupe van een
kleine groep hooligans. De leden steunen voorstellen die opkomen voor
de echte supporters om van voetbal weer een feestje te maken.

5

Ook zijn deze leden groot voorstander van het vergroten van de
gastvrijheid voor uitsupporters, omdat hiermee positieve resultaten te
behalen zijn. Mensen gaan zich immers beter gedragen als zij vriendelijk
en gastvrij bejegend worden.
De leden van de ChristenUnie-fractie delen de analyse van de indieners
dat welwillende supporters en clubs niet onnodig het slachtoffer mogen
zijn van een kleine groep die voor grote overlast zorgt. De indieners
noemen daarbij specifiek de combiregeling en de clubcard. Deze leden
constateren echter dat de indieners geen concreet voorstel doen met
betrekking tot deze twee regelingen. Genoemde leden zijn van mening dat
de situatie rond het voetbal eerst moet zijn genormaliseerd, waarna
aanpassing van deze regelingen overwogen moet worden. Dit dient echter
volgens deze leden wel voorzichtig te gebeuren, bijvoorbeeld door eerst
een pilot uit te voeren. Als de situatie rond het voetbal weer zou verslechteren, dan kunnen deze regelingen gemakkelijk weer geïntroduceerd
worden. Genoemde leden vragen naar de visie van de indieners op dit
punt.
4. Menukaarten in Tienpuntenplan
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aandacht voor de handhaafbaarheid van de voorgestelde maatregelen. Zij vragen of de indieners
nader hierop in kunnen gaan, bijvoorbeeld met betrekking tot de
handhaafbaarheid van een strafrechtelijk stadionverbod dat automatisch
een landelijk gebiedsverbod wordt.
5. Nadere uitwerking Tienpuntenplan1
MENUKAART I: DE RELSCHOPPER
7.1
De leden van de VVD-fractie lezen het voorstel zo dat indieners de
bevoegdheid van burgemeesters, officieren van justitie, clubs en de KNVB
om een stadionverbod op te leggen wil schrappen en dat alleen de rechter
nog een stadionverbod kan opleggen. Dit achten zij onwenselijk,
onrealistisch en een verzwakking van de Voetbalwet. Ook wordt hiermee
extra capaciteit van de rechterlijke organisatie gevraagd. Dat roept de
vraag op hoe dat gefinancierd zal worden dan wel welke rechtszaken niet
meer behandeld kunnen worden. Bovendien wordt hiermee het civielrecht
om onduidelijke redenen voor de voetbalclubs en de KNVB uitgekleed.
Immers wordt hen met dit voorstel de mogelijkheid ontnomen iemand de
toegang tot stadions te ontzeggen.
De leden van de PVV-fractie vragen wat het verschil is tussen een regulier
en een voorlopig stadionverbod.
De leden van de CDA-fractie lezen dat indieners een stadionverbod willen
laten opleggen door een rechter, bijvoorbeeld in zogenaamde «poleposition»-zittingen binnen een week na de wedstrijd. Voornoemde leden
vinden dat een sympathiek idee, maar vragen de indieners of zij hebben
onderzocht of dit haalbaar is. Zijn het OM en de rechterlijke macht na een
vol voetbalweekend berekend op grote hoeveelheden te berechten
hooligans tijdens snelrechtzittingen?
1

Voor wat betreft de nummering van de
maatregelen wordt ten behoeve van de
overzichtelijkheid vastgehouden aan de
nummering van de maatregelen in de
initiatiefnota.

7.2.
De leden van de VVD-fractie lezen in de initiatiefnota dat driekwart van het
aantal supporters dat met politie en justitie in aanraking komt, «firstoffender» is. Betekent dit volgens de indieners dat een kwart recidiveert

6

en dat de overigen na een keer met politie en justitie in aanraking te zijn
geweest al een gedragsverandering heeft laten zien?
De leden van de PVV-fractie vinden het goed dat de mogelijkheid van een
gebiedsverbod niet alleen voor veelplegers, maar ook voor «firstoffenders» mogelijk wordt gemaakt. Zeker nu blijkt dat driekwart van het
aantal supporters dat in de voetbalcontext met de politie in aanraking
komt, «first-offender» is. Wel vragen zij wat de indieners bedoelen met het
zo verankeren dat een strafrechtelijk opgelegd stadionverbod automatisch
een landelijk gebiedsverbod wordt, al dan niet met een meldplicht. Een
stadionverbod en een gebiedsverbod zijn twee afzonderlijke sancties.
Indien een gebiedsverbod gewenst is, moet men ervoor zorgen dat een
rechter dat oplegt, anders gaat de voetbalclub over een gebiedsverbod en
niet de rechter. Een club legt dan namelijk een stadionverbod op, dat dan
automatisch een gebiedsverbod wordt. De rechter kan bij zijn overwegingen voor een gebiedsverbod wel meenemen dat er al sprake is van een
stadionverbod.
De leden van de CDA-fractie steunen het voornemen om een strafrechtelijk opgelegd stadionverbod landelijke gelding te geven, dus voor alle
betaald voetbalwedstrijden in Nederland. Wel is het hen opgevallen dat
indieners niet schrijven over geweldpleging door supporters van
amateurclubs. Toch komt ook op amateurniveau regelmatig agressie voor.
Hebben indieners overwogen om eventueel op te leggen stadionverboden
uit te breiden naar het bezoeken van wedstrijden op amateurniveau?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat indieners een convenant
voorstellen tussen alle gemeenten ten aanzien van de gebiedsverboden.
Deze leden vragen hoe dit zich verhoudt tot het voorstel om de rechter
gebiedsverboden op te laten leggen. Zij vragen voorts om duidelijker aan
te geven welke bevoegdheden volgens de indieners straks moeten komen
te liggen bij de burgemeester, bij de officier van justitie en bij de rechter.
7.4
De leden van de VVD-fractie vragen of de administratieve lasten die
gemeenten met dit voorstel voor de kiezen, krijgen opwegen tegen het
doel dat de indieners voor ogen hebben. Graag ontvangen zij een nadere
toelichting op dit punt en een berekening van de extra administratieve
lasten voor gemeenten.
De leden van de PVV-fractie merken op dat gemeenten een lijst moeten
opstellen van niet te bezoeken evenementen en voetbalwedstrijden omdat
bij het opleggen van een gebiedsverbod vaak nog niet duidelijk is welke
grote evenementen of voetbalwedstrijden na bijvoorbeeld twee of drie
jaar worden georganiseerd. Weten gemeenten dit dan wel al twee tot drie
jaar van tevoren?
7.5
De leden van de PVV-fractie merken op dat volgens indieners de
opgelegde gebiedsverboden moeten worden gehandhaafd met een
fysieke meldplicht. In geval van praktische beperkingen zal een enkelband
worden gebruikt. Wat verstaan indieners onder praktische beperkingen?
Denken zij aan praktische beperkingen aan de kant van de dader of aan de
kant van de politie? Daarnaast vragen deze leden hoe indieners staan
tegenover het plan van de minister van Veiligheid en Justitie van een
zogenaamde meldpaal waar personen zich kunnen melden.
De aan het woord zijnde leden merken op dat een wetswijziging volgens
indieners moet resulteren in de mogelijkheid voor politiebureaus om

7

relschoppers enkele uren preventief buiten de samenleving te plaatsen,
bijvoorbeeld gedurende een wedstrijd of evenement. Denken indieners
dan aan het uitbreiden van de voorwaarden voor de bestuurlijke
ophouding? Tevens vragen deze leden wat indieners bedoelen met
stroperige bestuurlijke contacten. Als dit inhoudt dat gemeenten niet goed
samenwerken, moet dat opgelost worden in plaats van dit op te lossen
met enkelbanden.
De leden van de ChristenUnie-fractie begrijpen het voorstel om een
stadion verbod landelijke werking te geven, maar vragen hoe dit zich
verhoudt tot de meldplicht. Betekent dit dat veroordeelden zich ook veel
vaker moeten melden, ook wanneer de eigen club niet speelt? Ook vragen
deze leden waarom er wordt gekozen om het stadionverbod automatisch
landelijk te laten gelden. Moet dit niet aan de rechter worden overgelaten?
Voorts vragen de aan het woord zijnde leden om een reactie op het
voorstel van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om een
gebiedsverbod voor een hele politieregio te laten gelden en zonder
tussenkomst van de burgemeester van de woonplaats van de meldingsplichtige te effectueren.
Voornoemde leden vragen in welke situaties de indieners vinden dat een
enkelband zou moeten worden toegepast. Zij constateren dat in sommige
delen van het land de locaties waar de meldingsplichtige zich dient te
melden, gesloten zijn in het weekend. In dat geval zou melding ook
mogelijk kunnen via een intercom met beeldverbinding. Graag ontvangen
deze leden een reactie op dit punt.
7, 7.8
De leden van de PVV-fractie vragen wat eventuele redenen kunnen zijn
voor een ontheffing van een gebiedsverbod al dan niet met een
meldplicht. Aangegeven wordt dat de burgemeester de ontheffing moet
aanvragen bij de rechter. Waarom moet de relschopper dit niet zelf bij de
rechter aanvragen?
7.9
De leden van de VVD-fractie vinden het onduidelijk of indieners zich met
dit voorstel beperken tot de strafmaat die een officier van justitie kan
opleggen (90 dagen) of dat dit voorstel ook betrekking heeft op de
strafmaat die een burgemeester kan opleggen (drie maanden). Graag
ontvangen zij een nadere toelichting.
7.11
De leden van de PVV-fractie merken op dat de rechter nu een maximale
celstraf kan opleggen van één jaar. Indieners willen dit verhogen naar
maximaal drie jaar. Deze leden vragen of de rechter nu wel eens die
maximale straf van een jaar oplegt. Gaan indieners er voor zorgen dat er
ook daadwerkelijk een hogere straf zal worden opgelegd door bijvoorbeeld een en ander op te nemen in een richtlijn van het OM?
7.13
De leden van de VVD-fractie vragen of de indieners het standpunt delen
dat ook een meldplicht effectief kan zijn en dat de controle van een
uitreisverbod niet alleen door middel van een enkelband hoeft te
geschieden.

8

De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het uitreisverbod een zodanig
zwaar middel dat dit niet aan de burgemeester is een dergelijke maatregel
(die het vrij verkeer van personen tussen landen betreft) op te leggen.
Delen de indieners deze mening?
7.15
De leden van de CDA-fractie lezen dat indieners een lik-op-stuk-beleid
voorstellen door bestuurlijke boetes op te laten leggen voor (onder meer)
spreekkoren. Aan wie zouden deze bestuurlijke boetes moeten worden
opgelegd? Er zijn vaak vele tientallen of zelfs honderden deelnemers
betrokken bij spreekkoren. Moet ieder van hen een bestuurlijke boete
opgelegd krijgen, of willen indieners de clubs beboeten waar deelnemers
aan spreekkoren supporter van zijn? Hoe willen zij dit vastleggen?
7.16
De leden van de VVD-fractie merken op dat zij er er geen voorstander van
zijn om de huidige regeling met betrekking tot een Onder Toezicht Stelling
(OTS), zoals voorgesteld, aan te passen.
De leden van de PVV-fractie lezen in de nota dat de officier van justitie in
het geval van minderjarige hooligans een OTS kan vorderen bij de rechter.
Willen indieners bewerkstelligen dat hier meer gebruik van wordt
gemaakt indien mogelijk of willen zij de gronden voor OTS uitbreiden?
De leden van de CDA-fractie lezen dat indieners het OM de bevoegdheid
willen geven om voor minderjarige hooligans een OTS te vorderen bij de
rechter. Zij schrijven verder dat ze een OTS eventueel willen laten
aanvullen met uithuisplaatsing. Voornoemde leden vragen indieners dit
voorstel nader uit te werken. Zij zijn van oordeel dat een OTS erop gericht
moet zijn een gezin als geheel te begeleiden en dat er in dat verband ook
voor opvoedingsondersteuning moet worden gezorgd. Zij vragen zich af
of dreiging met een zeer vergaande maatregel als uithuisplaatsing in dit
kader dienstig en zinvol is en vragen indieners daarop te reageren.
De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre het voorstel nieuw is om
ten aanzien van de minderjarige hooligans OTS te vorderen en/of
verplichte opvoedingsondersteuning op te leggen. Is die mogelijkheid er
volgens de indieners nu nog niet of wordt dit onvoldoende gebruikt in de
praktijk? Zo ja, waar ligt dat aan?
Deze leden lezen in de initiatiefnota dat de indieners verwachten dat een
OTS maatregel preventief kan werken. Zijn de indieners zich er van
bewust dat een OTS niet is bedoeld als preventieve maatregel, maar enkel
wordt opgelegd indien er sprake is van een ernstige bedreiging van de
ontwikkeling van de minderjarige?
Kunnen de indieners ingaan op het feit dat bij de behandeling van de Wet
herziening maatregelen kinderbescherming (32 015) getracht is deze wet
aan te scherpen om er voor te zorgen dat jongeren eerder onder toezicht
konden worden gesteld, maar dat slechts een minderheid van de Kamer
hier voorstander van was?
7.17
De leden van de VVD-fractie zijn voorstander van het opleggen van harde
en passende straffen. Zij vragen echter wat precies de gedachtengang van
indieners is om geweld van hooligans 200% zwaarder te bestraffen in
vergelijking met geweld in «normale» situaties. Achter de hogere strafeis
bij geweld tegen werknemers met een publieke taak zit bijvoorbeeld de
gedachtegang dat deze werknemers moeten worden beschermd omdat zij

9

namens en voor ons allemaal optreden. Wat rechtvaardigt volgens de
indieners een dergelijke hogere strafeis voor hooligans in vergelijking
met, bijvoorbeeld een normale vechtpartij op straat?
De leden van de PVV-fractie merken op dat indieners aangeven dat het in
bewaring stellen van groepen, waarin zich relschoppers en meelopers
verschuilen, vaker zou moeten plaatsvinden. Zij vinden dat dit goed kan
met het huidige artikel 141 Wetboek van Strafrecht (Sr). Zij merken op dat
vervolging altijd op individuele basis moet plaatsvinden. Deze leden
vinden het huidige artikel 141 Sr helemaal niet voldoende. Zij steunen dan
ook het initiatiefwetsvoorstel van het Helder tot verruiming van groepsaansprakelijkheid in het Wetboek van Strafrecht in geval van openlijke
geweldpleging (Kamerstuk 33234) Doel van het initiatiefwetsvoorstel is
juist om alle groepsleden strafrechtelijk aansprakelijk te kunnen stellen
voor de ingetreden gevolgen van het groepshandelen/groepsgeweld.
MENUKAART II: DE SUPPORTER EN DE CLUB
7.19
De leden van de VVD-fractie lezen in de initiatiefnota dat de indieners fotoen beeldmateriaal willen verzamelen en deze op beeldschermen,
reclameborden en dergelijke zetten als daar zwaarwegende redenen voor
zijn. Zij verzoeken de indieners nader in te gaan op wat hier precies mee
wordt bedoeld en welke zwaarwegende redenen zij voor ogen hebben.
De leden van de CDA-fractie lezen dat indieners willen vastleggen dat
gemeenten, al dan niet in samenwerking met voetbalclubs, de taak
hebben om steevast foto- en beeldmateriaal te verzamelen van grote
evenementen en voetbalwedstrijden en deze op beeldschermen,
reclameborden en relevante internetsites te plaatsen als daar zwaarwegende redenen voor zijn. Hoe willen indieners dit vastleggen? Hoe stellen
zij zich het steevast verzamelen van beeldmateriaal voor? Wanneer moet
dit soort beeldmateriaal worden gepubliceerd op beeldschermen en
reclameborden en wanneer zijn daar naar hun oordeel zwaarwegende
redenen voor?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben vragen over de proportionaliteit van het voorstel om gemeenten de taak te geven om standaard fotoen beeldmateriaal te verzamelen van grote evenementen. Deze leden
vragen of dit wel een taak van gemeenten is aangezien het louter dient
om de opsporing te faciliteren. Voorts vragen zij hoe gemeenten dit
moeten bekostigen. Deze leden pleiten er daarom voor om het voorstel in
ieder geval te splitsen in een voorstel met betrekking tot het verzamelen
van beeldmateriaal en een voorstel met betrekking tot gebruik van
beeldmateriaal.
Voorts vragen voornoemde leden welk afwegingskader de indieners
toepassen bij het besluit of beeldmateriaal openbaar wordt gemaakt,
mede met het oog op de privacy van omstanders. Is het de taak van
gemeenten of voetbalclubs te beslissen welk beeldmateriaal wordt
vertoond of zijn de indieners met genoemde leden van mening dat dit
uiteindelijk door het OM dient te worden afgewogen?
7.22
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de indieners onvoldoende duidelijk maken of de voorgestelde compensatieregeling
betrekking heeft op door de clubs en/of de KNVB opgelegde stadionverboden dan wel ook op de verboden die door burgemeesters en/of

10

officieren van justitie zijn opgelegd. Graag ontvangen zij een nadere
toelichting.
6. Financiële paragraaf
De leden van de VVD-fractie merken op dat een financiële onderbouwing
van deze initiatiefnota ontbreekt. Zij verzoeken de indieners nadere
financiële informatie te verschaffen over de consequenties van hun
voorstellen, bijvoorbeeld (maar niet uitsluitend) van het voorstel om
stadionverboden alleen nog maar door de rechter te laten opleggen.
Welke gevolgen heeft dit voorstel voor de capaciteit en inzet van de
rechterlijke organisatie en wat betekent dat in financieel opzicht?
De leden van de CDA-fractie lezen in de nota dat de financiële consequenties van de voorstellen nog niet bekend zijn, maar dat voetbalvandalisme en de daaraan gerelateerde ernstige overlast de samenleving zeer
veel geld kosten. Hebben de indieners de financiële gevolgen van hun
plannen inmiddels nader uitgewerkt?

11