Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 515

Aanpak regeldruk en administratieve lasten

33 009

Innovatiebeleid

32 637

Bedrijfslevenbeleid

Nr. 451

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 14 december 2020
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen aan de Staatssecretaris van Economische Zaken
en Klimaat voorgelegd over de kabinetsreactie op ATR-advies «minder
regeldruk door opkomst klus- en deeleconomie» (Kamerstuk 33 009,
nr. 69), de voortgangsrapportage «Merkbaar betere regelgeving en
dienstverlening voor bedrijven 2018–2021» (Kamerstuk 29 515, nr. 437), de
jaarrapportage 2018 Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) (Kamerstuk
29 515, nr. 439), de voortgangsrapportage 2019 van het onafhankelijke
Adviescollege Toetsing Regeldruk (Kamerstuk 29 515, nr. 440), de
openbaarmaking van het rapport «Ervaren regeldruk bij
mkb-ondernemers. Een onderzoek naar ervaren knelpunten en mogelijkheden tot vermindering van regeldruk» (Kamerstuk 32 637, nr. 390), het
werkprogramma 2020 van het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR)
(Kamerstuk 29 515, nr. 442), de appreciatie rapporten maatwerkaanpak
metaal en klantreis internationaal zakendoen buiten de Europese Unie
(Kamerstuk 29 515, nr. 443), de reactie op onderzoek van Hogeschool
Saxion naar de ervaren regeldruk bij mkb-ondernemers (Kamerstuk
32 637, nr. 412), de voortgangsrapportage «Merkbaar betere regelgeving
en dienstverlening voor bedrijven 2018–2012» (Kamerstuk 29 515, nr. 446),
het jaarverslag Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) 2019 (Kamerstuk
29 515, nr. 448), het werkprogramma 2021 en Voortgangsrapportage
Adviescollege Toetsing Regeldruk (Kamerstuk 29 515, nr. 449) en de
onderzoeken die voortvloeien uit de motie van het lid Wörsdörfer over de
administratieve verplichtingen in kaart brengen en de motie van het lid
Aartsen een onderzoek naar differentiatie in regelgeving voor mkb’ers
(Kamerstuk 32 637, nr. 436).
De vragen en opmerkingen zijn op 19 november 2020 aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat voorgelegd. Bij brief van
10 december 2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Renkema
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Tilburg

kst-29515-451
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
Staatssecretaris
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben naar aanleiding van de geagendeerde
stukken nog een aantal vragen en opmerkingen.
1
De leden van de VVD-fractie merken op dat de regeldruk voor ondernemers deze kabinetsperiode stijgt met ongeveer 2,5 miljard euro, zo blijkt
uit onderzoek van MKB-Nederland. Tijdens de begrotingsbehandeling
Economische Zaken en Klimaat is de motie van het lid Wiersma c.s.
(Kamerstuk 35 570 XIII, nr. 20) over het onderzoek doen naar de voor- en
nadelen van een «One In, One Out»-beleid aangenomen. Deze leden
vragen hoe de Staatssecretaris dit onderzoek gaat laten uitvoeren. Gaat zij
hier de belangenorganisaties actief bij betrekken?
Antwoord
De one in, one out systematiek is feitelijk een variant op de kwantitatieve
doelstellingen die in het verleden door verschillende kabinetten zijn
toegepast. Deze systematiek betekent namelijk dat voor iedere stijging
van de regeldrukkosten een evenredige reductie moet worden gevonden.
Op basis van de ervaringen die in het verleden zijn opgedaan met het
toepassen van een kwantitatieve doelstelling zal ik de voor- en nadelen op
een rij zetten. Daarnaast zal ik een onderzoek laten uitvoeren naar de
ervaringen van enkele Europese lidstaten waar deze specifieke systematiek momenteel wordt toegepast of inmiddels al is afgeschaft.
Dit zal resulteren in een beschrijving van de noodzakelijke organisatorische interdepartementale processen en de bijbehorende politieke
afspraken en gevolgen. Op basis hiervan zullen keuzes moeten worden
gemaakt waarbij ook de zienswijze van belangenorganisaties relevant is.
2
De leden van de VVD-fractie lezen daarnaast dat uit het onderzoek van
Panteia naar differentiatie regelgeving voor het midden- en kleinbedrijf
(mkb) blijkt dat van de tien meest belastende wetten voor kleine ondernemers, maar liefst acht ervan betrekking hebben op het werkgeverschap.
Ook is er in 2018 al onderzoek gedaan naar ervaren regeldruk onder
werkgevers. Welke verbetervoorstellen zijn uit dit onderzoek uit 2018
voortgekomen?
Antwoord
In opdracht van het Ministerie SZW is in 2018 het onderzoek naar ervaren
regeldruk onder werkgevers uitgevoerd. Vooralsnog heeft het onderzoek
de volgende verbeterpunten opgeleverd (Kamerstuk 29 515, nr. 446):
• Het kabinet heeft in december 2018 afspraken gemaakt met werkgevers over een pakket om de verplichtingen rond loondoorbetaling bij
ziekte makkelijker, duidelijker en goedkoper te maken,
• Naar aanleiding van de hiervoor genoemde afspraken is een meerjarig
communicatietraject gestart waardoor alle betrokken partijen weten
waar ze aan toe zijn bij de re-integratie van zieke werknemers.
• Begin 2021 start een programma om in samenspraak met betrokken
stakeholders de uitvoering van experimenten rond re-integratie
tweede spoor te faciliteren.
3
Is de nieuwe meting om te kijken of er sprake is van «merkbare verbetering» van de ervaren regeldruk al afgerond? Zo ja, wanneer kunnen de
resultaten hiervan verwacht worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

2

Antwoord
De meting waaraan wordt gerefereerd heeft een andere insteek. In de
voortgangsrapportage van juni van dit jaar (Kamerstuk 29 515, nr. 437)
heb ik aangekondigd een scan te laten uitvoeren naar merkbare regeldruk
bij ondernemers. Doel van de scan is in kaart te brengen op welke
terreinen ondernemers regeldruk ervaren, maar vooral ook wat de
onderliggende oorzaken zijn. Er wordt niet gemeten of de ervaren
regeldruk bij ondernemers is verbeterd. De uitkomsten van deze jaarlijkse
scan, die dus meer het karakter heeft van een peiling, wil ik gebruiken om
waar nodig in te kunnen spelen op nieuwe knelpunten en de departementale actieprogramma’s hier eventueel verder op aan te vullen. Wegens
de coronacrisis is er dit jaar voor gekozen om ondernemers niet apart te
bevragen maar voor de scan gebruik te maken van de uitkomsten van het
Panteia onderzoek naar differentiatie in regelgeving voor het mkb
(Kamerstuk 32 637, nr. 390). Momenteel worden de klachten, die in het
kader van de regeldrukscan op de verschillende wetgevingsterreinen zijn
verzameld, nader geanalyseerd. Daarna zal het gesprek met de verantwoordelijke departementen worden aangegaan om te kijken op welke
wijze de klachten kunnen worden opgepakt. De Kamer zal hierover nader
worden geïnformeerd.
4
Deze leden lezen dat in het onderzoek van Panteia «Differentiatie
regelgeving mkb» goede voorstellen worden gedaan om de regeldruk
voor de top vijf meest belastende regelgeving voor kleine ondernemers te
verlagen. Kan de Staatssecretaris aangeven welke voorstellen hiervan zijn
overgenomen? Wanneer wordt de Kamer hierover geïnformeerd?
Antwoord
Door Panteia is bij de uitvoering van het onderzoek eerst gekeken naar de
meest belastende generieke wetgeving en vervolgens naar de kansrijke
mogelijkheden voor differentiatie. Daarbij zijn ook mogelijke oplossingen
gepresenteerd om de belasting te verminderen. De conclusie van het
Panteia onderzoek is echter dat de gepresenteerde oplossingen weinig
nieuwe en bruikbare aanknopingspunten voor differentiatie in de
regelgeving zelf opleveren. Vooralsnog worden de meest kansrijke opties
gezien op het vlak van communicatie en toezicht. Hierover is overleg
gestart met de departementen waaronder de betreffende wetten
ressorteren. Op dit moment kan ik nog niet aangeven welke opties op
korte termijn kunnen worden gerealiseerd. Over de resultaten zal uw
Kamer te zijner tijd worden geïnformeerd.
5
De leden van de VVD-fractie lezen ten slotte in het rapport dat er
generieke instrumenten zijn ingezet, zoals de «life-events-aanpak, de
maatwerkaanpak en de Strategische commissie betere regelgeving
bedrijven, om samen met ondernemers specifieke knelpunten binnen
bepaalde bedrijfssectoren en rondom specifieke levensgebeurtenissen in
kaart te brengen en aan te pakken. Deze aanpak heeft ertoe geleid dat er
inmiddels rond de 50 maatregelen en concrete knelpunten daadwerkelijk
zijn afgerond of opgelost. Kan de Staatssecretaris deze 50 concrete
knelpunten die zijn opgelost met de maatwerkaanpak, de life-eventaanpak en adviezen van de Strategische commissie betere regelgeving
bedrijven aan de Kamer doen toekomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
In de verschillende voortgangsrapportages van het programma Betere
Regelgeving en Dienstverlening voor Bedrijven die ik u tot nu toe heb
gestuurd wordt de Kamer geïnformeerd over de voornaamste resultaten
van de verschillende departementale actieprogramma’s die gericht zijn op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

3

het merkbaar aanpakken van regeldruk voor ondernemers. Deze departementale actieprogramma’s zijn als bijlage aan de voortgangsrapportage
toegevoegd. Daarin worden alle maatregelen, inclusief de stand van zaken
en behaalde resultaten toegelicht. Daarnaast is in de rapportages melding
gemaakt van de knelpunten en oplossingsrichtingen uit de
maatwerkaanpak en de life-eventaanpak. Graag verwijs ik u naar deze
voortgangsrapportages1.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geagendeerde stukken. Deze leden hebben daarover de volgende vragen en
opmerkingen.
6
De leden van de CDA-fractie lezen dat het Adviescollege toetsing
regeldruk (ATR) adviseert om te onderzoeken hoe de regeldruk in de
traditionele economie kan verminderen door toepassing van innovatieve
toezichtarrangementen. De Staatssecretaris zou hier met het samenwerkingsverband van rijksinspecties naar kijken. Waar heeft dit toe geleid?
Daarnaast adviseert het ATR om de regels in beeld te brengen die kunnen
worden omgevormd naar regels die minder gevoelig zijn voor het type
verdienmodel. Welke stappen zijn gezet richting regelgeving die onafhankelijker is van het verdienmodel?
Antwoord
Ik heb naar aanleiding van de vraag naar innovatieve toezichtarrangementen, waarin de kwaliteitsborging plaatsvindt door het delen van
informatie tussen aanbieders, tussenpartijen, afnemers en toezichthouders, overleg gevoerd met de Inspectieraad (het samenwerkingsverband van rijksinspecties). De inspecties hebben gekeken naar het delen
van indicatoren die belangrijk zijn voor het toezicht op een eerlijke en
veilige handel in die markt. Het gaat dan specifiek om delen van informatie tussen aanbieders, tussenpartijen, afnemers en toezichthouders.
Waardering van prestaties, producten en diensten via platforms is vaak
nog niet transparant en daarachter werkende algoritmen kunnen willekeur
in de hand werken. De voorlopige conclusie is dat private initiatieven voor
kwaliteitsborging in een markt nog niet zonder meer gelijk zijn met het
publieke toezicht op de eerlijke en veilige handel in die markt. Derhalve
kunnen deze nog niet als innovatieve toezichtarrangementen worden
ingezet die leiden tot minder regeldruk.
7
De leden van de CDA-fractie merken op dat het ATR stelt dat de Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG) in de praktijk meer belastend is
voor burgers en bedrijven in de traditionele economie dan in de klus- en
deeleconomie. De Staatssecretaris heeft voor het mkb een
AVG-handleiding geïntroduceerd. In hoeverre is hiermee de ervaren
regeldruk bij mkb-ondernemers verminderd? De Staatssecretaris schrijft
dat vanwege het intrinsieke verschil tussen de verdienmodellen het lastig
lijkt om het door ATR aangegeven probleem op te lossen, maar dat nader
advies hieromtrent welkom is. Welke nieuwe inzichten heeft de Staatssecretaris nog gekregen?
Antwoord
De opzet en uitgave van de mkb-handleiding is een onderdeel van een
breder pakket van communicatie gericht op vermindering van de ervaren
regeldruk rond de AVG. Gebleken is dat er bij ondernemers behoefte is
1

Kamerstuk 29 515, nrs. 437 en 446.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

4

aan verder verhelderende communicatie en dat via die weg de ervaren
regeldruk meestal duidelijk wordt verminderd.
Er blijven verschillen voor de klus- en deeleconomie ten opzichte van de
traditionele of de gemengde onderneming. Deze zitten met name in de
directere toegang tot persoonsgegevens. Wel is het zo dat in deze periode
op het gebied van de digitalisering een enorme sprong wordt gemaakt
door veel ondernemers. Steeds vaker wordt naast de traditionele
onderneming sterk ingezet op een webwinkel. Daarmee worden de
verschillen ten aanzien van gegevensgebruik kleiner, doordat het
verdienmodel iets meer op de klus- en deeleconomie gaat lijken. Ook deze
ondernemers kunnen dan persoonsgegevens meervoudig gebruiken voor
«matchmaking» en daaruit volgende transacties.
8
Tenslotte adviseert het ATR om de exploitatievergunning voor natte
horeca af te schaffen, omdat die al een vergunning vanuit de Drank- en
Horecawet moet hebben. Volgens de Staatssecretaris is het aan
gemeenten hoe zij hiermee willen omgaan. Wat is het huidige beeld
daaromtrent? In hoeveel gemeenten is de exploitatievergunning voor
natte horeca daadwerkelijk afgeschaft?
Antwoord
Het totaal overzicht van hoe veel gemeenten de exploitatievergunning
voor de natte horeca hebben afgeschaft, is niet beschikbaar of is mij niet
bekend. Navraag heeft mij geleerd dat dit overzicht ook niet bij VWS
danwel bij de VNG aanwezig is.
Wel zijn er meerdere gemeenten die de exploitatievergunning voor de
natte horeca hebben afgeschaft omdat daarvoor al een drank- en
horecavergunning vereist is. Alleen voor de droge horeca is dan een
exploitatievergunning vereist om eisen te kunnen stellen, voorwaarden
aan de vergunning te kunnen verbinden en indien gewenst een bibobonderzoek te kunnen verrichten. Een enkele gemeente heeft daarnaast de
exploitatievergunning nagenoeg helemaal afgeschaft. De gemeente
Groningen is daar een voorbeeld van. Daar is een exploitatievergunning
alleen vereist voor een coffeeshop of een horecabedrijf dat een
waarschuwing van de burgemeester heeft gekregen.
9
De leden van de CDA-fractie lezen in de reactie op onderzoek van
Hogeschool Saxion naar de ervaren regeldruk bij mkb-ondernemers dat
de Staatssecretaris met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft
besproken hoe de communicatie van de AP nog beter kan aansluiten bij
de belevingswereld van het mkb om de AVG voor mkb-ondernemers
begrijpelijker te maken. Wat zijn hiervan de uitkomsten? Welke maatregelen zijn nog meer denkbaar, naast het verbeteren of veranderen van de
communicatie?
Antwoord
In navolging van het gesprek dat ik had met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wordt gewerkt aan een betere afstemming met het mkb over
de beschikbare informatie en de communicatie daarover. Zo is er een
klantenpanel met mkb-ers gevormd die de AP adviseert over het
toegankelijker maken van de informatie over de AVG. Op dit moment
wordt nader invulling gegeven aan een breed communicatieplan waarbij
via verschillende instrumenten waaronder bijvoorbeeld animaties wordt
gekeken hoe de AVG begrijpelijker kan worden gemaakt. Ook wordt
bekeken of er voorbeelddocumenten ter beschikking kunnen worden
gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

5

Daar de AVG een Europese Verordening betreft zijn de mogelijkheden om
aanpassingen te doen aan de regelgeving beperkt.
10
Deze leden lezen dat «(e)en klacht die via bepaalde regeldruktrajecten,
zoals de maatwerkaanpak, naar voren komt, is dat ondernemers zich niet
inschrijven voor aanbestedingstrajecten omdat zij vinden dat deze te veel
tijd kosten en niet toegankelijk genoeg zijn voor het mkb». De Staatssecretaris laat, om meer inzicht te krijgen in de toegang van het mkb tot
overheidsopdrachten, een onderzoek uitvoeren naar het aantal inschrijvingen van en gunningen aan het mkb. Wanneer kunnen deze leden de
resultaten van dit onderzoek verwachten?
Antwoord
Het percentage mkb-deelname bij aanbestedingen en de waarde van door
mkb-bedrijven gewonnen opdrachten laat ik op dit moment onderzoeken.
Onderdeel hiervan is het totale aanbestedingsvolume. Dit onderzoek gaat
over de jaren 2017 t/m 2019. In april 2021 zal Nederland de mkb-deelname
bij aanbestedingen rapporteren aan de Europese Commissie als
onderdeel van een breder monitoringsrapport. Ik zal uw Kamer informeren over de uitkomsten van het mkb onderzoek en de EU-monitoring
wanneer deze gereed zijn.
11
De Staatssecretaris schrijft in de voortgangsrapportage «Merkbaar betere
regelgeving en dienstverlening voor bedrijven 2018–2012» dat de
mkb-toets steeds meer in zwang raakt: het aantal georganiseerde toetsen
bedraagt 20 stuks en nagenoeg elk departement heeft meer dan één toets
uitgevoerd. Hoe verhoudt dit aantal van 20 zich tot het totaal aantal voor
het mkb relevante wetgevingsdossiers? Hoe staat de Staatssecretaris
tegenover het laten uitvoeren van een breed onderzoek naar regeldruk
naar aanleiding van de coronasteunpakketten, de uitvoering ervan door
onder andere de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en het UWV
en de toegankelijkheid voor het mkb en de daaruit te trekken lessen? Is de
Staatssecretaris bereid in de toekomst bij (wets)voorstellen structureel
een uitvoeringstoets, door de Afdeling advisering van de Raad van State
te laten uitvoeren?
Antwoord
De inzet van het kabinet bij de mkbtoets is dat deze alleen plaatsvindt bij
dossiers die naar verwachting substantiële regeldrukgevolgen voor het
mkb zullen opleveren. Er is geen algemeen beeld van het aantal dossiers
met naar verwachting substantiële regeldrukgevolgen voor het mkb en
daarom kan er ook geen uitspraak worden gedaan hoe de 20 toetsen zich
verhouden tot het totaal dossiers met regeldrukgevolgen voor het mkb.
Wel is duidelijk dat niet bij alle wetgevingsvoorstellen met regeldrukgevolgen voor het mkb een mkb-toets wordt gerealiseerd. De belangrijkste
reden hiervoor is dat er vaak geen sprake is van substantiële regeldrukeffecten conform de criteria in de Handreiking mkb-toets. Indien dat het
geval is, moet dit volgens het «comply or explain» principe worden
uitgelegd om invulling te geven aan de motie van het lid Wörsdörfer c.s.
(Kamerstuk 35 000 XIII, nr. 19).
Die criteria zijn opgesteld om te zorgen dat het nut van de toets opweegt
tegen de tijd die ondernemers in het panelgesprek steken. We ontvangen
ook weinig signalen van het ATR dat een mkb-toets ten onrechte niet is
uitgevoerd, terwijl werkbaarheid wel een toetspunt is waar het ATR
standaard op let.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

6

Ten aanzien van een onderzoek naar de regeldruk voortvloeiend uit de
coronasteunpakketten dient te worden opgemerkt dat alle maatregelen
voorzien zijn van een regeldrukparagraaf waarin wordt ingegaan op de
regeldruk. Daaruit blijkt welke regeldruk er voortkomt uit de coronasteunpakketten. Om die reden is extra onderzoek hiernaar niet nodig.
Ten aanzien van de overige punten van het onderzoek verwijs ik u naar de
toezegging die is gedaan door de Minister van Financiën tijdens het
verantwoordingsdebat van 26 mei jl. (Handelingen II 2019/20, nr. 74,
item 23) aan de Kamerleden Snels en Bruins om na te denken over de
evaluatie-aanpak van de sociaaleconomische steunpakketten. Hierover
wordt u binnenkort geïnformeerd door de Minister van Financiën.
Tot slot zijn er op dit moment verschillende toetsen, waarmee de
uitvoerbaarheid van nieuwe regels wordt gecontroleerd. De mkb-toets is
er daar één van en die is gericht op uitvoerbaarheid van nieuwe regels
voor het mkb. De meerwaarde van deze toets is nu dat een panel met
mkb-ondernemers wordt geconsulteerd om zodoende te kunnen borgen
dat praktijkproblemen bij mkb-ondernemers als gevolg van de voorgenomen maatregelen aan het licht komen en geadresseerd worden. Het is
belangrijk dat deze toets vroeg in het wetgevingsproces plaatsvindt omdat
op dat moment wijzigingen in de opzet eenvoudiger door te voeren zijn.
Dit laten de resultaten van de mkb-toets tot nu toe ook zien. Een toets veel
later in het wetgevingsproces, wat het geval zou zijn als die door de Raad
van State zou worden uitgevoerd, heeft in dit opzicht minder meerwaarde.
13
De leden van de CDA-fractie merken op dat het mandaat van het ATR
loopt tot 1 juni 2021, waarna verlenging met twee jaar mogelijk is. Hoe
kijkt de Staatssecretaris terug op het ATR? Verwacht zij het mandaat te
verlengen, en ziet zij nog punten voor verbetering? Zou het ATR, naast zijn
adviserende rol, ook gebaat zijn bij «meer tanden» om daadwerkelijk
effectief te zijn en regeldrukvermindering te kunnen afdwingen?
Antwoord
Het ATR heeft, zo blijkt ook uit de recente evaluatie, goed gefunctioneerd
en vervult een belangrijke functie bij het regeldrukbeleid door de toetsing
van voorgenomen regelgeving.
Over de follow-up van de evaluatie zult u worden geïnformeerd via de
voortgangsrapportage Regeldruk die u later deze maand zal toekomen.
Ik zie geen noodzaak voor een ATR met meer «tanden», die onafhankelijk
van de politiek zou kunnen beslissen of wetgeving te veel regeldruk met
zich mee zou brengen. De afweging hoe wetgeving concreet vorm wordt
gegeven is juist aan de politiek, mede op basis van de adviezen van de
verschillende adviesorganen. De evaluatie laat zien dat het ATR een
effectieve adviesinstantie is omdat meer dan 80% van haar adviezen
worden overgenomen. Het is in het Nederlandse staatsbestel niet
gebruikelijk, en in mijn ogen ook niet wenselijk, dat een adviesinstantie
zaken kan afdwingen.
14
De leden van de CDA-fractie lezen dat uit onderzoek van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt dat het
Integraal Afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) in de praktijk
regelmatig onvoldoende en vaak te laat wordt toegepast en geen
duidelijke invloed op de besluitvorming heeft, terwijl het IAK het
belangrijkste instrument om tot goede, proportionele regelgeving te
komen en dus onnodige regeldruk te voorkomen. Deze leden hebben
hierover verschillende vragen. Wanneer is de inhoudelijke reactie van de
Staatssecretaris op de OESO-aanbevelingen gereed? Kan de Staatssecre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

7

taris deze reactie met de Kamer delen? Uit het OESO-onderzoek blijkt dat
de nuloptie of lastenluwe alternatieven in de regel niet overwogen
worden bij het maken van nieuwe regels. Is er een instantie die toeziet op
de proportionaliteit van nieuwe regels? Heeft het ATR voldoende
bevoegdheden om onnodige regeldruk tegen te houden, zoals de Impact
Assessment Board in Brussel? Overweegt de Staatssecretaris om het IAK
en alle achterliggende toetsen gebundeld openbaar te maken net als de
Impact Assessment van de Europese Commissie? Zo nee, waarom niet?
Zou controle door de Kamer op de kwaliteit van het IAK en de onderliggende toetsen bij nieuwe voorstellen een positieve bijdrage aan die
kwaliteit kunnen leveren?
Antwoord
Het Ministerie van EZK werkt samen met de Ministeries van J&V en
Financiën aan een voorstel om het IAK te herzien. In de nieuwe voortgangsrapportage over het programma Inzicht in Kwaliteit wordt op
hoofdlijnen inhoudelijk ingegaan op het OESO-rapport en -aanbevelingen
en een eventuele herziening van het IAK. Deze rapportage wordt begin
2021 aan uw Kamer toegestuurd.
De proportionaliteit van nieuwe regels is de verhouding tussen nut en
noodzaak enerzijds en de gevolgen anderzijds. Het ATR kent als toetspunten de nut en noodzaak van nieuwe regels en de gevolgen voor
regeldruk. Standaard let het ATR bij nieuwe wet- en regelgeving ook op de
aandacht voor de nuloptie en lastenluwe alternatieven, maar alleen in het
kader van regeldruk. De Minister voor Rechtsbescherming is rijksbreed
verantwoordelijk voor de kwaliteit van wetgeving waaronder de onderbouwing van noodzaak en evenredigheid. Het Ministerie van Justitie en
Veiligheid toetst in dit kader de voorstellen voor wetten en amvb’s van alle
ministeries vóórdat deze aan de ministerraad worden voorgelegd, onder
meer aan de Aanwijzingen voor de regelgeving en het IAK. Ook toetst de
Afdeling advisering van de Raad van State voorgenomen wet- en
regelgeving en geeft in haar adviezen ook af en toe commentaar op de
(dis)proportionaliteit van de regels.
Het mandaat van het ATR is minder breed dan dat van de Regulatory
Scrutiny Board (opvolger van de Impact Assessment Board). Het ATR let
alleen op regeldrukaspecten en heeft niet de bevoegdheid zoals de RSB
om concept wetten of regelingen terug te sturen als de onderbouwing
daarvan tekort schiet. Het ATR kan echter wel adviseren om een voorstel
niet in te dienen. Het ATR adviseert ook eerder in het proces (ten tijde van
de internetconsultatie) en gewoonlijk wordt met de in dat stadium
gemaakte opmerkingen van het ATR al rekening gehouden. Daarnaast let
ik vanuit mijn Rijksbrede verantwoordelijkheid voor regeldruk op wat er
met adviezen van het ATR is gedaan in de aanloop naar de behandeling
van voorstellen in de ministerraad. Het Nederlandse staatsbestel is zo
ingericht dat adviesorganen adviseren en dat het aan de politiek is om die
adviezen te wegen en in de besluitvorming te betrekken.
Het kabinet overweegt momenteel niet om het IAK en alle achterliggende
toetsen gebundeld openbaar te maken net als de Impact Assessment van
de Europese Commissie. Het resultaat van de toepassing van het IAK en
daarmee ook van de uitgevoerde toetsen in het IAK dient te worden
verwerkt in de toelichting bij wet- en regelgeving. Over uitkomsten van de
voorbereiding van wet- en regelgeving wordt zodoende inzicht verschaft.
Niettemin is de toelichting een document op hoofdlijnen en liggen daar
vaak informatiebronnen onder.
Het parlement kan ook nu al een belangrijke rol spelen door te kijken of in
voorstellen een adequaat antwoord is gegeven op de IAK-vragen en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

8

verplichte kwaliteitseisen/toetsen. Daarnaast ligt er momenteel een
voorstel van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) bij de vaste
Kamercommissie van Financiën. Dit voorstel betrekt de Kamer bij de
controle op de verplichting die volgt uit de Comptabiliteitswet, om bij elk
beleids- en wetgevingsvoorstel aspecten als doelstellingen, doelmatigheid, doeltreffendheid, de gekozen beleidsinstrumenten en waar
mogelijk de financiële gevolgen toe te lichten.
Ook wordt bekeken wat de mogelijkheden zijn – in navolging op de
aanbevelingen van de OESO – hoe het toezicht op de naleving van het IAK
kan worden georganiseerd. Besluitvorming hierover wordt, gezien de
impact hiervan op beleidsvorming en wetgevingsprocessen, overgelaten
aan het volgende kabinet.
15
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen over de Strategische commissie betere regelgeving bedrijven (commissie-Van Straalen),
die sinds 2018 vier adviezen hebben uitgebracht. Hebben voor deze
adviezen brancheorganisaties knelpunten in regelgeving aangedragen? Zo
ja, welke branches en welke knelpunten? Waarom heeft de commissie-Van
Straalen relatief weinig adviezen uitgebracht? De resultaten van de
commissie-Van Straalen, maar ook de maatwerk-aanpak en de meeste
acties in de departementale actieprogramma’s, zijn gericht op verbetering
van uitvoering en voorlichting. Waarom zijn er maar weinig voorbeelden
van verbetering van regelgeving zelf? Is de indruk van de Staatssecretaris
dat ministeries voldoende gemotiveerd zijn om knelpunten voor ondernemers in wetgeving zelf op te lossen? Is de Staatssecretaris bereid de
commissie-Van Straalen vóór 1 maart 2021 te evalueren?
Antwoord
De Strategische commissie betere regelgeving bedrijven heeft slechts een
beperkt aantal knelpunten van brancheorganisaties ontvangen. Een deel
van de knelpunten had betrekking op het gebied van toezicht (KNS, TLN,
Recron en Bovag). Op dit moment wordt hiervoor aan een advies gewerkt.
Daarnaast zijn er knelpunten aangedragen die zien op
de Wet tegen witwassen en financiering van terrorisme (WWFT). De
knelpunten met betrekking hierop waren afkomstig van de makelaars
(VBO), Adfiz, notarissen en diamantairs. De punten van het WWFT-dossier
zijn besproken met de relevante dossierhouders. Er is geen advies
uitgebracht, maar de signalen zijn wel opgepakt en knelpunten zijn
opgelost.
De commissie heeft in de afgelopen twee jaar vele signalen over
aandachtspunten in bestaande regelgeving beoordeeld. Hiervan zijn meer
dan twintig nader onderzocht en behandeld, vier hebben er tot dusver tot
adviezen geleid. De redenen dat er niet meer adviezen werden afgegeven
zijn onder meer:
• er reeds aan een oplossing van het knelpunt wordt gewerkt door
departementen omdat het via andere instrumenten werd opgebracht;
• concrete mogelijkheden ontbreken voor verbetering van de werkbaarheid op redelijke termijn;
• bij nader inzien onvoldoende grond is voor een advies (incidentele
klachten).
De strategische commissie heeft zich recentelijk reeds over haar eigen
functioneren gebogen en zal met een aantal aanpassingen in de werkmethoden aan optimalisatie werken. In de tussentijd zullen enkel lopende
trajecten worden afgerond en zullen geen nieuwe trajecten worden
opgestart. Hierover wordt u nader geïnformeerd in de voortgangsrapportage die uw Kamer binnenkort ontvangt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

9

Het programma «Betere Regelgeving en Dienstverlening voor Bedrijven»
omvat ook de nodige trajecten ter verbetering of vereenvoudiging van
wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld de vereenvoudiging van de werkkostenregeling, de modernisering van de kleineondernemersregeling, het
vereenvoudigen van de werkgeversverantwoordelijkheden voor loondoorbetaling bij ziekte, het wetsvoorstel modernisering personenvennootschappen, de beoogde vereenvoudiging van de Rijksoctrooiwet en
vereenvoudiging van de Subsidieregeling praktijkleren. Dat er in de
voortgangsrapportages tot nu toe relatief minder voorbeelden zijn
opgenomen van behaalde resultaten van verbetering van wetgeving,
heeft te maken met het feit dat wijziging van wet- en regelgeving
doorgaans meer tijd in beslag neemt dan het oplossen van knelpunten in
de uitvoering of in de informatievoorziening richting ondernemers. Het is
niet mijn indruk dat departementen onvoldoende gemotiveerd zijn om
knelpunten voor ondernemers op te lossen.
16
Uit het overzicht status acties maatwerkaanpakken, bijlage bij de
«Voortgangsrapportage Merkbare betere regelgeving en dienstverlening
voor bedrijven 2018 – 2012», komt naar voren dat de resultaten van de
maatwerkaanpakken Metaal en Winkelambachten voor wat de overheid
betreft vrijwel nihil zijn (het meeste regelen de branches zelf). Wat zijn nu
de daadwerkelijke resultaten van de maatwerkaanpak?
Antwoord
Het beeld dat in het overzicht van de maatwerkaanpakken in de voortgangsrapportage wordt geschetst is een tussenstand en ik deel de mening
niet dat de resultaten voor wat betreft de overheid vrijwel nihil zijn.
Wat betreft de maatwerkaanpak winkelambachten zijn de meeste klachten
inmiddels opgelost zoals de verruiming van de werkkostenregeling,
vereenvoudiging van de subsidie praktijkleren of het toegankelijker en
gebruiksvriendelijker maken van het arboportaal. Daarnaast wordt
gewerkt aan het realiseren van de overeengekomen oplossing zoals een
compliance tool voor de Risico Inventarisatie en Evaluatie in op het
Arboterrein, de verduidelijking van de verplichtingen van de AVG, het
opstellen van een basishygiënecode op het vlak van de voedselhygiëne).
Een aantal van deze trajecten zoals b.v. de basishygiënecode vergt veel
tijd doordat deze zowel ingewikkeld als ingrijpend zijn en daardoor veel
afstemming met zich meebrengen. Dat geldt ook voor de knelpunten
waaraan in het kader van de maatwerkaanpak metaal wordt gewerkt. Het
gaat hier om het opstellen van een stroomschema voor de grenswaarden
van gevaarlijke stoffen, het verduidelijken van de vraag wanneer
machines een conformiteitsprocedure moeten doorlopen in de zin van de
EU-machinerichtlijn en de aangekaarte onduidelijkheden in de sfeer van
de aanbestedingsrichtlijn. Aan de oplossingen voor deze knelpunten
wordt nog gewerkt.
Het is verder zo dat in beide trajecten knelpunten zijn opgebracht waarvan
de oplossing bij nader inzien eerder bij marktpartijen ligt of via overleg
tussen marktpartijen zou moeten worden bewerkstelligd. Dat was bij de
winkelambachten bijvoorbeeld het geval bij de imagoverbetering van het
ambacht teneinde meer BBL-BOL leerlingen te kunnen aantrekken of om
de afspraken tussen verzekeraars en de branches over de vergoedingen
voor haarstukjes en orthopedische schoenen. In de metaal was dit het
geval bij de problematiek rond de reiniging van opslagtanks en de
mastrot.
17
De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris kan aangeven
wat de status is van «One In, One Out» op Europees niveau. Hoe en
wanneer wordt dit uitgerold?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

10

Antwoord
De Commissie heeft eerder aangekondigd in een mededeling te zullen
schetsen hoe en wanneer One In One Out zal worden geïmplementeerd.
De publicatie van de mededeling was aanvankelijk voorzien voor het
voorjaar van 2020 maar is een aantal keer uitgesteld en op dit moment
nog niet verschenen.
18
De leden van de CDA-fractie lezen in het jaarverslag ATR 2019 dat
geconstateerd moet worden dat het ATR in de afgelopen maanden vaker
een negatief advies heeft gegeven dan in de periode daarvoor. Voor wat
betreft de aandacht die ministeries aan regeldruk besteden, is het beeld
niet eenduidig positief. Het percentage positieve adviezen (dictum 1 en 2)
was in 2019 namelijk 10 procentpunt lager dan in 2018. Kan een nadere
analyse worden gedaan om te achterhalen wat hiervan de oorzaak is?
Antwoord
Het ATR heeft aangegeven dat deze daling vermoedelijk een relatie heeft
met de vele regelgeving die voortvloeit uit maatschappelijke akkoorden
(b.v. Energieakkoord) en dat deze voornamelijk in 2019 aan de orde waren.
Deze maatschappelijke akkoorden bestaan vaak uit zeer specifieke
afspraken die minder belastende alternatieven in de weg zitten. In de
eerste helft van 2020 is weer een stijging van het percentage positieve
adviezen te zien.
19
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de onderzoeken
die voortvloeien uit de motie van het lid Wörsdörfer (Kamerstuk
35 000 XIII, nr. 20) over de administratieve verplichtingen in kaart brengen
en de motie van het lid Aartsen (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 25) een
onderzoek naar differentiatie in regelgeving voor mkb’ers. Wat gebeurt er
met de voorstellen in de onderzoeken van SIRA naar het aannemen eerste
werknemer en van Panteia naar differentiatie regelgeving mkb?
Antwoord
Voor het antwoord op het deel inzake Panteia verwijs ik naar mijn
antwoord op de vraag van de VVD.
Wat betreft het Sira-rapport naar het aannemen van de eerste werknemer:
er wordt in samenwerking met de betrokken departementen en instanties
gewerkt aan de in het rapport voorgestelde oplossingen. Zodra ik hier
meer duidelijkheid over heb, zal ik uw Kamer hierover informeren.
20
Uit onderzoek van SIRA blijkt dat het gevolg van de regeldruk en daaruit
voorvloeiende verantwoordelijkheden, aansprakelijkheden en (financiële)
risico’s is dat ondernemers die extra personele capaciteit zoeken, dit
uitstellen, kiezen voor andere constructies zoals het inhuren van een
zelfstandige, of zelfs afhaken. Deze leden vinden dit in het licht van de
huidige tijdsgeest waar de werkloosheid hard oploopt, zeer onwenselijk.
Uit het onderzoek van Panteia blijkt dat van de top 10 meest belastende
regelgeving voor kleine ondernemers maar liefst acht wetten betrekking
hebben op het werkgeverschap. Is de Staatssecretaris bereid samen met
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te onderzoeken of
differentiatie mogelijk is voor kleine ondernemers tot vijf of tienwerknemers van een groot aantal verplichtingen bij het aannemen van
personeel, zoals arbo-gerelateerde zaken? Deelt de Staatssecretaris de
mening dat concrete reductiedoelstellingen nodig zijn voor het verminderen van regeldruk voor kleine werkgevers?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

11

Antwoord
Recent is het onderzoek van Panteia afgerond. Voor de acties in dat kader
zie het antwoord op de vraag van de VVD. Het lijkt me niet wenselijk een
deel van dat onderzoek opnieuw te doen, terwijl ik bezig ben de aanbevelingen van het rapport te bespreken met SZW en waar aan de orde reeds
zaken in werking worden gezet.
De inzet op concrete reductiedoelstellingen voor kleine werkgevers deel ik
niet. Gebleken is dat de reducties van regeldrukkosten vaak niet merkbaar
zijn en de eigenlijke problemen van regeldruk niet zozeer de kosten van
regels, maar de werkbaarheid en de begrijpelijkheid van regels betreffen.
Daarom heeft dit kabinet gekozen zich gericht in te zetten voor merkbare
verbeteringen in regelgeving en dienstverlening voor (kleine) bedrijven/
ondernemers. Op dit moment wordt op diverse onderwerpen gewerkt aan
knelpunten en oplossingen, zoals op het terrein van de ARBO (RI&E),
ziekte (o.m. verzuim-ontzorgverzekering, klantreizen UWV, re-integratie
tweede spoor) en gevaarlijke stoffen (Toolbox werken met gevaarlijke
stoffen). Ook worden diverse punten, voortvloeiend uit het life-event
«aannemen eerste werknemer» aangepakt.
21
De leden van de CDA-fractie zouden graag van de Staatssecretaris
vernemen op welke manier(en) bij de transitieopgave stapeling van
klimaatregelen voor het mkb wordt voorkomen.
Antwoord
Het kabinet heeft mede op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek laten
doen naar de impact van het Klimaatakkoord op het mkb. De resultaten
zijn in juni met de Kamer gedeeld2. De resultaten van het onderzoek zijn
met een grote onzekerheidsmarge omgeven, mede -volgens de onderzoekers – omdat de afspraken nog moeten worden uitgewerkt tot concrete
maatregelen. Het kabinet streeft ernaar om de transitie voor iedereen
werkbaar en uitvoerbaar te laten zijn. Dat sluit goed aan op de uitgangspunten van mijn beleid voor betere regelgeving. Waar de uitwerking van
klimaat- en duurzaamheidsbeleid plaatsvindt via nieuwe concrete wet- en
regelgeving zal het kabinet de effecten voor de regeldruk in kaart brengen.
Er wordt een mkb-toets georganiseerd wanneer de makers van de
regelgevende voorstellen substantiële effecten voor het mkb verwachten.
De uitkomsten daarvan zullen helpen om inzicht te krijgen waar stapeling
van lasten als gevolg van de maatregelen dreigt. De uitkomsten hiervan
zullen worden meegenomen in de uitvoering van het Klimaatakkoord en
onderdeel vormen van voorlichting richting mkb-ondernemers. Voorts
wijs ik op de inspanningen van het kabinet om de dienstverlening van de
rijksoverheid op dit punt te verbeteren, bijvoorbeeld door de in november
gelanceerde centrale informatievoorziening 3 (digitale tool) waarmee
ondernemers die willen verduurzamen op een snelle manier een overzicht
kunnen krijgen van voor hen relevante regelingen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
stukken Deze leden willen de Staatssecretaris hier vragen over stellen.
22
De leden van de D66-fractie delen de ambitie van de Staatssecretaris om
regelgeving tegen het licht te houden en te bezien hoe met minder
regeldruk toch publieke belangen geborgd kunnen blijven, en begrijpen
2
3

Kamerstukken 32 637 en 32 813, nr. 423.
https://rvo.regelhulpenvoorbedrijven.nl/mkbklimaatwerk/#/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

12

tegelijkertijd dat veranderingen in de economie, waaronder de opkomst
van een deeleconomie, vragen om aanvullende regels. Sinds het vorige
algemeen overleg Regeldruk zijn er diverse zorgwekkende studies
uitgekomen over de gevolgen van regeldruk voor onder andere het mkb.
Zo geeft MKB-Nederland aan dat voor 70% van de ondernemers regels en
verplichtingen hen ervan weerhoudt mensen aan te nemen. Deze leden
hebben deze studies en de reacties van de Staatssecretaris op deze
onderzoeken zorgvuldig bestudeerd. Helaas heeft dit de zorgen van deze
leden over de regeldruk niet weggenomen. Zij vragen hoe de stapeling
van regels in de verschillende sectoren beheersbaar kunnen worden
gemaakt. Dit begint wat deze leden betreft met inzicht. Kan de Staatssecretaris op basis van de studies dit jaar een regeldruk «scoreboard»
publiceren en bijhouden die toe- en afnames van regeldruk bijhoudt met
specifieke aandacht voor regeldruk in het mkb?
Antwoord
De onderzoeken waaraan wordt gerefereerd hadden als doel om ervaren
regeldruk van ondernemers in kaart te brengen. Dat is bijvoorbeeld
gedaan met een life-event onderzoek naar het aannemen van een eerste
werknemer, het Panteia onderzoek naar mogelijkheden tot differentiatie
van regelgeving voor mkb-ondernemers en het life-event onderzoek naar
internationaal zakendoen. In dergelijke onderzoeken wordt vooral gekeken
naar de onderliggende oorzaken van knelpunten of irritaties die ondernemers in de praktijk ervaren als gevolg van wet- en regelgeving. Dat kan
variëren van belemmeringen in bestaande regels, procedures bij
toezichthouders en uitvoeringsorganisaties, de informatievoorziening
voor ondernemers of in sommige gevallen de regeldrukkosten. Irritatie of
hinder zijn echter vaak niet objectief te koppelen aan de hoogte van de
kosten. Zo komt het CBS als uitvrager van enquêtes vaak naar voren als
grote veroorzaker van regeldruk, terwijl ze voortdurend werken aan
verlaging van hun regeldruk en relatief gezien nauwelijks bijdragen aan de
totale regeldrukkosten voor bedrijven. Ervaren regeldruk is dus niet
zomaar onder dezelfde noemer te brengen als de regeldrukkosten.
Daarom is een scorebord niet mogelijk.
23
Hoe kijkt de Staatssecretaris naar een «One In, One Out»-beleid voor
regeldrukkosten? Wat is er nodig om hiernaartoe te werken?
Antwoord
Zie het antwoord op de vraag van de VVD-fractie.
24
De leden van de D66-fractie vragen specifiek aandacht voor het beleid
gericht op nieuwe regelgeving (spoor één van het opzet regeldruk beleid).
Uit de voortgangsrapportage blijkt dat het niet altijd lukt om de mkb-toets
uit te voeren en dat MKB-Nederland en Ondernemend Nederland (ONL)
werken aan oplossingen hiervoor. Deze leden vragen de Staatssecretaris
wanneer hiervoor een oplossing wordt verwacht en of er mogelijkheden
zijn om in de tussentijd toch een aangepaste mkb-toets uit te voeren.
Antwoord
Bij de start van de mkb-toets is met MKB-Nederland afgesproken dat de
koepelorganisaties de ondernemers zullen aandragen voor de panelgesprekken van de mkb-toets. In de pilotfase bleek al dat het ad hoc vinden
van bereidwillige en geschikte mkb-ondernemers erg lastig was. Er zijn
inmiddels aanvullende afspraken gemaakt met MKB-Nederland en ONL
om te zorgen dat er voldoende mkb-bedrijven beschikbaar zijn, die vooraf
kenbaar hebben gemaakt een keer aan een panelgesprek van een
mkb-toets te willen deelnemen. Hierdoor zal het vinden van voldoende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

13

paneldeelnemers voor meer generieke wetten of regelingen geen
probleem meer zijn, voor zover de nieuwe wet of regeling substantiële
regeldrukeffecten voor het mkb oplevert.
25
De leden van de D66-fractie zijn verbaasd dat uit de voortgangsrapportage
en evaluatie van ATR blijkt dat de kwaliteit van de beleidsonderbouwing
op gebied van regeldruk afneemt. Daarnaast concludeert de OESO dat het
IAK onvoldoende en vaak te laat wordt toegepast. Deze leden vragen de
Staatssecretaris hoe de kwaliteit op korte termijn verbeterd kan worden.
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op de vraag van de CDA-fractie.
26
Zij vinden het onterecht dat ondernemers die vanuit huis werken verplicht
zijn hun huisadres als vestigingsadres van hun bedrijf openbaar te maken
bij registratie in het register van de Kamer van Koophandel. Ondernemers
krijgen hierdoor te maken met een stroom aan post, telefoontjes en deur
tot deur verkoop van onder andere energieleveranciers en internetaanbieders. Deze leden vragen de Staatssecretaris om in het register van de
Kamer van Koophandel de mogelijkheid op te nemen om het huisadres
niet openbaar te maken.
Antwoord
Ik heb de Kamer geïnformeerd over mijn voornemen om de woonadresgegevens van natuurlijke personen standaard af te schermen (Kamerstuk
34 687). Daarvoor is een wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008
nodig, die momenteel in voorbereiding is. Deze wijziging leidt er niet toe
dat een vestigingsadres wordt afgeschermd, indien dat adres hetzelfde is
als het woonadres van de ondernemer. De openbaarheid van de plaats
van vestiging van een ondernemer bevordert de rechtszekerheid van
derden in het economisch verkeer. Die rechtszekerheid is een van de
primaire doelstellingen van het handelsregister en moet in deze gevallen
boven het belang van de individuele ondernemer gaan. Ondernemers
kunnen via de Non-mailing-indicator (NMI) aangeven dat ze niet benaderd
willen worden voor ongevraagde direct marketing per post of middels
huis-aan-huis bezoeken. KVK draagt er zorg voor dat deze indicator altijd
met gegevens wordt meegeleverd. Wanneer de NMI niet wordt gerespecteerd, moet de ondernemer daarover eerst contact zoeken met de
verspreider van direct marketing. Leidt dat niet tot een oplossing, dan kan
een klacht worden ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt en/of
de Autoriteit Persoonsgegevens. Om overlast door ongewenste marketing
verder te voorkomen heb ik een aantal maatregelen genomen. Op dit
moment ligt de Wijziging van de Telecommunicatiewet voor in de Tweede
Kamer in verband met het invoeren van een opt-in-systeem (alleen na
toestemming vooraf mogen mensen benaderd worden met telemarketing). Dit heeft ook betrekking op natuurlijke personen, waaronder
ondernemers zonder rechtspersoonlijkheid (vof, eenmanszaak, maatschap
en commanditaire vennootschap). De wetswijziging moet een einde
maken aan irritatie gerelateerd aan telemarketing. Daarnaast heeft uw
Kamer ingestemd met het in de wet opnemen van een voorbehoud t.a.v.
het databankenrecht dat voor de KVK geldt op het Handelsregister. Dit
stelt de KVK in staat om bepaalde beperkingen op te leggen aan afnemers
van data uit het Handelsregister zodat overlast kan worden voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

14

Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
27
De leden van de SGP-fractie maken zich zorgen over de ontwikkeling van
de regeldruk. De focus van de Staatssecretaris is gericht op merkbare
verlaging van de regeldruk. Er zijn stappen gezet, maar veel ondernemers
merken er nog weinig van. Tegelijkertijd leert onderzoek van SIRA dat de
regeldruk in kwantitatief opzicht fors is toegenomen. Deze leden horen
graag hoe de Staatssecretaris deze toename waardeert.
Antwoord
Mijn ministerie heeft van MKB-Nederland een samenvatting van het
onderzoek ontvangen. SIRA heeft de door hen genoemde cijfers echter
niet ter afstemming voorgelegd aan EZK, ATR of de overige departementen en bij navraag ook de gebruikte bestanden niet willen delen.
Daarom kunnen de cijfers niet getoetst worden. Het betreft echter een
signaal dat ik serieus neem, maar waar kanttekeningen bij te plaatsen zijn.
Zo houden we de kosten van nieuwe regels in de gaten. Daar let het ATR
als toezichthouder op en dat gebeurt goed en zorgvuldig zoals uit de
recente evaluatie is gebleken. ATR neemt in haar jaarverslagen globale
overzichten op met een inschatting van de jaarlijkse regeldrukontwikkeling. ATR doet dit naar aanleiding van de conceptregelingen die in een
jaar aan ATR zijn voorgelegd. De cijfers over 2019 waren voor mij reden
tot zorg en ik heb deze cijfers vervolgens nader laten analyseren. Hieruit
bleek dat een groot deel van de door ATR gemeten regeldruktoename in
2019 het gevolg is van EU-implementaties (75% van de eenmalige en 54%
van de structurele regeldrukkosten). Deze kosten zijn grotendeels te
herleiden tot slechts één regeling, namelijk de wijziging van het Bouwbesluit 2012 in verband met de eis om bijna energie neutrale gebouwen
(BENG) te bouwen en de herziening van de richtlijn energieprestatie
gebouwen.
28
Zij willen graag wijzen op de recent aangenomen gewijzigde motie van de
leden Stoffer en Van Haga (Kamerstuk 35 570 XIII, nr. 71) waarin aangedrongen wordt op het hanteren van tenminste een nullijn voor de
ontwikkeling van de regeldruk. Deze leden horen graag op welke wijze de
Staatssecretaris deze motie gaat uitvoeren. Betrekt de Staatssecretaris het
mkb bij het opstellen van duidelijke doelstellingen en kaders voor de
aanpak van de regeldruk? Is de Staatssecretaris bereid ervoor te zorgen
dat de aanpak van de regeldruk opnieuw gekoppeld wordt aan de
begrotingscyclus?
Antwoord
Ik heb in mijn reactie op de gewijzigde motie van de leden Stoffer en Van
Haga over het invoeren van een kwantitatieve doelstelling in de vorm van
een nullijn aangegeven dat ik hierop per brief zou reageren. Nog dit jaar
ontvangt u de laatste voortgangsrapportage van dit kabinet over het
programma «Betere Regelgeving en Dienstverlening voor Bedrijven».
Hierin zal ik ingaan op de uitvoerbaarheid van deze motie.
Het koppelen van een kwantitatieve reductiedoelstelling aan de begrotingscyclus heeft zich in het verleden niet aantoonbaar bewezen als een
goed instrument om regeldruk merkbaar aan te pakken. Deze systematiek
die – toen het onderwerp regeldruk onder de verantwoordelijkheid van het
Ministerie van Financiën viel – in de opeenvolgende kabinetten
Balkenende is toegepast, had voornamelijk als doel om bij departementen
een systematische rapportage over regeldruk te stimuleren. In die periode
werd gewerkt met departementale reductiedoelstellingen en daarbij ging
het vooral om tot een structurele verantwoordingsprocedure te komen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

15

waarbij departementen beter inzage gaven in de door hen veroorzaakte
regeldrukkosten en de eventueel behaalde reducties. Het koppelen van
een kwantitatieve doelstelling aan de begrotingscyclus diende echter niet
als instrument om departementen te sanctioneren bij niet behaalde
reducties en bleek ook geen garantie voor het behalen van gestelde
kwantitatieve reductiedoelstellingen. In de latere kabinetten Rutte was
geen sprake van een koppeling aan de begrotingscyclus en zijn reductiedoelstellingen wel behaald. De keuze hoe de aanpak van de regeldruk
voor de komende jaren wordt vormgegeven, inclusief de keuze deze
eventueel te koppelen aan de begrotingscyclus, is aan een nieuw Kabinet.
29
De leden van de SGP-fractie constateren dat de OESO heeft aangegeven
dat het IAK onvoldoende en vaak te laat wordt toegepast. Op het gebied
van analyse en toetsing van voorgenomen regelgeving scoort Nederland
laag ten opzichte van andere OESO-landen. Deze leden horen graag of en
hoe de Staatssecretaris er voor gaat zorgen dat het IAK eerder en beter
wordt toegepast.
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op de vraag van de CDA-fractie.
30
De leden van de SGP-fractie horen graag bij welke voorstellen na 1 april
2020 een mkb-toets is uitgevoerd. Deze leden ontvangen voor de
uitgevoerde mkb-toetsen graag een overzicht van de geconstateerde
knelpunten en op welke manier de betreffende ministeries hiermee
omgegaan zijn. Vanuit het bedrijfsleven komt het signaal dat er weinig
gebeurt met de uitkomst van de mkb-toetsen. Kan de Staatssecretaris
aangeven in hoeverre de uitkomst van mkb-toetsen wordt opgepakt? Hoe
ziet zij hierop toe? Is de Staatssecretaris bereid ervoor te zorgen dat de
integrale mkb-toets bij elk voorstel voor nieuwe regelgeving meegestuurd
wordt naar de Kamer?
Antwoord
Bij de volgende wetsvoorstellen is een mkb-toets uitgevoerd: Wet
collectieve warmtevoorziening; Lagere regelgeving loonwaardebepaling;
Waarschuwingsregister Zorg & Welzijn; Wet implementatie EU-richtlijn
hernieuwbare energie en garanties van oorsprong; AmvB Wet Toetreding
Zorgaanbieders; Ministeriële Regeling Baangerelateerde InvesteringsKorting; Wijziging Regeling energieprestatie gebouwen; Vernieuwd
vergunningenstelsel voor bedrijven die een kenteken mogen uitgeven.
Ten aanzien van het signaal vanuit het bedrijfsleven kan ik melden dat de
verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de mkb-toets en het
betrekken van de resultaten daarvan in het wetgevingsproces ligt bij de
vakdepartementen. Maar mijn ministerie houdt wel de vinger aan de pols.
Op basis van de verslagen van de panelbijeenkomsten kan geconcludeerd
worden dat de sessies gewoonlijk door zowel de mkb-bedrijven als de
beleidsambtenaren nuttig wordt gevonden. In hoeverre de uitkomsten van
die bijeenkomsten aan het begin van het wetgevingsproces invloed
hebben gehad op het eindresultaat is soms lastig vast te stellen, omdat er
ook andere belangen en toetsen een rol spelen. Inmiddels is duidelijk
geworden op basis van de verslagen en de Toelichtingen bij de eerste
wetten en regelingen met een mkb-toets dat in een meerderheid van de
gevallen de mkb-toets in meer of mindere mate invloed heeft gehad. Tot
nu toe hebben drie toetsen mede bijgedragen aan het intrekken van
voorgenomen regelgeving of het heroverwegen van de voorgenomen
maatregelen. Het voorstel voor een wettelijk minimumtarief voor zzp’ers
is hier een voorbeeld van.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

16

Op dit moment bestaat al de verplichting om in de Toelichting van wetten
en regelingen op hoofdlijnen in te gaan op de uitkomsten van de toets en
wat daarmee is gedaan. Het volledige verslag van het panelgesprek wordt
verstuurd naar de ATR, dat werkbaarheid voor bedrijven als een standaard
toetspunt hanteert, en naar MKB-Nederland, ONL en mijn ministerie om
de vinger aan de pols te houden. Met de deelnemers van de panelgesprekken is afgesproken dat het verslag vertrouwelijk is en om die reden
niet openbaar wordt.
31
De leden van de SGP-fractie ontvingen het signaal dat veel aanbevelingen
van de Strategische commissie betere regelgeving bedrijven niet of
onvoldoende worden overgenomen. Hoe waardeert de Staatssecretaris
dit? Op welke wijze ziet zij toe op uitvoering van de aanbevelingen van
deze commissie? Deze leden hebben begrepen dat knelpunten die al
onderdeel zijn van een maatwerkaanpak door de commissie betere
regelgeving niet opgepakt mogen worden, terwijl in de maatwerkaanpak
knelpunten die vragen om wijziging van regelgeving buiten beschouwing
gelaten worden. Deze leden horen graag hoe de Staatssecretaris deze
gang van zaken beoordeelt en hoe zij gaat voorkomen dat knelpunten
genegeerd worden.
Antwoord
Adviezen van de Strategische commissie betere regelgeving bedrijven
worden overwegend goed uitgevoerd. Dit komt voort uit de benadering
waarbij gezocht wordt naar een verbetering voor ondernemers die ook op
korte termijn uitvoerbaar en werkbaar is voor de regelgevers of
uitvoerders.
Nadat een advies is uitgebracht wordt op geregelde basis gevraagd welke
ontwikkelingen of vorderingen hebben plaatsgevonden in de uitvoering.
In de slotrapportage regeldruk die ik u later deze maand zal doen
toekomen wordt uitgebreid ingegaan op de wijze waarop invulling is
gegeven aan de adviezen inzake de Risico Inventarisatie en Evaluatie op
Arbo gebied en op het advies inzake de reductie van enquêtelasten van
het CBS.
De Strategische commissie heeft voor focus op generieke knelpunten
gekozen om dubbel werk te vermijden omdat er reeds een
Maatwerkaanpak is voor sectorale knelpunten. In alle instrumenten (ook
de Maatwerkaanpak) worden die knelpunten opgepakt die als onduidelijke
of onnodige regelgeving kunnen worden gekenmerkt. Bij het zoeken naar
oplossingen blijkt dan of wijziging van regelgeving wenselijk of mogelijk
is ofwel het probleem veel meer zit in de verduidelijking of vergemakkelijking van de bestaande verplichtingen. De stellingname dat knelpunten
die om wijziging van de regelgeving vragen in de maatwerkaanpak buiten
beschouwing worden gelaten, is onjuist. Zo zijn n.a.v. de maatwerkaanpak
winkelambachten de werkkostenregeling en de wetgeving subsidie
praktijkleren aangepast.
32
De leden van de SGP-fractie vragen graag aandacht voor het goede werk
van het ATR en de aanbevelingen in de uitgevoerde evaluatie door
Berenschot. Deze leden ontvangen graag de reactie van de Staatssecretaris op de onderscheiden aanbevelingen. Gaat de Staatssecretaris zorgen
voor betere verantwoording van het al dan niet opvolgen van
ATR-adviespunten, en voor advisering door het ATR in de
pre-consultatiefase? Deelt de Staatssecretaris de mening dat naast
verlenging van het mandaat voor het ATR, ook verbreding van het
mandaat nodig is ten behoeve van advisering over de aanpak van
bestaande regeldruk en van advisering voor de Kamer en decentrale
overheden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

17

Antwoord
Naar aanleiding van de evaluatie van ATR zijn de aanbevelingen in
interdepartementaal verband onder de aandacht gebracht. Inzake de
aanbeveling van adviespunten zal EZK toezien op implementatie. Ten
aanzien van de verlenging en verbreding van het mandaat van ATR: zie
het eerste deel van mijn antwoord op vraag 12 van de CDA-fractie.
33
De leden van de SGP-fractie constateren dat in het onderzoek life-event
«In dienst nemen 1e werknemer» niet verder gekeken is naar knelpunten
waarvoor aanpassing van wet- en regelgeving nodig is. Deze leden willen
erop wijzen dat de Commissie Regulering van Werk heeft geadviseerd om
een brede inventarisatie te maken van de wettelijke verplichtingen
waarmee werkgevers te maken krijgen bij het aannemen van werknemers,
en te bezien welke regels en verantwoordelijkheden echt noodzakelijk zijn
en in hoeverre het werkgeverschap door het verminderen of anders
beleggen van verantwoordelijkheden lichter gemaakt kan worden. Op
welke wijze wordt dit opgepakt en krijgt dit een vervolg? Hoe waardeert
de Staatssecretaris het voorstel van MKB-Nederland om voor specifiek het
domein van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een reductiedoelstelling
van 25% in te voeren?
Antwoord
Op basis van de inventarisatie van knelpunten in het kader van het
onderzoek naar het in dienst nemen van de eerste werknemer, is besloten
dat vooral wordt gewerkt aan oplossingen die op korte termijn verlichting
en verbetering kunnen geven. Het gaat hier dan met name om knelpunten
op het gebied van communicatie en dienstverlening. Knelpunten die
fundamenteler van aard zijn en de vastgelegde verantwoordelijkheden
van werkgevers raken vergen een bredere afweging dan alleen regeldruk
en worden in het licht van een bredere analyse van het arbeidsmarktbeleid bezien in het kader van de voorstellen van de commissie Borstlap.
Ik ben geen voorstander om opnieuw met algemene reductiedoelstellingen te gaan werken, ook niet voor een meer afgebakend terrein.
Dergelijke doelstellingen hebben in het verleden niet geleid tot een
merkbare regeldrukvermindering omdat de focus lag op punten waarbij
mogelijk een reductie kon worden geboekt zonder in ogenschouw te
nemen of er daadwerkelijk sprake was van een ervaren knelpunt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 515, nr. 451

18