Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

8
Vragen van het lid Kwint (SP) aan de Ministers van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap, van Economische Zaken en Klimaat en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over diverse berichten aangaande ontslagen bij poppodia en
andere culturele instellingen (ingezonden 13 juli 2020).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap), mede namens de Staatssecretaris van Economische Zaken en
Klimaat en de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
15 september 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 3678.
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht «Poppodium Paradiso zet kwart van
personeel op straat» en soortgelijke berichten over ondermeer poppodia 013,
AFAS Live, Ziggo Dome en De Neushoorn?1 2 3 4
Antwoord 1
Ik ben op de hoogte van deze berichten.
Vraag 2
Deelt u de analyse van poppodium Paradiso dat er pas structureel uitzicht is
op een levensvatbare popsector wanneer regelingen zoals de NOW beschikbaar zijn? Op welke wijze bent u bereid het steunpakket voort te zetten en
ontslagen zoveel mogelijk te voorkomen?

1

Parool, 1 juli 2020, «Poppodium Paradiso zet kwart van personeel op straat», https://
www.parool.nl/amsterdam/poppodium-paradiso-zet-kwart-van-personeel-op-straat~b6ea40fd/
Brabants Dagblad, 23 juni 2020, «Poppodium 013 slankt af en ontslaat tien mensen», https://
www.bd.nl/tilburg-e-o/poppodium-013-slankt-af-en-ontslaat-tien-mensen~ae74e1e1/
3
Parool, 10 juli 2020, «Slag in concertland: Ziggo Dome en Afas Live ontslaan een derde van het
personeel», https://www.parool.nl/amsterdam/slag-in-concertland-ziggo-dome-en-afas-liveontslaan-een-derde-van-het-personeel~b482a9f6/
4
Suksawat, 6 juli 2020, «Twee ton subsidie niet voldoende voor Neushoorn; een derde van het
personeel moet weg», https://www.suksawat.nl/twee-ton-subsidie-niet-voldoende-voorneushoorn-een-derde-van-het-personeel-moet-weg/
2

ah-tk-20202021-8
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Poppodia en andere ondernemingen uit de evenementensector zullen minder
inkomsten genieten zo lang de contact-beperkende maatregelen gelden. Het
is nu nog niet duidelijk wanneer de contact-beperkende maatregelen verder
kunnen worden afgeschaald, dan wel definitief worden opgeheven.
Om werkgevers zo veel mogelijk in staat te stellen deze onzekere tijd te
overbruggen heeft het kabinet meerdere steunmaatregelen ingevoerd,
waaronder de NOW I en II. Deze noodmaatregelen zijn bedoeld ter overbrugging en zijn per definitie tijdelijk van aard. Poppodia konden tot 31 augustus
een aanvraag indienen voor de tweede tranche NOW.
Het zou goed kunnen dat een werkgever gezien specifieke omstandigheden er
toe besluit om over te gaan op herstructurering. Dit is een keuze aan de
werkgever zelf, maar zal wel gevolgen hebben voor de uiteindelijke hoogte
van de NOW-uitkering. De NOW is namelijk enkel gericht op het op peil
houden van de loonsom, wanneer de loonsom niet op peil wordt gehouden,
zal de NOW-subsidie ook evenredig lager worden vastgesteld.
Wat betreft de voortzetting van de noodsteun heeft het kabinet in de
Kamerbrief van 28 augustus jl. aangekondigd dat zij de NOW, Tozo en TVL
zullen continueren met negen maanden. Deze regelingen worden richting de
zomer in fases verantwoord, aangescherpt en specifieker gericht, met meer
ruimte voor herstructurering als die nodig is. Voor de TVL wordt het
maximale subsidiebedrag verhoogd en wordt in 2021 de regeling verder
aangescherpt naar de bedrijven die de steun het hardst nodig hebben. Naast
deze drie instrumenten, blijven de maatregelen die ondernemers van
liquiditeit kunnen voorzien, beschikbaar. Daarnaast ondersteunt het kabinet
aanpassing waar nodig. Met meer dan € 1 miljard aan extra middelen krijgen
sociale partners, gemeenten, uitvoeringsorganisaties en scholen de ruimte
om mensen van wie werk onder druk staat of die hun rekeningen niet meer
kunnen betalen perspectief te bieden. Hiervoor zet het kabinet in op goede
begeleiding van werk(loosheid)naar werk, (om)scholing en ontwikkeling, het
tegengaan van armoede en problematische schulden, het aanpakken van
jeugdwerkloosheid en het beschermen van kwetsbare groepen op de
arbeidsmarkt.
Vraag 3
Hoeveel podia, schouwburgen en theaters hebben naar uw weten reeds
ontslagrondes aangekondigd? Hoeveel freelancers en mensen in vaste dienst
zijn al hun werkzaamheden kwijtgeraakt? Bent u bereid om indien nodig
regelingen als de TOZO en de TVL voort te zetten zolang deze sector nog te
maken heeft met door de overheid opgelegde beperkende maatregelen?
Antwoord 3
Op dit moment is er nog geen compleet beeld van de economische gevolgen
voor culturele instellingen, waaronder podia, schouwburgen en theaters. Voor
het einde van dit jaar rondt de Boekmanstichting een onderzoek af naar de
economische gevolgen voor culturele instellingen. Daarnaast onderzoekt het
CBS de economische gevolgen voor zelfstandigen. Het CBS verwacht dit
najaar dit onderzoek af te ronden.
Zie voor een antwoord op uw vraag over de voortzetting van de noodsteun
de beantwoording bij vraag 2.
Vraag 4
Op welke manier bent u voornemens om uw toezegging waar te maken dat
er genoeg mogelijkheden zijn deze zomer om te voorkomen dat noodlijdende
instellingen, zoals poppodia, failliet gaan? Deelt u de analyse dat faillissementen door een tijdelijke noodsituatie als corona kapitaalvernietiging zouden zijn
in een branche die de afgelopen jaren alleen maar gegroeid is en dat er geen
enkele reden is om aan te nemen dat er na de coronacrisis minder vraag zou
zijn naar cultuur?
Antwoord 4
Zoals ik heb aangegeven in het debat van 29 juni jl. wil ik faillissementen
zoveel mogelijk zien te voorkomen. Tegelijkertijd moeten we realistisch
blijven. In geen enkele sector kunnen we iedere organisatie of onderneming
redden. Ook na deze coronacrisis is het zaak om een culturele sector te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

hebben die nog kwaliteit in zich heeft en die veerkrachtig is. Dat zie ik als een
gezamenlijk opgave. Zie ook het antwoord op vraag 5 voor de gezamenlijke
inzet.
Vraag 5
Kunt u een overzicht geven van de ondersteuningsmaatregelen waar
poppodia, theaters en schouwburgen net als festivals nu een beroep op
kunnen doen? Gebeurt dit naar uw inschatting voldoende? Zijn deze
regelingen toereikend voor het voortbestaan van deze pijlers van onze
culturele infrastructuur?
Antwoord 5
Poppodia, theaters en schouwburgen vallende onder de SBI-code 90.04.1
kunnen aanspraak maken op de Tegemoetkoming Vaste Lasten MKB (TVL), en
hiervoor de TOGS, mits zij aan de overige gestelde voorwaarden voldoen. De
TVL-regeling is bedoeld als ondersteuning in de vaste lasten voor de periode
van juni t/m september 2020. Zoals aangegeven in de beantwoording bij
vraag 2, heeft het kabinet op 28 augustus jl. aangekondigd deze regeling met
negen maanden5 te verlengen6.
Op 2 september 2020 waren er in de TVL binnen de SBI-code 90.04.1, 70
aanvragen ingediend. Hiervan zijn 65 toegekend, en 2 zijn nog in behandeling. Het bedrag dat is toegekend is € 2,1 mln. Voor de TOGS-regeling zijn
binnen deze SBI-code 159 aanvragen ingediend en toegekend, waarmee een
bedrag is gemoeid van € 636.000.
Daarnaast hebben de 77 door OCW gesubsidieerde instellingen en circa 200
instellingen en festivals die meerjarig gesubsidieerd worden vanuit de zes
Rijkscultuurfondsen inmiddels hun aanvullende subsidie ontvangen. Het gaat
in totaal om € 153 miljoen. Van de € 153 miljoen is er € 3.528.500 naar de
festivals in de Basisinfrastructuur gegaan.
Podia die aanvullende ondersteuning krijgen van de gemeente en/of
provincie, komen in aanmerking voor subsidie van het Fonds Podiumkunsten
als zij in 2017 of 2018 SRP-subsidie kregen of in 2018 behoorden tot de
nationale poppodia zoals door de eigen branchevereniging VNPF aangegeven. Van de 112 aanvragers die een beroep op het fonds hebben gedaan, zijn
er 96 aanvragers gehonoreerd voor een totaalbedrag van € 23.571.744.
Gemeenten ontvangen via het gemeentefonds een voorschot op de compensatie van door Corona opgelopen schade van € 60 miljoen. Deze middelen
zijn bedoeld voor de ondersteuning van de lokale en regionale culturele
infrastructuur, waaronder (pop)podia. BZK en VNG zijn nog in overleg over de
compensatie voor gemeenten voor 2020 in zijn geheel. Daarnaast hebben
veel gemeenten en provincies regionale steunpakketten ontwikkeld, waar
podia ook een beroep op kunnen doen.
Eerder heb ik signalen gekregen dat cultureel ondernemers moeilijk terecht
kunnen in de bancaire wereld. Dat is ook een van de redenen dat ik € 30
miljoen investeer voor leenfaciliteiten op maat gemaakt voor deze sector bij
Cultuur + Ondernemen.
Naast deze financiële ondersteuning, ontwikkelt de Raad voor Cultuur, samen
met de sector, een aantal toekomstscenario’s. De uitkomsten worden direct
gedeeld zodat elk podium, groot en klein, hier gebruik van kan maken.
Daarnaast wordt er voor grote theaters zoals bijvoorbeeld Carré, onder
andere met behulp van een bijdrage van OCW, via het Topconsortium voor
Kennis en Innovatie gewerkt aan een fieldlab-aanpak. In het fieldlab worden
bouwstenen ontwikkeld voor protocollen. Zodat er op basis een gevalideerde
aanpak en wetenschappelijk onderzoek kan worden gekeken wat er kan. Deze
bouwstenen zijn te gebruiken door alle podia.
Vraag 6
Deelt u de opvatting van enkele poppodia dat wanneer zij pas in september
iets horen over de eventuele mogelijkheden voor programmering de rest van
het jaar, zij op geen enkele manier kunnen anticiperen op een verdienmodel
in hun programmering tot 2021? Hoe verwacht u dat podia nu kosten gaan
maken voor promotie en personeel wanneer zij niet weten voor hoeveel

5
6

Kamerstuk 35 420, nr. 105
Kamerstuk 35 420, nr. 105

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

mensen de programma’s die zij nu boeken later in dit jaar kunnen worden
uitgevoerd?
Antwoord 6
Ik vind dat de innovatieve kracht van de sector in gezamenlijkheid gestimuleerd moet worden, waarbij voorop staat dat de sector zichzelf heruitvindt en
ontwikkelt. De Raad voor Cultuur ondersteunt de gehele sector daarbij,
gesubsidieerd en ongesubsidieerd, door de ontwikkeling van verschillende
toekomstscenario’s. De uitkomsten worden met elkaar onderzocht in een
fieldlab-aanpak. Die werkmethode wordt nu ook toegepast in de fieldlabs
voor de evenementen onder leiding van de topsector Creatieve Industrie.
Gedurende het proces zal er voortdurend kennis en ervaring worden gedeeld
met heel de sector, zodat de sector meteen aan de slag kan. De Raad voor
Cultuur zal in het najaar een advies publiceren over hoe de sector meer
wendbaar en weerbaar kan worden.
Vraag 7
Deelt u de vrees van podia dat zij aangeklaagd kunnen worden voor
contractbreuk en alsnog de complete gages aan artiesten moeten betalen,
wanneer zij optredens op anderhalve meter moeten organiseren of vanwege
de kosten in zijn geheel moeten afgelasten?
Antwoord 7
Voor veel ondernemers zijn dit zware tijden, ook voor cultureel ondernemers.
In de gesprekken die ik heb gevoerd, hoor ik terug dat men zoveel mogelijk
probeert om samen tot een oplossing te komen.
Vraag 8
Bent u bereid om met podia, festivals, theaters en schouwburgen en hun
vertegenwoordigers ook gedurende de zomer in gesprek te blijven, zodat
eventuele mogelijkheden verkend kunnen worden en zij niet hoeven te
wachten tot september voor meer duidelijkheid?
Antwoord 8
Deze zomer ben ik in contact gebleven met de culturele en creatieve sector,
dus ook met de vertegenwoordigers van de podia, festivals, theaters en
schouwburgen. Ik heb de Raad voor Cultuur gevraagd om mij te adviseren op
het wendbaar en weerbaar(der) maken van de culturele sector. Tot slot ben ik
samen met onder andere mijn collega van EZK betrokken bij de fieldlabs voor
evenementen die wordt opgezet samen met de sector. Hier ontstaan
bouwstenen die voor alle podia beschikbaar zijn.
Vraag 9
Welke aanvullende mogelijkheden ziet u om in samenspraak met andere
overheden te voorkomen dat er een kaalslag plaatsvindt in de infrastructuur
van oefenruimtes, podia en festivals? Welke instellingen hebben reeds met
succes een beroep gedaan op extra ondersteuning? Wat is het perspectief
voor podia, festivals, schouwburgen en theaters wanneer lagere overheden
niet bereid zijn of niet in staat zijn om een bijdrage te leveren?
Antwoord 9
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 5.
Vraag 10
Deelt u de inschatting van poppodia en festivals dat zelfs wanneer de
beperkende maatregelen worden opgeheven, zij vanwege het vaak internationale karakter van de optredende artiesten, nog langere tijd te maken zullen
hebben met het naijleffect van deze crisis? Bent u bereid ze ook hierin bij te
staan?
Antwoord 10
Ondernemingen en organisaties met een internationaal karakter hebben niet
alleen te maken met de regelgeving van het land waarin zij gevestigd zijn,
maar ook van die met het land waarmee zij handelen. Dit is voor de culturele
en creatieve sector niet anders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

Vraag 11
Wat is de stand van zaken van uw eerder toegezegde overleg met de
verzekeringsbranche over onder meer de pandemiedekking voor festivals en
podia?
Antwoord 11
Onder leiding van het Verbond van Verzekeraars zijn er nu gesprekken
gaande met de evenementbranche, de verzekeraars en verzekeringsadviseurs,
en de ministeries van EZK, Financiën en mijn ministerie om zicht te krijgen op
de knelpunten en oplossingsrichtingen te verkennen.
Vraag 12
Deelt u de zorgen dat instellingen terughoudend zijn met het aangaan van
extra financiële verplichtingen in deze crisis en dat dit weleens kan betekenen
dat zij geen gebruik maken van een leenfaciliteit zoals die bijvoorbeeld
beschikbaar is bij Cultuur+Ondernemen, zolang zij geen perspectief hebben
op het terugkeren van een verdienmodel?
Antwoord 12
Met een brede groep vertegenwoordigers uit de sector, waaronder de
Vereniging Vrije Theater Producenten, heb ik overleg gehad over het
leeninstrument. De leenfaciliteit van Cultuur + Ondernemen is bedoeld voor
ondernemingen in de culturele en creatieve sector die onvoldoende gebruik
kunnen maken van de generieke maatregelen en niet in aanmerking komen
voor de aanvullende subsidie voor producerende instellingen, de opengestelde Monumenten Lening of investeringen in de vitale regionale infrastructuur. De cultuursector is immers groter dan alleen het gesubsidieerde deel.
Deze instellingen worden hiermee in staat gesteld om publieksgerichte
producties, programma’s, tentoonstellingen of projecten te ontwikkelen. De
inkomsten van deze activiteiten moeten voldoende zijn om naar verwachting
de kosten van de lening te dekken. Zo kan de lening bijdragen aan (de
heropbouw van) een gezonde exploitatie.
Ik volg het gebruik van deze lening, waarvan de aanvragen sinds 29 juni
mogelijk zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5