Donner
Mevrouw Vos (PvdA): Ik wil nog even reageren op de
opmerking van de minister naar aanleiding van een
vraag van de heer Van der Ham. De economische situatie
werkt natuurlijk twee kanten op. Als wij nu zouden
besluiten om de markt dicht te houden omdat er dan
banen bij TNT verloren zouden gaan, dan geldt dat
natuurlijk ook voor die twee andere bedrijven. De
minister is niet ingegaan op mijn vraag in eerste termijn
over TNT. Dat snap ik ook wel. Maar ik verzoek de
minister om bij al die overwegingen ook rekening te
houden met beide bedrijven. Is de minister daartoe
bereid?
Minister Donner: Ik dacht dat juist daarom deze brief
ook gestuurd was. Wij hebben die gestuurd omdat wij
inderdaad proberen om zo goed mogelijk rekening te
houden met alle belangen die hier in het geding zijn,
mede gelet op de tijden waarin wij leven.
Mevrouw Vos (PvdA): Dat geldt dus voor alle bedrijven
die hierbij in het geding zijn?
Minister Donner: Jazeker.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Hiermee zijn wij gekomen aan het eind
van het spoeddebat over de liberalisatie van de postwet.
De stemmingen over de ingediende moties vinden
volgende week dinsdag plaats.
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Tijdelijke regels voor experimenten met een gebiedsgerichte bestemmingsheffing ten behoeve van aanvullende activiteiten
van samenwerkende ondernemers mede in het
publiek belang (Experimentenwet BGV-zones)
(31430).
(Zie vergadering van 24 september 2008.)
De voorzitter: Het betreft hier een afronding, namelijk
de re- en dupliek van het debat over dit wetsvoorstel. De
spreektijd bedraagt een derde van die in eerste termijn.
Het woord is aan mevrouw Blanksma-van den Heuvel.
De algemene beraadslaging wordt hervat.
©
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): In eerste
termijn heb ik namens mijn fractie heel duidelijk
aangegeven, de Experimentenwet BGV-zones te
omarmen. Een langgekoesterde wens van ondernemers
en gemeenten om gezamenlijk te investeren in een
aantrekkelijkere en veiligere bedrijfsomgeving kan
uiteraard op de steun van mijn fractie rekenen. Het
betreft hier een experimentenwet die tot 2015 zal gaan
lopen. Wij zijn van mening dat een experiment de kans
moet krijgen om te slagen. Te veel drempels opwerpen
kan dat blokkeren. In 2013 ontvangen wij een evaluatie.
In eerste termijn hebben wij duidelijk aangegeven, naast
een kwalitatieve evaluatie ook op een aantal kwantitatieve criteria te willen evalueren. De staatssecretaris heeft
in zijn brief naar aanleiding van de eerste termijn een

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

opsomming gegeven van deze criteria. Voor mijn fractie
is van essentieel belang wat met name de ondernemers
zelf ervan vinden. Zij zijn, wat ons betreft, degenen die
bepalen of het experiment een vervolg zal gaan krijgen.
Als zij in meerderheid enthousiast zijn, dan is dat voor
mijn fractie doorslaggevend dat het door kan gaan. De
criteria die de staatssecretaris heeft aangegeven voor de
evaluatie, zijn voor mijn fractie in ieder geval voldoende.
Wij hebben er in eerste termijn ook op aangedrongen
dat op vrijwillige basis een service level agreement zou
moeten worden afgesloten tussen de ondernemers en de
gemeenten. Het mag niet zo zijn dat gemeenten hier hun
eigen verantwoordelijkheid niet nemen. Is de staatssecretaris bereid, met de VNG te komen tot een modelovereenkomst voor een service level agreement? In zijn
beantwoording in eerste termijn was de staatssecretaris
nogal terughoudend hierover.
In eerste termijn heeft mijn fractie twee amendementen ingediend. Het eerste had betrekking op de vraag wie
er allemaal mee moet betalen binnen en BGV-zone, en
het tweede heeft betrekking op het draagvlak. Laat ik met
het eerste beginnen. Het eerste amendement heeft
betrekking op het meebetalen door de vastgoedeigenaar
in geval van leegstand. De staatssecretaris heeft daar in
eerste termijn niet afwijzend op gereageerd. Beter nog,
hij heeft geen principiële bezwaren tegen dit amendement geuit. De brede steun zowel binnen als ook buiten
het parlement heeft in ieder geval mijn fractie ervan
overtuigd dat dit een amendement is dat op breed
draagvlak kan rekenen. Het is en blijft onredelijk dat
eigenaren, die hun eigendom niet gebruiken, wel
meeprofiteren van de investeringen van andere
ondernemers in leefbaarheid, veiligheid en andere
publieke belangen, zonder daaraan mee te betalen. Dus
ik handhaaf dit amendement in tweede termijn.
Het tweede amendement, tot slot, betreft de
draagvlakverbreding. In de schriftelijke beantwoording
van de staatssecretaris is er een berekening opgenomen
hoe dit amendement in diverse situaties uitwerkt. Voorts
is een internationale vergelijking bijgevoegd. De
CDA-fractie is en blijft van mening dat de instelling van
een BGV-zone op voldoende draagvlak moet kunnen
rekenen. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen,
betreft een experiment en experimenten moeten een
kans krijgen. Te veel drempels opwerpen in het begin
maakt dit wat moeilijk. De afgelopen twee maanden –
dus in de periode tussen de eerste termijn van dit debat
en de tweede, die vandaag plaatsvindt – heb ik heel veel
gesprekken gevoerd met belanghebbenden bij de
instelling van deze wet. Ik ben daarvan onder de indruk
geraakt. De belangstelling is groot en de wil om hier een
succes van te maken, heeft mij er in ieder geval van
overtuigd dat ik op geen enkele wijze een blokkade zou
willen opwerpen. Daarom zal ik mijn amendement
intrekken, met dien verstande dat ik een nieuw amendement ga indienen. De strekking hiervan is dat wij het
ondernemers makkelijker willen maken om tussentijds,
als er onvoldoende gepresteerd wordt, de stekker eruit te
trekken. 20% kan een verzoek indienen voor een
hernieuwde draagvlakmeting. Indien de helft tegen
voortzetting is, wordt de BGV-zone gewoon opgeheven.
Dit legt dus meer druk bij de initiatiefnemende ondernemers om te laten zien dat de BGV werkt. Als goed
gepresteerd wordt, blijft de BGV-zone behouden, maar
als het niet of onvoldoende werkt, wordt de BGV-zone

4 december 2008
TK 33

33-2917

Blanksma-van den Heuvel
opgeheven. Lukt het niet, dan riskeren de initiatiefnemers
dat de zone wordt opgeheven.
Daar wil ik het in eerste instantie bij laten.
©
Mevrouw Smeets (PvdA): Voorzitter. Durven wij vandaag
te kiezen voor een experiment? Durven wij te kiezen voor
de ondernemer in de buurten en de binnensteden? De
PvdA-fractie durft dat.
Het voordeel van het feit dat een wet een lange
behandeltijd nodig heeft, is dat de buitenwereld de
mogelijkheid heeft om tussen de eerste en de tweede
termijn van de Kamer te reageren. Ik kan u melden dat ik
veel reacties heb gehad. Dat waren allemaal reacties in
de trant van wanneer wij de behandeling van dit
wetsvoorstel zouden afronden. De ondernemers willen
namelijk per 1 januari starten. Het zijn logische reacties,
want het gaat om een experiment voor, door en met
ondernemers. Samenwerkende ondernemers krijgen zelf
de beschikking over de opbrengsten van de heffingen en
bepalen welke activiteiten zij met dat geld uitvoeren.
Meelifters worden uitgebannen en daar gaat het om.
In eerste termijn heb ik onder andere vragen gesteld
over de evaluatiecriteria. De staatssecretaris heeft in zijn
brief van 14 oktober jongstleden de kwalitatieve criteria
nog eens op een rijtje gezet. Dat was nogal veel copy
paste. Ik moet echter toegeven dat het lastig is om
vooraf generieke, kwantitatieve doelstellingen te
formuleren. Voor BGV-zones geldt immers dat er sprake
is van maatwerk en alle experimenten zijn anders. De
staatssecretaris zou wel ambitieus geweest zijn als hij de
drie belangrijkste punten had voorzien van een kwantitatief oordeel. Graag wil ik een reactie van de staatssecretaris daarop.
Ik benadruk nogmaals dat de BGV-zone geen speeltje
is van de gemeenten. De activiteiten die voortvloeien uit
de afspraken die gemaakt worden in een BGV-zone, zijn
een aanvulling op de reguliere taken van de lokale
overheid.
Deze experimentwet kent zware toegangseisen en de
looptijd is niet oneindig. Dat is goed. Mocht tussentijds,
binnen vijf jaar, blijken dat de ondernemers niet tevreden
zijn, dan kan een minderheid van 20% om een hernieuwde draagvlakmeting vragen. De BGV-zone wordt
opgeheven als de helft van de ondernemers tegen de
voortzetting is. Dat wordt geregeld in het amendement
op stuk nr. 17 dat zojuist door mevrouw Blanksma is
toegelicht.
Kortom, in de ogen van de PvdA-fractie zijn er
voldoende waarborgen. Ik hoop dan ook dat wij
aanstaande dinsdag over deze experimentenwet kunnen
stemmen en dat wij onze collega’s aan de overkant van
het Binnenhof bereid vinden om dit wetsvoorstel voor
het kerstreces te behandelen.
©
De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. In aansluiting op de
laatste woorden van mevrouw Smeets zeg ik dat ik de
Eerste Kamer alle tijd gun. Wij vonden en vinden het
namelijk een vreselijk wetsvoorstel. Bovenop de PBO’s is
het een nieuw dwangstelsel voor ondernemers. In eerste
termijn hebben wij daarover uitvoerig gesproken en ik
wil niet al die woorden herhalen. De VVD-fractie voelt in
ieder geval geen klap voor dit wetsvoorstel. De realiteit is

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

echter wel dat de meerderheid van de Kamer daarvoor
wel voelt. Dan ga je toch creatief kijken en je afvragen
hoe ervoor gezorgd kan worden dat het met zo’n nieuw
dwangstelsel op zijn minst zorgvuldig gaat.
Interessant was dat mevrouw Blanksma zei dat
eigenlijk niet aanvaardbaar is dat je met twee derde van
de helft, met een derde van de ondernemers, het besluit
neemt om zo’n verplicht fonds in te stellen. De staatssecretaris heeft wel gelijk dat de formule van mevrouw
Blanksma leidt tot een heel hoge toetredingseis. Wij
hadden dat prima gevonden. Ik had met de VVD-fractie
met volle overtuiging voor het amendement van
mevrouw Blanksma gestemd in de hoop dat er geen
BGV-zone zou komen. Ik heb goed naar haar geluisterd.
Ook de heer Van der Vlies zei dat het tenminste de helft
zou moeten zijn. Daarom heb ik op stuk nr. 18 een
amendement ingediend dat zegt dat meer dan de helft,
dus de helft plus een, van de betrokken ondernemers
moet instemmen. Het kan zijn dat bij een opkomst van
90% maar ruim 55% van de mensen nodig is. Bij een
lage opkomst is dat wat hoger. Als er 200 ondernemers
in dat winkelcentrum of op dat bedrijfsterrein zitten,
moeten 101 daarvan zeggen dat zij vinden dat het moet
gebeuren. Ik neem ook aan dat mevrouw Blanksma en
mevrouw Smeets, gehoord wat zij hebben gezegd, mijn
amendement op stuk nr. 18 steunen.
Mijn tweede amendement gaat over iets waarvoor de
VVD-fractie bang is, maar waar ik mevrouw Smeets net
ook over hoorde spreken. Het kan niet zo zijn dat
gemeenten deze maatregel gebruiken – op grond van de
formulering van het wetsvoorstel zou dat kunnen – om
normale taken, normaal toezicht in het kader van
veiligheid, zoals het schoonhouden van de openbare
wegen en normale verkeersvoorzieningen, over te
hevelen. Daarom heb ik een nieuw artikel voorgesteld in
het amendement op stuk nr. 19 dat nog een keer de
kosten omschrijft. Er staat in: de kosten zoals bedoeld in
het wetsvoorstel zijn niet de kosten die voortvloeien uit
de bij de wet opgedragen gemeentelijke takenpakket of
het elders in de gemeente geldende voorzieningenniveau. Dan heb je een soort objectieve maatstaf. De
wettelijke taken vallen er sowieso niet onder, maar als
elders in de gemeente zonder extra ozb-heffingen
dergelijke voorzieningen bestaan, moeten die ook voor
de ondernemers beschikbaar zijn in een winkelcentrum
of op een bedrijfsterrein. Ik denk dat de andere woordvoerders dat, als zij het echt goed bedoelen tenminste,
zouden moeten steunen.
Wij blijven met het hele voorstel ongelukkig omdat wij
vinden dat het weer een soort nieuw corporatisme is dat
wordt opgelegd. Het knaagt aan het vrije ondernemerschap, zoals dit kabinet al veel te veel doet.
Mevrouw Smeets (PvdA): Dit laatste amendement is
nieuw en ik heb er een vraag over. Ik heb het echt
serieus bestudeerd, zoals ik altijd doe met zaken die de
heer Aptroot indient. Hebt u nu zo weinig vertrouwen in
de ondernemers dat zij dat niet zelf kunnen regelen,
mijnheer Aptroot? Die ondernemer zou toch wel gek zijn
als hij er niet zelf voor zorgt dat hij een fatsoenlijk
service level agreement heeft met de gemeente?
De heer Aptroot (VVD): Het is geen gebrek aan
vertrouwen in ondernemers, maar gebrek aan vertrouwen in de gemeenten. Het begint. Dan heb je toch kans
dat zij besluiten om, omdat er wat extra beveiliging door

4 december 2008
TK 33

33-2918

een brief aan de raad schrijven en eventueel een
procedure beginnen. Zij hoeven niets te doen, maar zij
hebben hiermee een wettelijk middel in de hand. Ik denk
dat wij ze dat moeten geven.
©

Mevrouw Smeets (PvdA)
© M. Sablerolle – Gouda

de ondernemers wordt betaald, de politieauto’s nachts
niet vier keer over het bedrijfsterrein te laten rijden, maar
slechts drie keer, slechts twee keer, slechts één keer, nul
keer. Het kan een sluipend proces zijn. Dat sluipende
proces is er al. Wij hebben een ozb naar de waarde van
een pand. In alle gemeenten die een extra heffing willen,
is de eigenarenheffing op bedrijfsonroerend goed ruim
85% hoger dan de eigenarenheffing op een woonhuis dat
evenveel waard is. Ondernemers betalen al bijna het
dubbele aan ozb en dan zeggen gemeenten nog dat zij
niets extra’s voor hen doen, dat zij eerst zelf extra
moeten dokken.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Ik ben blij
dat de heer Aptroot amendementen indient. Dat betekent
dat hij voor het wetsvoorstel gaat kiezen. Dat is toch een
winstpunt dat wij vandaag met elkaar kunnen vieren. Ik
heb nog een opmerking over het amendement op stuk
nr. 19. Wij voeren ook vaak debatten over verlichting van
administratieve lasten. Ik vind het echt niet te begrijpen
dat de VVD-fractie in deze wet voor extra administratieve
lasten gaat kiezen. Ik begrijp niet waar de VVD-fractie nu
mee bezig is.
De heer Aptroot (VVD): Ik vind het knap dat mijn collega
mijn gedachten denkt te kunnen lezen. Ik zie allemaal van
dat soort zogenaamd spirituele figuren op televisie. Ik
heb niet gezegd dat mijn fractie voor het wetsvoorstel is.
Ik heb slechts gezegd dat ik constateer dat een meerderheid van de Kamer voor is en dat er zorgen zijn, ook bij
mevrouw Blanksma, over het draagvlak bij het instellen
en bij mevrouw Smeets over overheveling van normale
gemeentelijke kosten. Daarom heb ik twee heel
verstandige amendementen ingediend. Ik blijf dit
wetsvoorstel waardeloos vinden.
De administratieve last van dit amendement is nul,
want gemeenten moeten zich aan deze regel houden als
het wordt aangenomen. Er komt pas een administratieve
last, althans een juridische last, als de gemeenten de
normale voorzieningen gaan terugschroeven omdat de
ondernemers steeds meer en meer kunnen betalen. Er
zijn gemeenten die dat heel graag zouden willen. Dan is
de last voor het bedrijfsleven. Daar kunnen zij zelf voor
kiezen. Zij kunnen de gemeente aan het jasje trekken,

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

De heer Van Leeuwen (SP): Voorzitter. In eerste termijn
hebben wij het uitvoerig over de draagvlakmeting gehad.
Ook de SP-fractie heeft in de tussenliggende periode
geïnformeerd hoe dit nu gaat. In een aantal proefprojecten wordt de referendumwet, voor zover deze nog
actueel is, gehanteerd. Daarbij gaat het om een minimale
opkomst van 33% en een meerderheid van de helft plus
één. In Ede en Doetinchem zijn dergelijke experimenten
gaande. Het MKB Nederland en de Kamer van Koophandel voeren dit aan als voorbeelden dat dit mogelijk is. De
stemming wordt netjes notarieel vastgelegd. Naar mijn
mening zijn ondernemers mans of vrouws genoeg om
dat te doen. Ik ben het dan ook niet met de heer Aptroot
eens dat er sprake is van een corporatistisch dwangstelsel. Het verzoek is afkomstig van de ondernemers
zelf. Men wil voorkomen dat free riders ervan profiteren.
Als de gemeente daarbij een faciliterende rol kan spelen,
vinden wij dat prima.
Laten wij de wet niet te veel optuigen met zaken die er
eigenlijk niet toe doen. In eerste termijn heb ik een
pleidooi gehouden om de woz-waarde niet mee te tellen
bij de uiteindelijke stemmen. Voor ons geldt ″one man,
one vote″ en niet ″one dollar, one vote″. Ik denk dat
ondernemers, zeker als zij met het oog op de draagvlakmeting medestanders moeten zien te krijgen, duidelijk
moeten maken wat de bijdrage is. Daarnaast is er de
mogelijkheid van een voor iedereen gelijke bijdrage.
Juist om dit soort experimenten een kans te geven,
hoeven dergelijke toevoegingen voor ons niet.
Ik had aanvankelijk het amendement van mevrouw
Blanksma medeondertekend, maar na de uitleg van de
minister inzake de blokkerende minderheid, was mijn
conclusie dat ik daar iets te snel mee was geweest. Op
dat punt is er bij ons sprake van voortschrijdend inzicht.
Ik dien een motie in die een beetje aansluit op het
amendement van de heer Aptroot. Er is echter wel een
nuanceverschil. Het gaat ons erom dat de gelden in de
pot niet ingezet mogen worden voor regulier onderhoud.
Dat is dus net iets anders dan wanneer je het tevoren
allemaal regelt. Dit laat de gemeenten wel de vrijheid om
hun ambitieniveau voor het onderhoud van de voorzieningen vast te stellen. De motie luidt als volgt.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de experimentenwet BGV-zones is
bedoeld voor extra aanpassingen van publieke ruimte
bovenop het reguliere beheer en onderhoud van
publieke ruimte;
van mening dat gemeenten de BGV-heffingen niet
moeten gaan gebruiken om het regulier beleid ten
aanzien van het beheer en onderhoud van de publieke
ruimte te financieren;

4 december 2008
TK 33

33-2919

Van Leeuwen
verzoekt de regering, de wet zodanig aan te passen dat
het voor gemeenten niet mogelijk is, het reguliere beleid
voor het beheer en onderhoud van publieke ruimte te
financieren uit de BGV-heffingen,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.

verzoekt de regering, de gemeente te verplichten, direct
omwonenden actief te betrekken in het voortraject van
de planvorming in het kader van BGV,

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Leeuwen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 20 (31430).
De heer Van Leeuwen (SP): Ik handhaaf mijn amendement over de WOZ-waarde.
De heer Aptroot (VVD): Het is heel aardig om tijdens de
behandeling van een wetsvoorstel een motie in te dienen
waarin wordt gevraagd om de wet aan te passen. Dat
kunnen wij echter beter nu doen. Wij zijn medewetgever.
Wat vindt de heer Van Leeuwen van mijn amendement?
Daarmee wordt de wet al aangepast. Dat gaat overigens
niet alleen over beheer en onderhoud, maar ook over
veiligheidstoezicht.
De heer Van Leeuwen (SP): Het voornaamste doel van
de experimentenwet is opwaardering van de publieke
ruimte. Het ligt zeer voor de hand dat vraagstukken van
openbare orde tot de taak van de gemeenten behoren. Ik
heb gewezen op de gemeentelijke vrijheid om het
ambitieniveau van het onderhoud te bepalen, afhankelijk
van de financiële positie van de betrokken gemeente. Die
vrijheid voor gemeenten wil ik houden. Gemeenten
mogen echter niet regulier onderhoud uit deze pot
betalen. Daar willen wij een dam voor opwerpen. Dat
moet goed in de wet geregeld zijn. Uw amendement
gaat wat dat betreft net iets te ver.
De heer Aptroot (VVD): Het amendement sluit niet uit
dat men het ambitieniveau hoger legt, maar het sluit uit
dat men in deze gebieden verlaagt wat het normale
niveau elders in de gemeente is omdat ondernemers wel
wat extra kunnen betalen. Als de heer Van Leeuwen echt
meent wat hij hier zegt – daarvoor heb ik begrip, wij
zitten op dezelfde lijn – kan hij gewoon het amendement
steunen. Dan hoeft hij niet de staatssecretaris en de
regering te vragen om het wetsvoorstel al aan te passen
voordat het is aangenomen.
De heer Van Leeuwen (SP): Ik heb het amendement net
in korte tijd goed doorgespit. Ik denk dat er een
nuanceverschil is. Ik houd het even daarbij. Als ik er
tussen nu en de stemming achter kom dat dit onterecht
is, hoort de heer Aptroot dit bij de stemming.
De voorzitter: U was al een beetje door uw tijd heen.
De heer Van Leeuwen (SP): Ik heb nog één motie, over
het belang van de omwonenden.
De voorzitter: Ga uw gang.
Motie
De Kamer,

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

van mening dat direct omwonenden actief betrokken
moeten zijn bij de gebiedsverbetering;

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Leeuwen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 21 (31430).
De vergadering wordt enkele minuten geschorst.
©
Staatssecretaris Heemskerk: Voorzitter. Ik dank de
fracties voor hun inbreng in tweede termijn. Ik ben blij te
horen dat de meeste fracties zich herkennen in zowel de
problemen als het nut en de noodzaak om de publieke
ruimte verder te verbeteren en iets voor en door
ondernemers te doen en dat zij dus het wetsvoorstel
onderschrijven. Niettemin leeft er nog een aantal vragen
rond de ingediende amendementen. Ik zal vrij snel op de
amendementen ingaan. Het idee achter de BGV is dat
ondernemers er een voordeel in zien en dat ze voor
ondernemers voordeel moet opleveren doordat zij kosten
kunnen delen, hun bedrijfsresultaten kunnen verbeteren
en gezamenlijke activiteiten kunnen ontplooien die naast
het gezamenlijk belang van de ondernemers ook een
publiek belang dienen. Dat is de reden waarom ik dit
wetsvoorstel heb ingediend. Mijn verwachting is dat veel
ondernemers dit wetsvoorstel zullen ervaren als een
investering in een gezonder ondernemingsklimaat voor
hun bedrijf.
De heer Van Leeuwen handhaaft het amendement op
stuk nr. 9 over draagvlak en WOZ-waarde: ″one man, one
vote″ of ″one dollar, one vote″. Zoals ik in mijn brief heb
uiteengezet, is de draagvlakmeting in het wetsvoorstel
op een evenwichtige manier vormgegeven. Ten eerste
wordt via ″one man, one vote″ vastgesteld of een
tweederdemeerderheid van het aantal ondernemers
voorstander is. Ten tweede wordt bezien of de meerderheid een meerderheid van de opgetelde WOZ-waarden
vertegenwoordigt. Dit systeem van de dubbele meerderheid, dus zowel in aantal als in WOZ-waarde, waarborgt
dat de verhouding tussen de grotere en de kleinere
ondernemers in evenwicht is. Een onevenredige
verdeling van kosten wordt op die manier voorkomen,
omdat het tarief in principe ook gekoppeld is aan de
WOZ-waarde. De grotere ondernemers betalen in dat
geval ook iets meer dan de kleinere ondernemers. Je
kunt dat ook solidariteit noemen. Het lijkt mij reëel dat de
voorstanders ook een meerderheid van de WOZ-waarde
dienen te vertegenwoordigen. Om die reden ontraad ik
de aanneming van dit amendement.
Het amendement op stuk nr. 12 van mevrouw
Blanksma, mevrouw Smeets en de heer Van der Vlies
komt erop neer dat de gemeenten de keuzemogelijkheid
krijgen om bij leegstand de eigenaar in plaats van de
gebruiker te laten betalen. Ik heb dat overwogen, maar
daar toch van afgezien. Eigenaren staan in een veel

4 december 2008
TK 33

33-2920

Heemskerk
losser verband ten opzichte van het BGV-gebied dan de
gebruikers. Bij leegstand heeft de eigenaar ook niet
direct het voordeel van de BGV, terwijl het voordeel voor
de ondernemers het uitgangspunt was. De waarde van
het vastgoed heeft wellicht een voordeel bij de verbetering van de kwaliteit van de omgeving, maar dat is toch
een indirect en moeilijk aanwijsbaar voordeel. Het
tegengaan van leegstand als zodanig is niet de doelstelling van de BGV. Daar komt bij dat de vastgoedeigenaar
niet altijd de mogelijkheid heeft om die tijdelijke
leegstand direct te voorkomen of op korte termijn te
beëindigen. In feite betaalt de eigenaar die met leegstand
te maken heeft, twee keer, want hij betaalt zowel de
gederfde huur als de BGV-bijdrage. Tegelijkertijd ben ik
het ermee eens dat wij heel veel moeten doen om
leegstand tegen te gaan. De kracht van dit amendement
is dat het de keuze om de eigenaren hetzelfde tarief als
de gebruikers te laten betalen, uiteindelijk aan de
gemeenten laat. Dat reduceert het risico dat de gebruikers de kosten onevenredig afwentelen op de eigenaren,
of dat de BGV-bijdrage actief als ″leegstandtaks″ wordt
ingezet. Gezien het feit dat de Kamer zeer hecht aan dit
amendement, laat ik het oordeel over het amendement
over aan de Kamer.
Alleen al het feit dat mevrouw Smeets en de heer Van
Leeuwen al drie keer hun tong braken over de BGV’s,
bewijst eigenlijk dat wij een andere naam moeten kiezen.
Zij stellen in het amendement op stuk nr. 8. de naam
″bedrijveninvesteringszone″ voor. Ik heb dat niet
voorgesteld, omdat de betrokken partijen erg hechten
aan de oude naam en er ook al voorlichtingsmateriaal
was waarin die naam werd gebruikt. Ik vind echter ″BIZ″
eigenlijk een mooiere en betere naam. Ik laat het oordeel
over het amendement over aan de Kamer.
Het amendement op stuk nr. 17, ingediend door
mevrouw Blanksma en mevrouw Smeets, vind ik een
voorbeeld van constructief overleg, waarbij het kabinet
een aantal argumenten geeft, de Kamer luistert – zoals
de heer Van Leeuwen doet – de rekensom nog eens op
zich laat inwerken en tot de conclusie komt dat men die
16% geen vetomacht zou moeten geven. Als men,
uitgaande van een worstcasescenario, op basis van
onvoldoende draagvlak, dus wellicht met een derde van
de stemmen, omdat alle anderen niet meedoen of zitten
te slapen, tot een BGV komt die vervolgens helemaal niet
functioneert, laten wij het dan aan de achterkant
makkelijker maken om die op te heffen. Ik zie dit
amendement als een ondersteuning van het beleid. In
het kader van de parlementaire behandeling zeg ik niet
dat ik het amendement overneem, maar dat ik het
oordeel erover aan de Kamer overlaat.
Ik ontraad met kracht de aanneming van amendement
op stuk nr. 18, ingediend door de heer Aptroot. In dat
amendement wordt het draagkrachtvereiste weer
verzwaard, terwijl wij nu net een evenwicht gevonden
hebben.
Het amendement op stuk nr. 19 voegt een ontzettend
grote complexiteit toe aan de instelling van een BGV.
Daarom ontraad ik de aanneming van dit amendement.
Bovendien wordt er in dit amendement van uitgegaan
dat de ondernemers zouden slapen en zouden instemmen met een BGV die allerlei publieke taken verschuift
naar de ondernemers. Dat is echter niet de bedoeling
van de BGV. Dan zullen – en moeten – de ondernemers
er natuurlijk ook niet mee instemmen. Het is dus zowel
complex als overbodig en verder hanteert het een

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

verkeerd uitgangspunt. Ik ontraad dan ook aanneming
van amendement 19.
Mevrouw Blanksma vraagt naar de voorlichting en de
gebruiksvriendelijkheid van de BGV. De VNG is bezig met
het ontwikkelen van een modelverordening en een
handleiding voor ondernemers en gemeenten. Ik zal de
VNG verzoeken om ook een standaardovereenkomst te
ontwikkelen.
Wij spreken over een Experimentenwet BGV en zullen
moeten bekijken hoe alles wat wij hebben verzonnen in
de praktijk uitwerkt. Een voorbeeld daarvan is het
draagvlakvereiste. Dat zal een belangrijk aspect zijn op
basis waarvan ik zal evalueren. Ik ga ervan uit dat de
BGV-zones een positief effect zullen hebben op de
veiligheid, de leefbaarheid en het ondernemersklimaat.
Wij gaan de effecten hierop meten.
Een BGV-zone is ook maatwerk en de maatregelen
zullen per zone anders zijn. Dat is de reden waarom wij,
zoals mevrouw Smeets al zei, niet vooraf generieke
kwantitatieve doelstellingen kunnen formuleren. De
experimenten zijn een succes als vooral de ondernemers
tevreden zijn over de resultaten omdat de doelstellingen
worden bereikt die zij van tevoren voor ogen hadden.
Een ander aspect is de mate van tevredenheid over de
samenwerking tussen enerzijds de gemeente en
anderzijds de ondernemers. Als zij tevreden zijn en door
willen gaan met de BGV-zones, is dat een belangrijke
indicator voor de evaluatie.
Ten slotte zal bij de evaluatie heel nadrukkelijk – dat is
ook een verzoek geweest van mevrouw Blanksma –
gekeken worden of, en zo ja, in hoeverre, de administratieve lasten voor het bedrijfsleven en de kosten voor de
gemeente zullen verminderen. Gemeenten kennen al
verschillende belastingen en heffingen. Ik denk dat de
ondernemers tegen de gemeenten zullen zeggen dat zij,
als zij gaan meedoen aan een BGV, verwachten dat de
gemeente iets doet aan de reclamebelasting of de
baatbelasting die daar geldt. Voor wat hoort wat.
Voor 1 januari 2013 ontvangt de Kamer van mij de
evaluatie. Ik zal de Kamer jaarlijks informeren over de
voortgang. De heer Van Leeuwen vraagt in een motie om
een aanpassing van het wetsvoorstel op een wijze dat
het voor gemeenten niet meer mogelijk is het reguliere
beheer en onderhoud van de publieke ruimte te
financieren uit de BGV-heffingen. Ik ontraad aanneming
van deze motie. Het nu voorliggende wetsvoorstel is
volgens ons het best mogelijke voorstel. Dat kan ik niet
nu weer ineens gaan aanpassen. De Kamer heeft een
aantal amendementen ingediend en daarover heb ik mijn
oordeel gegeven. Ik vind dat de financiering van publieke
taken niet opeens verschoven moet worden en moet
komen uit de BGV-bijdrage. Ik denk dat dit in het
wetsvoorstel goed geregeld is. Ik zal het voorstel dan ook
niet aanpassen en ontraad aanneming van de motie.
In het verzoek van de tweede motie van de heer Van
Leeuwen vraagt hij aan de regering om de gemeenten te
verplichten de direct omwonenden actief te betrekken bij
het voortraject van de planvorming. Ik vind dat het zeer
voor de hand ligt om ook met omwonenden te spreken
als er een BGV tot stand komt. Ik wil daar echter geen
verplichting voor opleggen. Bovendien vind ik dat de
planvorming in eerste instantie niet van de gemeente
maar van de ondernemers moet komen. Ik ga ervan uit
dat de ondernemers daar de omwonenden bij betrekken.
In die zin ontraad ik de aanneming van deze motie.

4 december 2008
TK 33

33-2921

Heemskerk
De heer Van Leeuwen (SP): Ik heb een korte vraag aan
de staatssecretaris over het amendement met het ″one
dollar, one vote″-verhaal. In de vorige bespreking in de
Kamer heeft de staatssecretaris heel goed geduid dat hij
niet aan de blokkerende minderheid wil komen, die 16%.
Die WOZ-waarde kan evengoed de blokkerende
minderheid opleveren als er een paar grootondernemers
in een winkelgebied gevestigd zijn, die een veel grotere
WOZ-waarde hebben en het met zijn tweeën of drieën
kunnen tegenhouden. Ik zie daarin enige consequentie en
hoor graag een antwoord van de staatssecretaris.
Een tweede punt betreft de betrokkenheid van de
burgers. Wij moeten uitkijken dat door het instellen van
de zones het openbare gebied, het publieke domein, niet
wordt geprivatiseerd. Daar gaat het mij om. Als de
gemeente een faciliterende rol speelt om die zones voor
elkaar te krijgen en alles regelt, is een onderdeel van die
faciliterende taak de verplichting van de gemeente om de
directbetrokkenen daarbij te betrekken. Het gaat immers
om het recht van de directbetrokkenen om invloed te
kunnen uitoefenen op hun directe leefomgeving. Dat
moet in eerste instantie niet aan de ondernemers worden
overgelaten, omdat zij een ander belang hebben op dat
moment.
Staatssecretaris Heemskerk: Ik zie niet zo dat BGV-zones
de publieke ruimte privatiseren. Ik zie eerder dat zij een
kwaliteitsimpuls zijn voor de publieke ruimte, waarvan
ondernemers maar ook omwonenden profiteren. De
opstartfase is voor en door ondernemers. Omwonenden
worden wel degelijk betrokken. Er is immers uiteindelijk
een democratische toets, omdat de gemeenteraad
instemming moet verlenen. In die zin zijn alle burgers
erbij betrokken. Daarom blijf ik bij mijn oordeel om de
aanneming van de motie te ontraden.
Wij hebben heel goed gekeken naar het draagvlakvereiste. Ik ben blij dat de heer Van Leeuwen zegt dat hij
bij nadere beschouwing iets ziet in het veto van 16%. Ik
hecht echter waarde aan een dubbel draagvlak. Niet
alleen het aantal stemmen, maar ook de mensen die er
meer voor gaan betalen, wegen mee in het uiteindelijke
oordeel. Daarom geef ik de WOZ-waarde ook een rol.
De heer Van Leeuwen (SP): Het is niet altijd zo dat de
WOZ-waarde bepalend is voor de bijdrage van de
ondernemer. Er kan immers ook een voor iedereen
gelijke regeling worden afgesproken. Dan wordt de
WOZ-waarde helemaal waanzinnig.
Staatssecretaris Heemskerk: Het is inderdaad mogelijk
dat dit effect niet meespeelt. Mensen die grote, dure
panden hebben, gaan dan minder betalen. Dat is lokaal
maatwerk. Ik vind het nu geformuleerde draagvlakvereiste, waarbij wij zowel naar omvang als naar het
aantal bedrijven kijken, evenwichtig.
De heer Aptroot (VVD): Ik hoor steeds dat schitterende
betoog dat wij het voor de ondernemers doen, die het zo
graag willen, en dat draagvlak zo belangrijk is. Ik begrijp
dan echt niet dat de staatssecretaris zo resoluut zegt dat
hij mijn amendement op stuk nr. 18 afwijst. Mijn
amendement op stuk nr. 18 stelt immers dat zo’n zone,
zo’n extra fonds en extra heffing kunnen worden
ingesteld als meer dan de helft van de ondernemers
meedoet. Bij bedrijven waar 200 mensen werkzaam zijn,
kan het dus als 101 mensen ja zeggen. Dat wijst de

Tweede Kamer

Gebiedsgerichte bestemmingsheffing

staatssecretaris echter absoluut af. Hij houdt vast aan het
feit dat het ook kan met een derde van de ondernemers.
Ik vind dat best, maar dan moet hij niet zeggen dat hij
spijt heeft van al die opmerkingen dat de ondernemers
het zo graag willen.
Staatssecretaris Heemskerk: In eerste termijn ben ik
uitgebreid ingegaan op de draagvlakvereiste. Ik heb
gezegd dat de wijze waarop wij die hebben vastgesteld,
zwaarder is dan in omringende landen. Ik vind dat er
echt draagvlak moet zijn. Wij hebben twee criteria en
hebben nu een goede balans gevonden.
De heer Aptroot (VVD): Het is leuk dat omringende
landen er altijd worden bijgehaald, maar daar kiest men
ook een president als maar net 50% van de mensen gaat
stemmen. Bij ons is de opkomst bij de Kamerverkiezingen gelukkig meer dan 80%. Ik ben het niet eens met de
staatssecretaris.
De staatssecretaris zegt tegen de heer Van Leeuwen
dat de wet moet worden aangepast en dat wij dat nu
doen, maar dat het goed geregeld is. Het is echter niet
goed geregeld. Er staat dat een heffing kan worden
opgelegd voor veiligheid, voor verkeersvoorzieningen en
onderhoud van de openbare ruimte, maar al die zaken
behoren tot het takenpakket van de gemeente. Volgens
mij bedoelt de staatssecretaris precies wat er in mijn
amendement staat. Hij zou het moeten omarmen, op zijn
minst om geloofwaardig te blijven.
Staatssecretaris Heemskerk: Het gaat inderdaad om iets
extra’s. Als sprake zou zijn van het afschuiven van
publieke taken op ondernemers, is het verschil tussen u
en mij dat ik denk dat ondernemers verstandig genoeg
zijn. Zij zullen niet zomaar met iets instemmen. U bent
daarentegen enigszins wantrouwend.
De heer Aptroot (VVD): Ondernemers zijn verstandig,
maar er kan iets gaan schuiven. Stel dat op het gebied
van onderhoud iets extra’s wordt gedaan, dat er ook iets
extra’s wordt gedaan met leuke voorzieningen, maar dat
de capaciteit van het politietoezicht wordt geknepen. Dan
is per saldo sprake van een positief saldo, maar niet op
het laatste terrein. De ondernemers hebben dan op
grond van de wet geen enkel middel om van de
gemeente toezicht te eisen. Dan moeten de ondernemers
het totale pakket accepteren of het geheel afbreken. Dat
laatste vind ik misschien best, maar dat kan niet uw
bedoeling zijn.
Staatssecretaris Heemskerk: Zoals u wellicht weet,
investeert dit kabinet extra in politie. Er komen wijkagenten bij. Daarnaast geldt hetgeen mevrouw Blanksma
mogelijk heeft gemaakt, namelijk dat als zich rare
ontwikkelingen voordoen, een BVG sneller opgeheven
kan worden. Nogmaals, ik ga ervan uit dat de ondernemers hieraan rustig aandacht zullen besteden en met dit
experiment zullen instemmen. Het levert ze namelijk iets
op. Dit is een nuttig wetsvoorstel. Het is ook een
beproefd en een beheerst wetsvoorstel. Wij beginnen
met een aantal experimenten en daarbij houden wij
nadrukkelijk de vinger aan de pols. Het is ook een
vraaggestuurd wetsvoorstel. De opstelling komt namelijk
niet alleen voort uit verzoeken van VNO-NCW, MKB
Nederland en de VNG, maar is ook het gevolg van wat ik
heb gehoord op vele werkbezoeken. Op de vele

4 december 2008
TK 33

33-2922

Heemskerk
werkbezoeken hebben ondernemers mij hierom
gevraagd.
Mevrouw de voorzitter. Als de Kamer de stemming
over dit wetsvoorstel agendeert voor aanstaande
dinsdag, verontschuldig ik mij bij dezen, omdat ik
verplichtingen in het buitenland heb. Ik zal de heer
Donner of een ander lid van het kabinet vragen om bij de
stemming aanwezig te zijn.
De voorzitter: Dus u doet toch een beetje wat de
motie-Aptroot vraagt.
De heer Aptroot (VVD): Nou, niet op dit terrein. Van mij
mag dit nog jaren worden uitgesteld.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Wij zullen aanstaande dinsdag stemmen
over de wet en de ingediende moties. De staatssecretaris
zal dan niet bij de stemming aanwezig zijn.
Ik dank de leden en de staatssecretaris voor hun
inbreng en de medewerkers voor de ondersteuning. Ik
wens u allen een goed weekend.
Sluiting 22.58 uur
©
Lijst van ingekomen stukken, met de door de
Voorzitter ter zake gedane voorstellen:
©
De volgende voorstellen van wet
Wijziging van de begrotingsstaten van de begroting
Wonen, Wijken en Integratie (XVIII) voor het jaar 2008
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota) 31792-XVIII
minister voor Wonen, Wijken en Integratie, Laan van der
E.E. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaat van de begroting van
Jeugd en Gezin (XVII) voor het jaar 2008 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) - 31792-XVII
minister voor Jeugd en Gezin, Rouvoet A. - 28 november
2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) 31792-XVI
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Klink A.
- 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar
2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) 31792-XV
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Donner
J.P.H. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd

Tweede Kamer

Ingekomen stukken

Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar
2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) 31792-XIV
minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
Verburg G. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2008 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) - 31792-XIII
minister van Economische Zaken, Hoeven van der M.J.A.
- 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2008 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) - 31792-XII
minister van Verkeer en Waterstaat, Eurlings C.M.P.S. 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 2008 (Wijziging samenhangende met
de Najaarsnota) - 31792-XI
minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer, Cramer J.M. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Defensie (X) voor het jaar 2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) - 31792-X
minister van Defensie, Middelkoop van E. - 28 november
2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar
2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) 31792-VIII
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Plasterk
R.H.A. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het
jaar 2008 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
- 31792-VII
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Horst ter G. - 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Justitie (VI) voor het jaar 2008 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota) - 31792-VI
minister van Justitie, Hirsch Ballin E.M.H. - 28 november
2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2008 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) - 31792-V
minister van Buitenlandse Zaken, Verhagen M.J.M. 28 november 2008
Voorstel van wet al rondgezonden en gepubliceerd

4 december 2008
TK 33

33-2923