Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3409
Vragen van het lid Jasper vanDijk (SP) aan de Ministers van Buitenlandse
Zaken en van Justitie en Veiligheid over de aanpak van Russische oligarchen in
Nederland (ingezonden 4 augustus 2023).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Minister van Justitie en Veiligheid (ontvangen 23 augustus 2023).
Vraag 1
Wat is uw oordeel over het bericht: «Tot aan de Amsterdamse Keizersgracht
jaagt Oekraïne op Russisch bezit»?1
Antwoord 1
Het is niet aan het kabinet om berichtgeving van een recensie te voorzien. In
algemene zin zet het kabinet zich voortdurend in om de sanctiedruk op
Rusland te verhogen met effectieve maatregelen om geld- en goederenstromen die ten gunste kunnen komen aan de Russische oorlogsindustrie af te
knijpen.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat «Russische eigenaren van het energiebedrijf VS Energy-groep
de inkomsten uit hun Oekraïense zakenimperium gebruiken om de Russische
invasie te financieren»?
Klopt het dat de Oekraïense bezittingen van VS Energy onder een vestiging
aan de Keizersgracht in Amsterdam vallen, «vanwege de aantrekkelijke fiscale
regelingen en gunstige belastingafspraken»?
Antwoord 2 en 3
Het kabinet kan niet ingaan op individuele casuïstiek.
Vraag 4
Is de Nederlandse bedrijfstak van VS Energy inderdaad nog altijd actief? Hoe
valt dit te rijmen met alle sanctiepakketten en beloftes over de aanpak van
oligarchen?

1

ah-tk-20222023-3409
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2485317-tot-aan-de-amsterdamse-keizersgracht-jaagt-oekraineop-russisch-bezit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 4
De sancties tegen Rusland hebben als doel om Rusland onder druk te zetten
en de mogelijkheden tot oorlogsvoering zoveel als mogelijk te beperken. Het
kabinet zet zich voortdurend in om deze druk te verhogen, inclusief door
listing van oligarchen als dat daartoe bijdraagt. Hierbij gelden de uitgangspunten van juridische houdbaarheid, EU-eenheid en leveringszekerheid. Het
bedrijf VS Energy vervult nog altijd een energievoorzienende taak in
Oekraïne, voor de Russische invasie was dat voor 10% van de energiebehoefte. De Oekraïense staat is op dit moment bezig met het nationaliseren
van de infrastructuur. Het is dan ook niet de doelstelling van de sancties om
dit bedrijf op non-actief te zetten.
Vraag 5
Wat onderneemt u om ervoor te zorgen dat de bezittingen van Russische
oligarchen in Nederland alsnog worden geconfisceerd?
Antwoord 5
Binnen de Nederlandse rechtsstaat is confiscatie mogelijk op basis van een
strafvorderlijke titel. Confiscatie kan plaatsvinden bij of na een veroordeling
voor een strafbaar feit, doordat in de uitspraak zelf een verbeurdverklaring
wordt uitgesproken of doordat in een aparte uitspraak een ontnemingsmaatregel wordt opgelegd. Dit geldt bijvoorbeeld voor zover de goederen en
financiële tegoeden door middel van of uit de opbrengst van een strafbaar
feit zijn verkregen. In het geval van ontneming kan het ook gaan om legaal
verkregen vermogen als de rechter heeft beslist wat het wederrechtelijk
verkregen voordeel is.
Vraag 6
Bent u voornemens om opvolging te geven aan rechtshulpverzoeken van
Oekraïne teneinde hun te helpen hun onderzoek af te ronden en indien van
toepassing bezittingen te ontnemen?
Antwoord 6
Wanneer Nederland een justitieel rechtshulpverzoek ontvangt, wordt dit
beoordeeld en waar mogelijk uitgevoerd op basis van de toepasselijke
verdragen en de Nederlandse wetgeving. De (eerste) toets ligt bij het
Ministerie van Justitie en Veiligheid, die verzoeken die aan de voorwaarden
voldoen ter uitvoering aanbiedt aan het openbaar ministerie. Het openbaar
ministerie voert rechtshulpverzoeken uit in samenwerking met de politie of
een van de bijzondere opsporingsdiensten.
Mogelijke rechtsbases voor strafrechtelijke samenwerking tussen Nederland
en Oekraïne zijn het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp
in strafzaken (Straatsburg, 1959) en het Verdrag van de Raad van Europa
inzake het witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van
opbrengsten van misdrijven en de financiering van terrorisme (Warschau,
2005). Dit laatste verdrag ziet specifiek op de internationale samenwerking ten
behoeve van het identificeren en opsporen van (crimineel) vermogen, het
leggen van beslag en de confiscatie door de overname van elkaars confiscatiebeslissingen en de tenuitvoerlegging daarvan.
Vraag 7
Hoe staat het verder met de aanpak van Russische oligarchen in Europa en
Nederland? Wanneer krijgt de Kamer een update? Erkent u dat de grote
woorden over een stevige aanpak vooralsnog nauwelijks worden waargemaakt?
Antwoord 7
Uw Kamer wordt regelmatig op de hoogte gehouden over de stand van zaken
omtrent de oorlog in Oekraïne en de reactie daarop die Nederland gezamenlijk vormgeeft binnen EU-, NAVO- en internationaal verband. Onderdeel
daarvan is de onverminderde voortrekkersrol van Nederland bij de ontwikkeling van nieuwe sanctiemaatregelen tegen Rusland om – waar mogelijk – de
druk verder op te voeren. Voorts is uw Kamer het meest recent geïnformeerd
op 21 april jl. over de stand van zaken omtrent de naleving van sancties in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Nederland.2 Zoals toegezegd wordt uw Kamer na de zomer geïnformeerd
over de discussie omtrent het gebruik van bevroren tegoeden voor de
wederopbouw van Oekraïne.

2

Kamerstuk 36 045 nr. 158

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3