Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

26 234

Vergaderingen Interim Committee en
Development Committee

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 241

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 mei 2020
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Financiën, het verslag aan
van de Voorjaarsvergadering van de Wereldbankgroep («de Bank»), die
vanwege COVID-19 is beperkt tot een virtuele bijeenkomst van het
Development Committee (DC), de plenaire ministeriële bijeenkomst, op
17 april 2020. Namens Nederland nam ik deel aan deze bijeenkomst, die
volledig in het teken stond van de COVID-19 crisis. Geagendeerd stonden
de respons van de Bank op COVID-19 en de oproep van de Bank en het
IMF tot een schuldenmoratorium, een tijdelijke opschorting van de
schuldendienst voor de armste landen als crisismaatregel.
Uw Kamer is op 4 april 2020 per brief geïnformeerd over de Nederlandse
inzet (Kamerstuk 26 234, nr. 235). De schriftelijke interventie die Nederland
namens de Kiesgroep inbracht in het DC is bijgevoegd1, evenals het
communiqué van de vergadering2.
1. Respons Wereldbankgroep op COVID-19
President Malpass schetste tijdens de bijeenkomst van het DC een somber
beeld voor de mondiale economie voor dit jaar3. Ontwikkelingslanden
zullen naar verwachting hard worden getroffen door een combinatie van
factoren: historisch hoge kapitaaluitstroom, terugloop van export van
grondstoffen, zwaar getroffen sectoren zoals toerisme en afname van
remittances. Dit alles wordt versterkt door de verstoring van (internationale) handel en mondiale waardeketens.

1

https://www.devcommittee.org/sites/dc/files/download/Statements/2020–04/DCS2020–0026Netherlands.pdf
2
https://www.devcommittee.org/sites/dc/files/download/Communiques/2020–04/
Communique%28E%29%20final%20version%204%2C17.pdf https://www.devcommittee.org/
sites/dc/files/download/Communiques/2020–04/
Communique%28E%29%20final%20version%204%2C17.pdf
3
Zie: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2020/04/14/weo-april-2020

kst-26234-241
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 241

1

In het licht van de omvangrijke impact van de pandemie op mensen en
landen, ondersteunt de Bank overheden bij de directe inzet van middelen
voor gezondheidszorg, onderwijs, essentiële dienstverlening en sociale
vangnetten. Ook ondersteunt de Bank, onder meer via haar private
sectoronderdeel International Finance Corporation (IFC), bedrijven en hun
werknemers die worden geraakt door de economische gevolgen van
COVID-19.
Het DC verwelkomde de inzet van de Bank om, binnen haar mandaat en in
nauwe samenwerking met het IMF, de Wereldgezondheidsorganisatie, de
VN en andere ontwikkelingspartners, landen te ondersteunen met als doel
de gezondheidscrisis het hoofd te bieden. Het DC sprak in het bijzonder
haar steun uit voor de snelle en besluitvaardige aanpak van de Bank tot
nu toe, waarmee de Bank ondersteuning biedt aan landen en het
bedrijfsleven via de Fast Track COVID-19 Facility (FTCF). Inmiddels heeft
de Bank voor USD 2,3 miljard aan projecten goedgekeurd voor de aanpak
en de gevolgen van COVID-19, waarvan USD 1,7 miljard via de FTCF en
ruim USD 500 miljoen via her-prioritering binnen portfolio’s. De Bank gaf
aan naast financiële ondersteuning en beleidsadvies ook landen te
ondersteunen bij de medische toeleveringsketen, om te zorgen dat ook de
armste en meest kwetsbare landen toegang tot deze middelen hebben.
President Malpass benadrukte ook het belang van de lange termijn
doelstellingen voor ontwikkeling bij de verdere ondersteuning door de
Bank van landen en bedrijven bij economisch en sociaal herstel. Hierbij zal
de Bank zich richten op het beschermen van de meest armen en kwetsbaren (via onder meer sociale vangnetten), het versterken van economische weerbaarheid en versnellen van herstel in de getroffen landen,
onder meer door het ondersteunen van de private sector. Daarbij zullen de
Sustainable Development Goals (SDG’s) leidend zijn. De Bank heeft
hiervoor komende 15 maanden USD 160 miljard beschikbaar.
Nederland ondersteunde de Bank bij deze inzet en benadrukte de
noodzaak van een duurzaam, groen en inclusief herstel. Nederland vroeg
de Bank hierin een leidende rol op zich te nemen en de benodigde
prioriteiten en criteria te ontwikkelen om economisch herstel in klantlanden te richten op koolstofarme infrastructuur, groene banen en
versterken van de weerbaarheid. Nederland onderstreepte tevens het
belang om, naast belangrijke traditionele hervormingen aan de aanbodzijde, investeringen te bevorderen die bijdragen aan een duurzaam, groen
en inclusief herstel. Daarnaast wees Nederland op het belang van
onderwijs en de noodzaak om te blijven investeren in kennis, bijvoorbeeld
via innovatieve financiering. Ook verzocht Nederland de Bank om landen
in het bijzonder te ondersteunen bij het blijven voorzien in alle essentiële
zorgverlening inclusief psychosociale gezondheidszorg, en urgente actie
om een voedselcrisis te voorkomen. Extra aandacht moet hierbij uitgaan
naar de meest kwetsbare groepen en naar fragiele en door conflict
geraakte gebieden (in het bijzonder naar vluchtelingen en ontheemden),
altijd met oog voor het genderaspect.
2. Oproep van de Wereldbank en het IMF tot een schuldenmoratorium
De uitbraak van COVID-19 zal naar verwachting leiden tot een verdere
verslechtering van de schuldpositie van ontwikkelingslanden. De
Wereldbank en het IMF riepen daarom op 25 maart jl. op tot een tijdelijke
opschorting van schuldendienstbetalingen («moratorium») aan bilaterale
crediteuren door de armste landen, waarmee deze landen de gelegenheid
krijgen om de vrijgevallen middelen te gebruiken voor de bestrijding van
het virus en de negatieve economische gevolgen daarvan. In reactie op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 241

2

deze oproep hebben de leden van de Club van Parijs en de G20 een
voorstel voor de opschorting van schuldendienstbetalingen
(«moratorium») door bilaterale crediteuren voor IDA-landen uitgewerkt.
Daarnaast worden crediteuren die niet aangesloten zijn bij de G20 of de
Club van Parijs, alsmede private crediteuren, opgeroepen om mee te doen
aan dit initiatief en worden ook de multilaterale ontwikkelingsbanken
opgeroepen om mogelijkheden verder te onderzoeken om deel te nemen,
met behoud van hun huidige kredietratings en lage financieringskosten
als randvoorwaarden. Landen die in aanmerking komen voor deze steun
dienen de vrijgekomen middelen te gebruiken ten behoeve van uitgaven
in de gezondheidszorg en andere sociale sectoren. Daarnaast dienen zij
zich te committeren aan schuldentransparantie en -houdbaarheid in lijn
met bestaande raamwerken en met assistentie van IMF en de Wereldbank.
Met deze maatregelen wordt gepoogd een nieuwe schuldencrisis te
voorkomen.
Het DC heeft dit voorstel verwelkomd en tevens de Bank en het IMF
opgeroepen om de in aanmerking komende landen te ondersteunen bij
het vergroten van hun schuldhoudbaarheid op basis van versterkte
transparantie, alsook de inzet van de vrijgekomen middelen waar deze
meest prangend is. Bij de Jaarvergadering in oktober zal de Bank hierover
een voortgangsrapport presenteren. Verder heeft het DC de Bank
opgeroepen om de mogelijkheden te onderzoeken om deel te nemen aan
de tijdelijke opschorting, met behoud van juist nu noodzakelijke anticyclische financiële capaciteit, huidige kredietrating en lage financieringskosten. Nederland heeft deze oproep ondersteund.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 241

3