2020D49995

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
over de derde kwartaalrapportage CBS-stikstof- en fosfaatexcretie
(Kamerstuk 35 334, nr. 125).
De voorzitter van de commissie,
Kuiken
De adjunct-griffier van de commissie,
Verhoev

nds-tk-2020D49995

1

Inhoudsopgave
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
PvdD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie

2
2
3
3

Antwoord/Reactie van de Minister

4

3
4

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de derde
kwartaalrapportage en hebben daarover nog enkele vragen en opmerkingen. Deze leden zien een positieve ontwikkeling van de fosfaatexcretie.
De derde kwartaalrapportage laat zien dat de fosfaatproductie verder
gedaald is en daarmee kunnen de aanvullende maatregelen die de
regering getroffen heeft om onder het fosfaatplafond uit te komen
vervallen.
De leden van de VVD-fractie vragen wat de Minister bedoelt met de
opmerking dat de «melkveehouderij wat betreft de stikstofexcretie scherp
aan de wind zeilt». Deze leden lezen dat de stijging van de stikstofexcretie
in vergelijking met vorig jaar wordt veroorzaakt doordat er meer jongvee
wordt gehouden. Zij spreken de verwachting uit dat melkveehouders
meer jongvee houden vanwege de huidige coronacrisis en het wegvallen
van een deel van de markt (horeca). Kan de Minister daarop reflecteren en
hoe wordt hiermee rekening gehouden? Welke andere (markt)factoren
spelen een rol bij het langer aanhouden van het jongvee?
De leden van de VVD-fractie vragen de Minister om een reactie op het
artikel «CBb: RVO beslist te veel volgens de letter van de wet».1 Wat
betekent deze recente uitspraak voor andere nog lopende zaken bij het
College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb)? Deze leden weten dat er
op 28 oktober 2020 nog 750 beroepsprocedures bij de CBb liepen
(Kamerstuk 31 490, nr. 287), hoeveel beroepsprocedures lopen er op dit
moment nog? Zij vragen tevens hoeveel bezwaren er nog niet zijn
afgehandeld. Waarom zijn deze bezwaren nog niet afgehandeld en
wanneer verwacht de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) de
bezwaren wel volledig te hebben afgehandeld? Kan de Minister uitgebreid
reflecteren op de afwikkeling van de bezwaar- en beroepsprocedures?
Deelt de Minister de mening van deze leden dat de afhandeling traag gaat
en dit tot veel onduidelijkheid, onzekerheid en ongenoegen in de sector
leidt? Kan de Minister een datum noemen waarop deze zaak afgehandeld
zou moeten zijn? Wat is ervoor nodig om deze deadline te halen? Deelt de
Minister de mening dat extra inzet op afhandeling noodzakelijk is omdat
de opening van de fosfaatbank gekoppeld is aan de afwikkeling van de
bezwaren door RVO?
De leden van de VVD-fractie vragen naar de stand van zaken rond de
fosfaatbank. Hoe verloopt het proces (van voorbereiding) tot openstelling
fosfaatbank nu RVO bijna alle bezwaren heeft afgehandeld en de
fosfaatproductie onder het plafond zit? Deze leden verwijzen op dit punt
1

De Boerderij, 2 december 2020, «CBb: RVO beslist te veel volgens de letter van de wet».

2

naar de motie van de leden Geurts en Lodders (Kamerstuk 33 037, nr. 315)
die de regering verzoekt de fosfaatbank niet eerder open te stellen dan na
afwikkeling van alle bezwaren door RVO zodat alle melkveehouders,
inclusief de knelgevallen, mee kunnen dingen naar een ontheffing vanuit
de fosfaatbank.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de derde
kwartaalrapportage van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over
de stikstof- en fosfaatexcretie door de Nederlandse veestapel en hebben
hierover geen vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de derde
CBS-kwartaalrapportage over de stikstof- en fosfaatexcretie door de
Nederlandse veestapel en hebben hier nog enkele vragen over.
De leden van de D66-fractie lezen dat de melkveehouderij het sectorale
stikstofplafond heeft overschreden en dat de excretie ten opzichte van
2019 fors is gestegen. Wat is de reden van deze stijging? Heeft het
overschrijden van het sectorale plafond gevolgen voor de derogatie?
Welke maatregelen treft de melkveehouderij om de stikstofexcretie zo snel
mogelijk onder het sectorale plafond te krijgen? Het sectorplafond voor de
categorie overig is zowel voor fosfaat en stikstof niet overschreden.
Tevens hebben de leden van de D66-fractie begrepen dat de geitensector
nog steeds groeit, ondanks de geitenstop in alle provincies. Is deze groei
terug te zien in de stikstof- en fosfaatexcretie ten opzichte van voorgaande
jaren? Kan de Minister toelichten hoe het mogelijk is dat de geitensector
nog steeds groeit ondanks de geitenstop?
Vragen en opmerkingen van de leden van de Partij voor de
Dieren-fractie
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden het uiterst
onverantwoord dat de melkveesector in het eerste tot en met het derde
kwartaal van 2020 het stikstofplafond overschrijdt. En alsof Nederland niet
in een diepe stikstofcrisis verkeert, onderneemt de Minister nog geen
actie. Voor deze leden is die afwachtende houding niet uit te leggen.
De leden van de Partij voor de Dierenfractie zijn van mening dat de
stikstofexcretieplafonds, zoals vastgelegd voor de verschillende sectoren,
nu al veel te hoog liggen. Zelfs wanneer de veehouderijsectoren qua
uitstoot onder deze excretieplafonds blijven, is de stikstofdepositie die
daaruit voortvloeit voor de meeste natuurgebieden veel te hoog. Deze
leden pleiten er dan ook voor om de plafonds per sector stapsgewijs te
verlagen, zodat de uitstoot onze beschermde natuurgebieden uiteindelijk
niet langer zal overbelasten.
Maar ondanks dat deze stikstofplafonds zo hoog liggen, wordt het plafond
voor de melkveehouderij alsnog overschreden. De leden van de Partij
voor de Dieren-fractie vragen de Minister hoe dat mogelijk is: is de
melkveehouderij aan het einde van 2019 en in 2020 uitgebreid en zo ja,
hoe werd dat mogelijk gemaakt? Of wordt de overschrijding verklaard
doordat met eenzelfde aantal koeien meer melk geproduceerd wordt?

3

De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren herinneren de
Minister eraan dat het wettelijk vastleggen van de sectorplafonds een
voorwaarde was om derogatie op de Nitraatrichtlijn te krijgen. Kan de
Minister vertellen wat de consequenties vanuit het Europese Nitraatcomité zijn wanneer uit de definitieve cijfers over 2020 blijkt dat de
melkveesector het stikstofplafond heeft overschreden? Wat zal de
consequentie zijn voor de derogatie in 2021 en de jaren daarna? Welke
actie onderneemt de Minister nu om die consequenties te voorkomen?
Kan de Minister bevestigen dat, wanneer Nederland niet langer op deze
uitzonderingspositie kan rekenen om meer mest uit te mogen rijden, dit
kan betekenen dat er op korte termijn dieren (vervroegd) afgevoerd
moeten worden naar de slacht? Kan de Minister bevestigen dat dat zou
kunnen gaan om wel 20% van het aantal melkkoeien, omdat er voor hun
mest geen ruimte meer is om deze uit te rijden? En deelt de Minister het
inzicht dat een dergelijk groot drama voorkomen kan worden door zo snel
mogelijk fokbeperkingen voor melkvee in te stellen?
Tijdens het algemeen overleg Mestbeleid op 4 november 2020
antwoordde de Minister op vragen van de Partij voor de Dieren-fractie dat
zij de melkveesector waarschuwt dat deze aan het einde van dit jaar onder
het stikstofplafond terecht moet komen. Op basis waarvan denkt de
Minister dat de sector zelf actie gaat ondernemen en welke actie is dat?
Deze leden brengen bij de Minister in herinnering dat ook bij het loslaten
van het melkquotum de sector zichzelf niet in de hand had en snel de
fosfaatnormen overschreed. Zij vinden het volstrekt onverantwoord dat de
Minister de verantwoordelijkheid opnieuw bij de sector legt.
Tot slot benadrukken de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren
dat het in het belang van dierenwelzijn, het klimaat, de stikstofcrisis en het
verkleinen van het risico op zoönosen noodzakelijk is om snel veel minder
dieren te fokken, te gebruiken en te doden in de veehouderij. Met een
forse reductie van het aantal dieren in de veehouderij verkleinen we het
mestoverschot en zal het niet langer nodig zijn om bij het Nitraatcomité te
bedelen om de uitzonderingspositie die derogatie heet. De Minister moet
hiervoor nu haar verantwoordelijkheid nemen en niet wachten tot de
sector in actie komt of op repercussies uit Brussel. Het is noodzakelijk dat
de Minister nu fokbeperkingen instelt voor melkvee. Graag horen deze
leden van de Minister of en hoe zij hier vorm aan gaat geven.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie horen graag of het afromingspercentage van
fosfaatrechten bij transacties op korte termijn teruggezet wordt van 20
naar 10%.
De leden van de SGP-fractie horen graag of het wetsvoorstel waarmee het
mogelijk wordt gemaakt om per jaar een beperkte hoeveelheid fosfaatrechten te leasen voor de korte termijn zonder dat hierover afroming
plaatsvindt op korte termijn naar de Kamer wordt gestuurd.
II Antwoord/Reactie van de Minister

4