Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1786
Vragen van het lid Asscher (PvdA) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over steun aan de culturele en creatieve sector (ingezonden
27 januari 2021).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 24 februari 2021).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het rapport van EY over de culturele sector
getiteld «Rebuilding Europe: the cultural and creative economy before and
after the Covid-19 crisis»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op de conclusie dat de omvang van de Europese culturele
sector met 31 procent is gekrompen? Wat zijn de specifieke gevolgen voor de
kunst en cultuur in Nederland?
Antwoord 2
De bestrijding van het coronavirus vraagt veel van de culturele en creatieve
sector, zowel op Europees als landelijk niveau. De sector wordt hard geraakt.
Dat bleek al uit eerdere gegevens van het CBS2 en nu ook uit het onderzoek
van EY dat een Europese focus heeft. Ten aanzien van dit laatste onderzoek
wil ik benadrukken dat dit onderzoek niet een volledig totaalbeeld geeft. Zo is
in dit onderzoek wel de reclamesector (als onderdeel van de mediasector)
meegenomen, maar bijvoorbeeld de erfgoedsector niet.
Om de gevolgen van de crisis op de Nederlandse culturele en creatieve
sector goed in kaart te brengen, worden er op dit moment diverse onderzoeken uitgevoerd. Zo voert de Boekmanstichting onderzoek uit naar de impact
van de coronacrisis op de culturele en creatieve sector. De resultaten van dit
1

Rebuilding Europe The cultural and creative economy before and after the COVID-19 crisis, EY,
januari 2021 (https://assets.ey.com/content/dam/ey-sites/ey-com/fr_fr/topics/government-andpublic-sector/panorama-europeen-des-industries-culturelles-et-creatives/ey-panorama-des-icc2021.pdf?download)
2
Zie bijvoorbeeld het nieuwsbericht van 14 augustus 2020: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2020/
33/economie-krimpt-met-8–5-procent-in-tweede-kwartaal-2020m

ah-tk-20202021-1786
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

onderzoek worden dit voorjaar verwacht. Ook ander onderzoek draagt bij aan
het beeld van de effecten van de corona crisis op de culturele en creatieve
sector, zoals het eerder aan uw Kamer gepresenteerde onderzoek van het
CBS naar de omzetbelasting aangiften in de eerste twee kwartalen van 20203
en de Monitor Creatieve Industrie (editie 2021, met data tot en met 2020) die
in voorbereiding is en die naar verwachting eind 2021 verschijnt.
Vraag 3
Deelt u de conclusie dat grootschalige publieke investeringen noodzakelijk
zijn om kunst en cultuur in Nederland te stutten en ook opnieuw op te
bouwen na de crisis? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Dit kabinet investeert ruim € 1,7 miljard om instellingen, ondernemingen en
makers in de culturele en creatieve sector te ondersteunen, zodat de sector
na de crisis, de draad weer kan oppakken. In 2020 is er € 300 miljoen4 voor
instellingen en makers plus € 40 miljoen5 voor het niet gesubsidieerde deel
van de podiumkunsten, waaronder de vrije theater producenten beschikbaar
gesteld. In mijn brief van 28 augustus6 jl. heb ik aangekondigd dat er € 414
miljoen beschikbaar komt om de culturele en creatieve sector te ondersteunen in de eerste helft van 2021. In deze brief werd ook aangekondigd dat
gemeenten en provincies via het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) nog eens € 68 miljoen krijgen voor compensatie van
de geleden schade in de regionale en lokale culturele infrastructuur in 2020.
Dit bedrag komt bovenop de € 60 miljoen die gemeenten reeds in mei
ontvingen. Vanwege de verzwaarde lockdown7eind december 2020 en
vervolgens de verlenging van de lockdown8 in januari 2021, heeft het kabinet
in totaal € 24 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de culturele en creatieve
sector. Ten slotte kan de sector gebruikmaken van de generieke maatregelen.
Het verwachte gebruik hiervan tot en met januari 2021 is ruim 800 miljoen.
Met deze investeringen wordt getracht om de schade zoveel mogelijk te
beperken. Zodat er na deze coronacrisis een culturele sector is die nog
kwaliteit in zich heeft en die veerkrachtig is.
Vraag 4
Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat ook private partijen investeren in
kunst en cultuur na de coronapandemie? Wat gaat u doen om ervoor te
zorgen dat we talent maximaal ontwikkelen en benutten?
Antwoord 4
Ondanks de crisis blijft het ontwikkelen van talent speerpunt van mijn beleid.
Juist nu is investering in scholing zeer urgent. In het najaar van 2020 is het
Werktuig Permanente Professionele Ontwikkeling (PPO) van Platform ACCT
van start gegaan. Werktuig PPO heeft tot doel om scholing in de sector te
stimuleren en bewustwording te creëren dat scholingsmiddelen onderdeel
moeten zijn van afspraken over arbeidsvoorwaarden. Mijn initiële steun voor
dit instrument was € 19 miljoen voor de jaren 2020–2024. In mijn brief van
28 augustus jl. heb ik aangekondigd nog eens € 4 miljoen beschikbaar te
stellen om tijdelijk aanvullende steun te geven aan zelfstandigen die vanwege
de crisis zonder opdracht zitten. In deze crisis hebben verschillende private
partijen initiatief genomen om de culturele en creatieve sector te ondersteunen. Vanuit mijn beleid heb ik aan enkele initiatieven kunnen bijdragen, om
hun werking te vergroten. Het gaat om de volgende bijdragen, van in totaal
circa € 91 miljoen:
– € 10 miljoen aan subsidies van het Kickstartcultuurfonds, met een totaal
budget van 20 miljoen;
– € 0,4 miljoen aan publieksstimulering via het Nationaal Theaterweekend
in 2021;
3

Inmiddels heeft het CBS ook de gegevens over het 3e kwartaal gepubliceerd: https://
www.cbs.nl/nl nl/maatwerk/2021/02/omzet-en-inkomenspositie-zzp-ers-in-culturele-sector
4
Kamerstuk 35 441, nr. 7
5
Kamerstuk 25 295, nr. 659
6
Kamerstuk 35 420, nr. 105
7
Kamerstuk 35 420, nr. 214
8
Kamerstuk 35 420, nr. 217

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Bijna € 1,1 miljoen via matching aan het burgerinitiatief #DoeMeeMetJeAOW;
– € 45 miljoen voor leningen via Cultuur+Ondernemen, waarvan ten
minsten € 5 miljoen is gereserveerd voor zelfstandigen;
– € 4 miljoen extra bijdrage voor scholing via het Werktuig Permanente
Persoonlijke Ontwikkeling (PPO), boven op het reguliere budget van € 19
miljoen;
– € 10 miljoen voor het Cultuurplan van de NPO, waarmee culturele
producties worden gemaakt voor tv en radio;
– € 5 miljoen voor ondersteuning voor filmproducenten via het Abraham
Tuschinski Fonds; en
– € 15 miljoen voor ondersteuning aan makers in alle geledingen van de
culturele en creatieve sector via het Steunfondsrechtensector.
Tot slot wordt in 2021 gestart met het project «Leve het geven» dat tot doel
heeft het geven aan cultuur te stimuleren en in de periode 2021–2024 met
€ 0,5 mln. per jaar vanuit OCW wordt ondersteund.
Inzetten op talentontwikkeling blijft de komende periode onverminderd
belangrijk. Vooral met het oog op uitingsvormen en verdienmodellen die
door de coronacrisis lijken te veranderen. Het is zaak dat de ontwikkeling van
talenten meebeweegt met deze veranderingen.
–

Vraag 5
Deelt u de opvatting dat een aanvullend steun- en opbouw pakket noodzakelijk is voor kunst en cultuur? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Zoals aangegeven bij mijn reactie op punt 3 is er een uitgebreid steunpakket
beschikbaar voor het eerste half jaar van 2021. Dit pakket is in samenspraak
met vertegenwoordigers uit de sector tot stand gekomen en sluit aan op de
noden binnen de sector. Hiermee is de culturele en creatieve sector dit half
jaar toegerust om met de uitdagingen van deze tijd om te gaan. Naar
aanleiding van het advies van de Raad voor Cultuur «Onderweg naar
overmorgen» blijf ik in gesprek over het meer wendbaar en weerbaar maken
van de culturele en creatieve sector.
Vraag 6
Bent u bereid zich in in Europees verband in te zetten voor een Europees
garantiefonds voor de culturele sector? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Binnen het programma Creative Europe bestaat al het instrument van een
garantiefaciliteit voor de culturele – en creatieve sector. Dit is de zogenoemde
CCS garantiefaciliteit. Er is een Nederlandse bank in het proces om intermediair te worden voor het CCS garantie instrument, om deze in te gaan zetten bij
de financiering van projecten in de culturele – en creatieve sector in onder
andere Nederland. Dit proces ligt op schema en wordt naar verwachting in de
komende maanden afgerond. De CCS garantiefaciliteit valt in het nieuwe
Creative Europe-programma 2021–2027 onder het Invest EU-programma. In
het Media Action Plan wordt naast de CCS garantiefaciliteit een nieuw
financieel instrument voorgesteld, MediaInvest9, om private investeringen in
de audiovisuele productie en distributie te stimuleren.

9

Kamerstuk 22 112, nr. 3034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3