Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z04743
Vragen van de leden Van Raan (PvdD) en Simons (BIJ1) aan de Ministers
voor Klimaat en Energie en van Infrastructuur en Waterstaat en de
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het meest
recente IPCC-rapport in relatie tot Bonaire, Statia en Saba (ingezonden
14 maart 2022).
Vraag 1
Heeft u kennis genomen van het IPCC-rapport van werkgroep 2 «Climate
Change 2022: impacts, adaptations and vulnerability» (AR6), en dan met
name het hoofdstuk en de factsheet over «Small Islands»?1
Vraag 2
Wat is wat u betreft de betekenis van dit IPCC-rapport voor Bonaire, Statia en
Saba? Kunt u dit uitgebreid toelichten?
Vraag 3
Heeft u, wellicht in het kader van de vele rapporten die de afgelopen jaren
aan de regering zijn aangeboden of in opdracht van de regering zijn
uitgevoerd over gevolgen van de klimaatcrisis voor Nederland, inzicht in de
gevolgen van de klimaatcrisis voor Bonaire, Statia en Saba tot en met het

1

kv-tk-2022Z04743
’s-Gravenhage 2022

IPCC, «Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability»., (https://www.ipcc.ch/report/sixth-assessment-report-working-group-ii/); IPCC, «Chapter 15: Small Islands». (https://
report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_FinalDraft_Chapter15.pdf);]IPCC, «Fact sheet – Small
Island». (https://report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_FactSheet_SmallIslands.pdf)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

jaar 2100 en daarna? Zo ja, wat zijn de belangrijkste gevolgen voor natuur en
koraal, mens, dier, infrastructuur, economie, veiligheid en cultuur?2
Vraag 4
Wat zijn de belangrijkste verschillen in klimaatimpact en adaptatienoodzaak
voor de bewoners van Bonaire, Statia en Saba versus de inwoners van
Nederlandse gemeenten op het Europese vasteland? Waar lopen de inwoners
van Bonaire, Statia en Saba meer risico?
Vraag 5
Hebben de burgers van Bonaire, Statia en Saba over het algemeen meer of
minder middelen en mogelijkheden om de komende klimaatrisico’s het hoofd
te bieden dan Nederlanders op het Europese vasteland?
Vraag 6
Kunt u aangeven waarom wat u betreft het beperken van de wereldwijde
temperatuur tot maximaal 1,5 graad essentieel is voor Nederland en dan
voornamelijk de bijzondere gemeentes in het Caribische gedeelte van het
Koninkrijk, Bonaire, Statia en Saba?
Vraag 7
Wat is het CO2-emissiegat tussen de wettelijke CO2-reductiedoelstelling voor
2030 van 55 procent (en het streefcijfer van 60 procent) en de 1,5 graadsambitie van het kabinet?
Vraag 8
Kunt u dit CO2-emissiegat dat nog rest om in lijn met 1,5 graad te komen
uitdrukken in een specifiek CO2-reductiepercentage of een CO2-budget voor
relevante jaartallen?
Vraag 9
Bent u van mening dat de CO2-reductiedoelstellingen van de regering in
dienst moeten staan van het beschermen van Nederlanders, zowel op het
Europese vasteland als in het Caribische gedeelte van het Koninkrijk, tegen
de ingrijpende gevolgen van de klimaatcrisis? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10
Acht u het wenselijk dat Bonaire, Statia en Saba uitgesloten blijven van de
Nederlandse Klimaatwet, het Klimaatplan 2021–2030, de NDC’s onder het
Parijsakkoord, de Klimaat- en Energieverkenningen (KEV) en de Regionale
Energestrategiën (RES)? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Vraag 11
Indien het volgens u terecht is dat Bonaire, Statia en Saba uitgesloten blijven
van de Nederlandse Klimaatwet, het Klimaatplan 2021–2030, de NDC’s onder
het Parijsakkoord, de Klimaat- en Energieverkenningen (KEV) en de Regionale
Energestrategiën (RES), welke doelstellingen zijn er dan wel op het gebied
van klimaat-, biodiversiteit- en energie?

2

Zie onder meer: What’s Bonaire’s Nature Worth? (Vrije Universiteit 2013), Natuurbeleidsplan
Caribisch Nederland 2013–2017 (Ministerie van EZ 2013), Staat van de Natuur Caribisch
Nederland (Wageningen Universiteit, 2017), Duurzame ontwikkeling Bonaire, Sint Eustatius en
Saba (Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur 2019), Dreigingen uit het Buitenland voor de
volksgezondheid in Nederland (MinVWS 2019), Sixth National Report of the Kingdom of the
Netherlands in het kader van de Convention on Biological Diversity (Wageningen Universiteit
2019), Achteruitgang koraalriffen Caribisch Nederland: oorzaken en mogelijke oplossingen voor
koraalherstel (Wageningen Universiteit 2019), Veiligheid en rechtsorde in het Caribisch gebied.
Noodzakelijke stappen voor een toekomstbestendig Koninkrijksverband (Adviesraad Internationale Vraagstukken 2020), Brede Maatschappelijke Heroverwegingen; Klaar voor klimaatverandering (Ministerie van Financiën 2020), Natuur & Milieubeleidsplan Caribisch Nederland
2020–2030 (Ministerie van LNV 2020), Natuurplan Bonaire 2020–2024 (Eilandraad Bonaire
2020).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2

Vraag 12
Klopt het dat de enige generieke maatregel die zowel in Europees als
Caribisch Nederland geldt, de Demonstratieregeling Energie-innovatie (DEI)
is?
Vraag 13
Welke toegang tot financiële middelen lopen Bonaire, Statia en Saba mis
omdat ze uitgesloten zijn van deze kaders en maatregelen? Wat is het verschil
in kennisniveau binnen de rijksoverheid over de gevolgen van de klimaatcrisis (klimaatscenario’s, klimaatimpact en adaptatienoodzaak) voor Bonaire,
Statia en Saba versus gemeenten op het Nederlandse Europese vasteland?
Vraag 14
Zijn er (naast het Deltaprogramma, het Waterprogramma, het Nationaal
Waterplan, de Nationale Klimaatadaptatiestrategie en het Bestuursakkoord
Klimaatadaptatie) water en/of klimaatbeschermingsprogramma’s waarbij de
rijksoverheid een coördinerende rol speelt, en waar Bonaire, Statia en Saba
van zijn uitgesloten? Zo ja, welke?
Vraag 15
Waarom zijn Bonaire, Statia en Saba, in tegenstelling tot andere gemeenten,
uitgesloten van deze programma’s? En wat is de appreciatie van het kabinet
hiervan?
Vraag 16
Is het basisbeschermingsniveau van 0,001 pocent in 2050 (dat wil zeggen dat
de kans op overlijden door een overstroming voor iedereen achter de dijken
uiterlijk in 2050 niet groter is dan 1 op 100.000 per jaar zoals besloten ligt in
de Deltabeslissing Waterveiligheid) ook van toepassing op de burgers van
Bonaire, Statia en Saba? Zo ja, waarom wel? Zo nee, waarom niet?
Vraag 17
Welke andere waterveiligheidsnormen of klimaatadaptatieveiligheidsnormen
gelden voor inwoners van gemeenten in Nederland?
Vraag 18
Kunt u per waterveiligheidsnorm aangeven of deze zowel gelden voor de
inwoners van gemeenten op Europees Nederland als voor de inwoners van
Bonaire, Statia en Saba?
Vraag 19
Kunt u een overzicht geven van de beleidsinitiatieven vanuit de rijksoverheid
op klimaatadaptatie en waterveiligheid op Bonaire, Statia en Saba sinds de
toetreding van deze eilanden als gemeentes van Nederland op 10 oktober
2010?
Vraag 20
Kunt u een overzicht geven van eventuele beleidsinitiatieven die nu in de
maak zijn op het gebied van klimaatadaptatie en waterveiligheid met
betrekking tot Bonaire, Statia en Saba?
Vraag 21
Kunt u aangeven hoe de verdeling van verantwoordelijkheden is tussen de
verschillende departementen met betrekking tot klimaatadaptatiebeleid en
waterveiligheid binnen de rijksoverheid met betrekking tot Bonaire, Statia en
Saba?
Vraag 22
Kunt u aangeven hoe volgens de rijksoverheid de beleidsverantwoordelijkheden verdeeld zijn tussen de rijksoverheid enerzijds, en de Openbare Lichamen
op de eilanden anderzijds, met betrekking tot klimaatadaptatie op Bonaire,
Statia en Saba?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

3

Vraag 23
Deelt u de mening dat energiearmoede goed te bestrijden is door de
energietransitie te versnellen en te investeren in duurzame energieinfrastructuur, in plaats van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen
tegen volatiele prijzen te verlengen door in te zetten op fossiele energieinfrastructuur? Zo nee, op welke manier bent u van mening dat afhankelijkheid van volatiele fossiele energie prijzen, bijdraagt aan het verlagen van de
energie-armoede?
Vraag 24
Bent u bekend met het rapport «Duurzame en betaalbare energie in Caribisch
Nederland: de ontwikkeling van de elektriciteitsvoorziening», waaruit blijkt dat
er manieren zijn om de energieopwekking voor de eilanden tot 80 of zelfs
100 procent te verduurzamen? Was dit ook het streven de afgelopen jaren? Is
dat nu het streven? Is het beleid hier ook op gericht, welke termijn is eraan
verbonden en zijn hier voldoende financiële middelen voor beschikbaar
waardoor de doelstellingen kunnen worden gehaald? Zo ja, kunt u dan ook
deze garantie geven dat de percentages duurzame energieopwekking uit het
rapport gehaald kunnen worden? Zo nee, wat is er voor nodig om deze
percentages wel te halen en bent u bereid die maatregelen te treffen?3
Vraag 25
Kunt u garanderen dat de 10 miljoen euro die ter beschikking is gesteld aan
Bonaire Brandstof Terminals B.V. (BBT), voldoende is om Bonaire tot
100 procent te verduurzamen? Zo ja, op welke manier en welke termijn is
daaraan verbonden? Zo nee, bent u het ermee eens dat er dan in elk geval
gekeken moet worden of een samenwerking met het Water- en Energiebedrijf
Bonaire (WEB), die concrete verduurzamingsplannen heeft, wel kan leiden tot
maximale percentages op het gebied van duurzame energie-opwekking?
Vraag 26
Wanneer kan de Kamer de «routekaart naar een duurzame energievoorziening» voor Bonaire, Statia en Saba verwachten?
Vraag 27
Zou u deze vragen kunnen beantwoorden voor het verzamel-commissiedebat
BES van 23 maart 2022?
Vraag 28
Zou u ook de vragen van de leden Boucke, Wuite (beiden D66), Van Raan en
Wassenberg (beiden PvdD) aan de Minister voor Klimaat en Energie en de
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
uitzending van Zembla «Bedreigd Nederlands Koraal» van 17 februari 2022,
ingezonden op 3 maart 2022, voor dit verzamel-commissiedebat BES kunnen
beantwoorden?

3

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, «Duurzame en betaalbare energie in Caribisch
Nederland: de ontwikkeling van de elektriciteitsvoorziening».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

4