Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 794

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 april 2011
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin
Raad van 16 en 17 mei 2011 te Brussel.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

kst-21501-07-794
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

1

Geannoteerde Agenda van de Eurogroep en de Ecofin Raad van
16 en 17 mei 2011 te Brussel
1. Leningenprogramma Portugal
Document: Niet beschikbaar
Aard bespreking: Aanname Memorandum of Understanding
Besluitvormingsprocedure: Unanimiteit (EFSF), gekwalificeerde
meerderheid (EFSM)
Toelichting: Op 7 april 2011 diende de Portugese regering een steunaanvraag in bij de lidstaten van de Eurozone en bij het IMF. Ten behoeve van
de financiële stabiliteit in de eurozone hebben de ministers van Financiën
op 8 april 2011 de Commissie, de ECB en het IMF opdracht gegeven te
starten met de onderhandelingen over een leningenpakket aan Portugal.
Voor het Portugese steunprogramma zullen leningen worden verstrekt
vanuit EFSM, EFSF en het IMF. Op dit moment is nog niet bekend wat de
omvang van het pakket, evenals de exacte verdeling daarvan over EFSM,
EFSF en IMF, en de looptijd zullen zijn. Het precieze Nederlandse aandeel
is op dit moment dan ook nog niet vastgesteld. Na de Eurogroep en
Informele Ecofin Raad van 8 en 9 april is de missie van het IMF, de
Commissie en de ECB afgereisd naar Portugal om te beginnen met de
onderhandelingen met de demissionaire regering. Hierbij wordt de
expliciete steun gezocht van de oppositiepartijen. Naar verwachting zal
tijdens de Eurogroep en Ecofin Raad van 16 en 17 mei besloten worden
over het nog in te vullen leningenpakket aan Portugal. Voor Nederland is
het van uiterst belang dat een programma voor Portugal gepaard zal gaan
met voldoende en strikte beleidscondities en er nauwe samenwerking is
met het IMF. Het doorvoeren van structurele hervormingen ten behoeve
van het versterken van de concurrentiekracht en het groeipotentieel van
de Portugese economie zal een belangrijke rol moeten spelen in het
programma omdat Portugal de afgelopen decennia veel aan concurrentiekracht heeft verloren. Voorwaarde daarnaast is dat de invulling van het
nog in te vullen programma gedragen wordt door een breed politiek veld
en dus zowel de demissionaire regering als de oppositie zich hieraan
committeert.
2. Vervolgtraject ESM
Document: ESM Term Sheet (beschikbaar op: http://
www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/
120296.pdf )
Aard bespreking: Discussie en mogelijk besluit
Besluitvormingsprocedure: Unanimiteit
Toelichting: Op 16 en 17 december 2010 besloot de Europese Raad tot
de oprichting van een permanent noodmechanisme, het Europees
Stabiliteitsmechanisme (ESM), als sluitstuk van de versterkte economische beleidscoördinatie in de eurozone. Op 24 en 25 maart jl. heeft de
Europese Raad een akkoord bereikt over de belangrijkste kenmerken en
structuur van het permanente noodmechanisme ESM. ESM zal de
opvolger zijn van de tijdelijke noodmechanismen EFSF en EFSM. Net als
het EFSF, zal het ESM alleen financiële steun kunnen bieden aan
eurolanden onder zeer strikte condities vergelijkbaar met het IMF en
indien dat noodzakelijk is om de financiële stabiliteit van de eurozone als
geheel te waarborgen.
Zoals bekend zal de komende tijd gevolg worden gegeven aan de
juridische uitwerking van het akkoord over ESM in een verdrag tussen de
eurolanden. Inhoudelijk zal dit verdrag de afspraken uit de Term Sheet
volgen. Naar verwachting zal in juni gestart kunnen worden met de
ratificatieprocedure van het ESM verdrag. Daarnaast heeft de Europese
Raad verzocht snel een begin te maken met de nationale ratificatieproce-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

2

dures opdat de wijziging van artikel 136 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie op 1 januari 2013 in werking kan treden.
Ook dit zal voor de zomer in gang worden gezet.
3. European market and infrastructure regulation (EMIR)
Document: nogniet beschikbaar
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: Deze verordening ziet op het verminderen van systeemrisico’s die ontstaan door bilaterale afwikkeling van Over the Counter (OTC)
derivaten. De verordening bevat een verplichting voor marktpartijen om
derivatentransacties voortaan centraal af te wikkelen, zodat tegenpartij
risico voor marktpartijen in het systeem wordt verminderd. Nederland is
hier voorstander van en zal zich in de Raad inzetten voor het vinden van
een juiste balans tussen het verminderen van risico’s enerzijds en het
beperken van de kostentoename van marktpartijen anderzijds.
4. Verordening Short selling en credit default swaps
Document: Regulation of the European Parliament and of the Council on
Short Selling and certain aspects of Credit Default Swaps
Aard bespreking: overeenkomen gemeenschappelijk standpunt (general
approach) ten behoeve van triloog
Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid
Toelichting: Nederland is voorstander van een verordening ter
regulering van short selling, met name waar het gaat om transparantie
van netto short posities en bevoegdheden voor toezichthouders om
maatregelen te treffen bij uitzonderlijke marktomstandigheden. Nederland
streeft naar een evenwichtig regime. Het is van belang dat de verordening
geen negatieve invloed heeft op de liquiditeit op de aandelen- en
staatsobligatiemarkt. Het voorliggende compromis voldoet in voldoende
mate aan deze eisen en Nederland kan dan ook instemmen met deze
tekst. Tijdens de Ecofin Raad zal mogelijk over twee onderwerpen worden
gesproken: reikwijdte van het voorstel ten aanzien van staatsobligaties en
de bevoegdheden van de Europese effectentoezichthouder ESMA. De
discussie inzake staatsobligaties wordt met name ingegeven door het VK
en ITA. De discussie inzake bevoegdheden van ESMA wordt met name
door het VK ingegeven. Nederland is van mening dat de huidige compromistekst de liquiditeit in de staatsobligatiemarkt in voldoende mate
waarborgt en de juiste bevoegdheden toebedeeld aan ESMA.
5. Ontwerp EU begroting 2012
Document: Ontwerp EU begroting 2012 (beschikbaar op http://
ec.europa.eu/dgs/budget/index_en.htm )
Aard bespreking: presentatie
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: Op 20 april 2011 is de ontwerpbegroting van de Europese
Unie voor het jaar 2012 door de Europese Commissie openbaar gemaakt.
De Commissie komt met een ontwerpbegroting die ten opzichte van 2011
een stijging laat zien van 3,7% in de verplichtingen en 4,9% in de
betalingen. Tijdens deze Ecofin Raad zal de Commissie een presentatie
geven van de voornaamste elementen van dit voorstel.
Nederland is zeer kritisch over het voorstel van de Commissie. De
voorgestelde stijging past niet in het huidige financieel economische
klimaat waarin Europa zich bevindt. In december heeft de ministerpresident samen met regeringsleiders van het Verenigd Koninkrijk,
Frankrijk, Duitsland, en Finland in een brief Europese Commissievoorzitter
Barroso opgeroepen de groei in de Europese uitgaven verder te beperken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

3

in zowel de volgende periode van het meerjarig financieel kader als in de
resterende jaren (2012 en 2013) van het huidige financiële kader. Een groei
van bijna 5% is daarmee niet in lijn. De Tweede Kamer zal spoedig worden
geïnformeerd over de Nederlandse inzet ten aanzien van de ontwerp
EU-begroting 2012.
6. Spaartegoeden Richtlijn
Document: n.v.t.
Aard bespreking: oriënterend debat
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: De Raad zal een oriënterend debat voeren over de spaartegoeden richtlijn. De spaartegoedenrichtlijn heeft als doel het verzekeren
van een belastingheffing op inkomsten uit spaartegoeden die zich
bevinden in een andere lidstaat. Op grond van deze richtlijn informeren de
meeste belastingdiensten van de EU lidstaten elkaar over grensoverschrijdende rentebetalingen aan natuurlijke personen binnen de EU.
Luxemburg, Oostenrijk en België (tot 1 januari 2010), hebben, ter wille van
hun bankgeheim, voor de optie gekozen om geen informatie uit te
wisselen maar een bronheffing op de rentebetaling in te houden. De
lidstaten die informatie uitwisselen, verkrijgen hun informatie van de
marktdeelnemers die de rente uitbetalen. Zo dienen banken informatie te
verstrekken over de grensoverschrijdende rentebetalingen aan natuurlijke
personen. In oktober 2009 is de spaartegoedenrichtlijn geëvalueerd,
waaruit bleek dat de spaartegoedenrichtlijn in bepaalde gevallen niet
werkte. Om deze reden stelt de Commissie een hernieuwde robuuste
richtlijn voor met het oog om de omzeiling van de richtlijn tegen te gaan.
7. Btw-vrijstelling op verzekerings- en financiële diensten
Document: n.v.t.
Aard bespreking: oriënterend debat
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: De Raad zal een oriënterend debat voeren over het
richtlijnvoorstel (met bijhorende verordening) met betrekking tot
btw-vrijstelling op verzekerings- en financiële diensten. Het doel hierbij is
om te komen tot een uniforme uitleg van de vrijstellingsbepalingen,
teneinde juridische zekerheid te creëren voor het bedrijfsleven en een
gelijk speelveld te creëren tussen de lidstaten. Nederland steunt dit doel.
De belangrijkste onderwerpen voor Nederland betreffen het vermogensbeheer aan pensioenfondsen en derivaten. Van belang is dat het vermogensbeheer aan pensioenfondsen straks in iedere lidstaat hetzelfde
behandeld wordt voor de btw. Met betrekking tot derivatenhandel is het
van belang dat de huidige ruime vrijstelling in Nederland niet verloren
gaat om de derivatenhandel voor Nederland te behouden.
8. Financiële Sector Belasting
Document: niet openbaar
Aard bespreking: rapportage
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: Het Hongaarse voorzitterschap zal een interim rapport aan
de Raad voorleggen over de stand van zaken over de belasting op de
financiële sector. De Commissie heeft twee varianten bestudeerd die als
belasting op de financiële sector zou kunnen worden ingevoerd: de
financiële transactiebelasting en de financiële activiteitenbelasting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

4

9. Grondstof en voedselmarkten
Document: concept Raadsconclusies
Aard bespreking: aanname Raadsconclusies
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: Tijdens de Ecofin Raad zullen raadsconclusies voorliggen
over de inzet voor de agenda van de G-20 over prijsvolatiliteit van
(agrarische) grondstoffen en voedsel. Deconclusies reflecteren de
uitkomsten van de gedachtewisseling over dit onderwerp die heeft
plaatsgevonden tijdens de informele Ecofin Raad van 8 en 9 april. De Raad
heeft destijds geconcludeerd dat de transparantie in de markten voor
grondstofderivaten moet worden vergroot, de kwaliteit van data moet
worden verbeterd en de effectieve regulering en toezicht gewaarborgd
moeten blijven in zowel financiële als fysieke markten. Nederland is het
hiermee eens en kan instemmen met de voorliggende Raadsconclusies.
10. Eerste beoordeling van het Ierse leningenprogramma
Document: nog niet beschikbaar
Aard bespreking: beslissing van de Raad om aanbevelingen in de
buitensporigtekortprocedure in lijn te brengen met het leningenprogramma
Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid
Toelichting: De Raad zal aandacht hebben voor de beoordeling van de
vooruitgang die geboekt is in het Ierse programma. De Raad kijkt hier naar
om de aanbevelingen in de buitensporigtekortprocedure in lijn te brengen
met het programma. In de beoordeling staat of het programma wordt
gevolgd. De board van het EFSF besluit met unanimiteit of de volgende
tranche van steun kan worden uitgekeerd. Het totaal is 4,5 miljard euro,
waarvan 2,9 miljard van Europa en 1,6 miljard van het IMF. Hoofddoelen
van het Ierse programma zijn om de financiële sector te versterken en
Ierland te helpen om te komen tot gezonde overheidsfinanciën, toenemende werkgelegenheid en economische groei. De beoordeling is nog
niet beschikbaar. In de eerste statement van 15 april jl. (http://europa.eu/
rapid/pressReleasesAction.do?reference=MEMO/11/248) over de
vooruitgang in het Ierse programma geven de Europese Commissie, ECB
en het IMF aan dat het programma volgens plan verloopt, maar dat de
omstandigheden uitdagend blijven. Er wordt economische groei verwacht
voor 2011, vooral gesteund door toenemende export. De binnenlandse
vraag neemt nog wel af, maar de daling is kleiner dan in het verleden. Bij
de financiële sector liggen de hervormingen op schema. De stresstest van
de Ierse banken en de hervormingen zoals aangekondigd op 31 maart jl.
zijn goed ontvangen door de markt. Volgende belangrijke stappen zijn het
reorganiseren van de bankensector en het reduceren van de balansen van
banken. De budgettaire consolidatie verloopt goed en ligt zelfs licht voor
op schema. Het begrotingstekort wordt verwacht uit te komen op
ongeveer 10,5% BBP in 2011. De Ierse regering is daarnaast van plan om,
binnen de doelstellingen voor het begrotingstekort, te werken aan het
bevorderen van de werkgelegenheid. Naast deze structurele hervorming
wil de Ierse regering de handels- en concurrentierestricties in een aantal
sectoren verkleinen. De volledige beoordeling over de voortgang van
Ierland van het IMF, de Europese Commissie en de ECB is nog niet
beschikbaar. Bij het verschijnen van deze beoordeling zal de Tweede
Kamer hierover worden geïnformeerd middels een brief evenals over de
conclusie voor de uitkering van de volgende tranche aan Ierland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

5

11. Financiering voor klimaatverandering, voorbereiding van
VN-bijeenkomsten
Document: concept Raadsconclusies (nog niet beschikbaar)
Aard bespreking: aanname Raadsconclusies
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: In november 2010 vond de 16de Conference of the Parties
(COP) van de United Nations Framework Convention on Climate Change
(UNFCCC) in Cancún plaats. Uitkomsten van deze onderhandelingen zijn
de «Cancún Agreements». Deze conclusies geven een eerste richting aan
vervolgstappen naar aanleiding van de klimaattop. Bij dit agendapunt
komen een aantal onderwerpen van de internationale klimaatdiscussie
aan de orde. Het gaat dan met name over private financiering voor beleid
in ontwikkelingslanden, lange termijn financiering van klimaatbeleid en de
financiering van beleid in de periode t/m 2012 (korte termijn klimaatfinanciering). De concept Raadsconclusies zijn nog niet beschikbaar.
Uitgangspunt van de Nederlandse inzet is het bevorderen van transparantie en «good governance» in het internationale klimaatbeleid, binnen
de afspraken die in het Regeerakkoord over klimaatbeleid zijn gemaakt.
12. Informatie over de Informele Ecofin meeting
Document: n.v.t.
Aard bespreking: Informerend
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting: Het Voorzitterschap zal de Ecofin Raad informeren over wat
besproken is afgelopen informele Ecofin meeting: o.a. brede aanpak
eurocrisis, scoreboard voor macro-economische onevenwichtigheden en
het nieuwe Europese toezichtraamwerk, stress testen. Bij dit agendapunt
is op dit moment geen specifieke discussie voorzien. In het verslag van de
Eurogroep en de informele Ecofin Raad van 8 en 9 april zijn de Eerste en
de Tweede Kamer geïnformeerd over de discussies die hebben plaatsgevonden bij de Informele Raad. Op wens van de Tweede Kamer gaat het
verslag uitgebreid in op de gedachtewisseling die heeft plaatsgevonden
omtrent de invulling van het scoreboard voor macro-economische
onevenwichtigheden en de inhoud van de door het IMF en de OESO
verzorgde presentaties met betrekking tot de brede aanpak van de
eurocrisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 794

6