Position paper n.a.v. rapport commissie De Winter
Ter bespreking bij rondetafelgesprek 6 november 2019
Horizon streeft ernaar om jongeren en hun ouders op een zo goed mogelijke manier te begeleiden naar
een plek in de samenleving. Bij Horizon werken we nooit alleen met de jongere, maar met het hele gezin
toe naar een duurzame situatie. Sleutelwoorden daarbij zijn; gezamenlijke besluitvorming, betrokkenheid
en inzetten op de motivatie en kracht van de jongere en het gezin.
Het rapport van commissie De Winter laat een aantal zaken zien waar Horizon in de loop der jaren hard
aan heeft gewerkt, zoals gezamenlijke besluitvorming, actieve betrokkenheid van het hele gezin en uitgaan
van krachten. Daarnaast zijn er ook zaken te concluderen die stevig doorontwikkeld dienen te worden. Net
als het kabinet, streeft Horizon naar een jeugdzorgsector waarin jongeren en hun gezinnen optimaal
behandeld worden en aan de hand van onderzoek en vernieuwde methodieken, zo passend mogelijk
begeleid en ondersteund worden.
In dit position paper schetsen we welke conclusies uit het rapport van commissie De Winter knellen met
het kabinetsbeleid. We geven mogelijke oplossingen weer en benoemen wat wij daarbij van de politiek
verwachten.
Gevolgen decentralisatie
Decentralisatie/verantwoordelijkheid voor jeugdzorg naar gemeenten. Er was niet voorzien dat iedere
gemeente het op een eigen manier ging aanpakken. Bureaucratie en administratieve lasten zijn hierdoor
gegroeid. Ook het introduceren van alternatief integraal aanbod over domeinen heen (combinatie van
onderwijs en zorg, zoals School2Care) stuit op schotten. Beide systemen werken anders en kennen
bijvoorbeeld een andere financieringsvorm. Dit maakt het ontschotten moeizaam met als gevolg dat het
aanbieden van een dergelijk alternatief (in dit geval om uithuisplaatsing tegen te gaan) bijna geen kans
heeft.
Er wordt veelal gestuurd op ‘veiligheid’ en tegelijkertijd op ‘minder kinderen in een residentie’. De definitie
van veiligheid wordt veelal vertaald naar hekken, gesloten deuren en verblijf in een residentie. Er wordt in
het kader van de veiligheid veelal direct gekeken naar verblijf in een residentie waarbij risico’s tot een
minimum beperkt zijn. Om veiligheid te kunnen bieden is soms uithuisplaatsing en geslotenheid nodig.
Daarnaast tonen onderzoeken aan dat veiligheid ook in andere aspecten zit. Horizon is daarom van
mening dat de ‘traditionele manier van werken’ op een residentie anders kan worden aangepakt, nl; met
een zo open mogelijk klimaat, uitgaan van krachten, inzet van het informele netwerk ter ondersteuning,
alleen residentieel als het moet, en naar huis zodra dat kan. Zo kort als mogelijk en zo lang als nodig. In
onze optiek moeten we als maatschappij meer verantwoorde risico’s durven nemen. Met de meest nieuwe
initiatieven bewijzen we dat een meer open karakter mogelijk is en dat trajecten in veel gevallen korter
kunnen.
Bezuinigingen op het jeugdzorgbudget hebben tot een aantal factoren geleid die van grote invloed zijn op
personeel binnen de sector. De jeugdzorg is geen aantrekkelijke sector om voor te werken, er is immers
hoge werkdruk en lage salariëring. Maatschappelijk gezien lijdt de sector onder een slechte reputatie,
andere sectoren zijn aantrekkelijker om voor te werken, waardoor krapte op de arbeidsmarkt toe neemt.

Ook hebben de bezuinigingen effect op innovatie binnen de sector. Het ontbreekt medewerkers aan tijd,
rust en opleidingsruimte en daarnaast komen de onderzoeksbudgetten steeds meer onder druk te staan.
Ruimte voor vernieuwing en innovatie stagneert hierdoor.
Lage inkooptarieven leggen een hoge druk op de kwaliteit van de jeugdzorg. Door de lagere
inkooptarieven is er minder ruimte om bijvoorbeeld de groepsgroottes te verkleinen, simpelweg vanwege
het gebrek aan financiële middelen. Als we willen werken met kleinere groepen in een meer “open setting”
en niet meer separeren zoals het kabinetsbeleid onderschrijft, vergt dat meer inzet en opleiding van
mensen. Echter is het daadwerkelijk fundamenteel veranderen van de jeugdzorgsector op de lange baan
geschoven door onder meer de lage inkooptarieven.
Oplossingsrichtingen en onze verwachtingen van de politiek
Om de bovenstaande problemen op te lossen, zien wij de volgende oplossingsrichtingen:
1. Meerjarenafspraken en regionale bundeling van beleid met gemeenten. Zo kunnen we
bureaucratie en administratieve lasten terugdringen. Dit kan leiden tot een kostenbesparing aan
zowel zorg- als gemeentelijke kant.
2. Ondersteunen en stimuleren van innovatie door aanpassen van regelgeving om de financiering
van nieuwe initiatieven gemakkelijker te laten verlopen.
3. Een duidelijke en eenduidige definitie van wat ‘veiligheid’ voor een kind betekent. Als deze definitie
voor de hele keten helder is opgesteld kunnen we meer met elkaar betekenen en denken in
mogelijkheden van gezinnen en kinderen.
4. Het aantrekkelijker maken om een opleiding te volgen gericht op jeugdzorg. Door een aanpassing
van de salariëring en de arbeidsvoorwaarden wordt de concurrentie met andere sectoren kleiner.
5. Door een verhoging van het inkooptarief, kan de groepsgrootte worden verkleind. De hoge
werkdruk en de druk op kwaliteit kunnen hiermee afnemen.
6. Financieren van de doorontwikkeling, onderzoek en innovatie van de jeugdzorg. Omdat de winkel
verbouwd wordt tijdens openingsuren, vergt het veel tijd van medewerkers. Deze tijd en aandacht
is niet verdisconteerd in de tarieven.

Met vriendelijke groet,
Horizon Jeugdzorg en Onderwijs