Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 516

Beleidsdoorlichting Defensie

Nr. 30

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 december 2019
Hierbij ontvangt u de «Beleidsdoorlichting vorming Defensie Helikopter
Commando»1. In de beleidsdoorlichting is onderzocht in hoeverre de
vorming van het Defensie Helikopter Commando (DHC) in de onderzoeksperiode heeft geleid tot het beoogde doeltreffender en doelmatiger
beheer van de helikoptervloot van de krijgsmacht. Over de vraagstelling
en de opzet van de beleidsdoorlichting bent u eerder geïnformeerd in de
brief van 20 september 2017 (Kamerstuk 31 516, nr. 21).
De beleidsdoorlichting concludeert dat de vraag of de oprichting van het
DHC doelmatig en doeltreffend is geweest niet kan worden beantwoord.
Daar zijn diverse redenen voor. Zo was de business case niet duidelijk
meetbaar en ontbrak informatie, onder andere doordat de financiële
administratie hiervoor niet was ingericht. Hierdoor was het niet mogelijk
om een nulmeting uit te voeren naar de situatie voor de oprichting. Verder
werkten veranderende omstandigheden in de periode van de beleidsdoorlichting verstorend. Ten slotte is geconstateerd dat bij de jaarlijks naar de
Tweede Kamer gestuurde inzetbaarheidsrapportages voor de helikopters
van het DHC niet constant gebruik is gemaakt van dezelfde type gegevens.
Ook dit bemoeilijkte het kunnen doen van een uitspraak over de doelmatigheid en doeltreffendheid. Deze laatste constatering komt overeen met
de conclusies van het Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) «Zicht
op gereedheid».
Tegelijkertijd kwam uit het onderzoek van de beleidsdoorlichting naar
voren dat bij de oprichting van het DHC genomen maatregelen zoals het
aanpassen van de bedrijfsvoering, het invoeren van een gemeenschappelijke planning en het concentreren van verantwoordelijkheden en kennis in
één organisatie hebben geleid tot positieve effecten. Het realiseren van
schaalvoordelen en het voorkomen van doublures op het gebied van
opleidingen, onderhoud, logistiek, luchtwaardigheid en stafcapaciteit

1

kst-31516-30
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 516, nr. 30

1

hebben geleid tot een meer doeltreffende ondersteuning en inzet van de
helikopters van Defensie.
Het oordeel in de beleidsdoorlichting is voor een belangrijk deel
gebaseerd op het door de ADR uitgevoerde onderzoek dat als bijlage bij
het eindrapport van de beleidsdoorlichting is gevoegd. De ADR en de IRF
van het Ministerie van Financiën zijn betrokken bij het opstellen van de
gehele doorlichting. De beleidsdoorlichting is begeleid door twee
onafhankelijk deskundigen: prof. dr. R.V.A. Janssens van de Universiteit
van Amsterdam en prof. dr. F.J. Kramer van de Nederlandse Defensie
Academie. Helaas was professor Janssens door persoonlijke omstandigheden niet in de gelegenheid om een eindoordeel te verstrekken. Het
eindoordeel van professor Kramer is als bijlage bij de beleidsdoorlichting
gevoegd. Ik ben de ADR, de IRF en de heren Janssens en Kramer
erkentelijk voor hun inbreng.
De vier aanbevelingen van de beleidsdoorlichting worden overgenomen.
De eerste aanbeveling is om toekomstige business cases duidelijker te
formuleren. Bij het implementeren van deze aanbeveling wordt gebruik
gemaakt van de opgedane inzichten van de rijksbrede operatie Inzicht in
Kwaliteit. De tweede aanbeveling sluit aan bij de conclusies van het
eerder genoemde IBO. In mijn brief van 28 maart 2018 (Kamerstuk 33 763,
nr. 140) heb ik toegezegd te werken aan een Cost to Readinessmodel en u
over de voortgang te rapporteren in het jaarverslag. In het jaarverslag
2018 (Kamerstuk 35 200 X, nr. 1) is daarover opgenomen dat de
oplevering van dit model vertraging heeft opgelopen. Omdat het inrichten
van dit model complexer is dan voorzien, wordt eerst een aantal
randvoorwaarden ingericht zoals life cycle costing. Mede op basis van
deze ervaringen zal worden bezien wat de vervolgstappen zijn voor het
Cost to Readinessmodel. De derde aanbeveling is om het format van de
opdrachtenmatrix als onderdeel van de begroting en daarmee ook het
format van de inzetbaarheidsrapportage voor een langere duur niet te
wijzigen. Ook deze aanbeveling sluit aan bij het eerder genoemde IBO
waarin wordt aanbevolen gereedstellingsprestaties eenduidig te formuleren. Met de inzetbaarheidsrapportage van Defensie over de eerste helft
van 2018 (Kamerstuk 34 919, nr. 26) is deze aanbeveling om te komen tot
een eenduidige inzetbaarheidsrapportage reeds opgevolgd.
De vierde aanbeveling is om gebruik van het evaluatietool After Mission
Reports te continueren. Dit is voor het DHC inmiddels onderdeel van de
bedrijfsvoering. Daarmee is de aanbeveling opgevolgd.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 516, nr. 30

2