Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 335

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 oktober 2016
Op 26 november 2015 heb ik u de Agenda voor gepast gebruik en
transparantie in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) aangeboden
(Kamerstuk 25 424, nr. 292). Deze agenda heb ik van de organisaties van
patiënten en zorgaanbieders in de ggz ontvangen. In april 2016 hebben
ook de zorgverzekeraars zich bij de Agenda aangesloten. Ik heb toegezegd
uw Kamer over de voortgang van de uitvoering van de Agenda te
informeren. Daarom treft u hierbij de voortgangsrapportage aan die ik van
de partijen heb ontvangen en die op 29 september jongstleden met de
partijen is besproken (bijlage 1)1. Tevens voeg ik de voortgangsrapportage
bij die ik van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heb ontvangen over de
ontwikkelingen van de nieuwe bekostiging van de ggz (bijlage 2)2 en de
brief die ik naar aanleiding daarvan naar de NZa heb gestuurd (bijlage 3)3.
De Agenda omvat veel thema’s en ik zie dat partijen hard werken aan de
uitvoering van de Agenda gepast gebruik en transparantie in de ggz. Het
is van belang om focus te houden op de 4 hoofdonderwerpen van de
Agenda, namelijk gepast gebruik, de bekostiging, het kwaliteitsstatuut en
het onderzoeksprogramma. Ik spoor partijen daarbij aan om belangrijke
onderwerpen zoals gepast gebruik (criteria voor op- en afschalen) en
administratieve lasten voortvarender op te pakken.
Gepast gebruik
De Agenda gaat uit van gepast gebruik: niet meer of langer zorg dan
nodig, maar ook niet minder. Het gaat er om dat periodiek de effectiviteit
van de behandeling wordt gemeten en in overleg met de patiënt
beoordeeld wordt of de behandeling doorgezet, aangepast of afgebouwd
moet worden. Gepast gebruik biedt de mogelijkheid om de zorg voor de
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-25424-335
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 424, nr. 335

1

patiënt te optimaliseren en meer patiënten te kunnen helpen, waardoor
bijvoorbeeld ook wachttijden kunnen verminderen. Zoals ik in november
aangaf vergt dit een omslag in het werken en denken van professionals,
ook in relatie met de patiënt.
Het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling (NKO) heeft de eerste van in totaal 43
zorgstandaarden opgeleverd. Op 1 januari 2017 zijn de volgende 10
zorgstandaarden gereed. Eind 2017 moeten alle zorgstandaarden gereed
zijn. Partijen zijn ook bezig met het opstellen van een implementatieagenda, zodat zorgprofessionals ook daadwerkelijk gaan werken met de
zorgstandaarden.
Gepast gebruik is het hart van de agenda en moet in de dagelijkse praktijk
van de zorgverlening plaatsvinden. Zorgverleners werken op basis van
zorgstandaarden die beschrijven wat goede zorg is; daarom is het van het
grootste belang dat gepast gebruik een vast onderdeel wordt in de
zorgstandaarden. Dat kan door criteria voor het op- en afschalen van zorg,
en daarmee gepast gebruik, op te nemen in de zorgstandaarden. Dat is
geen gemakkelijke opgave, maar wel een waarvan ik vind dat die met
voorrang moet worden opgepakt. Het stimuleren van gepast gebruik is
gebaat bij zichtbare resultaten op de korte termijn, zodat patiënten,
zorgverleners en zorgverzekeraars in de ggz zien wat gepast gebruik hen
oplevert in termen van kwaliteit van de zorg.
Het programma van het NKO wat betreft de te ontwikkelen zorgstandaarden is door partijen in zijn geheel op de Meerjarenagenda van het
Zorginstituut geplaatst. Ik zal op de korte termijn met het NKO en het
Zorginstituut in gesprek gaan hoe we versnelling kunnen realiseren, zodat
in iedere zorgstandaard criteria voor het op- en afschalen verankerd
worden.
Nieuwe bekostigingssystematiek
Ik bespeur bij partijen veel enthousiasme voor de nieuwe bekostigingssystematiek die is gebaseerd op de inhoud van de zorg in plaats van op de
tijdsduur van de behandeling. Idealiter sluiten zorgstandaarden, periodieke effectiviteitsmeting en bekostiging goed op elkaar aan. Daar wordt
door de NZa en door partijen hard aan gewerkt. De planning is gericht op
een nieuwe bekostigingssystematiek per 1 januari 2019 waarbij ik er van
uit ga dat partijen zich bij eventuele knelpunten bij mij melden. De
voortgangsrapportage die ik hierover van de NZa heb ontvangen (bijlage
2) en de brief die ik naar aanleiding daarvan naar de NZa heb gestuurd
(bijlage 3) gaan nader in op de voortgang met betrekking tot de nieuwe
bekostiging.
Kwaliteitsstatuut
Met betrekking tot het kwaliteitsstatuut zijn goede vorderingen geboekt.
Het model Kwaliteitsstatuut is geregistreerd bij het Zorginstituut en
inmiddels is ook het meetinstrument dat erbij hoort voor registratie
aangeboden. Sinds 18 juli jongstleden is het mogelijk voor zorgaanbieders om hun kwaliteitsstatuut aan te leveren bij de portal www.ggzkwaliteitsstatuut.nl. Inmiddels zijn de nodige kwaliteitsstatuten aangeboden en een deel is ook al getoetst en goedgekeurd, op basis van de
toets die partijen zelf hebben ingericht. Het kwaliteitsstatuut verplicht tot
het regelmatig monitoren van de effectiviteit van de behandeling en
draagt daarmee bij aan gepast gebruik. Samen met de inspectie voor de
gezondheidszorg (IGZ), de NZa en het Zorginstituut volg ik hoe de
implementatie verloopt. Ik zal uw Kamer daar begin 2017 over informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 424, nr. 335

2

Onderzoeksprogramma
In het onderzoeksprogramma voor de ggz gericht op vroegherkenning en
gepersonaliseerde zorg wordt goede voortgang geboekt. Subsidieaanvragen voor projecten die betrekking hebben op jonge vrouwen en
adolescenten met depressie worden momenteel beoordeeld en gaan in
december van dit jaar van start. Deze projecten duren 2 jaar. De startsubsidies voor langdurige projecten rondom depressie voor jonge vrouwen
en adolescenten worden in november toegekend en leveren na 6
maanden bijvoorbeeld een kennissynthese of projectplan op. Oproepen
voor middellange projecten en fellowships sluiten in oktober. Deze
worden vervolgens beoordeeld. Ik zal blijven letten op een goede balans
tussen korte termijn onderzoek en lange termijn onderzoek, zodat het
programma zo snel mogelijk bijdraagt aan het vergroten van gepast
gebruik in de dagelijkse praktijk.
Overige onderwerpen
Administratieve lasten
Administratieve lasten zijn een grote frustratie van zorgverleners.
Bovendien leiden administratieve lasten tot extra kosten. Inmiddels
hebben wij bestuurlijke afspraken gemaakt met zorgaanbieders, zorgverzekeraars en de NZa om gezamenlijk de administratieve lasten te
verminderen én het correct declareren in de curatieve ggz te verbeteren.
Onder regie van VWS worden nu 7 knelpunten met voorrang opgepakt.
Het gaat bijvoorbeeld om het verbeteren van het proces van verwijzing
van en naar de ggz en het verbeteren van het declareren van ongecontracteerde zorg. Inbreng van partijen is hierbij uiteraard noodzakelijk. Ik heb
hen tijdens het bestuurlijk overleg van 29 september nadrukkelijk
uitgenodigd om snel met concrete voorstellen voor vereenvoudigingen te
komen en aan te geven waarbij ze hulp kunnen gebruiken. De verwachting
is dat er begin volgend jaar concrete oplossingen zijn uitgewerkt. Dit moet
leiden tot een vermindering van de regeldruk en kosten en tot verhoging
van het werkplezier van de professionals.
Transparantie
Een onderdeel in het Kwaliteitsstatuut is het verplicht aanleveren van
uitkomstgegevens (op basis van routine outcome monitoring, ROM) door
alle aanbieders, met ingang van 1 januari 2017. Instellingen zijn hier al
langer mee bezig en inmiddels ontvangt Stichting Benchmark ggz
gegevens over 85% van alle afgesloten ggz-zorgtrajecten. Ook voor
vrijgevestigde aanbieders zal aanlevering per 1 januari 2017 mogelijk zijn.
Sinds 1 oktober jongstleden kunnen vrijgevestigde aanbieders proefdraaien met aanlevering. 2677 vrijgevestigden hebben zich reeds
aangemeld en met 2361 daarvan zijn alle contracten voor de aanlevering
van gegevens gesloten4. Voor de door partijen voorgestelde website met
keuzeondersteunende informatie hebben partijen een verzoek voor
subsidie ingediend bij het Zorginstituut om het ontwikkelen van begrijpelijke en vindbare informatie voor de patiënt een impuls te geven.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

4

Partijen hebben een aparte stichting opgericht die de doorlevering naar SBG online faciliteert.
www.stichtingvrijgevestigdenrommen.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 424, nr. 335

3