Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2125
Vragen van het lid Van der Graaf (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Waterstaat over het gebruik van station Heerenveen
Ijsstadion bij evenementen (ingezonden 10 maart 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 3 april 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met de oproep van de Friese Statenfracties van de ChristenUnie en de PvdA voor opening van station Thialf wanneer er wedstrijden of
andere activiteiten plaatsvinden in het ijsstadion? Hoe luidt uw reactie
hierop?1
Antwoord 1
Ja, daar ben ik mee bekend. Ik juich oproepen als deze van harte toe, omdat
ik van mening ben dat we voortdurend moeten kijken of het mogelijk is om
nóg meer reizigers op een aantrekkelijke wijze met de trein te kunnen
bedienen. Desondanks is de reactie op (bedienings)wensen richting de NS in
sommige gevallen negatief, bijvoorbeeld als uit de analyse van NS en/of
ProRail blijkt deze niet (goed) inpasbaar is. We hebben in Nederland te maken
met een druk bereden netwerk, en de beschikbare ruimte in de dienstregelingen (bijvoorbeeld voor een extra stop) is beperkt.
Vraag 2
Kunt u aangeven of er inmiddels ruimte in de dienstregeling is gevonden of
in toekomstige dienstregelingen ruimte is te maken om de extra stops bij
halte Heereveen IJsstadion mogelijk te maken?2
Antwoord 2
Sinds 2015 is het niet meer mogelijk om een stop op Heerenveen IJsstadion
bij evenementen in te passen in de dienstregeling zonder dat dit ten koste
gaat van andere (reguliere) stops op dit traject, en/of afgestemde aansluitingen op andere treinen in Zwolle en/of Leeuwarden. Het loslaten van deze
uitgangspunten zou een grotere groep (reguliere) reizigers duperen dan het
1

Groot Herenveen, «Friese Statenfracties van de ChristenUnie en de PvdA willen treinstop bij
Thialf,» https://www.grootheerenveen.nl/grootheerenveen/politiek/friese-statenfracties-van-dechristenunie-en-de-pvda-willen-treinstop-bij-thialf.
2
Kamerstuk 29 984, nr. 902.

ah-tk-20222023-2125
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

aantal (potentiële) treinreizigers naar Thialf. In het kader van de besprekingen
aan de landsdelige OV- en Spoortafel is deze kwestie afgelopen jaren
meermaals besproken en onderzocht, helaas zonder verandering in bovenstaande conclusie.
Richting de toekomst liggen er wellicht wel mogelijkheden. Vervoerder Arriva
heeft bij de ACM gemeld dat zij per dienstregeling 2025 twee stoptreinen
Leeuwarden – Zwolle en Groningen – Zwolle in open toegang wil rijden.
Arriva heeft onder andere de ambitie om Heerenveen IJsstadion structureel te
bedienen. Door het bedieningsmodel dat Arriva hanteert, kan zij reistijd
winnen en op meer stations stoppen. Ik ben aan het beoordelen of dit
initiatief meerwaarde oplevert voor de reiziger. Uiteindelijk zal ik bij vaststelling van de nieuwe concessie op het Hoofdrailnet een keuze moeten maken
welke treindiensten ik opneem in de concessie op de betreffende baanvakken.
Dit bepaalt de capaciteit die overblijft voor opentoegangvervoer, zo ook voor
dit initiatief. Vraag is daarnaast of er investeringen door ProRail nodig zijn om
het station geschikt te maken voor een reguliere stop.
Mocht NS de stoptreindienst blijven exploiteren op dit baanvak, dan bieden
de beschikbaar gestelde middelen voor extra perron- en spoorcapaciteit bij
Meppel en voor de vervanging van de HRMK-spoorbrug3 wellicht ruimte voor
een stop op Heerenveen IJsstadion bij evenementen. Dit dient dan afgewogen te worden met ook andere wensen die spelen op dit baanvak als een
nieuw station Leeuwarden Werpsterhoeke en een nieuw station Staphorst4. Al
deze wensen zijn onderdeel van het door ProRail te starten onderzoek naar
station Meppel en omgeving in het kader van het eerstgenoemde amendement.
Vraag 3
Kunt u aangeven of nog immer geldt dat er meer mensen op achteruit zullen
gaan bij een stop op Heereveen IJsstadion, doordat zij de aansluiting op de
regionale lijnen verliezen? Kunt u aangeven welke schattingen hiervoor
gebruikt zijn: hoeveel mensen reizen er tijdens evenementen per trein reizen
naar Thialf (waarbij deze aantallen bij een kortere reistijd waarschijnlijk
toenemen) en hoe groot hun reistijd winst is, vergeleken met het aantal
mensen dat een aansluiting mist en reistijd verliest?
Antwoord 3
NS en Arriva hebben in 2019 gezamenlijk gekeken naar de impact van een
stop op Heerenveen IJsstadion in de dienstregeling. Zoals ook aangegeven in
mijn antwoord op vraag 2 hebben er sindsdien geen veranderingen plaatsgevonden in de verschillende randvoorwaarden en omstandigheden die
aanleiding geven tot het herzien van de conclusie, ook niet in de reizigersaantallen.
Op het baanvak Zwolle – Leeuwarden zijn circa 10.000 reizigers per dag. Een
extra stop op Heerenveen IJsstadion kost circa 2–3 minuten. Hierdoor
verliezen reizigers hun mogelijke overstap op bijvoorbeeld station Leeuwarden en Zwolle. Het is niet bekend hoeveel van deze reizigers gebruik maken
van een overstap op trein of bus, hetgeen een vergelijking van gevolgen voor
de reistijden lastig maakt.
Vraag 4
Welke mogelijkheden ziet u om een evenementendienstregeling in te richten,
waarin een stop op Heerenveen IJsstadion plaatsvindt, en de aansluiting op
regionale lijnen gegarandeerd is?
Antwoord 4
Op dit moment ziet de NS die mogelijkheden niet. Of die mogelijkheden er in
de toekomst wellicht wel zijn is onderdeel van breder onderzoek, zoals ook in
mijn antwoord op vraag 2 aangegeven.

3
4

Kamerstuk 36 200 A, nr. 49 en 36 200 A, nr. 53.
Kamerstuk 36 200 XII, nr. 40.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 5
Kunt u aangeven op welke basis afgewogen wordt of extra stops bij stations
mogelijk zijn in geval van grote publieksevenementen in de directe nabijheid
daarvan? Hoe kunnen evenementenorganisatoren zich hiervoor bekend
maken bij NS? Is hiervoor een geëigend proces ingericht?
Antwoord 5
De afweging voor extra stops wordt door NS gemaakt door te kijken naar de
impact van de extra stop op alle andere reizigers, de maakbaarheid in de
dienstregeling en de te verwachte bezoekersaantallen. Verder moet het
betreffende station geschikt zijn om de reizigersstroom veilig te kunnen
afwikkelen. Dit is dus maatwerk per evenement en locatie waarbij tevens elke
dag anders is gelet op de samenloop met werkzaamheden en eventuele
andere evenementen in eenzelfde gebied of regio.
Evenementenorganisaties weten NS goed te vinden en zij onderhouden deze
contacten, ook met gemeenten, om zo bij te dragen aan een duurzame
mobiliteitsaanpak bij grote publieksevenementen. Belangrijk is dat NS hier
vroegtijdig bij wordt betrokken om zo gezamenlijk een maakbaar mobiliteitsplan uit te werken. Bij NS is een speciaal team aangesteld die de dienstregeling bij evenementen en alles wat daarbij komt kijken tot met eventueel het
crowd management voorbereid.
Vraag 6
Kunt u aangeven waarom het op het drukbereden spoor rond Amsterdam wel
mogelijk is extra stops te maken bij evenementen in de RAI, zoals de
Huishoudbeurs, maar dat bij halte Heereveen IJsstadion niet mogelijk is?5
Antwoord 6
Het inpassen van een extra stop op het station bij de RAI is geen vanzelfsprekendheid of makkelijke oplossing. Ook hier geldt in beginsel dezelfde
complexiteit als tussen Leeuwarden en Zwolle. Een extra stop op het station
bij de RAI past niet in de reguliere dienstregeling. Per keer wordt dan ook
gekeken en afgewogen of een extra stop wel of niet maakbaar is. Tijdens de
afgelopen huishoudbeurs hebben de Intercity’s in het weekend wel gestopt
op RAI, maar op de werkdagen bijvoorbeeld niet. Het grote verschil tussen
RAI en Heerenveen IJsstadion is dat bij RAI meer treinen rijden (meer
keuzevrijheid) en erop die trajecten iets meer ruimte in de dienstregeling zit.
Door zaken slim te combineren is er soms ruimte te creëren in de dienstregeling voor een extra stop op RAI. Tussen Leeuwarden en Zwolle is deze
vrijheid er helaas op dit moment niet.
Vraag 7
Klopt de bewering (nog) dat het halteren bij Heerenveen IJsstadion tienduizend euro per dag kost? Kunt u uitleggen waar deze kosten uit bestaan? Klopt
het dat dit geen doorgang kon vinden omdat Arriva en KNSB niet wilden
bijdragen?6
Antwoord 7
Ik ben niet bekend met (de herkomst van) dit bedrag. Ik verwacht dat
maakbaarheid en inpasbaarheid leidend zijn in de afweging om ergens wel of
niet te stoppen. Mochten er aan een stop kosten verbonden zijn voor een
vervoerder, dan zullen organisator, vervoerder en eventueel decentrale
overheden hierover met elkaar in overleg moeten treden.
Vraag 8
Wilt u zich inspannen om extra stops in geval van evenementen op halte
Heerveen IJsstadion, maar ook bij andere stations, mogelijk te maken?

5

Parool, «Treinen maken extra stop op Amsterdan RAI vanwege Huishoudbeurs,» 20 februari
2023, https://www.parool.nl/nederland/treinen-maken-extra-stop-op-amsterdam-rai-vanwegehuishoudbeurs~b9bd584c/#:~:text=De%20NS%20laat%20treinen%20van,
en%20met%20vrijdag%2024%20februari.
6
Omrop Fryslan, «Stoppen bij Thialf is te duur voor NS en de KNSB,» 27 februari 2019,
https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/870548/stoppen-bij-thialf-is-te-duur-voor-ns-en-knsb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 8
Op het moment dat een extra stop tijdens evenementen inpasbaar is in de
dienstregeling en de veiligheid van reizigers kan worden geborgd, dan werkt
NS daar aan mee. Dat verwacht ik ook van NS.
De uiteindelijke afweging of een bedieningswens maakbaar is – en wenselijk
vanuit algemeen reizigersbelang – moet gemaakt worden door de vervoerder.
Zoals ook aangegeven in mijn antwoord op vraag 2 maakt de wens voor een
stop op Heerenveen IJsstadion, samen met andere wensen die er zijn ten
aanzien van dit baanvak, moment onderdeel uit van onderzoek. We zullen
met elkaar de uitkomsten van de onderzoeken moeten afwachten. Ik zal uw
Kamer hierover op de hoogte houden via het reguliere MIRT-proces.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4