Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 817

Sociale werkvoorziening

Nr. 73

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2011
Om de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten te bevorderen is sinds
1 januari 2010 de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten
(Wet Wajong) van kracht. Met mijn brief van 30 november 2010 (Kamerstukken II 2010–2011, 29 817, 57) heb ik u de eerste Wajong-monitorrapportage, die was gebaseerd op gegevens tot en met juni 2010,
gezonden. Met deze brief bied ik u de vervolgmonitorrapportage aan.1 De
rapportage is opgesteld door het UWV. In deze rapportage wordt verslag
gedaan over het gehele jaar 2010. Het betreft, evenals de vorige keer, het
kernrapport van een uitgebreidere rapportage. Deze uitgebreide
rapportage is beschikbaar op de website van het UWV (http://www.uwv.nl/
overuwv/kennis-publicaties/kennis/monitoren.aspx).
Met mijn brief van 21 april 2011 heb ik u de notitie aangeboden met de
uitwerking op hoofdlijnen van de nieuwe Wet werken naar vermogen
(WWNV). De uitkomsten van bijgaande Wajong-monitorrapportage zijn
bouwstenen die behulpzaam zijn bij de verdere uitwerking van het
wetsvoorstel Wet Werken Naar Vermogen.
De monitor is ook besproken met de cliëntenorganisaties, die in algemene
zin hebben aangegeven dit een informatieve rapportage te vinden.
De belangrijkste bevindingen uit de monitor
De instroom bedroeg in 2010 17 800. Dit is de instroom in zowel de oude
als de nieuwe Wajongregeling. Dit is slechts een fractie hoger dan in 2009.
Voor het eerst in jaren is de instroom in de Wajong dus nauwelijks
gegroeid. 45% van de instroom had echter nog betrekking op de Wajong,
zoals die gold vóór 2010. De instroom in 2010 geeft dus nog geen goed
beeld van de invloed van de nieuwe Wajong op de instroom. De verwachting is dat de instroom in 2011 zal gaan dalen.

1

De Wajong vanaf 2010 is opgedeeld in drie regelingen:

kst-29817-73
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 817, nr. 73

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

–

Jongeren met perspectief op verrichten van arbeid (of waarvan dit
perspectief niet kan worden uitgesloten) komen in de werkregeling. Zij
ontvangen intensieve begeleiding en ondersteuning bij het vinden of
behouden van werk. Onder de werkregeling vallen ook jonggehandicapten die tijdelijk nog geen arbeidsmogelijkheden hebben, maar op
termijn wel.
– De jonggehandicapte die door ziekte of door arbeidsongeschiktheid
geen enkel perspectief heeft op het verrichten van arbeid, ook niet met
ondersteuning, komt in de uitkeringsregeling. Deze jonggehandicapte
is volledig en duurzaam arbeidsongeschikt en ontvangt een uitkering
ter hoogte van 75% van het wettelijk minimumloon.
– Jongeren die nog studeren of op school zitten komen in de studieregeling. Zij ontvangen een inkomensondersteuning van 25% van het
wettelijk minimumloon.
De verdeling van de instroom in de nieuwe Wajong in 2010 over de
verschillende regelingen laat het volgende beeld zien:

Verdeling Wajongers in de nieuwe Wajong naar regeling bij instroom
Uitkeringsregeling (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt)
Werkregeling
Studieregeling

Aandeel in %
13
54
34
100

De Wajongers in de werkregeling kunnen als volgt onderverdeeld worden:
20% heeft tijdelijk geen mogelijkheden, 3% is aangewezen op beschut
werk, 26% kan bij een reguliere werkgever werken en 5% volgt nog een
studie of opleiding.
Uit de monitor komen de volgende trends naar voren:
– De monitor geeft voor het eerst een beeld van de participatiemogelijkheden in het kader van de nieuwe Wajong. Hierbij is nadrukkelijk
sprake van een momentopname: jonggehandicapten hebben immers
tijd nodig om zich te ontwikkelen richting werk.
– 29% van de totale groep Wajongers komt initieel in aanmerking voor
bemiddeling naar regulier werk. Dit percentage zal in de loop van de
tijd stijgen. Dat hangt samen met de ontwikkeling van Wajongers.
Eerst moet de school worden afgemaakt of de behandeling succesvol
worden afgerond. Daarna wordt begeleiding naar werk relevant en
tenslotte werk en behoud van werk. Gezien dit ontwikkelingspad zal de
arbeidsparticipatie van Wajongers pas op termijn toenemen. Het
aandeel van de werkregeling zal toenemen naarmate meer Wajongers
hun opleiding afmaken en overgaan van de studieregeling naar de
werkregeling.
– De verwachting bestaat dat het aandeel uitkeringsregeling, dat nu nog
13% bedraagt, op termijn zal toenemen tot ten minste 25%. Dit heeft te
maken met de groep Wajongers die niet direct inzetbaar zijn voor werk
omdat zij onder (medische) behandeling zijn (de categorie «tijdelijk
geen mogelijkheden», nu 20%). Het einde van de behandeling kan
betekenen dat alsnog vastgesteld wordt dat er geen arbeidsmogelijkheden zijn. Er vindt dan overgang plaats naar de uitkeringsregeling.
– Het percentage werkende Wajongers in de totale Wajongpopulatie
kwam in 2010 uit op 24,6%. In absolute aantallen nam het aantal
werkende Wajongers toe met 7%: van 47 600 eind 2009 naar 50 400
eind 2010. Deze stijging doet zich geheel voor bij reguliere werkgevers.
Het aantal werkgevers met een Wajonger in dienst is tussen 2009 en
2010 gestegen van 3,8% naar 4,2% ofwel van ca. 13 300 naar 14 400.
– UWV heeft tbv de monitor een representatief onderzoek laten
verrichten onder werkgevers. Bijna één op de tien werkgevers (9%) die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 817, nr. 73

2

–

nog geen jonggehandicapte in dienst heeft, is van plan het komend
jaar een Wajonger aan te nemen. Als alle werkgevers dit ook doen, dan
stijgt het aandeel werkgevers met Wajongers in dienst van ruim 4%
naar 13%. Voorts blijkt het overgrote deel van de werkgevers op de
hoogte te zijn van de wet wajong en de werkgeversinstrumenten. De
bekendheid met het werkgeversservicepunt van UWV heeft een
positieve invloed op het aannamebeleid van werkgevers. Een groot
deel van de werkgevers vindt dat het aannemen van wajongers tot hun
maatschappelijke verantwoordelijkheid behoort. De ervaringen van
werkgevers met wajongers in dienst zijn in het algemeen positief. 80%
van hen is bereid om wajongers in dienst te houden.
Ten behoeve van deze monitor is een onderzoek gedaan onder een
representatieve groep Wajongeren naar hun ervaringen. Driekwart
weet dat de Wajong vooral bedoeld is om hulp en begeleiding te
bieden bij het zoeken naar werk. Wajongeren zijn redelijk op de hoogte
van de rechten en plichten. De meeste Wajongeren in de werk- en
studieregeling geven aan werken belangrijk te vinden en zien werk als
meer dan alleen geld verdienen. Wajongeren in de werkregeling zijn
bekender met het participatieplan, en de inhoud ervan, dan Wajongeren in de studieregeling. De bekendheid met het plan verschilt naar
leeftijd, opleiding en diagnose. Bij het vinden van het huidige werk
zegt tweederde van de Wajongeren hulp gehad te hebben, vooral van
school, ouders of familie of van een jobcoach of re-integratiebureau.
De tevredenheid over het werk is redelijk groot.

Naar mijn oordeel laat deze tweede Wajongmonitor een aantal positieve
tendensen zien. De toename van de instroom is in 2010 een halt toegeroepen en zal naar verwachting in 2011 dalen. Het aantal werkende
Wajongeren is tussen 2009 en 2010 toegenomen, met name bij reguliere
werkgevers. Ook het aantal werkgevers dat een jongere in dienst heeft is
tussen 2009 en 2010 toegenomen. Indien het aantal werkgevers dat van
plan is een jonggehandicapte in dienst te nemen (9%) dit ook doet zal het
aantal jongehandicapten in de nabije toekomst nog verder kunnen stijgen.
Cruciaal hierbij is de werkgeversbenadering. UWV verricht hiervoor
diverse activiteiten, zoals het afsluiten van convenanten met werkgevers,
het inrichten van een landelijk en 30 regionale werkgeversservicepunt(en)
en het afstemmen van vraag en aanbod bij het beschikbaar komen van
vacatures. In 2010 zijn de re-integratieactiviteiten voor Wajongeren binnen
UWV overgegaan naar het werkbedrijf. UWV geeft aan de komende tijd
nieuwe initiatieven te zullen ontplooien om de werkgeversdienstverlening
verder te versterken. Een belangrijke rol daarbij is weggelegd voor de
werkgeversservicepunten en het opstellen van de profielen van geschikte
kandidaten uit de Wajong-doelgroep voor werkgevers. Concreet gaat het
om de volgende initiatieven:
– Op de 30 regionale werkgeversservicepunten worden klantsegmentatie, relatiemodel en dienstenportfolio gekoppeld.
– Speciaal opgeleide werkcoaches/jobsearchers zijn vrijgesteld om aan
de hand van profielen en voorkeuren Wajongers te matchen met
vacatures en baanopeningen.
– Alle afspraken met werkgevers worden vastgelegd in het leveranciermanagementsysteem Share waardoor gestuurd kan worden op het
nakomen van afspraken.
– In het kader van deze ontwikkelingen wordt een opleidings- en
implementatieprogramma uitgevoerd, waarbij methodisch handelen
de rode draad vormt.
Het UWV geeft aan te verwachten in 2011 ca. 4500 jonggehandicapten aan
het werk te kunnen helpen, tegen ca. 2800 in 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 817, nr. 73

3

Tot slot
Het ligt in het voornemen van UWV om de huidige Wajongmonitor en de
huidige monitor Arbeidsbeperkten en werk te vervangen door één gecombineerde participatiemonitor waarin o.a. de participatie van Wajongers
gevolgd wordt. Ik kan in beginsel met een dergelijke bundeling en
stroomlijning van bestaande onderzoeken instemmen, ervan uitgaande
dat deze de wezenlijke beleidsinformatie zal bevatten. Over de verdere
uitwerking wordt de komende maanden overlegd. Uiteraard zal ik de
Kamer de eerstvolgende participatiemonitor toezenden.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 817, nr. 73

4