I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
08 06 2023
Onze Referentie

R

Aan

Min BuZa 2023 459

Van
Opgesteld door

Via
Bescherming persoonlijke levenssfeer

Kopie aan
Afgestemd met

Besclierming persoonlijke levens sfeer
Uiterlijk bij
n v t

Plandatum

Deadline Kamer

Brief bij kamer voor 15 juni 2023

nota

Kamerbrief mogelijkheid om de Afghaanse studentes van

Binnangekoman op

de landbouwschool alsnog hun studie af te laten ronden

Aanleiding
•

Uw

toezegging

in

reactie

op

vragen

van

Kamerleden

Stoffer tijdens de

van

der

Lee

BHOS 2022

om
Hammelburg
begrotingsbehandeling
alternatieve
te
onderzoeken
om
36
studentes
die
nogmaals
mogelijkheden
niet aan het National Agricultural Education College
NAEC af konden
en

studeren verder te ondersteunen en
•

Kamerbrief van 22 december 2022 waarin werd

het

vervolgen

van

de

studie

aan

een

andere

toegezegd de optie voor
onderwijsinstelling nog

eenmaal te onderzoeken en de Kamer hieroverte informeren
•

Het WGO Jaarverantwoording op 15 juni waar voorafgaand de Kamer nog
laatste keer gemformeerd zal worden over dit onderzoek

een

Geadviseerd besluit
Graag uw akkoord om
•

De 36 studentes aan te bieden hun opleiding te vervolgen in Dominica binnen
programme dat UNDP zal leiden optie 2
Voorafgaand aan het WGO Jaarverantwoording de Kamer informeren over
o
het aanbod dat aan de vrouwen is gedaan
o
het feit dat deze optie met de vrouwen en UNDP uitgewerkt wordt
o
wanneer bij
een deel van de
de studentes geen interesse of
mogelijkheid van deelname bestaat of wanneer praktische obstakels
deze optie toch niet haalbaar maken het onderzoek afgerond wordt
ook omdat er in de haalbaarheid van de overige twee opties zoals in
de brief van 22 december 2022 geen verandering is opgetreden
een

•

Uw akkoord met en ondertekening van bijgevoegde brief hierover

die werd

reactie op nota Min BuZa 2023 15486 21 waarvan de

opgesteld
aangepaste inhoud hierbij opnieuw aan u voorgelegd
n a v

uw

Kernpunten
U deed per Kamerbrief van 22 december 2022 de toezegging om in het eerste
kwartaal van 2023 meer duidelijkheid te scheppen over de haalbaarheid van
Pagina 1 van 6

00001

1346217

een

laatste optie voor de 36 studentes die niet aan het NAEC konden

afstuderen

Datum

via een studiebeurs voor het afronden van de opieiding in een

ander land

Die toezegging heeft enige vertraging opgelopen o a door
noodzakelijke aandacht voor reactie op de TLB edicten die vrouwen verbieden
te werken voor ngo s en de VN en uitgebreid onderzoek zoals hieronder
•

weergegeven
Onderzoek is gedaan in Pakistan Indonesie
en

Dominica

in het Caraibisch gebied

Bangladesh

Kazachstan

08 06 2023
Onze Referentie

Min BuZa 2023 459

Kirgizie

Die onderzoeken leverden de

volgende concrete opties op
o
Optie 1 Bangladesh waarbij de Asia University for Women AUW
bereid is te helpen bij het overbrengen van de studentes en hen een
ambitieus universitair onderwijstraject wil aanbieden
Dit traject behelst veel meer dan enkel het afronden van het
laatste semester praktijkonderwijs Ook zou NL hierbij in grote
mate betrokken moeten zijn bij operationele zaken zoals het
organiseren van paspoorten voor de studentes Dat zou
afwijken van de praktijk bij overbrenging en ligt niet binnen de
invioedssfeer van post KAB Daarom wordt deze optie niet
wenselijk of haalbaar geacht Het traject zou naar verwachting
15 000 USD per student per jaar kosten
o
Optie 2 Dominica waarbij de studentes binnen een
onderwijsprogramma van UNDP meegenomen worden en desgewenst
hun opieiding in Dominica zouden kunnen afmaken
Omdat de vrouwen hierbij op kunnen gaan in een UNDP
programme is UNDP verantwoordelijk voor alle logistieke
ondersteuning Daarom grotere voorkeur voor deze optie al
zijn er wel serieuze vraagtekens bij de fysieke en culturele
■

■

afstand tussen Kaboel en Dominica en de vraag of UNDP de
studentes bij bepaalde randvoorwaarden
van een
■

paspoort

zoals het verkrijgen

effectief kan ondersteunen

In eerste instantie was het voorstel van UNDP om de

studentes in hetzelfde programme in Kazachstan of Kirgizie
hun opieiding af te laten ronden

Echter blijkt dit niet mogelijk

omdat beide landen visumvereisten voor Afghaanse vrouwen
sterk hebben aangescherpt in afgelopen maanden
■

o

Optie 3

Kosten van deze optie beslaan EUR 700 000 voor 36 vrouwen

onderzoek thans afronden

Toelichting
Resultaten onderzoek tot op heden
•

ZMA Kaboel heeft samen met partners en posten in betrokken landen

onderzoek gedaan naar mogelijkheden in Pakistan

•

Indonesie

Bangladesh
Kirgizie
Uitgangspunt daarbij was het vinden van
een instituut waarbij de studentes hun laatste semester landbouwonderwijs
zouden kunnen afmaken en daarmee een diploma zouden kunnen behalen
Daarbij is gekeken naar de aanwezigheid van geschikte onderwijsinstituten
inclusief onderwijs in de taal die passend is voor de studentes mogelijkheden
tolken
mogelijkheden tot verkrijgen van studie visa in de betreffende
landen en mogelijkheden rondom logistiek in Afghanistan toestemming
krijgen van de de facto autoriteiten om Afghanistan te verlaten het verkrijgen
van een paspoort toestemming van familie van de studentes om te reizen
Kazachstan

en

Dominica

Pagina 2 van 6

00001

1346217

•

Een overzicht van de mogelijkheden die zijn onderzocht
o

Datum
08 06 2023

Pakistan
■

In Pakistan werd via partner Helvetas in eerste instantie een

geschikt onderwijs instituut gevonden

de ATI Universiteit in

Onze Referentie

Min BuZa 2023 459

Peshawar
■

ATI was bereid de studentes te accepteren en hebben een

passende en aansluitende opieiding

De studentes zouden daar

echter geen volwaardig diploma krijgen
■

ZMA ISL geeft ook aan dat de kans dat de vrouwen een

studievisum krijgen voor Pakistan gering is

algeheel negatief advies m b t

Daarnaast een

de veiligheid van de vrouwen

in Pakistan
■

o

Indonesia
■

■

■

■

o

Onderzoek in Pakistan is om bovenstaande redenen gestaakt
In Indonesia is contact geweest met een universiteit

UIII

die

ervaring heeft met Afghaanse studenten maar die enkel
universitaire opieidingen aanbiedt Een niveau veel hoger dan
het praktijkonderwijs van NAEC
IND BZ heeft informele gesprekken gevoerd met een
landbouwinstituut IPB dat geschikter lijkt maar ook geen
diploma kan uitreiken
Ook blijkt uit gesprekken met IDN BZ dat studievisa in
Indonesia voor een kort studietraject niet makkelijk
verkrijgbaar zijn
Voor de NAEC vrouwen lijkt Indonesia dus niet de juiste
opiossing Deze stroom van onderzoek is om bovenstaande
redenen dan ook gestaakt

Bangladesh foptie 1^

Informatie v an of over

■

maatschappelijke organisaties die door openbaarmaking daarvan benadeeld kun nen worden

AUW heeft gesteld de vrouwen wel aan te willen nemen maar

ambitieus traject eerst Engels leren en bijv
biologie studeren Het traject zou ongeveer 15 000 USD per
student per jaar kosten
Voor bovenstaande mogelijkheden waarvan Bangladesh de enige waar
onderzoek nog niet definitief is gestaakt zou ZMA KAB een overeenkomst met
de universiteit aan moeten gaan en een operationele rol spelen bij de
praktische zaken die bij het overbrengen van de vrouwen komen kijken
Bijvoorbeeld door het helpen bij het verkrijgen van studievisum Ook zal een
deel van de vrouwen zelf nog een paspoort moeten aanvragen Een paspoort
verkrijgen in Afghanistan is een langdurig proces waar de post op dit moment
voor een

•

•

geen invioed op kan uitoefenen
Een laatste optie waarbij logistiek rondom verplaatsing van de vrouwen mee
wordt genomen in het programme betreft
o

Dominica foptie 2^ UNDP voert reeds een onderwijsprogramma uit
waarbij op dit moment 150 Afghaanse meisjes hun onderwijs op zowel
Pagina 3 van 6

00001

1346217

universitair als praktijkniveau afronden in Kazachstan en Kirgizie

Datum

Echter op dit moment geven zowel Kirgizie als Kazachstan geen
studentenvisa meer af Daarom is UNDP voor het eigen programme op

08 06 2023

zoek gegaan naar andere mogelijkheden wereldwijd

Daarbij is

Onze Referentie

Min BuZa 2023 459

Dominica een realistische optie volgens UNDP
o

Omdat betreffende vrouwen hierbij op zouden gaan in een bestaand
UNDP programme is UNDP verantwoordelijk voor alle logistieke
ondersteuning waaronder bijvoorbeeld het financieren van mannelijke
begeleiders mahrams voor het deel van de reis wear dat nodig zal
zijn en vertalers die nodig zullen zijn voor het volgen van de studie in
Dominica

o
o

Kosten van deze optie zijn grofweg EUR 700 000 voor 36 vrouwen
Dit kan gefinancierd worden uit resterend V
daarmee financieel een realistische optie

R budget ZMA KAB en is

Echter is de vraag of een

reis en verblijf van 6 maanden in Dominica die nodig zal zijn om
diploma te behalen realistisch is voor alle vrouwen gezien zij naar
verwachting niet in staat gesteld zullen worden familie mee te nemen
Daarnaast gaan eerder besproken beperkingen over lange wachttijden
bij verkrijgen van nodige paspoorten ook voor deze optie op en zal
ook UNDP hier naar verwachting geen invioed op kunnen uitoefenen
Paspoorten zullen de vrouwen waar nodig zelf moeten aanvragen
VervolQStappen
♦

Door de verschillende vraagtekens die nog bij het uitlopen van deze optie

komen kijken

is het voorstel de studentes enkel na uw akkoord voor verder

inzetten op de voorgestelde optie te informeren over de mogelijkheid van
deelname aan het UNDP programma

Verwachting daarbij is wel dat dit voor
Overwegingen die spelen zijn

veel vrouwen niet de juiste opiossing zal zijn
o a

felt dat waarschijnlijk familie van de vrouwen niet mee zullen mogen

familie van de vrouwen anderszins bezwaar zou kunnen maken
vrouwen

en

dat

die niet in bezit zijn van een paspoort dat waarschijnlijk niet op korte

termijn zullen krijgen
Resterende overwealnaen
•

Met deze aspecten in ogenschouw wordt een laatste optie geschetst

namelijk

het vaststellen dat er geen kansrijk pad is gevonden om de vrouwen toch een

diploma te bieden en het na gedegen onderzoek tijd is om
o

Het onderzoek af te ronden footle 3^
■

Aan de Kamer werd per brief van 22 december 2022 reeds

gemeld dat er een reele kans bestond dat de inzet niet het
gewenste resultaat zou opieveren De vrouwen hebben hoe
dan ook allemaal een certificaat van deelname voor hun

studietijd aan het NAEC gekregen Ook zullen zij door de
Wageningen Universiteit worden ondersteund met onder meer
een aanbevelingsbrief wanneer zij zelf de mogelijkheid zien
zich bij een andere landbouwschool aan te melden Dat hier op
korte termijn weinig kans voor zal zijn en een certificaat van
deelname dus het hoogst haalbare blijft frustrerend net als
het feit dat het niet kunnen voortzetten van de studie voor
veel andere vrouwelijke studenten in Afghanistan op dit
moment de realiteit is

Pagina 4 van 6

00001

1346217

Communicatie Kamer

Datum

Na uw akkoord met voorgestelde optie zal het voorstel aan de 36 studentes

08 06 2023

worden gedaan

Onze Referentie

juni

een

Daarmee kan nog voor het WGO Jaarverantwoording van 15
updatebrief hierover aan de Kamer worden gestuurd Daarin kan ook

Min BuZa 2023 459

worden vermeld dat wanneer een deel van de vrouwen niet in kan of wil gaan op

dit aanbod of wanneer onvoorziene praktische obstakels de optie toch niet
haalbaar maken

het onderzoek wordt afgerond

Achterorond NL steun NAEC en timeline besluiten
NL heeft NAEC 12 jaar gesteund uit budget post Kaboel en via de
Wageningen Universiteit Steun zou volgens planning oktober 2021
aflopen i v m uitzonderlijke situatie in het land werd echter door
toenmalig minister Kaag in voorjaar 2021 besloten nog een laatste
bijdrage van een jaar toe te kennen
Na machtsovername TLB en pauzeren en heroverwegen van alle NLse OS
inzet in AFG werd vastgesteld NAEC tot eind mei 2022 te blijven steunen
om de laatste lichting studenten af te laten studeren Onder hen 36
vrouwelijke studenten Het project als geheel zou daarna op 31 oktober
2022 worden gesloten
In 2022 is door WUR en NAEC alles op alles gezet om laatste studenten
voor einddatum project af te laten studeren Voor de jongens is dat
gelukt Echter door uitblijven van de nodige toestemming door de facto
autoriteiten in Afghanistan voor nodig fysiek onderwijs om de vrouwelijke
studenten af te laten studeren is dat voor hen niet gelukt
Volgens WUR en de post KAB waren zowel de veiligheids als
haalbaarheidsrisico s om het project met doel af laten studeren van de
studentes te verlengen te groot
o
Veiligheidsrisico s bij meisjes zonder toestemming toch naar

school laten komen
Haalbaarheidsrisico s bij het alternatief van overgaan tot online
onderwijs en project daarmee verlengen waarbij geen garanties
op een erkend diploma zijn en door wegvallen van staf risico s
bestaan voor degelijke afsiuiting van het project
Daarom is op 9 sept 2022 besloten het project niet te verlengen en de
meisjes een certificaat van deelname in plaats van een erkend diploma te
o

bieden

Tijdens Begrotingsbehandeling BHOS 2023 1 en 3 november 2022 zegde
u naar aanleiding van vragen GL PvdA en D66 en SGP toe nog een keer
alle verschillende opties om de Afghaanse studentes alsnog hun studie af
te laten maken te onderzoeken
Dat onderzoek vond in eerste instantie plaats op drie sporen
o

Inzet op toestemming voor fysiek onderwijs via diplomatiek spoor

Mogelijkheden voor online onderwijs
Mogelijkheden voor een studiebeurs voor het afronden van de
opieiding in een ander land
Per brief van 22 december 2022 is aan de Kamer gecommuniceerd dat de
eerste twee opties nagenoeg kansloos zijn maar dat voor het derde spoor
nog nader onderzoek zou plaatsvinden en de Kamer in het eerste kwartaal
van 2023 nader gemformeerd zou worden over de haalbaarheid van deze
optie
o
o

Pagina 5 van 6

00001

1346217

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Datum
08 06 2023
Onze Referentie

Min BuZa 2023 459

Internationale en diplomatieke belangen

Pagina 6 van 6

00001

1346217