2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2023

Nr. 8

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 2 november 2022
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
De begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2023 komt te luiden:

Tabel 1 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2023
(bedragen x € 1.000)
Art.

01
03
04
06
07
08
09
11
12
13
14
15
16
25
91
95

Omschrijving

Vastgestelde begroting

Totaal
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Beleidsartikelen
Primair onderwijs
Voortgezet onderwijs
Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Hoger beroepsonderwijs
Wetenschappelijk onderwijs
Internationaal beleid
Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
Studiefinanciering
Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Lesgelden
Cultuur
Media
Onderzoek en wetenschapsbeleid
Emancipatie
Niet-beleidsartikelen
Nog onverdeeld
Apparaat Kerndepartement

kst-36200-VIII-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

52.953.242

53.253.766

1.665.440

52.599.590
14.369.835
10.540.967
7.166.368
4.447.496
6.743.221
19.251
220.502
5.516.325
73.732
15.667
641.444
1.131.778
1.705.727
7.277
353.652
0
353.652

52.902.114
15.192.716
11.189.294
5.541.718
4.466.326
6.705.031
19.250
223.401
5.516.325
73.732
15.667
1.209.069
1.128.228
1.601.116
20.241
351.652
0
351.652

1.664.873
9.208
7.391
4.000
1.213
16
99
6.500
1.233.363
2.086
262.124
4.537
134.235
101
0
567
0
567

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 VIII, nr. 8

1

Toelichting
Algemeen
In deze nota van wijziging wordt € 83,0 miljoen toegevoegd aan de
OCW-begroting over de periode van 2023 tot en met 2027. Van deze
middelen wordt € 13,0 miljoen beschikbaar gesteld vanuit de Aanvullende
Post voor de investering doorstroom beroepskolom in het Middelbaar
beroepsonderwijs. Daarnaast wordt vanuit het Nationaal Groeifonds voor
het voorstel «De revolutie van zelfdenkende moleculaire systemen»
€ 70,0 miljoen overgeheveld naar de OCW-begroting binnen de begrotingshorizon. In totaal is tussen 2023 en 2029 € 96,9 miljoen beschikbaar
gesteld voor dit project.
Voor de investering doorstroom beroepskolom wordt er op Artikel 4 in
2024 € 19,0 miljoen en in 2025 en verder € 17,0 miljoen beschikbaar
gesteld. In de jaren 2024 tot en met 2026 wordt respectievelijk € 19,0,
€ 17,0 en € 17,0 miljoen geherprioriteerd binnen de OCW-begroting. De
middelen komen van diverse artikelen binnen de OCW-begroting. Vanaf
2027 wordt hiervoor € 13,0 miljoen van de Aanvullende Post gehaald uit
de CA enveloppe Kwaliteit. Tevens wordt er vanaf 2027 € 4,0 miljoen
geherprioriteerd binnen de OCW-begroting. In de ontwerpbegroting 2023
was hiervoor reeds budget oplopend tot € 33,0 miljoen structureel
gereserveerd. Hiermee komt in totaal structureel € 50,0 miljoen
beschikbaar voor de doorstroom beroepskolom, zoals ook opgenomen in
de Kamerbrief over de Werkagenda mbo.
Daarnaast wordt er binnen Artikel 4 (Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) € 142,2 miljoen beschikbaar gesteld voor een goed carrièreperspectief voor onderwijspersoneel binnen de mbo-sector, zoals eveneens
opgenomen in de Kamerbrief over de Werkagenda mbo. Deze middelen
zijn afkomstig van de Salarismix Randstadregio’s (€ 52,2 miljoen) en het
vrije deel van de kwaliteitsafspraken (€ 90,0 miljoen).
Tot slot wordt op Artikel 4 de verplichtingenruimte verhoogd in 2023 ten
behoeve van de werkagenda mbo. De mbo-scholen krijgen in 2023 een
beschikking voor de middelen uit de kwaliteitsafspraken 2024–2027 in het
kader van de Werkagenda mbo. Hierdoor wordt de verplichtingenruimte
in 2023 verhoogd met € 1,6 miljard en voor de periode 2024 tot 2027
wordt deze verplichtingenruimte jaarlijks verlaagd met circa
€ 540,0 miljoen.
In deze nota van wijziging worden ook de middelen van het Nationaal
Groeifonds project «De revolutie van zelfdenkende moleculaire systemen»
overgeheveld. De verplichting voor dit project wordt geheel in 2023
aangegaan. De uitgaven zullen plaatsvinden in 2023 tot en met 2029. In
totaal gaat het om € 96,9 miljoen.
Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
Art 3. Voortgezet onderwijs
Het financieel instrument bekostiging op Artikel 3 wordt in 2024
€ 9,5 miljoen, in 2025 en 2026 € 8,5 miljoen en in de jaren daarna
€ 2,0 miljoen verlaagd ten behoeve van de investering in de doorstroom
in de beroepskolom. Het betreft een extensivering op de bekostiging uit
de regeling resultaatafhankelijke bekostiging voortijdig schoolverlaten en
voortgezet onderwijs. Dit bedrag zal gebruikt worden om vmbo-, mbo- en
hbo-instellingen te stimuleren om onderwijsprogramma’s zo af te
stemmen dat deze naadloos op elkaar aansluiten. Hierdoor kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 VIII, nr. 8

2

studenten zonder onnodige drempels doorstromen binnen het
beroepsonderwijs.
Art 4. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Binnen het financieel instrument bekostiging vinden enkele verschuivingen plaats. De huidige regeling «Salarismix Randstadregio’s» wordt
vanaf 2024 beëindigd. De beschikbare middelen van structureel
€ 52,2 miljoen worden vanaf 2024 toegevoegd aan het investeringsbudget
van de Kwaliteitsafspraken conform de afspraken in de Werkagenda mbo.
Daarnaast wordt het vrije deel van de kwaliteitsafspraken vanaf 2024
structureel met € 90,0 miljoen verlaagd. Deze € 142,2 miljoen wordt
gekoppeld aan de doelstelling voor een goed carrièreperspectief voor
onderwijspersoneel binnen de mbo-sector.
Het financieel instrument subsidies (regelingen) wordt in 2024 met
€ 19,0 miljoen en vanaf 2025 structureel met € 17,0 miljoen verhoogd.
Deze structurele investering is bedoeld voor de bevordering van de
doorstroom in het beroepsonderwijs. Deze additionele investering wordt
gefinancierd uit de CA-enveloppe Kwaliteit en verschillende herprioriteringen binnen de OCW-begroting. Met deze nieuwe subsidieregeling van
in totaal € 50,0 miljoen worden vmbo-, mbo- en hbo-instellingen
gestimuleerd om onderwijsprogramma’s zo af te stemmen dat deze
naadloos op elkaar aansluiten. Hierdoor kunnen studenten zonder
onnodige drempels doorstromen binnen het beroepsonderwijs.
De verplichtingenruimte op Artikel 4 wordt in 2023 verhoogd met
€ 1,6 miljard en voor de periode 2024 tot 2027 wordt deze verplichtingenruimte jaarlijks verlaagd met circa € 540,0 miljoen ten behoeve van de
beschikkingen voor mbo-scholen van de middelen uit de kwaliteitsafspraken 2024–2027 in het kader van de Werkagenda mbo.
Art 6 en 7. Hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs
Het financieel instrument bekostiging wordt op Artikel 6 met in totaal
€ 17,4 miljoen en op Artikel 7 met € 9,1 miljoen verlaagd in de jaren 2024
tot en met 2026. Vooruitlopend op de afschaffing van de in 2018
ingevoerde maatregel halvering collegegeld wordt een deel van de hieruit
vrijvallende middelen voor die jaren geherprioriteerd ten behoeve van de
plannen om de doorstroom van het beroepsonderwijs te bevorderen.
Structureel zijn de vrijvallende middelen voorzien voor de herinvoering
van de basisbeurs en de verbreding van de aanvullende beurs.
Art 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
De middelen voor het Nationaal Groeifonds project «De revolutie van
zelfdenkende moleculaire systemen» worden toegevoegd op Artikel 16
binnen het instrument subsidies (regelingen). Het project is begin 2022
voorwaardelijk toegekend. Afgelopen oktober heeft het consortium
voldaan aan de eisen om een onvoorwaardelijke toekenning te krijgen.
Daarnaast wordt er op het opdrachtenbudget van artikel 16 vanaf 2027
€ 0,6 miljoen per jaar geherprioriteerd ten behoeve van de investering in
de doorstroom beroepskolom.
Art 95. Apparaatskosten Kerndepartement
Ten behoeve van de investering in de doorstroom in de beroepskolom
wordt vanaf 2027 € 1,4 miljoen per jaar van het apparaatskosten-budget
van OCW overgeheveld naar artikel 4. Hiervoor wordt een deel van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 VIII, nr. 8

3

reservering voor uitvoerings- en apparaatskosten van de Coalitieakkoordmiddelen ingezet.
Tabel 2 Meerjarige doorwerking verplichtingen (bedragen x € 1.000)
Artikel

Omschrijving

3

4

6

7

16

95

Totaal

1

2023

2024

2025

2026

2027

Voortgezet Onderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

10.540.967
0
10.540.967

10.678.034
– 9.500
10.668.534

10.647.874
– 8.500
10.639.374

10.591.256
– 8.500
10.582.756

10.504.001
– 2.000
10.502.001

Beroepsonderwijs en volwasseneneduatie
Stand vóór nota van wijziging
Werkagenda Middelbaar beroepsonderwijs
Herprioritering Carrièreperspectief onderwijspersoneel
Herprioritering Salarismix Randstandregio’s
Herprioritering Kwaliteitsafspraken (vrije deel)
Enveloppe Kwaliteit Doorstroom beroepskolom1
Herprioritering Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

5.548.367
1.618.001
142.186
– 52.186
– 90.000
0
0
7.166.368

5.443.255
– 538.984
142.186
– 52.186
– 90.000
0
19.000
4.923.271

5.271.079
– 538.984
142.186
– 52.186
– 90.000
0
17.000
4.749.095

5.225.939
– 540.033
142.186
– 52.186
– 90.000
0
17.000
4.702.906

5.216.258
0
142.186
– 52.186
– 90.000
13.000
4.000
5.233.258

Hoger beroepsonderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

4.447.496
0
4.447.496

4.339.281
– 6.200
4.333.081

4.323.731
– 5.600
4.318.131

4.212.311
– 5.600
4.206.711

4.079.722
0
4.079.722

Wetenschappelijk onderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

6.743.221
0
6.743.221

6.844.527
– 3.300
6.841.227

6.906.579
– 2.900
6.903.679

6.953.965
– 2.900
6.951.065

7.025.406
0
7.025.406

Onderzoek en wetenschapsbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
NGF zelfdenkende moleculaire systemen OCW
Stand na nota van wijziging

1.608.827
0
96.900
1.705.727

1.557.096
0
0
1.557.096

1.528.832
0
0
1.528.832

1.525.623
0
0
1.525.623

1.525.901
– 600
0
1.525.301

Apparaat Kerndepartement
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

353.652
0
353.652

359.621
0
359.621

367.754
0
367.754

361.794
0
361.794

356.196
– 1.400
354.796

51.238.341
1.618.001
0
96.900
52.953.242

55.006.161
– 538.984
0
0
54.467.177

53.736.866
– 538.984
0
0
53.197.882

52.253.261
– 540.033
0
0
51.713.228

52.128.456
0
13.000
0
52.141.456

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Stand voor nota van wijziging
Werkagenda Middelbaar beroepsonderwijs
Enveloppe Kwaliteit Doorstroom beroepskolom
NGF zelfdenkende moleculaire systemen OCW
Stand na nota van wijziging

Deze middelen zijn afkomstig van de Aanvullende Post.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 VIII, nr. 8

4

Tabel 3 Meerjarige doorwerking uitgaven (bedragen x € 1.000)
Artikel

Omschrijving

3

4

6

7

16

95

Totaal

1

2023

2024

2025

2026

2027

Voortgezet Onderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

11.189.294
0
11.189.294

10.684.334
– 9.500
10.674.834

10.650.733
– 8.500
10.642.233

10.589.672
– 8.500
10.581.172

10.507.501
– 2.000
10.505.501

Beroepsonderwijs en volwasseneneduatie
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering Carrièreperspectief onderwijspersoneel
Herprioritering Salarismix Randstandregio’s
Herprioritering Kwaliteitsafspraken (vrije deel)
Enveloppe Kwaliteit Doorstroom beroepskolom1
Herprioritering Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

5.541.718
0
0
0
0
0
5.541.718

5.361.940
142.186
– 52.186
– 90.000
0
19.000
5.380.940

5.313.018
142.186
– 52.186
– 90.000
0
17.000
5.330.018

5.298.785
142.186
– 52.186
– 90.000
0
17.000
5.315.785

5.248.471
142.186
– 52.186
– 90.000
13.000
4.000
5.265.471

Hoger beroepsonderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

4.466.326
0
4.466.326

4.337.220
– 6.200
4.331.020

4.334.611
– 5.600
4.329.011

4.241.150
– 5.600
4.235.550

4.145.106
0
4.145.106

Wetenschappelijk onderwijs
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

6.705.031
0
6.705.031

6.764.882
– 3.300
6.761.582

6.829.565
– 2.900
6.826.665

6.915.641
– 2.900
6.912.741

6.933.182
0
6.933.182

Onderzoek en wetenschapsbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
NGF zelfdenkende moleculaire systemen OCW
Stand na nota van wijziging

1.594.966
0
6.150
1.601.116

1.573.220
0
14.650
1.587.870

1.528.929
0
16.450
1.545.379

1.525.648
0
15.850
1.541.498

1.525.901
– 600
16.850
1.542.151

Apparaat Kerndepartement
Stand vóór nota van wijziging
Herprioritering tbv Doorstroom beroepskolom
Stand na nota van wijziging

351.652
0
351.652

357.621
0
357.621

365.754
0
365.754

359.794
0
359.794

354.196
– 1.400
352.796

53.247.616
0
6.150
53.253.766

53.130.724
0
14.650
53.145.374

54.266.261
0
16.450
54.282.711

52.882.833
0
15.850
52.898.683

52.704.682
13.000
16.850
52.734.532

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Stand voor nota van wijziging
Enveloppe Kwaliteit Doorstroom beroepskolom
NGF zelfdenkende moleculaire systemen OCW
Stand na nota van wijziging

Deze middelen zijn afkomstig van de Aanvullende Post.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf
De Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs,
A.D. Wiersma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 VIII, nr. 8

5