Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2020Z16038
Vragen van de leden Voordewind (ChristenUnie) en Bisschop (SGP) aan de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de handreiking
levensbeschouwing van het COA (ingezonden 10 september 2020).
Vraag 1
Hoe definieert het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) het begrip
religieuze neutraliteit?
Vraag 2
Deelt u de mening dat religieuze neutraliteit niet betekent dat het houden van
bijbelstudies op verzoek van bewoners op hun kamer verboden zou moeten
worden, maar dat COA juist de plicht heeft de vrijheid van godsdienst en
levensovertuiging voor alle bewoners van alle geloven en overtuigingen op
de centra te bewaken?
Vraag 3
Kunt u aangeven krachtens welke wet u meent politieke en religieuze
groepsbijeenkomsten op de kamer van de bewoner thans te kunnen
verbieden1, aangezien de Handreiking Levensbeschouwing van juni 2018 (in
het vervolg de Handreiking), p. 4, de Grondwet en het Europees Verdrag van
de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) de overheid
ruimte bieden om de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging alleen bij
wet en in specifieke gevallen te beperken en aangezien het volgens de
Handreiking, p. 6, niet wenselijk is het te weigeren of te controleren als een
bewoner op zijn eigen kamer met andere bewoners samen wil bidden?

1

kv-tk-2020Z16038
’s-Gravenhage 2020

«COA wil voorkomen dat bewoners geconfronteerd worden met politieke of religieuze uitingen
van andere bewoners. Politieke en religieuze groepsbijeenkomsten zijn in het azc dan ook niet
toegestaan. Ook niet in de eigen kamer. De activiteiten mogen alleen plaatsvinden in een kleine
setting in de privésfeer. Denk aan een Bijbel- of Koranstudie in gezinsverband. Of een religieus
gesprek met een bezoeker. Bewoners kunnen naar religieuze instellingen in de buurt om deel te
nemen aan gebedsdiensten, Bijbelstudie of andere activiteiten in groepsverband. De vrijheid
van godsdienst is daardoor niet in het geding»; https://www.coa.nl/nl/levensbeschouwinghet-azc

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

1

Vraag 4
Kunnen alle bewoners van asielzoekerscentra (azc’s) in de praktijk inderdaad
terecht bij religieuze instellingen van hun keuze in de buurt om deel te nemen
aan gebedsdiensten, Bijbelstudie of andere activiteiten in groepsverband?
Welke normen ten aanzien van reismogelijkheden en reistijd houdt u daarbij
aan?
Vraag 5
Klopt het dat het COA actief mee kan helpen een ruimte buiten het azc te
vinden, en worden bewoners ook op deze mogelijkheid gewezen? Gebeurt
het ook in de praktijk dat bewoners geholpen worden met het vinden van een
ruimte en zo ja, hoe?2
Vraag 6
Bent u bekend met conceptversie 0.2 van de Handreiking van 14 december
2016 (verder het Concept) en de daarin gestelde kanttekeningen en rechtsvragen (geel gemarkeerd) aangaande de rechtmatigheid van de voorgestelde
beleidslijn?3
Vraag 7
Kunt u reageren op de in het Concept op p. 4 gemaakte opmerking dat het
voorgestelde COA-beleid op het eerste gezicht botst met de vrijheid van
godsdienst en levensbeschouwing, op de vraag in Concept, p. 5, hoe ver het
COA mag gaan in de regulering om buitenproportioneel optreden door
locatiemanagers te voorkomen, en op de opmerking bij het Concept, p. 7–8,
dat er geen juridische basis lijkt te bestaan om religieuze bijeenkomsten en
feesten te verbieden? Wat is er gedaan met deze vraag en opmerking en op
welke wijze heeft dit doorgewerkt in de definitieve vaststelling van de
Handreiking?

2

gezien hetgeen in de Handreiking op p. 6 gesteld wordt, namelijk dat het kan «voorkomen dat
een bewoner onvoldoende aansluiting vindt bij bestaande religieuze instellingen. Bijvoorbeeld
vanwege de taal of omdat een bepaalde religieuze stroming niet aanwezig is in de regio. Het is
belangrijk dat het COA een goed beeld krijgt van de redenen voor onvoldoende aansluiting.
Daarna kan het COA – op verzoek van een bewoner – helpen met het zoeken naar een ruimte
buiten de COA-locatie voor het organiseren van een religieuze bijeenkomst/feest.»
3
https://www.coa.nl/nl/wob/wob-verzoek-van-stichting-gave-inzake-handreikinglevensbeschouwing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

2