Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 XIV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) en het
Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2020

Nr. 75

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juni 2020
Hierbij bied ik u twee eindrapporten van evaluaties aan1. Ten eerste de
evaluatie van de taken die het Voedingscentrum heeft uitgevoerd voor het
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en het
toenmalige Ministerie van Economische Zaken in de periode van 2013 t/m
2018. De evaluatie van het Voedingscentrum is uitgevoerd door extern
onderzoeksbureau Regioplan in het kader van het periodiek evalueren van
subsidies op doeltreffendheid en doelmatigheid. Ten tweede bied ik u het
verslag aan van de evaluatie van de projecten die vanuit het artikel
«Ondersteuning projecten biologische sector» zijn gefinancierd in de
periode 2014–2018. Voor deze evaluatie is het nieuwe gedifferentieerde
evaluatieregime voor subsidies toegepast, dat vanaf 1 januari 2019 voor
departementen geldt. Omdat het om een relatief kleine subsidie gaat,
volstaat volgens het gedifferentieerde regime een verslag.
Evaluatie van het Voedingscentrum
Het doel van de evaluatie van het Voedingscentrum was te achterhalen of
het Voedingscentrum in de periode 2013 tot en met 2018 de middelen van
het Ministerie van LNV doeltreffend en doelmatig heeft ingezet en of de
het Voedingscentrum de beste uitvoerder is van alle taken die het
Voedingscentrum uitvoert.
Resultaten
In het evaluatierapport van het Voedingscentrum zijn de volgende
positieve punten benoemd:
• Het Voedingscentrum gaat doelmatig om met de middelen die ze van
LNV krijgt.
1

kst-35300-XIV-75
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XIV, nr. 75

1

•

Het is zeer aannemelijk dat het Voedingscentrum doeltreffend is en een
positieve impact heeft op duurzaam eetgedrag van Nederlanders. Dit
blijkt uit de correlatie die de enquête aangeeft tussen bekendheid met
de uitingen van het Voedingscentrum en hoe respondenten zeggen om
te gaan met voedsel.

Daarnaast is er de correlatie tussen de vermindering van voedselverspilling door huishoudens in de laatste sorteeranalyse ten opzichte van
drie jaar geleden. In deze periode gaf het Voedingscentrum meer
aandacht aan het verminderen van voedselverspilling.
• Met relatief beperkte budgetten bewerkstelligt het Voedingscentrum
een relatief grote output en weet het de thema’s duurzaamheid en
gezondheid goed aan elkaar te verbinden.
• Samenwerkingspartners en experts zijn overwegend positief over de
samenwerking en over de wijze waarop het Voedingscentrum
activiteiten uitzet.
• Het wordt als laagdrempelig en effectief ervaren dat het Voedingscentrum handelingsperspectief geeft zonder dwingend voor te schrijven
wat de consument zou moeten doen.
Naast deze positieve resultaten zijn ook de volgende aandachtspunten
genoemd:
• Sommige doelgroepen, zoals laagopgeleiden, blijven lastig te
bereiken. Dit komt mogelijk doordat de inzet onvoldoende op
specifieke, gedefinieerde doelgroepen wordt gericht.
• Het Voedingscentrum zou nog meer kunnen doen om te komen tot
duurzame voedselkeuzes bij de consument door onder meer te kijken
naar het vergroten van vaardigheden en door gedragsverandering te
ondersteunen. Deze aspecten zijn lastiger te beïnvloeden, maar wel
cruciaal volgens experts.
• Voor partners en consumenten lijkt de focus van het Voedingscentrum
als eerste te liggen op gezondheid, dan voedselverspilling en als
laatste duurzaamheid. Onderliggend hieraan worden het hogere
budget van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
het gebrek aan helderheid over het begrip «duurzaam voedsel» vaak
genoemd.
Aanbevelingen
Aanbevelingen gericht aan het ministerie:
1. Reserveer budget voor toetsing van de effectiviteit van tools en
campagnes.
2. Handhaaf de rol- en taakverdeling die het Voedingscentrum in de
samenwerking met andere partijen inneemt als vertaler van
wetenschappelijke kennis naar communicatiemiddelen en tools.
3. Betrek het Voedingscentrum in de verdere afbakening en definiëren
van wat bedoeld wordt met duurzaam voedsel.
4. Overweeg het opstellen van langetermijndoelstellingen voor het
Voedingscentrum.
Aanbevelingen gericht aan het Voedingscentrum:
5. Zet kennis van externe experts breder in. Met name:
a. Benut wetenschappelijke kennis die er is om advies meer toe te
spitsen op specifieke doelgroepen.
b. Zet vaker de Adviescommissie Duurzaamheid in
c. Spreek specifieke doelgroepen meer aan.
6. Geef meer aandacht aan voedselvaardigheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XIV, nr. 75

2

Evaluatie «Ondersteuning Projecten Biologische sector»
De biologische sector heeft in verhouding tot de reguliere sector te maken
met stringentere regels en biologische productiemethoden vereisen een
andere vakkennis. Het doel van het betreffende subsidie-instrument is dan
ook om in brede zin de benodigde vakkennis binnen de biologische sector
te bevorderen en (blijvende) omschakeling naar biologische landbouw te
bewerkstelligen. Hiervoor is jaarlijks € 130.000,- beschikbaar. De evaluatie
is gericht op de doeltreffendheid en effectiviteit, waarbij gekeken is naar
de bijdrage van de projecten aan het doel van het begrotingsartikel.
Resultaten
Uit de evaluatie komt naar voren dat de alle uitgevoerde projecten ofwel
gericht waren op kennisontwikkeling, kennisverspreiding of een combinatie ervan. De onderwerpen hebben een verdeling over de sector en
gaan in op actuele maatschappelijke thema’s (bijvoorbeeld volksgezondheid en dierenwelzijn). Met de inzet van een relatief beperkt
instrument wordt een positieve bijdrage geleverd aan de (kennis)ontwikkeling van de biologische sector en worden omschakelaars gefaciliteerd.
Aanbevelingen
Een verbeterpunt is de blijvende ontsluiting van de resultaten van de
uitgevoerde projecten voor ondernemers. Voor de toekomstige projecten
kan nadrukkelijker worden aangesloten bij de doelstellingen van de
LNV-visie: Waardevol en Verbonden (Kamerstuk 35 000 XIV, nr. 5).
Afsluitend
Ik onderschrijf de conclusies en ik neem de aanbevelingen over van beide
evaluaties. De rol van het Voedingscentrum zal ik handhaven en het
Voedingscentrum zal betrokken worden in de verdere afbakening en
definiëring van wat bedoeld wordt met «duurzaam voedsel». Binnen de
huidige budgettering overweeg ik om meer ruimte te geven aan de
toetsing van de effectiviteit van tools en campagnes. Ik zie het Voedingscentrum als een belangrijke, onafhankelijke partner in het voorlichten en
ondersteunen van consumenten over duurzame voedselkeuzes. De
evaluatie onderstreept weer dat het Voedingscentrum als betrouwbaar
gezien wordt, dat het een goede positie gevonden heeft ten opzichte van
andere partijen en in staat is flexibel om te gaan met een altijd veranderende omgeving. Ik zie daarom uit naar een goede samenwerking ook in
de komende jaren.
Kennisontwikkeling en verspreiding is gezien de wettelijke verplichtingen
die voortvloeien uit het «biologisch keurmerk» van belang voor de
biologische sector. Ik zal mij inspannen om bij toekomstige projecten
nadrukkelijker de verbinding te maken met (de omslag naar) de
kringlooplandbouw.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XIV, nr. 75

3