Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

346
Vragen van de leden Van Klaveren en Bontes (beiden Groep Bontes/Van
Klaveren) aan de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en
van Buitenlandse Zaken over de uitkomst van het Europese fraudeonderzoek
naar een moskeeverzamelgebouw (ingezonden 25 september 2015).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 19 oktober 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de recente brief waarin het Europese bureau
voor fraudebestrijding (OLAF) aangeeft dat er geen sprake is van onregelmatigheden bij de subsidie voor een «moskeeverzamelgebouw»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennis genomen van de brief
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de EU geen subsidie verstrekt voor de bouw van
moskeeën of kerken, vanwege een strikte scheiding tussen kerk en staat?
Antwoord 2
Er is geen Europese subsidie verstrekt voor de bouw van een moskee of kerk.
Vraag 3
Hoe verhoudt de uitkomst van het onderzoek, dat stelt dat er geen sprake is
van onregelmatigheden met betrekking tot de subsidie, zich tot het gegeven
dat het gesubsidieerde gebouw echter tevens dienst doet als islamitische
gebedsruimte, nota bene een Turkse en Marokkaanse moskee huisvest?
Antwoord 3
De uitkomst van het onderzoek bevestigt eerder beantwoorde vragen van uw
Kamer. Er is geen relatie tussen het met Europese fondsen gesubsidieerde
gebouw en de gebedsruimte. Zie tevens de eerdere antwoorden op Kamervragen 2014Z4154 van 6 maart 2014.

1

ah-tk-20152016-346
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Brief van het Europese bureau voor fraudebestrijding (OLAF)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4 en 5
Hoe duidt u het gegeven dat de gemeente Amsterdam expliciet stelde dat er
niet gecommuniceerd mocht worden over het feit dat het «Multifunctionele
Centrum» zowel een Turkse als Marokkaanse gebedsruimte kent?2
Hoe ziet u, in het licht van de voorgaande vraag, het feit dat de architect de
gebedsruimtes expliciet noemt als een van de hoofdfuncties van het gebouw
en het betreffende gebouw ook aanduidt als een «moskeeverzamelgebouw»?3
Antwoord 4 en 5
Mij is niet bekend of de gemeente Amsterdam heeft gesteld dat er niet
gecommuniceerd mocht worden over het gebedshuis. In verslagen zijn de
twee onderdelen van het gebouw genoemd, met de daarbij behorende
verdeelsleutel ten aanzien van het gesubsidieerde deel en het niet gesubsidieerde deel van het gebouw.
In het verslag van Hecon uit 2008 stond de zin:
«Alleen de functie MFC, geen Turks of Marokkaans gebedshuis noemen.»
Amsterdam Groot-Oost heeft de aanvraag voor EU-subsidie voor het project
ingediend. Hierin is in de project aanvraag een duidelijk onderscheid gemaakt
in het deel van het gebouw met bestemming Multicultureel centrum en het
deel dat niet subsidiabel was met bestemming gebedsruimte. Beiden worden
genoemd.
Vraag 6
In hoeverre deelt u de mening dat de gemeente Amsterdam een Europese
subsidie van € 1,4 mln. heeft aangevraagd – en gekregen – voor een gebouw
met een religieuze functie, door enkel te stellen dat het ging om een
multicultureel en multifunctioneel centrum?
Antwoord 6
De Europese subsidie was niet bestemd voor het deel van het gebouw met
religieuze functie. De subsidie is verstrekt voor een multifunctioneel centrum.
Zie tevens de eerdere antwoorden op Kamervragen 2014Z4154 van 6 maart
2014.
Vraag 7
Welke maatregelen heeft Nederland, in de hoedanigheid van de primair
verantwoordelijke lidstaat, genomen om onregelmatigheden of fraude in deze
zaak te voorkomen?
Antwoord 7
Er is in dit geval geen sprake van fraude of onregelmatigheid. Alle geldende
Europese regels zijn opgevolgd. De administratieve organisatie belast met de
afwikkeling van het programma is zo opgezet dat adequate controles zijn
ingebouwd. Dit ter voorkoming van het ontstaan van eventuele onregelmatigheden.
Het onderzoek van OLAF richt zich op de juiste besteding van de subsidie
(conform de regels van de Structuurfondsen). De uitkomst van dit onderzoek
is nu duidelijk en geeft aan dat er geen fraude geconstateerd is.
Vraag 8
Is het waar dat de gemeente Amsterdam, via het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, heeft gevraagd aan OLAF om deze zaak te laten
rusten?4 Indien dit het geval is, kunt u dit dan toelichten?
Antwoord 8
De gemeente Amsterdam heeft nooit aan OLAF (zelf of via het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) gevraagd om deze zaak te laten
rusten. Zo is mij vanuit de bestuursdienst van de gemeente Amsterdam
kenbaar gemaakt. OLAF is een onafhankelijke organisatie.

2

Communicatie gemeente Amsterdam met architect
http://www.rohmer.nl/project/fusion-moskeeverzamelgebouw/
4
http://www.groene.nl/artikel/moskeeverzamelgebouw-in-de-doofpot
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 9
Betekent de uitkomst van het onderzoek dat gebouwen met een religieuze
functie, (in Europese termen: doelstelling5, zolang zij echter in de subsidieaanvraag maar worden omschreven als multifunctioneel dan wel multiculturele centrum, en in ieder geval het woord «moskee» weglaten, in aanmerking
komen voor Europese subsidie? Zo neen, hoe dienen we de uitkomst dan te
duiden?
Antwoord 9
Gebouwen met een religieuze functie komen niet in aanmerking voor
Europese subsidie. In het multiculturele centrum aan de Joubestraat in
Amsterdam is er geen subsidie verleend voor een religieuze ruimte.
Vraag 10
Wat betekent de uitkomst van het onderzoek voor de scheiding tussen kerk
(in dit geval moskee) en staat op Europees niveau?
Antwoord 10
Gebouwen met een religieuze functie komen niet in aanmerking voor
Europese subsidie. In dit fraudeonderzoek is geen verband gelegd met de
scheiding tussen kerk en staat.

5

Communicatie gemeente Amsterdam met architect

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3