Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 XV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar
2021

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 15 september 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
Geraamde uitgaven en ontvangsten

3

A.

Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingswetsvoorstel

6

B.

Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen

7

1.

Leeswijzer

7

2.
2.1
2.2

Beleidsagenda
Beleidsprioriteiten
Budgettaire ontwikkeling uitgavenplafond Sociale
Zekerheid
Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven
Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Overzicht risicoregelingen

10
10
24
29
30
31

3.

Beleidsartikelen
Artikel 1 Arbeidsmarkt
Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid
Artikel 4 Jonggehandicapten
Artikel 5 Werkloosheid
Artikel 6 Ziekte en zwangerschap
Artikel 7 Kinderopvang
Artikel 8 Oudedagsvoorziening
Artikel 9 Nabestaanden
Artikel 10 Tegemoetkoming ouders
Artikel 11 Uitvoering
Artikel 12 Rijksbijdragen
Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang

32
32
48
66
76
82
91
100
109
118
122
128
135
138

4.

Niet-beleidsartikelen
Artikel 96 Apparaat Kerndepartement
Artikel 98 Algemeen
Artikel 99 Nog onverdeeld

148
148
151
153

5.
5.1
5.2
5.3

Departementspecifieke informatie
Sociale fondsen SZW
Koopkracht en specifieke inkomensaspecten
Horizontale overzichtconstructie integratiebeleid
etnische minderheden

154
154
158

Bijlagen
Bijlage 1: Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en
Zelfstandige Bestuursorganen
Bijlage 2: Verdiepingshoofdstuk
Bijlage 3: Moties en toezeggingen
Bijlage 4: Subsidieoverzicht
Bijlage 5: Evaluatie- en overig onderzoek
Bijlage 6: Lijst van afkortingen

177

2.3
2.4
2.5

6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

176

177
178
205
244
246
251

2

GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Geraamde begrotingsgefinancierde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
(bedragen x € 1 mln.). Totaal € 52.493.974.000,1. Arbeidsmarkt

5.875,1

2. Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet

8.148,6

3. Arbeidsongeschiktheid

10,7

4. Jonggehandicapten

3.484,3

5. Werkloosheid

142,4

6. Ziekte en zwangerschap

12,6

7. Kinderopvang

3.550,0

8. Oudedagsvoorziening

26,2

9. Nabestaanden

1,4

10. Tegemoetkoming ouders

6.521,8

11. Uitvoering

655,9

12. Rijksbijdragen

22.756,0

13. Integratie en maatschappelijke
samenhang

237,2

Niet-beleidsartikelen

1.071,8

0

5.000

10.000

15.000

20.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

25.000

3

Figuur 2 Geraamde begrotingsgefinancierde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
(bedragen x € 1 mln.). Totaal € 1.837.107.000,1. Arbeidsmarkt

25,0

2. Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet

4,4

3. Arbeidsongeschiktheid

0

4. Jonggehandicapten

0

5. Werkloosheid

0

6. Ziekte en zwangerschap

0

7. Kinderopvang

1.546,3

8. Oudedagsvoorziening

0

9. Nabestaanden

0

10. Tegemoetkoming ouders

201,7

11. Uitvoering

0

12. Rijksbijdragen

0

13. Integratie en maatschappelijke
samenhang

1,0

Niet-beleidsartikelen

58,8

0

250

500

750

1.000

1.250

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

1.500

1.750

4

Figuur 3 Geraamde premiegefinancierde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
(bedragen x € 1 mln.). Totaal € 66.590.374.000,1. Arbeidsmarkt

469,9

3. Arbeidsongeschiktheid

10.746,3

5. Werkloosheid

6.540,5

6. Ziekte en zwangerschap

3.378,7

8. Oudedagsvoorziening

43.157,0

9. Nabestaanden

317,8

11. Uitvoering

1.980,2

0

5.000

10.000

15.000

20.000

25.000

30.000

35.000

40.000

45.000 50.000

Figuur 4 Geraamde premiegefinancierde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
(bedragen x € 1 mln.). Totaal € 309.423.000,1. Arbeidsmarkt

0

3. Arbeidsongeschiktheid

0

5. Werkloosheid

309,4

6. Ziekte en zwangerschap

0

8. Oudedagsvoorziening

0

9. Nabestaanden

0

11. Uitvoering

0

0

50

100

150

200

250

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

300

350

5

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET
BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het
aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijks­
begroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is
opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begro­
tingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

6

B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswijzer
Opbouw begroting
De begroting van SZW is vormgegeven conform de Rijksbegrotingsvoor­
schriften (RBV), die zijn gestoeld op de Comptabiliteitswet 2016. Na deze
leeswijzer volgen hoofdstukken met de beleidsagenda, de beleidsartikelen
en de niet-beleidsartikelen. Hoofdstuk 5 bevat paragrafen met departe­
mentspecifieke informatie, hoofdstuk 6 de bijlagen.
Beleidsagenda
In de paragraaf beleidsprioriteiten van de beleidsagenda worden de
hoofdlijnen van het beleid van SZW in de huidige kabinetsperiode
beschreven. In de daarop volgende paragrafen wordt ingegaan op de
budgettaire ontwikkelingen van de uitgaven die onder het Uitgavenplafond
Sociale Zekerheid vallen en zijn enkele ingevolge de RBV verplichte tabellen
opgenomen en toegelicht.
Beleidsartikelen
De beleidsdoelstellingen van SZW zijn in afzonderlijke beleidsartikelen
opgenomen. De begroting van SZW bestaat uit 13 beleidsartikelen. Alle
beleidsartikelen hebben dezelfde opbouw. Allereerst wordt de algemene
doelstelling en de rol en verantwoordelijkheid van de Minister toegelicht.
Daarna komen de beleidswijzigingen 2021 aan de orde. Vervolgens worden
de budgettaire gevolgen van beleid in tabelvorm vermeld. In zeven van de
dertien artikelen is naast begrotingsuitgaven sprake van premiegefinan­
cierde uitgaven, welke eveneens in tabelvorm worden weergegeven. Ten
slotte wordt in elk artikel een toelichting gegeven op de financiële instru­
menten. Hierbij wordt gefocust op:
– het doel van het financiële instrument;
– wie er voor in aanmerking komen;
– de financiële regeling;
– de budgettaire ontwikkeling;
– de beleidsrelevante kerncijfers.
De begrotingsuitgaven en premiegefinancierde uitgaven luiden in
constante prijzen. In de Miljoenennota 2021 is een voorziening gecreëerd
voor de loon- en prijsbijstellingen op alle begrotingshoofdstukken. De
hiervoor gereserveerde middelen worden via de eerste suppletoire wetten
2021 naar de departementale begrotingen overgeboekt. Bij de premiegefi­
nancierde uitgaven wordt het effect van deze loon- en prijsstijging op een
afzonderlijke regel «nominaal» in de tabellen van deze begroting
opgenomen.
Niet-beleidsartikelen
De begroting van SZW bevat drie niet-beleidsartikelen. Deze artikelen
bevatten de apparaatsuitgaven en de middelen die niet rechtstreeks aan
een beleidsdoelstelling kunnen worden gekoppeld.
Departementspecifieke informatie
Voor de paragrafen «Sociale fondsen SZW» en «Koopkracht en specifieke
inkomensaspecten» zijn geen RBV-modellen voorgeschreven. De
horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid etnische minderheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

7

bevat een interdepartementaal overzicht van doelstellingen op dit beleids­
terrein en is op de RBV gebaseerd, hoewel voor deze bijlage geen model is
voorgeschreven.
Bijlagen
De begroting van SZW bevat zes bijlagen. De eerste vijf van deze bijlagen
zijn op basis van de RBV verplicht. Deze bijlagen betreffen de bijlage Rechts­
personen met een wettelijke taak en zelfstandige bestuursorganen, het
Verdiepingshoofdstuk, de bijlage Moties en toezeggingen, het Subsidieo­
verzicht en het Overzicht evaluaties en overig onderzoek. De lijst van
afkortingen is niet verplicht.
Begrotingsgefinancierde en premiegefinancierde regelingen en
Uitgavenplafond Sociale Zekerheid
De Minister van SZW is beleidsverantwoordelijk voor de begrotingsgefi­
nancierde regelingen zoals opgenomen in deze begroting. Hij is daarnaast
ook beleidsverantwoordelijk voor een aantal regelingen die niet begrotingsmaar (grotendeels) premiegefinancierd zijn. In de begrotingen en de
jaarverslagen van het Ministerie van SZW wordt daarom gerapporteerd
over zowel begrotingsgefinancierde als premiegefinancierde regelingen. In
de beleidsartikelen waar premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten
voorkomen zijn deze opgenomen in een afzonderlijke budgettaire tabel. In
de beleidsagenda (in de paragraaf Uitgavenplafond Sociale Zekerheid) en
in de verdiepingsbijlage wordt gedetailleerd ingegaan op de ontwikkeling
van het totaal van deze uitgaven. De analyse in de paragraaf Uitgaven­
plafond Sociale Zekerheid komt inhoudelijk in belangrijke mate overeen
met de in de RBV voor de beleidsagenda voorgeschreven overzichtstabel
van belangrijke beleidsmutaties. Laatstgenoemde tabel is daarom niet in
de begroting 2021 van SZW opgenomen.
Groeiparagraaf
Bij de begrotingsbehandeling 2020 heeft de Tweede Kamer gevraagd of er
betekenisvolle additionele informatie over misbruik, fraude en handhaving
aan de begroting toegevoegd kan worden in aanvulling op de reeds
opgenomen overkoepelende kerncijfers op het gebied van preventie,
opsporing en sanctionering. Voor de beantwoording van deze vraag is
gekeken naar het totaal van periodieke informatie dat aan de Tweede Kamer
wordt gestuurd over misbruik en fraude in de sociale zekerheid. Naast de
begroting en het jaarverslag ontvangt de Kamer op verschillende
momenten in het jaar informatie over handhaving. Zo zijn er de Signale­
ringsbrief, de Stand van de Uitvoering en de verantwoordingsstukken van
UWV en SVB. Daarnaast informeert het kabinet de Kamer tussentijds indien
daar aanleiding toe is. Er is geen sprake van een tekort aan informatie, maar
veeleer aan een te weinig gerichte informatiestroom. UWV en SVB werken
daarom toe naar een meerjarige handhavingsplanning die meer inzicht
geeft in de structurele, meerjarige aanpak van fraude en misbruik door UWV
en SVB. In een Meerjarenplan moet de ambitie en visie op de aanpak van
fraude langjarig en transparant worden vastgesteld. Ook wordt daarbij
nagedacht of er meer overkoepelende informatie over misbruik, fraude en
handhaving kan worden opgenomen.
Rol en verantwoordelijkheid: taakverdeling Minister en Staatssecretaris
In de Comptabiliteitswet is in artikel 3.2 geregeld dat de Minister verant­
woordelijk is voor het beheer van de begroting(en) van een ministerie.
Daarom wordt de begrotingswet ook ondertekend door de Minister. Dit
komt in de beleidsartikelen tot uitdrukking onder het kopje «Rol en verant­
woordelijkheid». De Staatssecretaris wordt hier niet expliciet genoemd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

8

Het begrip Staatssecretaris komt in de Comptabiliteitswet niet voor. De
verhouding tussen Minister en Staatssecretaris is in de Grondwet (artikel
46) geregeld. De Staatssecretaris wordt belast met een deel van de taken
van de Minister. Minister en Staatssecretaris verdelen de taken onderling
op aanwijzing van de Minister. Voor SZW betekent dit dat de Staatssecre­
taris verantwoordelijk is voor een groot aantal beleidsinstrumenten die in
de begroting zijn opgenomen, zoals in de beleidsartikelen 2 (o.a. macro­
budgetbudget participatiewetuitkeringen), 4 (Wajong), 7 (kinderopvang),
9 (Anw), 10 (tegemoetkoming ouders) en 11 (uitvoeringskosten SVB).
Bronvermelding tabellen met kerncijfers
In tabellen waarin realisatiegegevens van kerncijfers zijn opgenomen wordt
in noten onder de tabel verwezen naar de bron van deze gegevens. Hierbij
wordt uitgegaan van de meest recente informatie. Dit betekent dat deze
cijfers kunnen afwijken van gegevens die in vorige publicaties werden
gepresenteerd. Ramingen van de kerncijfers komen – tenzij anders vermeld
– voor rekening van het Ministerie van SZW.
Motie Schouw
In juni 2011 is de motie Schouw ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt
er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad op grond van
de nationale hervormingsprogramma's een eigenstandige plaats krijgen in
de departementale begrotingen. De Europese Commissie heeft aanbevolen
dat Nederland in 2020 en 2021 actie onderneemt om de effecten op de
werkgelegenheid en de sociale effecten van de crisis te beperken en
adequate sociale bescherming van zelfstandigen te stimuleren (aanbeveling
2). In de beleidsagenda wordt ingegaan op de uitwerking van de deze
aanbeveling.
Duurzame Ontwikkelingsdoelen
Het kabinet heeft zich verbonden aan het behalen van de 17 Duurzame
Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) in 2030. De Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking coördineert de Nederlandse inzet op de
SDG’s. In deze begroting is het daarvoor noodzakelijke beleid opgenomen
voor wat betreft het domein van SZW. Het gaat met name om de doelstel­
lingen op het gebied van armoedebestrijding, gendergelijkheid, goede
banen en het verminderen van ongelijkheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

9

2. Beleidsagenda
2.1 Beleidsprioriteiten
De afgelopen regeerperiode heeft het kabinet belangrijke stappen gezet om
de werking van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid te verbeteren. Met
de inwerkingtreding van de Wet arbeidsmarkt in balans op 1 januari 2020 is
het aantrekkelijker geworden voor werkgevers om vaste contracten aan te
bieden. Om werken en zorgen beter te kunnen combineren, is het tweede
gedeelte van de Wet Invoering Extra Geboorteverlof per 1 juli 2020
ingegaan, waardoor partners van moeders vijf weken extra betaald verlof
krijgen in de eerste zes levensmaanden van het kind. De afspraken uit het
pensioenakkoord van 2019 zijn verder uitgewerkt en zullen de komende tijd
tot wet- en regelgeving leiden waarmee we tot een modern en transparant
pensioenstelsel komen. Daarnaast kunnen gemeenten vanaf 1 januari 2021
beginnende schulden bij mensen eerder signaleren, een belangrijke
maatregel uit de Brede Schuldenaanpak. Met de aanpak Breed Offensief
zorgen we ervoor dat het voor werkgevers eenvoudiger wordt om mensen
met een beperking in dienst te nemen. Dankzij de vereenvoudiging van de
Wajong gaat werken meer lonen voor mensen met een Wajong-uitkering.
Om de kans op het vinden van een nieuwe baan te vergroten, biedt UWV
dienstverlening op maat aan werkzoekenden met een WW-, Wajong of
WGA-uitkering. Al met al hebben we uiteenlopende maatregelen genomen
die bijdragen aan een sterke, goed functionerende arbeidsmarkt, met
kansen voor iedereen.
Het is goed dat we hebben gewerkt aan deze stapsgewijze hervormingen
voordat de coronacrisis uitbrak. We stonden er relatief gunstig voor, en dat
blijkt ook uit de cijfers. De werkloosheid lag in februari 2020 met 2,9% op
een historisch laag niveau, de koopkracht trok aan en de staatsschuld was
relatief laag. Maar toen het coronavirus ons land binnen kwam, werd al snel
duidelijk dat het virus niet alleen tot een gezondheidscrisis, maar ook tot
een economische crisis zou leiden. Om banen en inkomens zo veel mogelijk
te behouden, heeft het kabinet snel en fors ingegrepen. Ruim 3 miljoen
werkenden zijn in de eerste maanden door de overheid ondersteund via
de Noodmaatregel ter Overbrugging van Werkgelegenheid (NOW) en de
Tijdelijke ondersteuningsmaatregel voor zelfstandig ondernemers (Tozo).
Met grote inzet van UWV en gemeenten zijn er twee noodpakketten
ontworpen en uitgevoerd, zodat zoveel mogelijk werk behouden kon blijven
en om inkomensondersteuning te bieden aan mensen die hun inkomen
door de crisis plotsklaps zagen wegvallen.
De verwachting is dat we komend jaar te maken zullen hebben met een
veranderende economie: gedeeltelijk herstel en een oplopende
werkloosheid. Het CPB verwacht dat de economie in 2021 groeit met 3,5%,
na een verwachte krimp van 5% in 2020. Het werkloosheidspercentage loopt
in de raming van het CPB in 2021 verder op naar 5,9% van de beroepsbe­
volking. De verslechterende arbeidsmarkt kan een grote impact hebben op
de financiële situatie van huishoudens, hoewel dat slecht gereflecteerd
wordt in de koopkrachtramingen. Koopkracht geeft namelijk de inkomens­
ontwikkeling weer voor een gemiddeld huishouden voor wie de (arbeids­
markt)situatie niet verandert. De belangrijkste voorspeller van
koopkrachtbehoud in 2021 is het behoud, of opnieuw vinden, van werk.
Naar verwachting zullen vooral mensen die al kwetsbaar waren, doordat zij
een beperking hebben, laagopgeleid zijn of een migratie-achtergrond

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

10

hebben extra getroffen worden door de crisis. Ook bij mensen die al vóór
de crisis veel flexibel werk verrichtten of schulden hadden, kunnen de
problemen zich opstapelen.
Voor het kabinet betekent dit dat we het komend jaar de economie blijven
ondersteunen en tegelijkertijd mensen helpen om zich aan te passen aan
de economische gevolgen van het coronavirus. Zo verlengt het kabinet de
steunmaatregelen zoals de NOW en de Tozo, zodat werkgelegenheid zoveel
mogelijk behouden blijft en bedrijven verder kunnen. Tegelijkertijd kan het
kabinet niet altijd voorkomen dat mensen ontslagen worden en dat
bedrijven failliet gaan. Daarom heeft het kabinet besloten tot een aanvullend
sociaal pakket van circa € 1,4 miljard. Onderdelen van dit pakket zijn een
goede begeleiding van werk(loosheid) naar werk, bij- en omscholing, de
aanpak van jeugdwerkloosheid en de bestrijding van armoede en schulden.
Tegelijkertijd gaat het kabinet verder op de ingeslagen weg. We werken
de afspraken rondom het pensioenakkoord uit tot concrete wetsvoorstellen,
zodat pensioenfondsen uiterlijk in 2026 kunnen overgaan naar een
moderner, persoonlijker stelsel. Komend najaar wordt het wetsvoorstel
Breed Offensief behandeld in de Tweede Kamer, om mensen met een
arbeidsbeperking gemakkelijker aan het werk te helpen en iedereen naar
vermogen mee te laten doen. Ook gaat in 2021 het nieuwe inburgerings­
stelsel van start, waarbij nieuwkomers zo snel mogelijk gaan werken en
de Nederlandse taal leren.
Hieronder gaan we verder in op: 1) het stimuleren van zekerheid en het
verbeteren van de werking van de arbeidsmarkt, 2) mensen ondersteunen
om naar vermogen mee te doen in de samenleving en 3) het verbeteren van
de uitvoering en handhaving.
2.1.1 Beleidsprioriteit 1: het stimuleren van zekerheid en het verbeteren van
de werking van de arbeidsmarkt
Arbeidsmarktanalyse

De situatie op de arbeidsmarkt is in 2020 snel verslechterd. Begin dit jaar
was er nog sprake van grote krapte. In het voorjaar veranderde de situatie
op de arbeidsmarkt ineens snel doordat het coronavirus uitbrak. Het kabinet
was genoodzaakt maatregelen te nemen om het virus onder controle te
krijgen. In eerste instantie vertaalde de nieuwe situatie zich niet direct in
hogere werkloosheid, mede vanwege de noodpakketten om banen te
behouden, maar wellicht ook omdat mensen die hun baan verloren en
andere werkzoekenden zich tijdelijk terugtrokken van de arbeidsmarkt.
Inmiddels is goed zichtbaar dat de effecten op de arbeidsmarkt groot zijn.
Het aantal werkenden is gedaald van 9,1 miljoen mensen in februari 2020
naar 8,9 miljoen mensen in juli. De werkloosheid is tussen februari en juli
gestegen met bijna 150 duizend personen. Dat is een stijging van meer dan
50%. Het werkloosheidspercentage bedraagt in juli 4,5%.
De pijn is niet gelijk verdeeld. Er zijn sectoren waar nog volop werk is, zoals
in de zorg. In andere sectoren ligt de vraag naar arbeid nog ver beneden
het eerdere niveau. Het meest kwetsbaar voor de gevolgen van de crisis zijn
mensen die geen vast dienstverband hebben. Dit zijn mensen met flexibele
contracten, veelal jongeren, in sectoren die te maken hebben met een grote
terugval in de vraag naar werk, zoals de horeca, de cultuursector en de
detailhandel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

11

Ondanks de verwachte economische groei vanaf het derde kwartaal van
2020, loopt de werkloosheid in 2021 verder op. Werkloosheid en faillisse­
menten volgen namelijk met enige vertraging op de economische omslag.
Het CPB verwacht dat het werkloosheidspercentage nog verder oploopt
naar 5,9% van de beroepsbevolking in 2021, ofwel 550 duizend mensen.
De komende maanden zal duidelijker worden hoe de crisis zich ontwikkelt
en wat dat betekent voor de arbeidsmarkt. Volgens het CPB zijn deze
effecten mede door het steunpakket wel duidelijk beperkter dan in andere
landen.
Crisismaatregelen

Het kabinet heeft uitzonderlijke maatregelen genomen in de eerste twee
noodpakketten vanwege de impact van corona op de economie en werkge­
legenheid. Zo worden (zelfstandige) ondernemers en zzp-ers ondersteund
voor het verlies van omzet via compensatie in loonkosten, levensonderhoud
en bedrijfskapitaal via de NOW en de Tozo. Via de Tijdelijke Overbruggings­
maatregel voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) kunnen flexwerkers met
inkomensverlies die niet terug kunnen vallen op sociale zekerheid een
aanvraag doen voor een financiële tegemoetkoming. Via NL leert door
krijgen mensen de mogelijkheid om kosteloos (online) om- en bijscholing
en ontwikkeladviezen te ontvangen. Ouders die de eigen bijdrage voor de
kinderopvang hebben doorbetaald in de tijd dat de kinderopvang gesloten
was, hebben in juli de vergoeding eigen bijdrage kinderopvang ontvangen.
Het calamiteitenfonds van Voedselbanken Nederland heeft een eenmalige
subsidie van € 4 miljoen ontvangen als vangnet. De rijksbijdrage Wet sociale
werkvoorzieningen (Wsw) is verhoogd met € 90 miljoen. De Tijdelijke subsi­
dieregeling loonkosten en inkomensverlies Caribisch Nederland biedt
werkgevers, zelfstandigen en werknemers op Bonaire, Saba en Sint
Eustatius ondersteuning. Voor de extra kosten die gemeenten hebben
gemaakt om de noodopvang voor kinderen van ouders met een cruciaal
beroep te organiseren is ook geld beschikbaar gesteld.

Tabel 1 Noodpakket 1 (bedragen x € 1 mln)1
2020

2021

2022

2023

2024

waarvan programmamiddelen NOW 1.0

7.887,4

779

97,4

0

0

waarvan uitvoeringkosten NOW 1.0 UWV

20

50

15

0

0

waarvan uitvoeringskosten NOW SZW2

3,0

8,0

4,0

0

0

Coronagerelateerde uitvoeringskosten UWV3

105,0

0

0

0

0

Tijdelijke subsidieregeling Caribisch Nederland

11,5

0

0

0

0

1

0

0

0

0

2.500

0

0

0

0

500

0

0

0

0

4

0

0

0

0

339,5

2

0

0

0

23

0

0

0

0

10.894,4

839,0

116,4

0

0

NOW 1.0

Middelen eilandelijk beleid4
Tozo 1.0 (incl. uitvoeringskosten)
waarvan leningen
Subsidie Voedselbanken Nederland
Vergoeding eigen bijdrage kinderopvang (incl.
uitvoering)5
Noodopvang Kinderopvang4
Totaal

1 Bron: Kamerbrief noodpakket banen en economie, Incidentele suppletoire begroting inzake noodpakket banen en economie, 2e Incidentele suppletoire begroting inzake
noodpakket banen en economie.
2 De verdeling tussen NOW 1 en NOW 2 uitvoeringskosten van SZW volgt later.
3 Uitvoeringskosten als gevolg van corona (extra WW-volumes en frictiekosten).
4 Inmiddels overgemaakt naar het ministerie van BZK.
5 Hiervan is 11,8 mln overboekt naar andere departementen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

12

Tabel 2 Noodpakket 2 (bedragen x € 1 mln)1
2020

2021

2022

2023

2024

waarvan programmamiddelen NOW 2

4.860

1.020

120

0

0

waarvan uitvoeringkosten NOW 2 UWV

20

50

15

0

0

Tijdelijke subsidieregeling Caribisch Nederland

14,5

0

0

0

0

Middelen eilandelijk beleid2

1,3

0

0

0

0

Tozo 2.0 (incl. uitvoeringskosten)

800

0

0

0

0

100

0

0

0

0

30

20

0

0

0

NOW 2.0

waarvan leningen
NL Leert door
TOFA
waarvan TOFA

18

0

0

0

0

waarvan uitvoeringskosten

3,1

0,2

0,1

0

0

5.746,93

1.090,2

135,10

0

0

Totaal

1 Bron: Kamerbrief noodpakket 2.0, 3e Incidentele suppletoire begroting inzake noodpakket banen en economie.
2 Inmiddels overgemaakt naar het ministerie van BZK.

Tabel 3 Steun - en herstelpakket (bedragen x € 1 mln)1
2020

2021

2022

2023

2024

NOW 3.0
waarvan programmamiddelen NOW 3

2.196,5

3094,4

0

0

0

waarvan uitvoeringskosten NOW 3 UWV2

7

110

0

0

0

Tijdelijke subsidieregeling Caribisch Nederland

6,6

16

0

0

0

Middelen eilandelijk beleid3

0,5

1

0

0

0

Tozo 3.0 (incl. uitvoeringskosten)

250

360

0

0

0

30

30

0

0

0

waarvan van werk(loosheid) naar Werk/
gemeenten

104

318

228

0

0

waarvan Jeugdwerkloosheid

13

104

100

88

42

waarvan Scholing

0

214

18

0

0

waarvan Armoede en Schulden

23

78

45

0

0

waarvan Overig

0,2

0,7

0,7

0

0

2.600,8

4.296,1

391,7

88,0

42,0

waarvan leningen
Flankerend beleid4

Totaal

1 Bron: Kamerbrief steun- en herstelpakket, 4e Incidentele suppletoire begroting inzake steun- en herstelpakket.
2 De uitvoeringskosten worden op een later moment meerjarig verdeeld.
3 Inmiddels overgemaakt naar het ministerie van BZK.
4 Een deel van deze middelen staat gereserveerd op de begroting van het ministerie van EZK/BZK/OCW.

Het kabinet heeft de NOW en Tozo verlengd tot 1 juli 2021, zodat werkge­
legenheid en bedrijvigheid zoveel mogelijk behouden blijven. De NOW en
de Tozo worden in fases verantwoord aangescherpt en specifieker gericht,
met meer ruimte voor herstructurering als die nodig is. Naast het verlengen
van de overbruggingsmaatregelen treft het kabinet een omvangrijk sociaal
pakket met aanvullende maatregelen. Onderdelen van het pakket zijn een
goede begeleiding van werk(loosheid) naar werk, bij- en omscholing, de
aanpak van jeugdwerkloosheid en de bestrijding van armoede en schulden.
Hiervoor reserveert het kabinet over de jaren 2020-2024 cumulatief
ongeveer € 1,4 miljard.
Er is de afgelopen maanden ontzettend veel werk verzet, door de uitvoe­
ringsorganisaties UWV en SVB, door gemeenten en door de ambtenaren
op het departement om de noodmaatregelen in recordtempo te realiseren.
Het kabinet is trots op de flexibiliteit van de uitvoering en het werk dat zij
verzetten. Corona betekent ook een overbelasting van de SZW-organisatie.
De prioriteit wordt gelegd bij wat nodig is om de corona- en ontstane
economische crisis het hoofd te bieden en aan trajecten die op grond van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

13

het regeerakkoord en/of maatschappelijke urgentie prioritair zijn. Dit
betekent dat op onderdelen vertragingen ontstaan of al zijn gemeld.
Beperkende maatregelen kunnen geplande debatten in de Tweede Kamer
uitstellen met als gevolg vertragingen in wetgevingstrajecten.
De arbeidsmarkt van de
toekomst

Het kabinet heeft belangrijke stappen gezet om de verschillen in de
behandeling van werkenden op de arbeidsmarkt te verkleinen. Het kabinet
heeft de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) ingevoerd en maatregelen
genomen rondom loondoorbetaling bij ziekte. De wijzigingen maken het
aantrekkelijker voor werkgevers om mensen in vaste dienst te nemen. Voor
zelfstandigen zonder personeel is in het pensioenakkoord een verplichte
arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) opgenomen. Het kabinet streeft
ernaar om begin 2021 een uitgewerkt voorstel AOV ZZP naar de Tweede
Kamer te verzenden. Deze maatregelen dragen bij aan het verkleinen van
verschillen tussen vast en flexibel werk en aan een beter vangnet voor alle
werkenden. In aanvulling op de eerder aangekondigde maatregelen heeft
het kabinet besloten om de zelfstandigenaftrek met ingang van 2021
versneld af te bouwen. In 2021 worden zelfstandigen gecompenseerd via
een verhoging van de arbeidskorting en een verlaging van het tarief in de
eerste schijf van de inkomstenbelasting. Dit creëert een gelijker speelveld
met gelijker speelveld tussen personen die voor zichzelf, en voor een
werkgever werken.
Er zal ook de komende jaren aandacht nodig zijn voor het toekomstbe­
stending maken van de arbeidsmarkt. Volgens de commissie regulering
naar werk onder leiding van Borstlap worden in huidige stelsel duurzame
arbeidsrelaties te veel ontmoedigd, externe flexibiliteit te veel gestimuleerd
en is het stelsel van contractvormen onoverzichtelijk en moeilijk te
handhaven. Ook zouden werkenden zich beter en sneller moeten kunnen
aanpassen aan veranderingen in de economie en kan het socialezekerheids­
stelsel nog pro-actiever worden ingezet om mensen aan het werk te krijgen.
De arbeidsmarkt van de toekomst zou volgens de commissie daarom
gestoeld moeten zijn op uitgangspunten ‘wendbaarheid’, ‘duidelijkheid’,
‘weerbaarheid’ en ‘wederkerigheid’. De situatie op de arbeidsmarkt als
gevolg van corona, onderstreept deze analyse. Kwetsbare mensen worden
het hardst geraakt en verschillen tussen werkenden zijn groot. De
bevindingen van de commissie sterken het kabinet dan ook in het streven
naar een nieuwe balans op de arbeidsmarkt. Er zullen meer maatregelen
nodig zijn om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken. Ook de
komende regeerperiodes zal aandacht voor deze onderwerpen nodig zijn.

Leven Lang Ontwikkelen

Het kabinet blijft inzetten in op Leven Lang Ontwikkelen. Ontwikkeling
tijdens de loopbaan is van groot belang om ervoor te zorgen dat mensen
inzetbaar blijven op een veranderende arbeidsmarkt. De coronacrisis onder­
streept dat belang. Door te blijven ontwikkelen in werk en zo nodig bij- of
om- te scholen blijven vaardigheden up-to-date en kan werkloosheid
worden voorkomen. Het kabinet streeft er daarom naar dat het vanzelf­
sprekend wordt te investeren in de ontwikkeling van mensen tijdens de hele
loopbaan. Naast de scholingsmaatregelen die voortkomen uit het steun- en
herstelpakket werkt het kabinet door aan de invoering van de STAP-regeling
(Stimulans Arbeidsmarktpositie). Deze regeling vervangt de huidige fiscale
aftrek voor scholing. Ook is er in 2021 weer circa € 50 miljoen beschikbaar
vanuit de SLIM-regeling, waarmee werkgevers in het mkb, maar ook grotere
werkgevers in de sectoren horeca, de landbouw en de recreatie, worden
gestimuleerd om te investeren in de ontwikkeling van werkenden. Het
meerjarig programma voor LLO loopt ook in 2021 door.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

14

Pensioenen

Om te komen tot een duurzaam houdbaar pensioenstelsel gaat het kabinet
in 2021 de vernieuwing van het aanvullend pensioenstelsel uitwerken in
wetgeving. Het kabinet streeft ernaar deze wetgeving op 1 januari 2022 in
werking te laten treden. De afspraken die zijn uitgewerkt zorgen voor een
duurzaam houdbaar pensioenstelsel dat beter aansluit bij ontwikkelingen
in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. Met de afspraken wordt het
pensioen straks transparanter en persoonlijker. Ook biedt het nieuwe pensi­
oenstelsel perspectief op een koopkrachtig pensioen, wat ook betekent dat
het pensioen directer meebeweegt met de economie.
Naast afspraken over herziening van het tweede pijler pensioen, bevat het
pensioenakkoord afspraken over een minder snelle stijging van de AOWleeftijd en duurzame inzetbaarheid die eraan moeten bijdragen dat mensen
hun AOW-leeftijd gezond werkend kunnen bereiken; ook degenen die zwaar
werk verrichten. Het kabinet stelt € 1 miljard beschikbaar in de periode 2021
tot en met 2024 voor het faciliteren van sectorale maatwerkafspraken
rondom duurzame inzetbaarheid, langer doorwerken en eerder uittreden.
Ook is in 2021 € 10 miljoen beschikbaar van de middelen die het kabinet
structureel beschikbaar stelt als bijdrage aan beleid gericht op gezond
werken tot het pensioen.
In 2020 is het wetsvoorstel ‘RVU, verlofsparen en bedrag ineens’ ingediend
bij de Tweede Kamer. Dit wetsvoorstel regelt een tijdelijke vrijstelling van
de RVU­heffing (tot een bepaald bedrag) waardoor vervroegde uittreding
mogelijk wordt gemaakt voor werknemers die niet in staat zijn werkend
de AOW-leeftijd te bereiken. Daarnaast wordt de mogelijkheid geïntrodu­
ceerd om op de pensioeningangsdatum een deel van de waarde van de
aanspraken op ouderdomspensioen als bedrag ineens op te nemen. Tot slot
wordt de bestaande regeling waarbij werknemers fiscaal gefaciliteerd
vakantieverlof en compensatieverlof kunnen opsparen verruimd. De
beoogde inwerkingtredingsdatum voor de versoepeling van de RVU­heffing
en verlofsparen is 1 januari 2021 en voor bedrag ineens 1 januari 2022.
In navolging van het advies van de Stichting van de Arbeid zal het
nabestaandenpensioen worden gestandaardiseerd, waardoor risico’s
worden verkleind. De belangrijkste wijziging is dat het partnerpensioen bij
overlijden voor pensioendatum alleen nog maar mogelijk zal zijn op
risicobasis. De dekking zal fiscaal gemaximeerd worden op 50% van het
salaris, zonder rekening te houden met een franchise en zal diensttijdonaf­
hankelijk zijn. Daarnaast wordt er ook een wijziging voorgesteld ter
verbetering van het wezenpensioen. Het kabinet verwacht hier in 2021
verdere stappen te kunnen zetten.
Om het aantal werknemers te reduceren dat geen pensioen opbouwt, heeft
de Stichting van de Arbeid (STAR) een aanvalsplan ‘witte vlek’ uitgebracht.
Een van de aanbevelingen is het schrappen van de uitzonderingsbepaling
voor de wachttijd voor pensioenopbouw in de uitzendsector. Deze
aanbeveling is door het kabinet overgenomen, en de Pensioenwet zal in die
richting worden aangepast.

Arbeid, zorg en de ontwikkeling
van het kind

Het kabinet wil ouders ontzorgen en tegelijk investeren in de ontwikkeling
van kinderen. Keuzevrijheid blijft hierbij een belangrijk uitgangspunt. Uit
het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Deeltijdwerk en de Brede
maatschappelijke heroverweging ‘Kwalitatief goed onderwijs met kansen
voor iedereen’ blijkt dat de combinatie van het Nederlandse stelsel van
(kind)voorzieningen en de Nederlandse cultuur tot gevolg heeft dat veel
vrouwen al vanaf de start van hun loopbaan in deeltijd werken. Het werken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

15

in (kleine) deeltijdbanen door vrouwen leidt ertoe dat zij minder verdienen
dan mannen en minder ontwikkelkansen op de arbeidsmarkt hebben. Ook
maakt het hen kwetsbaarder voor armoede, als zij niet economisch
zelfstandig zijn. Bovendien zijn er kansen om het stelsel van kindvoorzie­
ningen te verbeteren ten gunste van de ontwikkeling van het kind.
Daarnaast is de vormgeving van de toeslagen, waaronder de kinderop­
vangtoeslag, gestoeld op gerichtheid en tijdigheid van betaling, waardoor
het ook complex is en voor onzekerheid zorgt. Dit komt ook naar voren in
het IBO Toeslagen. Het kabinet heeft besloten verschillende scenario’s te
verkennen voor de toekomstige vormgeving van het stelsel van kindvoor­
zieningen: Scenariostudie Vormgeving Kindvoorzieningen.
Het kabinet kiest voor de invoering van negen weken betaald ouderschaps­
verlof voor beide ouders. Na uitbreiding van het verlof voor partners naar
vijf dagen direct na de geboorte op 1 januari 2019, en vijf weken in het eerste
half jaar vanaf 1 juli 2020 (middels de Wet Invoering Extra Geboorteverlof),
neemt het kabinet een derde stap. Het kabinet voert 9 weken deels betaald
ouderschapsverlof in. Het doel van deze uitbreiding is om beide partners
de kans te geven om tijd met hun kind door te brengen in het eerste jaar na
de geboorte. Daarnaast kan het verlof zorgen voor een gelijkere verdeling
van werk- en zorgtaken tussen ouders. In deze negen weken hebben ouders
recht op een uitkering tot 50% van het maximum dagloon. De maatregel zal
per augustus 2022 ingaan.
Gezond en veilig werken

Werk mag niet leiden tot gezondheidsschade. Goede arbeidsomstandig­
heden zijn daarbij essentieel. Het kabinet werkt daarom aan een Arbovisie
2040, waarvan momenteel de beleidsvoorbereiding in samenwerking met
het veld in volle gang is. De Tweede Kamer zal hierover een hoofdlijnenno­
titie ontvangen en daarnaast zal advies worden gevraagd aan de sociale
partners in de SER. In 2021 zal verder gewerkt worden aan de uitwerking
van de reactie van het kabinet op het rapport van de commissie-Heerts om
het proces van schadeafhandeling bij beroepsziekten door blootstelling aan
gevaarlijke stoffen te verbeteren. Er wordt in dat kader onder meer gewerkt
aan een tegemoetkomingsregeling voor werkenden die een ernstige
beroepsziekte hebben opgelopen als gevolg van blootstelling aan
gevaarlijke stoffen. Ook in Europees verband zetten we in op grenswaarden
voor gevaarlijke stoffen.
In 2021 wordt verder gewerkt aan de maatschappelijke beweging aanpak
burn-out, waarbij tevens de hernieuwde aandacht voor thuiswerken en de
consequenties daarvan voor de vitaliteit en het welbevinden van werkenden
worden betrokken. Verder wordt in 2021 prioriteit gegeven aan de voort­
zetting van het beleid op het terrein van gevaarlijke stoffen – inclusief de
uitwerking van de beleidsreactie Asbest – en de versterking van de handha­
vingsketen. Vanuit het Meerjarenprogramma Risico- Inventarisatie en
Evaluatie (RI&E) zullen bedrijven worden ondersteund bij het opstellen en
naleven van de RIE om de naleving van deze verplichting te verbeteren.
De ruim 400.000 in Nederland werkzame arbeidsmigranten hebben net als
alle andere werkenden recht op een eerlijk loon en gezonde en veilige
werkomstandigheden. De gevolgen van de uitbraak van het coronavirus
hebben belang hiervan des te duidelijker gemaakt. SZW werkt daarbij
samen met andere departementen, decentrale overheden, sociale partners
en maatschappelijke organisaties aan goede arbeidsvoorwaarden en
arbeidsomstandigheden voor arbeidsmigranten en goed werkgeverschap
bij bedrijven. Zo wordt onder meer gewerkt aan een complete en actuele
woonregistratie van arbeidsmigranten en aan extra eisen waarmee

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

16

malafide uitzendbureaus uit de markt worden geweerd. Ook wordt in
samenwerking met andere departementen één centraal informatieknooppunt opgericht waar arbeidsmigranten met vragen terecht kunnen. Bij
de uitwerking van deze maatregelen betrekt het kabinet de aanbevelingen
van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten onder aanvoering van
Emile Roemer om de werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten
te verbeteren. Mede dankzij de capaciteitsuitbreiding van de Inspectie SZW
uit het regeerakkoord kan de aanpak van misstanden ook verder worden
versterkt.

Internationaal

Het kabinet draagt ook in 2021 internationaal actief bij aan het gesprek over
het sociaaleconomisch herstel. In de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO)
wordt gewerkt aan het creëren van een bijdetijds stelsel van instrumenten,
waardoor de ILO effectief de uitdagingen in de snel veranderende wereld
van werk (met onder andere nieuwe vormen van werk en veranderende
arbeidsverhoudingen) kan adresseren. Hiernaast wordt de inzet op sociale­
zekerheidsverdragen voortgezet.
2.1.2 Beleidsprioriteit 2: mensen ondersteunen om naar vermogen mee te
doen in de samenleving
Het kabinet wil zoveel mogelijk mensen aan het werk helpen, omdat werk
de sleutel is tot inkomen, maatschappelijke participatie en integratie. Voor
bepaalde groepen mensen is het lastiger om een baan te vinden, zoals

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

17

mensen met een arbeidsbeperking of mensen met een migratieachtergrond. Daarom werkt het kabinet aan een inclusieve arbeidsmarkt
waar mensen kunnen meedoen. Juist nu is het van groot belang dat mensen
worden aangemoedigd mee te doen, om mensen met schulden perspectief
te bieden en voor mensen met een arbeidsbeperking om aan het werk te
komen en te blijven.
De afgelopen jaren heeft het kabinet samen met het UWV een robuuste
dienstverlening voor WW-, WGA- en Wajong-ers neergezet. Het voortzetten
van deze dienstverlening is de komende tijd hard nodig. Nu meer mensen
in de WW terechtkomen, is een aanzienlijke opschaling van de capaciteit
nodig, al wordt deze beperkt door opleidings- en inwerkmogelijkheden.
De hoge instroom in combinatie met het tekort aan uitvoeringscapaciteit
heeft zowel op de korte als de langere termijn consequenties voor de dienst­
verlening. Het kabinet houdt de vinger aan de pols hoe de dienstverlening
de komende tijd wordt vormgegeven.
Als gevolg van het coronavirus neemt de problematiek bij mensen die al
kwetsbaar waren toe, waardoor gemeenten voor grote uitdagingen staan
om burgers tijdig de juiste ondersteuning te bieden. Er is een toenemend
beroep op bijstand en bijzondere bijstand. In sommige wijken is sprake van
een stapeling van problematiek op het terrein van onderwijs, criminaliteit,
veiligheid, gezondheid en armoede. Als gevolg van het coronavirus is de
problematiek niet alleen verergerd, maar is ook sprake van een bredere
maatschappelijke impact, signaleert ook de tijdelijke werkgroep Sociale
Impact, de ‘werkgroep Halsema’. Specifieke maatregelen die zijn genomen
zijn een coulante opstelling van schuldeisers, tijdelijk geen huisuitzettingen,
noodsteun aan voedselbanken en aandacht voor kinderen in een kwetsbare
positie door Leergeld en Nationaal Fonds Kinderhulp.
Breed Offensief

Voor mensen met een beperking is het kabinet aan de slag gegaan met
de aanpak «Het Breed Offensief». Het Breed Offensief maakt het voor
werkgevers eenvoudiger om mensen met een beperking in dienst te nemen
en biedt mogelijkheden voor ondersteuning op maat. Voor 2020 en 2021
heeft de regering in totaal € 53 miljoen vrijgemaakt. Ook is er € 40 miljoen
structureel beschikbaar gesteld voor de nieuwe vrijlating van arbeidsin­
komsten voor mensen die in deeltijd met loonkostensubsidie werken. Op
termijn (tot 2026) moeten 125.000 extra werkplekken voor mensen met
beperkingen zijn gerealiseerd. Verder is er ruimte om in de structurele
situatie 30.000 beschutte werkplekken te realiseren. Dit is een proces van
langere adem, waarvoor de inspanningen van alle partijen nodig zijn: van
werkgevers, werkzoekenden en werknemers, gemeenten, UWV, en Rijk,
zowel in de arbeidsmarktregio’s als landelijk. Het kabinet acht de voorge­
stelde beleidsinzet als zeer urgent met het oog op de gevolgen van de
coronacrisis op de werkgelegenheid van mensen met een arbeidsbe­
perking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

18

Het moet voor mensen met een beperking makkelijker worden om (meer)
te gaan werken. Met het project Simpel Switchen worden drempels
weggenomen om te gaan werken. Gemeenten zijn bij uitstek de partij om
mensen hierin te ondersteunen en een brug te zijn tussen bijvoorbeeld
participatie, (jeugd)zorg en schuldhulpverlening.
Op 1 januari 2021 wordt het Besluit SUWI aangepast zodat werkgevers en
werkzoekenden elkaar makkelijker kunnen vinden en meer mensen
(duurzaam) aan het werk geholpen kunnen worden. Gemeenten en UWV
bieden in iedere regio één gezamenlijk aanspreekpunt voor werkgevers met
één basispakket aan dienstverlening. Ook gaan we door met de uitvoering
van de actieplannen Perspectief op Werk, waar we door samenwerking van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

19

publieke en private partijen in alle arbeidsmarktregio’s mensen die niet
zelfstandig werk kunnen vinden aan een baan of een leerwerkplek willen
helpen. De middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds geeft een boost aan
de regionale samenwerking.
De evaluatie van de Participatiewet door het Sociaal en Cultureel
Planbureau laat positieve ontwikkelingen zien als het gaat om het aan
het werk helpen van jongeren met een arbeidsbeperking. Tegelijkertijd zijn
er belangrijke aandachtspunten. Samen met gemeenten werken we
daaraan. Het gaat erom dat gemeenten actief het gesprek voeren met alle
bijstandsgerechtigden om te bezien op welke wijze zij met een passend
aanbod op maat kunnen worden ondersteund in hun persoonlijke ontwik­
keling en naar vermogen kunnen bijdragen aan de maatschappij.
Armoede en schulden

Ook voor de uitbraak van het coronavirus nam het kabinet extra
maatregelen om armoede tegen te gaan, zoals de inzet op een verhoging
van de koopkracht van gezinnen met lage inkomens en het lonender maken
van (meer uren) werk. De ambitie is om kinderen in armoede beter te
bereiken, het aantal huishoudens met kinderen dat onder de armoedegrens
leeft te verlagen en de brede kansenarmoede onder kinderen in beeld te
brengen en te bestrijden. In 2021 volgt de eerste brief over de voortgang
van de ambities kinderarmoede en een evaluatie van de bestuurlijke
afspraken met de VNG over de bestrijding van kinderarmoede.
Samen met gemeenten en maatschappelijke organisaties streeft het
kabinet ernaar dat mensen die het financieel moeilijk hebben niet nog
verder in de (financiële) problemen terechtkomen als gevolg van het
coronavirus. Zo zijn er maatregelen gericht op behoud van werkgelegenheid
en het voorkomen van schulden. Gemeenten hebben tijdelijk de ruimte om
af te wijken van de vier weken zoektermijn in de Participatiewet zodat
maatwerk voor jongeren die hun baan verliezen mogelijk is. In het
aanvullende sociale pakket zijn middelen beschikbaar gesteld via een
Waarborgfonds om mensen met problematische schulden te ondersteunen.
De Brede Schuldenaanpak heeft een omslag teweeggebracht in de wijze
waarop alle partijen de schuldenproblematiek benaderen en in het denken
over mensen met schulden. Zowel de wijziging van de Wet gemeentelijke
schuldhulpverlening, waarmee het vroegtijdig signaleren van schuldenpro­
blematiek een wettelijke basis krijgt, als de Wet vereenvoudiging beslagvrije
voet zullen op 1 januari 2021 in werking treden. De parlementaire
behandeling van de wetgeving gericht op verbreding van het beslagregister
(wetsvoorstel stroomlijning keten voor derdenbeslag) zal in 2021 plaats­
vinden.
Om bestaande en nieuwe risicogroepen als gevolg van het coronavirus niet
(verder) in armoede- en schuldenproblematiek terecht te laten komen, zijn
in de zomer van 2020 ronde tafels georganiseerd. Deze ronde tafels dragen
bij aan een gedragen, versnelde en integrale armoede- en schuldenaanpak
en waar nodig en mogelijk extra acties. Voor het versnellen van deze aanpak
is geld beschikbaar gekomen in het aanvullende steun- en herstelpakket.
De resultaten van deze (online) bijeenkomsten met tientallen betrokkenen
worden in het najaar 2020 naar de Tweede Kamer gestuurd.

Integratie en maatschappelijke
samenhang

Meedoen in de samenleving is de beste weg naar een succesvolle
inburgering. In het nieuwe inburgeringsstelsel dat op 1 juli 2021 in werking
treedt zorgen gemeenten ervoor dat nieuwkomers zo snel mogelijk de
Nederlandse taal leren en meedoen, het liefst via betaald werk. In het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

20

nieuwe stelsel geldt een hogere ambitie voor het taalniveau dan voorheen
en combineren asielmigranten taallessen met (vrijwilligers-)werk of stage.
In het nieuwe inburgeringstelsel krijgen asielzoekers meer begeleiding.
Voor de invoering van het stelsel ontvangen gemeenten eenmalig
€ 36,5 miljoen. Voor hun rol in het nieuwe stelsel is structureel € 35,2 miljoen
extra beschikbaar gemaakt, naast de € 70 miljoen die in het regeerakkoord
beschikbaar is gesteld.
Met het programma Verdere Integratie op de Arbeidsmarkt (VIA) draagt
het kabinet bij aan gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor iedereen. In de
praktijk blijkt dat Nederlanders met een niet-westerse migratieachtergrond,
óók bij vergelijkbare kwalificaties, een minder stevige positie op de arbeids­
markt hebben. Tot en met 2021 wordt in acht pilots onderzocht ‘wat werkt’
om de arbeidsmarktpositie en –participatie van mensen met een nietwesterse migratieachtergrond te verbeteren. Ook wordt met, en door,
(koepels van) gemeenten, werkgevers en onderwijsinstellingen gewerkt
aan het verspreiden en toepassen van effectief gebleken aanpakken. Vanaf
2021 wordt aanvullende monitoring ingezet om veranderingen in de
arbeidsmarktpositie en –participatie van mensen met een niet-westerse
migratieachtergrond te meten.
Met een versterkte inzet op preventie bevordert het kabinet samenleven in
een steeds grotere diversiteit. Het kabinet zet in op versterking van de
weerbaarheid op het niveau van het individu, de groep, de samenleving en
de lokale overheid. In de weerbaarheidsagenda die later dit jaar naar de
Tweede Kamer wordt verzonden wordt uiteengezet hoe we samen met
gemeenten, gemeenschappen en professionals de samenleving versterken.
Caribisch Nederland

De afgelopen jaren zijn betekenisvolle stappen gezet om de levensstan­
daard voor inwoners van Caribisch Nederland te verhogen. Het kabinet heeft
een ijkpunt vastgesteld voor het sociaal minimum en het minimumloon en
de daaraan gekoppelde uitkeringen verhoogd. In 2021 wordt onderzocht wat
de verdere ruimte is om het wettelijk minimumloon te verhogen, rekening
houdend met de economie en de arbeidsmarkt. Het wetsvoorstel Kinder­
opvang Caribisch Nederland wordt in 2021 ingediend aan de Tweede Kamer.
Vooruitlopend hierop is de tijdelijke subsidieregeling kinderopvang
Caribisch Nederland van kracht om de kwaliteit en beschikbaarheid van de
kinderopvang te verbeteren. Verder wordt in 2021 € 3 miljoen beschikbaar
gesteld vanuit de regio-envelop Caribisch Nederland voor verbetering van
de huisvesting kinderopvang. In het aanvullende sociale pakket is de
tijdelijke subsidieregeling loonkosten en inkomensverlies met negen
maanden verlengd en wordt de dienstverlening met betrekking tot arbeids­
bemiddeling tijdelijk geïntensiveerd.
2.1.3 Beleidsprioriteit 3: Het verbeteren van de uitvoering en handhaving

Uitvoering

Voor de uitvoering zijn het bijzondere tijden. Niet alleen zijn UWV en SVB
geconfronteerd met de implementatie van nieuwe regelingen die in
recordtempo moeten worden ingevoerd, ook voor de uitvoering van andere
wetten zijn de consequenties van het coronavirus aanzienlijk. Zo neemt
het aantal mensen dat een beroep doet op een WW-uitkering toe met
ongekende aantallen en moeten werkwijzen worden aangepast op de
anderhalvemetersamenleving. Op een aantal lopende trajecten is
vertraging ontstaan, bijvoorbeeld in de ICT-portfolio. De uitvoering van de
noodpakketmaatregelen en de stijging van volumes betekent voor de
uitvoering dat de capaciteit om nieuwe wet- en regelgeving op te pakken
beperkt is. Ook zullen lopende zaken vertragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

21

De uitvoering van sociale zekerheid is kwetsbaar en de continuïteit in het
verlenen van de juiste dienstverlening staat onder druk. Burgers en
bedrijven raken hierdoor in toenemende mate in de knel. De oorzaken zijn
divers: een combinatie van herhaalde taakstellingen, digitaliseringsope­
raties, implementatie van complexe beleidsopgaven en personeelstekorten.
Vele wetswijzigingen hebben elkaar opgevolgd en de complexiteit van de
regelgeving stelt hoge eisen aan de uitvoering. Hierdoor is er weinig ruimte
geweest voor de modernisering van het bestaande ICT-landschap en
daarmee het verbeteren van de functionaliteit van de dienstverlening. Ook
is er, met name bij de SVB, achterstand in noodzakelijk onderhoud
opgebouwd. Dat de druk op de uitvoering groot is blijkt ook uit deze
crisistijd.
Via de Ministeriële Commissie Uitvoering en daarbij behorende
‘Werkagenda voor de uitvoering’ werkt het kabinet hard aan het toekomst­
bestendig maken van de uitvoering. In het rapport ‘Werk aan uitvoering fase
II – handelingsperspectieven en samenvatting probleemanalyse’ zijn
concrete handelingsperspectieven opgenomen voor verbetering van de
dienstverlening, wendbaarheid en toekomstbestendigheid die zijn in te
zetten voor de korte en langere termijn. In het najaar 2020 volgt een
kabinetsreactie op het rapport met de ‘Werkagenda voor de uitvoering’.
Belangrijke onderdelen zijn verbeterde digitale toegang, eenvoudigere
wetten en regels, dienstverlening op maat en een herwaardering van de
uitvoering. Vooruitlopend op de uitkomsten van WAU investeert het
kabinet € 100 miljoen in UWV, SVB en BKWI vanaf 2022 in knelpunten op
het gebied van ICT, handhaving en dienstverlening. Vanwege het grote
belang en noodzaak van deze investering is het kabinet bereid geweest hier
budget voor vrij te maken binnen de begroting van SZW.
Handhaving

Een goede werking van de arbeidsmarkt en een gedragen stelsel van sociale
zekerheid kan niet zonder handhaving van de regels. Misbruik ondermijnt
het draagvlak voor ons sociaal stelsel, veroorzaakt oneerlijke concurrentie
tussen zowel bedrijven als werkenden en brengt de gezondheid en
veiligheid van werkenden in gevaar. Het kabinet versterkt de
handhaving door slimmer te werken met data en door oog te hebben voor
maatwerk in de uitvoering. Door beschikbare data goed te gebruiken kan
misbruik effectiever en met minder last voor de burger worden opgespoord.
Hierbij zoekt het kabinet naar een juiste balans tussen het maatschappelijk
belang van fraudebestrijding en de inbreuk op het privéleven van mensen.
Over de gemaakte keuzes wordt zo transparant mogelijk gecommuniceerd.
Het kabinet heeft aandacht voor een goede balans tussen handhaving en
dienstverlening. Handhaving begint bij goede dienstverlening en duidelijke
communicatie naar burgers, zodat eenieder weet waar hij zich aan moet
houden. De crisismaatregelen maken dat er extra aandacht nodig is om
de balans tussen dienstverlening en handhaving te bewaren. De snelheid
waarmee de noodmaatregelen als de NOW en de Tozo tot stand zijn
gekomen en worden uitgevoerd zorgt ervoor dat er een groter risico is op
misbruik. De toename van uitkeringsaanvragen leidt tot vraagstukken over
de inzet van capaciteit. Het kabinet beziet de komende tijd samen met het
UWV hoe de dienstverlening aan werklozen optimaal kan worden
vormgegeven binnen de huidige arbeidsmarktsituatie.
Het kabinet zet in op een betere naleving van arbeidswetten door een inter­
nationaal gelijk speelveld te creëren en door fors te investeren in de
Inspectie SZW. Deze middelen worden conform het Inspectie Control
Framework ingezet voor de bevordering van een eerlijke arbeidsmarkt, van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

22

gezond en veilig werken, en bestaanszekerheid. Na de Mid-term Review van
eind 2020 wordt bezien welke herprioritering nodig is op basis van de
ontwikkelingen en risico’s, inclusief de directe effecten van corona alsmede
de indirecte effecten, zoals de aanbevelingen van het Aanjaagteam Arbeids­
migranten.
2.1.4 Kerncijfers
Fraude en handhaving UWV, SVB en gemeenten
Bij het ontvangen van een uitkering gelden diverse verplichtingen, zoals
het tijdig verstrekken van gegevens over het inkomen en het melden van
samenwonen. De naleving van deze verplichtingen is een belangrijke
voorwaarde voor een goed werkend stelsel van sociale zekerheid. UWV,
de SVB en de gemeenten zetten diverse instrumenten in om de naleving en
handhaving van wet- en regelgeving te bevorderen. Het gaat zowel om
voorkomen (bijvoorbeeld door gedragsbeïnvloeding en voorlichting) als om
controleren en sanctioneren (bijvoorbeeld opleggen van boetes). In tabellen
4 en 5 is een overzicht gegeven van de kerncijfers op het gebied van
handhaving bij UWV, SVB en gemeenten. De toelichting op deze kerncijfers
over voorgaande jaren wordt in het jaarverslag 2019 van het ministerie
gegeven.
Tabel 4 Kerncijfers opsporing UWV, SVB en gemeenten
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

2017

2018

2019

2017

2018

UWV1

19

8,3

9

47

26

2019
25

SVB2

3,5

3,9

10,5

7,8

7,9

10,6

Gemeenten3

31

33

31

69

70

67

Totaal

‒4

‒4

‒4

123

104

103

1 UWV, Jaarverslag.
2 SVB, Jaarverslag.
3 CBS, Bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.
4 Betreft het aantal vorderingen vanwege een overtreding van de inlichtingenplicht. Eén overtreding kan meerdere vorderingen tot gevolg hebben. Vanwege het
definitieverschil wordt geen totaal weergegeven.

Tabel 5 Kerncijfers sanctionering UWV, SVB en gemeenten
Totaal opgelegd
boetebedrag (x € 1 mln.)

Aantal boetes (x 1.000)

Aantal waarschuwingen (x
1.000)

2017

2018

2019

2017

2018

2019

2017

2018

2019

UWV1

12,7

4,9

4,8

7,6

4,9

4,3

8,6

5,8

6,6

SVB2

2,4

1,8

2,3

1,7

1,3

1,4

7,0

5,0

9,6

Gemeenten3

11,3

13,7

11,8

8,8

8,7

7,9

10,1

11,3

9,9

Totaal

26,4

20,3

19

18

14

14

26

22

26

1 UWV, jaarverslag.
2 SVB, jaarverslag.
3 CBS, Bijstands- en fraudestatistiek.

Tabel 6 Kerncijfers incassoratio UWV, SVB en gemeenten
Incassoratio benadelingsbedrag
+ boetevordering ultimo 2019
(%)

2014

2015

2016

2017

2018

2019

UWV1

76%

75%

69%

59%

39%

22%

SVB2

52%

54%

52%

51%

35%

21%

Gemeenten3

39%

37%

35%

31%

23%

12%

1 UWV, Jaarverslag.
2 SVB, Jaarverslag.
3 CBS, Bijstands- en fraudestatistiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

23

Re-integratie
Tabel 7 geeft weer hoeveel mensen met een arbeidsbeperking UWV aan
het werk heeft geholpen. In 2019 vonden 13.100 mensen met een arbeids­
beperking een baan, iets minder dan in 2018.
Tabel 7 Aantal door UWV aan het werk geholpen mensen met een beperking1
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Mensen met recht op WAO-/WAZ-uitkering

300

400

Realisatie 2019 Streefwaarde 2021
300

‒2

Mensen met recht op Ziektewetuitkering

1.800

1.000

700

‒2

Mensen met recht op WIA-uitkering

2.500

2.900

3.500

‒3

Mensen met recht op Wajong

8.400

9.000

8.600

8.000

Totaal

13.000

13.300

13.100

‒

1 De aantallen zijn op verschillende manieren berekend. Bij de Wajong worden alleen de mensen die een arbeidsovereenkomst van minimaal zes maanden voor minimaal
twaalf uur per week hebben aanvaard geteld. Bij de WIA, WAO en WAZ worden de mensen van wie het re-integratiedienstverleningstraject is beëindigd omdat ze voor
hun resterende verdiencapaciteit werk hebben aanvaard geteld. Voor de Ziektewet worden uitsluitend de mensen die na een re-integratietraject aan het werk zijn gekomen
geteld.
2 Door de aard van deze regelingen kan geen streefwaarde worden opgesteld.
3 Bij het ontwikkelen van de persoonlijke dienstverlening met de extra middelen van het kabinet wordt tevens ingezet op een verbetering van het inzicht in de resultaten van
deze dienstverlening. Hierdoor kunnen naar verwachting in de toekomst ook voor de WIA streefwaarden worden opgesteld.

Bron: UWV, jaarverslag.
2.2 Budgettaire ontwikkeling uitgavenplafond Sociale Zekerheid
De Minister van SZW is binnen het kabinet verantwoordelijk voor het uitga­
venplafond Sociale Zekerheid. In deze paragraaf wordt een beeld gegeven
van de ontwikkelingen binnen deze sector. In de begrotingsregels van dit
kabinet is afgesproken dat voor mutaties van de werkloosheidsuitgaven
(WW en bijstand) die niet het gevolg zijn van beleidsmatige keuzes het
uitgavenplafond wordt aangepast. Dit bevordert de automatische stabili­
satie van de overheidsfinanciën. Voor beleidsmatige mutaties van
werkloosheidsuitgaven en bijstand wordt het plafond niet aangepast.
Daarnaast wordt het plafond aangepast voor de loon- en prijsontwikkeling.
Het uitgavenplafond Sociale Zekerheid wordt ook aangepast voor de
maatregelen die zijn genomen in antwoord op de coronacrisis, omdat het
kabinet het niet wenselijk acht hiervoor andere uitgaven te verminderen.
2.2.1 Opbouw uitgavenplafond Sociale Zekerheid
Het uitgavenplafond Sociale Zekerheid bevat zowel uitgaven van regelingen
die begrotingsgefinancierd zijn als uitgaven van regelingen die premiege­
financierd zijn. De begrotingsgefinancierde uitgaven worden gefinancierd
uit belastingopbrengsten. De premiegefinancierde uitgaven komen ten
laste van de sociale fondsen: deze uitgaven worden gedaan door UWV en
SVB. Tabel 8 bevat een toelichting op de opbouw van de uitgaven die tot
het uitgavenplafond Sociale Zekerheid worden gerekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

24

Tabel 8 Opbouw SZ-uitgaven (bedragen x € 1 miljard)
2020

2021

2022

2023

2024

2025

Totaal uitgaven begrotingsgefinancierd

61,8

52,5

47,9

47,9

48,4

49,1

-/- Dubbeltelling rijksbijdragen

20,6

22,8

23,4

23,7

24,2

25,1

-/- Uitgaven plafond Rijksbegroting

0,8

1,5

1,2

1,2

1,2

1,0

-/- Correctie ontvangsten begrotingsgefinancierd

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

+ Loon- en prijsbijstelling

0,0

0,4

0,6

0,9

1,2

1,6

+ Overig

0,0

0,0

0,1

0,1

0,1

0,1

A. SZ-uitgaven begroting

39,9

28,2

23,5

23,4

23,7

24,1

Totaal uitgaven premiegefinancierd

62,5

66,6

68,4

69,6

71,0

73,2

-/- Correctie ontvangsten premiegefinancierd

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

B. SZ-uitgaven premie

62,2

66,3

68,1

69,3

70,6

72,8

C. Integratie-uitkering sociaal domein

2,0

1,9

1,9

1,8

1,8

1,7

104,1

96,4

93,5

94,5

96,1

98,7

Totale SZ-uitgaven (lopende prijzen) (A+B+C)

Allereerst wordt voor een dubbeltelling gecorrigeerd omdat sociale fondsen
voor een deel worden gefinancierd uit begrotingsmiddelen, dit is de
correctie voor rijksbijdragen. Dit betreft hoofdzakelijk een bijdrage aan het
Ouderdomsfonds, die nodig is om de AOW-uitgaven te kunnen dekken.
De opbrengsten van de AOW-premie zijn namelijk onvoldoende toereikend
voor de AOW-uitgaven. In 2021 worden de uitgaven onder het uitgaven­
plafond hierdoor met € 22,8 miljard gecorrigeerd. Ook zijn er uitgaven op
de SZW-begroting die onder het uitgavenplafond Rijksbegroting vallen,
waarvoor met € 1,5 miljard wordt gecorrigeerd. Dit betreft onder meer
verschillende subsidies en opdrachten en de apparaatsuitgaven van SZW.
Voor het gedeelte van de ontvangsten dat tot de niet-belastingontvangsten
wordt gerekend wordt eveneens gecorrigeerd: € 0,5 miljard (terugont­
vangsten Kinderopvang en terugontvangsten Tegemoetkoming ouders).
Het uitgavenplafond Sociale Zekerheid wordt in lopende prijzen uitgedrukt,
wat betekent dat rekening wordt gehouden met toekomstige loon- en prijs­
ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de uitgaven. Voor de begro­
tingsgefinancierde regelingen zijn hiervoor middelen gereserveerd
(€ 0,4 miljard in 2021). Deze middelen staan niet op de SZW-begroting, maar
op een afzonderlijke begrotingspost die door de Minister van Financiën
wordt beheerd. De post overig bestaat uit middelen die op de aanvullende
post bij Financiën staan. Hierin is de in=uittaakstelling ook verwerkt, dit is
de tegenhanger van de eindejaarsmarge. Met de eindejaarsmarge worden
middelen toegevoegd aan het volgende jaar, wat leidt tot uitgaven bovenop
het afgesproken plafond. De in=uittaakstelling wordt geboekt om te
voorkomen dat het plafond door het toevoegen van de eindejaarsmarge
wordt overschreden.
De premiegefinancierde uitgaven zijn uitgedrukt in lopende prijzen. De post
wordt gecorrigeerd voor de premie gefinancierde ontvangsten. Het gaat
hier om de ontvangsten uit de Ufo (Uitvoeringsfonds voor de overheid) die
overheidswerkgevers betalen ten behoeve van de WW.
De middelen voor de Wsw en het participatiebudget maken onderdeel uit
van de integratie-uitkering sociaal domein (IUSD) en staan daarom niet op
de SZW-begroting. Deze uitgaven (€ 1,9 miljard in 2021) zijn wel onderdeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

25

van het uitgavenplafond Sociale Zekerheid en worden bijgeteld. In lopende
prijzen bedragen de uitgaven onder het uitgavenplafond Sociale Zekerheid
€ 96,4 miljard in 2021.
2.2.2 Uitgaven uitgavenplafond Sociale Zekerheid 2020-2025
In tabel 9 wordt de opbouw van het uitgavenplafond Sociale Zekerheid per
cluster van regelingen getoond. De uitgaven zijn gesaldeerd met de
ontvangsten. In 2021 bedragen de totale uitgaven € 96,4 miljard. Hieronder
vallen ook de uitgaven uit de noodpakketten gerelateerd aan de corona­
crisis, deze vallen voornamelijk in 2020. In de jaren van 2021 tot 2025 stijgen
de verwachte uitgaven van € 96,4 miljard naar € 98,7 miljard. De stijging is
voor een groot deel toe te wijzen aan de nominale ontwikkeling (aanpassing
aan de loon- en prijsontwikkeling). Deze post bedraagt € 1,7 miljard in 2021
en stijgt naar € 7,4 miljard in 2025. Gecorrigeerd voor de nominale ontwik­
keling blijven de uitgaven onder uitgavenplafond Sociale Zekerheid min of
meer gelijk. Een overzicht van het verloop van de uitgaven over de jaren
2020 t/m 2025 is te vinden in de Horizontale toelichting in de bijlagen bij
de Miljoenennota.
De grootste uitgavenpost onder uitgavenplafond Sociale Zekerheid voor
2021 is de AOW (€ 41,2 miljard). Resterende grote uitgavenposten zijn de
arbeidsongeschiktheidsregelingen (€ 13,9 miljard), de WW en bijstand
(tezamen € 13,0 miljard) en de kindregelingen (€ 9,6 miljard). De verwachte
uitgaven aan de AOW lopen op als gevolg van een toenemend aantal AOWgerechtigden. De WW- en bijstandsuitgaven lopen naar verwachting de
komende jaren op als gevolg van de ontwikkelingen rond het coronavirus,
waarna de verwachting is dat zij in de jaren daarna weer zullen dalen. De
uitgaven die samenhangen met de crisispaketten vallen in de categorie
‘overig’ en zorgen in de jaren 2020 en 2021 voor substantieel hogere
uitgaven dan in de andere jaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

26

Tabel 9 SZ-uitgaven per cluster van regelingen 2020-2025 (bedragen x € 1 miljard)
2020

2021

2022

2023

2024

2025

LIV/jeugd-LIV/LKV

0,7

0,6

0,5

0,5

0,6

0,5

Transitievergoeding/Compensatieregeling TV
MKB

0,8

0,4

0,2

0,2

0,2

0,2

WW-uitgaven (werkloosheid)

4,3

6,1

6,5

5,9

5,4

5,0

Macrobudget participatiewetuitkeringen (bijstand)

6,4

6,8

7,2

7,2

7,1

7,0

Arbeidsmarkt

Werkloosheid/Bijstand

Ziekte/arbeidsongeschiktheid/verlofregelingen
ZW-uitgaven

1,8

1,8

1,8

1,8

1,8

1,8

WIA/WAO/WAZ/Wajong

13,8

13,9

14,0

14,3

14,5

14,7

WAZO/geboorteverlof/ouderschapsverlof

1,4

1,5

1,7

1,9

2,0

2,0

AOW

40,3

41,2

41,5

41,8

42,3

43,2

Inkomensondersteuning AOW

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,1

Anw

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

KOT

3,3

3,2

3,2

3,2

3,3

3,3

AKW/WKB

6,4

6,3

6,2

6,2

6,2

6,1

Re-integratieuitgaven arbeidsongeschiktheid

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

Integratie-uitkeringen sociaal domein

2,0

1,9

1,9

1,8

1,8

1,7

Uitvoeringskosten (UWV/SVB etc.)

2,4

2,6

2,5

2,5

2,5

2,5

Overige uitgaven

19,0

6,7

1,7

1,5

1,5

1,6

Nominale ontwikkeling

0,0

1,7

2,8

4,1

5,6

7,4

104,1

96,4

93,5

94,5

96,1

98,7

Ouderdom/Nabestaanden

Kinderopvang en kindregelingen

Re-integratie/Participatie

Uitvoeringskosten en overige uitgaven

Totaal SZ-uitgaven

2.2.3 Mutaties uitgaven uitgavenplafond Sociale Zekerheid 2020-2025
Tabel 10 geeft de mutaties weer tussen ontwerpbegroting 2020 en de
ontwerpbegroting 2021. Grootste mutaties zijn de opwaartse bijstellingen
in de WW- en bijstandsuitgaven als gevolg van de oploop in werkloosheid
en de uitgaven aan de maatregelen uit de crisispaketten in 2020 en 2021
(voornamelijk NOW en Tozo). De verwachte nominale ontwikkeling
(indexatie van de uitkeringsregelingen aan loon- en prijsontwikkelingen) is
meerjarig naar beneden bijgesteld op basis van CPB-cijfers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

27

Tabel 10 Mutaties SZ-uitgaven sinds vorige ontwerpbegroting (bedragen x € 1 miljard)
2020

2021

2022

2023

2024

SZ-uitgaven ontwerpbegroting 2020

85,2

87,8

90,3

93,2

96,3

Arbeidsmarkt

‒ 0,1

‒ 0,1

‒ 0,1

‒ 0,1

‒ 0,1

Werkloosheid/Bijstand

0,8

2,9

3,2

2,2

1,3

Arbeidsongeschiktheid/Ziekte en zwangerschap

0,1

0,2

0,2

0,2

0,3

‒ 0,1

‒ 0,1

0,0

0,0

0,0

Kinderopvang en kindregelingen

0,1

0,2

0,1

0,0

0,0

Uitvoeringskosten (UWV/SVB etc.)

‒ 0,1

0,4

0,3

0,2

0,2

EU-ouderschapsverlof

0,0

0,0

0,1

0,4

0,4

NOW (inclusief uitvoeringskosten)

14,8

4,9

0,2

0,0

0,0

Tozo (inclusief uitvoeringskosten)

3,1

0,3

0,0

0,0

0,0

Compensatie eigen bijdrage kinderopvang

0,3

0,0

0,0

0,0

0,0

‒ 0,3

‒ 0,1

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

0,2

‒ 0,1

‒ 0,8

‒ 1,5

‒ 1,9

104,1

96,4

93,5

94,5

96,1

Ouderdom/Nabestaanden

Overige uitgaven
Nominale ontwikkeling
SZ-uitgaven ontwerpbegroting 2021

2025

98,7

2.2.4 Uitgaven uitgavenplafond Sociale Zekerheid en toetsing aan ijklijn
De ijklijn van het uitgavenplafond Sociale Zekerheid wordt jaarlijks conform
de begrotingsregels bijgesteld voor loon- en prijsontwikkelingen, nietbeleidsmatige mutaties van de werkloosheidsuitgaven (WW en bijstand),
overboekingen met andere uitgavenplafonds en statistische correcties.
Daarnaast wordt het uitgavenplafond aangepast voor de maatregelen uit
de crisispaketten en voor het verhogen van het WKB-bedrag vanaf het derde
kind. De WKB-verhoging wordt namelijk binnen het inkomstenkader gedekt.
Als gevolg hiervan is de ijklijn voor het uitgavenplafond Sociale Zekerheid
in 2021 met € 8,4 miljard verhoogd.
Tabel 11 Mutaties ijklijn (uitgavenplafond) sinds vorige ontwerpbegroting (bedragen x € 1 miljard)
2020

2021

Ijklijn SZ-plafond ontwerpbegroting 2020

84,9

87,6

Correcties

19,1

8,4

Ijklijn SZ-plafond ontwerpbegroting 2021

104,0

96,0

De actuele uitgavenramingen uitgavenplafond Sociale Zekerheid, zoals
deze zijn weergegeven in tabel 9, dienen volgens de regels budgetdiscipline
voor 2021 te worden getoetst aan de actuele ijklijn van het uitgavenplafond
Sociale Zekerheid zoals weergegeven in tabel 11. Deze plafondtoetsing
wordt weergegeven in tabel 12. De uitgaven onder uitgavenplafond Sociale
Zekerheid zijn in 2021 bijgesteld naar € 96,4 miljard, terwijl de ijklijn uitkomt
op € 96,0 miljard. Hiermee wordt de ijklijn in 2021 overschreden met
afgerond € 0,4 miljard.
Tabel 12 Toetsing uitgaven aan het uitgavenplafond Sociale Zekerheid (bedragen x € 1 miljard)
2020

2021

Totale SZ-uitgaven

104,1

96,4

Ijklijn SZ-uitgaven

104,0

96,0

0,1

0,4

Over-/onderschrijding ijklijn SZ

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

28

2.3 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven
Tabel 13 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven en bestemming (bedragen x € 1.000)
Art. nr. Naam artikel

Uitgaven (x
€ 1.000)

Juridisch
verplichte
uitgaven (x
€ 1.000)

Juridisch
verplichte
uitgaven (%)

Niet-juridisch
verplichte
uitgaven (x
€ 1.000)

Niet-juridisch Bestemming van de nietjuridisch verplichte
verplichte
uitgaven (x € 1.000)
uitgaven (%)

1

Arbeidsmarkt

5.875.149

5.864.980

99,8

10.169

0,2

Opdrachten (10.169)

2

Bijstand, Participatiewet
en Toeslagenwet

8.148.597

8.115.690

99,6

32.907

0,4

Subsidies (3.673) en
Opdrachten (29.234)

3

Arbeidsongeschiktheid

10.722

722

6,7

10.000

93,3

Bijdragen aan ZBO's/
RWT's (10.000)

4

Jonggehandicapten

3.484.285

3.484.285

100

0

0,0

5

Werkloosheid

142.369

142.369

100

0

0,0

6

Ziekte en zwangerschap

12.612

12.612

100

0

0,0

7

Kinderopvang

3.550.009

3.518.621

99,1

31.388

0,9

8

Oudedagsvoorziening

26.178

26.178

100

0

0,0

9

Nabestaanden

1.370

1.370

100

0

0,0

10

Tegemoetkoming ouders

6.521.835

6.521.835

100

0

0,0

11

Uitvoering

655.858

655.858

100

0

0,0

12

Rijksbijdragen

22.756.024

22.756.024

100

0

0,0

13

Integratie en
maatschappelijke
samenhang

237.197

230.077

97,0

7.120

3,0

Totaal niet-juridisch
verplichte uitgaven

Subsidies (1.005),
Opdrachten (20.523) en
Bijdragen aan
agentschappen (9.861)

Subsidies (4.685) en
Opdrachten (2.434)

91.584

De uitgaven op de beleidsartikelen van SZW zijn voor 99,8% juridisch
verplicht voor het jaar 2021. Het hoge percentage komt doordat een groot
deel van de SZW-begrotingsuitgaven voortvloeit uit bestaande wetgeving
die het parlement reeds aanvaard heeft. Dit geldt bijvoorbeeld voor de
inkomensoverdrachten uit hoofde van de Participatiewet, de Wajong en
de Kinderopvangtoeslag, maar ook voor de rijksbijdragen en de tegemoet­
komingen voor ouders. Een wijziging in deze uitgaven vereist een wijziging
van de desbetreffende wetten. Deze uitgaven kunnen dus niet worden
aangepast door een wijziging van de begroting van SZW.
Naar verwachting is een beperkt deel van de uitgaven over 2021 niet
juridisch verplicht. Het betreft enkele subsidies en opdrachten, en bijdragen
aan agentschappen in het kader van kinderopvang en bijdragen aan ZBO’s/
RWT’s in het kader van een scholingsexperiment voor WGA-gerechtigden.
In veel gevallen liggen er wel bestuurlijke afspraken aan deze voorgenomen
uitgaven ten grondslag. De niet-juridisch verplichte uitgaven zijn dan ook
niet te beschouwen als middelen die zonder meer vrijelijk beschikbaar zijn
voor alternatieve aanwending. Op de totale begroting van SZW gaat het om
een bedrag van € 91,6 miljoen aan nog niet juridisch verplichte uitgaven. Dit
alles heeft alleen betrekking op de begrotingsgefinancierde uitgaven.
Premiegefinancierde uitgaven, die ook in de begroting van SZW worden
toegelicht, kunnen niet worden aangepast middels een wijziging van de
begroting. Premie-uitgaven vallen immers niet onder het budgetrecht van
de Staten-Generaal. De premiegefinancierde uitgaven voor 2021 zijn
overigens 100% juridisch verplicht. De premiegefinancierde uitgaven
bestaan enerzijds uit uitkeringsregelingen zoals de AOW, WIA en WW,
anderzijds uit bijdragen aan UWV en de SVB voor de uitvoering van die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

29

wetten en re-integratie (UWV). De uitkeringsgelden zijn juridisch verplicht
omdat deze voortvloeien uit bestaande wetgeving. De uitvoeringsbudgetten
worden bij de goedkeuring van de jaarplannen van de ZBO’s vastgelegd.
2.4 Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
In het kader van de operatie Inzicht in Kwaliteit ontwikkelt SZW een Strate­
gische Onderzoek- en Evaluatieagenda (SEA). Deze agenda vervangt op
termijn de meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen als uitgangspunt voor
de agendering van evaluaties. Het doel is om het inzicht in doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid verder te vergroten. Hierbij onderzoekt SZW
of er meer verbinding gelegd kan worden tussen evaluaties en andersoortige onderzoeken.
SZW experimenteert hier al mee in de pilot Evaluatie- en onderzoeks­
planning Kinderopvang. Aan de hand van de beleidstheorie en geplande of
toegezegde (evaluatie)onderzoeken over kinderopvang wordt in deze pilot
inzichtelijk gemaakt welke evaluatie- en kennisvragen er zijn en hoe deze op
welke termijn ingevuld gaan worden. Hierbij wordt gekeken wat een goede
timing en prioritering is van (evaluatie)onderzoeken en van periodieke
synthese-onderzoeken. Het doel van de pilot is om de link tussen uitkomsten
van (evaluatie)onderzoeken en beleid te versterken, en de Tweede Kamer
vaker te informeren over inzichten in doeltreffendheid en doelmatigheid van
beleid.
Tijdig en goed nadenken is niet nieuw bij SZW. Een goed voorbeeld hiervan
is de beleidsdoorlichting over artikel 11 Uitvoering (uiterlijk eind 2021 naar
de Tweede Kamer). Bij de start van deze beleidsdoorlichting is op basis van
een omvattend plan van aanpak tijdig nagedacht waar de kennisbehoefte
ligt en hoe verschillende (evaluatie)onderzoeken (met name naar de
doelmatigheid en de doeltreffendheid van de uitvoering) samengenomen
kunnen worden. Zo wordt de beleidsdoorlichting onder andere gecombi­
neerd met de evaluatie Wet SUWI en de evaluatie van de doeltreffendheid
en doelmatigheid van de zbo’s (conform artikel 39 Kaderwet zbo’s).1
Door de coronacrisis is de ontwikkeling van een complete SEA verschoven
naar de tweede helft van 2020. In de nog te ontwikkelen SEA is ook aandacht
voor het evalueren van de coronamaatregelen. Daarnaast wordt de Tweede
Kamer, zolang daaraan behoefte is bij de Kamer, maandelijks geïnformeerd
over het beroep op de SZW-maatregelen uit het noodpakket en over het
beeld op de arbeidsmarkt.

1

Zie de Kamerbrief opzet beleidsdoorlichting art. 11 begroting SZW en evaluatie wet SUWI.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

30

Tabel 14 Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Realisatie
2019

Planning
2020

2021

2022

Art.

Naam artikel

1

Arbeidsmarkt

√

2

Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet

√

3

Arbeidsongeschiktheid

4

Jongehandicapten

5

Werkloosheid

√

6

Ziekte en zwangerschap

√

7

Kinderopvang2

8

Oudedagsvoorziening

√

9

Nabestaanden

√

10

Tegemoetkoming ouders

11

Uitvoering

12

Rijksbijdragen3

13

Integratie en maatschappelijke
samenhang

2023

2024

20251

√
√

√

√
√

√

1 Voor 2025 zijn vooralsnog geen beleidsdoorlichtingen gepland. In de ontwikkeling van de SEA nemen we de planning van synthese-onderzoeken voor 2025 op.
2 Voor artikel 7 Kinderopvang start in de zomer 2020 de pilot evaluatie- en onderzoekplanning Kinderopvang. Het eerste synthese-onderzoek in de pilot verschijnt in 2022.
Deze pilot wordt uitgevoerd in het kader van de SEA en is hiermee een andere invulling van de beleidsdoorlichting die voor 2021 gepland stond. De Tweede Kamer wordt
uiterlijk de week voor Prinsjesdag hierover geïnformeerd.
3 Artikel 12, Rijksbijdragen, is een technisch artikel. Er wordt op basis van dit artikel geen specifiek beleid gevoerd. Om die reden wordt dit artikel niet doorgelicht. De evaluatie
van het beleid waarvoor deze rijksbijdragen zijn bedoeld, vindt plaats wanneer de artikelen waar dit beleid onderdeel van is worden doorgelicht.

Voor het meest recente overzicht van de realisatie van beleidsdoorlich­
tingen, klik op deze link: Status beleidsdoorlichtingen. Voor een verdere
onderbouwing van de meerjarenprogrammering, zie bijlage 5 «Evaluatieen overig onderzoek».
2.5 Overzicht risicoregelingen
Tabel 15 Overzicht verstrekte leningen (bedragen x € 1.000)
Art.
13 (Integratie en maatschappelijke
samenhang)

Omschrijving Uitstaande lening
Inburgering

285.031

Looptijd lening
divers

DUO, administratie (juli 2020).
Asielstatushouders die inburgeringsplicht hebben, kunnen via het sociaal
leenstelsel een bijdrage krijgen om hun inburgeringsonderwijs te
bekostigen. Slechts in het geval dat deze asielstatushouders onvoldoende
inspanningen hebben verricht om het inburgeringsdiploma of NT2-diploma
tijdig te behalen dient de lening terugbetaald te worden. Gezins- en overige
migranten kunnen een beroep doen op het sociaal leenstelsel wanneer zij
niet over voldoende middelen beschikken om hun inburgering zelf te
bekostigen. In tegenstelling tot de asielstatushouders dienen gezins- en
overige migranten de lening altijd terug te betalen. In beide gevallen geldt
dat de lening niet wordt uitbetaald aan de nieuwkomer maar rechtstreeks
aan de onderwijsinstantie.
Het kabinet is voornemens per 1 juli 2021 een nieuw inburgeringsstelsel in
werking te laten treden. Het sociaal leenstelsel is niet van toepassing op
asielstatushouders die na 1 juli inburgeringsplichtig worden. Gezins- en
overige migranten kunnen in het nieuwe stelsel wel gebruik blijven maken
van het sociaal leenstelsel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

31

3. Beleidsartikelen
Artikel 1 Arbeidsmarkt
A. Algemene doelstelling
De overheid draagt bij aan evenwichtige arbeidsverhoudingen en voorwaarden door kaders te stellen en waar van toepassing toe te zien op
de naleving daarvan. De overheid bevordert en stimuleert een inclusieve
arbeidsmarkt en gezonde en veilige arbeidsomstandigheden.
De overheid bevordert het functioneren van de arbeidsmarkt door
bescherming te bieden en de belangen van werknemers te waarborgen in
evenwicht met de belangen van de onderneming. De overheid voorziet
hierbij in een minimumniveau van arbeidsrechtelijke bescherming, onder
andere ten aanzien van de arbeidsomstandigheden, arbeidsverhoudingen
en arbeidsvoorwaarden, met inachtneming van de eigen verantwoorde­
lijkheid van werkgevers en werknemers. Daarnaast draagt zij zorg voor
een op de arbeidsmarkt toegesneden arbeidsmigratiebeleid.
De overheid vindt het belangrijk dat werknemers en zelfstandigen hun werk
onder goede condities kunnen verrichten. Dit is ook van belang voor het
vergroten van de arbeidsparticipatie en de arbeidsproductiviteit, het
beperken van uitval door ziekte en arbeidsongeschiktheid, en het
bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van werknemers.
De overheid geeft invulling aan bovenstaand beleid door de vormgeving
van een stelsel van wet- en regelgeving. Ook ziet de overheid toe op de
naleving daarvan. Concreet gaat het daarbij om:
– gezond en veilig werken, waaronder de Arbeidsomstandighedenwet
(Arbowet) en de Arbeidstijdenwet (ATW);
– arbeidsverhoudingen, waaronder de Wet op de collectieve arbeidsover­
eenkomst (cao), de Wet op het algemeen verbindend en het onver­
bindend verklaren van bepalingen van collectieve
arbeidsovereenkomsten (avv) en de Wet op de ondernemingsraden
(WOR);
– arbeidsrechtelijke bescherming, waaronder de Wet minimumloon en
minimumvakantiebijslag (Wml), wet- en regelgeving met betrekking tot
gelijke behandeling en de Wet allocatie arbeidskrachten door interme­
diairs (Waadi);
– toelating van arbeidsmigranten, waaronder de Wet arbeid vreemde­
lingen (Wav);
– de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese
Unie (WagwEU);
– maatregelen tegen schijnconstructies van werkgevers, waaronder de
Wet aanpak schijnconstructies (Was);
– de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl);
– de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab).
Bij het realiseren van deze doelstelling is een belangrijke taak weggelegd
voor sociale partners. Zij zijn verantwoordelijk voor het maken van
onderlinge afspraken over arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen en
het bieden van veilige en gezonde werkomstandigheden. De overheid
bevordert dat sociale partners hier vorm en uitvoering aan geven en voert
hiertoe overleg met hen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

32

B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister stimuleert met financiële instrumenten het in dienst nemen van
mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, initiatieven die
bijdragen aan gezonde en veilige arbeidsomstandigheden en aan goede
arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden. De Minister regisseert met
wet- en regelgeving het stelsel van minimumeisen. Hij is in deze rollen
verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van dit stelsel;
– de vaststelling van de hoogte van het wettelijk minimumloon (Wml) en
het maximumdagloon;
– het bevorderen van goede arbeidsverhoudingen, onder andere door
het recht op onderhandeling door sociale partners te waarborgen en
het in stand houden van een adequate overlegstructuur met de sociale
partners;
– het bevorderen dat werkgevers en werknemers gezonde en veilige
arbeidsomstandigheden en een goed werktijden- en verzuimbeleid
realiseren;
– het bevorderen dat werkenden gezond en vitaal kunnen doorwerken tot
de pensioengerechtigde leeftijd;
– het zorgdragen voor gelijke kansen voor en tijdens arbeidsdeelname;
– het stimuleren en faciliteren van postinitiële scholing ten behoeve van
het optimaal functioneren van de arbeidsmarkt;
– de handhaving van de wet- en regelgeving door de Inspectie SZW.
De Minister van Financiën is primair verantwoordelijk voor de fiscale weten regelgeving. Wanneer fiscale instrumenten worden ingezet om doelstel­
lingen in het kader van het arbeidsmarktbeleid te realiseren, is de Minister
van SZW hiervoor medeverantwoordelijk.
C. Beleidswijzigingen
Wet tegemoetkomingen loondomein
De temporisering van de verhoging van de AOW-leeftijd (Kamerstukken II
2018/19, 32 043, nr. 457) wordt deels gedekt met middelen uit de Wet
tegemoetkomingen loondomein (Wtl). Daarnaast is in het pensioenakkoord
de afspraak gemaakt dat werkgevers in overleg met het kabinet
onderzoeken of voor het geheel aan instrumenten in de Wtl tot een effec­
tievere invulling gekomen kan worden. Daarbij is expliciet afgesproken dat
het bezuinigingsbedrag binnen de Wtl niet kan veranderen en geldt het
huidige instrumentarium van de Wtl als kader waarbinnen de gelden
worden besteed.
Uitkomst van de gesprekken met werkgevers is dat het LIV wordt
omgevormd tot een loonkostenvoordeel voor potentieel kwetsbare
jongeren (LKV jongeren). Daarnaast wordt het LKV banenafspraak
structureel gemaakt (Kamerstukken II 2018/19, 34 352, nr. 138, p. 25). Zo
worden werkgevers gestimuleerd om mensen met een (potentieel)
kwetsbare positie op de arbeidsmarkt in dienst te nemen en te houden. Met
de uitvoering wordt de vroegst mogelijke termijn van invoering bekeken. In
de brief van 6 juli 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 34 304, nr. 15) is de Tweede
Kamer geïnformeerd over de hoofdlijnen van een effectievere Wtl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

33

Duurzame inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen
Met het Pensioenakkoord is structureel € 10 miljoen vrijgekomen voor een
meerjarig investeringsprogramma duurzame inzetbaarheid en leven lang
ontwikkelen. Dit programma richt zich op twee sporen: het creëren van
bewustwording en het verzamelen, toepasbaar maken en verspreiden van
kennis op dit terrein. Vanaf 2020 worden middelen via een subsidieregeling
beschikbaar gesteld om te experimenteren of pilots uit te voeren om
toepassing in de praktijk te bevorderen.
Stimuleringsregeling LLO in MKB (SLIM)
Aan de al bestaande stimuleringsregeling voor scholing en ontwikkeling
van werknemers in MKB bedrijven, worden in 2021 extra middelen
toegevoegd. De uitbreiding is een gevolg van de door de coronacrisis
ontstane extra behoefte aan scholing en begeleiding.
Stimulans arbeidsmarktpositie (STAP)
In 2021 worden er voorbereidingen getroffen door UWV en DUO voor de
uitvoering van het STAP-budget. Het STAP-budget is een uitgavenregeling,
ter vervanging van de fiscale aftrek scholingsuitgaven, waarmee het
individu in staat wordt gesteld om scholing in te zetten voor de eigen
ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Naar verwachting gaat het STAPbudget van start per 1 januari 2022.
Arbeidsmarktmaatregelen coronapandemie
In voorjaar 2020 is de subsidieregeling Tijdelijke noodmaatregel
overbrugging voor werkbehoud (NOW) ingevoerd. De regeling is bedoeld
om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies als gevolg van
corona tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers in dienst
houden. De regeling is in juni 2020 verlengd met vier maanden. De regeling
is in juni 2020 verlengd met vier maanden. De daarop volgende derde
verlenging kent een looptijd van 9 maanden tot 1 juli 2021. Deze derde
tranche kent een aflopende tegemoetkoming van de loonsom en biedt
ruimte de loonsom te laten dalen zonder dat dit ten koste gaat van de
subsidie. De eerste drie maanden wordt 80% uitgekeerd waarna iedere
3 maanden het uitkeringspercentage met 10 procent-punt afneemt. Tevens
geldt dat vanaf 1 januari 2021 het omzetverlies tenminste 30 procent moet
zijn.
Een soortgelijke regeling is voor Caribisch Nederland ontwikkeld. Die
regeling ziet op gedeeltelijke compensatie van loon en inkomstenverlies.
Als gevolg van corona wordt geïnvesteerd in scholing en ontwikkeling. De
overheid ondersteunt door het bekostigen van ontwikkeladviezen en
(online) scholing. Het pakket biedt (niet) werkenden de mogelijkheid een
eerste stap te zetten in een mogelijke (her)oriëntatie op hun arbeidsmarkt­
positie. De subsidieregeling loopt in 2020 en 2021.
Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden (MDI&EU)
Een van de maatregelen uit het pensioenakkoord betreft een tijdelijke subsi­
dieregeling die ziet op het faciliteren van sectorale maatwerkafspraken
rondom duurzame inzetbaarheid, langer doorwerken en eerder uittreden.
Voor het faciliteren van maatwerk duurzame inzetbaarheid en het mogelijk
maken van eerder uittreden heeft het kabinet vorig jaar € 800 miljoen
beschikbaar gesteld (4 x € 200 miljoen vanaf 2021). Het kabinet is met de
sociale partners als onderdeel van de uitwerking van het pensioenakkoord
overeengekomen om dit budget met € 200 miljoen te verhogen naar
€ 1 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

34

Herziening Wet arbeid vreemdelingen (Wav) en aanpassing Besluit
uitvoering Wav
De Wet arbeid vreemdelingen wordt herzien om de wet meer flexibel en
toekomstbestendig te maken. Hierin past ook de wijziging dat een tewerk­
stellingsvergunning (twv) voor ten hoogste drie jaar kan worden verleend.
Verder worden er wijzigingen doorgevoerd om de positie van werknemers
te versterken en oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Om startups in
Nederland beter in staat te stellen om internationaal talent aan te
trekken, wordt daarnaast een verblijfsregeling gecreëerd voor essentieel
personeel van startups in de vorm van een driejarige pilot.
Arbovisie
Het kabinet werkt aan een Arbovisie 2040. De sociale partners in de SER
worden om advies gevraagd, waar in 2021 een kabinetsreactie op zal
volgen.
Transitievergoeding MKB
Per 2021 hebben kleine werkgevers die hun onderneming stoppen vanwege
pensionering of ziekte, onder voorwaarden, recht op compensatie van de
transitievergoeding. Ook als de werkgever komt te overlijden en dit leidt tot
bedrijfsbeëindiging kan de betaalde transitievergoeding voor compensatie
in aanmerking komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

35

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

816.502

15.452.005

5.844.818

1.306.534

1.083.805

1.089.799

844.700

Uitgaven

813.555

15.377.516

5.875.149

1.313.166

1.089.618

1.095.861

875.988

waarvan juridisch verplicht
Inkomensoverdrachten

99,8%
798.804

729.673

578.672

547.080

549.317

554.301

528.885

7

0

0

0

0

0

0

Lage-inkomensvoordeel

509.639

524.611

391.198

373.606

372.755

371.899

0

Minimumjeugdloonvoordeel

123.754

62.691

18.767

18.767

18.767

18.767

0

Loonkostenvoordelen

165.404

142.371

168.707

154.707

157.795

163.635

528.885

Subsidies (regelingen)

Vakantiedagen

1.877

14.624.966

5.273.419

740.002

514.085

514.566

320.457

Duurzame inzetbaarheid en leven lang
ontwikkelen

0

4.198

9.870

9.870

9.870

9.870

8.870

Stimuleringsregeling LLO in MKB

0

1.414

90.856

49.400

49.356

49.400

106.967

Stimulans Arbeidsmarktpositie

0

0

0

202.497

202.101

202.551

202.275

Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging
Werkgelegenheid

0

14.538.875

4.808.400

207.375

0

0

0

Compensatie loonkosten en
inkomstenverlies CN

0

32.600

16.000

0

0

0

0

Nederland leert door

0

26.600

95.400

18.000

0

0

0

Tofa

0

18.000

0

0

0

0

0

Maatwerkregeling DI en eerder uittreden

0

0

250.000

250.000

250.000

250.000

0

Overige subsidies algemeen

1.877

3.279

2.893

2.860

2.758

2.745

2.345

Opdrachten

7.642

17.493

17.532

16.858

17.440

18.218

17.870

Bekostiging

675

550

550

550

100

100

100

Bijdrage aan (andere)
begrotingshoofdstukken

0

42

792

4.492

4.492

4.492

4.492

Ministerie van EZK

0

40

100

3.800

3.800

3.800

3.800

Ministerie van VWS

0

2

692

692

692

692

692

Bijdrage aan agentschappen

4 557

4 792

4 184

4 184

4 184

4 184

4 184

RIVM

4 557

4 625

4 017

4 017

4 017

4 017

4 017

CJIB

0

167

167

167

167

167

167

10.904

9.654

24.975

25.110

25.180

25.180

25.180

31

854

975

1.110

1.180

1.180

1.180

10.873

8.800

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

Ontvangsten
Algemene ontvangsten
Boeten

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft de uitgaven aan de
regelingen Lage-inkomensvoordeel (LIV), Loonkostenvoordelen (LKV’s) en
Minimumjeugdloonvoordeel (Jeugd-LIV).
Subsidies:
Bijna 100% van het subsidiebudget is juridisch verplicht. Dat komt met name
door de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid,
Tijdelijke subsidieregeling DI en eerder uittreden en de subsidieregeling
Stimuleringsregeling LLO in MKB die allen 100% juridisch verplicht zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

36

Opdrachten:
Het juridisch verplichte deel voor opdrachten bedraagt 42%. De middelen
worden ingezet voor specifieke onderzoeken op het gebied van onder
andere gezond en veilig werken en arbeidsverhoudingen en ten behoeve
van communicatiecampagnes als bijvoorbeeld arbeidsmarktdiscriminatie
en leven lang ontwikkelen (LLO).
Bekostiging:
Deze middelen dienen voor de bekostiging van de Commissie Klachtenbe­
handeling Aanstellingskeuringen (CKA) en voor Netspar en zijn 100%
juridisch verplicht.
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken:
De bijdragen aan andere begrotingen zijn voor 100% juridisch verplicht. Dit
betreft de jaarlijkse bijdrage aan onder meer de Gezondheidsraad en het
College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(Ctgb).
Bijdrage aan agentschappen:
De bijdragen aan agentschappen zijn voor 100% juridisch verplicht. Dit is
de jaarlijkse kennisvraag aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM) en de bijdrage aan het Centraal justitieel incassobureau
(CJIB).
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 17 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 1 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

0

788.671

469.873

253.344

257.000

257.000

257.000

Inkomensoverdrachten

0

788.671

447.570

233.512

233.512

233.512

233.512

Transitievergoeding na 2 jaar ziekte

0

788.671

412.570

198.512

198.512

198.512

198.512

Compensatieregeling Transitievergoeding
MKB

0

0

35.000

35.000

35.000

35.000

35.000

Nominaal

0

0

22.303

19.832

23.488

23.488

23.488

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
De inkomensoverdrachten in dit artikel vallen onder de Wet tegemoetko­
mingen loondomein (Wtl). Onder de Wtl vallen het Lage-inkomensvoordeel,
het Minimumjeugdloonvoordeel en de Loonkostenvoordelen. Alle
regelingen zijn tegemoetkomingen in de loonkosten aan werkgevers voor
het in dienst nemen van specifieke doelgroepen. De tegemoetkomingen
worden na afloop van het kalenderjaar uitbetaald. Werkgevers krijgen
bijvoorbeeld in 2021 de tegemoetkoming uitbetaald voor werknemers die
in 2020 in dienst zijn. De Wtl-tegemoetkomingen gelden niet voor
werknemers boven de AOW-gerechtigde leeftijd.
Lage-inkomensvoordeel
Het Lage-inkomensvoordeel (LIV) bestaat sinds 2017. Het LIV is een
tegemoetkoming in de loonkosten aan werkgevers met als doel banen te
creëren en te behouden voor werknemers met een laag inkomen. Met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

37

ingang van 2020 is de tegemoetkoming voor werkgevers per werknemer
met een uurloon tussen de 100 en 125% van het minimumloon € 0,51 per
uur en maximaal € 1.000 per kalenderjaar. Omdat het LIV bedoeld is om
substantiële banen te creëren, behoren werknemers alleen tot de LIVdoelgroep als zij minimaal 1.248 uur per jaar gewerkt hebben.
Budgettaire ontwikkelingen
De begrote uitgaven aan het LIV dalen vanaf 2021 omdat met ingang van
2020 (uitbetaling in 2021) het hoge tarief van het LIV is gehalveerd van
maximaal € 2.000 naar maximaal € 1.000 per jaar en vanaf 2022 vanwege
de taakstelling ter dekking van het temporiseren van de AOW-leeftijd.
Werkgevers hebben daarnaast in overleg met het kabinet onderzocht of
voor het geheel aan instrumenten in de Wet tegemoetkomingen
loondomein tot een effectievere invulling gekomen kan worden. Uitkomst
van deze gesprekken is dat de LIV-gelden per 2025 elders binnen de Wtl
worden ingezet. Hierdoor zijn er structureel geen uitgaven meer aan het LIV.
Minimumjeugdloonvoordeel
Het minimumjeugdloonvoordeel (Jeugd-LIV) bestaat sinds 2018. Het is
geïntroduceerd ter compensatie van de verhoging van het minimum­
jeugdloon per 1 juli 2017 en per 1 juli 2019. Het Jeugd-LIV compenseert
werkgevers tijdelijk voor deze loonkostenstijgingen.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan het Jeugd-LIV dalen vanaf 2021. Het Jeugd-LIV is met
ingang van 2020 (uitbetaling 2021) gehalveerd en wordt met ingang van
2024 (uitbetaling 2025) afgeschaft ter dekking van de temporisering van
de verhoging van de AOW-leeftijd. Door de verlaging en afschaffing van
het jeugd-LIV ontvangen werkgevers voor werknemers van 18 tot 21 jaar
respectievelijk vanaf 2020 een lagere bijdrage en vanaf 2024 geen bijdrage
meer voor de hogere loonkosten door de verhoging van het minimum­
jeugdloon per 2017 en 2019. Daarnaast dalen de uitgaven door de verlaging
van de leeftijd die recht geeft op het reguliere minimumloon per 1 juli 2019,
waardoor sommige jongeren niet meer in het Jeugd-LIV vallen.
Loonkostenvoordelen
De Loonkostenvoordelen (LKV’s) bestaan sinds 2018. Er zijn vier typen LKV:
LKV Ouderen, LKV Arbeidsgehandicapten, LKV Herplaatsing Arbeidsge­
handicapten en LKV Doelgroep Banenafspraak en scholingsbelemmerden.
De LKV’s zijn tegemoetkomingen in de loonkosten voor werkgevers met als
doel werkgevers te stimuleren om specifieke groepen met een kwetsbare
positie op de arbeidsmarkt in dienst te nemen.
LKV Ouderen, LKV Arbeidsgehandicapten en LKV Herplaatsing Arbeidsgehandicapten
– Als een werkgever een uitkeringsgerechtigde aanneemt van 56 jaar of
ouder, geeft dat recht op het LKV Ouderen.
– Als een werkgever een werknemer aanneemt met een WIA-uitkering,
geeft dat recht op het LKV Arbeidsgehandicapten. Werknemers vallen
onder voorwaarden ook onder deze LKV-doelgroep als zij na afloop van
de WIA-wachttijd minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn, of als zij een
WAO- of WAZ-uitkering hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

38

–

Als een werknemer met een WIA-uitkering de werkzaamheden bij zijn
huidige werkgever hervat, geeft dat recht op het LKV Herplaatsing
Arbeidsgehandicapten. Werknemers vallen onder voorwaarden ook
onder deze LKV-doelgroep als zij een WAO-uitkering hebben en de
werkzaamheden bij de oude werkgever hervatten.

De tegemoetkoming voor het LKV Ouderen, het LKV Arbeidsgehandicapten
en het LKV Herplaatsing Arbeidsgehandicapten is € 3,05 per uur en
maximaal € 6.000 per jaar. De maximale duur van deze tegemoetkomingen
is 3 jaar minus de eventuele tijd dat de werkgever voor de betreffende
werknemer een mobiliteitsbonus ontving. Uitzondering hierop is de LKV
Herplaatsing Arbeidsgehandicapten.
LKV Banenafspraak en scholingsbelemmerden
Als een werkgever een werknemer uit de doelgroep Banenafspraak in dienst
neemt, is er recht op het LKV Banenafspraak en scholingsbelemmerden. Dit
betreft bijvoorbeeld mensen die onder de Participatiewet vallen en geen
wettelijk minimumloon kunnen verdienen, mensen die op een reguliere
werkplek werken met een Wsw-indicatie en Wajongers met arbeidsver­
mogen. Hetzelfde geldt voor zogenoemde scholingsbelemmerden, die de
afgelopen 5 jaar door ziekte of gebrek belemmering hebben ondervonden
bij het volgen van onderwijs. De tegemoetkoming is € 1,01 per uur en
maximaal € 2.000 per jaar.
Om de duurzaamheid van de banen voor mensen uit de doelgroep banenaf­
spraak te vergroten, vinden er per 2024 twee wijzigingen plaats in het LKV
banenafspraak. Het LKV banenafspraak wordt structureel beschikbaar in
plaats van maximaal drie jaar na in dienst treden. Daarnaast kunnen
werkgevers het LKV banenafspraak vanaf 2024 toepassen voor alle
werknemers die ze in dienst hebben en niet alleen voor de werknemers die
onlangs in dienst zijn getreden.
Budgettaire ontwikkelingen
Het LKV is per januari 2018 ingevoerd. Naar verwachting stijgen de uitgaven
aan het LKV doordat werkgevers nog bekend moeten raken met de nieuwe
systematiek van de loonkostenvoordelen en door de groeiende doelgroep
van het LKV Banenafspraak. Daarnaast zijn er vanaf 2025 middelen gereser­
veerd voor het structureel beschikbaar maken van het LKV Banenafspraak
voor iedereen uit de doelgroep en voor de invoering van het LKV Jongeren.
Transitievergoeding na 2 jaar ziekte
Vanaf 1 april 2020 worden werkgevers gecompenseerd voor de transitie­
vergoeding die zij moeten betalen bij ontslag van een twee jaar zieke
werknemer. De regeling wordt met terugwerkende kracht ingevoerd. Voor
1 oktober 2020 dienen aanvragen voor compensatie van vergoedingen
betaald tussen 1 juli 2015 en 31 maart 2020 te zijn ingediend. De
compensatie is afhankelijk van de hoogte van de betaalde transitiever­
goeding.
Budgettaire ontwikkelingen
In 2020 en 2021 vindt de compensatie van transitievergoeding voor de
periode 1 juli 2015 tot en met 31 maart 2020 plaats. Daarom zijn de uitgaven
in deze jaren hoger dan vanaf 2022 het geval is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

39

Compensatieregeling Transitievergoeding MKB
In 2021 start de compensatieregeling Transitievergoeding MKB bij bedrijfs­
beeindiging vanwege pensionering, ziekte of overlijden. De compensatie is
afhankelijk van de hoogte van de betaalde transitievergoeding. Over de
jaren is een gelijk gebruik verondersteld.
Subsidies
Duurzame inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen
De subsidie voor duurzame inzetbaarheid (DI) en leven lang ontwikkelen
(LLO) heeft betrekking op het meerjarige investeringsprogramma DI en LLO
(€ 10 miljoen per jaar), dat is voortgekomen uit het pensioenakkoord. De
afwijking van de € 10 miljoen vanaf 2021 is een saldo van een kasschuif van
€ 4 miljoen van 2020 naar de vier opvolgende jaren en middelen die zijn
overgeboekt naar artikel 96 ter dekking van de personele kosten voor dit
programma.
Stimuleringsregelig LLO in MKB
In 2020 is de Stimuleringsregeling leven lang ontwikkelen voor mkbbedrijven (SLIM) en specifiek voor drie sectoren (landbouw, horeca en
recreatie) gestart. Omdat de subsidie achteraf wordt uitgekeerd is in 2021
als eerste jaar het volledige budget beschikbaar; activiteiten vinden al wel
in 2020 plaats. In 2025 is het budget hoger omdat daar zowel de middelen
voor de subsidies die dat jaar worden afgerekend als in dat jaar worden
toegekend zijn opgenomen. Een gedeelte van de middelen (bijna
€ 11 miljoen) is overgeboekt naar het Ministerie van OCW om toe te voegen
aan de bestaande subsidieregeling praktijkleren. Werkgevers in de
betreffende drie sectoren krijgen extra subsidie voor het aanbieden van bblleerplekken.
Voor 2021 is er in verband met de door de coronacrisis ontstane extra
behoefte aan scholing en begeleiding een extra compartiment toegevoegd
aan de SLIM-regeling. Hierdoor kunnen mkb-bedrijven meer subsidie
krijgen voor het versterken van de leercultuur op de werkvloer via bedrijfs­
scholen en leerambassadeurs. Voor deze activiteiten is een extra bedrag van
€ 41,5 miljoen opgenomen.
Stimulans arbeidsmarktpositie
Vanaf 2022 zijn er middelen beschikbaar voor de subsidieregeling
STimulering ArbeidsmarktPositie (STAP). Deze regeling vervangt de fiscale
regeling voor de aftrek van scholing. In de jaren tot en met 2025 is het budget
lager. Dit komt doordat eerder middelen naar voren zijn geschoven ten
behoeve van het actieprogramma LLO en voor de implementatiekosten van
STAP die onder andere UWV in 2020 en 2021 maakt.
Tijdelijke noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid
De NOW bestaat uit meerdere tranches. Voor de eerste twee tranches
(NOW1 en NOW2) die een looptijd hebben tot 1 oktober 2020 vinden ook in
2021 en 2022 uitgaven plaats. De NOW kent namelijk een bevoorschotting
van 80%. Bij de definitieve vaststelling van de subsidie vinden eventuele
nabetalingen plaats. Daarnaast start vanaf 1 oktober NOW3.
Compensatie loonkosten en inkomstenverlies Caribisch Nederland
De uitgaven aan de noodregeling voor Caribisch Nederland bedragen naar
verwachting in 2021 € 16 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

40

NL leert door
In 2021 is er ruim € 95 miljoen beschikbaar voor de subsidieregeling NL leert
door. Dit betreffen middelen ten behoeve van online scholing (€ 42 miljoen)
en ontwikkeladviezen (€ 30 miljoen). Een gedeelte van de middelen is
bestemd voor het afrekenen van in 2020 gestarte activiteiten. In 2022 is
€ 18 miljoen gereserveerd voor online scholing.
Tijdelijke subsidieregeling DI en eerder uittreden
Een van de maatregelen uit het pensioenakkoord betreft een tijdelijke subsi­
dieregeling die ziet op het faciliteren van sectorale maatwerkafspraken
rondom duurzame inzetbaarheid, langer doorwerken en eerder uittreden.
Sociale partners in sectoren kunnen in gezamenlijk overleg subsidieaan­
vragen indienen met als doel het duurzaam inzetbaar houden van
werkenden en het faciliteren van langer doorwerken, het wegnemen van
knelpunten bij het realiseren van regelingen die vrijgesteld zijn van RVU­
heffing (na inwerkingtreding van de betreffende wetgeving). Daarnaast kan
subsidie aangevraagd worden om faciliteiten voor werkenden te introdu­
ceren om inzicht te krijgen in de effecten op het inkomen en pensioenuit­
kering bij het gebruik maken van diverse regelingen.
Overige subsidies algemeen
Dit betreft verschillende subsidies op het beleidsterrein van arbeidsverhou­
dingen en gezond en veilig werken. Onder andere wordt subsidie verleend
aan de SER ten behoeve van het programma Diversiteit in bedrijf, aan
stichting De letselschade Raad en aan de Long Alliantie Nederland ter
preventie van werkgerelateerde longziekten. Met de subsidieregeling Eerlijk
en Gezond Werk worden projecten in branches en bedrijven die hieraan
een bijdrage leveren financieel ondersteund.
Opdrachten
Dit budget wordt divers ingezet voor het stimuleren van gezond en veilig
werken en evenwichtige arbeidsverhoudingen. Daarnaast zijn er middelen
gereserveerd voor onderzoek en voorlichtingscampagnes.
Bekostiging
Het bedrag voor bekostiging betreft de jaarlijkse bijdrage aan de SER
Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen en de bijdrage aan
Netspar.
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
Dit betreft de jaarlijkse bijdrage aan onder meer de Gezondheidsraad en
het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(Ctgb).
Bijdrage aan agentschappen
Ten behoeve van de jaarlijkse kennisvraag aan het Rijksinstituut voor Volks­
gezondheid en Milieu (RIVM) is ruim € 4 miljoen gereserveerd.
Voor de uitvoeringskosten voor het innen van de bestuurlijke boetes
opgelegd door de Inspectie SZW is structureel € 0,2 miljoen geraamd ten
behoeve van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB).
Ontvangsten
Dit betreft met name boeteontvangsten (€ 24,0 miljoen). De raming van de
boeteontvangsten van de Inspectie SZW is met onzekerheid omgeven.
Boeteontvangsten hangen onder andere af van het aantal inspecties en wat
er wordt waargenomen bij deze inspecties. Overigens zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

41

boeteontvangsten niet taakstellend voor de Inspectie SZW. Zij stuurt niet op
het behalen van de geraamde boeteontvangsten. De Inspectie SZW stuurt
uiteraard wel op het innen van de opgelegde boetes.
Daarnaast gaat het om ontvangsten uit eigen bijdragen van medewerkers
ten behoeve van een andere dienstauto dan het standaardaanbod
(€ 1,0 miljoen).
Extracomptabele fiscale regelingen
Naast de in dit begrotingsartikel genoemde instrumenten, zijn er fiscale
regelingen die betrekking hebben op dit beleidsterrein. De Minister van
Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de wetgeving en uitvoering van
deze regelingen en voor de budgettaire middelen. In onderstaande tabel is
ter informatie het budgettaire belang van deze regelingen vermeld. De
cijfers zijn ontleend aan de corresponderende bijlage ‘Fiscale regelingen’ in
de Miljoenennota. Naast de fiscale regelingen die in onderstaande tabel zijn
opgenomen, heeft ook de Levensloopverlofkorting betrekking op dit
beleidsartikel. Voor een beschrijving van de regelingen, de doelstelling, de
ramingsgrond, een verwijzing naar de laatst uitgevoerde evaluatie en het
beoogde jaar van afronding van de volgende evaluatie, wordt verwezen
naar de bijlage bij de Miljoenennota ‘Toelichting op de fiscale regelingen’.
Tabel 18 Fiscale regelingen 2019-2021, budgettair belang op
transactiebasis in lopende prijzen (x € miljoen)
2019

2020

2021

Arbeidskorting

18.943

20.845

23.012

Inkomensafhankelijke combinatiekorting

1.842

1.775

1.661

849

807

847

BTW Verlaagd tarief arbeidsintensieve diensten

Kerncijfers
Arbeidsmarkt
De afgelopen jaren is de werkloosheid steeds gedaald. Als gevolg van de
coronacrisis zal de werkloosheid dit jaar en volgend jaar sterk toenemen.
Tabel 19 Kerncijfers Arbeidsmarkt
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Beroepsbevolking (x 1.000)

9.017

9.125

9.267

Werkzame beroepsbevolking (x 1.000)

8.579

8.774

8.953

Werkloze beroepsbevolking (x 1.000)

438

350

314

Werkloosheidspercentage

4,9

3,8

3,4

15 tot 25 jaar (jeugdwerkloosheid)

8,9

7,2

6,7

25 tot 45 jaar

3,7

2,8

2,8

45 tot 75 jaar

4,4

3,6

2,7

Bron: CBS, Statline.
De werkzame beroepsbevolking kan worden uitgesplitst in vaste en
flexibele arbeidsrelaties en zelfstandigen. Het aandeel werkenden met een
vaste arbeidsrelatie stijgt met het opleidingsniveau (Figuur 5). Vooral voor
lager opgeleiden vormen flexibele arbeidsrelaties een relatief groot deel
van de niet-vaste contractvormen. Het aandeel zelfstandigen is bij de groep
hoger opgeleiden groter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

42

Figuur 5 Werkzame beroepsbevolking: aandeel contractvorm naar
opleidingsniveau

Bron: CBS, Statline
Gezond en veilig werken
In 2019 heeft 1,5% van de werknemers een arbeidsongeval gehad met ten
minste een dag verzuim. Het ziekteverzuim is in 2019 ten opzichte van 2018
met 0,1%-punt toegenomen. Het betreft een beperkte toename; het ziekte­
verzuim is in de periode 2017–2019 0,4%-punt toegenomen. Werknemers
verzuimden in 2019 gemiddeld 4,4 op de honderd werkdagen.
In 2019 vonden 3 incidenten met gevaarlijke stoffen plaats. In meerjarig
perspectief schommelt het aantal tussen 3 en 6.
Tabel 20 Kerncijfers gezond en veilig werken
Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Werknemers met een arbeidsongeval met ten minste een dag verzuim (%)1

1,6

1,5

1,5

Zelfstandigen met een arbeidsongeval met ten minste een dag verzuim (%)2

‒

1,3

‒

4,0

4,3

4,4

Ziekteverzuim (%)3
Aantal incidenten met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen4

3

1

3

Naleving zorgplicht Arbowet (%)5

‒

81

‒

Werknemers met een volgens henzelf door een arts vastgestelde beroepsziekte (%)6

‒

3,7

‒

Zelfstandigen met een volgens henzelf door een arts vastgestelde beroepsziekte (%)2

‒

1,8

‒

1 CBS/TNO, nationale enquête arbeidsomstandigheden.
2 CBS/TNO, zelfstandigenenquête arbeidsomstandigheden. Deze enquête wordt tweejaarlijks uitgevoerd.
3 CBS, kwartaalenquête ziekteverzuim.
4 Inspectie SZW, administratie, conform de waarde uit het EU-systeem. Een incident uit de realisatie 2017 heeft in 2016 plaatsgevonden.
5 Inspectie SZW, monitor Arbo in bedrijf. De monitor wordt tweejaarlijks uitgevoerd.
6 CBS/TNO, nationale enquête arbeidsomstandigheden. In deze enquête wordt tweejaarlijks gevraagd naar beroepsziekten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

43

Arbeidsverhoudingen en -voorwaarden
De ontwikkeling van het aantal werknemers dat onder een cao valt, kan
deels worden toegeschreven aan cao’s die in het ene jaar wel, en het andere
jaar geen actuele looptijd kennen. Daarnaast speelt een rol dat niet elk jaar
evenveel werknemers onder de lopende cao’s vallen.
Tussen 2018 en 2019 was er sprake van een toename van het aantal
afgegeven tewerkstellingsvergunningen. Er is een stijging in met name
twee categorieën waargenomen, te weten tewerkstellingsvergunningen
voor bijkomende werkzaamheden voor buitenlandse studenten (van 3.300
in 2018 naar 4.500 in 2019) en tewerkstellingsvergunning dan wel positieve
adviezen voor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid die
zijn afgegeven op de regeling voor de Aziatische horeca (van 1.900 in 2018
naar 3.100 in 2019).
Tabel 21 Kerncijfers arbeidsverhoudingen en -voorwaarden
Realisatie
2017
Aantal werknemers onder cao (x 1.000, ultimo)1
bij direct aan bedrijfstak- en ondernemingscao's gebonden werkgevers
bij door algemeen verbindendverklaring gebonden werkgevers
Aantal verleende tewerkstellingsvergunningen (x 1.000, ultimo)2

Realisatie
2018

Realisatie
2019

5.518

5.615

5.654

4.714

4.790

4.668

804

825

841

8,9

10,1

13,3

1 SZW, administratie.
2 UWV, jaarverslag.

Handhaving
De Inspectie SZW is de toezichthouder en opsporingsinstantie op het terrein
van het Ministerie van SZW. Met haar toezicht draagt de Inspectie SZW bij
aan gezond, veilig en eerlijk werk en bestaanszekerheid voor iedereen.
Daarnaast voert de Inspectie SZW in opdracht van het Ministerie van VWS
strafrechtelijke onderzoeken uit naar fraude in de zorg en signaleert ze op
grond van bevindingen uit strafrechtelijke onderzoeken aan de Minister van
VWS. Net als de strafrechtelijke opsporing op het terrein van SZW vinden
deze onderzoeken plaats onder gezag van het Openbaar Ministerie.
In het regeerakkoord 2017-2021 is € 50 miljoen per jaar vrijgemaakt voor
versterking van de handhavingsketen van de Inspectie SZW conform het
Inspectie Controle Framework (ICF). Eind 2018 is dat bedrag aangevuld met
een extra € 0,5 miljoen voor de aanpak van arbeids(markt)discriminatie bij
werving en selectie (Kamerstukken II, 2018/19, 29 544, nr. 846). Het regeer­
akkoord bevestigt hiermee het belang van handhaving als een randvoor­
waarde voor een werkende arbeidsmarkt en een functionerend stelsel van
sociale zekerheid. In de SZW Begroting 2018 en 2019 en in diverse Kamer­
brieven zijn de met deze extra ICF-middelen te behalen doelen verwoord
(Kamerstukken II 2017/18, 34 775 XV, nr. 1, Kamerstukken II 2017/18, 34 775
XV, nr. 74, Kamerstukken II 2018/19, 35 000 XV, nr. 1, Kamerstukken II 2018/19,
29 544, nr. 846). De Inspectie SZW stuurt met de kengetallen «Inspectie
Control Framework» op het behalen van deze doelen. Daarnaast investeert
de Inspectie SZW in de verdere ontwikkeling van haar werkwijze. Naast de
genoemde versterking van de inspectieketen betreft dit de verdere
verankering binnen de organisatie van het programmatisch werken en de
beweging van ‘streepjes naar effect’. Dat uit zich onder meer in de opname
van kengetallen voor het ICF in de SZW Begroting sinds 2018. Vanaf het
Jaarplan Inspectie SZW 2018 wordt per programma het beoogde
maatschappelijk effect verwoord en wordt hier in de Jaarverslagen van de
Inspectie SZW over gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

44

De impact van de coronacrisis is ongekend. De directe gevolgen voor de
arbeidsmarkt zijn groot, omdat hele sectoren tijdelijk hun deuren hebben
moeten sluiten, zelfstandigen opdrachten zagen wegvallen en werknemers
in onzekerheid thuiszaten of wel doorwerkten in sterk veranderde omstan­
digheden. Het zet de bekende risico’s verbonden aan het verrichten van
arbeid in een ander daglicht. Het leidt ook tot nieuwe risico’s voor veilig,
gezond en eerlijk werk plus risico’s op fraude met regelingen ter onder­
steuning van bedrijven tijdens de coronacrisis. In haar Jaarverslag 2019
heeft de Inspectie SZW de aanpassingen in haar werkwijze en program­
mering al kort benoemd. Uit de aanbevelingen van het Aanjaagteam
Arbeidsmigranten (Kamerstukken II 2019/20, 29 861, nr. 51) vloeien ook
aanpassingen voort.
In overeenstemming met het kabinetsbeleid zijn inspecties en rechercheonderzoeken van 13 maart tot begin juni 2020 ter plekke beperkt tot
spoedeisend ongevalsonderzoek en urgente benadelingssituaties. Sinds
begin juni 2020 worden inspecties en rechercheonderzoeken ter plekke
uitgevoerd, mits gewerkt kan worden overeenkomstig de risicobeperkende
maatregelen die voortvloeien uit de Risico Inventarisatie en Evaluatie. De
Inspectie SZW zal ook tot in 2021 blijven meebewegen als de omstandig­
heden en kabinetsbesluiten daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld een
geleidelijke openstelling van sectoren.
Dit aanpassen van de werkwijze doorkruist uiteraard de voorgenomen inzet
van de Inspectie SZW uit haar Meerjarenplan 2019-2022 (MJP) in het
algemeen en haar Jaarplan 2020 in het bijzonder. Het Jaarplan 2020 van
de Inspectie SZW is daarom bijgesteld (Kamerstukken II 2019/20, 35 300 XV,
nr. 96). Eind 2020 komt zoals gepland de Mid-term Review van het Meerja­
renplan 2019-2022 gereed. Aan de hand van de resultaten van deze review
wordt bezien of, en zo ja, welke (her-)prioritering nodig zal zijn op basis van
de huidige en nieuwe ontwikkelingen en risico’s, inclusief de directe effecten
van de coronacrisis alsmede de indirecte effecten, zoals de genoemde
aanbevelingen van het Aanjaagteam Arbeidsmigranten.
Ook in 2021 organiseert de Inspectie SZW haar activiteiten in programma’s.
Per programma wordt bepaald wat de beoogde maatschappelijke effecten
zijn, met welke resultaten de Inspectie SZW wil bijdragen aan de realisatie
ervan en met welke (mix van) interventies zij die resultaten wil realiseren.
Daarbij zoekt de Inspectie SZW de samenwerking met relevante publieke en
private partners in de handhavingsketen. Dit alles gericht op maximaal
maatschappelijk effect. Daar waar effect wordt bereikt, is het vaak niet
mogelijk om een causaal verband tussen interventies en effect aan te tonen.
In die gevallen zal de Inspectie SZW zich richten op het plausibel maken van
dit verband in het eigen Jaarverslag, zoals ook vanaf het Jaarverslag 2018
per programma is gedaan. Dit borgt tevens een doeltreffende en doelmatige
inzet van de uit het ICF voortvloeiende middelen. De Inspectie SZW gaat
jaarlijks in haar Jaarplan specifieker in op de per programma beoogde
resultaten en effecten. Het Jaarplan 2021 wordt in november openbaar
gemaakt.
Naast het benoemen van de resultaten en effecten van de toezichtspro­
gramma’s, hanteert de Inspectie SZW een set indicatoren zoals opgenomen
in tabel 22. Deze indicatoren geven op hoofdlijnen de ontwikkelingen van
de in het ICF genoemde punten weer en de bijdrage van de Inspectie SZW
aan de realisatie van maatschappelijk effect.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

45

Inspectie Control Framework
De Inspectie SZW wil met de bij het regeerakkoord vrijgemaakte extra
middelen de voor 2020 en 2023 geformuleerde ICF-doelen bereiken. Dat zijn
voor 2020 een herstel van de balans tussen ongevalsonderzoeken en actieve
op preventie gerichte inspecties op het terrein van Veilig en Gezond en
verhoging van het aandeel gezamenlijke inspecties bij Brzo-bedrijven naar
tenminste 90%. Daarnaast wil de Inspectie SZW in 2023 het niveau van
informatiegestuurd werken van 2 naar 3 brengen (zie de derde voetnoot bij
de tabel voor de definitie van deze niveaus). Bovendien streeft de Inspectie
SZW naar een verdubbeling van de inspectiedekking eerlijk werk in 2023
naar 2%.
Capaciteitsinzet
De kerncijfers «Capaciteitsinzet» geven weer hoe de beschikbare capaciteit
is verdeeld over de diverse domeinen. De beoogde capaciteitsverdeling is
een uitvloeisel van de inzet van de ICF-middelen uit het regeerakkoord en
de meerjarenprogrammering van de Inspectie SZW. Het streven is dat in
2023 het relatieve aandeel van toezicht op ‘eerlijk werk’ zal zijn toegenomen.
Effect
De bijdrage van de Inspectie SZW aan de realisatie van het beoogde
maatschappelijk effect wordt op hoofdlijnen afgemeten aan de informatie
over het handhavingspercentage. Het handhavingspercentage bij eerste
inspectie biedt een indicatie voor de mate waarin de Inspectie SZW erin
slaagt om risicogericht werkgevers te bezoeken die de wet overtreden.
Het streven is dat bij meer dan de helft van de bij eerste inspectie bezochte
bedrijven hiervan sprake is. Als de Inspectie SZW daarin slaagt, ligt het
handhavingspecentage bij eerste inspectie boven de 50%. Het handha­
vingspercentage bij herinspectie zegt iets over de mate waarin de Inspectie
SZW erin slaagt om een gedragsverandering te realiseren bij nietnalevende werkgevers. Het streven is dat meer dan de helft van de bij
herinspectie bezochte bedrijven de regels alsnog naleven. Als de Inspectie
SZW daarin slaagt, ligt het handhavingspecentage bij herinspectie onder
de 50%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

46

Tabel 22 Inspectie SZW: Inspectie Control Framework, capaciteitsinzet en effect
Realisatie 2019

Raming 2020

Raming 2021

Raming 2023

25:75

50:50

‒1

‒1

Deelname Inspectie SZW aan gezamenlijke Brzo-inspecties (%)

70

>90

‒

1

‒1

Niveau informatiegestuurd werken (schaal 0-5)

‒

‒

1

‒

1

3

Inspectiedekking Eerlijk werk (%)4

‒

‒1

‒1

2

Gezond en Veilig (%)

42

‒1

‒1

34

Gevaarlijke Stoffen (%)

13

‒

1

‒1

13

Arbeidsdiscriminatie (%)

3

‒1

‒1

2

Eerlijk (%)

40

‒1

‒1

50

Werk en Inkomen (%)

2

‒1

‒1

1

Handhavingspercentage eerste inspectie Gezond en Veilig (excl. Brzo)

46

>50

>50

>50

Handhavingspercentage herinspectie Gezond en Veilig (excl. Brzo)

16

<50

<50

<50

Handhavingspercentage Brzo7

43

40

40

<40

Handhavingspercentage eerste inspectie Eerlijk

47

>50

>50

>50

Handhavingspercentage herinspectie Eerlijk

42

<50

<50

<50

Inspectie Control Framework
Verhouding actief/reactief in Gezond en Veilig (excl. Brzo; %)
2

3

Capaciteitsinzet5

Effect6

1 De Inspectie SZW heeft voor de tussenliggende jaren geen doelen geformuleerd. De uitbreiding richt zich op doelen in 2020 of 2023. Voor de tussenliggende jaren zijn geen
betekenisvolle doelen mogelijk.
2 De definitie van deze indicator is met ingang van 2019 aangepast aan de definitie zoals deze wordt gehanteerd in de rapportage van de Brzo-partners.
3 Definitie niveau 2: «Interne informatie wordt gestructureerd verzameld in de eigen organisatie en informatie geeft antwoord op wat het probleem is». Definitie niveau 3:
«Interne en externe informatie wordt gestructureerd verzameld en geanalyseerd. Informatie heeft een sturende rol». Een implementatieplan is opgesteld om in stappen
van activiteiten in 2023 niveau 3 te bereiken. In de tussenliggende jaren is de realisatie niet uit te drukken in een realisatiecijfer.
4 Dit betreft het aandeel van alle bedrijven waar oneerlijk werk een potentieel risico is en waar de Inspectie SZW toezicht heeft gehouden. Voor 2019 is geen realisatie
beschikbaar. Het kerncijfer is geconcretiseerd voor 2020, waarbij naast inspecties ook het bereik van andere interventies wordt meegenomen. In haar Jaarverslag 2020 zal
de Inspectie SZW over de stand van zaken rapporteren.
5 Betreft alleen de capaciteitsinzet in de programma's.
6 In 2019 is sprake geweest van een wijziging in het registratiesysteem. Dit heeft tot gevolg dat de berekening van het handhavingspercentage 2019 is gewijzigd. Dit heeft
een beperkte invloed op de hoogte van het percentage.
7 Bij het inspecteren van Brzo-bedrijven bestaat er geen onderscheid tussen eerste inspecties en herinspecties. De werkwijze is dat de Inspectie SZW blijft inspecteren totdat
een onvolkomenheid of overtreding is opgeheven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

47

Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
A. Algemene doelstelling
De overheid ondersteunt bij het vinden van werk en biedt inkomensonder­
steuning en aangepaste arbeid aan hen die dat nodig hebben.
Wie kan werken, moet dat ook doen. Dit is in de eerste plaats in het belang
van de betrokkene zelf: werk zorgt voor economische en financiële zelfstan­
digheid, draagt bij aan het gevoel van eigenwaarde en biedt kansen om
volop mee te doen in de samenleving. De overheid streeft naar een
transparant en activerend sociaal zekerheidsstelsel dat mensen enerzijds
ondersteunt en prikkelt om (weer) aan het werk te gaan als dat kan en dat
hen anderzijds de zekerheid biedt van een adequaat vangnet als dat echt
nodig is.
Mensen hebben de verantwoordelijkheid om in het eigen inkomen te
voorzien en nemen daartoe zelf het initiatief. Alleen als het vinden van werk
op eigen kracht niet lukt, helpt de overheid hierbij door ondersteuning bij
re-integratie of beschut werk aan te bieden. Aan mensen die (tijdelijk) niet
in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien biedt de overheid een
sociaal vangnet in de vorm van bijstand. Daarbij streeft de overheid ernaar
om het aantal loketten waar uitkeringsgerechtigden mee te maken hebben
te beperken.
De overheid biedt inwoners van Caribisch Nederland waar nodig re-integra­
tieondersteuning en inkomensondersteuning op grond van de Onder­
standsregeling.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister heeft een systeemverantwoordelijkheid. In dit kader stimuleert
de Minister het vinden van werk door middelen beschikbaar te stellen aan
gemeenten ten behoeve van re-integratie-inspanningen, sociale werkvoor­
ziening en loonkostensubsidies, en financiert hij de inkomensonder­
steuning en de loonkostensubsidies.
De Minister is verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van de hoogte van de algemene bijstandsniveaus;
– het ter beschikking stellen aan en verdelen van middelen onder
gemeenten voor de inkomensvoorziening en de loonkostensubsidies
vanuit de Participatiewet, waarin begrepen zijn de IOAW, IOAZ en
algemene bijstand voor zelfstandigen;
– het ter beschikking stellen aan en verdelen van middelen onder
gemeenten voor de uitvoering van het Besluit bijstandverlening zelfstan­
digen 2004;
– het houden van systeemtoezicht; het toepassen van interbestuurlijke
toezichtinstrumenten indien de medeoverheden op ernstige wijze
onrechtmatig handelen of nalaten rechtmatig te handelen. Het
verzamelen van informatie om op landelijk geaggregeerd niveau te
kunnen beoordelen of het systeem werkt, en zo niet, wanneer en in welke
vorm aanpassingen van dat systeem wenselijk zijn;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

48

–

–

–

de budgetmutaties en de extrapolatie van de meerjarenraming van het
in de integratie-uitkering sociaal domein opgenomen SZW-aandeel en
de verdeling daarvan die aansluit bij de gedecentraliseerde taak;
de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB (AIO, bijstand buitenland) en UWV
(TW);
de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Het Rijk verschaft gemeenten middelen voor de uitvoering en geeft de weten regelgeving vorm waarbinnen deze uitvoering plaatsvindt. Binnen deze
wettelijke kaders hebben gemeenten beleidsvrijheid om maatwerk te
bieden waarmee participatie zo optimaal mogelijk wordt ondersteund. Het
Rijk stelt een toereikend macrobudget aan de gemeenten beschikbaar om
loonkostensubsidies en bijstandsuitkeringen te betalen. Hierbij is ook
aandacht voor de gevolgen van corona voor het beroep op de bijstand.
Het macrobudget wordt zoveel mogelijk op basis van objectieve factoren
onder de gemeenten verdeeld. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de
rechtmatige en doeltreffende uitvoering van de Participatiewet en aan
genoemde wet verwante wetten en voorzieningen. Gemeenten zijn hiermee
onder meer verantwoordelijk voor de handhaving van de naleving van
verplichtingen door personen die een beroep doen op deze wetten. Bij
ernstig onrechtmatig handelen of nalaten rechtmatig te handelen in de
gemeentelijke uitvoering van de Participatiewet kan de Minister een
aanwijzing geven aan een college, overgaan tot het optreden namens een
nalatige gemeente dan wel een besluit tot vernietiging door de Kroon
voordragen. De interbestuurlijke interventie heeft geen betrekking op de
doelmatigheid en de doeltreffendheid van de uitvoering, welke een louter
gemeentelijke aangelegenheid zijn.
C. Beleidswijzigingen
Breed Offensief
Om de arbeidskansen van mensen met een beperking te vergroten heeft
het kabinet een breed offensief gelanceerd (Kamerstukken II 2018/19, 34 352,
nr. 115, nr. 138, nr. 163). Het breed offensief bevat verschillende maatregelen
die ervoor moeten zorgen dat meer mensen met een beperking aan het werk
komen en blijven. Belangrijke onderdelen zijn het vereenvoudigen van de
inzet van het instrument loonkostensubsidie, het bevorderen van onder­
steuning op maat, en het werken lonender maken voor mensen met een
beperking. Voor een aantal van de voorstellen is wetswijziging noodzakelijk.
Het daartoe strekkende wetsvoorstel tot wijziging van de Participatiewet
(uitvoeren Breed Offensief) is op 13 februari 2020 bij de Tweede Kamer
ingediend (Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 2). Op 11 juni jl. is de Nota
naar aanleiding van het verslag naar de Tweede Kamer gestuurd (Kamer­
stukken II 2019/20, 35 394, nr. 8). De Tweede Kamer heeft inmiddels besloten
dat de behandeling van het wetsvoorstel na de zomer plaatsvindt. Het
streven is dat het wetsvoorstel op 1 juli 2021 wordt ingevoerd.
In verband met het voorstel om een gedeelte van de inkomsten van mensen
die in deeltijd met loonkostensubsidie werken vrij te laten, is structureel
€ 40 miljoen toegevoegd aan het macrobudget voor participatiewetuitke­
ringen. Voor de overige voorstellen uit het breed offensief is incidenteel
€ 53 miljoen beschikbaar gesteld. Hiervan is reeds € 22 miljoen ingezet voor
maatregelen uit het wetsvoorstel. De bestemming van de resterende
middelen wordt momenteel met gemeenten besproken om tot een
doelmatige besteding te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

49

Armoede en schulden
De huidige coronacrisis raakt ons allen, financieel kwetsbare personen in
het bijzonder. Het kabinet zet zich, samen met gemeenten en maatschappe­
lijke organisaties, ervoor in dat mensen die het financieel moeilijk hebben
niet nog verder in de financiële problemen komen als gevolg van de coronauitbraak. Er is gelukkig een goede infrastructuur in Nederland om mensen
in armoede en met schulden te ondersteunen. Bovendien heeft het kabinet
al een aantal extra tijdelijke maatregelen genomen in het licht van de
coronacrisis, zoals noodsteun aan de voedselbanken en afspraken dat in
principe geen uithuiszettingen plaatsvinden (Kamerstukken II 2019/20, 35
415, nr. 11).
De verwachting is desondanks dat het aantal mensen met problematische
schulden en met een risico op armoede zal toenemen. Voor de aanpak
hiervan heeft het kabinet in het kader van het steun- en herstelpakket in
totaal ongeveer € 150 miljoen beschikbaar gesteld. Onderdeel van deze
aanpak is dat het kabinet wil komen tot een versnelling en intensivering van
het armoede- en schuldenbeleid. Het kabinet is hierover thans met veel
betrokken partijen in gesprek. Later dit jaar zal het kabinet de Tweede Kamer
informeren over de resultaten van deze gesprekken.
Het kabinet heeft bij de aanpak van armoede bijzondere aandacht voor de
positie van kinderen. In 2021 zet het kabinet de aanpak van kinderarmoede
met kracht voort. In 2019 heeft het kabinet in samenwerking met de VNG
vier ambities kinderarmoede geformuleerd (Kamerstukken II 2018/19, 24
515, nr. 484). Deze zijn erop gericht dat ieder kind in een gezin met een laag
inkomen kan meedoen; op een daling van het aantal huishoudens met
kinderen met een laag inkomen; op het bieden van inzicht in kansarmoede
onder kinderen; en op het verzamelen en delen van goede voorbeelden.
De ambities zijn dit jaar nader uitgewerkt. In lijn met de duurzame ontwik­
kelingsdoelen streeft het kabinet naar een afname van het aantal kinderen
in armoede van 9,2 procent in 2015 naar 4,6 procent in 2030 (Kamerstukken
II 2019/20, 24 515, nr. 494). Het kabinet zal elke twee jaar over de voortgang
van de ambities rapporteren. In 2021 zal het kabinet de eerste rapportage
evenals een evaluatie van de bestuurlijke afspraken met de VNG over
kinderarmoede aan het parlement aanbieden.
Momenteel loopt een verkenning door de SER van het thema werkende
armen. Deze verkenning kan het kabinet aanleiding geven om ook op dit
terrein nadere maatregelen te nemen.
Op 15 juni 2020 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang en
de resultaten van de brede schuldenaanpak (Kamerstukken II 2019/20, 24
515, nr. 533). Die aanpak is gericht op preventie en vroegsignalering van
schulden, ontzorgen en realiseren van een maatschappelijk verantwoorde
incasso. Het komend jaar staat onverminderd in het teken van wetgeving
en het uitvoeren en verder uitwerken van de plannen en maatregelen. Zowel
de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, waarmee het
vroegtijdig signaleren van schuldenproblematiek een wettelijke basis krijgt,
als de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet zullen op 1 januari in werking
treden. Beide wetten zijn gezien de verwachte toename van mensen met
problematische schulden van extra waarde. Het is mede daarom dat het
kabinet ook wanneer wellicht nog niet alle betrokken partijen de Wet vereen­
voudiging beslagvrije voet per 1 januari volledig kunnen uitvoeren, toch tot
invoering van deze wet - die het bestaansminimum van mensen met
schulden beter borgt - wil overgaan. Het naar verwachting beperkte aantal
partijen dat per 1 januari nog niet volledig uitvoering kan geven aan de wet,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

50

zal een korte overgangstermijn worden geboden om alsnog de implemen­
tatie verantwoord te kunnen afronden (Kamerstukken II 2019/20, 24 515, nr.
532). De parlementaire behandeling van de wetgeving gericht op
verbreding van het beslagregister (wetsvoorstel stroomlijning keten voor
derdenbeslag) zal in 2021 plaatsvinden.
Onverminderd en met urgentie wordt in 2021 doorgewerkt aan de brede
schuldenaanpak.
Handhaving
Begin 2020 is een voorstel tot wijziging van de Participatiewet ingediend bij
de Tweede Kamer, met als doel het wegnemen van de onterecht gunstige
positie van mensen met fraudevorderingen bij de toegang tot het recht op
bijstand. Dit wordt bereikt door alle vorderingen en boetes wegens
schending van de inlichtingenplicht binnen de gehele sociale zekerheid uit
te sluiten als schuld bij de vermogenstoets.
Het kabinet streeft ernaar, nadat het wetsvoorstel door de Eerste Kamer is
aangenomen, dit zo snel mogelijk in werking te laten treden. Naar
verwachting is dit in de eerste helft van 2021.
Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
De banenafspraak uit het Sociaal Akkoord van 2013 heeft tot doel om meer
mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen bij reguliere
werkgevers. Met de sociale partners is afgesproken 125.000 banen voor
deze doelgroep te creëren. De opgave voor markt en overheid tot en met
2019 was om 55.000 extra banen te realiseren ten opzichte van de nulmeting;
40.000 in de sector markt en 15.000 in de sector overheid. De doelstelling
van 55.000 banen is met 61.615 extra banen ruim gehaald.
Met 51.829 banen heeft de sector markt de doelstelling van 40.000 banen
weer gehaald. Helaas hebben de overheidswerkgevers de doelstelling ook
in 2019 niet gehaald. Ten opzichte van de nulmeting heeft de sector overheid
9.786 extra banen gerealiseerd. Het resultaat van de sector overheid over
2019 geeft dus geen aanleiding om de quotumregeling te deactiveren. De
coronacrisis heeft geen invloed gehad op de resultaten over 2019. De
mogelijke effecten van de coronacrisis worden pas zichtbaar in de resultaten
over 2020.
De Staatssecretaris van SZW heeft in november 2018 (Kamerstukken II
2018/19, 34 352, nr. 137) de vereenvoudiging van de Wet banenafspraak
aangekondigd. Gevolg gevend aan de uitvoering van de motie Nijkerkende Haan c.s. (Kamerstukken II 2018/19, 34 352, nr. 126) heeft de Staatssecre­
taris anticiperend op deze vereenvoudiging in het wetsvoorstel deactivering
en uitstel quotumheffing het opleggen van de quotumheffing opgeschort
tot uiterlijk 1 januari 2022. De wet die dit regelt, is vanaf 1 januari 2020 in
werking getreden. In juli 2019 (Kamerstukken II 2018/19, 34 353, nr. 168) heeft
zij de Kamer geïnformeerd over de uitwerking van de vereenvoudiging.
Het wetsvoorstel hiervoor zal naar verwachting eind 2020 aan de Kamer
aangeboden worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

51

Tabel 23 Indicatoren banenafspraak
Realisatie 20191

Streefwaarde
20192

Streefwaarde
20202

Streefwaarde
20212

Cumulatief aantal extra banen arbeidsbeperkten marktsector t.o.v. nulmeting
op 1-1-2013

51.829

40.000

50.000

60.000

Cumulatief aantal extra banen arbeidsbeperkten overheidssector t.o.v.
nulmeting op 1-1-2013

9.786

15.000

17.500

20.000

1 Berekening SZW op basis van metingen UWV.
2 Streefwaarden afkomstig uit memorie van toelichting bij de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. Tweede Kamer, 2013-2014, 33 981, nr. 3, blz. 6, tabel «Aantal
te realiseren banen voor beoordeling activering quotumheffing».

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 24 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

6.898.061

10.826.180

8.133.112

8.210.753

8.154.324

8.094.511

8.053.926

Uitgaven

6.927.241

10.834.530

8.148.597

8.216.853

8.155.799

8.094.574

8.053.926

waarvan juridisch verplicht

99,6%

Inkomensoverdrachten

6.875.960

10.751.439

8.080.148

8.164.055

8.109.028

8.047.692

8.002.107

Macrobudget participatiewetuitkeringen en
intertemporele tegemoetkoming

6.084.680

6.378.333

6.845.226

7.245.067

7.176.450

7.100.839

7.028.259

Participatiebudget

700

0

0

0

0

0

0

TW

442.200

470.163

496.673

504.476

499.309

492.811

487.587

AIO

309.006

335.141

365.962

389.494

408.996

429.661

461.835

Tozo en Bijstand zelfstandigen
bedrijfskrediet (Bbz 2004)

35.027

3.560.916

365.029

17.640

16.784

16.784

16.784

Bijstand overig

1.168

1.000

960

910

860

820

780

Onderstand (Caribisch Nederland)

3.179

5.886

6.298

6.468

6.629

6.777

6.862

Subsidies (regelingen)

36.278

48.578

24.489

20.660

14.522

13.424

13.361

Sectorplannen

2.745

1.042

0

0

0

0

0

Armoede en schulden

4.335

3.040

1.140

95

0

0

0

DWSRA

6.061

8.000

0

0

0

0

0

90

100

100

0

0

0

0

Regionale kansen kinderen

1.635

414

0

0

0

0

0

Alle kinderen doen mee

10.904

10.079

11.431

13.780

10.000

10.000

10.000

Overige subsidies algemeen

7.447

22.791

8.704

3.671

1.408

247

247

SBCM

2.810

2.800

2.800

2.800

2.800

2.800

2.800

Europees fonds meestbehoeftigen

NIBUD

251

312

314

314

314

377

314

Opdrachten

3.125

22.595

32.482

20.660

20.771

21.980

26.980

Bekostiging

1.655

1.739

1.297

1.297

1.297

1.297

1.297

ZonMw

1.655

1.739

1.297

1.297

1.297

1.297

1.297

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

223

170

172

172

172

172

172

ZonMw

223

170

172

172

172

172

172

Bijdrage aan sociale fondsen

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

Pensioenfonds Wsw

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

0

9

9

9

9

9

9

Contributie CASS

0

9

9

9

9

9

9

Ontvangsten

28.393

20.458

4.415

12.859

120.825

182.426

185.293

Algemene ontvangsten

28.393

20.458

4.415

12.859

19.325

19.526

20.093

0

0

0

0

101.500

162.900

165.200

Tozo retour kapitaal verstrekkingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

52

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn voor 100% juridisch verplicht. In algemene
zin geldt dat inkomensoverdrachten die worden gedeclareerd en gebaseerd
zijn op wet- en regelgeving voor 100% juridisch verplicht zijn. Dit geldt voor
de rijksbijdragen aan uitvoerende instellingen, zoals gemeenten
(Macrobudget participatiewetuitkeringen € 7 miljard) dat vóór oktober 2020
wordt toegekend/verplicht en betrekking heeft op 2021, maar ook voor UWV
(Toeslagenwet € 0,5 miljard) en de SVB (AIO € 0,4 miljard).
Subsidies:
De subsidies zijn voor 85% juridisch verplicht. De circa 15% kasmiddelen
waarvoor nog ruimte is om verplichtingen aan te gaan hebben betrekking
op subsidies voor armoede onder kinderen en voor overige (incidentele)
subsidies algemeen.
Opdrachten:
De opdrachten zijn voor 10% juridisch verplicht. Het gaat om circa
€ 3,2 miljoen. Zie ook de toelichting van het financiële instrument
Opdrachten.
Bekostiging:
Met de goedkeuring in 2015 van het meerjarige kennisprogramma, zoals dat
door ZonMw wordt uitgevoerd, is het kasbudget 100% juridisch verplicht.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's:
Analoog aan het instrument bekostiging is de bijdrage voor de uitvoerings­
kosten van ZonMw ook voor 100% verplicht.
Bijdrage aan sociale fondsen:
De bijdragen aan sociale fondsen zijn 100% juridisch verplicht en vormen
compensatie van gestegen werkgeverslasten, onder de voorwaarde dat
de werkgevers (de gemeenten) en werknemers die verantwoordelijk zijn
voor de pensioenen van de Wsw een akkoord bereiken over een structurele
oplossing voor het pensioenfonds PWRI. De financiële compensatie wordt
jaarlijks gegeven tot uiterlijk 2057.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties:
De bijdrage aan de CASS bedraagt € 0,009 miljoen per jaar en is per 2020
overgegaan van I&W naar SZW en is 100% verplicht en geldt tot nader order.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Macrobudget participatiewetuitkeringen
Het Macrobudget participatiewetuitkeringen voorziet in de middelen voor
bijstandsuitkeringen, loonkostensubsidies, IOAW, IOAZ en bijstand voor
levensonderhoud van ondernemers. Voor alle gemeenten tezamen wordt
het macrobudget voor 2021 geraamd op bijna € 7 miljard. In 2021 wordt
hiervan een bedrag van € 13,8 miljoen gereserveerd voor de vangnetre­
geling 2019. Bij de verdeling van het voorlopig macrobudget wordt hiermee
rekening gehouden. De vangnetuitkering is bedoeld voor gemeenten
waarvan het tekort op het budget op grond van artikel 69 Participatiewet
de geldende eigenrisicorempel overstijgt. Alle gemeenten met een tekort,
dat over 2019 meer bedraagt dan 7,5% en over 2017, 2018 en 2019 samen ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

53

meer bedraagt dan 7,5% van het budget 2019, kunnen een beroep doen op
de vangnetregeling 2019 (te financieren uit het macrobudget 2021). In tabel
25 wordt de opbouw van het budget gespecificeerd.
Tabel 25 Extracomptabel overzicht Macrobudget participatiewetuitkeringen (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Macrobudget participatiewetuitkeringen

6.084.6801

6.378.333

6.845.226

7.245.067

71.764.450

7.100.839

7.028.259

Macrobudget participatiewetuitkeringen

6.072.605

6.374.957

6.845.226

7.245.067

7.176.450

7.100.839

7.028.259

Algemene bijstand en loonkostensubsidies

5.658.801

5.968.726

6.424.094

6.836.550

6.772.650

6.713.643

6.678.818

IOAW

350.536

328.387

316.248

323.192

316.971

299.169

260.871

IOAZ

31.838

30.719

30.999

32.478

33.982

35.180

35.723

BBZ2

31.429

47.125

73.885

52.847

52.847

52.847

52.847

Correctie verdeelmodel

12.075

3.376

1 Toelichting definitief macrobudget 2019; berekening SZW.
2 In 2019 betreft dit enkel het budget voor levensonderhoud voor startende ondernemers (BBZ). Vanaf 2020 is het budget voor levensonderhoud voor gevestigde ondernemers
hieraan toegevoegd.

Algemene bijstand en loonkostensubsidies
De Participatiewet voorziet in een sociaal vangnet voor personen die niet
zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien.
Wie komt er voor in aanmerking?
Iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft en woont en onvoldoende
over eigen middelen van bestaan beschikt, kan in aanmerking komen voor
bijstand.
Hoe hoog is de bijstand?
De hoogte van de bijstandsuitkering is afhankelijk van leeftijd en leefsi­
tuatie. In tabel 26 zijn de bijstandsnormen opgenomen voor gehuwden/
samenwonenden en alleenstaanden/alleenstaande ouders van 21 jaar tot
de AOW-gerechtigde leeftijd die niet samenwonen met meerderjarige
medebewoners. Voor gehuwden en alleenstaanden van 21 jaar of ouder die
samenwonen met één of meer meerderjarige personen waarmee kosten
kunnen worden gedeeld, geldt op grond van de kostendelersnorm een lager
bedrag. Bijstandsgerechtigden van 18 tot 21 jaar ontvangen een lagere
uitkering.
Tabel 26 Netto bijstandsnormen van 21 jaar tot de AOW-gerechtigde
leeftijd, inclusief vakantietoeslag (in €)
1 juli 2020
Gehuwd / samenwonend

1.512,901

Alleenstaande (ouder)

1.059,031

1 Bron: Overzicht uitkeringbedragen per 1 juli 2020

Budgettaire ontwikkelingen
Hieronder volgt een toelichting op de bijstellingen voor de algemene
bijstand en loonkostensubsidies.
De invoering van een aantal wetswijzigingen leidt tot een oploop in de
raming van de bijstandsuitgaven. Dit zijn onder andere de invoering van
de Participatiewet en de invoering van het onderdeel WW-duurverkorting in
de Wet werk en zekerheid. Als gevolg van de coronacrisis en op basis van
de CPB-raming van de werkloosheid wordt in 2021 en 2022 een hoger
bijstandsbestand verwacht, dat na 2022 langzaam daalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

54

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 27 toont de gerealiseerde en geraamde omvang van het aantal
bijstandsuitkeringen. De Factsheet Participatiewet bevat meer informatie
over de ontwikkeling en samenstelling van het bijstandsvolume.
Tabel 27 Kerncijfers volume Participatiewet
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

361

382

412

Volume Participatiewetuitkering (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)
1 CBS, Bijstandsuitkeringenstatistiek.

Tabel 28 bevat informatie over re-integratie door gemeenten. De voorzie­
ningen die gemeenten aanbieden bestaan onder meer uit proefplaatsingen,
jobcoaching, trainingen en opleidingen. Sinds de invoering van de Partici­
patiewet in 2015 hebben gemeenten ook de beschikking gekregen over
het instrument structurele loonkostensubsidie en zijn zij verantwoordelijk
voor het naar behoefte creëren van beschut werk. Bovendien is geen nieuwe
instroom in de Wsw meer mogelijk.
Tabel 28 Kerncijfers re-integratie door gemeenten
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Aantal voorzieningen Participatiewet (x 1.000, ultimo)1

256

270

231

Aantal personen met een voorziening Participatiewet (x 1.000, ultimo)1

190

198

175

Aantal gestarte banen na re-integratievoorziening door gemeenten (x 1.000, ultimo)2

45

46

213

Werkenden met een voorziening Participatiewet (x 1.000, ultimo)1

44

52

49

waarvan personen met een loonkostensubsidie Participatiewet

9,1

13

18

Werknemersbestand Wsw (x 1.000, ultimo)4

87

83

78

Aantal detacheringen als percentage van het totaal aantal arbeidsplaatsen4

37

38

37

Aantal gerealiseerde plaatsen in begeleid werken als percentage van het totaal aantal
arbeidsplaatsen4

6,6

6,4

6,7

1 CBS, Statistiek re-integratie gemeenten.
2 CBS, Uitstroom na re-integratie.
3 Het cijfer over 2019 betreft de eerste twee kwartalen.
4 Panteia, WSW-rapportage.

Tabel 29 bevat informatie over mensen die werken onder de Banenafspraak, of op een beschutte werkplek onder de Wsw of de Participatiewet.
Dit zijn veelal mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon
kunnen verdienen, maar niet duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Per saldo
zijn over de drie wettelijke kaders eind 2019 ruim 20% meer mensen aan
het werk dan eind 2015.
Tabel 29 Kerncijfers Werk voor mensen met een arbeidsbeperking
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

149

162

167

waarvan werkend binnen de Banenafspraak (x 1.000, ultimo)1

99

113

120

waarvan werkend op een interne plaatsing Wsw (x 1.000, ultimo)2

49

47

43

waarvan werkend met positief advies beschut werk (x 1.000, ultimo)3

1,2

2,5

4,0

Totaal werkend met een arbeidsbeperking (x 1.000, ultimo)

1 UWV, Factsheet banenafspraak.
2 Onder «interne» plaatsing valt ook «werken op locatie» (WOL), waarbij begeleiding plaatsvindt vanuit het Sw-bedrijf. Panteia, Jaarrapportage Wsw-statistiek.
3 UWV, Rapportage beschut werk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

55

Wetten inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAW) en gewezen zelfstandigen (IOAZ)
De IOAW-uitkering is een aanvulling op het (gezins)inkomen tot bijstands­
niveau voor oudere werkloze werknemers. Anders dan bij de Participatiewet
hoeven werkloze ouderen, die vaak vermogen in spaargeld of eigen huis
hebben, in de IOAW hun vermogen niet aan te spreken.
De IOAZ is een uitkering voor ouderen die noodgedwongen zijn gestopt met
hun werk als zelfstandige, omdat de inkomsten daaruit onvoldoende waren.
De IOAZ-uitkering vult het (gezins)inkomen aan tot het bijstandsniveau. In
de IOAZ wordt rekening gehouden met de bijzondere positie van zelfstan­
digen en hun (bedrijfs)vermogen.
Wie komt er voor in aanmerking?
De belangrijkste doelgroepen van de IOAW-regeling zijn:
– Werkloze werknemers die op het moment dat zij werkloos worden ten
minste 50 jaar zijn en geboren zijn voor 1 januari 1965, die recht hebben
op een uitkering op grond van de WW van meer dan drie maanden en
die de volledige uitkeringsduur daarvan hebben doorlopen;
– Werknemers die geboren zijn voor 1 januari 1965, na hun 50e verjaardag
recht hebben gekregen op een loongerelateerde WGA-uitkering en van
wie de WGA-uitkering is beëindigd, omdat zij niet langer ten minste 35%
arbeidsongeschikt zijn.
De IOAZ is bedoeld voor oudere zelfstandigen tussen de 55 jaar en de AOWgerechtigde leeftijd, die hun bedrijf of zelfstandig beroep na hun 55e
verjaardag hebben beëindigd. Om in aanmerking te komen voor een
uitkering moet de gewezen zelfstandige onder andere voldoen aan
voorwaarden betreffende het gemiddeld jaarinkomen in de drie jaar
voorafgaand aan de aanvraag, het verwachte inkomen uit beroep of bedrijf
bij voortzetting van het bedrijf en het aantal uren en de duur van de
werkzaamheden als zelfstandige.
Hoe hoog is de IOAW/IOAZ?
De hoogte van de IOAW/ IOAZ uitkering is afhankelijk van de leefsituatie.
Een overzicht van de bruto bedragen staat in tabel 30. In de IOAW en IOAZ
geldt sinds 2015 de kostendelersnorm voor alleenstaande kostendelers.
Voor alleenstaanden en alleenstaande ouders is de norm 50% van de
gehuwdennorm, indien zij samenwonen met één of meer meerderjarige
personen.
Tabel 30 Bruto bedragen IOAW/IOAZ per maand, inclusief vakantietoeslag
(in €)
1 juli 2020
Gehuwd / samenwonend

1.689,30

Alleenstaande (ouder) zonder meerderjarige medebewoners

1.328,71

Alleenstaande (ouder) met een of meer meerderjarige
medebewoners

844,65

Budgettaire ontwikkelingen
De IOAW-uitgaven dalen in 2021 door de beperkende voorwaarde dat het
IOAW-recht alleen geldt voor personen geboren voor 1965. Dit leidt ertoe
dat in 2021 minder mensen een beroep kunnen doen op de IOAW. Vanaf
2022 is de verslechterde conjunctuur als gevolg van de coronacrisis terug
te zien in de volumeontwikkeling van de IOAW, dat komt door de vertraagde
doorwerking van de conjunctuur. De vertraging treedt op doordat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

56

grootste deel van de IOAW-instroom eerst WW-gerechtigd is geweest. In
de meerjarenraming wordt rekening gehouden met de verhoging van de
AOW-leeftijd. Dit heeft een opwaarts effect op de uitgaven, doordat mensen
later de AOW-leeftijd bereiken. De uitgaven aan de IOAZ nemen vooral toe
door de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 31 Kerncijfers IOAW en IOAZ
Realisatie 20191

Raming 2020

Volume IOAW (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)

23

22

Raming 2021
21

Volume IOAZ (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)

1,9

1,9

1,9

1 CBS, Bijstandsuitkeringenstatistiek.

Bijstand zelfstandigen levensonderhoud (Bbz 2004)
De toelichting op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 staat later
in het artikel. Alleen het deel dat onderdeel is van het Macrobudget partici­
patiewetuitkeringen wordt hier toegelicht. Dit is het onderdeel bijstand dat
kan worden verstrekt om te voorzien in de kosten van levensonderhoud
voor zelfstandigen.
Wie komt er voor in aanmerking?
Startende ondernemers vanuit een uitkering en gevestigde zelfstandigen
die aan de voorwaarden van het Bbz voldoen, zoals wanneer hulp via een
andere weg niet meer mogelijk is, het inkomen onvoldoende is of de
onderneming levensvatbaar is.
Hoe hoog is de Bbz-uitkering?
De uitkering voor levensonderhoud is in principe gelijk aan die van de
algemene bijstand (zie tabel 26) als aanvulling voor levensonderhoud.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven voor Bbz levensonderhoud in 2021 worden geraamd op
€ 74 miljoen. Na afloop van de Tozo per 1 juli 2021 is de verwachting dat
een deel van de Tozo-gerechtigden door zal stromen naar het Bbz. Uitgaven
in 2021 vallen daardoor hoger uit.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 32 Kerncijfers Bbz
Volume Bbz (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

3,1

2,8

4,4

1 CBS, Bijstandsuitkeringenstatistiek.

Handhaving
Het is primair de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van het lokale
bestuur om een goede invulling te geven aan de handhaving. Waar nodig
en mogelijk faciliteert het Ministerie van SZW daarbij, veelal in samen­
werking met de VNG en Divosa. Dit doet zich onder andere voor bij de
aanpak van complexe misbruikrisico’s, zoals verzwegen vermogen in het
buitenland, of wijzigingen in wet- en regelgeving. De VNG rapporteert in
de signaleringsbrief jaarlijks over de signalen op het gebied van fraude en
doet beleidsaanbevelingen. Het komende jaar verkent de VNG de mogelijk­
heden tot het zetten van gerichte stappen om te komen tot een eenduidige
registratie van fraudesignalen en de afhandeling van fraudesignalen door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

57

gemeenten. Daarnaast wordt ingezet op de doorontwikkeling van
handhaving als onderdeel van de integrale voorwaardelijke dienstver­
lening. Het Ministerie van SZW faciliteert de VNG hierbij.
Tabel 33 Kerncijfers Participatiewet (fraude en handhaving algemene bijstand)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

75

72

73

Kennis van de verplichtingen (%)

88

86

86

Aantal vorderingen in verband met geconstateerde
overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)3

31

33

31

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln.)

69

70

67

Aantal boetes (x 1.000)

11

14

12

Totaal boetebedrag (x € 1 mln.)

8,8

8,7

7,9

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering4

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

31

23

12

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 CBS, Bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.
3 Dit kerncijfer betreft het aantal vorderingen wegens overtreding van de inlichtingenplicht. Eén overtreding kan meerdere vorderingen tot gevolg hebben. Het aantal
overtredingen ligt dus lager. Uit CBS onderzoek naar de lopende vorderingen in maart 2019 (BDFS K – Gesplitste vorderingen) blijkt dat het aantal overtredingen circa 11%
lager ligt dan het aantal vorderingen. CBS onderzoekt in 2020 of het mogelijk is de jaarlijkse gegevens hier structureel voor te corrigeren.
4 CBS, bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.

Toeslagenwet (TW)
De TW vult uitkeringen op grond van de werknemersverzekeringen aan tot
het normbedrag voor het relevante sociaal minimum als het totale inkomen
(exclusief TW-uitkering) van de uitkeringsgerechtigde en diens eventuele
partner daaronder ligt.
Wie komt er voor in aanmerking?
Uitkeringsgerechtigden komen in aanmerking voor een toeslag als zij een
uitkering ontvangen op grond van één van de zogenoemde moederwetten.
Dit zijn de WIA, WAO, WAZ, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
militairen (Wamil), Wajong, IOW, WW, ZW en WAZO. Ook als een werkgever
in het tweede ziektejaar minder loon doorbetaalt dan het voor de
werknemer geldende sociaal minimum, komt de betrokkene in aanmerking
voor een toeslag. De volgende personen kunnen recht hebben op een
toeslag:
– Een gehuwde/samenwonende met een gezamenlijk inkomen dat lager
is dan het bruto minimumloon;
– Een alleenstaande met een inkomen dat lager is dan 70% van het netto
minimumloon;
– Een alleenstaande van 21 jaar of ouder, die samenwoont met één of
meer meerderjarige personen waarmee kosten kunnen worden gedeeld,
met een inkomen dat lager is dan 50% van het netto minimumloon.
Hoe hoog is de toeslag?
De toeslag vult de uitkering in beginsel aan tot het TW-normbedrag dat op
de uitkeringsgerechtigde van toepassing is. Indien het dagloon lager is dan
het TW-normbedrag, dan vult de toeslag aan tot dit lagere dagloon.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

58

Tabel 34 Normbedragen TW bruto per dag, exclusief vakantietoeslag (in
€)
1 juli 2020
Gehuwd / samenwonend

77,24

Alleenstaande van 21 jaar en ouder

56,57

Alleenstaande van 21 jaar en ouder met een of meer meerderjarige
medebewoners

35,96

Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten van de Toeslagenwet nemen tot en met 2022 met enkele
tientallen miljoenen toe als gevolg van de coronacrisis. De hogere
werkloosheid als gevolg van de coronacrisis leidt tot meer mensen met
een WW-, ZW- en IOW-uitkering. Hierdoor zijn er naar verwachting ook meer
mensen die een TW-aanvulling ontvangen op een van deze uitkeringen. In
2020 bedraagt het gemiddeld jaarvolume naar verwachting 110.000 uitke­
ringsjaren, in 2021 118.000 uitkeringsjaren. Na een piek van zo'n 121.000
uitkeringsjaren in 2022 normaliseren de TW-volumes zich naar verwachting
vanaf 2023 weer. Deze normalisering gaat gepaard met de verwachte
normalisering van de werkloosheidscijfers vanaf 2022.
Beleidsrelevante kerncijfers
De gemiddelde toeslag per jaar blijft naar verwachting redelijk constant in
2020 en 2021.
Tabel 35 Kerncijfers TW
Gemiddeld jaarvolume TW (x 1.000 uitkeringsjaren)
Gemiddelde toeslag per jaar (x € 1)

Realisatie 20191

Raming 2020

105

110

Raming 2021
118

3.489

3.547

3.502

1 UWV, Juninota.

Handhaving
Samen met UWV wordt momenteel onderzocht hoe risico’s in de uitvoering
van de Toeslagenwet kunnen worden beperkt en of er aanpassingen in weten regelgeving en/of de uitvoeringspraktijk nodig zijn. Sinds 2019 worden
door middel van extern onderzoek de misbruikrisico's van regelingen die
UWV uitvoert in kaart gebracht.
De TW kerncijfers fraude en handhaving over 2019 vertonen een stabiel
beeld ten opzichte van 2018.
De incassoratio geeft weer in hoeverre fraudevorderingen ontstaan in een
bepaald jaar ultimo 2019 zijn geïncasseerd. Dit percentage ligt hoger
naarmate het ontstaansjaar van de vordering langer geleden is, omdat
fraudevorderingen gedurende 10 jaar kunnen worden ingevorderd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

59

Tabel 36 Kerncijfers TW (fraude en handhaving)

Opsporing1

Sanctionering1

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

2,7

1,8

2,0

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)2

2,0

1,2

1,4

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln.)

6,7

4,5

4,7

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

0,1

0,4

0,5

Aantal boetes (x 1.000)

1,3

0,8

0,8

Totaal boetebedrag (x € 1 mln.)

0,9

0,7

0,6

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering1

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

36

23

17

1 UWV, jaarverslag.
2 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)
Ouderen met een onvolledig AOW-pensioen kunnen recht hebben op
algemene bijstand. Deze bijstand kan worden aangevraagd bij de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Personen die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben, rechtmatig in Nederland
wonen en niet genoeg inkomen of vermogen hebben om in hun levenson­
derhoud te voorzien.
Hoe hoog is de AIO?
De AIO is een uitkering op huishoudenniveau en vult aan tot bijstands­
niveau. De hoogte van de AIO-uitkering hangt af van het inkomen en de
leefsituatie. In onderstaande tabel zijn de normen opgenomen voor
gehuwden/samenwonenden en alleenstaanden zonder meerderjarige
medebewoners. Voor AIO-gerechtigden die samenwonen met één of meer
meerderjarige personen waarmee kosten kunnen worden gedeeld, geldt op
grond van de kostendelersnorm een lager bedrag.
Tabel 37 AIO netto maandbedragen (maximaal), inclusief vakantietoeslag
(in €)
1 juli 2020
Gehuwd / samenwonend

1.606,88

Alleenstaande (ouder)

1.184,26

Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten van de AIO nemen de komende jaren toe. Deze
budgettaire ontwikkeling houdt verband met de verwachte stijging van
het aantal AIO-gerechtigden vanwege vergrijzing en doorwerking van de
afschaffing van de partnertoeslag vanaf 2015. Vanaf 2022 nemen de
uitgaven minder snel toe, omdat de AOW-leeftijd dan weer wordt verhoogd.
In het Pensioenakkoord is een 2/3-koppeling van de AOW-leeftijd vanaf 2025
afgesproken. Hierdoor zal de AOW-leeftijd in 2025 niet worden verhoogd.
De uitgaven nemen hierdoor in 2025 sneller toe dan in eerdere jaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

60

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 38 Kerncijfers AIO
Aantal huishoudens AIO (x 1.000, jaargemiddelde)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

47

50

54

1 CBS, Bijstandsuitkeringenstatistiek.

Handhaving
De SVB heeft in 2019 extern onderzoek laten verrichten naar de wijze waarop
de SVB haar handhaving invulling geeft. Uit dit onderzoek blijkt dat de SVB
alle misbruikrisico’s in beeld heeft en dat er voldoende interne en externe
mogelijkheden zijn ingericht om misbruiksignalen op te vangen (Kamer­
stukken II 2019/20, 26 448, nr. 630). De SVB rapporteert in de signalerings­
brief jaarlijks over de signalen en fenomenen op het gebied van fraude. In
de signaleringbrief van juni 2020 heeft de SVB geen nieuwe frauderisico’s
gesignaleerd (Kamerstukken II 2019/20, 17 050, nr. 595). De SVB geeft aan
door de contactbeperkende maatregelen vanwege corona een lager aantal
onderzoeken te kunnen verrichten dan gepland. De verhoging van het
handhavingsrisico is naar inschatting van de SVB vooralsnog beperkt.
Tabel 39 Kerncijfers AIO (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

77

73

67

Kennis van de verplichtingen (%)

89

87

85

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

1,0

0,9

0,6

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

1,2

0,9

0,8

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln.)

2,3

2,0

1,7

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

1,3

1,4

1,0

Aantal boetes (x 1.000)

0,4

0,3

0,3

Totaal boetebedrag (x € 1 mln.)

0,5

0,3

0,2

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

28

17

10

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 SVB, Jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle verwijtbare overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Bijstand zelfstandigen bedrijfskrediet (Bbz 2004)
Startende, gevestigde en beëindigende zelfstandigen kunnen voor
financiële ondersteuning onder voorwaarden een beroep doen op het
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Met dit besluit wordt beoogd
kansrijke vanuit een uitkering startende ondernemers een steuntje in de rug
te geven en zelfstandigen met tijdelijke financiële moeilijkheden in staat te
stellen hun werkzaamheden voort te zetten. De bijstand kan worden
verstrekt in de vorm van een uitkering om te voorzien in de kosten van
levensonderhoud en in de vorm van bedrijfskredieten.
Wie komt er voor in aanmerking?
Startende ondernemers vanuit een uitkering en gevestigde zelfstandigen
die aan de voorwaarden van het Bbz voldoen, zoals wanneer hulp via een
andere weg niet meer mogelijk is en het inkomen onvoldoende is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

61

Hoe hoog is de Bbz-uitkering en het bedrijfskapitaal?
De maximale hoogte van de bijstand voor bedrijfskapitaal wordt in onder­
staande tabel vermeld. De bedragen worden jaarlijks aangepast voor
gestegen prijzen.
Tabel 40 Bbz-normen kredietverlening (maxima) (in €)
1 januari 2020
Startende zelfstandige

37.398

Gevestigde zelfstandige

203.135

Budgettaire ontwikkelingen
Hier wordt het onderdeel van het Bbz over bedrijfskredieten toegelicht.
Het bijstandsonderdeel van het Bbz om te voorzien in de kosten van levens­
onderhoud is onderdeel van het macrobudget en wordt toegelicht onder
Macrobudget participatiewetuitkeringen. Per 1 januari 2020 is de financie­
ringssystematiek van het Bbz vereenvoudigd. Gemeenten ontvangen niet
langer voorschotten om bedrijfskredieten te verstrekken. Achteraf worden
de door gemeenten verstrekte bedrijfskredieten voor 75% vergoed met
een vertraging van twee jaar. Tot en met 2022 loopt de aanvullende uitkering
door uit de oude financieringssystematiek. In 2021 worden daardoor alleen
uitgaven gedaan voor verrekeningen en de aanvullende uitkering. Vanaf
2022 stijgen de uitgaven omdat dan de door gemeenten vanaf 2020
uitgegeven kapitaalverstrekkingen worden vergoed.
Tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandige ondernemers (Tozo)
Gemeenten geven uitvoering aan een extra tijdelijke voorziening voor
zelfstandigen, de Tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandige
ondernemers (Tozo). Ondernemers van wie het inkomen als gevolg van
de coronacrisis onder het sociaal minimum is geraakt, kunnen een beroep
doen op ondersteuning voor levensonderhoud in de vorm van aanvullende
bijstand. Daarnaast kunnen zelfstandigen met een liquiditeitsprobleem
een lening voor bedrijfskapitaal aanvragen. De Tozo betreft een tijdelijke
regeling en vanaf 1 juli 2021 is het niet langer mogelijk een aanvraag voor
levensonderhoud of bedrijfskapitaal op grond van de Tozo in te dienen.
Uitkeringen ten behoeve van levensonderhoud lopen 1 juli 2021 af.
Wie komt er voor in aanmerking?
Zelfstandigen van wie het inkomen als gevolg van de coronacrisis onder
het sociaal minimum is geraakt en die aan de overige voorwaarden voldoen,
ontvangen aanvullende bijstand. Bij uitkeringen die voor 1 juni 2020 zijn
aangevraagd is geen sprake van een partnerinkomens- of vermogenstoets.
Deze uitkeringen lopen maximaal drie maanden. Tussen 1 juni 2020 en
1 oktober 2020 kunnen zelfstandigen ondersteuning voor levensonderhoud
ontvangen, daarbij geldt de partnerinkomenstoets. Vanaf 1 oktober 2020
kunnen zelfstandigen alleen nog ondersteuning voor levensonderhoud
aanvragen wanneer zij tevens voldoen aan een beperkte vermogenstoets.
Ondernemers die als gevolg van de coronacrisis liquiditeitsproblemen
ervaren, kunnen gedurende de hele looptijd van de Tozo een lening voor
bedrijfskapitaal aanvragen.
Hoe hoog is de Tozo-uitkering en het krediet?
De maximale hoogte van de aanvullende bijstand is gelijk aan de bijstands­
normen voor algemene bijstand (tabel 26). Voor bedrijfskredieten geldt dat
er een lening van maximaal € 10.157,- wordt verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

62

Budgettaire ontwikkelingen
De Tozo is een tijdelijke regeling in 2020 en 2021. Gemeenten geven
uitvoering aan de Tozo en ontvangen daarvoor voorschotten. Op basis van
declaratie worden de werkelijke uitgaven van gemeenten vergoed. De
uitvoeringskosten worden vergoed op basis van een vast bedrag per besluit
op aanvraag. In 2021 en 2022 verantwoorden gemeenten hun uitgaven en
vindt voorlopige verrekening plaats. In 2022 en 2023 vindt definitieve
verrekening plaats. Vooralsnog is onzeker of dat voor SZW tot extra
uitgaven of ontvangsten zal leiden.
Bijstand overig
Onder bijstand overig vallen de bijstand buitenland- en de repatriëringsre­
geling. Verlening van bijstand aan een in het buitenland gevestigde
Nederlander wordt alleen nog voortgezet ingeval het recht op uitkering vóór
1 januari 1996 is vastgesteld. Sinds 1996 zijn er dus geen nieuwe gerech­
tigden meer toegelaten.
Budgettaire ontwikkelingen
De verwachte uitkeringslasten voor de bijstand buitenland nemen de
komende jaren af, omdat het aantal gerechtigden naar verwachting
afneemt. Voor de repatriëringsregeling zijn geen uitgaven voorzien.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal personen dat in het buitenland een bijstandsuitkering ontvangt,
daalt de komende jaren naar verwachting licht.
Tabel 41 Kerncijfers bijstand buitenland
Volume bijstand buitenland (x 1.000 gerechtigden, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

0,1

0,1

0,1

1 SVB, Jaarverslag.

Onderstand Caribisch Nederland
De rijksoverheid biedt aan inwoners van Caribisch Nederland inkomenson­
dersteuning in de vorm van Onderstand. Het betreft zowel algemene als
bijzondere onderstand. Laatstgenoemde component heeft betrekking op uit
bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten die de
belanghebbende zelf niet kan voldoen.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van demografische ontwikkelingen stijgen de uitgaven voor de
Onderstand in 2021 en latere jaren in lichte mate.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 42 Kerncijfers Onderstand (Caribisch Nederland)
Volume Onderstand Caribisch Nederland (x 1.000 huishoudens, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

0,6

0,6

0,6

1 RCN-unit SZW.

Subsidies
In totaal is in 2021 € 24,5 miljoen voor subsidies beschikbaar. € 11,4 miljoen
is beschikbaar voor het armoedebeleid specifiek voor kinderen. Verder is
€ 9,9 miljoen beschikbaar voor overige (incidentele) subsidies en
€ 2,8 miljoen voor subsidie aan de Stichting Beheer Collectieve Middelen.
Verder is nog € 0,4 miljoen beschikbaar voor EFMB en NIBUD.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

63

Opdrachten
De € 32,5 miljoen beschikbare middelen voor opdrachten zijn met name
bestemd voor activiteiten op de terreinen van bevordering arbeidsparticipatie (circa € 19,2 miljoen), armoedebestrijding en schuldhulpverlening
(circa € 12,8 miljoen) en bevordering ondernemerschap (circa € 0,5 miljoen).
De middelen bevordering arbeidsparticipatie worden mede ingezet ten
behoeve van diverse programma’s, zoals de programma’s Matchen op Werk
(verbeteren werkgeversdienstverlening en matchen op werk), Perspectief
op Werk (betere matching in de arbeidsmarktregio’s), Aanpak Multipro­
bleem Huishoudens en Simpel Switchen. Daarnaast vindt ook inzet plaats
via een ondersteuningsaanbod op het terrein van Breed Offensief,
handhaving, vakmanschap, aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en laagge­
letterdheid. Uit de middelen voor armoedebestrijding en schuldhulpver­
lening worden diverse ondersteuningsprogramma’s gefinancierd op het
terrein van het (gemeentelijk) armoedebeleid en de (gemeentelijk) schuld­
hulpverlening met specifieke aandacht voor implementatie vereenvou­
diging beslagvrije voet en keten derdenbeslag als ook het programma
Brede Schuldenaanpak, waarover de Kamer periodiek wordt bericht.
Bekostiging
Voor de bekostiging van het meerjarig Kennisprogramma vakkundig aan
het werk, dat wordt uitgevoerd door ZonMw, is in 2021 € 1,3 miljoen
beschikbaar.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
Voor de uitvoering van het meerjarig Kennisprogramma vakkundig aan
het werk is voor uitvoeringskosten voor ZonMw bijna € 0,2 miljoen
beschikbaar in 2021.
Bijdrage aan sociale fondsen
Met ingang van 2018 wordt een financiële tegemoetkoming van € 10 miljoen
per jaar beschikbaar gesteld aan het Wsw-pensioenfonds PWRI onder de
voorwaarde dat de werkgevers (de gemeenten) en werknemers die verant­
woordelijk zijn voor de pensioenen van de Wsw zelf tot een structurele
oplossing komen voor het fonds. De financiële compensatie wordt jaarlijks
gegeven tot uiterlijk 2057.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Vanaf 2020 is de financiering van de contributie van het Administratief
Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden (CASS) overgegaan
van het Ministerie van I&W naar SZW.
Ontvangsten
In het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom is een intertemporele
tegemoetkoming afgesproken. De terugbetaling van de intertemporele
tegemoetkoming van 2016 en 2017 vindt in 8 jaar plaats vanaf respectievelijk
2018 en 2019, waarvoor in 2021 € 3,8 miljoen ontvangsten zijn geraamd.
Verder worden als gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek van
het Besluit bijstandverlening zelfstandigen de terugontvangsten van
gemeenten op verleende kredieten voortaan niet meer gesaldeerd, maar
vanaf 2022 onder de ontvangsten verantwoord en worden hier ook de
aflopende terugontvangsten van oude jaren geraamd. In 2021 worden
ontvangsten geraamd op € 0,6 miljoen vanwege vaststellingen over 2018
en 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

64

In 2020 en 2021 worden door gemeenten leningen voor bedrijfskapitaal
uitgegeven vanuit de Tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandige
ondernemers. Zelfstandigen zullen deze leningen vanaf 2021 aan
gemeenten terugbetalen. Gemeenten dragen deze terugontvangsten met
een vertraging af aan SZW, in 2023 zullen de eerste ontvangsten
binnenkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

65

Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid
A. Algemene doelstelling
De overheid beschermt werknemers tegen de inkomensgevolgen van
arbeidsongeschiktheid en stimuleert hen te blijven werken of het werk te
hervatten.
De overheid vindt dat werknemers die loon derven als gevolg van arbeids­
ongeschiktheid verzekerd moeten zijn van een redelijk inkomen. Daarom
zijn werknemers verplicht verzekerd op grond van de Wet werk en inkomen
naar arbeidsvermogen (WIA). De WIA omvat twee uitkeringsregimes: de
Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA)
en de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). De
Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) is bij de introductie
van de WIA ingetrokken, maar geldt nog wel voor mensen die vóór 1 januari
2004 door ziekte of gebrek arbeidsongeschikt zijn geworden. Op grond van
de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ)
waren ondernemers verplicht verzekerd tegen de inkomensgevolgen van
arbeidsongeschiktheid. De WAZ is per 1 augustus 2004 ingetrokken, maar
geldt nog wel voor zelfstandigen die op dat moment een uitkering
ontvingen.
Als het totale inkomen van de uitkeringsgerechtigde WIA, WAO of WAZ en
diens eventuele partner onder het sociaal minimum ligt, kan de uitkerings­
gerechtigde een toeslag ontvangen tot het sociaal minimum op grond van
de Toeslagenwet (TW), zie beleidsartikel 2.
De overheid stimuleert met behulp van financiële prikkels voor zowel uitke­
ringsgerechtigden als werkgevers dat uitkeringsgerechtigden aan het werk
blijven of (op termijn) weer aan het werk gaan. Daarnaast biedt de overheid
gerichte re-integratieondersteuning aan uitkeringsgerechtigden die onder­
steuning nodig hebben. De overheid kent daarbij een groot belang toe aan
de eigen verantwoordelijkheid en het meewerken aan re-integratie door
de uitkeringsgerechtigde.
Aan werknemers in Caribisch Nederland wordt met de Ongevallenverze­
kering (OV) een inkomensvoorziening geboden in geval van arbeidsonge­
schiktheid door een bedrijfsongeval.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister stimuleert aan het werk blijven of het werk hervatten met een
bijdrage voor re-integratieinspanningen aan UWV. De Minister financiert
de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde uitkeringsrege­
lingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen regisseert de
Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden
regelingen;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door UWV;
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

66

De Minister van Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de fiscale wet- en
regelgeving. Wanneer fiscale instrumenten worden ingezet om doelstel­
lingen in het kader van het arbeidsongeschiktheidsbeleid te realiseren, is
de Minister van SZW hiervoor medeverantwoordelijk.
C. Beleidswijzigingen
WIA-criterium voor werknemers met loonkostensubsidie
UWV en SZW zijn in gesprek over de criteria om in aanmerking te komen
voor de WIA voor werknemers die met loonkostensubsidie werken in de
Participatiewet en vervolgens ziek worden. Voor deze groep geldt namelijk
dat zij volgens de criteria van de WIA altijd volledig arbeidsongeschikt zijn,
omdat er getoetst wordt of zij functies kunnen vervullen tegen minimaal
het minimumloon. Dat is per definitie niet het geval, waardoor de uitkomst
van de WIA-beoordeling (volledig arbeidsongeschikt) geen recht doet aan
hun feitelijke mogelijkheden om te participeren. In de tweede helft van 2020
zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd over het vervolg. Een
aanpassing in de criteria zal op zijn vroegst plaats kunnen vinden per
1 januari 2022, een jaar later dan gemeld in de begroting van 2020.
Maatregelen loondoorbetaling bij ziekte
Met het wetsvoorstel «RIV-toets UWV door arbeidsdeskundigen» wordt
geregeld dat in 2021 het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid
van de werknemer leidend wordt bij de RIV-toets door UWV. Deze maatregel
komt voort uit de afspraken die gemaakt zijn met werkgevers en
werknemers over het alternatieve pakket voor de regeerakkoordmaatre­
gelen Loondoorbetaling bij ziekte en WIA (Kamerstukken II 2018/19, 29 544,
nr. 873 en Kamerstukken II 2018/19, 32 716, nr. 37). De RIV-toets zal in 2021
volledig uitgevoerd worden door arbeidsdeskundigen van UWV. Als
werkgever en werknemer de re-integratie-inspanningen hebben gepleegd
die passend zijn bij het medisch advies van de bedrijfsarts, kan een RIV-toets
niet meer leiden tot een sanctie. Hiermee wordt onzekerheid voorkomen
over het te voeren re-integratietraject voor werkgever en werknemer.
Scholingsexperiment voor WGA-gerechtigden
Conform het regeerakkoord is het scholingsexperiment voor WGA-gerech­
tigden in verdere voorbereiding (Kamerstukken II 2018/19, 29 544, nr. 922).
Doel van het scholingsexperiment is in de praktijk beproeven in hoeverre
gerichte scholing WGA-gerechtigden dichter bij de arbeidsmarkt brengt en
hun werkhervattingskansen vergroot.
Aanpassing AO-tegemoetkoming
Bij de behandeling van het wetsvoorstel Wajong maatregelen heeft de
Staatssecretaris van SZW aan de Eerste Kamer toegezegd het overgangs­
recht voor een specifieke groep werkende Wajongers aan te passen. De
kosten voor deze wijziging bedragen naar schatting € 2,5 miljoen per jaar
en worden gedekt door verlaging van de AO-tegemoetkoming. De AOtegemoetkoming komt hierdoor vanaf 2021 € 2,- netto per jaar lager uit dan
anders het geval geweest zou zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

67

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 43 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

943

3.696

10.722

10.745

4.767

790

802

Uitgaven

943

3.696

10.722

10.745

4.767

790

802

waarvan juridisch verplicht

6,7%

Inkomensoverdrachten

643

696

722

745

767

790

802

Ongevallenverzekering (Caribisch
Nederland)

643

696

722

745

767

790

802

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

300

3.000

10.000

10.000

4.000

0

0

Individuele plaatsing & steun CMD

300

0

0

0

0

0

0

Scholingsexperiment WGA

0

3.000

10.000

10.000

4.000

0

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten van de
Ongevallenverzekering Caribisch Nederland.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's:
De bijdrage aan ZBO’s en RWT’s zijn 0% juridisch verplicht. Het betreft
budget voor een scholingsexperiment voor WGA-gerechtigden.
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 44 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 3 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

10.143.785

10.558.203

10.746.341

11.042.074

11.428.673

11.822.527

12.211.760

Inkomensoverdrachten

10.064.310

10.453.206

10.487.399

10.636.898

10.852.756

11.042.514

11.201.982

IVA

2.863.571

3.252.200

3.505.081

3.774.013

4.069.595

4.357.330

4.604.754

WGA

2.838.210

3.081.124

3.203.380

3.315.836

3.424.495

3.552.479

3.698.296

313.001

336.121

355.793

378.325

403.715

428.802

446.582

WAO

3.935.120

3.682.025

3.334.925

3.087.649

2.882.028

2.640.095

2.397.338

WAZ

114.408

101.736

88.220

81.075

72.923

63.808

55.012

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s

79.475

104.997

110.911

122.248

124.082

126.146

123.997

Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW

79.475

104.997

110.911

122.248

124.082

126.146

123.997

Nominaal

0

0

148.031

282.928

451.835

653.867

885.781

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

WGA eigenrisicodragers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

68

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Ongevallenverzekering (OV) (Caribisch Nederland)
Werknemers in de private sector van Caribisch Nederland die door een
bedrijfsongeval geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn geraakt,
krijgen op basis van de Ongevallenverzekering een uitkering (ongeval­
lengeld). De uitkering is gekoppeld aan het laatstverdiende loon van de
werknemer.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van demografische ontwikkelingen stijgen de uitgaven voor de
Ongevallenverzekering in 2021 en latere jaren in lichte mate.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 45 Kerncijfers Ongevallenverzekering (Caribisch Nederland)
Volume uitkeringen Ongevallenverzekering (x 1.000, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

0,1

0,1

0,1

1 RCN-unit SZW.

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
De WIA geeft werknemers die na een wachttijd van twee jaar ten minste 35%
arbeidsongeschikt zijn recht op een uitkering, mits aan de voorwaarden
daarvoor voldaan is. In de WIA staat werk voorop. Het accent ligt op wat
mensen wel kunnen. Tegelijkertijd is er sprake van inkomensbescherming.
De WIA bestaat uit twee uitkeringsregimes. De IVA verstrekt een loonder­
vingsuitkering aan werknemers die duurzaam en volledig arbeidsonge­
schikt zijn. Wie nog gedeeltelijk kan werken of bij wie herstel op termijn nog
mogelijk is, krijgt een uitkering op basis van de WGA. De WIA wordt
uitgevoerd door UWV. Werkgevers kunnen daarbij eigenrisicodrager
worden voor de WGA-lasten van hun (ex-)werknemers. Dit betekent dat ze
een lagere premie aan UWV betalen, omdat zij het gros van de verplich­
tingen van UWV met betrekking tot re-integratie en uitkeringsbetaling
overnemen.
Wie komt er voor in aanmerking?
Werknemers die op of na 29 december 2005, na een wachttijd van twee jaar,
35% of meer arbeidsongeschikt zijn als gevolg van ziekte.
Hoe hoog is de IVA-uitkering en wat is de duur?
Iemand die ten minste 80% arbeidsongeschikt is en niet meer kan herstellen
of een geringe kans op herstel heeft, komt op basis van de IVA in
aanmerking voor een uitkering van 75% van het laatstverdiende loon, met
een maximum van 75% van het maximumdagloon. Het maximumdagloon
bedraagt per 1 juli 2020 € 222,78, dat is afgerond € 4.845,47 per maand.
De IVA-uitkering bedraagt maximaal € 3.634,10 bruto per maand (inclusief
vakantiegeld). Daarnaast ontvangen IVA-gerechtigden jaarlijks een
tegemoetkoming (in 2020 netto € 182,69) mits zij op 1 juli van het kalen­
derjaar recht hebben op een IVA-uitkering. Deze tegemoetkoming arbeids­
ongeschikten is bedoeld om een arbeidsongeschikte tegemoet te komen in
de kosten die hij/zij moet maken door zijn/haar handicap. Het recht op
uitkering wordt beëindigd bij het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

69

Hoe hoog is de WGA-uitkering en wat is de duur?
– Iemand die ten minste 35% arbeidsongeschikt is komt in aanmerking
voor een uitkering op basis van de WGA. De eerste twee maanden
bedraagt de uitkering 75%, daarna 70% van het loonverlies (oude
maandloon minus eventueel inkomen). Het totale inkomen neemt toe
naarmate de betrokkene meer werkt.
– Indien het loonverlies meer dan 35% maar minder dan 80% bedraagt, is
er sprake van gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid. Afhankelijk van het
arbeidsverleden heeft de gedeeltelijk arbeidsgeschikte minimaal 3 tot
maximaal 24 maanden recht op een loongerelateerde uitkering. De
maximale duur is vanaf 2016 stapsgewijs – met een maand per kwartaal
– teruggebracht van 38 naar 24 maanden per 1 april 2019.
– De gedeeltelijk arbeidsgeschikte wordt geacht te gaan of te blijven
werken. Om dit te stimuleren wordt de uitkering na de loongerelateerde
fase afhankelijk van het verdiende inkomen. Is dat inkomen ten minste
50% van de resterende verdiencapaciteit, dan wordt het loon aangevuld
met 70% van het loonverlies. Als de betrokkene na afloop van de loonge­
relateerde uitkering geen werk heeft of minder verdient dan 50% van
de resterende verdiencapaciteit, dan wordt een uitkering verstrekt die
gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage en het
wettelijk minimumloon.
– Indien het loonverlies ten minste 80% bedraagt en herstel op termijn nog
mogelijk is, is er sprake van volledige arbeidsongeschiktheid. De
volledig arbeidsongeschikte houdt ook na de loongerelateerde fase recht
op een uitkering van 70% van het loonverlies.
– WGA-gerechtigden die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op
een WGA-uitkering ontvangen evenals IVA-gerechtigden een tegemoet­
koming arbeidsongeschikten van (in 2020) netto € 182,69.
– Evenals bij de IVA-uitkering geldt ook bij de WGA-uitkering het
maximumdagloon.
– Het recht op uitkering kan doorlopen tot de AOW-gerechtigde leeftijd.
Budgettaire ontwikkelingen
In 2021 stijgen de uitkeringslasten WIA (IVA en WGA) inclusief de lasten
voor eigenrisicodragers met circa € 400 miljoen. De WIA is een nog
ingroeiende regeling die nog niet het structurele niveau heeft bereikt.
Naarmate het WIA-bestand meer ingroeit zal er ook meer doorstroom
plaatsvinden van de WGA naar de IVA omdat het WGA-bestand groeit.
Hierdoor stijgen de IVA-uitgaven relatief harder dan de WGA-uitgaven.
Beleidsrelevante kerncijfers
De kerncijfers WIA zijn gecombineerd met de kerncijfers WAO in tabel 46.
Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
De WAO is per 29 december 2005 vervangen door de WIA. De WAO blijft
gelden voor werknemers die op 1 januari 2004 een WAO-uitkering
ontvingen. De WAO verstrekt uitkeringen tot aan de AOW-gerechtigde
leeftijd. Daarom zullen er nog decennia lang mensen zijn die een beroep
blijven doen op de WAO. De WAO wordt uitgevoerd door UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
De werknemer die op 1 januari 2004 al een WAO-uitkering ontving, behoudt
deze zolang aan de uitkeringsvoorwaarden wordt voldaan:
– Hij is 15% of meer arbeidsongeschikt;
– Hij heeft de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

70

De WAO blijft ook gelden voor werknemers die hun eerste ziektedag hadden
vóór 1 januari 2004 of van wie het recht op WAO-uitkering is geëindigd,
indien zij binnen vijf jaar (opnieuw) arbeidsongeschikt worden door
dezelfde oorzaak. Hierdoor worden alleen nog nieuwe WAO-uitkeringen
toegekend bij herleving van een oud recht.
Hoe hoog is de WAO-uitkering?
De WAO-uitkering bestaat uit twee fasen.
– In de eerste fase ontvangt een WAO-gerechtigde een loondervingsuitkering die gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage en
het dagloon. De uitkering bedraagt maximaal 75% van het maximum­
dagloon. Dat is per 1 juli 2020 maximaal € 3.634,10 bruto per maand
(inclusief vakantiegeld). De duur van de loondervingsuitkering is
afhankelijk van de leeftijd op de ingangsdatum van de WAO-uitkering.
– In de tweede fase ontvangt de WAO-gerechtigde een vervolguitkering
die gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage en het
vervolgdagloon. De hoogte van het vervolgdagloon is onder andere
afhankelijk van de leeftijd die iemand heeft op de ingangsdatum van
de WAO-uitkering. De vervolguitkering kan in principe doorlopen tot
de AOW-gerechtigde leeftijd.
– WAO-gerechtigden die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op
een WAO-uitkering en ten minste 35% arbeidsongeschikt zijn ontvangen
daarnaast een tegemoetkoming arbeidsongeschikten van (in 2020) netto
€ 182,69.
Budgettaire ontwikkelingen
Er is alleen nog instroom in de WAO door herleving van uitkeringen. Er
worden dan ook nauwelijks nog nieuwe WAO-uitkeringen toegekend.
Tegelijkertijd worden er in 2021 bijna 20.000 uitkeringen beëindigd. De
uitkeringslasten WAO dalen in 2021 met krap € 350 miljoen. Het WAObestand en de uitkeringslasten nemen de komende jaren af, met name door
het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd van het zittend bestand.
Beleidsrelevante kerncijfers
De AOW-leeftijd is in 2020 en 2021 bevroren. Ten opzichte van 2019, waar
de AOW-leeftijd wel werd verhoogd, levert dit een hogere uitstroom richting
de AOW op.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

71

Tabel 46 Kerncijfers IVA, WGA en WAO
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

IVA, WGA en WAO
Bestand in uitkeringen (x 1.000, ultimo)

564

564

564

waarvan IVA

127

139

148

waarvan WGA

200

210

219

waarvan WAO

237

215

196

7,7

7,5

7,4
46,5

Bestand als percentage van de verzekerde populatie (%)
Instroom in uitkeringen (x 1.000)

46,4

47,9

waarvan IVA

11,7

12,3

12,3

waarvan WGA

34,0

35,1

33,7

waarvan WAO

0,6

0,5

0,5

Instroomkans (%)

0,6

0,6

0,6

Uitstroom uit uitkeringen (x 1.000)

37,5

49,3

46,5

waarvan IVA

8,9

13,0

13,9

waarvan WGA

11,0

14,2

13,0

waarvan WAO

17,6

22,1

19,6

Doorstroom van WGA naar IVA (x 1.000)

12,4

11,4

11,1

Uitstroomkans WAO + WIA (%)

6,2

8,7

8,2

Aandeel werkend WGA (%, ultimo)

21

‒2

‒2

Aandeel werkende WGA'ers met resterende verdiencapaciteit (%, ultimo)

48

‒2

‒2

WGA

1 UWV, jaarverslag.
2 Dit aandeel wordt niet geraamd.

Handhaving
In 2020 is een doorlichting gestart van de misbruikrisico’s op het terrein van
de ZW en WIA. Deze doorlichting wordt naar verwachting oktober 2020
afgerond. Vervolgens zal het afwegingskader worden uitgebreid met
misbruikrisico’s van de ZW en WIA en zal onderzocht worden of aanvullende
beheersmaatregelen genomen worden, en er aanpassingen in wet- en
regelgeving en/of de uitvoeringspraktijk nodig zijn. De kengetallen op het
gebied van handhaving in voorgaande jaren tonen een stabiel beeld.
Tabel 47 Kerncijfers IVA, WGA en WAO (fraude en handhaving)
Realisatie
2017
Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2018

Realisatie
2019
71

Gepercipieerde detectiekans (%)

79

74

Kennis van de verplichtingen (%)

89

88

90

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

2,7

4,2

4,6

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

1,2

1,2

1,7

Totaal benadelingsbedrag

7,4

7,2

7,0

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

0,7

1,4

1,8

Aantal boetes (x 1.000)

0,8

0,8

1,0

Totaal boetebedrag (x € 1 mln.)

0,8

1,0

1,1

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

50

38

23

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans». Kerncijfers preventie hebben alleen betrekking op WGA en WAO. De IVA is bij het onderzoek «Kennis der verplichtingen
en detectiekans» buiten beschouwing gebleven.
2 UWV, Jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

72

Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ)
De WAZ is een verplichte verzekering voor zelfstandigen, beroepsbeoefe­
naren, directeuren-grootaandeelhouders en meewerkende echtgenoten
tegen de inkomensgevolgen van langdurige arbeidsongeschiktheid. De
WAZ is op 1 augustus 2004 ingetrokken. Sindsdien kunnen ondernemers
zelf bepalen of zij de inkomensrisico’s al dan niet willen afdekken, bijvoor­
beeld via een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering. De WAZ blijft
gelden voor zelfstandigen die op 1 augustus 2004 een uitkering ontvingen.
De WAZ wordt uitgevoerd door UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
De zelfstandige die op 1 augustus 2004 al een WAZ-uitkering ontving,
behoudt deze zolang aan de uitkeringsvoorwaarden wordt voldaan:
– Hij is 25% of meer arbeidsongeschikt;
– Hij heeft de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet bereikt.
Hoe hoog is de WAZ-uitkering?
De hoogte van de WAZ-uitkering hangt af van de mate van arbeidsonge­
schiktheid en het feitelijk gederfde inkomen per dag, mits dat niet hoger is
dan het wettelijk minimumloon (de maximale grondslag). De uitkering voor
volledig arbeidsongeschikten is 75% van de grondslag en bedraagt per 1 juli
2020 maximaal € 1.260,00 bruto per maand (exclusief vakantiegeld). Heeft
de betrokkene voortdurend oppas en verzorging nodig, dan kan de uitkering
worden verhoogd tot maximaal 100% van de grondslag. WAZ-gerechtigden
die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op een WAZ-uitkering en ten
minste 35% arbeidsongeschikt zijn ontvangen daarnaast een tegemoet­
koming arbeidsongeschikten van (in 2020) netto € 182,69.
Budgettaire ontwikkelingen
De toegang voor zelfstandigen tot de WAZ is per 1 augustus 2004 beëindigd.
In de WAZ is nog slechts in beperkte mate sprake van nieuwe instroom, die
bestaat uit herleving van uitkeringen. Het WAZ-bestand en de uitkerings­
lasten nemen de komende jaren af, met name door het bereiken van de
AOW-gerechtigde leeftijd van het zittend bestand. In 2021 bedraagt de
afname van de uitkeringslasten circa € 14 miljoen.
Beleidsrelevante kerncijfers
Doordat de WAZ een afgesloten regeling is neemt het aantal uitkeringen
jaarlijks af.
Tabel 48 Kerncijfers WAZ
Bestand in aantal uitkeringen (x 1.000, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

9,7

8,4

7,3

1 UWV, jaarverslag.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's
Scholingsexperiment voor WGA-gerechtigden
Conform het regeerakkoord is het scholingsexperiment voor WGA-gerech­
tigden in verdere voorbereiding (Kamerstukken II 2018/19, 29 544, nr. 922).
Hiervoor is in totaal € 30 miljoen beschikbaar gekomen, verdeeld over de
jaren 2020 t/m 2022. Op basis van de uitkomsten van dit experiment kan
een bredere inzet van scholing worden overwogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

73

Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW
Voor de re-integratie van uitkeringsgerechtigden in de WIA, WAO, WAZ, ZW
en WW zet UWV middelen in om hen zo nodig te begeleiden op weg naar
werk en te ondersteunen zodra zij werk hebben. UWV zet deze middelen in
voor de inkoop van trajecten en diensten gericht op het vinden van werk.
Daarnaast koopt UWV voorzieningen (waaronder jobcoaching en vervoers­
voorzieningen) in voor het ondersteunen van werkenden met een
structurele functionele beperking.
UWV beschikt vanaf 2015 over een geïntegreerd taakstellend re-integratie­
budget voor de inzet van trajecten en van voorzieningen voor de re-integra­
tieondersteuning van gedeeltelijk arbeidsgeschikten (inclusief Wajongers).
Dit budget wordt jaarlijks aan UWV beschikbaar gesteld en door UWV
verantwoord via de reguliere rapportages. Het begrotingsgefinancierde
gedeelte van het re-integratiebudget wordt verantwoord in beleidsartikel 4.
Budgettaire ontwikkelingen
Voor het premiegefinancierde gedeelte van het re-integratiebudget is in
2021 € 111 miljoen beschikbaar.
Extracomptabel overzicht re-integratiebudget
In tabel 49 is het totale budget dat voor UWV beschikbaar is voor de inkoop
van re-integratietrajecten en werkvoorzieningen te zien, voor zowel
WIA/WAO/WAZ/ZW/WW als Wajong. Aandachtspunt is dat een deel van
het begrotingsgefinancierde budget gericht is op de subsidieregeling voor
scholing en re-integratie van personen met arbeidsbeperkingen en ernstige
scholingsbelemmeringen (ESB-regeling). Het overige begrotingsgefinan­
cierde deel is samen met het premiegefinancierde deel beschikbaar voor
inkoop van trajecten en diensten.
Tabel 49 Extracomptabel overzicht totaal re-integratiebudget (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Premiegefinancierd
(WIA/WAO/WAZ/ZW/WW)

79.475

104.997

110.911

122.248

124.082

126.146

123.997

Begrotingsgefinancierd (Wajong)

91.100

90.133

96.407

88.239

85.875

83.227

78.347

13.000

14.000

14.000

14.000

14.000

14.000

14.000

157.575

181.130

193.318

196.487

195.957

195.373

188.344

waarvan ESB
Totaal beschikbaar budget voor inkoop

Extracomptabele fiscale regelingen
Naast de in dit begrotingsartikel genoemde instrumenten, zijn er fiscale
regelingen die betrekking hebben op dit beleidsterrein. De Minister van
Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de wetgeving en uitvoering van
deze regelingen en voor de budgettaire middelen. In onderstaande tabel is
ter informatie het budgettaire belang van deze regelingen vermeld. De
cijfers zijn ontleend aan de corresponderende bijlage ‘Fiscale regelingen’ in
de Miljoenennota. Naast de fiscale regelingen die in onderstaande tabel zijn
opgenomen, heeft ook de Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid
betrekking op dit beleidsartikel. Voor een beschrijving van de regelingen,
de doelstelling, de ramingsgrond, een verwijzing naar de laatst uitgevoerde
evaluatie en het beoogde jaar van afronding van de volgende evaluatie,
wordt verwezen naar de bijlage bij de Miljoenennota ‘Toelichting op de
fiscale regelingen’.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

74

Tabel 50 Fiscale regelingen 2019-2021, budgettair belang op
transactiebasis in lopende prijzen (x € miljoen)
Arbeidsongeschiktheidsverzekering premieaftrek
Arbeidsongeschiktheidsverzekering belaste uitkering

2019

2020

518

518

523

‒ 383

‒ 388

‒ 391

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

2021

75

Artikel 4 Jonggehandicapten
A. Algemene doelstelling
De overheid biedt jonggehandicapten arbeids- en inkomensondersteuning.
De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong)
bestaat met ingang van 2021 uit twee groepen jonggehandicapten:
Wajongers met mogelijkheden tot arbeidsparticipatie en Wajongers die
duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben.
De groep met mogelijkheden tot arbeidsparticipatie bestaat uit jonggehan­
dicapten die zijn ingestroomd vanuit de «oude Wajong» (tot 2010) en de
«Wajong2010» (2010 tot 2015). Voor deze groep staat arbeidsparticipatie
centraal. De overheid zet in op het via arbeidsondersteuning vergroten van
de arbeidsparticipatie van deze groep. Daarnaast zet de overheid in op
inkomensondersteuning, waarbij (meer) gaan werken moet lonen. Sinds
2015 is er geen nieuwe instroom meer van jonggehandicapten met
mogelijkheden tot arbeidsparticipatie.
De tweede groep heeft duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidspartici­
patie. Deze groep bestaat uit mensen die vanuit de «oude Wajong»,
«Wajong2010» en de «Wajong2015» (sinds 2015) zijn ingestroomd. De
overheid heeft voor deze groep als doel te voorzien in een inkomensvoor­
ziening. Zij hebben geen recht op arbeidsondersteuning.
Als het totale inkomen van een Wajonger en diens eventuele partner onder
het sociaal minimum ligt, kan de uitkeringsgerechtigde een toeslag
ontvangen tot het sociaal minimum op grond van de Toeslagenwet (TW),
zie beleidsartikel 2.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister stimuleert het vinden van werk met een bijdrage voor reintegratieinspanningen aan UWV en een subsidieregeling voor scholing aan
jongeren met arbeidsbeperkingen en ernstige scholingsbelemmeringen.
De Minister financiert de inkomensondersteuning via het verstrekken van
uitkeringen. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen uit hoofde van de
Wajong;
– het ter beschikking stellen van middelen voor het aan het werk helpen
van mensen die arbeidsmogelijkheden hebben;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door UWV.
De Minister van Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de fiscale wet- en
regelgeving. Wanneer fiscale instrumenten worden ingezet om doelstel­
lingen in het kader van het jonggehandicaptenbeleid te realiseren, zoals
bijvoorbeeld de jonggehandicaptenkorting, is de Minister van SZW hiervoor
medeverantwoordelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

76

C. Beleidswijzigingen
De beleidsdoorlichting Wajong (Kamerstukken II 2017/18, 30 982, nr. 40)
heeft laten zien dat de Wajong, met drie verschillende regelingen en
verschillen in rechten en plichten tussen deze regelingen, een complex
geheel was geworden. Bovendien was er sprake van een aantal knelpunten
die voor de participatie van mensen met een Wajong-uitkering een
belemmering zijn. In het wetsvoorstel «Vereenvoudiging regelgeving
Wajong», dat op 26 mei 2020 is aangenomen door de Eerste Kamer, zijn
daarom maatregelen uitgewerkt die ervoor zorgen dat meer (gaan) werken
loont, dat Wajongers altijd terug kunnen vallen op de Wajong en dat
Wajongers hun uitkering behouden als zij onderwijs volgen. Vanaf
september 2020 (conform de aangenomen motie Ester c.s., Kamerstukken
I 2019/20, 35 213, nr. J) betekent dit het schrappen van de studieregeling in
de Wajong2010 en het schrappen van de uitsluitingsgrond studerende in
de Wajong2015. Vanaf 1 januari 2021 betekent dit een aanpassing van de
regels voor het eindigen en herleven van het recht op oude Wajong en
Wajong2010, harmonisatie van het passend werkaanbod in de oude Wajong
en Wajong2010, het afsluiten van de instroom in de oude Wajong, het
creëren van een mogelijkheid om af te zien van de oude Wajong en een
harmonisering van de regels voor inkomensondersteuning. Met ingang van
2021 spreken we over twee groepen in de Wajong: een groep met mogelijk­
heden voor arbeidsparticipatie en een groep die duurzaam geen mogelijk­
heden voor arbeidsparticipatie heeft.
Met drie aangenomen amendementen is het wetsvoorstel op onderdelen
gewijzigd. Het amendement Bruins c.s. (Kamerstukken II 2019/20, 35 213, nr.
15) regelt dat ook Wajongers die duurzaam geen mogelijkheden hebben
direct erop vooruitgaan als zij gaan werken. Het amendement Stoffer/
Baudet (Kamerstukken II 2019/20, 35 213, nr. 27) regelt dat de termijn
waarbinnen het garantiebedrag kan herleven is verlengd naar 12 maanden.
Het amendement Renkema/Gijs van Dijk (Kamerstukken II 2019/20, 35 213,
nr. 28) regelt dat Wajongers die werken met loondispensatie altijd worden
aangevuld tot het loon dat ze zouden hebben ontvangen zonder loondis­
pensatie. De motie Nijkerken-de Haan c.s. (Kamerstukken II 2019/20, 35 213,
nr. 20) roept de regering op, op korte termijn te komen tot heldere en goede
voorlichting over deze harmonisatie en de gevolgen daarvan richting de
mensen die gebruikmaken van de Wajong, en hierbij cliëntenorganisaties
en UWV te betrekken.
Naar aanleiding van het debat in de Eerste Kamer heeft de Staatssecretaris
van SZW met haar brief van 25 mei 2020 (Kamerstukken I 2019/20, 35 213,
nr. Q) toegezegd conform de aangenomen motie Stienen c.s. (Kamer­
stukken I 2019/20, 35 213, nr. L) in de zomer van 2020 met een brief de Eerste
Kamer te informeren over de stappen die moeten worden gezet om de
crisisbestendigheid van het garantiebedrag te borgen. De in de
aangenomen motie Schalk (Kamerstukken I 2019/20, 35 213, nr. M)
geschetste optie om de termijn voor de duur van de crisis met twee jaar te
verlengen wordt daarbij betrokken. Bij de verzamelwet SZW 2021 wordt
een bevoegdheid gecreëerd om de termijn tijdelijk te kunnen verlengen,
indien monitoring en evaluatie daartoe aanleiding geven. De aangenomen
motie Pareren (Kamerstukken I 2019/20, 35 213, nr. P) vraagt om
compensatie voor de groep die door de harmonisering van de Wajong erop
achteruit gaat. Aan deze motie wordt reeds voldaan met het garantiebedrag.
De motie Ester c.s. (Kamerstukken I 2019/20, 35 213, nr. K) roept de regering
op om de Wajong maatregelen nauwgezet te monitoren, breed te evalueren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

77

en met ingang van 1 juli 2021 jaarlijks over de bevindingen te rapporteren
en op basis daarvan mogelijke verbeteringen van het Wajong-beleid te
presenteren en over de invoering daarvan met de Kamer te overleggen .
In reactie op het verzoek van senator Oomen heeft de Staatssecretaris met
haar brief van 25 mei 2020 tevens toegezegd voor een specifieke groep
Wajongers die, op het moment van inwerkingtreding van de Wajong
maatregelen, sinds januari 2015 onafgebroken hebben gewerkt, de
berekening van het garantiebedrag te wijzigen. Het garantiebedrag wordt
voor hen vastgesteld op basis van de inkomensregels uit de voortgezette
werkregeling. Hiertoe wordt een wetswijziging voorbereid.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 51 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

3.329.000

3.433.722

3.484.285

3.484.868

3.501.353

3.521.093

3.568.671

Uitgaven

3.329.000

3.433.722

3.484.285

3.484.868

3.501.353

3.521.093

3.568.671

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

3.237.900

3.343.589

3.387.878

3.396.629

3.415.478

3.437.866

3.490.324

Wajong

3.237.900

3.343.589

3.387.878

3.396.629

3.415.478

3.437.866

3.490.324

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

91.100

90.133

96.407

88.239

85.875

83.227

78.347

Re-integratie Wajong

91.100

90.133

96.407

88.239

85.875

83.227

78.347

Ontvangsten

24.026

22.340

0

0

0

0

0

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en zijn
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten Wajong.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's:
De bijdragen aan ZBO’s en RWT’s zijn 100% juridisch verplicht. Het betreft
een re-integratiebudget voor Wajongers.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong)
De Wajong biedt inkomensondersteuning aan mensen die voor het bereiken
van de 18-jarige leeftijd arbeidsgehandicapt zijn geworden en geen arbeids­
verleden hebben en aan hen die tijdens hun studie voor het bereiken van
de 30-jarige leeftijd arbeidsgehandicapt zijn geworden. De Wajong wordt
uitgevoerd door UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
Mensen die voor het bereiken van de 18-jarige leeftijd of tijdens hun studie
arbeidsgehandicapt zijn geworden en geen arbeidsverleden hebben. Voor
de Wajong2015 geldt hierbij als voorwaarde dat zij duurzaam geen mogelijk­
heden tot arbeidsparticipatie hebben.
Hoe hoog is de Wajong-uitkering?
Met ingang van januari 2021 zijn de inkomensregelingen in de oude Wajong,
Wajong2010 en Wajong2015 geharmoniseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

78

Voor Wajongers in de oude Wajong, Wajong2010 en Wajong2015 die
duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben is de
uitkering 75% van het wettelijk minimumloon. Per 1 juli 2020 is dit € 1.260,00
bruto per maand (exclusief vakantiegeld) voor mensen van 21 jaar en ouder.
Voor jongeren is de uitkering 75% van het wettelijk minimumjeugdloon. Op
het moment dat deze Wajongers toch gaan werken en een inkomen
ontvangen, wordt 75% van dit inkomen verrekend met de uitkering.
Voor Wajongers in de oude Wajong en Wajong2010 die mogelijkheden tot
arbeidsparticipatie (arbeidsvermogen) hebben is de uitkering 70% van het
wettelijk minimumloon. Per 1 juli 2020 is dit € 1.176,00 bruto per maand
(exclusief vakantiegeld) voor mensen van 21 jaar en ouder. Op het moment
dat Wajongers met arbeidsvermogen gaan werken en een inkomen
ontvangen, wordt maximaal 70% van dit inkomen verrekend met de
uitkering. Voor Wajongers die werken met loondispensatie wordt
afhankelijk van de loonwaarde een kleiner deel van het inkomen verrekend.
Daarnaast worden Wajongers die werken met loondispensatie, tenminste
aangevuld tot het inkomen dat zij zouden hebben verdiend wanneer zij
zonder loondispensatie aan het werk zouden zijn.
Naast de uitkering ontvangen alle Wajong-gerechtigden in 2020 een
tegemoetkoming van netto € 182,69 mits zij op 1 juli van het kalenderjaar
recht hebben op een Wajong-uitkering. Deze tegemoetkoming arbeidson­
geschikten is bedoeld om een arbeidsongeschikte tegemoet te komen in
de kosten die hij/zij moet maken door zijn/haar handicap. Het recht op
uitkering wordt beëindigd bij het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten stijgen in 2021 ten opzichte van 2020. De belangrijkste
factoren zijn:
• Een hogere gemiddelde uitkering voor werkende Wajongers door de
harmonisatie van de inkomensregelingen;
• Een verhoogde instroom in de Wajong2015 als gevolg van het schrappen
van het volgen van een studie als uitsluitingsgrond in september 2020;
• Een hogere gemiddelde uitkering omdat nieuwe instroom duurzaam
geen arbeidsmogelijkheden heeft en daarom een volledige uitkering zal
ontvangen;
• Een verhoogde gemiddelde uitkering doordat van de personen die
uitstromen een deel een gedeeltelijke uitkering zal hebben, omdat zij wel
over arbeidvermogen beschikken.
Beleidsrelevante kerncijfers
Bij het opstellen van de kerncijfers waren nog geen cijfers beschikbaar over
het effect van de coronacrisis. Naar aanleiding van de motie Stienen c.s. zal
de Staatssecretaris in de zomer van 2020 met een brief de Eerste en Tweede
Kamer informeren, indien monitoring en evaluatie daartoe aanleiding
geven, over de wijze waarop wordt ingezet op het versterken van de crisis­
bestendigheid van het garantiebedrag. Daarbij zal ook worden ingegaan op
het effect van de coronacrisis op de arbeidsparticipatie van Wajongers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

79

Tabel 52 Kerncijfers Wajong
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

244

244

243

168

164

160

waarvan met arbeidsvermogen

41

41

41

waarvan Wajong2010 (2010 tot 2015)

64

63

62

waarvan werkregeling (%)

68

74

73

waarvan studieregeling (%)

4,4

0

0,0

Volume Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen, ultimo)
waarvan oude Wajong (tot 2010)

waarvan duurzaam geen arbeidsmogelijkheden (%)

27

26

27

12,4

18

22,0

Instroom Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen)

5,8

8

8,0

Uitstroom Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen)

6,8

8

7,0

Aandeel Wajongers met arbeidsvermogen dat werkt (%)

51

51

51

waarvan Wajong2015

1 UWV, jaarverslag.

Handhaving
Sinds 2019 worden door middel van een extern onderzoek de misbruikri­
sico’s van regelingen die UWV uitvoert in kaart gebracht. Dit heeft inmiddels
plaatsgevonden voor de WW. In oktober wordt naar verwachting het
onderzoek naar de ZW en de WIA afgerond. De Wajong zal de volgende wet
zijn waar onderzoek naar wordt uitgevoerd . De kengetallen op het gebied
van handhaving tonen in 2019 een stabiel beeld in vergelijking met het
voorgaande jaar.
Tabel 53 Kerncijfers Wajong (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

68

61

72

Kennis van de verplichtingen (%)

82

79

85

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

3,7

3,6

3,6

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

2,4

2,2

2,3

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

7,5

5,6

5,6

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

1,0

0,8

0,7

Aantal boetes (x 1.000)

1,1

1,1

1,0

Totaal boetebedrag (x € 1 mln)

0,8

0,8

0,7

Ontstaansjaar vordering

Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

40

30

13

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 UWV, jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's
Re-integratie Wajong
Voor jonggehandicapten is een re-integratiebudget beschikbaar om hen zo
nodig te begeleiden op weg naar werk en te ondersteunen zodra zij werk
hebben. Dit budget is bestemd voor de inzet van trajecten gericht op het
vinden van werk, voorzieningen na werkaanvaarding (waaronder
jobcoaching) en voor de financiering van de subsidieregeling voor scholing
aan jongeren met arbeidsbeperkingen en ernstige scholingsbelemme­
ringen. Jonggehandicapten met arbeidsvermogen zijn verplicht om mee te
werken aan re-integratie. UWV beschikt vanaf 2015 over een geïntegreerd
taakstellend re-integratiebudget voor de inzet van trajecten en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

80

voorzieningen voor de ondersteuning van gedeeltelijk arbeidsgeschikten
(Wajong, WIA, WAO, WAZ, ZW en WW). Het premiegefinancierde deel van
het re-integratiebudget heeft betrekking op de WIA, WAO, WAZ, ZW en WW
en wordt verantwoord in artikel 3. In tabel 49 is het totale budget dat voor
UWV beschikbaar is voor de inkoop van re-integratietrajecten en werkvoor­
zieningen te zien, voor zowel WIA/WAO/WAZ/ZW/WW als Wajong.
Budgettaire ontwikkelingen
Voor het jaar 2021 is voor het begrotingsgefinancierde gedeelte van het reintegratiebudget € 96 miljoen beschikbaar. Meerjarig neemt het begrotings­
gefinancierde gedeelte van het re-integratiebudget geleidelijk af. Dit hangt
samen met de Participatiewet, waarin geregeld is dat de instroom in de
Wajong2015 wordt beperkt tot mensen die duurzaam geen arbeidsmoge­
lijkheden hebben. De afname in het re-integratiebudget Wajong voor deze
groep, is gelijk aan de toename in het re-integratiebudget Participatiewet.
Extracomptabele fiscale regelingen
Naast de in dit begrotingsartikel genoemde instrumenten, is er een fiscale
regeling die betrekking heeft op dit beleidsterrein. De Minister van Financiën
is hoofdverantwoordelijk voor de wetgeving en uitvoering van deze
regeling en voor de budgettaire middelen. In onderstaande tabel is ter
informatie het budgettaire belang van deze regeling vermeld. De cijfers zijn
ontleend aan de corresponderende bijlage ‘Fiscale regelingen’ in de Miljoe­
nennota. Voor een beschrijving van de regeling, de doelstelling, de ramings­
grond, een verwijzing naar de laatst uitgevoerde evaluatie en het beoogde
jaar van afronding van de volgende evaluatie, wordt verwezen naar de
bijlage bij de Miljoenennota ‘Toelichting op de fiscale regelingen’.
Tabel 54 Fiscale regelingen 2019-2021, budgettair belang op
transactiebasis in lopende prijzen (x € miljoen)
Jonggehandicaptenkorting

2019

2020

2021

180

182

183

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

81

Artikel 5 Werkloosheid
A. Algemene doelstelling
De overheid beschermt werknemers tegen de financiële gevolgen van
werkloosheid en stimuleert hen het werk te hervatten.
De overheid biedt werknemers die hun baan verliezen en geheel of gedeel­
telijk werkloos worden, bescherming tegen het verlies aan loon als gevolg
van werkloosheid. Zij kunnen een beroep doen op een uitkering die voorziet
in een tijdelijk inkomen om de periode van werkloosheid te overbruggen.
Hiervoor zijn werknemers verplicht verzekerd op grond van de Werkloos­
heidswet (WW). Door middel van instrumenten als bijvoorbeeld de sollici­
tatieplicht, het besluit passende arbeid en inkomstenverrekening stimuleert
de overheid een terugkeer naar werk.
Werklozen die bij instroom in de WW ouder zijn dan 60 jaar en 4 maanden,
komen na afloop van hun WW-recht in aanmerking voor een uitkering op
minimumniveau op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere
werklozen (IOW).
Als het totale inkomen van de uitkeringsgerechtigde WW of IOW en diens
eventuele partner onder het sociaal minimum ligt, kan de uitkeringsgerech­
tigde een toeslag ontvangen tot het sociaal minimum op grond van de
Toeslagenwet (TW), zie beleidsartikel 2.
Werknemers in Caribisch Nederland ontvangen bij beëindiging van de
dienstbetrekking anders dan door de schuld van de werknemer op grond
van de Cessantiawet een eenmalige uitkering, te betalen door de werkgever.
Als de werkgever wegens faillissement of surseance van betaling niet in
staat is om de uitkering (tijdig) te betalen, neemt de overheid deze
verplichting over.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinan­
cierde uitkeringsregelingen. Daarnaast stimuleert de Minister met
financiële instrumenten initiatieven die bijdragen aan de werking van de
arbeidsmarkt. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen regisseert
de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden
regelingen;
– het borgen van het activerend karakter van de regelingen en van hun
bijdrage aan de werking van de arbeidsmarkt;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door UWV;
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

82

C. Beleidswijzigingen
Uitstel Business Case Verwijtbare Werkloosheid
Om de coronacrisis het hoofd te kunnen bieden heeft de divisie Uitkeren
van UWV capaciteit vrij moeten maken door onder andere het vakteam
verwijtbare werkloosheid tijdelijk op te heffen (Stand van de uitvoering juni
2020). Hierdoor loopt de implementatie van de risicomodellen tenminste
één jaar vertraging op ten opzichte van de oorspronkelijk voorziene start in
2020 en wordt verwijtbare werkloosheid gecontroleerd op de ‘oude wijze.’
Deze vertraging leidt tot een temporisering van de dit voorjaar ingeboekte
netto besparing van structureel € 21 miljoen.
Tijdelijke regeling tegemoetkoming Westhaven
De Minister van SZW stelt een tijdelijke tegemoetkoming beschikbaar voor
werknemers in de Westhaven (Stcrt. 2020, 27737). Deze tegemoetkoming is
voor werknemers die als gevolg van de sluiting van de Hemwegcentrale
hun baan kwijtraken en daardoor inkomensverlies lijden. De regeling is op
20 mei 2020 in werking getreden.
Verlenging regeling Tijdelijk scholingsbudget UWV 2019
De regeling ‘Tijdelijk scholingsbudget UWV 2019’ wordt vanaf 2021 met één
jaar verlengd. Voor 2021 zal € 8 miljoen beschikbaar zijn voor het financieren
van scholing voor WW-gerechtigden richting een krapteberoep. Met deze
verlenging blijft UWV over budget beschikken voor scholing van WWgerechtigden tot en met de invoering van de STAP-regeling vanaf 1 januari
2022. Daarnaast heeft het kabinet € 18 miljoen extra beschikbaar gesteld
voor het scholingsbudget in 2021 als onderdeel van het Steun en herstel­
pakket om de economische gevolgen van de coronacrisis op te vangen.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 55 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

126.669

132.779

140.839

132.766

168.336

199.796

212.586

Uitgaven

124.430

133.322

142.369

133.271

168.841

200.396

212.586

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

102.672

116.606

114.839

132.766

168.336

199.796

212.586

IOW

102.626

116.386

114.418

132.343

168.077

199.691

212.481

Cessantiawet (Caribisch Nederland)

46

106

107

107

107

105

105

Tijdelijke regeling tegemoetkoming
Westhaven

0

114

314

316

152

0

0

Subsidies (regelingen)

11.506

6.046

1.530

505

505

600

0

Experimenten 50+

0

703

0

0

0

0

0

Scholing en plaatsing oudere werklozen

6

0

0

0

0

0

0

10.707

4.800

0

0

0

0

0

Overige subsidies algemeen

793

543

1.530

505

505

600

0

Opdrachten

272

130

0

0

0

0

0

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

9.980

10.540

26.000

0

0

0

0

Scholing WW

9.980

10.540

26.000

0

0

0

0

Ontvangsten

10.789

1.285

0

0

0

0

0

Ontwikkeladvies 45+

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

83

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten voor
de IOW, de Cessantiawet (Caribisch Nederland) en de Tijdelijke regeling
tegemoetkoming Westhaven.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 100% juridisch verplicht. Het betreft budget voor
een centraal aanspreekpunt voor werkgevers en de Ambachtsacademie.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's:
De bijdragen aan ZBO’s en RWT’s zijn 100% juridisch verplicht. Het betreft
een tijdelijk budget voor het inkopen van scholingstrajecten voor werklozen
met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Het betreft budget van UWV dat bij
de goedkeuring van het jaarplan UWV wordt vastgesteld.
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 56 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 5 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

3.916.464

4.529.269

6.540.477

6.975.804

6.500.068

6.045.916

5.784.000

Inkomensoverdrachten

3.916.464

4.529.269

6.449.130

6.777.079

6.209.473

5.668.406

5.312.052

WW

3.916.464

4.529.269

6.449.130

6.777.079

6.209.473

5.668.406

5.312.052

0

0

91.347

198.725

290.595

377.510

471.948

Ontvangsten

260.000

259.999

309.423

321.435

328.743

334.974

341.993

Ufo

260.000

259.999

305.149

312.328

314.103

314.103

314.103

0

0

4.274

9.107

14.640

20.871

27.890

Nominaal

Nominaal

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW)
De IOW geeft werklozen die bij aanvang van de WW-uitkering 60 jaar en vier
maanden of ouder zijn, na afloop van hun WW-uitkering recht op een
vervolguitkering. Ook gedeeltelijk arbeidsgeschikten die bij aanvang van
de loongerelateerde WGA-uitkering 60 jaar en vier maanden of ouder zijn,
kunnen na afloop van hun loongerelateerde uitkering recht hebben op IOW.
De IOW is een tijdelijke regeling. Oudere WW’ers en WGA’ers kunnen in
aanmerking komen voor een IOW-uitkering als zij vóór 1 januari 2024
werkloos of gedeeltelijk arbeidsongeschikt worden. De IOW wordt
uitgevoerd door UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
– Werklozen die bij aanvang van de WW-uitkering 60 jaar en vier maanden
of ouder zijn en die recht hebben op meer dan drie maanden WWuitkering, komen bij beëindiging van hun WW-uitkering wegens het
bereiken van de maximale duur in aanmerking voor een IOW-uitkering.
– Gedeeltelijk arbeidsgeschikte ouderen hebben na hun loongerelateerde
WGA-uitkering recht op IOW als de loongerelateerde WGA is toegekend
op of na het bereiken van de leeftijd van 60 jaar en vier maanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

84

Hoe hoog is de IOW-uitkering?
Deze uitkering is maximaal 70% van het netto minimumloon. Dit is op 1 juli
2020 € 1.230,40 bruto per maand (exclusief vakantietoeslag). De uitkering
kan lager zijn dan 70% van het netto minimumloon als:
– De WW- of loongerelateerde WGA-uitkering lager was dan 70% van
het minimumloon;
– De betrokkene tijdens de IOW-uitkering andere inkomsten heeft, bijvoor­
beeld loon of een andere uitkering.
Budgettaire ontwikkelingen
De IOW-uitkeringslasten blijven in 2021 nagenoeg constant. In de jaren
daarna wordt als gevolg van de coronacrisis en de stijging van de AOWleeftijd een forse toename van de uitkeringslasten verwacht.
Door de crisis stromen naar verwachting een stuk meer oudere werklozen
de WW in. Een groot deel van deze mensen stroomt na het einde van hun
WW-uitkering de IOW in. Dit zorgt voor een vertraagde doorwerking van
de hogere werkloosheidscijfers op de IOW-uitgaven. Het effect treedt pas
op vanaf 2022 en leidt tot een stijging van de IOW-uitkeringslasten met
enkele tientallen miljoenen.
Ook de stijging van de AOW-leeftijd werkt door in de uitgaven. Als de AOWleeftijd hoger ligt, is de IOW-duur langer. Daarnaast is de instroom in de IOW
hoger bij een hogere AOW-leeftijd, omdat meer mensen na hun WW- of
loongerelateerde WGA-uitkering de periode tot AOW moeten overbruggen
met een IOW-uitkering. Een andere factor die bijdraagt aan het oplopende
uitgavenpatroon, is de verkorting van de maximale WW-duur van 38 naar
24 maanden. Dit leidt ertoe dat mensen eerder doorstromen van de WW
naar de IOW, met als gevolg een hogere IOW-instroom en een langer verblijf
in de IOW.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 57 Kerncijfers IOW
Volume IOW (x 1.000 uitkeringsjaren)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

7,6

8,3

8,8

1 UWV, jaarverslag.

Cessantiawet (Caribisch Nederland)
Werknemers in Caribisch Nederland die werkzaam zijn in de private sector
ontvangen bij beëindiging van de dienstbetrekking anders dan door de
schuld van de werknemer op grond van de Cessantiawet een eenmalige
uitkering, te betalen door de werkgever. Als de werkgever wegens faillis­
sement of surseance van betaling niet in staat is om de uitkering (tijdig) te
betalen, neemt SZW deze verplichting over.
Budgettaire ontwikkelingen
Er wordt een in de tijd constant uitgavenpatroon verondersteld. In de
praktijk kunnen uitgaven echter van jaar tot jaar sterk fluctueren, afhankelijk
van het aantal bedrijven dat failliet is gegaan en het aantal betrokken
werknemers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

85

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 58 Kerncijfers Cessantiawet (Caribisch Nederland)
Volume Cessantiawet (x 1.000 uitkeringen)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

<0,1

<0,1

<0,1

1 RCN-unit SZW.

Tijdelijke regeling tegemoetkoming Westhaven
De Minister van SZW stelt een tijdelijke tegemoetkoming beschikbaar voor
werknemers in de Westhaven. Deze tegemoetkoming is voor werknemers
die als gevolg van de sluiting van de Hemwegcentrale hun baan kwijtraken
en daardoor inkomensverlies lijden. De subsidieregeling is op 20 mei 2020
in werking getreden.
Onder normale omstandigheden wordt er vanuit de overheid geen directe
aanvullende tegemoetkoming geboden aan werknemers voor arbeids­
markteffecten die het gevolg kunnen zijn van overheidsbeleid. In dit unieke
geval wordt een aanvullende tegemoetkoming voor werknemers wel
wenselijk geacht. Het personeel bij de Hemwegcentrale en de daaraan nauw
verbonden bedrijven hebben niet/nauwelijks tijd gehad om te anticiperen
op sluiting van de centrale. Met het oog op het voorkomen van (langdurige)
werkloosheid, heeft het kabinet daarom besloten tot de inrichting van het
zogenaamde Westhavenarrangement. Als onderdeel hiervan is op
1 november 2019 het Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven (MCKW)
operationeel geworden. Aanvullend op de dienstverlening door het MCKW,
wordt een tijdelijke individuele tegemoetkoming mogelijk gemaakt als
onderdeel van het Westhavenarrangement. Mogelijke werkgelegenheids­
effecten bij de elektriciteitscentrale en daaraan nauw verwante bedrijven
hangen direct samen met het door de overheid ingestelde verbod op kolen
voor de Hemwegcentrale per 1 januari 2020.
Wie komt er voor in aanmerking?
De werknemer die aan alle volgende eisen voldoet komt in aanmerking:
1. De werknemer had een vaste dienstbetrekking;
2. De werknemer was werkzaam bij de Hemwegcentrale of een daarmee
nauw verbonden bedrijf in de kolenoverslag of afvoer van bijproducten
in het Westhavengebied;
3. De werknemer heeft de pensioengerechtigde leeftijd nog niet bereikt;
4. De werknemer heeft zich voor dienstverlening gemeld bij het MCKW
voor 1 september 2020;
5. De werknemer is ontslagen of herplaatst tussen 1 oktober 2019 en 1 juli
2021; het ontslag of herplaatsing was het gevolg van de sluiting van de
Hemwegcentrale; en
6. De werknemer lijdt door het ontslag of herplaatsing inkomensverlies.
Hoe hoog is de uitkering?
De hoogte van de totale tegemoetkoming bedraagt maximaal 35% van
het referentie jaarinkomen.
Budgettaire ontwikkelingen
Voor deze regeling is cumulatief zo'n € 0,9 miljoen beschikbaar gesteld tot
1 januari 2024. Voor 2020 gaat het om een bedrag van € 100.000. Voor 2021
en 2022 gaat het om een bedrag van zo'n € 300.000 en voor 2023 om nog
eens € 150.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

86

Werkloosheidswet (WW)
De WW verzekert werknemers tegen de financiële gevolgen van
werkloosheid. Het verlies aan inkomen kan voor een bepaalde periode
gedeeltelijk opgevangen worden met een uitkering. Het recht op een WWuitkering duurt minimaal 3 maanden. De maximale duur is afhankelijk van
het aantal jaren dat iemand heeft gewerkt voordat hij werkloos werd. De
maximale duur is vanaf 2016 stapsgewijs – met één maand per kwartaal –
teruggebracht van 38 maanden naar 24 maanden per 1 april 2019. Per jaar
arbeidsverleden bouwt een werknemer de eerste tien jaar één maand recht
op een WW-uitkering op. Vanaf tien jaar arbeidsverleden bouwt een
werknemer met elk extra gewerkt jaar een halve maand recht op WWuitkering op. Voor gewerkte jaren vóór 2016 geldt een overgangsrecht. De
WW wordt uitgevoerd door UWV. Hoofdstuk 5.1, Sociale fondsen SZW, gaat
nader in op de financiering van de uitgaven aan de WW.
Wie komt ervoor in aanmerking?
Om voor een WW-uitkering in aanmerking te komen moet een werknemer
in ieder geval:
– De AOW-gerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt;
– Verzekerd zijn voor de WW;
– Minimaal vijf arbeidsuren per week kwijtraken (of voor wie minder dan
tien uur per week werkte, minimaal de helft van de arbeidsuren);
– Geen recht meer hebben op loon over die verloren arbeidsuren;
– Beschikbaar zijn om te gaan werken;
– Voldoen aan de wekeneis: in de 36 weken voor de eerste werkloos­
heidsdag in minimaal 26 weken in loondienst hebben gewerkt;
– Geen ZW-uitkering, WAO-uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid
of IVA-uitkering ontvangen;
– Geen WGA-uitkering ontvangen (tenzij men naast de WGA-uitkering
werkte, en die baan is kwijtgeraakt);
– Zich tijdig registreren als werkzoekende bij het UWV WERKbedrijf;
– Niet verwijtbaar werkloos zijn. Verwijtbaar werkloos is iemand die zelf
ontslag heeft genomen of om een dringende reden is ontslagen. In dat
geval krijgt de werknemer geen uitkering of een korting op de uitkering.
Hoe hoog is de WW-uitkering?
De eerste twee maanden bedraagt de uitkering 75%, daarna 70% van het
WW-maandloon (dat maandloon wordt gebaseerd op het loon van de
periode van 12 maanden voordat iemand werkloos werd). Inkomsten uit
arbeid worden gedeeltelijk verrekend, zodat het totale inkomen toeneemt
naarmate de WW-gerechtigde meer werkt. De hoogte van het maandloon
is gemaximeerd, waardoor de 75%-uitkering per 1 juli 2020 maximaal
€ 3.634,10 bruto per maand bedraagt en de 70%-uitkering maximaal
€ 3.391,83 (beide bedragen inclusief vakantietoeslag).
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van de coronacrisis zal de werkloosheid dit jaar en volgend jaar
sterk toenemen. De WW-uitgaven ademen met de werkloosheid mee. De
recessie zal ook in de jaren na 2021 zichtbaar zijn in de WW-uitgaven. Dit
komt doordat de economie tijd nodig heeft om te herstellen. Daarnaast kan
een WW-gerechtigde nog tot twee jaar na aanvang recht hebben op een
WW-uitkering. De piek van de uitgaven vindt plaats in 2022: € 6,8 miljard op
jaarbasis. Daarna lopen de WW-uitgaven weer geleidelijk terug.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

87

Beleidsrelevante kerncijfers
Het WW-volume gaat het komende jaar scherp stijgen tot 314.000 uitke­
ringsjaren in 2021 (tabel 59). Ook in 2020 stijgt het volume flink ten opzichte
van vorig jaar.
De sterkste toename van het aantal WW-uitkeringen vindt dit jaar plaats:
van 223.000 uitkeringen ultimo 2019 naar 340.000 eind 2020. Deze toename
komt voornamelijk door de hoge WW-instroom in 2020 (522.000). Omdat
een aanzienlijk deel van de instromers in het tweede deel van 2020
instroomt, tellen deze mensen maar deels mee in de uitkeringsjaren over
heel 2020.
In 2021 neemt het aantal uitkeringen verder toe naar 415.000. Deze toename
is wel beperkter. Dit komt met name door de fors hogere uitstroom. Dit zijn
bijvoorbeeld mensen die in 2020 zijn ingestroomd, en in 2021 uitstromen
omdat de maximale duur van hun WW-recht is verstreken of omdat ze nieuw
werk hebben gevonden.
Tabel 59 Kerncijfers WW
Realisatie 20191

Raming 2020

Volume WW (x 1.000 uitkeringsjaren)

201

226

314

Aantal lopende WW-uitkeringen (x 1.000, ultimo)

223

340

415

Aantal WW-instromers (x 1.000)

330

522

565

296

‒2

‒2

3

waarvan herleefde uitkeringen (x 1.000)

29

‒

2

‒2

Aantal beëindigde WW-uitkeringen (x 1.000)

369

406

490

waarvan nieuwe uitkeringen (x 1.000)

Raming 2021

1 UWV, jaarverslag.
2 Dit getal wordt niet geraamd.
3 Wie na afloop van een WW-uitkering binnen 26 weken weer werkloos wordt, kan de oude WW-uitkering weer terugkrijgen. Dit wordt «herleving» genoemd.

Werkhervatting
In tabel 60 is te zien dat de kans op werkhervatting vanuit de WW in 2019
stabiel is gebleven vergeleken met 2018. In 2019 was ongeveer 10% van
de WW-instroom een herleefde uitkering (tabel 59).
Tabel 60 Werkhervatting uit de WW
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Aandeel werkhervatting binnen 12 maanden na instroom

27

31

30

waarvan leeftijd bij instroom jonger dan 55 jaar

28

32

32

waarvan leeftijd bij instroom 55 jaar en ouder

21

24

24

9

12

13

Aandeel werkhervatting binnen 3 maanden na instroom

Bron: UWV, jaarverslag.
Handhaving
Het verbeteren van de handhaving in de WW blijft ook de komende jaren
een belangrijk thema. Er is extra budget beschikbaar gesteld om de
handhaving verder te versterken. Dit budget zal onder meer worden
gebruikt voor het aanpassen van het adressenbeleid, de uitvoering van
het vertaalbeleid en de ontwikkeling van verschillende risicomodellen.
Sinds 2019 worden door middel van extern onderzoek de misbruikrisico's
van regelingen die UWV uitvoert in kaart gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

88

Terugkijkend zien we dat de kerncijfers op het gebied van preventie een
stabiel beeld vertonen in vergelijking met voorgaande jaren, met een hoge
kennis van de verplichtingen. De kerncijfers op het gebied van opsporing
zijn ook gestabiliseerd. Hiermee lijkt een einde gekomen te zijn aan de sterke
daling van het aantal geconstateerde overtredingen ten opzichte van
voorgaande jaren.
De incassoratio geeft weer in hoeverre fraudevorderingen ontstaan in een
bepaald jaar ultimo 2019 zijn geïncasseerd. Dit percentage ligt hoger
naarmate het ontstaansjaar van de vordering langer geleden is, omdat
fraudevorderingen gedurende 10 jaar kunnen worden ingevorderd.
Tabel 61 Kerncijfers WW (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

79

78

77

Kennis van de verplichtingen (%)

97

96

96

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

15

3,7

3,4

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

10

1,0

1,0

Totaal benadelingsbedrag (x 1 mln)

21

5,5

4,5

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

4,5

1,7

1,4

Aantal boetes (x 1.000)

7,8

0,8

0,8

Totaal boetebedrag ( x 1 mln)

4,2

1,2

1,1

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering2

Incassoratio boete + benadelingsbedrag ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

62

38

21

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 UWV, jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Subsidies
Het betreft middelen die in 2016 beschikbaar zijn gesteld voor het Actieplan
Perspectief voor vijftigplussers. In 2021 staan subsidies voor een centraal
aanspreekpunt voor werkgevers (€ 0,6 miljoen) en de Ambachtsacademie
(€ 0,9 miljoen). Het actieplan is grotendeels afgerond. In 2020 is het evalu­
atierapport van het Actieplan Perspectief voor vijftigplussers opgeleverd.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
De regeling ‘Tijdelijk scholingsbudget UWV 2019’ wordt vanaf 2021 met één
jaar verlengd. Bij het besluit tot verlenging is voor 2021 € 8 miljoen
beschikbaar gesteld voor het financieren van scholing voor WW-gerech­
tigden richting een krapteberoep. Met deze verlenging blijft UWV over
budget beschikken voor scholing van WW-gerechtigden tot en met de
invoering van de STAP-regeling vanaf 1 januari 2022. Daarnaast heeft het
kabinet € 18 miljoen beschikbaar gesteld voor het scholingsbudget in 2021
als onderdeel van het Steun en herstelpakket om de economische gevolgen
van de coronacrisis op te vangen.
Ontvangsten
Uitvoeringsfonds voor de overheid (Ufo)
De overheid is eigenrisicodrager voor de WW. UWV verstrekt WWuitkeringen aan voormalige overheidswerknemers en verhaalt deze
uitkeringen vervolgens op de betrokken overheidswerkgever. Dit wordt als
ontvangsten Uitvoeringsfonds voor de overheid (Ufo) op dit beleidsartikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

89

van de begroting opgenomen. De verwachting is dat, als gevolg van het
effect dat de coronacrisis heeft op de arbeidsmarkt, de Ufo-ontvangsten in
2021 stijgen naar zo'n € 300 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

90

Artikel 6 Ziekte en zwangerschap
A. Algemene doelstelling
De overheid beschermt werknemers tegen de financiële gevolgen van ziekte
en stimuleert hen het werk te hervatten. De overheid beschermt
werknemers tegen de financiële gevolgen van zwangerschap en bevalling
en komt tegemoet bij verlofopname wegens geboorte van een kind, adoptie
of opname van een pleegkind.
De overheid vindt dat mensen die ziek worden en waarbij de loonbetalings­
verplichting bij ziekte voor de werkgever niet van toepassing is, ook
verzekerd moeten zijn van een tijdelijk loonvervangend inkomen. Zij kunnen
het verlies aan inkomen daarom voor een periode van twee jaar, gelijk aan
de periode van de loonbetalingsverplichting, opvangen met een uitkering
op grond van de Ziektewet (ZW). Door middel van verzuimbegeleiding en
re-integratie stimuleert de overheid deze (gewezen) werknemers om zo snel
mogelijk weer aan het werk te gaan.
Ook tijdens de periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof voorziet
de overheid in een tijdelijk loonvervangend inkomen. Op grond van de Wet
arbeid en zorg (WAZO) komen zwangere werknemers en zelfstandigen in
aanmerking voor een uitkering. Ook andere verlofvormen geven recht op
een uitkering, namelijk: adoptie- en pleegzorgverlof en aanvullend geboor­
teverlof.
Mensen die lijden aan de ziekte maligne mesothelioom of asbestose door
blootstelling aan asbest, kunnen van de overheid een tegemoetkoming of
een voorschot op een schadevergoeding ontvangen op grond van de
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS).
Slachtoffers van het organo psycho syndroom (OPS), ook wel «schilders­
ziekte» genoemd, kunnen in aanmerking komen voor een eenmalige
financiële tegemoetkoming.
Werknemers in Caribisch Nederland die door ziekte of zwangerschap met
loonderving geconfronteerd worden, ontvangen een uitkering op grond van
de Ziekteverzekering (ZV).
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinan­
cierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsrege­
lingen regisseert de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden
regelingen;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door UWV en de SVB;
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

91

C. Beleidswijzigingen
Wet arbeid en zorg
Naar aanleiding van het IBO deeltijdwerk en tevens de Europese
richtlijn (EU) 2019/1158 worden in 2021 voorbereidingen getroffen voor de
uitvoering van de Wet betaald ouderschapsverlof die in augustus 2022
ingaat. Ook wordt de doelgroep van het geboorteverlof uitgebreid met
partners uit de categorie niet-verzekerde werknemers. In genoemde wet is
dit nader uitgewerkt. Naar verwachting wordt het wetgevingsproces in 2021
afgerond.
Onderzoeken no-riskpolis
Er lopen verschillende onderzoeken naar de no-riskpolis. Zo wordt
onderzocht hoe de bekendheid van de no-riskpolis vergroot kan worden.
Ook wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn om de no-riskpolis eventueel
uit te breiden naar een groep chronisch zieken die weliswaar een hoger
risico op verzuim heeft, maar niet onder de no-riskpolis valt. De Tweede
Kamer wordt voor de zomer 2021 geïnformeerd over de uitkomsten van
deze onderzoeken (Kamerstukken II 2019/20, 29 544, nr. 1015).
Herijking en vereenvoudiging no-riskpolis
De raming van de ZW-uitgaven en respectievelijke uitname bij gemeenten
voor de no-riskpolis wordt in 2021 herijkt op basis van realisaties 2019 en
2020 (Kamerstukken II 2016/17, 34 514, nr. 8). Daarnaast is in het kader van
het Breed Offensief een wetsvoorstel voorbereid om onder andere admini­
stratieve knelpunten rondom de no-riskpolis weg te nemen. Dit
wetsvoorstel is op 13 februari 2020 ingediend bij de Tweede Kamer (Kamer­
stukken II 2019/20, 34 352, nr. 192). Hiermee wordt geregeld dat gemeenten
de loonkostensubsidie aan de werkgever niet meer hoeven stop te zetten
bij ziekte en UWV de loonkostensubsidie bij ziekte niet langer hoeft uit te
keren aan werkgevers. De middelen voor de no-riskpolis die hierop
betrekking hebben, vloeien hiermee terug van de Ziektewet (UWV) naar
gemeenten.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 62 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

7.895

10.555

12.612

11.203

9.392

8.787

8.629

Uitgaven

7.652

10.798

12.612

11.203

9.392

8.787

8.629

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

7.395

10.555

12.612

11.203

9.392

8.787

8.629

TAS

4.296

4.952

4.706

4.706

4.706

4.706

4.706

Ziekteverzekering (Caribisch Nederland)

3.099

3.303

3.406

3.497

3.586

3.681

3.723

OPS-voorzieningsfonds

0

2.300

4.500

3.000

1.100

400

200

Subsidies (regelingen)

257

243

0

0

0

0

0

Kanker en werken

257

243

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

92

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten TAS,
OPS-voorzieningenfonds en uitkeringslasten ziekteverzekering Caribisch
Nederland.
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 63 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 6 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

3.060.903

3.170.200

3.378.667

3.600.311

3.948.852

4.062.085

4.171.969

Inkomensoverdrachten

3.060.903

3.170.200

3.332.003

3.497.050

3.767.521

3.802.627

3.825.283

ZW

1.725.947

1.814.906

1.848.386

1.844.111

1.849.702

1.848.946

1.847.133

WAZO

1.334.956

1.291.078

1.310.304

1.337.794

1.371.281

1.402.918

1.423.930

WAZO aanvullend geboorteverlof partners

0

64.216

173.313

179.145

186.538

190.763

194.220

Uitkeringslasten ouderschapsverlof

0

0

0

136.000

360.000

360.000

360.000

Nominaal

0

0

46.664

103.261

181.331

259.458

346.686

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS)
Mensen die lijden aan de ziekte maligne mesothelioom of asbestose als
gevolg van arbeidsgerelateerde blootstelling aan asbest kunnen een
tegemoetkoming ontvangen op grond van de TAS. Indien zij de ziekte
maligne mesothelioom of asbestose hebben gekregen door te werken met
asbest (in dienst van een werkgever) of maligne mesothelioom hebben
opgelopen via werkkleding van een huisgenoot, dan is de (voormalige)
werkgever hiervoor aansprakelijk en kunnen zij een schadevergoeding bij
de werkgever eisen. Dit kan echter lang duren. Tegelijkertijd is de levens­
verwachting van mensen met de ziekte maligne mesothelioom vaak erg
kort. De TAS heeft tot doel asbestslachtoffers bij leven maatschappelijke
erkenning te bieden in de vorm van een tegemoetkoming. Deze wordt
uitgekeerd in de vorm van een voorschot op de schadevergoeding van de
werkgever. Als de (voormalige) werkgever later alsnog een schadever­
goeding betaalt, wordt het voorschot hiermee verrekend. Indien de
werknemer geen schadevergoeding ontvangt, wordt het voorschot omgezet
in een tegemoetkoming. De TAS wordt uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Mensen die ziek zijn geworden door het werken met asbest, krijgen een
voorschot als:
– Bij hen maligne mesothelioom of asbestose is vastgesteld;
– Zij, of in het geval van maligne mesothelioom ook een huisgenoot, in
loondienst bij een werkgever in Nederland werkten;
– Zij, of in het geval van maligne mesothelioom ook een huisgenoot, op
het werk zijn blootgesteld aan asbest;
– Zij nog geen schadevergoeding hebben gekregen of een schadever­
goeding hebben ontvangen die lager is dan € 21.269 (prijspeil 2020, dit
bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

93

Hoe hoog is de TAS?
Zowel het voorschot als de tegemoetkoming is in 2020 € 21.269, waarop
reeds van de werkgever ontvangen bedragen in mindering worden
gebracht. Dit is een eenmalige uitkering. De hoogte van de TAS volgt de
ontwikkeling van het wettelijk minimumloon.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslaten van de TAS worden vanaf 2021 geraamd op circa
€ 4,7 miljoen per jaar. De uitgaven vallen vanaf 2021 € 0,25 miljoen lager uit
dan in 2020. Dit komt door een nabetaling in 2020 aan de SVB over 2019.
Beleidsrelevante kerncijfers
Vanaf 1 januari 2020 is het nabestaandenbegrip in de TAS uitgebreid, zodat
dit aansluit bij het Burgerlijk Wetboek. Door deze uitbreiding wordt het
aantal toekenningen in de komende jaren hoger ingeschat dan in 2019.
Verder blijft het aantal TAS-aanvragen de komende jaren naar verwachting
stabiel, ondanks dat het werken met asbest al in 1993 is verboden.
Tabel 64 Kerncijfers TAS
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

Aantal toekenningen voorschot TAS (x 1.000 uitkeringen)

0,3

0,4

0,4

waarvan toekenning i.v.m. maligne mesothelioom

0,3

0,3

0,3

waarvan toekenning i.v.m. asbestose

<0,1

<0,1

<0,1

Aantal terugontvangen voorschotten TAS (x 1.000 uitkeringen)

0,1

0,2

0,2

Aantal toekenningen maligne mesothelioom bij leven ten opzichte van totaal aantal
toekenningen (%)

86

‒2

‒2

1 SVB, jaarverslag.
2 Deze cijfers worden niet geraamd.

Ziekteverzekering (ZV) (Caribisch Nederland)
Werknemers in de private sector van Caribisch Nederland die door ziekte of
zwangerschap met loonderving geconfronteerd worden, ontvangen een
uitkering (ziekengeld) op grond van de Ziekteverzekering. De uitkering is
gerelateerd aan het loon van de werknemer.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van demografische ontwikkelingen stijgen de uitgaven voor de
Ziekteverzekering in 2021 en latere jaren in lichte mate.
Tabel 65 Kerncijfers Ziekteverzekering Caribisch Nederland
Volume Ziekteverzekering CN (x 1.000 uitbetaalde ziektedagen)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

66

67

69

1 RCN-unit SZW.

OPS-fonds
De OPS problematiek is het gevolg van blootstellingen aan vluchtige oplos­
middelen in het werk die hoger waren dan volgens de destijds geldende
wettelijke voorschriften waren toegestaan. De regeling is in maart 2020 in
werking getreden. Bij de opzet van de regeling is zoveel mogelijk
aangesloten bij regelingen voor asbestslachtoffers. De regeling wordt
uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
De tijdelijke en eenmalige regeling voor een financiële tegemoetkoming aan
OPS-slachtoffers is toegankelijk voor personen die aan drie voorwaarden
voldoen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

94

–

–

–

Het slachtoffer kan aantonen dat hij aan de criteria van de regeling
voldoet. Indien hij beschikt over een officiële diagnose Chronische
Toxische Encephalopathie (CTE) van een van de Solvent Teams aan de
universiteiten van Amsterdam en Twente is dat het geval. Slachtoffers
die bij inwerkingtreding van de regeling nog niet beschikken over zo’n
diagnose kunnen deze tot een half jaar na de inwerkingtreding van de
regeling alsnog aanvragen bij het Solvent Team van de universiteit van
Amsterdam. De diagnose levert een bevestiging van zowel de gezond­
heidsschade als van het feit dat deze arbeidsgerelateerd is;
Het slachtoffer heeft geen enkele vorm van een financiële tegemoet­
koming gehad voor de schade als gevolg van zijn OPS aandoening, of
een bedrag dat lager is dan het normbedrag voor de financiële
tegemoetkoming;
Er moet sprake zijn van een blootstelling die in Nederland in loondienst
heeft plaatsgevonden.

Hoe hoog is de tegemoetkoming?
Zowel het voorschot als de tegemoetkoming is gelijk aan de tegemoet­
koming bij de TAS (in 2020 bedraagt deze € 21.269). Dit is een eenmalige
uitkering.
Budgettaire ontwikkelingen
In de raming wordt ervan uitgegaan dat ongeveer 540 personen recht zullen
hebben op een tegemoetkoming. Op grond hiervan wordt aangenomen dat
er in totaliteit € 11,5 miljoen aan tegemoetkomingen uitgekeerd zal worden,
verspreid over de jaren 2020-2025.
Ziektewet (ZW)
De ZW geeft zieke werknemers het recht op een uitkering als zij geen
werkgever meer hebben die in geval van ziekte loon moet doorbetalen.
De ZW bevat minimumnormen voor re-integratie. De ZW geldt ook voor
een beperkte groep werknemers die wel in dienst zijn van een werkgever,
namelijk werknemers die tijdelijk ongeschikt zijn voor het verrichten van hun
werk wegens arbeidsongeschiktheid als gevolg van zwangerschap en
orgaandonatie en werknemers met een zogenaamde no-riskpolis. De
werkgever mag de ZW-uitkering dan verrekenen met het loon dat hij moet
doorbetalen. De ZW wordt uitgevoerd door UWV of door werkgevers zelf
wanneer zij ervoor gekozen hebben om eigenrisicodrager te zijn voor de
ZW-uitkeringslasten.
Wie komt er voor in aanmerking?
In aanmerking voor een ZW-uitkering komen:
– Uitzendkrachten (zonder vast contract met het uitzendbureau);
– Oproepkrachten (afhankelijk van het soort oproepcontract);
– Personen met een arbeidscontract dat afloopt tijdens de ziekte;
– Personen die een WW-uitkering ontvangen en langer dan dertien weken
ziek zijn;
– Vrouwen die ziek worden als gevolg van zwangerschap of bevalling.
Wanneer vrouwen in loondienst werken hebben zij tijdens hun zwanger­
schapsverlof recht op een uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg.
Als deze vrouwen door de zwangerschap vóór of na de bevalling ziek
worden, ontvangen zij een ZW-uitkering;
– Orgaandonoren die door hun donatie tijdelijk niet kunnen werken;
– Personen met een no-riskpolis die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn en
die binnen vijf jaar nadat ze in dienst zijn gekomen van een werkgever
ziek worden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

95

–

Ondernemers en directeuren-grootaandeelhouders kunnen alleen een
beroep doen op de ZW als zij hiervoor een vrijwillige verzekering
hebben.

Hoe hoog is de ZW-uitkering?
De ZW-uitkering bedraagt meestal 70% van het loon dat de betrokkene
gemiddeld per dag verdiende in het jaar voordat hij ziek werd. De hoogte
van het dagloon is per 1 juli 2020 gemaximeerd op € 222,78 bruto per dag.
Hierdoor bedraagt de uitkering maximaal € 3.391,83 bruto per maand
inclusief vakantiegeld. De uitkering duurt maximaal twee jaar. Er zijn enkele
uitzonderingen. Orgaandonoren en werkneemsters die arbeidsongeschikt
zijn als gevolg van de zwangerschap of bevalling hebben recht op een ZWuitkering van 100% van het dagloon, wat neerkomt op een uitkering van
maximaal € 4.845,47 bruto per maand inclusief vakantiegeld. Op verzoek
van de werkgever kan UWV de ZW-uitkering van personen die onder de noriskpolis vallen het eerste jaar op 100% van het dagloon vaststellen.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten ZW nemen in 2021 met circa € 33 miljoen toe ten
opzichte van 2020, omdat het aantal ZW-uitkeringen toeneemt. Dat komt
vooral doordat er door de coronacrisis meer werklozen zijn die een beroep
zullen doen op de ZW. Er wordt vanuit gegaan dat de stijging van het aantal
zieke werklozen doorzet tot en met 2023, omdat de economie tijd nodig heeft
om te herstellen. Deze toename wordt voor een deel afgezwakt, omdat
verwacht wordt dat het aantal flexkrachten dat een beroep doet op de ZW
in dezelfde periode juist afneemt. Ondanks de toename van het aantal ZWuitkeringen, blijven de ZW-uitgaven vanaf 2021 relatief stabiel. Door de
aanpak van administratieve knelpunten in het kader van het Breed Offensief
vloeit vanaf 2022 een deel van de middelen voor de no-riskpolis van de ZW
terug naar gemeenten. Een deel van het bedrag dat UWV bij ziekte uitkeert
aan de werkgever verloopt vanaf 2022 via gemeenten.
Beleidsrelevante kerncijfers
Naar verwachting neemt het aantal uitkeringsjaren met circa 1.800 toe in
2021. Deze stijging komt vooral doordat het aantal zieke werklozen toeneemt
en doordat meer personen vanuit de Banenafspraak of Beschut Werk met
een no-riskpolis een beroep zullen doen op de ZW.
Tabel 66 Kerncijfers ZW
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

Volume ZW (x 1.000 uitkeringen, gemiddelde)

98

101

103

Instroom ZW (x 1.000 uitkeringen)

298

‒2

‒2

Uitstroom ZW (x 1.000 uitkeringen)

335

‒2

‒2

1 UWV, jaarverslag.
2 In- en uitstroom worden niet geraamd.

Handhaving
De kengetallen op het gebied van handhaving vertonen een stabiel beeld
ten opzichte van voorgaande jaren. Sinds 2019 worden door middel van
een extern onderzoek de misbruikrisico’s van regelingen die UWV uitvoert
in kaart gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

96

Tabel 67 Kerncijfers ZW (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

80

77

77

Kennis van de verplichtingen (%)

95

93

93

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

3,6

3,5

3,9

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

2,8

2,6

2,6

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

3,4

2,9

3,5

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

1,4

1,4

2,1

Aantal boetes (x 1.000)

1,6

1,4

1,1

Totaal boetebedrag (x € 1 mln)

1,0

0,8

0,7

Ontstaansjaar vordering

Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

58

41

20

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 UWV, jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Wet arbeid en zorg (WAZO)
De WAZO bundelt een aantal wettelijke verlofvormen, zoals het zwanger­
schaps- en bevallingsverlof, kraamverlof, aanvullend geboorteverlof,
adoptie- en pleegzorgverlof, ouderschapsverlof en kort- en langdurend
zorgverlof. Soms bestaat er recht op (gedeeltelijke) loondoorbetaling of op
een uitkering (zwangerschaps- en bevallingsuitkering, adoptie- en pleeg­
zorguitkering). Deze uitkeringen op grond van de WAZO worden uitgevoerd
door UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
In aanmerking voor een zwangerschaps- en bevallingsuitkering komen:
– Vrouwelijke werknemers;
– Andere vrouwelijke verzekerden voor de ZW (onder andere thuiswerk­
sters en vrouwen die een ZW-, WW- of loongerelateerde WGA-uitkering
ontvangen);
– Vrouwelijke vrijwillig verzekerden voor de ZW;
– Vrouwen van wie de vermoedelijke bevallingsdatum binnen 10 weken
na het einde van de verplichte ZW-verzekering ligt, evenals vrouwen die
later uitgerekend zijn, maar die toch binnen 10 weken na het einde van
de verplichte verzekering bevallen.
In aanmerking voor adoptie- en pleegzorgverlof komt de werknemer die
een kind heeft geadopteerd dan wel als pleegkind in zijn gezin heeft
opgenomen. Er is een afzonderlijke uitkeringsregeling voor zwangere
zelfstandigen, de regeling Zelfstandig en Zwanger (ZEZ). Vrouwelijke
zelfstandigen, directeuren-grootaandeelhouders, meewerkende
echtgenoten en beroepsbeoefenaars op arbeidsovereenkomst (hulpen in
de huishouding voor minder dan vier dagen per week) hebben gedurende
ten minste 16 weken recht op een uitkering. Zie ook beleidsartikel 12.
Hoe hoog is de WAZO?
De zwangerschaps- en bevallingsuitkering en de adoptie- en pleegzorguit­
kering bedraagt 100% van het laatstverdiende loon, tot een maximum van
100% van het maximumdagloon. Dit is per 1 juli 2020 gelijk aan € 4.845,47
bruto per maand inclusief vakantiegeld. De hoogte van de uitkering voor
zelfstandigen is maximaal het wettelijk minimumloon (per 1 juli 2020
€ 1.680,00 bruto per maand exclusief vakantiegeld).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

97

Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van een verwachte lichte toename van het aantal geboorten
stijgen de uitgaven voor zwangerschaps- en bevallingsverlof in 2021 en
latere jaren.
Beleidsrelevante kerncijfers
De verwachte lichte stijging van het aantal toekenningen in de WAZO is
zichtbaar in onderstaande tabel. Er is geraamd dat in 2021 het aantal
toegekende uitkeringen met naar schatting 3.000 zal toenemen.
Tabel 68 Kerncijfers WAZO
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

Totaal aantal toekenningen zwangerschaps- en bevallingsverlofuitkering (x 1.000
uitkeringen)

142

143

146

Aantal toekenningen werknemers (x 1.000 uitkeringen)

130

131

134

Aantal toekenningen zelfstandigen (x 1.000 uitkeringen)

11,5

12,2

12,4

1 SZW, berekening.

WAZO aanvullend geboorteverlof partners
Het aanvullend geboorteverlof is per 1 juli 2020 ingevoerd. Het verlof duurt
maximaal 5 weken. Het verlof dient binnen 6 maanden na de geboorte te
worden opgenomen. Ook deze regeling wordt door UWV uitgevoerd.
Wie komt er voor in aanmerking?
In aanmerking voor een aanvullend geboorteverlof uitkering komt de
werknemer die echtgenoot of geregistreerde partner van de moeder van
het kind is, de persoon met wie de moeder ongehuwd samenwoont of
degene die het kind erkent.
Hoe hoog is de uitkering?
De hoogte van de uitkering voor aanvullend geboorteverlof bedraagt 70%
van het laatstverdiende loon, tot een maximum van 70% van het maximum­
dagloon.
Budgettaire ontwikkelingen
In 2021 zijn de uitkeringslasten voor het aanvullend geboorteverlof hoger
dan in 2020. Dat verschil wordt verklaard doordat het aanvullend geboorte­
verlof in 2020 per 1 juli is ingegaan en uitkeringslasten achteraf worden
betaald. De uitgaven stijgen na 2021 bovendien licht als gevolg van een
verwachte lichte toename van het aantal geboorten.
Beleidsrelevante kerncijfers
Naar verwachting gaan ongeveer 96.000 partners per jaar verlof opnemen
in 2021.
Tabel 69 Kerncijfers Aanvullend geboorteverlof
Raming 2020

Raming 2021

Totaal aantal toekenningen aanvullend geboorteverlof (x 1.000 uitkeringen)

36

96

Duur van de uitkering (in weken)

3,5

3,5

WAZO betaald ouderschapsverlof
Vanaf 2 augustus 2022 wordt een uitkering verstrekt aan werknemers bij
opname van ouderschapsverlof. De uitkeringsduur is maximaal 9 weken.
De uitkering wordt alleen verstrekt indien het verlof in het eerste levensjaar
van het kind wordt opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

98

Wie komt er voor in aanmerking?
Rechthebbend is de werknemer die als ouder in familierechtelijke betrekking
staat tot het kind dan wel die op hetzelfde adres woont als het kind en
duurzaam de verzorging en opvoeding van het kind als eigen kind op zich
heeft genomen.
Hoe hoog is de uitkering?
De uitkering bedraagt 50% van het dagloon, met als maximum 50% van
het maximum dagloon.
Budgettaire ontwikkelingen
De regeling start op 2 augustus 2022. Doordat de regeling pas gaandeweg
2022 ingaat en doordat het verlof achteraf wordt uitbetaald zijn de uitgaven
in 2022 incidenteel lager dan in de daarop volgende jaren.
Beleidsrelevante kerncijfers
Naar verwachting gaan ongeveer 194.000 ouders per jaar voor gemiddeld
ruim 30 dagen betaald ouderschapsverlof opnemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

99

Artikel 7 Kinderopvang
A. Algemene doelstelling
De overheid biedt financiële ondersteuning aan werkende ouders voor
kinderopvang en bevordert de kwaliteit van kinderopvang.
De overheid hecht aan goede, veilige en financieel toegankelijke kinder­
opvang, zodat ouders arbeid en zorg kunnen combineren. Voor de
bevordering van de arbeidsparticipatie is het belangrijk dat ouders van
jonge kinderen actief blijven op de arbeidsmarkt. Bovendien zorgt goede
kinderopvang er ook voor dat kinderen worden gestimuleerd in hun ontwik­
keling. De kinderopvangtoeslag houdt formele kinderopvang betaalbaar
voor ouders. Om de kwaliteit van kinderopvang te bevorderen heeft de
overheid in de Wet kinderopvang (Wko) vastgesteld aan welke eisen de
kinderopvangvoorzieningen moeten voldoen. De GGD houdt hier, in
opdracht van gemeenten, toezicht op. Daarnaast steunt de Minister via
subsidies projecten die de (informatie)positie van ouders versterken. Dit om
te zorgen dat ouders hun kind naar een kinderopvangvoorziening kunnen
brengen die veilig en van goede kwaliteit is. De kinderopvangondernemers
zijn verantwoordelijk voor het goed functioneren van de kinderopvang.
Gastouderbureaus en gastouders zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit
van gastouderopvang. Ouders hebben een eigen verantwoordelijkheid bij
de keuze voor een kinderopvangvoorziening en kunnen hun invloed onder
andere via de oudercommissies uitoefenen.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister regisseert met wet- en regelgeving het stelsel, financiert met
de kinderopvangtoeslag (KOT) het gebruik van kinderopvang en stimuleert
met subsidies de (informatie)positie van ouders. Hij is in deze rollen verant­
woordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– het vaststellen van de hoogte van de kinderopvangtoeslag en de
voorwaarden waaronder deze wordt toegekend;
– het ter beschikking stellen van middelen aan gemeenten via het
Gemeentefonds ter financiering van toezicht en handhaving op de
kinderopvang;
– het borgen van de kwaliteit van toezicht en handhaving;
– het verstrekken van middelen ten behoeve van de kinderopvang en vooren naschoolse voorzieningen in Caribisch Nederland in het kader van
het programma BES(t) 4 kids;
– het bevorderen van de kwaliteit en veiligheid van de kinderopvang.
De Minister van Financiën is verantwoordelijk voor de rechtmatige, doeltref­
fende en doelmatige uitvoering van de KOT door het directoraat-generaal
Toeslagen.
C. Beleidswijzigingen
Verzamelwet kinderopvang
Het kabinet gaat de Wet kinderopvang op enkele punten aanpassen. Zo
wordt het recht op kinderopvangtoeslag uitgebreid voor huishoudens
waarin de ene partner werkt en de andere partner een permanente Wlzindicatie heeft. De reden hiervoor is dat deze partner niet kan werken en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

100

vaak – vanwege de eigen zorgbehoefte – ook niet in staat is om voor de
kinderen te zorgen. Daarnaast wordt de werkloosheidstermijn van de kinder­
opvangtoeslag voor zwangere vrouwen verlengd. Als de vrouw werkloos
raakt rondom de uitgerekende datum van bevalling, houdt het huishouden
langer recht op kinderopvangtoeslag. De beoogde inwerkingtredingsdatum
is 1 januari 2021.
Proportioneel vaststellen
Voorheen hadden ouders geen recht op kinderopvangtoeslag als zij niet
de volledige eigen bijdrage hadden betaald. Met het wetsvoorstel Propor­
tioneel vaststellen van de kinderopvangtoeslag wordt in 2021 geregeld dat
een ouder voortaan recht heeft op kinderopvangtoeslag naar rato van het
bedrag aan kosten dat de ouder tijdig heeft betaald aan de kinderopvang­
organisatie. Er wordt reeds uitvoering gegeven aan proportioneel
vaststellen door Toeslagen. Hiervoor is eind vorig jaar een Verzamelbesluit
Toeslagen geslagen, met terugwerkende kracht naar 23 oktober 2019 (Stcrt.
2019, 70486). Met het wetsvoorstel wordt proportioneel vaststellen van de
kinderopvangtoeslag ook expliciet in de Wet kinderopvang geregeld.
Indexeren inkomensgrenzen kinderopvangtoeslag
De toetsingsinkomens van de inkomensgroepen worden in 2021 eenmalig
met 0,60%-punt minder geïndexeerd dan bij volledige indexering het geval
zou zijn geweest (Kamerstukken II 2019/20, 31 322, nr. 412). Deze indexering
leidt tot een beperkte besparing op de kinderopvangtoeslag. Hiermee
kunnen enkele maatregelen die het huidige toeslagenstelsel verbeteren
worden gedekt. Deze maatregelen zijn in de kabinetsreactie op het advies
van de Commissie Uitvoering Toeslagen (onder leiding van mr. J.P.H.
Donner) en in de kabinetsreactie op het IBO Toeslagen aangekondigd
(Kamerstukken II 2019/20, 31 066, nr. 613 en Kamerstukken II 2019/20, 31 066,
nr. 624). Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het uitbreiden van de hardheids­
clausule in de Awir en het verhogen van het drempelbedrag voor kleine
nabetalingen en terugvorderingen.
Verbeteringen kinderopvangtoeslag
Het kabinet wil grote geldschulden, mede door terugvorderingen bij de
kinderopvangtoeslag, voorkomen en voert daarom verbeteringen door
binnen het huidige stelsel van de kinderopvangtoeslag. In het verbeter­
traject kinderopvangtoeslag werken het ministerie van SZW en de Belas­
tingdienst gezamenlijk aan dit pakket van maatregelen (Kamerstukken II
2019/20, 31 322 nr. 406, Kamerstukken II 2019/20, 31 322 nr. 414). Het terug­
dringen van het aantal terugvorderingen door het verbeteren van de dienst­
verlening richting ouders staat hierbij hoog in het vaandel. Hiervoor is in
2020 onder andere gestart met maandelijkse gegevenslevering door kinder­
opvangorganisaties aan Toeslagen. Vanaf 2021 worden ouders ook door
Toeslagen geïnformeerd als er verschillen zijn geconstateerd met de
gegevens op basis waarvan ouders maandelijks toeslag ontvangen.
Daarnaast zal het kabinet blijvend kijken naar aanvullende maatregelen om
de kinderopvangtoeslag toegankelijker en begrijpelijker te maken, met als
doel om hoge terugvorderingen terug te dringen.
Naast het verbetertraject kinderopvangtoeslag worden naar aanleiding van
de kabinetsreacties op de Interdepartementale Beleidsonderzoeken (IBO)
Deeltijdwerk en Toeslagen door middel van een Scenariostudie Vormgeving
Kindervoorzieningen diverse scenario's uitgewerkt voor het vormgeven van
een toekomstig stelsel van kindvoorzieningen. Daarbij wordt ook gekeken
naar alternatieven voor kinderopvangtoeslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

101

Verruiming koppeling gewerkte uren
Het kabinet gaat de koppeling gewerkte uren (KGU) verruimen voor de BSO.
Ouders hebben voor de BSO recht op kinderopvangtoeslag voor maximaal
70% van het aantal gewerkte uren van de minst werkende partner. Dit
percentage is lager dan voor de dagopvang (140%), omdat ervan uitgegaan
wordt dat de gewerkte uren deels samenvallen met de schooluren. Dat is
niet altijd het geval, bijvoorbeeld bij ouders die in de avond/nacht of het
weekend werken. Om dit knelpunt weg te nemen zal het kabinet daarom per
2022 de KGU voor de BSO op gelijke hoogte brengen met de KGU voor
dagopvang. De verwachte extra structurele uitgaven van € 20 miljoen
worden gedekt met een maatregel binnen de kinderopvangtoeslag.
Ouderparticipatiecrèches
Met het wetsvoorstel worden ouderparticipatiecrèches (opc’s) geformali­
seerd waarmee een afspraak in het regeerakkoord wordt nagekomen
(Kamerstukken II 2017/18, 34 700, nr. 34). Opc’s worden als kindercentrum
onder de Wet kinderopvang (Wko) gebracht. Twee kwaliteitseisen – de
opleidingseis voor beroepskrachten en het vastegezichtencriterium ‑ uit
de Wko zullen voor opc’s niet gelden. Daarvoor in de plaats moeten de opc’s
aan alternatieve kwaliteitseisen voldoen. De inwerkingtreding staat gepland
voor 1 juli 2021.
Verbetering kwaliteit en toegankelijkheid van kinderopvang in Caribisch
Nederland
In het voorjaar van 2021 zal het wetsvoorstel Kinderopvang Caribisch
Nederland aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Met de wetgeving
wordt in samenwerking met alle partijen een stelsel voor kwalitatief goede,
veilige, betaalbare kinderopvang en buitenschoolse voorzieningen in
Caribisch Nederland structureel verankerd. In 2021 zal, voorafgaand aan
de invoering van de wet in 2022, een aantal voorbereidende activiteiten
worden uitgevoerd. In samenwerking met de Openbare Lichamen zal de
uitvoeringsorganisatie worden ingericht. Ook zal het programma BES(t)
4 kids worden voortgezet. Het betreft onder andere het aanbieden van
opleidingen aan personeel, verbeteren van de arbeidsvoorwaarden in de
kinderopvang en het verstrekken van zogenaamde kindplaatssubsidies aan
ouders waarvoor de kinderopvang te duur is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

102

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 70 Tabel Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

3.366.289

3.898.110

3.550.009

3.538.760

3.537.286

3.572.182

3.632.239

Uitgaven

3.366.184

3.898.110

3.550.009

3.538.760

3.537.286

3.572.182

3.632.239

waarvan juridisch verplicht

99,1%

Inkomensoverdrachten

3.353.362

3.871.531

3.515.295

3.514.630

3.517.156

3.551.332

3.612.420

Kinderopvangtoeslag

3.353.362

3.543.961

3.513.295

3.514.630

3.517.156

3.551.332

3.612.420

0

327.570

2.000

0

0

0

0

Subsidies (regelingen)

1.697

2.084

2.050

2.050

2.050

2.800

2.800

Kinderopvang

Tegemoetkomingsregeling eigen bijdrage

1.693

1.884

1.850

1.850

1.850

2.600

2.600

Subsidies Caribisch Nederland

0

200

200

200

200

200

200

Versterking vaardigheden

4

0

0

0

0

0

0

3.493

6.732

22.803

13.703

9.703

9.703

9.703

Opdrachten
Opdrachten Caribisch Nederland

67

2.213

18.227

9.127

5.127

5.127

5.127

Overige opdrachten

3.426

4.519

4.576

4.576

4.576

4.576

4.576

Bijdrage aan agentschappen

7.632

9.849

9.861

8.377

8.377

8.347

7.316

DUO

7.631

9.849

9.861

8.377

8.377

8.347

7.316

Justis

1

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan medeoverheden

0

7.914

0

0

0

0

0

Versterking Kinderopvang Samenwerking
BES(t) 4 kids CN

0

7.914

0

0

0

0

0

Ontvangsten

1.522.517

1.523.268

1.546.276

1.556.470

1.569.913

1.585.622

1.601.069

Werkgeversbijdrage kinderopvang

1.257.158

1.280.298

1.279.633

1.285.965

1.300.641

1.314.760

1.327.653

Ontvangsten overig

265.359

242.970

266.643

270.505

269.272

270.862

273.416

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
daarom voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten kinder­
opvangtoeslag.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 51% juridisch verplicht. Het gaat daarbij hoofdzakelijk
om subsidies gericht op de bevordering van de kwaliteit van kinderopvang,
de versterking van de positie van ouders, op het toezicht en de sectoron­
dersteuning in het kader van de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang
(IKK), en voor een arbeidsmarktcampagne.
Opdrachten:
De opdrachten zijn voor 10% juridisch verplicht. De juridisch verplichte
uitgaven betreffen onder andere kosten voor toezicht en onderzoek.
Bijdrage aan agentschappen:
De bijdrage aan agentschappen is nog niet juridisch verplicht maar wel
bestuurlijk gebonden. Het betreft middelen voor DUO voor het beheer,
onderhoud en ontwikkeling van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK),
het Personenregister Kinderopvang (PRK) en het Register Buitenlandse
Kinderopvang (RBK).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

103

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Kinderopvangtoeslag (KOT)
Ouders die betaalde arbeid verrichten en ouders die tot een doelgroep
behoren zoals omschreven in de Wko, ontvangen een inkomensafhankelijke
bijdrage in de kosten van kinderopvang: de kinderopvangtoeslag. Hierbij
geldt de voorwaarde dat zij hun kinderen naar een kinderopvanginstelling
of gastouder brengen die voldoet aan de eisen van de Wko en daarom
geregistreerd is in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). De KOT wordt
uitgevoerd door het directoraat-generaal Toeslagen van het Ministerie van
Financiën. DUO verzorgt de inschrijving in het register buitenlandse kinder­
opvang en de SVB is verantwoordelijk voor de uitbetaling van de aanvulling
op de KOT in het buitenland.
Wie komt er voor in aanmerking?
– Ouders die arbeid en zorg voor kinderen combineren en beide werken
(werknemers en zelfstandigen);
– Alleenstaande ouders die arbeid en zorg voor kinderen combineren
(werknemers en zelfstandigen);
– Doelgroepouders, bijvoorbeeld ouders die studeren of deelnemen aan
een traject om weer aan het werk te komen.
Hoe hoog is de kinderopvangtoeslag?
De hoogte van de kinderopvangtoeslag is van een aantal aspecten
afhankelijk:
– Hoogte van het toetsingsinkomen van de ouder(s);
– Hoogte van de betaalde uurprijs, tot aan de maximum uurprijs;
– De opvangsoort: dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouder­
opvang kennen een verschillende maximum uurprijs waarvoor ouders
een toeslag kunnen ontvangen;
– Het kind waar de opvang betrekking op heeft: voor het eerste kind geldt
een andere toeslag dan voor tweede en volgende kinderen;
– Het aantal gewerkte uren door de ouder die de minste uren per jaar werkt
dan wel de periode waarin een traject naar werk gevolgd wordt;
– Het aantal uren dat gebruik wordt gemaakt van een kinderopvangvoor­
ziening.
Budgettaire ontwikkelingen
Het gebruik van kinderopvang (en daarmee ook de uitgaven) neemt in 2021
naar verwachting af als gevolg van de verslechtering van de conjunctuur
wegens de coronacrisis. In latere jaren trekt de conjunctuur naar
verwachting weer geleidelijk aan. Hierdoor nemen het gebruik en de
uitgaven kinderopvangtoeslag vanaf 2022 meerjarig toe.
In de meerjarenraming wordt rekening gehouden met de invoering van
het betaald ouderschapsverlof in 2022 (zie ook Beleidswijzigingen artikel 6).
Dit heeft een beperkt neerwaarts effect op het gebruik van kinderopvang, en
daarmee ook de uitgaven kinderopvangtoeslag.
Beleidsrelevante kerncijfers
In 2019 en de eerste maanden van 2020 is het gebruik van kinderopvang
verder gestegen. Door de verslechtering van de conjunctuur wegens de
coronacrisis slaat deze stijging naar verwachting om in een daling.
Gerekend over het hele jaar neemt het aantal kinderen dat naar de opvang

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

104

gaat in 2020 nog toe ten opzichte van 2019, met name bij de buitenschoolse
opvang. In 2021 neemt dit aantal af als gevolg van genoemde conjunctuur­
verslechtering.
Het aantal uren per kind stijgt in 2020 bij zowel de dagopvang als de buiten­
schoolse opvang en blijft vervolgens vrijwel stabiel in 2021.
Tabel 71 Kerncijfers gebruik kinderopvang (jaargemiddelden)
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

553

562

554

0-12 jaar

827

840

828

0-4 jaar (dagopvang)

391

394

387

4-12 jaar (buitenschoolse opvang)

436

446

441

0-12 jaar

38

39

38

0-4 jaar (dagopvang)

57

57

56

4-12 jaar (buitenschoolse opvang)

30

30

30

0-12 jaar

59,2

60,0

59,9

0-4 jaar (dagopvang)

82,6

84,3

84,2

4-12 jaar (buitenschoolse opvang)

38,1

38,6

38,5

Aantal huishoudens dat gebruik maakt van kinderopvangtoeslag (x 1.000)
Aantal kinderen met kinderopvangtoeslag (x 1.000)

Deelname kinderen met kinderopvangtoeslag (%)

Aantal uren per kind per maand

Gebruik kinderopvangtoeslag naar verzamelinkomen (aantal kinderen met
kinderopvangtoeslag x 1.000)
Tot 130% Wml

75

74

73

130% Wml tot 1 1/2 x modaal

182

184

181

1 1/2 x modaal tot 3 x modaal

440

449

444

3 x modaal en hoger

130

132

130

Tot 130% Wml

77

79

79

130% Wml tot 1 1/2 x modaal

57

57

57

1 1/2 x modaal tot 3 x modaal

55

56

56

3 x modaal en hoger

65

65

65

Aantal uren per kind met kinderopvangtoeslag

1 De realisatiecijfers van 2019 zijn gebaseerd op de opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen als gevolg van het definitief vaststellen van inkomen en gebruik.

Bron: SZW-berekeningen op basis van informatie van CBS (bevolkingsprognose voor berekening deelname) en
Toeslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

105

Tabel 72 Kerncijfers kinderopvang bijdragen sectoren en ouders
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

Bijdragen sectoren (in %)
Collectief

72

72

72

waarvan Overheid

43

44

44

waarvan Werkgevers

29

28

28

28

28

28

Dagopvang

8,02

8,17

8,46

Buitenschoolse opvang

6,89

7,02

7,27

Gastouderopvang

6,15

6,27

6,49

Dagopvang

7,95

8,22

8,51

Buitenschoolse opvang

7,32

7,46

7,72

Gastouderopvang

6,09

6,22

6,44

130% Wml

0,35

0,36

0,37

1 1/2 x modaal

1,60

1,63

1,68

3 x modaal

4,70

4,79

4,96

130% Wml

0,34

0,35

0,36

1 1/2 x modaal

0,47

0,47

0,49

3 x modaal

1,19

1,22

1,26

Ouders
Wettelijke maximum uurprijs (in €)2

Gemiddelde tarieven van kinderopvanginstellingen (in €)3

Ouderbijdrage eerste kind in € per uur voor gezinsinkomen4

Ouderbijdrage volgend kind in € per uur voor gezinsinkomen4

1 De realisatiecijfers van 2019 zijn gebaseerd op de opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen als gevolg van het definitief vaststellen van inkomen en gebruik.
2 De maximum uurprijzen betreffen de vastgestelde maximum uurprijzen (en niet een raming).
3 De raming is opgesteld in prijzen 2020. Echter, het geraamde gemiddelde tarief 2021 is, evenals de wettelijke maximumuurprijs 2021 weergegeven op prijsniveau 2021.
De cijfers over de gemiddelde uurprijs zijn gebaseerd op de uurprijzen die de ouders aan Toeslagen doorgeven. Het betreft de gemiddelde uurprijzen, waarbij gewogen is
naar gebruik. Ter illustratie: de uurprijs van gebruikers die 60 opvanguren afnemen weegt drie keer zo zwaar mee bij bepaling van het gemiddelde als de uurprijs van
gebruikers die 20 opvanguren afnemen.
4 Kosten van kinderopvang per uur voor ouders, gebaseerd op de maximum uurprijzen en de toeslag die ouders ontvangen.

Bron: SZW-berekeningen op basis van informatie van Toeslagen.
Tijdelijke tegemoetkomingsregeling KO
In 2020 is een vergoeding verstrekt aan ouders met kinderopvangtoeslag
die in de periode waarin kinderopvang wegens de kabinetsmaatregelen
rondom corona gesloten was, hun eigen bijdrage hebben doorbetaald. De
vergoeding heeft betrekking op de periode 16 maart tot en met 7 juni 2020
en wordt uitgekeerd door de SVB.
De tijdelijke regeling gaat in 2020 naar verwachting gepaard met
€ 328 miljoen aan uitgaven. Als gevolg van afhandeling van bezwaar en
beroep zijn er ook in 2021 nog beperkte uitgaven.
Subsidies
Voor 2021 is € 2,1 miljoen beschikbaar voor subsidies. Het betreft subsidies
voor projecten gericht op verbetering van de kwaliteit van kinderopvang,
ondersteuning van de ouders en ondersteuning van de sector. Er wordt
een bijdrage verleend aan de campagne ter bevordering van de beroeps­
trots van kinderopvangmedewerkers en het versterken van de beeld­
vorming over het werken in de kinderopvang. Ook wordt een bijdrage
verleend in het kader van de professionalisering van de sector (Expertise­
centrum Kinderopvang) en het inzicht verschaffen in de kostprijs van kinder­
opvang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

106

Opdrachten
Voor 2021 is € 22,8 miljoen beschikbaar voor opdrachten. Het budget voor
opdrachten wordt onder andere besteed aan de kosten voor toezicht door
de GGD GHOR en diverse onderzoeksprojecten.
Daarnaast wordt het opdrachtenbudget ingezet voor het verstrekken van
middelen voor kinderopvang en voor- en naschoolse opvang in Caribisch
Nederland in het kader van het programma BES(t) 4 kids. In het kader van
artikel 92 lid 2 sub c Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba worden middelen aan de openbare lichamen verstrekt.
Met deze bijzondere uitkering kunnen de openbare lichamen op de eilanden
de activiteiten van het programma BES(t) 4 kids financieren. Bonaire
ontvangt in 2021 maximaal € 10,7 miljoen, Sint Eustatius maximaal
€ 3,7 miljoen en Saba maximaal € 2,3 miljoen.
Bijdrage aan agentschappen
Voor 2021 is € 9,9 miljoen beschikbaar voor de bijdragen aan agent­
schappen. Het betreft voornamelijk middelen gereserveerd voor de kosten
voor DUO voor het beheer van het Landelijk Register Kinderopvang en het
Personenregister Kinderopvang.
Ontvangsten
De ontvangsten zijn opgebouwd uit twee componenten: de werkgeversbij­
drage kinderopvang en de ontvangsten overig.
De werkgeversbijdrage kinderopvang betreft een vast percentage (0,5%)
van de geraamde totale loonsom. In 2021 liggen loonsom en werkgevers­
bijdrage kinderopvang op het niveau van 2020. In latere jaren neemt de
loonsom licht toe en daarmee ook de werkgeversbijdrage kinderopvang.
De ontvangsten overig betreffen grotendeels ontvangsten uit terugvorde­
ringen van kinderopvangtoeslag over eerdere jaren. Door de stijging van
de uitgaven in eerdere jaren nemen de ontvangsten in 2021 nog toe.
Daarnaast zijn er in 2021 hogere ontvangsten vanwege het hervatten van
de dwanginvorderingen, die in 2020 tijdelijk waren opgeschort wegens de
coronacrisis.
Kerncijfers
Het aantal gewerkte uren per week is bij zowel vrouwen in het algemeen als
bij moeders met jonge kinderen toegenomen.
Tabel 73 Ontwikkeling in gewerkte uren van vrouwen en moeders met jonge kinderen (gemiddelde binnen de
groep vrouwen met een baan van meer dan 1 uur, jaarcijfers)
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Vrouwen 15 tot 75 jaar

25,9

26,1

26,3

Moeders met jonge kinderen (0-11 jaar)

26,4

26,6

26,8

Bron: CBS, Enquête Beroepsbevolking (EBB).
De netto arbeidsparticipatie van ouders is in 2018 en 2019 in alle categorieën
gestegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

107

Tabel 74 Netto arbeidsparticipatie (%)
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Totaal mannen en vrouwen 15 tot 75 jaar

66,7

67,8

68,8

Moeders (lid van ouderpaar)

78,5

79,0

80,4

Vaders (lid van ouderpaar)

91,2

91,7

92,1

Alleenstaande moeders

63,1

65,9

66,2

Alleenstaande vaders

73,8

76,6

80,4

Moeders met jonge kinderen (0-11)

77,2

77,8

79,4

Vaders met jonge kinderen (0-11)

93,5

94,0

94,2

Bron: CBS, Enquête Beroepsbevolking (EBB).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

108

Artikel 8 Oudedagsvoorziening
A. Algemene doelstelling
De overheid biedt een basispensioen aan personen die de pensioengerech­
tigde leeftijd hebben bereikt. De overheid stimuleert de opbouw van en stelt
kaders voor de houdbaarheid van aanvullende arbeidspensioenen en
draagt zorg voor toezicht op de naleving daarvan.
Het kabinet vindt dat iedere gepensioneerde een basispensioen dient te
hebben. Daarom verschaft zij een basispensioen (AOW) aan diegenen die
de AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt. Dit is de eerste pijler van het
Nederlandse pensioenstelsel. Daarnaast bevordert de overheid het
opbouwen van toekomstbestendige aanvullende pensioenen, zodat
werknemers na hun pensionering niet te maken krijgen met een grote
inkomensachteruitgang. Momenteel bouwt ruim 87% van de werknemers
een aanvullend arbeidspensioen op door verplichte deelname aan pensi­
oenregelingen die vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
meestal beheren. Dit betreft de tweede pijler van het Nederlandse pensi­
oenstelsel. Met regelgeving en toezicht waarborgt de overheid een
zorgvuldig beheer van de ingelegde pensioengelden. In de derde pijler van
het pensioenstelsel kunnen mensen facultatief op eigen initiatief
individuele pensioenproducten afsluiten.
De overheid biedt inkomensondersteuning aan AOW-gerechtigden
(IOAOW) en biedt een overbruggingsuitkering aan mensen die per 1 januari
2013 reeds deelnemen aan een vut- of prepensioenregeling of een daarmee
vergelijkbare regeling en die zich niet hebben kunnen voorbereiden op de
verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd (OBR).
Inwoners van Caribisch Nederland die de AOV-gerechtigde leeftijd hebben
bereikt, ontvangen een basispensioen op grond van de Algemene Ouder­
domsverzekering (AOV).
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinan­
cierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsrege­
lingen en de aanvullende arbeidspensioenen regisseert de Minister. Hij is
in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden
regelingen voor zover de overheid hier zelf verantwoordelijkheid voor
draagt;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB;
– de vormgeving van het toezicht met betrekking tot de arbeidspensioenen
door De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten
(AFM);
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

109

De Minister van Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de fiscale wet- en
regelgeving. Wanneer fiscale instrumenten worden ingezet om doelstel­
lingen in het kader van het pensioenbeleid te realiseren, is de Minister van
SZW hiervoor medeverantwoordelijk.
C. Beleidswijzigingen
Vernieuwing pensioenstelsel
Op 22 juni 2020 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de resultaten van
de stuurgroep zoals uiteengezet in de «Hoofdlijnennotie uitwerking pensi­
oenakkoord» (Kamerstukken II 2019/20, 32 043, nr. 519). Deze hoofdlijnen­
notitie heeft betrekking op de vormgeving van een nieuw pensioencontract,
de afspraken over de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel, het nieuwe
fiscale kader en de juridische analyse. Nadat overeenstemming over de
nadere uitwerking van het pensioenakkoord is bekrachtigd door de leden
van de verschillende werkgevers- en werknemersorganisaties is de Tweede
Kamer op 6 juli 2020 geïnformeerd over het totaalpakket aan maatregelen
(Kamerstukken II 2019/20, 32 043, nr. 520). Het kabinet streeft in het tweede
kwartaal van 2021 de wet- en regelgeving die nodig is voor de vernieuwing
van het pensioenstelsel bij de Tweede Kamer in te dienen, zodat het nieuwe
wettelijke en fiscale kader per 2022 in werking kan treden. Bij indiening van
het wetsvoorstel zal een ingroeipad voor pensioenfondsen naar het nieuwe
stelsel worden vastgelegd.
AOW-leeftijd
Het kabinet en sociale partners hebben afgesproken dat de stijging van de
AOW-leeftijd met ingang van 2025 voor 2/3 gekoppeld wordt aan de stijging
van de resterende levensverwachting op 65 jaar. Dit betekent dat elk jaar
levenswinst wordt vertaald in gemiddeld 8 maanden langer doorwerken en
gemiddeld 4 maanden langer AOW-pensioen. Deze aangepaste koppeling
gaat ook gelden voor de pensioenrichtleeftijd, waardoor ook deze minder
snel zal stijgen. Dit wetsvoorstel is in juli ingediend bij de Tweede Kamer
(Kamerstukken II 2019/20, 35 520, nr. 3).
Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden
Het pensioenakkoord bevat ook afspraken over duurzame inzetbaarheid die
eraan moeten bijdragen dat mensen hun AOW-leeftijd gezond werkend
kunnen bereiken; ook degenen die zwaar werk verrichten. Een van de
maatregelen betreft een tijdelijke subsidieregeling die ziet op het faciliteren
van sectorale maatwerkafspraken rondom duurzame inzetbaarheid, langer
doorwerken en eerder uittreden. Sociale partners in sectoren kunnen in
gezamenlijk overleg subsidieaanvragen indienen met als doel het duurzaam
inzetbaar houden van werkenden en het faciliteren van langer doorwerken,
het wegnemen van knelpunten bij het realiseren van regelingen die onder
de introductie van de tijdelijke drempelvrijstelling in de RVU­heffing
vrijgesteld zijn van een RVU­heffing en het introduceren van faciliteiten voor
werkenden om inzicht te krijgen in de effecten op het inkomen en pensi­
oenuitkering bij het gebruik maken van diverse regelingen. Het kabinet stelt
hiervoor € 1 miljard beschikbaar (4 x 250 miljoen vanaf 2021). Per brief is
de Tweede Kamer over de contouren van de regeling geïnformeerd (Kamer­
stukken II 2019/20, 25 883, nr. 388).
Wetsvoorstel RVU, verlofsparen en bedrag ineens
Het wetsvoorstel RVU, verlofsparen en bedrag ineens bestaat uit drie
voorstellen. Ten eerste wordt voorgesteld om voor alle deelnemers de
mogelijkheid te introduceren om op de pensioeningangsdatum een deel
van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen als bedrag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

110

ineens op te nemen. In de tweede plaats wordt er - in lijn met de afspraken
uit het pensioenakkoord - een tijdelijke vrijstelling van de RVU­heffing
geregeld die vervroegde uittreding mogelijk maakt voor werknemers die
niet in staat zijn werkend de AOW-leeftijd te bereiken. Tot slot wordt de
bestaande regeling waarbij werknemers fiscaal gefaciliteerd vakantieverlof
en compensatieverlof kunnen opsparen verruimd. De beoogde inwerking­
tredingsdatum voor de versoepeling van de RVU­heffing en verlofsparen is
1 januari 2021 en voor bedrag ineens 1 januari 2022. Het wetsvoorstel is
begin september bij de Tweede Kamer ingediend (Kamerstukken II 2019/20,
35 555, nr. 3).
Herziening nabestaandenpensioen
In navolging van het advies van de Stichting van de Arbeid zal het
nabestaandenpensioen meer worden gestandaardiseerd en adequater en
begrijpelijker worden, waardoor financiële risico’s voor nabestaanden van
deelnemers worden verkleind (Kamerstukken II 2019/20, 32 043, nr. 520).
De belangrijkste wijziging is dat het partnerpensioen bij overlijden voor
pensioendatum alleen nog maar mogelijk zal zijn op verzekeringsbasis.
De dekking zal fiscaal gemaximeerd worden op 50% van het salaris, zonder
rekening te houden met een franchise en zal diensttijdonafhankelijk zijn.
Daarnaast wordt er ook een wijziging voorgesteld ter verbetering van het
wezenpensioen. De dekking daarvan wordt verhoogd naar 20% van het
salaris en er zal een vaste eindleeftijd van 25 jaar gaan gelden. Voor het
partnerpensioen bij overlijden na pensioendatum worden geen wijzigingen
voorgesteld. De benodigde wijzigingen van wet- en regelgeving worden
meegenomen in het wetstraject voor de vernieuwing van het pensioen­
stelsel.
Herziening waardeoverdracht kleine pensioenen
In de Wet waardeoverdracht klein pensioen is met ingang van 2018 het recht
op afkoop van kleine pensioenen vervangen door een recht op waardeo­
verdracht. Het recht op waardeoverdracht is van toepassing op kleine
pensioenen, die zijn ontstaan doordat de werknemer van baan is gewisseld
en geen deelnemer meer is van de betreffende pensioenregeling. In
navolging van het verzoek van de Stichting van de Arbeid zal het recht op
waardeoverdracht worden uitgebreid. Door de uitbreiding krijgen pensi­
oenuitvoerders het wettelijk recht om alle kleine pensioenen, ongeacht of
deze zijn ontstaan door baanwisseling of niet, te mogen overdragen.
Hiervoor zal wetgeving in gang worden gezet met het oog op inwerking­
treding op 1 januari 2022, zoals aangekondigd in de brief van 15 april 2020
(Kamerstukken II 2019/20, 32 043, nr. 517).
Aanvalsplan beperken Witte Vlek
De Stichting van de Arbeid heeft als onderdeel van het pensioenakkoord
oplossingsrichtingen opgesteld om het aantal werknemers die geen
pensioen opbouwen te reduceren (aanvalsplan 'witte vlek'). Een van de
maatregelen is het inkorten van de wachttijd voor pensioenopbouw in de
uitzendsector van 26 weken naar 8 weken, in lijn met hetgeen wat voor
andere sectoren geldt. Deze aanbeveling wordt overgenomen, de wijziging
van de wachttijd in de uitzendsector zal naar verwachting meelopen met
de wet- en regelgeving in 2021 die nodig is voor de vernieuwing van het
pensioenstelsel en ingaat per 2022. De Tweede Kamer is hierover middels
de pensioenbrief geïnformeerd (Kamerstukken II 2019/20, 32 043, nr. 520).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

111

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 75 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

25.215

25.632

26.178

27.410

28.528

29.855

31.419

Uitgaven

25.215

25.632

26.178

27.410

28.528

29.855

31.419

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

25.215

25.632

26.178

27.410

28.528

29.855

31.419

Overbruggingsregeling AOW

3.509

1.904

1.084

831

408

89

0

AOV incl. tegemoetkoming (Caribisch
Nederland)

21.706

23.728

25.094

26.579

28.120

29.766

31.419

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten
Overbruggingsregeling AOW (OBR) en AOV.
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 76 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 8 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

39.483.700

41.281.516

43.157.013

44.152.441

45.080.189

46.373.241

48.304.104

Inkomensoverdrachten

39.483.700

41.281.516

42.185.100

42.523.673

42.807.650

43.286.194

44.242.636

AOW

38.538.717

40.301.106

41.181.169

41.511.187

41.788.456

42.255.776

43.189.322

944.983

980.410

1.003.931

1.012.486

1.019.194

1.030.418

1.053.314

Nominaal

0

0

971.913

1.628.768

2.272.539

3.087.047

4.061.468

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Inkomensondersteuning AOW

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Overbruggingsregeling AOW (OBR)
De OBR geldt voor mensen die per 1 januari 2013 reeds deelnemen aan
een vut- of prepensioenregeling of een daarmee vergelijkbare regeling en
die zich niet hebben kunnen voorbereiden op de verhoging van de AOWgerechtigde leeftijd. De regeling is per 1 oktober 2013 in werking getreden,
werkt terug tot 1 januari 2013 en sluit voor nieuwe instroom per 1 januari
2023. Vanaf 2016 is de OBR uitgebreid voor mensen die tussen 1 januari 2013
en 1 juli 2015 met vroegpensioen zijn gegaan. De OBR overbrugt voor deze
groep het AOW-gat voor zover dat het gevolg is van de versnelde verhoging
van de AOW-gerechtigde leeftijd, omdat deze groep zich niet op die
versnelling heeft kunnen voorbereiden. Sinds 1 oktober 2016 kan een OBRuitkering tot maximaal 1 jaar met terugwerkende kracht worden
aangevraagd (de aanvraag moet wel worden gedaan vóór dat de AOWgerechtigde leeftijd is bereikt). De OBR kent een inkomenseis en een partneren vermogenstoets (exclusief eigen woning en pensioenvermogen). De
OBR wordt uitgevoerd door de SVB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

112

Wie komt er voor in aanmerking?
Het inkomen waarbij er toegang ontstaat tot de OBR bedraagt voor alleen­
staanden maximaal 200% van het wettelijk minimumloon en voor paren
300% van het wettelijk minimumloon. Dit is in de tweede helft van 2020
gelijk aan een bruto bedrag van € 3.360 per maand (exclusief vakantie­
toeslag) voor een alleenstaande en € 5.040 per maand (exclusief vakantie­
toeslag) voor een paar. Voor de vermogenstoets wordt aangesloten bij de
grens van het box 3-vermogen uit de Wet Inkomstenbelasting 2001. Het
heffingsvrije vermogen uit box 3 bedraagt in 2020 € 30.846 per persoon. Dit
betekent voor een (volwassen) eenpersoonshuishouden dat er tot een
vermogen van € 30.846 recht bestaat op een overbruggingsuitkering en
voor een (volwassen) tweepersoonshuishouden tot een vermogen van
€ 61.692.
Hoe hoog is de OBR?
De maximale uitkeringshoogte van de overbruggingsregeling is afgeleid
van het wettelijk minimumloon en komt netto overeen met de hoogte van
het sociaal minimum onder de AOW-gerechtigde leeftijd. Inkomen uit arbeid
wordt gedeeltelijk en inkomen uit uitkeringen wordt volledig in mindering
gebracht op de overbruggingsuitkering. De hoogte is voorts afhankelijk van
het aantal verzekerde jaren in de opbouwperiode overeenkomstig de
systematiek van de AOW, en begrensd tot de hoogte van het inkomen uit
vut- of prepensioen of het daarmee vergelijkbaar inkomen dat aan de OBR
voorafging.
Budgettaire ontwikkelingen
De geraamde uitkeringslasten OBR lopen de komende jaren af van circa
€ 1,1 miljoen in 2021 tot circa € 0,1 miljoen in 2024. De komende jaren neemt
enerzijds de instroom in de OBR af, maar tegelijkertijd neemt de te
overbruggen periode toe (dus langere duur OBR-uitkering). De verwachte
uitgaven nemen jaarlijks af, omdat het neerwaartse effect van de afnemende
instroom groter is dan het opwaartse effect van de langere overbruggings­
periode.
Beleidsrelevante kerncijfers
Naar verwachting zal de instroom in de OBR verder afnemen. Dit komt
doordat de groep van personen die reeds per 1 januari 2013 of 1 juli 2015
met vut- of prepensioen of een daarmee vergelijkbare regeling waren steeds
kleiner wordt.
Tabel 77 Kerncijfers OBR
Instroom OBR (x 1.000 uitkeringen)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

0,8

0,5

0,1

1 SVB, Jaarverslag.

Algemene Ouderdomsverzekering (AOV) (Caribisch Nederland)
Personen die in Caribisch Nederland verzekerde jaren hebben opgebouwd
voor de AOV en die de AOV-gerechtigde leeftijd hebben bereikt ontvangen
een aan de verzekerde jaren gerelateerd ouderdomspensioen op grond van
de AOV. Naast het ouderdomspensioen wordt op Sint Eustatius en Saba
een tegemoetkoming verstrekt die recht doet aan de prijsverschillen tussen
de eilanden. Tevens kent de AOV een partnertoeslag.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van demografische ontwikkelingen nemen de uitkeringslasten
van de AOV-uitkering toe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

113

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 78 Kerncijfers AOV
Volume AOV (x 1.000 personen, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

4,3

4,6

4,9

1 RCN-unit SZW.

Algemene Ouderdomswet (AOW)
De AOW is een volksverzekering en heeft als doel het verschaffen van een
basispensioen aan degenen die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben
bereikt. De AOW wordt uitgevoerd door de SVB. Hoofdstuk 5.1, sociale
fondsen SZW, gaat nader in op de financiering van de uitgaven aan de AOW.
Wie komt er voor in aanmerking?
Iedereen die rechtmatig in Nederland woont tussen de aanvangsleeftijd (in
2020 16 jaar en 4 maanden) en de AOW-gerechtigde leeftijd (in 2020 66 jaar
en 4 maanden) is verplicht verzekerd voor de AOW. Ook als een persoon niet
in Nederland woont maar hier wel werkt en op grond daarvan onder de
loonbelasting valt, is hij of zij verzekerd.
In 2021 zal de AOW-gerechtigde leeftijd net als in 2020 66 jaar en vier
maanden bedragen. Daarna wordt de AOW-gerechtigde leeftijd verhoogd
naar 66 jaar en zeven maanden in 2022, 66 jaar en tien maanden in 2023 en
67 jaar in 2024. In lijn met de in het pensioenakkoord afgesproken 2/3koppeling, zal de AOW-leeftijd in 2025 67 jaar bedragen.
AOW’ers die vóór 1 april 2015 de AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt,
kunnen in aanmerking komen voor de partnertoeslag als de jongere partner
nog niet AOW-gerechtigd is. Die toeslag wordt alleen uitgekeerd als de
jongste partner geen of weinig eigen inkomen heeft. De toeslag stopt zodra
de partner een eigen AOW-pensioen ontvangt of wanneer de oudere partner
overlijdt. Per 1 april 2015 is de partnertoeslag gesloten voor nieuwe
instroom.
Hoe hoog is de AOW?
De hoogte van het AOW-basispensioen is gekoppeld aan het wettelijk
minimumloon. Alleenstaanden ontvangen 70% van het AOW-normbedrag
dat is afgeleid van het wettelijk minimumloon en gehuwden of samenwo­
nenden elk 50%.
Tabel 79 AOW bruto maandbedragen, exclusief vakantietoeslag en
exclusief inkomensondersteuning AOW (in €)
1 juli 2020
Gehuwd / samenwonend
Alleenstaande

844,40
1.245,04

De bedragen in bovenstaande tabel zijn volledige AOW-pensioenen. Wie
pas later in Nederland is komen wonen of een aantal jaren in het buitenland
heeft gewoond en daarom niet de volledige opbouw heeft gehad, krijgt
een lagere uitkering: voor ieder gemist jaar 2% minder AOW.
Budgettaire ontwikkelingen
De stijgende levensverwachting en de vergrijzing leiden de komende jaren
tot een toename van het aantal AOW-gerechtigden en daarmee tot een
stijging van de verwachte uitgaven aan de AOW. Vanaf 2022 nemen de
uitgaven minder snel toe, omdat de AOW-gerechtigde leeftijd dan weer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

114

wordt verhoogd. In het Pensioenakkoord is een 2/3-koppeling van de AOWleeftijd vanaf 2025 afgesproken. Hierdoor zal de AOW-leeftijd in 2025 niet
worden verhoogd. De uitgaven nemen hierdoor in 2025 sneller toe dan in
eerdere jaren. De demografische ontwikkelingen voor de prognose zijn
ontleend aan de Kernprognose 2019-2060 van het CBS. Daarnaast wordt in
de raming rekening gehouden met de hogere sterfte vanwege corona. De
gevolgen hiervan op de levensverwachting zijn (nog) onzeker.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 80 Kerncijfers AOW
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

3.423

3.486

3.568

19

19

19

Volume AOW (x 1.000 personen, jaargemiddelde)
Personen met een onvolledige AOW-uitkering (% van totaal, ultimo)
1 SVB, jaarverslag.

Handhaving
De SVB heeft in 2019 extern onderzoek laten verrichten naar de wijze waarop
de SVB haar handhaving invulling geeft. Uit dit onderzoek blijkt dat de SVB
alle misbruikrisico’s in beeld heeft en dat er voldoende interne en externe
mogelijkheden zijn ingericht om misbruiksignalen op te vangen (Kamer­
stukken II 2019/20, 26 448, nr. 630). De SVB rapporteert in de signalerings­
brief jaarlijks over de signalen en fenomenen op het gebied van fraude. In
de signaleringbrief van juni 2020 heeft de SVB geen nieuwe frauderisico’s
gesignaleerd (Kamerstukken II 2019/20, 17 050, nr. 595). De SVB geeft aan
door de contactbeperkende maatregelen vanwege corona een lager aantal
onderzoeken te kunnen verrichten dan gepland. De verhoging van handha­
vingsrisico is naar inschatting van de SVB vooralsnog beperkt.
Tabel 81 Kerncijfers AOW (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

61

52

57

Kennis van de verplichtingen (%)

84

82

67

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

11

13

9,4

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

0,9

0,7

0,6

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

3,3

3,1

3,0

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

0,5

0,4

0,6

Aantal boetes (x 1.000)

0,5

0,4

0,4

Totaal boetebedrag (x € 1 mln)

0,7

0,6

0,7

Ontstaansjaar vordering

Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

61

43

14

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 SVB, Jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle verwijtbare overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Inkomensondersteuning AOW
In 2015 is een inkomensondersteuning voor AOW-gerechtigden geïntrodu­
ceerd die afhankelijk is van de opbouwjaren op grond van de AOW. De
regeling wordt uitgevoerd door de SVB en gefinancierd uit het Ouderdoms­
fonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

115

Wie komt er voor in aanmerking?
De inkomensondersteuning AOW-gerechtigden (IOAOW) wordt verstrekt
aan iedereen die in aanmerking komt voor een AOW-uitkering en
woonachtig is in de EU/EER/Zwitserland, verdragslanden of Caribisch
Nederland. Hierdoor krijgen alleen personen die woonachtig zijn in een nietverdragsland geen inkomensondersteuning AOW (0,1% van de AOWgerechtigden).
Hoe hoog is de inkomensondersteuning AOW?
De hoogte van de IOAOW is afhankelijk van het aantal AOW-opbouwjaren
en bedraagt maximaal € 25,63 bruto per maand (prijspeil 2020). De IOAOW
wordt jaarlijks geïndexeerd.
Budgettaire ontwikkelingen
De stijgende levensverwachting en de vergrijzing leiden de komende jaren
tot een toename van het aantal AOW-gerechtigden en daarmee tot een
stijging van de verwachte uitgaven aan de IOAOW. Vanaf 2022 nemen de
uitgaven minder snel toe, omdat de AOW-gerechtigde leeftijd dan weer
wordt verhoogd. In het Pensioenakkoord is een 2/3-koppeling van de AOWleeftijd vanaf 2025 afgesproken. Hierdoor zal de AOW-leeftijd in 2025 niet
worden verhoogd. De uitgaven nemen hierdoor in 2025 sneller toe dan in
eerdere jaren. De demografische ontwikkelingen voor de prognose zijn
ontleend aan de Kernprognose 2019-2060 van het CBS. Daarnaast wordt in
de raming rekening gehouden met de hogere sterfte vanwege corona. De
gevolgen hiervan op de levensverwachting zijn (nog) onzeker.
Extracomptabele fiscale regelingen
Naast de in dit begrotingsartikel genoemde instrumenten, zijn er fiscale
regelingen die betrekking hebben op dit beleidsterrein. De Minister van
Financiën is hoofdverantwoordelijk voor de wetgeving en uitvoering van
deze regelingen en voor de budgettaire middelen. In onderstaande tabel is
ter informatie het budgettaire belang van deze regelingen vermeld. De
cijfers zijn ontleend aan de corresponderende bijlage ‘Fiscale regelingen’ in
de Miljoenennota. Voor een beschrijving van de regelingen, de doelstelling,
de ramingsgrond, een verwijzing naar de laatst uitgevoerde evaluatie en
het beoogde jaar van afronding van de volgende evaluatie, wordt verwezen
naar de bijlage bij de Miljoenennota ‘Toelichting op de fiscale regelingen’.
Tabel 82 Fiscale regelingen 2019-2021, budgettair belang op
transactiebasis in lopende prijzen (x € miljoen)
2019

2020

2021

Pensioen niet-belaste premie

19.116

19.554

20.307

Pensioen belaste uitkering

‒ 12.485

‒ 12.665

‒ 12.673

Pensioen vrijstelling box 3

7.232

7.434

7.803

Lijfrente premieaftrek

600

611

634

Lijfrente belaste uitkering

‒ 401

‒ 406

‒ 407

Lijfrente vrijstelling box 3

232

239

250

6

6

8

Nettopensioen en nettolijfrente

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

116

Aanvullende arbeidspensioenen
Aanvullend pensioen is een arbeidsvoorwaarde. Sociale partners zijn
verantwoordelijk voor de inhoud en de reikwijdte van pensioenregelingen.
De overheid stelt regels om te bevorderen dat toezeggingen ook daadwer­
kelijk worden nagekomen en draagt zorg voor toezicht op de naleving
daarvan.
Beleidsrelevante kerncijfers
Als kerncijfers zijn het totaal aantal pensioenfondsen opgenomen en het
aantal pensioenfondsen met een dekkingsgraad onder de 130%, alsmede
de daarbij betrokken deelnemers en gepensioneerden. De maatstaf van
130% is gekozen omdat een dergelijke dekkingsgraad met de wettelijk
vastgestelde mate van zekerheid toereikend is om de pensioenverplich­
tingen na te komen.
De afname van het aantal pensioenfondsen in 2019 past bij de dalende trend
van de afgelopen jaren. Het gaat hierbij vooral om een afname van de
pensioenfondsen met een geringe omvang. Door schaalvergroting met
andere pensioenfondsen kan beter worden voldaan aan de eisen die
worden gesteld aan een verantwoord beheer. Het aandeel pensioenfondsen
met een dekkingsgraad lager dan 130% is licht gestegen in 2019 in verge­
lijking met voorgaande jaren, maar het aantal bij die fondsen betrokken
deelnemers en gepensioneerden is echter kleiner dan in voorgaande jaren.
De dekkingsgraden zijn de afgelopen maanden gedaald door de
economische gevolgen van de coronacrisis. In hoeverre dit effect blijvend
is, zal de komende maanden blijken. In ieder geval is de financiële positie
aan het einde van het jaar leidend voor de vraag of pensioenen verhoogd
kunnen worden of verlaagd moeten worden.
Tabel 83 Kerncijfers aanvullende pensioenen1
Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

219

208

203

204

190

193

Aantal bij deze fondsen betrokken deelnemers (x 1.000)

5.362

5.555

5.500

Aantal bij deze fondsen betrokken gepensioneerden (x 1.000)

3.250

3.322

3.310

Totaal aantal pensioenfondsen2
Aantal pensioenfondsen met dekkingsgraad ≤130%3

1 DNB, Statistiek toezicht pensioenfondsen
2 Pensioenfondsen zonder eigen verplichtingen, bijvoorbeeld de volledig herverzekerde fondsen, kennen geen dekkingsgraad en zijn daarom niet opgenomen in de tabel.
3 Beleidsdekkingsgraad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

117

Artikel 9 Nabestaanden
A. Algemene doelstelling
De overheid beschermt nabestaande partners en wezen voor zover nodig
tegen de financiële gevolgen van het verlies van partner of ouders.
De overheid vindt dat mensen die geconfronteerd zijn met het overlijden
van hun partner of ouder(s) en die vanwege de zorg voor een kind of
arbeidsongeschiktheid niet (volledig) in een eigen inkomen kunnen
voorzien, verzekerd moeten zijn van financiële ondersteuning. Daarom
regelt zij in deze gevallen op grond van de Algemene nabestaandenwet
(Anw) een nabestaandenuitkering voor de overblijvende partner en een
wezenuitkering voor kinderen die beide ouders hebben verloren.
Inwoners van Caribisch Nederland die geconfronteerd zijn met het
overlijden van hun partner of ouder(s), hebben op grond van de Algemene
weduwen- en wezenverzekering (AWW) recht op een uitkering.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinan­
cierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsrege­
lingen regisseert de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden
regelingen;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB;
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).
C. Beleidswijzigingen
Er zijn geen voorgenomen beleidswijzigen in 2021. De afspraken over het
nabestaandenpensioen in het kader van het pensioenakkoord worden
toegelicht in de paragraaf beleidswijzigingen van artikel 8 van de begroting.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 84 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

1.194

1.332

1.370

1.404

1.435

1.470

1.486

Uitgaven

1.194

1.332

1.370

1.404

1.435

1.470

1.486

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

1.194

1.332

1.370

1.404

1.435

1.470

1.486

AWW (Caribisch Nederland)

1.194

1.332

1.370

1.404

1.435

1.470

1.486

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

118

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AWW
Caribisch Nederland.
Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd
Tabel 85 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 9 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

355.757

339.202

317.801

307.445

302.743

300.296

295.611

Inkomensoverdrachten

355.757

339.202

314.958

303.499

297.671

293.268

286.423

Anw

349.507

333.335

309.502

298.248

292.531

288.214

281.630

6.250

5.867

5.456

5.251

5.140

5.054

4.793

Nominaal

0

0

2.843

3.946

5.072

7.028

9.188

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Tegemoetkoming Anw

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Algemene weduwen- en wezenverzekering (AWW) (Caribisch Nederland)
Inwoners van Caribisch Nederland die geconfronteerd zijn met het
overlijden van hun partner of ouder(s), hebben op grond van de AWW recht
op een uitkering. De hoogte ervan is leeftijdgerelateerd. De SZW-unit bij
de Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) is verantwoordelijk voor de
uitvoering van deze regeling.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van demografische ontwikkelingen nemen de uitkeringslasten
van de AWW-uitkeringen licht toe.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 86 Kerncijfers AWW Caribisch Nederland
Volume AWW (x 1.000 personen, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

0,3

0,3

0,3

1 RCN-unit SZW.

Algemene nabestaandenwet (Anw)
De Anw is een volksverzekering en regelt, onder voorwaarden, bij overlijden
een uitkering voor de partner en een wezenuitkering voor kinderen die beide
ouders hebben verloren. Daarnaast ontvangt iedere Anw-gerechtigde
maandelijks de Anw-tegemoetkoming. De Anw wordt door de SVB
uitgevoerd.
Wie komt er voor in aanmerking?
Nabestaande partners komen in aanmerking voor een nabestaandenuit­
kering als zij jonger zijn dan de AOW-gerechtigde leeftijd, de partner op de
datum van overlijden verzekerd was voor de Anw en de nabestaande:
– Eén of meer kinderen onder de 18 jaar verzorgt, of;
– Voor minstens 45% arbeidsongeschikt is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

119

Een kind heeft recht op een wezenuitkering indien beide ouders zijn
overleden. Wezen tot 16 jaar hebben altijd recht op een uitkering. De
uitkering kan worden verlengd tot 18 jaar wanneer het kind bezig is een
startkwalificatie te behalen of daarvan is vrijgesteld of volledig dagon­
derwijs volgt na het behalen van een startkwalificatie. De wezenuitkering
kan eventueel tot 21 jaar worden verstrekt wanneer de wees volledig
dagonderwijs volgt of wanneer een ongehuwde wees de tijd grotendeels
besteedt aan een gezamenlijke huishouding met een andere wees of voor
een hulpbehoevende zorgt.
De Anw maakt geen onderscheid tussen gehuwden en mensen die
ongehuwd zijn en samen een huishouden vormen. Daarom wordt
gesproken van «partner». Nabestaanden die vóór 1 juli 1996 recht hadden
op de voorganger van de Anw, de Algemene Weduwen- en Wezenwet,
vallen onder een overgangsregeling.
Hoe hoog is de Anw?
De nabestaandenuitkering bedraagt 70% van het referentieminimumloon.
Voor kostendelers geldt een lager normbedrag ter hoogte van 50% van
het referentieminimumloon. Op de nabestaandenuitkering vindt inkom­
stenverrekening plaats. Daarbij kent de nabestaandenuitkering een
vrijlating voor inkomen uit arbeid. Deze bedraagt 50% van het wettelijk
minimumloon, plus een derde deel van het meerdere inkomen. Inkomen in
verband met arbeid (bijvoorbeeld WIA- of WW-uitkering) wordt geheel
verrekend. Eigen vermogen, de inkomsten uit dit vermogen en particuliere
aanvullende nabestaandenpensioenen worden niet in mindering gebracht
op de nabestaandenuitkering.
De wezenuitkering bedraagt een percentage van het referentiemini­
mumloon, afhankelijk van de leeftijd van de wees. De hoogte van de wezen­
uitkering is niet afhankelijk van het inkomen. Nabestaanden of wezen
ontvangen naast hun Anw-uitkering ook een tegemoetkoming Anw.
Tabel 87 Anw bruto maandbedragen (maxima), exclusief vakantietoeslag
en exclusief tegemoetkoming Anw (in €)
1 juli 2020
Nabestaandenuitkering

1.243,94

Nabestaandenuitkering met een of meer meerderjarige medebewoners
(kostendelersnorm: 50% referentieminimumloon)

785,09

Wezenuitkering (wezen tot 10 jaar)

415,45

Wezenuitkering (wezen van 10 tot 16 jaar)

614,48

Wezenuitkering (wezen van 16 tot 21 jaar)

813,51

Tegemoetkoming Anw

17,39

Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten van de Anw nemen de komende jaren af, omdat het
aantal nabestaanden dat een recht heeft op een Anw-uitkering naar
verwachting afneemt.
Beleidsrelevante kerncijfers
De uitstroom uit de regeling is de komende jaren groter dan de instroom,
omdat een groot deel van de nabestaanden die sinds 1996 een uitkering
ontvangen op basis van de rechtsvoorganger van de Anw, de Algemene
Weduwen en Wezenwet (AWW), in de komende jaren recht krijgt op een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

120

AOW-uitkering. Het aantal nabestaanden dat na 1 juli 1996 is ingestroomd
en het aantal wezen dat aanspraak maakt op een nabestaandenuitkering is
de komende jaren naar verwachting stabiel.
Tabel 88 Kerncijfers Anw
Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

Volume Anw (x 1.000 personen, ultimo)

28

26

24

Volume nabestaandenuitkering (x 1.000 personen, ultimo), ingang recht voor 1 juli 1996

6,3

5,1

4,1

Volume nabestaandenuitkering (x 1.000 personen, ultimo), ingang recht na 1 juli 1996

20

20

19

waarvan met kind

8,3

7,8

7,4

waarvan op grond van arbeidsongeschiktheid

12

12

12

Volume wezenuitkering (x 1.000 personen, ultimo)

1,1

1,0

1,1

1 SVB, jaarverslag.

Handhaving
De SVB heeft in 2019 extern onderzoek laten verrichten naar de wijze waarop
de SVB haar handhaving invulling geeft. Uit dit onderzoek blijkt dat de SVB
alle misbruikrisico’s in beeld heeft en dat er voldoende interne en externe
mogelijkheden zijn ingericht om misbruiksignalen op te vangen (Kamer­
stukken II 2019/20, 26 448, nr. 630). De SVB rapporteert in de signalerings­
brief jaarlijks over de signalen en fenomenen op het gebied van fraude. In
de signaleringbrief van juni 2020 heeft de SVB geen nieuwe frauderisico’s
gesignaleerd (Kamerstukken II 2019/20, 17 050, nr. 595). De SVB geeft aan
door de contactbeperkende maatregelen vanwege corona een lager aantal
onderzoeken te kunnen verrichten dan gepland. De verhoging van handha­
vingsrisico is naar inschatting van de SVB vooralsnog beperkt.
Tabel 89 Kerncijfers Anw (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

86

82

77

Kennis van de verplichtingen (%)

85

89

83

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

3,4

0,9

0,8

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

0,1

0,1

0,1

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

1,2

1,3

0,9

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

<0,1

<0,1

<0,1

Aantal boetes (x 1.000)

<0,1

<0,1

<0,1

Totaal boetebedrag (x € 1 mln)

0,2

0,1

0,1

Ontstaansjaar vordering
Terugvordering2

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

2017

2018

2019

39

21

3

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 SVB, jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

121

Artikel 10 Tegemoetkoming ouders
A. Algemene doelstelling
De overheid biedt een financiële tegemoetkoming aan ouders of verzorgers
voor de kosten van kinderen.
De overheid biedt ouders of verzorgers een financiële tegemoetkoming
voor de kosten voor verzorging en opvoeding van kinderen op grond van
de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) en de kinderbijslagvoorziening BES
(Caribisch Nederland). Gezinnen met een laag of middeninkomen komen
daarnaast in aanmerking voor een tegemoetkoming op grond van de Wet
op het kindgebonden budget (WKB).
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de tegemoetkoming met uitkeringsregelingen. Hij is
in deze rol verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
– de vaststelling van het niveau van de tegemoetkoming op grond van
de AKW, de WKB en de kinderbijslagvoorziening BES;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doelmatige en doeltref­
fende uitvoering van de AKW door de SVB;
– de organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).
De Minister van Financiën is verantwoordelijk voor de rechtmatige,
doelmatige en doeltreffende uitvoering van de WKB door het directoraatgeneraal Toeslagen.
C. Beleidswijzigingen
Verhoging kindbedrag WKB vanaf het 3e kind
Het kindgebonden budget wordt vanaf 2021 met € 150 miljoen geïntensi­
veerd. Hiermee wordt het kindbedrag dat ouders ontvangen vanaf het 3e
kind verhoogd met € 617. Deze maatregel draagt bij aan de kabinetsinzet om
de kans op armoede onder kinderen te verlagen (Kamerstukken II 2019/20,
24 515, nr. 484).
Verhoging kinderbijslagvoorziening BES
In navolging van de intensivering in de WKB wordt de kinderbijslagvoor­
ziening BES per 2021 naar rato geïntensiveerd met $ 2 per maand. Hiervoor
wordt vanaf 2021 € 0,07 miljoen structureel beschikbaar gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

122

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 90 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 10 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

5.936.534

6.594.923

6.521.835

6.462.911

6.404.382

6.379.068

6.339.008

Uitgaven

5.936.534

6.594.923

6.521.835

6.462.911

6.404.382

6.379.068

6.339.008

waarvan juridisch verplicht

100%

Inkomensoverdrachten

5.936.534

6.594.923

6.521.835

6.462.911

6.404.382

6.379.068

6.339.008

AKW

3.635.727

3.654.556

3.638.806

3.627.625

3.625.263

3.629.359

3.637.543

3.239

4.271

4.373

4.441

4.522

4.575

4.612

2.297.568

2.936.096

2.878.656

2.830.845

2.774.597

2.745.134

2.696.853

191.310

193.456

201.680

209.800

210.462

208.047

206.154

Kinderbijslagvoorziening BES
WKB
Ontvangsten

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op huidige wet- en regelgeving
en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AKW,
kinderbijslagvoorziening BES en WKB.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Inkomensoverdrachten
Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
De AKW biedt ouders of verzorgers een tegemoetkoming in de kosten die
het opvoeden en verzorgen van kinderen onder de 18 jaar met zich mee
brengt. De AKW wordt uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders van kinderen tot 18 jaar hebben recht op kinderbijslag. Het recht op
kinderbijslag vervalt indien ouders valt te verwijten dat hun kind niet
voldoet aan de Leerplichtwet.
Hoe hoog is de kinderbijslag?
De hoogte van de kinderbijslag hangt af van de leeftijd van het kind. De
kinderbijslagbedragen worden per 1 januari en 1 juli geïndexeerd. Bij ziekte
of handicap, of omdat het kind niet thuis woont om onderwijsredenen, kan
onder nadere voorwaarden sprake zijn van dubbele kinderbijslag. Alleen­
staande en alleenverdienende ouders van thuiswonende kinderen met
ziekte of handicap kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor
een extra tegemoetkoming.
Tabel 91 AKW, netto bedragen per kwartaal (in €)
1 juli 2020
Voor kinderen van:
0 t/m 5 jaar

221,49

6 t/m 11 jaar

286,95

12 t/m 17 jaar
Extra tegemoetkoming AKW (jaarbedrag 2020)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

316,41
2.200,64

123

Budgettaire ontwikkelingen
Het meerjarige verloop van de uitgaven AKW wordt verklaard door twee
effecten. Het aantal kinderen daalt licht tot 2022 en neemt vervolgens toe.
Daarnaast neemt naar verhouding het aandeel jonge kinderen toe,
waardoor het gemiddelde AKW bedrag daalt. Door deze twee effecten dalen
de uitgaven tot en met 2023 en nemen daarna licht toe.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal gezinnen en kinderen neemt af als gevolg van demografische
ontwikkelingen. Daarnaast neemt het aantal kinderen met dubbele AKW
gestaag toe, voornamelijk op basis van een intensieve zorg kwalificatie.
Het aantal gezinnen dat recht heeft op een extra tegemoetkoming AKW is
sinds 2019 toegenomen als gevolg van de verruiming van de voorwaarden
(Kamerstukken II 2017/18, 34 977, nr. 2 en 3).
Tabel 92 Kerncijfers AKW
Realisatie 20191

Raming 2020

Aantal gezinnen AKW (x 1.000, jaargemiddelde)

1.891

1.883

Raming 2021
1.875

Aantal telkinderen AKW (x 1.000, jaargemiddelde)2

3.353

3.354

3.341

Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Aantal dubbele AKW uitkeringen ( x 1.000, uliomo jaar):
Kind uitwonend vanwege onderwijsredenen

1,5

1,3

1,1

Kind thuiswonend met intensieve zorg

26,3

29,0

31,0

Kind uitwonend vanwege ziekte of handicap

1,2

1,1

1,1

Extra tegemoetkoming AKW (x 1.000)

8,3

8,1

8,8

1 SVB, administratie.
2 Een administratieve teleenheid die gebruikt wordt bij het vaststellen van de hoogte van de kinderbijslag. Bijvoorbeeld: een gehandicapt kind geldt voor de kinderbijslag
als twee telkinderen waardoor het in aanmerking komt voor dubbele kinderbijslag.

Handhaving
De SVB heeft in 2019 extern onderzoek laten verrichten naar de wijze waarop
de SVB haar handhaving invulling geeft. Uit dit onderzoek blijkt dat de SVB
alle misbruikrisico’s in beeld heeft en dat er voldoende interne en externe
mogelijkheden zijn ingericht om misbruiksignalen op te vangen (Kamer­
stukken II 2019/20, 26 448, nr. 630). De SVB rapporteert in de signalerings­
brief jaarlijks over de signalen en fenomenen op het gebied van fraude. In
de signaleringbrief van juni 2020 heeft de SVB geen nieuwe frauderisico’s
gesignaleerd (Kamerstukken II 2019/20, 17 050, nr. 595). De SVB geeft aan
door de contactbeperkende maatregelen vanwege corona een lager aantal
onderzoeken te kunnen verrichten dan gepland. De verhoging van handha­
vingsrisico is naar inschatting van de SVB vooralsnog beperkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

124

Tabel 93 Kerncijfers AKW (fraude en handhaving)

Preventie1
Opsporing2

Sanctionering2

Realisatie
2017

Realisatie
2018

Realisatie
2019

Gepercipieerde detectiekans (%)

70

69

67

Kennis van de verplichtingen (%)

71

73

72

Aantal onderzochte fraudesignalen (x 1.000)

0,8

0,5

0,4

Aantal geconstateerde overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)3

1,3

2,2

9

Totaal benadelingsbedrag (x € 1 mln)

1,0

1,5

4,9

Aantal waarschuwingen (x 1.000)

5,2

3,1

8,6

Aantal boetes (x 1.000)

1,4

1,0

1,6

Totaal boetebedrag (x € 1 mln)

0,4

0,3

0,4

Ontstaansjaar vordering

Terugvordering2

2017

2018

2019

77

52

32

Incassoratio fraudevorderingen (boete +
benadelingsbedrag) ultimo 2019 (%)

1 Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans».
2 SVB, jaarverslag.
3 Cijfers betreffen alle overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling.

Wet kinderbijslagvoorziening BES
De kinderbijslagvoorziening BES biedt ouders of verzorgers die op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba wonen een tegemoetkoming voor de kosten van
opvoeding en verzorging van kinderen die nog geen 18 jaar zijn. De kinder­
bijslagvoorziening BES wordt uitgevoerd door de RCN-unit SZW namens
de Minister van SZW.
Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders of verzorgers van kinderen tot 18 jaar die ingezetene zijn van
Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Hoe hoog is de kinderbijslagvoorziening BES?
De hoogte van het bedrag bedraagt in 2020 $ 83 op Bonaire en $ 85 op Sint
Eustatius en $ 84 op Saba per kind per maand. De definitieve hoogte van
de kinderbijslagvoorziening voor 2021 wordt aan de hand van de ontwik­
keling van het consumentenprijs-indexcijfer bepaald.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan de Kinderbijslagvoorziening BES laten over de jaren een
stabiel beeld zien.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 94 Kerncijfers Wet kinderbijslagvoorziening BES
Aantal kinderen kinderbijslagvoorziening BES (x 1.000, ultimo)

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

4,7

4,7

4,7

1 RCN-unit SZW.

Wet op het Kindgebonden Budget (WKB)
Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke tegemoetkoming
van de overheid in de kosten van kinderen voor gezinnen tot een bepaald
inkomen en vermogen. De WKB wordt uitgevoerd door het directoraatgeneraal Toeslagen. Indien sprake is van een aanvulling op buitenlandse
gezinstoeslagen, is de SVB verantwoordelijk voor de uitbetaling van de
WKB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

125

Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders of verzorgers van kinderen tot 18 jaar, die in aanmerking komen voor
kinderbijslag, kunnen het kindgebonden budget krijgen, afhankelijk van
de hoogte van het inkomen en vermogen.
Hoe hoog is het kindgebonden budget?
De hoogte van het kindgebonden budget hangt af van het aantal kinderen,
de leeftijd van de kinderen, het (gezamenlijke) inkomen en vermogen van
de ouders en de leefvorm van de ouder die het kindgebonden budget
ontvangt. Als het (gezamenlijke) inkomen hoger is dan € 21.431 (alleen­
staande) of € 38.181 (aanvrager met toeslagpartner)(bedragen 2020) wordt
het kindgebonden budget geleidelijk minder. Voor iedere € 100 boven dit
inkomen, wordt het kindgebonden budget € 6,75 lager. Indien het
(gezamenlijk) vermogen op de peildatum 1 januari 2020 hoger is dan
€ 116.613 (alleenstaande) of € 147.459 (aanvrager met toeslagpartner),
vervalt het recht op kindgebonden budget voor 2020. De bedragen van
het kindgebonden budget worden per 1 januari aangepast aan de prijsont­
wikkelingen.
Tabel 95 WKB, netto maximum bedragen per jaar (in €)
1 januari 2020
Een gezin met:
1 kind

1.185

Verhoging 2e kind (extra bedrag per jaar)

1.005

Verhoging 3e kind (extra bedrag per jaar)

297

Verhoging ieder volgend kind (extra bedrag per jaar)

297

Extra verhoging 12-15-jarigen1

243

Extra verhoging 16-17-jarigen1
Extra verhoging alleenstaande ouder

434
3.190

1 Ten opzichte van bovengenoemde bedragen.

Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven WKB zijn in 2021 lager dan in 2020. Dit komt doordat in 2020
circa € 325 miljoen incidentele uitgaven plaatsvinden in het kader van de
herstelactie (Kamerstukken II 2018/19, 35 010, nr. 17). In 2021 resteert nog
circa € 13 miljoen aan hersteluitgaven voor huishoudens die in het
buitenland verblijven, waarna de herstelactie is afgerond. Indien gecorri­
geerd wordt voor de incidentele hersteluitgaven, nemen de uitgaven WKB
in 2021 toe ten opzichte van 2020. De coronacrisis heeft namelijk tot gevolg
dat gezinsinkomens gemiddeld gezien dalen, waardoor meer huishoudens
(een hoger) recht hebben op WKB. In latere jaren herstelt de economie naar
verwachting, met als gevolg dat gezinsinkomens stijgen en de uitgaven aan
de WKB gestaag dalen. Daarnaast wordt de WKB per 2021 structureel met
€ 150 miljoen geïntensiveerd. Hiermee wordt het kindbedrag vanaf het 3e
kind verhoogd met € 617.
Beleidsrelevante kerncijfers
De verhoging van de afbouwgrens voor paren met € 16.750 (Stb. 2019,
409), in lijn met het regeerakkoord, heeft tot gevolg dat vanaf 2020 fors meer
huishouden en kinderen recht hebben op WKB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

126

Tabel 96 Kerncijfers WKB
Aantal huishoudens WKB (x 1.000, jaargemiddelde)
Aantal kinderen WKB (x 1.000, jaargemiddelde)
Aantal alleenstaande ouders WKB (x 1.000, jaargemiddelde)

Realisatie 20191

Raming 2020

717

966

Raming 2021
971

1.323

1.756

1.771

337

337

340

1 Ministerie van Financiën, Toeslagen. Het betreft gegevens voor (verwachte) toegekende toeslagen per berekeningsjaar. De realisatiecijfers van 2019 zijn gebaseerd op de
opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen bij het definitief vaststellen van het recht op toeslag.

Ontvangsten
De ontvangsten betreffen grotendeels de ontvangsten ten gevolge van
terugvorderingen van het kindgebonden budget. Nadat de toeslagen
definitief zijn toegekend worden terugvorderingen ingesteld bij de
huishoudens die meer hebben ontvangen dan waar ze recht op hadden op
basis van hun vastgestelde inkomen. Omdat de definitieve afrekening
achteraf plaatsvindt, zijn de ontvangsten in een bepaald jaar veelal
gebaseerd op definitieve afrekeningen van eerdere jaren. De ontvangsten
nemen vanaf 2021 toe als gevolg van de intensivering uit het regeerakkoord
die in 2020 in werking treedt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

127

Artikel 11 Uitvoering
A. Algemene doelstelling
De overheid voorziet de uitvoeringsorganisaties van financiële middelen
voor een rechtmatige, doelmatige, doeltreffende en klantgerichte
uitvoering van socialezekerheidsregelingen, binnen de kaders die de
overheid stelt.
De uitvoering van de socialezekerheidswetten vindt mede plaats door ZBO’s
en RWT’s. De Minister van SZW bepaalt de kaders waarbinnen de uitvoering
tot stand komt en stelt uitvoeringsbudget ter beschikking aan Uitvoerings­
instituut Werknemersverzekeringen (UWV) inclusief het Bureau Keteninfor­
matisering Werk en Inkomen (BKWI), de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en
het Inlichtingenbureau (IB). Hij maakt daarbij prestatieafspraken en stuurt
op rechtmatige, doelmatige, doeltreffende en klantgerichte uitvoering.
Hiertoe is een planning- en controlcyclus ingericht tussen de uitvoeringsor­
ganen en het ministerie.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister is verantwoordelijk voor het doen uitvoeren van de socialezekerheidswetgeving door de uitvoeringsorganen en draagt zorg voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving (wet SUWI) waarbinnen de uitvoeringsorganen
opereren;
– de vormgeving van het stelsel van socialezekerheidswetten die UWV en
de SVB uitvoeren;
– de vaststelling van de budgetten die aan UWV, de SVB en het IB
beschikbaar worden gesteld met daarbij passende prestatieafspraken;
– de sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doelmatige, doeltref­
fende en klantgerichte uitvoering door UWV, de SVB en het IB en de
verantwoording daarover;
– de vaststelling van de omvang van de middelen die aan de Landelijke
Cliëntenraad (LCR) beschikbaar worden gesteld.
Prestatie-indicatoren UWV en SVB
In onderstaande tabellen zijn indicatoren voor UWV en de SVB
weergegeven die de doelmatigheid, rechtmatigheid en klantgerichtheid van
de uitvoering weergeven.
Tabel 97 Indicatoren uitvoering UWV
Realisatie 20191

Streefwaarde
20202 Streefwaarde 20213

Doelmatigheid: Percentage realisatie uitvoeringskosten binnen budget

100

100

100

Rechtmatigheid: Percentage rechtmatigheid

99,1

99,0

99,0

7,1

7

7

Klantgerichtheid: Cijfer klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden
1 UWV, jaarverslag 2019.
2 UWV, jaarplan 2020.
3 Deze streefcijfers worden opgenomen in het jaarplan 2021 van UWV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

128

Tabel 98 Indicatoren uitvoering SVB
Realisatie 20191

Streefwaarde
20202 Streefwaarde 20213

Doelmatigheid: Reële efficiëntiegroei4

0,1

1,5

1,5

Rechtmatigheid: Percentage rechtmatigheid

100

99

99

‒5

8

8

Klantgerichtheid: Cijfer klanten

1 SVB, Jaarverslag 2019.
2 SVB, jaarplan 2020.
3 Deze streefcijfers worden opgenomen in het jaarplan 2021 van de SVB.
4 Norm is 1,5% efficiency­groei (kostenbesparing los van volume- en beleidswijzigingen) voor de grote wetten, uitzonderingen op specifieke wetten.
5 Het klanttevredenheidsonderzoek vindt tweejaarlijks plaats en heeft in 2019 niet plaatsgevonden. In 2018 betrof het klant cijfer een 8,0.

C. Beleidswijzigingen
Voor de beleidswijzigingen per wet wordt verwezen naar de overige beleids­
artikelen.
Stand van de uitvoering sociale zekerheid
In de Stand van de uitvoering is veel aandacht voor de gevolgen van de
coronacrisis voor de uitvoering van de sociale zekerheid. Beide ZBO's zijn
erin geslaagd om hogere volumes weg te werken en nieuwe taken met
spoed op te pakken. In de brief wordt nader ingegaan op de maatregelen
die UWV heeft moeten nemen om de dienstverlening te continueren
(Kamerstukken II 2019/20, 26 448, nr. 634). Ook in 2021 zal de werkloosheid
groot zijn. De nadruk wordt hierbij gelegd op het garanderen van de conti­
nuïteit van de dienstverlening en tijdigheid van betalingen.
Ministeriële Commissie Uitvoering (MCU)
Het kabinet heeft de Ministeriële Commissie Uitvoering (MCU) ingesteld.
Via de samenhangende agenda «Werk voor de uitvoering» wordt gewerkt
aan een aanpak voor urgente uitdagingen in de uitvoering. In september
wordt het rapport «Werk aan uitvoering: handelingsperspectieven en
samenvatting analyse» naar de Tweede Kamer verzonden. In dit rapport
worden concrete handelingsperspectieven geschetst voor verbetering van
de dienstverlening, wendbaarheid en toekomstbestendigheid voor de korte
en langere termijn.
Intensivering uitvoering Sociale Zekerheid
De uitvoering van de sociale zekerheid is kwetsbaar en de continuïteit in
het verlenen van de juiste dienstverlening staat onder grote druk. Burgers
en bedrijven raken hierdoor in toenemende mate in de knel. De oorzaken
zijn divers: een combinatie van herhaalde taakstellingen, digitaliserings­
operaties, implementatie van complexe beleidsopgaven en personeelste­
korten. Sluipenderwijs is achterstallig onderhoud ontstaan en is de kwaliteit
onder druk komen te staan. De coronacrisis heeft op slag duidelijk gemaakt
waar het op aan komt als het puntje bij het paaltje komt: wendbare
uitvoering in de publieke sector. Bij voorjaarsnota 2019 heeft het kabinet
voor de probleemanalyse «Werk aan Uitvoering» structureel € 19 miljoen
gereserveerd. Dit geld wordt gereserveerd voor ICT bij de SVB.
Daarbovenop stelt het kabinet nu structureel € 100 miljoen beschikbaar voor
UWV, SVB en BKWI vanaf 2022. Doel van de inzet is het waarborgen van
de continuïteit van de uitvoering van de sociale zekerheid. De € 100 miljoen
wordt ingezet voor het onderhoud en modernisering van ICT, het verbeteren
en maatwerk bieden in de dienstverlening en voor artsen- en handhavings­
capaciteit. Voor BKWI wordt structureel extra ontwikkelcapaciteit
beschikbaar gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

129

Als onderdeel van het steun- en herstelpakket om de economische gevolgen
van de coronacrisis op te vangen wordt in 2021 de werkgeversdienstver­
lening geïntensiveerd. Ook wordt er budget beschikbaar gesteld voor
scholingsexperts ten behoeve van de uitvoering van de tijdelijke regeling
scholingsbudget UWV.
Dienstverlening WW, WGA en Wajong
In 2016 is UWV gestart met een nieuw dienstverleningsmodel voor WWgerechtigden. In het regeerakkoord heeft het kabinet vanaf 2019 € 70 miljoen
structureel vrijgemaakt voor het versterken van persoonlijke dienstver­
lening aan WW-, Wajong- en WGA-gerechtigden door UWV. De dienstver­
lening is tot en met maart 2020 zowel kwantitatief als kwalitatief ontwikkeld.
Door corona zal het in 2021 moeilijker worden om te voldoen aan de kwanti­
tatieve en kwalitatieve doelstellingen.
De hogere instroom in de WW vraagt om een aanzienlijke opschaling van
de capaciteit maar deze wordt beperkt door opleidings- en inwerkmogelijk­
heden. De hoge instroom in combinatie met het tekort aan uitvoeringsca­
paciteit leidt op korte termijn tot een gemiddeld minder intensieve
dienstverlening. Vanwege de onzekerheid van het instroomvolume, het
gemiddeld recht op WW en de afstand tot de arbeidsmarkt van werkzoe­
kenden is nu niet te zeggen op welke termijn dit normaliseert.
Sinds 2017 vindt er een effectmeting plaats op de dienstverlening voor WWgerechtigden door UWV. De eerste tussenrapportage van de effectmeting
stond gepland om in het voorjaar van 2020 te verschijnen. Vanwege een
methodologische tegenvaller heeft de publicatie van de eerste tussenrap­
portage vertraging opgelopen. Deze zal na de zomer met de Tweede Kamer
gedeeld worden. De eindrapportage zal conform de planning eind 2021 met
de Tweede Kamer gedeeld worden.
Het ingezette WGA-praktijkonderzoek naar de effecten van intensievere,
persoonlijke dienstverlening is gestart. De coronacrisis heeft uiteraard
gevolgen voor de arbeidsmarkt en de verwachting is dan ook dat het tevens
moeilijker zal worden om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan
werk te helpen.
Sociaal-medische beoordelingen
In de Stand van de uitvoering van december 2019 is aangekondigd in 2020
breed, met alle betrokkenen, over de toekomst van het sociaal-medisch
beoordelen in gesprek te gaan. De afgelopen maanden vroeg de corona­
crisis de volledige aandacht van alle betrokkenen, maar begin juni zijn de
gesprekken hierover hervat. Ook blijft UWV werken aan het zo snel en zo
breed mogelijk invoeren van taakdelegatie, om de beperkte capaciteit van
verzekeringsartsen beter te benutten. In de tweede helft van 2020 wordt
bepaald welke wijzigingen van wet- en regelgeving hiervoor exact worden
voorgesteld, ook na nadere afstemming met UWV en de relevante beroeps­
groepen.
Tevens worden samen met UWV afspraken gemaakt over het gemotiveerd
aanvragen van WIA-herbeoordelingen. Op basis van een goede motivatie
kunnen deze beoordelingen sneller en beter verlopen.
In februari is UWV daarnaast van start gegaan met het aangekondigde
experiment om maatwerk te leveren aan WIA-gerechtigden in de categorie
‘WGA 80-100 medisch’. Het experiment zal begin 2021 worden afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

130

Ook zal UWV in kaart brengen op welke manier een andere invulling van
de eerstejaarsziektewetbeoordeling zou kunnen leiden tot een afname van
het aantal verzekeringsartsen dat UWV voor die beoordeling nodig heeft. Al
deze maatregelen en ontwikkelingen zullen worden toegelicht in de Stand
van de uitvoering die in december naar de Tweede Kamer wordt verzonden.
Handhaving
Voor de bestrijding van WW fraude worden in 2021 aanvullende stappen
gezet zoals het doorvoeren van aanpassingen in het adressenbeleid en
het vertaalbeleid. Verder worden er verschillende risicomodellen
ontwikkeld. Vanwege de coronacrisis is de business case verwijtbare
werkloosheid die in 2020 zou starten uitgesteld. Het streven is om dit op
1 januari 2021 weer op te pakken. In november zullen SZW en UWV bezien
in hoeverre dat realistisch is.
Er is een breed extern onderzoek naar misbruikrisico's. Doelstelling van
het onderzoek is om zowel inzicht te krijgen in de misbruikrisico’s als het
ontwikkelen van een integraal afwegingskader zodat UWV en SZW op een
systematische wijze een gedeeld beeld hebben van de risico’s en de priori­
tering daarvan. In 2019 is de WW doorgelicht. Begin dit jaar is de doorlichting
van de ZW en de WIA gestart, die naar verwachting eind oktober 2020 wordt
afgerond.
Het structureel beschikbare budget voor handhaving van UWV is in 2020
structureel verhoogd met € 7,3 miljoen. Zowel bij het oppakken van
meldingen als het doen van thematische handhavingsonderzoeken moest
worden geprioriteerd. Daarom is er een aanvullend bedrag ter versterking
van handhaving toegekend van € 10,5 miljoen in 2020 en structureel
€ 12,7 miljoen vanaf 2021.
Investeringen in ICT en personeelsbeleid
Vanaf 2017 werkt de SVB aan een meerjarig projectportfolio. Om de
stabiliteit en wendbaarheid te vergroten, wordt ingezet op verdere
technische vernieuwing, vermindering van de complexiteit en op de inzet
van moderne techniek. Op het gebied van personeel wil de SVB meer
wendbaar, flexibel en toekomstbestendig worden. De strategische perso­
neelsplanning is hierin leidend.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 99 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

519.087

606.979

655.858

572.373

537.133

545.031

541.486

Uitgaven

519.222

606.979

655.858

572.373

537.133

545.031

541.486

waarvan juridisch verplicht

100%

Bijdrage aan ZBO’s/RWT's

518.540

606.254

655.138

571.677

536.437

544.335

540.790

Uitvoeringskosten UWV

396.851

457.427

511.385

403.443

372.860

372.655

372.067

Uitvoeringskosten SVB

112.726

137.634

135.727

160.208

155.551

163.654

160.697

Uitvoeringskosten IB

8.963

11.193

8.026

8.026

8.026

8.026

8.026

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

682

725

720

696

696

696

696

Landelijke Cliëntenraad

682

725

720

696

696

696

696

52.252

173

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

131

Budgetflexibiliteit
Bijdrage aan ZBO's/RWT's:
De bijdragen aan ZBO’s zijn 100% juridisch verplicht. Het betreft de uitvoe­
ringsbudgetten van UWV, de SVB en het IB. Deze budgetten worden bij de
goedkeuring van de jaarplannen vastgesteld.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties:
De bijdrage aan nationale organisaties is 100% juridisch verplicht. Het
betreft een bijdrage aan de LCR. Het budget wordt bij goedkeuring van
het jaarplan vastgesteld.
Tabel 100 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 11 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Uitgaven

1.506.518

1.804.955

1.980.202

2.057.354

2.068.110

2.107.658

2.151.099

Bijdrage aan ZBO’s/RWT's

1.506.518

1.804.955

1.934.073

1.976.265

1.948.032

1.945.799

1.945.634

Uitvoeringskosten UWV

1.359.118

1.655.716

1.798.666

1.836.275

1.814.803

1.811.187

1.811.434

Uitvoeringskosten SVB

147.400

149.239

135.407

139.990

133.229

134.612

134.200

Nominaal

0

0

46.129

81.089

120.078

161.859

205.465

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
De Minister van SZW stelt de financiële kaders vast voor UWV, de SVB en
het Inlichtingenbureau, waarbinnen deze organisaties hun jaarplannen
dienen op te stellen. Deze financiële kaders hebben alleen betrekking op
de uitvoering van SZW-taken door genoemde ZBO’s. In de jaarplannen
nemen UWV en de SVB een verdeling van de uitvoeringskosten naar wet
en/of fonds op. De Minister stuurt in eerste aanleg op het totaalbudget per
organisatie. Uitgangspunt daarbij is dat de organisaties zelfstandig de
uitvoering organiseren en over de realisatie via het jaarverslag verant­
woording afleggen aan de Minister van SZW.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitvoeringskosten van UWV en de SVB wijzigen gedurende de jaren als
gevolg van beleidswijzigingen en van volumeontwikkelingen in de onder­
scheiden wetten.
Per saldo stijgen de uitvoeringskosten (begrotings- en premiegefinancierd)
van UWV in 2021 met circa €224 miljoen. De stijging heeft te maken met
de forse oploop van de WW-volumes als gevolg van corona en de tijdelijke
noodmaatregelen van het steunpakket die UWV uitvoert, zoals de NOW 1,
NOW 2 en de Tofa.
Per saldo dalen de uitvoeringskosten (begrotings- en premiegefinancierd)
van de SVB met circa € 16 miljoen. Deze daling is voor een groot deel het
gevolg van een piek in de implementatiekosten van EESSI in 2020.
In de tabellen 101 en 102 zijn de uitvoeringskosten van UWV en de SVB
toegedeeld aan de onderscheiden wetten en regelingen. Dit is een ex-ante
raming op basis waarvan de bekostiging van ZBO’s plaatsvindt. De
toedeling is extracomptabel. Hier is de loon- en prijsbijstelling nog niet aan
toebedeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

132

Tabel 101 Extracomptabel overzicht begrotingsgefinancierde en premiegefinancierde uitvoeringskosten UWV
(bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

1.755.969

2.113.143

2.310.051

2.239.717

2.187.664

2.183.842

2.183.501

396.851

457.427

511.385

403.443

372.860

372.655

372.067

2.586

2.514

2.510

3.130

3.939

4.394

4.525

Wajong

141.938

172.198

159.009

149.406

148.957

147.230

146.233

Re-integratie Wajong1

123.860

104.132

103.907

103.941

104.120

104.315

104.608

Basisdienstverlening

93.778

93.176

113.561

82.492

81.512

82.423

82.446

Beoordeling gemeentelijke doelgroep

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

Wsw indicatiestelling

4.048

1.405

1.359

1.315

1.272

1.232

1.195

Scholingsregeling WW

1.020

780

780

0

0

0

0

Scholingsexperiment WGA

0

500

0

0

0

0

0

NOW 1.0

0

20.000

50.000

15.000

0

0

0

NOW 2.0

0

20.000

50.000

15.000

0

0

0

NOW 3.0

0

7.000

0

0

0

0

0

TOFA

0

3.100

200

100

0

0

0

BKWI

9.620

12.622

10.060

13.060

13.060

13.060

13.060
1.811.434

UWV (incl. BKWI)
Begrotingsgefinancierd
IOW

Premiegefinancierd

1.359.118

1.655.716

1.798.666

1.836.275

1.814.803

1.811.187

WAO

84.435

48.542

46.466

45.129

43.671

42.278

40.514

IVA

128.844

103.974

104.582

105.898

111.030

116.898

121.653

WGA

258.050

293.134

321.883

331.259

337.718

348.174

359.835

WAZ

2.931

2.502

2.308

2.209

2.095

1.972

1.853

WW

542.251

752.819

848.121

853.181

819.700

798.503

781.075

ZW

310.854

328.263

348.426

371.277

372.366

373.909

375.507

11.103

5.969

5.971

5.972

5.973

5.974

5.976

Re-integratie WAZ/WAO/WIA/ZW1

126.805

120.513

120.909

121.348

122.250

123.479

125.020

Toevoeging aan bestemmingsfonds/
egalisatiereserve

‒ 106.155

WAZO

1 Dit zijn uitvoeringskosten. Re-integratie in de vorm van voorzieningen en/of trajecten staan weergegeven op beleidsartikel 3. De uitvoeringskosten re-integratie hebben
betrekking op de werkzaamheden die UWV verricht ten behoeve van de inkoop van externe re-integratiediensten en de re-integratiedienstverlening voor werkzoekenden
in de WIA, WAO en Wajong die UWV zelf aanbiedt.

Bron: SZW-administratie.
Tabel 102 Extracomptabel overzicht begrotingsgefinancierde en premiegefinancierde uitvoeringskosten SVB
(bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

SVB

260.126

286.953

271.134

300.198

288.780

298.266

294.897

Begrotingsgefinancierd

112.726

137.714

135.727

160.208

155.551

163.654

160.697

AKW

71.216

95.961

93.253

118.032

112.703

119.937

115.530

TAS

1.278

2.980

2.327

1.635

1.562

1.535

1.533

KOT/WKB

8.333

5.634

5.634

5.634

5.634

5.634

5.634

AIO

28.901

30.581

31.992

32.888

33.649

34.564

36.036

Bijstand buitenland

265

224

224

224

224

223

224

OBR

600

503

489

0

0

0

0

2.133

1.832

1.808

1.794

1.779

1.762

1.740

Premiegefinancierd

147.400

149.239

135.407

139.990

133.229

134.612

134.200

AOW

135.800

140.333

126.962

131.674

124.961

126.371

126.017

Anw

11.600

8.906

8.445

8.316

8.268

8.241

8.183

Remigratiewet

Bron: SZW-administratie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

133

Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
De Landelijke Cliëntenraad (LCR) is een overlegorgaan ingesteld bij Wet
SUWI, waarin landelijke cliëntenorganisaties, vertegenwoordigers van
gemeentelijke cliëntenraden en vertegenwoordigers van de centrale cliën­
tenraden van de SVB en UWV zitting hebben. De LCR heeft tot taak periodiek
te overleggen met UWV, de SVB, de gemeenten en de Minister van SZW
over onderwerpen op het terrein van werk en inkomen. De Minister van SZW
stelt de financiële kaders vast voor de LCR, waarbinnen de LCR een jaarplan
dient op te stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

134

Artikel 12 Rijksbijdragen
A. Algemene doelstelling
De overheid borgt voldoende dekking in sociale fondsen.
De financiering van de sociale fondsen loopt hoofdzakelijk via premieinning. In een aantal gevallen acht de overheid premieheffing niet wenselijk,
bijvoorbeeld om te voorkomen dat premiepercentages blijvend toenemen
en daarmee een evenwichtige koopkrachtontwikkeling in de weg staan. In
andere gevallen acht de overheid financiering van een regeling via de
algemene middelen passender, maar wordt wel gekozen voor uitvoering via
de sociale fondsen. De sociale fondsen worden in dat geval via rijksbij­
dragen voorzien van voldoende financiering.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister financiert de sociale fondsen uit de algemene middelen, al dan
niet in aanvulling op premieheffing. Hij is in deze rol verantwoordelijk voor:
– de vaststelling van de hoogte van de rijksbijdragen aan de desbetref­
fende sociale fondsen;
– het betalen van de rijksbijdragen aan de sociale fondsen.
C. Beleidswijzigingen
Voor 2021 zijn er geen beleidswijzigingen op dit artikel.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 103 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

17.426.873

20.159.500

22.756.024

23.390.851

23.699.121

24.171.823

25.132.338

Uitgaven

17.426.873

20.159.500

22.756.024

23.390.851

23.699.121

24.171.823

25.132.338

25.132.338

waarvan juridisch verplicht

100%

Bijdrage aan sociale fondsen

17.426.873

20.159.500

22.756.024

23.390.851

23.699.121

24.171.823

Kosten heffingskortingen AOW

2.209.900

2.029.300

2.300.400

2.363.300

2.419.100

2.494.800

2.558.600

Vermogenstekort Ouderdomsfonds

14.881.500

17.851.600

20.197.900

20.777.000

21.024.900

21.418.000

22.311.700

Tegemoetkoming arbeidsongeschikten

160.212

157.368

156.131

158.065

160.686

162.751

164.529

Zwangere zelfstandigen

175.261

80.671

79.623

81.219

83.168

85.005

86.242

0

40.561

21.970

11.267

11.267

11.267

11.267

8.410

82

0

0

0

0

0

Transitievergoeding
Ontvangsten

Budgetflexibiliteit
Bijdrage aan sociale fondsen:
De bijdragen aan sociale fondsen zijn 100% juridisch verplicht. De rijksbij­
drage in de kosten van heffingskortingen AOW en het vermogenstekort
Ouderdomsfonds zijn juridisch verplicht volgens de Wet financiering sociale
verzekeringen. De rijksbijdrage tegemoetkoming arbeidsongeschikten is
juridisch verplicht volgens de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
(WIA), de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) en
de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). De rijksbijdrage
zwangere zelfstandigen is juridisch verplicht volgens de Wet arbeid en zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

135

De Rijksbijdrage transitievergoeding komt voort uit de Wet aanpassing
transitievergoeding bij bedrijfseconomische redenen en langdurige
arbeidsongeschiktheid. Hoofdstuk 5.1, sociale fondsen SZW, gaat nader in
op de financiering van de sociale fondsen.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Bijdrage aan sociale fondsen
Rijksbijdrage in de kosten van heffingskortingen AOW
Deze rijksbijdrage compenseert de gewijzigde premieopbrengst die het
gevolg is van de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001. De hoogte
van deze rijksbijdrage wordt jaarlijks aangepast aan de geraamde kosten
van de heffingskortingen en wijzigingen van de belasting- en premieta­
rieven in de eerste schijf.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan de BIKK AOW nemen in 2021 toe. Dat heeft twee oorzaken.
Ten eerste neemt de omvang van de heffingskortingen toe, omdat bijvoor­
beeld de arbeidskorting en de algemene heffingskorting worden verhoogd.
De rijksbijdragen in de kosten van heffingskortingen stijgen dan mee. Ten
tweede daalt per 2021 het belastingtarief van de 1e schijf. Hiermee wordt
het aandeel van de AOW-en WLZ-premies in de kosten van de heffingskor­
tingen groter en de compensatie daarvoor via de rijksbijdrage dus ook.
Rijksbijdrage vermogenstekort Ouderdomsfonds
De uitgaven uit het Ouderdomsfonds worden grotendeels gedekt door de
premie-inkomsten. De hoogte van de AOW-premie is echter wettelijk
gemaximeerd om te voorkomen dat de groeiende AOW-uitgaven leiden tot
een alsmaar stijgende AOW-premie en een onevenwichtige koopkrachtont­
wikkeling. Dit leidt tot een jaarlijks exploitatietekort in het Ouderdomsfonds.
De rijksbijdrage Ouderdomsfonds is bedoeld om het exploitatietekort in
het Ouderdomsfonds aan te vullen zodat er een neutrale kaspositie voor dit
fonds bestaat.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan de rijksbijdrage vermogenstekort Ouderdomsfonds stijgen
in 2021. Dat komt enerzijds doordat de premie-inkomsten van het Ouder­
domsfonds lager worden geraamd. Hierdoor moet de rijksbijdrage hoger
zijn om het exploitatietekort van het fonds aan te vullen. Tegelijkertijd blijven
de AOW-uitgaven stijgen. Ook dat zorgt voor een hogere rijksbijdrage.
Rijksbijdrage tegemoetkoming arbeidsongeschikten
De Wet Tegemoetkoming Chronisch zieken en Gehandicapten (Wtcg) is
vanaf 2014 afgeschaft. De regeling van de tegemoetkoming arbeidsonge­
schikten is overgeheveld van de Wtcg naar de WIA, de Wet arbeidsonge­
schiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong), de WAZ en WAO. De
tegemoetkomingen voor de categorieën WAO, WAZ, IVA en WGA worden
gefinancierd uit een rijksbijdrage die in het Toeslagenfonds wordt gestort.
In deze rijksbijdrage zijn daarnaast de uitvoeringskosten van UWV
opgenomen. De tegemoetkomingen voor arbeidsongeschikten worden
verantwoord op de beleidsartikelen 3 en 4.
Budgettaire ontwikkelingen
De AO-tegemoetkoming stijgt licht de komende jaren door de verwachte
stijging van het aantal rechthebbenden in de onderliggende regelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

136

Rijksbijdrage zwangere zelfstandigen
De regeling Zelfstandig en Zwanger (ZEZ) voorziet in een uitkering aan
zelfstandigen voorafgaand aan en volgend op de bevalling (zie ook beleids­
artikel 6). Deze regeling wordt gefinancierd via een rijksbijdrage aan het
Arbeidsongeschiktheidsfonds. Ook de uitkeringen voor zwangere
alfahulpen worden via deze rijksbijdrage gefinancierd. In deze rijksbijdrage
zijn daarnaast de uitvoeringskosten van UWV opgenomen.
Budgettaire ontwikkelingen
De geraamde uitgaven aan de ZEZ zijn de komende jaren redelijk constant.
Rijksbijdrage transitievergoeding
De Wet transitievergoeding bij ontslag wegens bedrijfseconomische
omstandigheden of langdurige arbeidsongeschiktheid regelt vanaf 1 april
2020 compensatie voor werkgevers voor verstrekte transitievergoedingen
aan werknemers van wie de dienstbetrekking is geëindigd na langdurige
arbeidsongeschiktheid. De regeling kent terugwerkende kracht tot 1 juli
2015. Dit wetsvoorstel wordt grotendeels gefinancierd via werkgevers­
premies. Voor een klein deel is er een rijksbijdrage aan het Algemeen
Werkloosheidsfonds.
Budgettaire ontwikkelingen
De rijksbijdrage transitievergoeding bedraagt structureel circa € 11 miljoen.
In 2020 en 2021 vindt compensatie van werkgevers met terugwerkende
kracht tot 1 juli 2015 plaats. Hierdoor is de rijksbijdrage in 2020 en 2021
hoger.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

137

Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang
A. Algemene doelstelling
De overheid bevordert de maatschappelijke samenhang en sociale
stabiliteit door participatie en inburgering van iedereen met een migratie­
achtergrond en het doen accepteren van culturele diversiteit in de
samenleving.
In het integratiebeleid ligt de nadruk op het doen ontstaan van sociale
stabiliteit in een samenleving die in cultureel opzicht steeds meer divers
wordt. Een sociaal stabiele samenleving houdt in dat:
– mensen zelfredzaam zijn en zonder belemmeringen kunnen meedoen;
– zij in al hun verscheidenheid met elkaar samenleven;
– iedereen zich thuisvoelt ongeacht herkomst, religie of levensovertuiging.
Dit wordt gerealiseerd door:
– het bevorderen van samenhang en het voorkomen van maatschappe­
lijke spanningen;
– het werken aan een evenredige positie en participatie in de Nederlandse
samenleving en aan een evenredig bereik en effectiviteit van voorzie­
ningen voor alle burgers in Nederland;
– het ervoor zorgen dat nieuwkomers snel de Nederlandse taal machtig
zijn en kennis hebben van de Nederlandse samenleving.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister stimuleert met behulp van onder andere financiële instru­
menten de zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving van
migranten, en het samenleven met elkaar in de diverse samenleving. De
samenlevingsvraagstukken verschillen per gemeente of regio. De rol van
de Minister bij het oplossen hiervan is een faciliterende. Hij financiert een
uitkeringsregeling (Remigratiewet), een leenstelsel voor degenen die
moeten inburgeren en voorinburgering en maatschappelijke begeleiding
voor nieuwkomers. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
– de vormgeving, het onderhoud en de werking van het inburgerings­
stelsel;
– de visie en samenhang van het integratiebeleid en de daarvoor
benodigde kennis;
– het aanspreken van de vakdepartementen op hun verantwoordelijkheid
ervoor te zorgen dat reguliere voorzieningen toegankelijk en effectief zijn
voor alle burgers;
– de uitvoering van de Remigratiewet, de Wet inburgering en de Wet
inburgering buitenland.
Voor personen die vóór 1 juli 2021 inburgeringsplichtig worden, ligt de
uitvoering van het inburgerings (onder meer examens)- en leenstelsel bij
de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en de uitvoering van de voorinbur­
gering bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Voor personen
die na 1 juli 2021 inburgeringsplichtig worden krijgen gemeenten de
regierol over de uitvoering van inburgering. DUO blijft ook in het nieuwe
stelsel een belangrijke ketenpartner en is verantwoordelijk voor onder
andere het vaststellen van de inburgeringsplicht, het vaststellen van de
inburgeringstermijnen, de verlenging daarvan, het laten afnemen van
examens en de handhaving van de inburgeringsplicht aan het einde van
het inburgeringstraject. Het COA blijft voorinburgering aanbieden in nauw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

138

contact met gemeenten. De Minister van OCW is eigenaar van DUO en de
Minister van J&V van COA. Vanuit deze rol zijn laatstgenoemde ministers
verantwoordelijk voor de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering en
daaronder valt de dienstverlening van DUO respectievelijk COA aan het
Ministerie van SZW. Gemeenten krijgen middelen voor uitvoeringskosten
via het Gemeentefonds en middelen voor inburgeringsvoorzieningen via
een specifieke uitkering.
C. Beleidswijzigingen
Implementatie Veranderopgave Inburgering
Het kabinet is voornemens om per 1 juli 2021 het nieuwe inburgeringsstelsel
in werking te laten treden (Kamerstukken II 2019/2020, 35 483, nr. 2). Voor
inburgeraars die voor die tijd inburgeringsplichtig zijn geworden, blijft de
Wi2013 van toepassing. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten de regie
over de uitvoering van inburgering. In 2021 zullen zij zich bezighouden met
het inrichten van het inburgeringsbeleid en de implementatie van het
nieuwe stelsel. VNG en Divosa begeleiden gemeenten bij deze implemen­
tatie en worden hierin financieel ondersteund door SZW.
Verdere Integratie op de Arbeidsmarkt
In het programma Verdere Integratie op de Arbeidsmarkt (VIA) wordt tot en
met 2021 in een achttal pilots onderzocht ‘wat werkt’ om de arbeidsmarkt­
positie en –participatie van mensen met een niet-westerse migratieachter­
grond te verbeteren. In 2021 zijn 6 van de 8 pilots afgerond, 2 pilots lopen
door tot in 2022. De lessen uit deze pilots worden in samenwerking met
gemeenten, UWV, onderwijsinstellingen, de sociale partners en maatschap­
pelijke organisaties verspreid en geïmplementeerd. Vanaf 2021 wordt
aanvullende monitoring ingezet om veranderingen in de arbeidsmarktpo­
sitie en –participatie van mensen met een niet-westerse migratieachter­
grond te meten.
Brede Weerbaarheidsagenda 2021-2025
De sociale stabiliteit in Nederland staat onder druk. Onbehagen, racisme,
discriminatie, misbruik van vrijheden door antidemocratisch, antirechtssta­
telijk en onverdraagzaam gedrag vormen een reële bedreiging. Om de
sociale stabiliteit veilig te stellen is extra inzet nodig die complementair is
aan de veiligheidsaanpak. Hiervoor wordt de Brede Weerbaarheidsagenda
2021-2025 ontwikkeld (Kamerstukken II 2019/2020, 30 821, nr. 114). Het geeft
aan hoe de Rijksoverheid deze versterking in samenwerking met andere
partijen invulling geeft. Ook activiteiten die voortvloeien uit de bevindingen
en aanbevelingen in het eindverslag van de parlementaire ondervragings­
commissie naar ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen worden onder­
gebracht in deze agenda.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

139

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 104 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

221.009

217.121

236.697

252.207

238.532

227.414

220.503

Uitgaven

220.838

216.621

237.197

252.207

238.532

227.414

220.503

waarvan juridisch verplicht

97,0%

Inkomensoverdrachten

41.893

42.126

41.681

41.273

40.935

40.498

39.833

Remigratiewet

41.890

42.126

41.681

41.273

40.935

40.498

39.833

3

0

0

0

0

0

0

Subsidies (regelingen)

12.503

16.736

15.618

8.932

8.582

8.582

8.582

Opbouw kennisfunctie integratie

2.746

2.736

2.736

2.600

2.250

2.250

2.250

Vluchtelingenwerk Nederland

1.030

1.084

1.032

1.032

1.032

1.032

1.032

0

0

3.800

3.800

3.800

3.800

3.800

Inburgering

Vroege integratie en participatie
Overige subsidies

8.727

12.916

8.050

1.500

1.500

1.500

1.500

Opdrachten

10.268

16.622

12.171

12.728

13.078

13.078

11.878

Inburgering en Integratie

8.675

14.922

10.471

11.028

11.378

11.378

10.178

Remigratie

1.593

1.700

1.700

1.700

1.700

1.700

1.700

Bijdrage aan agentschappen

18.280

20.630

11.873

10.041

10.041

10.041

10.041

DUO

18.280

20.630

11.873

10.041

10.041

10.041

10.041

Bijdrage aan ZBO’s/RWT's

10.755

14.817

17.245

17.245

17.245

17.245

17.245

COA

10.755

14.817

17.245

17.245

17.245

17.245

17.245

Bijdrage aan medeoverheden

0

8.462

60.133

105.731

117.315

121.865

121.865

Gemeenten maatschappelijke begeleiding

0

8.462

21.950

11.166

0

0

0

Gemeenten inburgeringsvoorzieningen

0

0

38.183

94.565

117.315

121.865

121.865

Leningen

127.139

97.228

78.476

56.257

31.336

16.105

11.059

DUO

127.139

97.228

78.476

56.257

31.336

16.105

11.059

4.218

1.800

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

775

0

0

0

0

0

0

3.443

1.800

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

Ontvangsten
Ontvangsten algemeen
Leningen

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten volgen uit wet- en regelgeving op het terrein van
de Remigratiewet en zijn daarmee voor 100% juridisch verplicht.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 70% juridisch verplicht. De subsidies voor opbouw
kennisfunctie integratie, Vluchtelingenwerk Nederland en vroege integratie
en participatie zijn gebaseerd op meerjarige afspraken met de ontvangende
organisaties. Daarnaast is er sprake van verplichtingen ten aanzien van
toegekende incidentele subsidies als gevolg van toezeggingen aan de
Tweede Kamer in de vorm van diverse amendementen. Van de overige
subsidies is 44% juridisch verplicht.
Opdrachten:
De middelen voor opdrachten zijn voor het onderdeel Remigratie geheel
juridisch verplicht. De overige middelen zijn voor een groot deel benodigd
om noodzakelijke uitgaven te doen in het kader van de inburgerings­
examens en het beheer van het examen- en leenstelsel. Hiervoor loopt
thans een nieuwe aanbesteding die begin 2021 tot een verplichting zal
leiden. Uitgangspunt is dat 80% juridisch verplicht is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

140

Bijdragen aan agentschappen:
De bijdrage aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) ten behoeve van
het beheer van het examenstelsel en de uitvoering van het leenstelsel is
gebaseerd op gemaakte afspraken en daarmee 100% juridisch verplicht.
Bijdragen aan ZBO's/RWT's:
De bijdrage aan ZBO’s is bedoeld voor de uitvoering van de voorinburgering
door het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en is daarmee 100% juridisch
verplicht.
Bijdragen aan medeoverheden:
De bijdrage aan gemeenten voor maatschappelijke begeleiding volgt uit
bestuurlijke afspraken met de VNG, die zijn vastgelegd in regelgeving
inzake inburgering. De uitkering aan gemeenten ten behoeve van inburger­
ingsvoorzieningen wordt onderdeel van de nieuwe Wet inburgering.
Daarmee zijn deze uitgaven 100% juridisch verplicht.
Leningen:
Het leenstelsel is gebaseerd op de Wet Inburgering 2013 en daarmee zijn
de uitgaven in de vorm van leningen 100% juridisch verplicht.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Het integratiebeleid, dat de maatschappelijke samenhang en sociale
stabiliteit bevordert, heeft als einddoel dat groepen met een migratieach­
tergrond dezelfde maatschappelijke positie innemen als groepen zonder
migratieachtergrond. Dit doel komt dichterbij als de verschillen tussen de
groepen afnemen. Drie belangrijke maten hiervoor zijn de arbeidspartici­
patie, de werkloosheid en het aandeel leerlingen dat in het voortgezet
onderwijs de hogere vormen (havo en vwo) volgt.
De figuren 6, 7 en 8 presenteren de ontwikkeling in deze indicatoren: de
aandelen van de bevolking met betaald werk, het werkloosheidspercentage
en het aandeel leerlingen in de derde klas van het voortgezet onderwijs dat
havo of vwo volgt naar achtergrond, generatie en (school)jaar. De figuren
laten verschillen zien zowel tussen de uiteenlopende herkomstgroepen als
tussen de generaties binnen dezelfde herkomstgroep.
In het algemeen tonen de grafieken dat de positie van groepen met een
migratieachtergrond nog ongunstiger is in vergelijking tot de groep zonder
migratieachtergrond, waarbij de positie van de 2e generatie veelal beter is
dan die van de 1e generatie. De arbeidsparticipatie (figuur 6) van de groepen
met een migratieachtergrond stijgt in het algemeen gedurende de laatste
drie jaren en het verschil met autochtonen neemt af. Bij de 2e generatie met
Surinaamse en Antilliaanse achtergrond is de participatiegraad nu hoger
dan onder de groep met autochtoon Nederlandse achtergrond. Ook bij de
werkloosheid (figuur 7) tekent zich een positieve ontwikkeling af: de
werkloosheid daalt voor de meeste herkomstcategorieën de afgelopen drie
jaar sneller dan onder de autochtoon Nederlandse groep zodat de
achterstand afneemt. Wel ligt bij een aantal categorieën de werkloosheid
onder de 2e generatie nog hoger dan onder de 1e. In het onderwijs zien we
dat bij de meeste categorieën het aandeel leerlingen dat in het 3e leerjaar
de hogere vormen (havo of vwo) volgt in het algemeen toeneemt (figuur 8)
maar dat het verschil met autochtoon Nederlandse leerlingen in stand blijft
aangezien zich ook bij deze categorie een stijging aftekent.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

141

Figuur 6 Kerncijfers integratie: netto arbeidsparticipatie2 (%)

Bron: CBS, Kernindicatoren Integratie.

2

Het aandeel van de bevolking van 15 tot 75 jaar met betaald werk voor ten minste een uur per
week.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

142

Figuur 7 Kerncijfers integratie: werkloze beroepsbevolking3 (%)

Bron: CBS, Kernindicatoren Integratie.

3

Het aandeel van de bevolking van 15 tot 75 jaar zonder betaald werk, die recent naar werk hebben
gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden
ongeacht de arbeidsduur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

143

Figuur 8 Kerncijfers integratie: Aandeel havo/vwo-leerlingen in het 3e
leerjaar van het voortgezet onderwijs (%)

Bron: CBS, Kernindicatoren Integratie.
Inkomensoverdrachten
Een remigratievoorziening is een maandelijkse uitkering op grond van de
Remigratiewet met eventueel een tegemoetkoming in de kosten van een
ziektekostenverzekering. Deze uitkering geldt voor personen die naar
Nederland kwamen voor arbeid en vestiging, maar nu een dringende wens
tot terugkeer hebben, omdat zij in een uitzichtloze en afhankelijke situatie
(uitkering) verkeren en zelf hun remigratie niet kunnen bekostigen. Om voor
een dergelijke uitkering in aanmerking te komen gelden criteria betreffende
onder meer leeftijd, verblijfsduur in Nederland, doelgroep en herkomstland.
Met de wijziging van de Remigratiewet per 1 juli 2014 zijn de criteria om in
aanmerking te komen voor een remigratievoorziening aangescherpt.
Tevens vervalt per 1 januari 2025 de mogelijkheid om een beroep te doen
op een remigratievoorziening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

144

Op de uitkeringen remigratievoorziening is het woonlandbeginsel van
toepassing. Voorts kunnen er volledige, gekorte of nihil-uitkeringen worden
verstrekt (na verrekening van overige inkomsten uit uitkeringen). Een
gemiddelde uitkering van personen die vanaf 1 april 2000 zijn vertrokken is
voor 2021 geraamd op € 507 per maand. Uitvoering van de wet is
opgedragen aan de SVB.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven beginnen als gevolg van de eerder genoemde verscherping van
de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een uitkering in 2021 te
dalen. Aanvankelijk werd deze daling nog vertraagd door de verhoging van
de AOW-leeftijd, waardoor personen langer in de regeling blijven, en met
de extra toeloop op de regeling voordat de wet in 2014 werd aangepast. In
de meerjarenraming wordt rekening gehouden met de temporisering van
de AOW-leeftijd uit het principeakkoord over de vernieuwing van het pensi­
oenstelsel.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 105 Kerncijfers Remigratie
Aantal remigranten met een periodieke uitkering ( x 1.000 personen, ultimo)2

Realisatie 20191

Raming 2020

Raming 2021

14

13

13

1 SVB, jaarverslag.
2 Inclusief nihil-uitkeringen: de remigrant heeft recht op een remigratie-uitkering, maar na verrekening van andere, exporteerbare uitkeringsgelden wordt het bedrag op nihil
vastgesteld.

Subsidies
De jaarlijkse subsidie voor vroege integratie en participatie is niet nieuw in
2021, maar is apart zichtbaar gemaakt, omdat deze structureel van aard is.
Het betreft een subsidie aan het COA voor de screening en matching van
asielstatushouders.
De post overige subsidies bestaat in 2021 met name uit incidentele
subsidies in het kader van de implementatie van het nieuwe inburgerings­
stelsel. Het betreffen onder meer subsidies aan Divosa en VNG.
Opdrachten
Het budget voor opdrachten in het kader van inburgering en integratie is in
2021 wat hoger dan in de jaren erna. Er zijn middelen aan toegevoegd voor
de implementatieactiviteiten voor het nieuwe inburgeringsstelsel. De
dekking hiervoor komt uit de bij het regeerakkoord beschikbaar gestelde
middelen. Aan het budget waren eerder extra middelen toegevoegd voor
activiteiten in het kader van het programma VIA. Het gaat daarbij om het
uitvoeren van pilots om in de praktijk na te gaan welke beleidsaanpak
effectief is. Zo vindt de beleidsontwikkeling nadrukkelijk evidence based
plaats.
Uit het reguliere budget worden aanbestedingen bekostigd in verband met
ontwikkeling, onderhoud en vernieuwing van inburgeringsexamens,
onderzoek en methodiekontwikkeling, en voorlichting op het terrein van
integratieonderwerpen (weerbare samenleving en sociale stabiliteit,
tegengaan van sociale spanningen binnen een sociaal diverse samenleving,
etc.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

145

Een voorbeeld van een opdracht die uit dit budget wordt bekostigd is de
monitoring- en onderzoeksstructuur waarbij op basis van registergegevens
door het CBS en periodieke surveys van het SCP de maatschappelijke
positie en ontwikkeling van uiteenlopende groepen met en zonder migra­
tieachtergrond worden bijgehouden.
Tabel 106 Kerncijfers inburgering
Realisatie 2019

Raming 2020

Raming 2021

181

18

19,6

Inburgeraars die slagen voor het inburgeringexamen(x 1.000 personen, ultimo)

321

23

24

Asielgerechtigde nieuwkomers die deelnemen aan de voorbereiding op inburgering in de
opvang van COA (x 1.000 personen, ultimo)

4,63

5,0

6,4

Asielgerechtigde nieuwkomers die deelnemen aan de maatschappelijke begeleiding door
gemeenten (x 1.000 personen, ultimo)

71

10

10

Inburgeringsplichtige nieuwkomers die een kennisgeving van DUO krijgen (x 1.000
personen, ultimo)
2

1 DUO, informatiesysteem Inburgering.
2 Dit kan zowel op A2 niveau zijn als op niveau Staatsexamen B1 of B2.
3 COA, voortgangsrapportages.

Bijdrage aan agentschappen
DUO voert het examen- en leenstelsel inburgering uit. Ook vervult het
agentschap taken op het vlak van de handhaving inburgeringsplicht. DUO
ontvangt hiervoor een bijdrage van het Ministerie van SZW. In 2019 en 2020
is het budget tijdelijk verhoogd om achterstanden bij de examens weg te
werken. Vanaf 2021 daalt het budget weer naar het meer reguliere niveau.
Vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe Wet inburgering verandert de taak
van DUO en naar verwachting wijzigt hierdoor het budget dat nu op dit
artikel staat. Vanuit de beschikbare regeerakkoordmiddelen voor taalles bij
integratie zijn middelen gereserveerd op artikel 99 voor nieuwe taken bij
DUO. Met DUO wordt het gesprek gevoerd over het benodigde budget voor
de taken in het nieuwe stelsel. Wanneer daar meer duidelijkheid over is
zullen de benodigde middelen aan de bijdrage aan agentschappen worden
toegevoegd.
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
Het Ministerie van SZW verstrekt het COA jaarlijks een bijdrage voor de
voorinburgering van asielmigranten in de AZC’s. De bijdrage voor 2021 en
verdere jaren is hoger dan in 2020, omdat de in de raming verwerkte
volumeprognose uitgaat van een hoger aantal vergunninghouders dan in
de begrotingsstand 2020, op basis van de offerte en een tussentijdse uitvoe­
ringsrapportage van het COA. Het lagere volume in 2020 is mede het gevolg
van de coronacrisis waardoor de voorinburgering een tijdje stil heeft
gelegen.
Bijdrage aan medeoverheden
Het Ministerie van SZW verstrekt gemeenten via een decentralisatieuitkering (DU) financiële middelen voor het verlenen van maatschappelijke
begeleiding aan inburgeringsplichtige vergunninghouders die zich in een
gemeente vestigen. Voor vergunninghouders die na inwerkingtreding van
de nieuwe Wet inburgering de inburgeringsplicht krijgen opgelegd, wordt
de financiële bijdrage voor maatschappelijke begeleiding onderdeel van
de specifieke uitkering.
De regering is voornemens om per 1 juli 2021 een nieuw inburgeringsstelsel
in werking te laten treden waarin gemeenten verantwoordelijk worden voor
de inkoop van inburgeringsvoorzieningen. Het Ministerie van SZW verstrekt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

146

hiertoe vanaf 2021 een financiële bijdrage aan gemeenten via een specifieke
uitkering. Hieruit worden naast de maatschappelijke begeleiding onder
andere ook de inburgeringscursussen gefinancierd.
Leningen
Het Ministerie van SZW verleent – indien zij of hun partner niet over
voldoende financiële middelen beschikken – via DUO leningen aan
migranten met de plicht tot inburgering. Het leenstel hanteert het draag­
krachtbeginsel. Asielmigranten die met succes en tijdig hun inburgering
afronden hoeven de lening niet terug te betalen. Voor asielmigranten die
onder het nieuwe stelsel vallen, komt een inburgeringsaanbod van
gemeenten in de plaats van de lening. De groep overige migranten zal ook
in het nieuwe stelsel gebruik kunnen maken van een sociale lening. Terug­
betaling geschiedt in beginsel in termijnen voor de duur van 10 jaar. Ook
migranten die eerst gealfabetiseerd moeten worden, kunnen van het
leenstelsel gebruik maken.
Tabel 107 Kerncijfers leningen
Realisatie 2019

Raming 2020

Raming 2021

11

12

9

13

11

14

Toegekende leningen
Aantal aan inburgeraars toegekende leningen (x 1.000 personen, ultimo)
Terugbetaalde leningen
Aantal terugbetalende inburgeraars die in het betreffende jaar een terugbetaling op hun
lening doen (x 1.000 personen, ultimo)
Kwijtgescholden leningen
Aantal inburgeraars met kwijtgescholden lening (x 1.000 personen, ultimo)

21

17

11

Totaalbedrag kwijtgescholden leningen inclusief rente (x € 1 mln)

181

150

100

Bron: DUO, Informatiesysteem inburgering.
Ontvangsten
De ontvangsten op dit artikel bestaan uit terugbetalingen op leningen. Op
de leningen die terugbetaald moeten worden is het draagkrachtbeginsel
van toepassing. De verwachting is daarom dat er beperkte ontvangsten
vanuit het leenstelsel zullen komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

147

4. Niet-beleidsartikelen
Artikel 96 Apparaat Kerndepartement
A. Budgettaire gevolgen
Dit artikel bevat alle personele en materiële uitgaven en ontvangsten van
het Ministerie van SZW. In beleidsartikel 11 staat een toelichting op de
bijdragen aan ZBO’s.
Tabel 108 Budgettaire gevolgen artikel 96 Apparaat Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
Verplichtingen

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

353.723

417.426

404.477

405.809

397.685

399.749

398.178
398.178

Uitgaven

351.632

417.426

404.477

405.809

397.685

399.749

Personele uitgaven

275.872

328.243

325.582

323.783

317.534

317.223

317.135

waarvan eigen personeel

262.756

315.240

317.054

315.234

308.885

308.674

308.486

waarvan inhuur externen

10.935

10.669

5.658

5.479

5.364

5.264

5.264

waarvan overige personele uitgaven

2.181

2.334

2.870

3.070

3.285

3.285

3.385

Materiële uitgaven

75.760

89.183

78.895

82.026

80.151

82.526

81.043

waarvan ICT

15.178

23.902

15.018

17.734

16.114

18.787

16.787

waarvan bijdrage aan SSO's

45.478

46.292

46.940

47.393

47.415

47.384

47.384

waarvan overige materiële uitgaven

15.104

18.989

16.937

16.899

16.622

16.355

16.872

Ontvangsten

41.730

57.771

58.761

60.013

58.235

57.084

57.084

B. Toelichting op de financiële instrumenten
Personele en materiële uitgaven
De totale begrote apparaatsuitgaven voor het kerndepartement bedragen
in 2021 € 404,5 miljoen. Hiervan heeft € 325,6 miljoen betrekking op
personele uitgaven en € 78,9 miljoen op materiële uitgaven.
Aan de stijging van de uitgaven vanwege de opbouw van de Rijksschoon­
maakorganisatie (RSO) en de uitbreiding van met name de Inspectie SZW
voor het versterken van de handhavingsketen in het licht van het Inspectie
Control Framework (ICF) is een einde gekomen. Vanaf 2021 blijven de totale
apparaatsuitgaven ongeveer op hetzelfde niveau.
Het verloop bij het budget voor eigen personeel in de jaren 2019-2022 wordt
naast bovenstaande verklaard door de invoering van het individueel
keuzebudget voor rijksambtenaren. Dit leidt tot incidentele meerkosten in
2020. Ten slotte zijn er interne uitvoeringskosten voor de NOW. Het budget
externe inhuur ligt in 2020 en verder op een lager niveau dan 2019. In de
afgelopen jaren is het budget externe inhuur aangevuld vanuit ICT vanwege
inhuur voor automatiseringsprojecten. In 2020 is er een incidentele piek bij
ICT vanwege de voorziene overgang naar een nieuwe ICT-leverancier voor
de opsporingsdienst van de Inspectie.
Ontvangsten
De ontvangsten hebben voor het grootste deel betrekking op de facturering
door RSO van schoonmaakkosten aan de afnemers. Daarnaast zijn er
ontvangsten van andere departementen en terugontvangsten van apparaat.
Rijksschoonmaakorganisatie
De RSO is in 2016 gestart met het uitvoeren van de schoonmaakactiviteiten.
De opbouw van de organisatie zal geleidelijk plaatsvinden naar gelang er
meer departementen aansluiten. Vanaf 2021 zijn alle beoogde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

148

departementen aangesloten. De schoonmakers zijn in dienst van het Rijk.
De bijbehorende uitgaven komen ten laste van de begroting van het
Ministerie van SZW.
Op de begroting van SZW zijn taakstellende ontvangsten voor de RSO
opgenomen. Facturering aan de opdrachtgevers vindt plaats op basis van
meerjarige dienstverleningsafspraken. Dit houdt in dat de uitgaven voor
schoonmaak zowel bij de departementen als bij SZW op de begroting staan.
Tabel 109 geeft een splitsing van de totale apparaatsbedragen in kernde­
partement exclusief RSO en RSO.
Tabel 109 Apparaatsuitgaven en -ontvangsten kerndepartement (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

313.209

362.976

352.709

354.041

345.917

347.981

346.410

7.006

7.642

8.295

9.547

7.769

6.618

6.618

Uitgaven RSO

38.423

54.450

51.768

51.768

51.768

51.768

51.768

Ontvangsten RSO

34.724

50.129

50.466

50.466

50.466

50.466

50.466

Kerndepartement exclusief RSO
Uitgaven
Ontvangsten
Rijksschoonmaakorganisatie

Naar aanleiding van een toezegging in het wetgevingsoverleg over het
jaarverslag 2018 wordt vanaf de begroting 2020 een indicator opgenomen
met betrekking tot de medewerkerstevredenheid van de schoonmakers in
dienst van de RSO. In onderstaande tabel staat de uitkomst van het eerst
gehouden medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uit 2017 en de
uitkomst van het meest recente MTO van eind 2019. Het MTO vindt tweejaar­
lijks plaats.
Tabel 110 Medewerkerstevredenheid RSO
Realisatie 2017

Realisatie 2019

8,5

8,6

Tevredenheid medewerkers RSO

C. Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten
Tabel 111 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten inclusief zbo's/rwt's (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Totaal apparaatsuitgaven ministerie

351.632

417.426

404.477

405.809

397.685

399.749

398.178

Totaal apparaatskosten ZBO’s/RWT’s1

1.980.487

2.411.036

2.635.340

2.629.031

2.604.547

2.651.993

2.691.889

UWV (inclusief BKWI)

1.758.868

2.113.143

2.353.810

2.316.218

2.300.837

2.335.979

2.376.343

SVB

212.656

286.873

273.504

304.787

295.684

307.988

307.520

IB

8.963

11.020

8.026

8.026

8.026

8.026

8.026

1 Dit betreft apparaatskosten samenhangend met zowel begrotingsgefinancierde als premiegefinancierde artikelen binnen de SZW-begroting. De ontvangsten zijn in
mindering gebracht op de uitgaven.

In onderstaande tabel zijn de apparaatsuitgaven van het departement
onderverdeeld naar de verschillende organisatieonderdelen. De uitgaven
voor de RSO en SSO's (onder andere huisvesting en ICT van het gehele
kerndepartement) vallen onder de plaatsvervangend SG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

149

Tabel 112 Apparaatsuitgaven kerndepartement 2021 naar
organisatieonderdeel (bedragen x € 1.000)
2021
Totaal kerndepartement

404.477

SG

34.695

Plaatsvervangend SG (inclusief SSO's)

160.130

Waarvan RSO

51.768

DG Sociale Zekerheid en Integratie

37.050

DG Werk
Inspectie SZW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

27.371
145.231

150

Artikel 98 Algemeen
Inleiding
Op dit artikel worden de budgetten verantwoord die niet naar beleidsarti­
kelen toe te rekenen zijn.
A. Budgettaire gevolgen
Tabel 113 Budgettaire gevolgen artikel 98 Algemeen (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

33.528

27.091

25.497

26.373

26.854

31.871

27.491

Uitgaven

25.081

28.938

27.351

27.794

26.854

31.871

27.491

Subsidies (regelingen)

3.626

3.374

2.000

1.500

0

0

0

Artikel 98

3.626

3.374

2.000

1.500

0

0

0

Opdrachten

15.293

16.281

15.880

18.430

18.938

23.938

19.058

Handhaving

369

2.785

3.178

5.745

5.995

5.995

5.995

Opdrachten overig

14.924

13.496

12.702

12.685

12.943

17.943

13.063

Bekostiging

4.851

8.254

7.442

6.435

5.787

5.804

5.804

Uitvoeringskosten Caribisch Nederland

4.851

8.254

7.442

6.435

5.787

5.804

5.804

Bijdrage aan agentschappen

236

329

329

329

329

329

429

Rijksdienst Ondernemend Nederland

171

329

329

329

329

329

429

Agentschap CJIB

65

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan (andere)
begrotingshoofdstukken

1.075

700

1.700

1.100

1.800

1.800

2.200

Ministerie van Financiën

1.075

700

1.700

1.100

1.800

1.800

2.200

Ontvangsten

1.632

0

0

0

0

0

0

B. Toelichting op de financiële instrumenten
Subsidies
Op het subsidiebudget van artikel 98 worden subsidies begroot en
verantwoord met een breed departementaal karakter. Het begrotingsbedrag
2021 heeft betrekking op subsidies aan de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG).
Opdrachten
Handhaving
Het beleidsbudget voor handhaving 2021 bedraagt € 3,2 miljoen, in 2022
€ 5,7 miljoen en voor de jaren 2023 en verder € 6,0 miljoen. Een belangrijk
gedeelte daarvan is gereserveerd voor de uitvoering van niet-structurele
innovatieve projecten. Daarvoor vinden tijdens de begrotingsuitvoering
overboekingen plaats naar de relevante budgetten. Vanaf 2022 staat hier
tevens € 2,5 miljoen die beschikbaar is voor ondersteuning van de
Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI). Tot 2021 gaat dit in de vorm
van een subsidie. Na dit jaar moet de vorm van ondersteuning nog worden
bepaald.
Opdrachten overig
Hieronder vallen de uitgaven voor onderzoek en voorlichting die niet zijn
toebedeeld aan beleidsartikelen. Het budget op artikel 98 bedraagt voor
2021 € 12,7 miljoen. Het onderzoeksbudget op artikel 98 bedraagt
€ 6,0 miljoen. Van het totale onderzoeksbudget is € 3,9 miljoen bestemd voor
beleidsinformatie. Naast de uitgaven voor voorlichtingsprogramma’s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

151

worden uit het budget op artikel 98 ook de uitgaven van € 1,9 miljoen voor
algemene publieksinformatie betaald. Voor automatisering van de beleids­
systemen is € 2,3 miljoen gebudgetteerd en voor het primair proces
€ 0,6 miljoen. Verder is op opdrachten overig € 1,9 miljoen opgenomen,
waarvan € 0,3 miljoen voor een bijdrage aan diverse internationale organi­
saties en algemene beleidsopdrachten.
Bekostiging
De unit SZW, die ondergebracht is bij de Rijksdienst Caribisch Nederland
(RCN), voert namens de Minister de SZW-regelingen op Caribisch
Nederland uit. Het budget voor de uitvoeringskosten van de RCN bedraagt
in 2021 € 7,4 miljoen. Er zijn in 2021 extra middelen ten behoeve van de
sociaal-economische agenda op Caribisch Nederland. Vanaf 2022 is het
budget structureel lager.
Bijdragen aan agentschappen
Jaarlijks is er € 0,3 miljoen beschikbaar ten behoeve van de controle van
de betaalaanvragen uit het Europees Sociaal Fonds, het Europees Globali­
seringsfonds en de ESF-programma’s uitgevoerd door de Rijksdienst voor
ondernemend Nederland (RVO).
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Dit budget is beschikbaar ten behoeve van controlewerkzaamheden voor
het ESF-Programma 2014-2020 en 2021-2027 die uitgevoerd worden door
het Ministerie van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

152

Artikel 99 Nog onverdeeld
A. Budgettaire gevolgen
Tabel 114 Budgettaire gevolgen artikel 99 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Verplichtingen

0

77.706

639.941

80.206

62.039

71.460

70.508

Uitgaven

0

77.706

639.941

80.206

62.039

71.460

70.508

Loonbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

waarvan programma

0

0

0

0

0

0

0

waarvan apparaat

0

0

0

0

0

0

0

Prijsbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

waarvan programma

0

0

0

0

0

0

0

waarvan apparaat

0

0

0

0

0

0

0

Onvoorzien

0

77.706

639.941

80.206

62.039

71.460

70.508

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

B. Toelichting op de financiële instrumenten
Op dit artikel worden de uitgaven verantwoord voor onvoorziene uitgaven,
loon- en prijsbijstelling. De grondslag van dit artikel ligt in de Comptabili­
teitswet, waarin de mogelijkheid bestaat een artikel voor onvoorziene
uitgaven op te nemen. Op dit artikel staan middelen gereserveerd die op
een later moment nog uitgedeeld moeten worden als de precieze invulling
en voorwaarden bekend zijn. Dit betreft onder andere middelen voor het
breed offensief, loondoorbetaling bij ziekte, VOI (Verander Opgave
Inburgering) en voor de uitvoering van het steun- en herstelpakket in
verband met de coronacrisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

153

5. Departementspecifieke informatie
5.1 Sociale fondsen SZW
Deze paragraaf beschrijft de financiering van de premie-uitgaven onder
het uitgavenplafond Sociale Zekerheid. Hiertoe zijn de door de Minister van
SZW vastgestelde premiepercentages voor de volks- en werknemersverze­
keringen opgenomen. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de
exploitatiesaldi en vermogensposities van de sociale fondsen.

Premievaststelling

5.1.1 Premiepercentages 2021
Jaarlijks stelt de Minister van SZW de premiepercentages volks- en werkne­
mersverzekeringen vast. De voorstellen hiertoe voor 2021 zijn in tabel 115
opgenomen. Deze premiestelling heeft het kabinet beoordeeld binnen het
lastenkader voor huishoudens en bedrijven en de koopkrachtontwikkeling.
Een aantal premiepercentages is nog onder voorbehoud van (definitieve)
vaststelling. Het saldo van de premie-inkomsten en de premiegefinancierde
uitgaven (het exploitatiesaldo van de fondsen) is onderdeel van het EMUsaldo van de overheid als geheel.
AOW
Het premiepercentage voor de Algemene ouderdomswet (AOW) wordt op
hetzelfde niveau vastgesteld als in 2020. Bij het Ouderdomsfonds zijn de
premieopbrengsten niet voldoende om de uitgaven te dekken. De
inkomsten van het Ouderdomsfonds worden daarom aangevuld door
middel van rijksbijdragen (zie ook artikel 12). De AOW-premie wordt gecom­
bineerd geheven met de loon- en inkomstenbelasting. Uit het Ouderdoms­
fonds worden de uitgaven op grond van de AOW betaald. Die uitgaven
bestaan zowel uit het ouderdomspensioen (de AOW-uitkering) als de
inkomensondersteuning in aanvulling op het ouderdomspensioen (de
IOAOW).
Anw
Het premiepercentage voor de Algemene Nabestaandenwet (Anw) wordt
op hetzelfde niveau vastgesteld als in 2020.
Awf
Het Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf) financiert de WW-uitkeringen van
marktwerkgevers. Als gevolg van de Wab zijn er vanaf 2020 twee premie­
tarieven binnen het Awf: een laag tarief voor vaste dienstverbanden en
een hoog tarief voor flexibele dienstverbanden. Het lage tarief wordt voor
2021 geraamd op 2,70 procent en het hoge tarief op 7,70 procent. Het
(gewogen) gemiddelde van de AWf-werkgeverspremie bedraagt dan 3,95
procent. Definitieve vaststelling van de AWf-premie vindt plaats in oktober.
Ufo
Alleen overheidswerkgevers betalen de Ufo-premie. De Ufo-premie wordt
voor 2021 gelijk gehouden op 0,68 procent.
Uniforme opslag kinderopvang
De premieopslag kinderopvang voor 2020 blijft met 0,5 procent gelijk aan
die in 2020. De premieopslag kinderopvang wordt door werkgevers betaald
door middel van een opslag op de Aof-premie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

154

Aof
De Aof-premie is (voorlopig) vastgesteld op 7,03 procent. Definitieve
vaststelling van de Aof-premie vindt plaats in oktober.
Whk
De premie voor de Werkhervattingskas (Whk), waaruit de uitkeringen voor
gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA) worden betaald, is door UWV voor
2021 vastgesteld op 1,36 procent.
Tabel 115 Premiepercentages sociale verzekeringen (%)
Premie

Fonds

Uitgaven

Betaald door

2020

2021

AOW

Ouderdomsfonds

AOW

Werknemer

17,90

17,90

Anw

Nabestaandenfonds

Anw

Werknemer

0,10

0,10

Awf

Algemeen Werkloosheidsfonds

WW, ZW

Werkgever

4,19

3,95

Awf-laag

Algemeen Werkloosheidsfonds

WW, ZW

Werkgever

2,94

2,70

Awf-hoog

Algemeen Werkloosheidsfonds

WW, ZW

Werkgever

7,94

7,70

Ufo

Uitvoeringsfonds voor de overheid

WW, ZW, WGA overheid

Werkgever

0,68

0,68

Aof

Arbeidsongeschiktheidsfonds

WGA, IVA, WAO, WAZ, WAZO, ZW

Werkgever

6,77

7,03

Aof

Uniforme opslag kinderopvang

Kinderopvang

Werkgever

0,50

0,50

Whk

Werkhervattingskas (rekenpremie)

WGA, ZW

Werkgever

1,28

1,36

Exploitatiesaldi

5.1.2 Sociale fondsen
De premiegefinancierde uitgaven worden vanuit de sociale fondsen
gedaan. Op basis van de eerdergenoemde premiepercentages voor 2020 en
2021 en de verwachte ontwikkeling van de desbetreffende grondslagen zijn
de ontvangsten van de sociale fondsen geraamd in tabel 116 en 117. Hierbij
is rekening gehouden met de bijdragen aan de fondsen van het Rijk en de
onderlinge betalingen van de fondsen. Het saldo tussen betaalde en
ontvangen onderlinge betalingen is voor de sociale verzekeringen negatief,
omdat uit enkele van deze fondsen premies voor de zorgverzekering worden
betaald. Tegenover deze negatieve saldi staan dus positieve saldi bij de
zorgfondsen.
In de onderstaande tabellen worden de arbeidsongeschiktheidsfondsen
(het Aof en de Whk) samen weergegeven.
Het exploitatiesaldo van de fondsen is het verschil tussen de premieinkomsten en de premiegefinancierde uitgaven van de fondsen. In 2021
bedraagt dit saldo naar verwachting € 4,2 miljard voor alle fondsen samen.
Het positieve saldo wordt met name veroorzaakt door de arbeidsonge­
schiktheidsfondsen. Het exploitatiesaldo van de fondsen maakt onderdeel
uit van het totale EMU-saldo.
Het exploitatiesaldo van het Anw-fonds is negatief doordat de rijksbijdrage
op nul is vastgesteld. Hierdoor wordt het vermogensoverschot in het Anwfonds langzaam teruggebracht (zie ook tabel 118).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

155

Tabel 116 Overzicht sociale verzekeringen 2020 (bedragen x € 1 mln)
AOW

Anw

AO

WW

Totaal

Premies

23.246

137

17.959

8.550

49.891

Bijdragen van het Rijk

19.881

0

234

127

20.242

Ontvangen onderlinge betalingen

0

0

1.349

890

2.239

Saldo Interest

38

‒1

39

35

110

Totaal Ontvangsten

43.164

135

19.581

9.602

72.483

Uitkeringen/ Verstrekkingen

59.437

41.282

339

12.736

5.080

Uitvoeringskosten

140

9

455

1.213

1.817

Betaalde onderlinge betalingen

519

21

2.149

1.050

3.739

Totaal Uitgaven

41.941

370

15.340

7.343

64.994

Exploitatiesaldo

1.223

‒ 234

4.241

2.259

7.489

Bron: SZW en CPB (MEV 2021).
Tabel 117 Overzicht sociale verzekeringen 2021 (bedragen x € 1 mln)
AOW

Anw

AO

WW

Totaal

Premies

21.054

146

18.932

8.262

48.392

Bijdragen van het Rijk

22.498

0

233

130

22.861

Ontvangen onderlinge betalingen

0

0

1.560

553

2.114

Saldo Interest

40

‒4

80

47

164

Totaal Ontvangsten

43.592

142

20.805

8.991

73.531

Uitkeringen/ Verstrekkingen

63.667

43.157

318

13.094

7.098

Uitvoeringskosten

129

9

471

1.159

1.768

Betaalde onderlinge betalingen

541

21

2.252

1.108

3.922

Totaal Uitgaven

43.827

347

15.817

9.365

69.356

Exploitatiesaldo

‒ 235

‒ 205

4.989

‒ 374

4.175

Bron: SZW en CPB (MEV 2021).
In tabel 118 wordt voor de jaren 2020 en 2021 de verwachte vermogenspo­
sitie van de verschillende fondsen weergegeven. De vermogens van de
fondsen worden vergeleken met de normen. Een vermogen gelijk aan de
norm geeft aan dat het fonds gemiddeld genomen over het jaar over
voldoende liquiditeiten beschikt om de uitkeringen te financieren. De
middelen van de fondsen worden aangehouden op een rekening-courant
bij het Rijk. Indien er sprake is van een vermogenstekort zal het Rijk niet
alleen tijdelijk gedurende het jaar maar ook langduriger deze tekorten
moeten aanvullen via de rekening-courant.
Het vermogensoverschot van de fondsen stijgt naar verwachting in 2021
naar bijna € 16 miljard. Dat overschot is vooral te danken aan de
overschotten in het Anw-fonds en in de arbeidsongeschiktheidsfondsen.
Zoals hierboven beschreven daalt het vermogen in het Anw-fonds doordat
de rijksbijdrage is afgeschaft. Het vermogensoverschot van de arbeidson­
geschiktheidsfondsen stijgt. Na jaren van positieve exploitatiesaldi, en dus
een stijgend vermogen, daalt de vermogenspositie van het werkloosheids­
fonds in 2021. Dat komt voornamelijk door de sterke geraamde stijging van
de WW-uitkeringen, die uit het werkloosheidsfonds worden betaald. Dankzij
de rijksbijdrage aan het vermogenstekort in het Ouderdomsfonds blijft het
vermogen in het Ouderdomsfonds positief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

156

Tabel 118 Vermogens sociale fondsen 2020 en 2021 (bedragen x € 1 mln)
ultimo 2020

ultimo 2021
Vermogensoverschot Feitelijk vermogen

Normvermogen

Vermogensoverschot

Feitelijk vermogen

Normvermogen

Ouderdomsfonds

1.729

1.095

634

1.494

1.147

347

Anw-fonds

3.166

47

3.119

2.961

45

2.916

Arbeidsongeschiktheidsfondsen

16.626

653

15.973

21.615

673

20.942

WW-fondsen

‒ 6.084

1.879

‒ 7.963

‒ 6.458

1.879

‒ 8.336

Totaal sociale fondsen

15.438

3.675

11.763

19.613

3.744

15.869

Bron: CPB, MEV 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

157

5.2 Koopkracht en specifieke inkomensaspecten
5.2.1 Inleiding
In dit hoofdstuk wordt de verwachte koopkrachtontwikkeling voor 2021
beschreven en de ontwikkelingen die daartoe leiden. De bijzondere omstan­
digheden – als gevolg van het coronavirus – zorgen op de arbeidsmarkt voor
een toename van de werkloosheid en een afname van opdrachten van
zelfstandigen. Hierdoor zijn de gebruikelijke koopkrachtcijfers moeilijker te
interpreteren dan in andere jaren. Daarom wordt dit jaar met Prinsjesdag
een separate brief aan de Kamer gestuurd waarin wordt ingegaan op de
waarde van koopkrachtramingen en de inkomensgevolgen van de corona­
crisis die niet in de koopkrachtcijfers weergegeven kunnen worden. Tevens
wordt in de brief uitgebreider ingegaan op het effect van de genomen
kabinetsmaatregelen op de koopkrachtramingen voor 2021. De brief bevat
daarnaast een beknopte terugblik op het gevoerde inkomensbeleid tijdens
deze kabinetsperiode.
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakt koopkrachtra­
mingen om de effecten van voorgenomen beleid in beeld te brengen (met
inbegrip van de algemene economische ontwikkeling, zoals lonen, prijzen,
etc.). Koopkracht geeft aan wat het besteedbaar inkomen is van
huishoudens. Dat is het inkomen dat huishoudens nog kunnen uitgeven na
het betalen van belastingen en premies en het ontvangen van toeslagen.
De plaatjes zeggen iets over de verandering van de koopkracht ten opzichte
van vorig jaar. Als de koopkracht gedurende een jaar niet verandert,
betekent het dat een huishouden in staat is het bestedingspatroon van het
voorgaande jaar te handhaven.
De ramingen geven uitsluitend een beeld van de koopkracht wanneer er
niets verandert in de persoonlijke omstandigheden van huishoudens (ook
wel statische koopkracht genoemd). Iemand kan echter werkloos worden of
meer geld gaan verdienen, gaan samenwonen of scheiden of ineens voor
een eenmalige uitgave staan: allemaal factoren die voor een huishouden
vaak een stuk meer invloed hebben op het feitelijke niveau van de
koopkracht (ook wel dynamische koopkracht genoemd) dan de reële
loonontwikkeling of het beleid van het kabinet. Dergelijke veranderingen in
de persoonlijke omstandigheden zijn voor individuele huishoudens niet
goed vooraf in te schatten. Daarom zijn de gepresenteerde koopkrach­
tplaatjes niet geschikt om je eigen koopkracht te voorspellen, maar ze geven
wel een goede inschatting van de koopkrachtontwikkeling van verschillende
groepen huishoudens.
Koopkrachtplaatjes geven weliswaar zicht op de ontwikkeling van het
besteedbaar inkomen van groepen, ze zeggen niets over het niveau van
welvaart dat huishoudens hebben. Daarvoor kan beter gekeken worden
naar het gestandaardiseerd besteedbaar inkomen. Ook andere factoren
zoals het financiële vermogen van huishoudens en het risico op armoede
zijn hierbij relevant.
In dit hoofdstuk wordt de verwachte koopkrachtontwikkeling voor 2021
toegelicht. De externe factoren die het koopkrachtbeeld beïnvloeden
(conjunctuur) worden beschreven in paragraaf 5.2.2. Vervolgens wordt in
paragraaf 5.2.3 ingegaan op de belangrijkste beleidswijzigingen die het
koopkrachtbeeld beïnvloeden. In paragraaf 5.2.4 worden de koopkrachtont­
wikkelingen voor 2021 weergegeven voor verschillende uitsplitsingen van
huishoudens (naar inkomen, inkomensbron, huishoudtype en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

158

gezinssamenstelling). Het is onmogelijk om voor elk huishouden in
Nederland het effect van beleid op de koopkracht te laten zien. Wel wordt
de koopkrachtontwikkeling van oudsher ook weergegeven voor een aantal
gestileerde voorbeeldhuishoudens. Deze zijn te vinden in paragraaf 5.2.5.
Verder wordt in paragraaf 5.2.6 ingegaan op de ontwikkeling van financiële
prikkels bij werkaanvaarding. Ook wordt er stilgestaan bij de veranderingen
in marginale en gemiddelde druk als gevolg van kabinetsmaatregelen.
Een uitgebreidere lijst met maatregelen die de koopkracht van verschillende
huishoudens raken en een nadere toelichting, is te vinden in paragraaf 5.2.7.
De hier gepresenteerde effecten en maatregelen hebben alleen betrekking
op Europees Nederland. Paragraaf 5.2.8 bevat een overzicht van de
maatregelen die de inkomens op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Caribisch
Nederland) raken.
5.2.2 Externe factoren die het koopkrachtbeeld beïnvloeden
De belangrijke algemene ontwikkelingen die leiden tot het koopkrachtbeeld
in 2021 zijn:
• Een gemiddelde contractloonstijging van 1,2% in de markt;
• De stijging van het brutominimumloon met 1,4%. Door de koppeling
werkt dit ook door naar uitkeringen;
• Stijging van de consumentenprijzen met 1,5%;
• Een tabelcorrectiefactor van 1,6%;
• De stijgende gemiddelde pensioenpremie voor werknemers naar 6,8%;
• De aanvullende pensioenen worden gemiddeld genomen nauwelijks
geïndexeerd;
• Een toename van de gemiddelde nominale zorgpremie van € 1.414 naar
€ 1.4734.
5.2.3 Belangrijkste beleidsmatige mutaties
Naast de externe factoren en los van reguliere indexaties zijn de belang­
rijkste beleidsmatige wijzigingen die het koopkrachtbeeld beïnvloeden:
• In 2021 wordt het tarief in de eerste schijf met 0,25%-punt verlaagd naar
37,10%. De eerste schijf loopt in het huidige belastingstelsel door tot
een inkomen van € 68.507. Omdat AOW-gerechtigden geen AOW-premie
betalen komt het te betalen tarief in de oude eerste en tweede schijf voor
hen uit op 19,2%. Het tarief in de oude derde schijf is voor hen ook 37,10%;
• Een beleidsmatige bevriezing van het aangrijpingspunt van het toptarief
op € 68.507 in 2021;
• Een beleidsmatige verhoging van de algemene heffingskorting met € 82
tot maximaal € 2.837 in 2021. De beleidsmatige verhoging is het saldo
van de eerder afgesproken verhoging met € 60 en een extra verhoging
met € 22 waartoe is besloten in de afgelopen augustusbesluitvorming;
• Een beleidsmatige verhoging van de arbeidskorting. Het maximum in
de arbeidskorting na het eerste opbouwtraject, bij een belastbaar
inkomen van ongeveer € 10.000, wordt beleidsmatig met in totaal € 179
verhoogd. Het maximum na het tweede opbouwtraject, bij een
belastbaar inkomen van ongeveer € 22.000 wordt beleidsmatig met in
totaal € 184 verhoogd. In het regeerakkoord heeft het kabinet
afgesproken om het vlakke maximum van de arbeidskorting te

4

In de begroting is gerekend met de raming van de nominale zorgpremie van het ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze raming valt in 2021 € 6 lager uit dan de raming van het
CPB. Een onderbouwing van de raming van het ministerie van VWS is opgenomen in de begroting
van het ministerie van VWS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

159

•
•

•

•
•

•

•
•

vervangen voor een derde opbouwtraject (het dakje in de arbeids­
korting). Het maximum na dit derde opbouwtraject, bij een belastbaar
inkomen van ongeveer € 35.500, wordt beleidsmatig met in totaal € 324
verhoogd tot € 4.205;
De ouderenkorting wordt beleidsmatig met € 55 verhoogd tot, inclusief
indexatie, maximaal € 1.703.
Een eenmalige beleidsmatige verlaging van de inkomensafhankelijke
combinatiekorting (IACK) met € 113. Het maximumbedrag komt daarmee
in 2021 uit op € 2.815;
Afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in het referentiemi­
nimumloon naar 1,68125 maal vanaf januari 2021 en 1,6625 maal vanaf
juli 2021 en versobering uitbetaling algemene heffingskorting aan de
minstverdienende partner naar 13,3% in 2021;
In 2021 wordt de zelfstandigenaftrek met in totaal € 360 verlaagd naar
€ 6.670;
Een verhoging van de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzeke­
ringswet van 6,7% naar 7,0%. Ook de verlaagde inkomensafhankelijke
bijdrage Zorgverzekeringswet is naar boven bijgesteld van 5,45% naar
5,75%;
Verhoging bedragen kindgebonden budget voor gezinnen met 3 of meer
kinderen. Vanaf het derde kind stijgt het bedrag per kind met € 617 naar
€ 919 in 2021;
Verhoging van het heffingsvrije vermogen in box 3 van circa € 31.000
naar € 50.000 per persoon;
Het tarief van aftrekposten, zoals de hypotheekrenteaftrek, wordt
verlaagd van 46,0% in 2020 naar 43,0% in 2021.

Een volledig overzicht van de beleidsmatige wijzigingen die inkomensef­
fecten met zich meebrengen en een uitgebreidere toelichting, is opgenomen
in tabel 122 in paragraaf 5.2.7.
5.2.4 Algemeen koopkrachtbeeld (boxplottabel en puntenwolk)
De veranderingen in de koopkracht worden berekend met een microsimu­
latiemodel op basis van een representatieve steekproef van ongeveer
100.000 huishoudens. Samen vormen zij een betrouwbare afspiegeling van
alle huishoudens in Nederland. In de berekeningen worden alle verschil­
lende componenten van het inkomen (uit arbeid, onderneming, uitkeringen,
toeslagen, pensioen, inkomen uit vermogen en eigen woning, aanmerkelijk
belang en eventueel ontvangen alimentatie) meegenomen5.
De complexe realiteit, en ook die van de regelgeving, zorgt ervoor dat
effecten van conjunctuur en beleid nooit voor alle huishoudens hetzelfde
uitvallen. Dat wordt duidelijk uit de boxplottabel (figuur 9) en de puntenwolk
(figuur 10). De boxplottabel toont onder meer de mediane koopkrachtont­
wikkeling voor de verschillende huishoudgroepen. De mediaan laat het
middelste huishouden zien in een naar koopkrachtontwikkeling gerang­
schikte verdeling. Dat wil zeggen dat de helft van de huishoudens een lagere
koopkrachtontwikkeling heeft en de helft een hogere. De boxplottabel laat
ook duidelijk de spreiding van de koopkrachtontwikkeling zien binnen de
verschillende groepen: het dikke blauwe balkje om elke mediaan heen
omvat de koopkrachtontwikkeling voor de helft van de huishoudens. De
5

Het model berekent uit dit bruto inkomen vervolgens het netto inkomen (het bruto inkomen min
de sociale premies en belastingen, rekening houdend met de specifieke aftrekposten van het
huishouden). Door het netto inkomen te verrekenen met de zorgkosten, eventuele toeslagen,
kinderbijslag en de netto kosten van kinderopvang, wordt het besteedbaar inkomen bepaald. Ten
slotte kan de procentuele verandering van het besteedbaar inkomen tussen jaar t en t+1 worden
berekend, gecorrigeerd voor inflatie. Dat is de koopkrachtmutatie die wordt gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

160

andere helft van de huishoudens heeft een koopkrachtontwikkeling die
hierbuiten valt. Dit zijn de twee staarten van de boxplot. Het uiteinde van
de staarten laten de laagste en de hoogste koopkrachtontwikkeling zien voor
elke groep6. Ten slotte wordt de verwachte koopkrachtontwikkeling van
het eerste en derde kwart (de 50% rond de mediaan) weergegeven om
hiermee de spreiding van de verwachte koopkrachtontwikkeling beter
inzichtelijk te maken. Door de aanpassing wordt in één figuur duidelijk wat
de verwachte mediane koopkrachtontwikkeling is en wat deze is bij het 25ste
en 75ste percentiel.

6

De staarten zijn afgekapt op het 5e en 95e percentiel, omdat de raming van het minimum en
maximum onnauwkeurig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

161

Figuur 9 Boxplot verwachte koopkrachtontwikkeling 20217

7

De cijfers in de hier gepresenteerde boxplot wijken op enkele punten licht af (maximaal +0,1%punt) van de koopkrachtcijfers die het CPB presenteert door gebruik van raming van de nominale
zorgpremie en inkomensafhankelijke bijdrage Zvw van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en door opwaartse bijstelling van de intensivering van de bedragen
kindgebonden budget per kind vanaf het derde kind t.o.v. MEV-raming CPB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

162

Het verwachte koopkrachtbeeld voor 2021 is positief. De verwachting is dat
de mediane koopkracht in 2021 uitkomt op 0,9%. Er is echter sprake van
spreiding achter dit getal. De inschatting is dat de koopkrachtontwikkeling
van de helft van de Nederlandse huishoudens tussen 0,3% en 1,4% komt te
liggen.
De puntenwolk (figuur 10) laat zien waar de concentratie van koopkrachtef­
fecten zit en hoe groot de spreiding is. In de puntenwolk betreft iedere punt
een huishouden uit de steekproef.
Figuur 10 Puntenwolk koopkrachtontwikkeling 2021 (statische koopkrachteffecten huishoudens naar bruto
huishoudinkomen inclusief specifieke effecten)

5.2.5 Koopkrachtontwikkeling voorbeeldhuishoudens
We berekenen in Nederland al 50 jaar koopkrachtplaatjes. De eerste jaren
werd één voorbeeldhuishouden doorgerekend: Jan Modaal. In de loop der
tijd is deze set uitgebreid. De voorbeeldhuishoudens zijn versimpelde
voorbeelden van herkenbare huishoudtypen die eenvoudig te interpreteren
en makkelijker na te rekenen zijn. Weinig huishoudens voldoen precies aan
de definitie, maar het gaat erom dat de voorbeeldhuishoudens represen­
tatief zijn voor veel soortgelijke huishoudens met een vergelijkbare
koopkrachtontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

163

Om die reden worden ook alleen generieke (inkomens)regelingen
meegenomen waarop in principe alle vergelijkbare huishoudens aanspraak
kunnen maken, zoals de zorgtoeslag en het kindgebonden budget.
Specifieke inkomensbestanddelen, zoals de huurtoeslag, de kinderopvang­
toeslag, fiscale aftrekposten zoals de hypotheekrenteaftrek, en vermogen
blijven in de voorbeeldhuishoudens buiten beeld.
Daarmee doen de voorbeeldhuishoudens niet volledig recht aan de
complexe realiteit, zoals de steekproef van echt bestaande huishoudens dat
wel doet. Anderzijds maakt juist de versimpeling dat de voorbeeldbereke­
ningen makkelijk verifieerbaar zijn en daarom voor de meeste mensen goed
toe te passen. Daarnaast geeft de boxplottabel geen zicht op specifieke
groepen zoals mensen in de bijstand, AOW’ers zonder aanvullend pensioen
of alleenstaande ouders. Die groepen maken weliswaar een klein aandeel
uit van de totale bevolking, maar beleidsmatig zijn ze wel relevant. SZW
presenteert daarom naast de koopkrachtontwikkeling op basis van een
representatieve steekproef, ook de koopkrachtontwikkeling voor twintig
voorbeeldhuishoudens. Deze wordt weergegeven in tabel 119. Voor
huishoudens met kinderen wordt in de berekeningen uitgegaan van twee
kinderen tussen 6 en 11 jaar oud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

164

Tabel 119 Koopkrachtontwikkeling voorbeeldhuishoudens 2020 en 2021 in
%
Raming 2020

Raming 2021

Modaal1

4,9

0,7

2 x modaal

2,5

0,1

Modaal + ½ x modaal met kinderen

4,9

0,5

2 x modaal + ½ x modaal met kinderen

2,3

0,2

2½ x modaal + modaal met kinderen

2,6

0,5

Modaal + modaal zonder kinderen

2,8

1,2

2 x modaal + modaal zonder kinderen

2,7

0,8

Minimumloon

2,2

1,3

Modaal

2,8

1,2

2 x modaal

2,6

0,5

Minimumloon

1,1

‒ 0,2

Modaal

1,9

0,7

Paar met kinderen

1,0

0,3

Alleenstaande

1,5

0,4

Alleenstaande ouder

0,8

0,3

(alleen) AOW

2,2

0,6

AOW + € 10.000

0,9

0,2

(alleen) AOW

1,6

0,5

AOW + € 10.000

0,8

0,3

AOW + € 30.000

0,5

‒ 0,3

Actieven
Alleenverdiener met kinderen

Tweeverdieners

Alleenstaande

Alleenstaande ouder

Inactieven
Sociale minima

AOW (alleenstaand)

AOW (paar)

1 Het modaal inkomen bedraagt in 2021 bruto € 36.500.

5.2.6 Financiële prikkels voor werkaanvaarding
Naast een evenwichtig inkomensbeeld streeft het kabinet een activerend
arbeidsmarktbeleid na. Dat houdt onder andere in dat werken en/of meer
werken loont en niet leidt tot een armoedeval (verlies aan inkomen). Hierbij
wordt onderscheid gemaakt naar verschillende drempels die mensen
kunnen ervaren bij het aanvaarden van (meer) werk.
De werkloosheidsval laat de inkomensvooruitgang zien bij het aanvaarden
van werk vanuit een bijstandsuitkering. Een hoger percentage betekent dat
werken meer lonend is geworden. Uit tabel 120 blijkt dat er tussen 2020 en
2021 nauwelijks sprake is van verschuivingen in de percentages.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

165

De doorgroeival brengt in beeld welk deel van het extra inkomen een
huishouden inlevert aan belastingen, minder toeslagen of kosten kinder­
opvang wanneer er een loonsverhoging of promotie plaatsvindt. Dit wordt
de marginale druk genoemd. Hoe lager de marginale druk, hoe groter de
prikkel om meer te gaan werken of verdienen. Op het inkomenstraject
tussen 100% en 150% van het minimumloon (van circa € 21.500 naar
€ 32.000) worden veel heffingskortingen en toeslagen afgebouwd, wat in
sommige voorbeelden leidt tot een hoge marginale druk. In 2021 wordt de
marginale druk verlaagd, met name voor de alleenstaande ouder, als gevolg
van de verhoging van de arbeidskorting, waarbij het derde opbouwtraject
steiler is geworden.
De herintredersval toont de marginale druk wanneer de niet-werkende
partner uit een kostwinnersgezin (weer) drie dagen aan het werk gaat. Tabel
120 laat zien dat de marginale druk voor alle groepen herintreders daalt.
De daling is het sterkst indien de kostwinner een minimuminkomen heeft
en hangt samen met de verhoging van de algemene heffingskorting en
arbeidskorting.
De deeltijdval brengt in beeld hoeveel een huishouden inlevert als een in
deeltijd werkende partner een dag meer gaat werken. Ook de deeltijdval
wordt gemeten in termen van marginale druk. Tabel 120 laat zien dat de
deeltijdval bij een kostwinner met een minimumloon of een inkomen op
tweemaal modaal daalt. Bij de kostwinner op modaal daalt de marginale
druk het meest sterk omdat beide partners profiteren van de maximale
verhoging van de arbeidskorting.
Tabel 120 Arbeidsmarktprikkels
2020

2021

Verschil1

Werkloosheidsval (inkomensvooruitgang bij aanvaarden werk in plaats van bijstand tegen
minimumloon)
Alleenverdiener met kinderen2

3%

3%

0%

Alleenstaande

28%

29%

1%

Alleenstaande ouder (gaat 4 dagen werken)2

9%

11%

1%

Alleenverdiener met kinderen2

80%

79%

‒ 1%

Alleenstaande

68%

68%

0%

Alleenstaande ouder (werkt 4 dagen)2

44%

39%

‒ 5%

Hoofd minimumloon, partner 3 dagen werk (0,6 x minimumloon)2

56%

52%

‒ 5%

Hoofd modaal partner 3 dagen werk (1/2 x modaal)2

31%

29%

‒ 2%

Hoofd 2xmodaal partner 3 dagen werk (1/2 x modaal)2

28%

24%

‒ 4%

Hoofd minimumloon, partner van 3 naar 4 dagen werk (0,8 x minimumloon)2

46%

45%

‒ 1%

Hoofd modaal partner van 3 naar 4 dagen werk (2/3 x modaal)2

33%

23%

‒ 10%

Hoofd 2xmodaal partner van 3 naar 4 dagen werk (2/3 x modaal)2

36%

31%

‒ 5%

Doorgroeival (marginale druk bij hogere beloning werk (van 100% WML naar 150%
WML))3

Herintredersval (marginale druk bij aanvaarden werk niet-werkende partner)3

Deeltijdval minstverdienende partner (Marginale druk bij dag extra werk)3

1 Vanwege afronding zijn de waarden niet altijd gelijk aan het verschil in de eerste twee kolommen.
2 Er wordt uitgegaan van een huishouden met 2 kinderen tussen 6 en 11 jaar en, indien beide partners werken, gebruik van buitenschoolse opvang.
3 Er wordt uitgegaan van een voltijdbaan (5 dagen), tenzij anders vermeld. Ook wordt uitgegaan van het (vervallen van) het recht op huurtoeslag.

Naast het monitoren van de verschillende armoedevallen in specifieke
voorbeeldsituaties is het ook relevant om te kijken naar de gemiddelde
marginale druk en de gemiddelde belastingdruk, die werknemers over het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

166

algemeen hebben. Voor de berekening hiervan is gebruik gemaakt van de
eerdergenoemde steekproef. In tabel 121 is de ontwikkeling van de
gemiddelde marginale druk voor werknemers weergegeven voor een bruto­
loonstijging van 3,0%. Dit verschilt van de situatie in tabel 120 waar het gaat
om meer uren werken (behalve bij de doorgroeival). De marginale druk
geeft hier aan hoeveel procent van de brutoloonstijging niet resulteert in
een hoger besteedbaar inkomen. Hierbij wordt rekening gehouden met alle
fiscale en inkomensafhankelijke regelingen waar een huishouden mee te
maken heeft.
Tabel 121 Gemiddelde marginale druk naar inkomenscategorie voor werknemers
Bruto inkomen

2018

2019

2020

2021

Omvang (2020, in %)

< WML

18,8%

18,0%

18,6%

17,8%

21%

1 x ‒ 1,5 x WML

54,2%

51,8%

54,8%

50,8%

22%

1,5 x ‒ 2 x WML

53,8%

53,3%

57,0%

54,5%

21%

2 x ‒ 3 x WML

54,4%

54,7%

58,1%

56,9%

21%

>3x WML

56,1%

58,0%

59,1%

59,8%

14%

Totaal

46,9%

46,5%

48,9%

47,2%

100%

In 2021 ligt de gemiddelde marginale druk voor de meeste inkomens iets
lager dan in 2020. Dit wordt met name veroorzaakt door de verlaging van
het eersteschijftarief en de verhoging van de arbeidskorting. Bij een
inkomen van meer dan driemaal het minimumloon neemt de gemiddelde
marginale druk licht toe doordat door de verhoging van de arbeidskorting
deze heffingskorting over een langer inkomenstraject wordt afgebouwd.
Figuur 11 geeft de gemiddelde marginale druk weer, evenals de extremen
(5- en 95-procentpercentielen). Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de
motie van het lid Ester (Kamerstukken I 2017/18, 34 775, nr. O). In Nederland
maakt de inkomstenbelasting het grootste deel van de marginale druk uit.
Ook de uitgebreide inkomensondersteuning in de vorm van toeslagen met
een inkomensafhankelijke afbouw, zoals de zorgtoeslag, verhoogt de
marginale druk. Een hoger inkomen betekent dan immers extra afbouw van
deze toeslag. Zeker voor groepen met een huishoudinkomen tussen het
minimumloon en modaal speelt dit een belangrijke rol. De introductie van
een geleidelijk afbouwtraject in de huurtoeslag, het verhogen van het
afbouwpunt van het kindgebonden budget voor paren en de invoering van
een extra opbouwtraject in de arbeidskorting in deze kabinetsperiode
hebben eraan bijgedragen dat de extremen in de marginale druk zijn
beperkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

167

Figuur 11 Gemiddelde en extreme marginale druk naar inkomensniveau 2021

In figuur 12 wordt, naar aanleiding van de motie van de leden Bruins en
Omtzigt (Kamerstukken II 2017/18, 34 785, nr. 59), de gemiddelde belas­
tingdruk op huishoudniveau voor alleenstaanden, alleenverdieners en
tweeverdieners in 2021 weergegeven (inclusief toeslagen en netto kosten
van zorg en kinderopvang). De figuur laat zien dat de gemiddelde druk
toeneemt met het inkomen, als gevolg van het progressieve belasting­
stelsel. Uit het individuele karakter van het belastingstelsel volgt dat een
alleenstaande die hetzelfde verdient als een paar waarbij twee mensen
werken voor het huishoudinkomen, meer belasting betaalt. Voor eenver­
dienershuishoudens geldt dat de gemiddelde druk tot aan een modaal
inkomen in grote lijnen vergelijkbaar is met tweeverdienershuishoudens (in
individuele gevallen kunnen de verschillen uiteraard groter zijn). Eenver­
dienershuishoudens ontvangen meer toeslagen terwijl tweeverdieners­
huishoudens meer heffingskortingen kunnen toepassen. Vanaf een modaal
inkomen is het aandeel van toeslagen in het inkomen van eenverdieners
beperkt, terwijl het voordeel van de heffingskortingen voor tweeverdieners
minder snel afbouwt. Omdat één van beide partners vaak een klein inkomen
verdient, valt de gemiddelde belastingdruk voor tweeverdieners ook lager
uit door de tariefprogressie. Ook in het geval dat beiden evenveel verdienen
doet de tariefprogressie de gemiddelde belastingdruk dalen. De overgang
naar een tweeschijvenstelsel in deze kabinetsperiode heeft dit verschil
beperkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

168

Figuur 12 Gemiddelde belastingdruk naar huishoudtype 2021

5.2.7 Maatregelen inkomensbeeld
In deze paragraaf wordt een nadere toelichting gegeven op de maatregelen
die de koopkracht van verschillende huishoudens raken. In tabel 122 staan
de maatregelen die voor 2021 van belang zijn. Hierbij is ook aangegeven in
hoeverre deze maatregelen al dan niet in de puntenwolk en in de boxplot­
tabel in paragraaf 5.2.4 zijn opgenomen. In alle voorstellen voor wetgeving
en beleidsmaatregelen waarbij koopkrachteffecten voor specifieke groepen
aan de orde zijn, worden deze betreffende effecten ook vermeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

169

Tabel 122 Overzicht van beleidsmaatregelen met inkomenseffecten in 2021
Thema

Beleidsmaatregel

Inkomenseffect

In puntenwolk zichtbaar

Wijzigingen arbeidskorting

+

Ja

Verhoging algemene heffingskorting

+

Ja

Verlaging tarief (nieuwe) eerste schijf

+

Ja

Beperkt indexeren (oude) tweede belastingschijf

–

Ja

Bevriezen aangrijpingspunt toptarief

–

Ja

Verhoging ouderenkorting

+

Ja

Incidentele verlaging inkomensafhankelijke
combinatiekorting

-

Ja

Versobering uitbetaling algemene heffingskorting aan de
minstverdienende partner

–

Ja

1. Fiscaal generiek

Verlaging zelfstandigenaftrek

–

Ja

Wijzigingen energiebelasting en ODE

+/-

Ja (via inflatie)

Verhoging heffingsvrij vermogen box 3 en verhoging tarief
box 3

+/-

Ja

Fiscale maatregelen met een effect op de inflatie

+

Ja (via inflatie)

Verhoging bedragen derde en verdere kinderen
kindgebonden budget

+

Ja

2. Kinderen

Beperkt indexeren inkomensgrenzen kinderopvangtoeslag

-

Ja

Uitbreiding recht op kinderopvangtoeslag

+

Nee

Beleidsmatige verlaging zorgtoeslag

-

Ja

3. Zorg

4. Wonen
Beperking hypotheekrenteaftrek

–

Ja

Geleidelijk afschaffen aftrek wegens geen of geringe
eigenwoningschuld

–/0

Ja

Beleidsmatige verlaging tarief eigenwoningforfait

+

Ja

Maatregel huurverlaging

+

Ja (via inflatie)

(Temporisering) afbouw dubbele algemene heffingskorting
in de sociale zekerheid

–

Ja

Harmonisatie inkomensregelingen Wajong

+

Nee

Beleidsmatige verlaging Tegemoetkoming
arbeidsongeschikten

-

Ja

Inwerkingtreding Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

+

Nee

5. Sociale zekerheid

De maatregelen uit de bovenstaande tabel worden hieronder verder
toegelicht:
1. Fiscaal generiek
Wijzigingen arbeidskorting
Werkenden met een inkomen uit arbeid hebben recht op de arbeidskorting.
Het maximum na het eerste opbouwtraject, bij een belastbaar inkomen van
ongeveer € 10.000, wordt beleidsmatig met in totaal € 179 verhoogd. Het
maximum na het tweede opbouwtraject, bij een belastbaar inkomen van
ongeveer €22.000 wordt beleidsmatig met in totaal € 184 verhoogd. In het
regeerakkoord heeft het kabinet afgesproken om het vlakke maximum van
de arbeidskorting te vervangen voor een derde opbouwtraject (het dakje in
de arbeidskorting). Het maximum na dit derde opbouwtraject, bij een
belastbaar inkomen van ongeveer € 35.500, wordt beleidsmatig met in
totaal € 324 verhoogd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

170

Deze beleidsmatige aanpassingen zorgen voor een gemiddeld positief
inkomenseffect van +0,8% voor werkenden. Het positieve inkomenseffect is
met +0,9% het grootst voor werkenden met een lager inkomen. Voor de
hoogste inkomensgroepen neemt het inkomenseffect af tot +0,6%. Boven
een inkomen van circa € 105.000 is er geen inkomenseffect omdat de
arbeidskorting vanaf dit inkomen volledig is afgebouwd.
Verhoging algemene heffingskorting
Iedere belastingplichtige heeft recht op algemene heffingskorting. Per saldo
wordt de algemene heffingskorting beleidsmatig met € 82 verhoogd tot,
inclusief indexatie, maximaal € 2.837.
Deze beleidsmatige aanpassing zorgt voor een gemiddeld positief
inkomenseffect van +0,2%. Maximaal is dat voor een alleenstaande op het
sociaal minimum +0,8%. Uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden
ondervinden een gemiddeld positief inkomenseffect van +0,5% respectie­
velijk +0,3%. Naarmate het inkomen hoger is, is het inkomenseffect kleiner.
Boven een inkomen van € 68.507 is er geen inkomenseffect omdat de
algemene heffingskorting vanaf dit inkomen volledig is afgebouwd.
Verlaging tarief (nieuwe) eerste schijf
In 2021 wordt het tarief in de eerste schijf met 0,25%-punt verlaagd naar
37,10%. De eerste schijf loopt in het huidige belastingstelsel door tot een
inkomen van €68.507. Alle belastingplichtigen betalen belasting in de eerste
schijf. Er is sprake van een inkomenseffect van +0,2% voor lagere inkomens
oplopend tot +0,3% voor hogere inkomens.
Beperkt indexeren (oude) tweede belastingschijf
Met ingang van 2011 wordt de bovengrens van de (oude) tweede schijf maar
voor 75% geïndexeerd, zodat vergeleken met volledige indexatie de (oude)
tweede schijf verkort wordt en de (oude) derde schijf verlengd. Aangezien
voor belastingplichtigen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd de totaal­
tarieven van de tweede en derde schijf sinds 2013 gelijk zijn, is deze
maatregel alleen van belang voor belastingplichtigen vanaf de AOW-leeftijd,
die geboren zijn na 1945. Personen geboren in 1945 of eerder zijn van deze
maatregel uitgezonderd.
Bevriezen aangrijpingspunt toptarief
Het eindpunt van de eerste schijf in de nieuwe tariefstructuur wordt
gedurende de kabinetsperiode bevroren op het niveau van 2018. Dat
betekent dat deze schijf eindigt op € 68.507. Deze maatregel heeft negatieve
inkomenseffecten voor de huishoudens met de hoogste inkomens doordat
ze over een groter deel van hun inkomen het toptarief betalen. Ongeveer
1.000.000 huishoudens ondervinden van deze maatregel een gemiddeld
negatief inkomenseffect van ‒ 0,2%.
Het bevriezen van het aangrijpingspunt van het toptarief op € 68.507 heeft
ook invloed op de algemene heffingskorting, omdat de afbouw hiervan
eindigt op het eindpunt van de nieuwe eerste schijf. Het inkorten van de
eerste schijf zorgt voor een sterker afbouwpad van de algemene heffings­
korting en daarmee voor een lagere algemene heffingskorting voor burgers
met een inkomen tussen circa € 35.000 en € 68.507. Dit zorgt voor een
gemiddeld inkomenseffect voor deze huishoudens van ‒ 0,1%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

171

Verhoging ouderenkorting
De ouderenkorting wordt beleidsmatig met € 55 verhoogd tot, inclusief
indexatie, maximaal € 1.703. Gepensioneerden hebben hierdoor gemiddeld
een positief inkomenseffect van +- 0,2%. Voor gepensioneerden met een
klein aanvullend pensioen is het gemiddelde effect +- 0,3% en daarmee
groter dan dat voor gepensioneerden met een hoger aanvullend pensioen.
Voor gepensioneerden met een aanvullend pensioen van meer dan € 40.000
is er geen inkomenseffect, voor hen is de ouderenkorting al afgebouwd.
Incidentele verlaging inkomensafhankelijke combinatiekorting
Ter dekking van een ruimere interpretatie (uitspraak Hoge Raad) van het
begrip co-ouderschap en het daarmee samenhangende recht op de
inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) wordt het maximum­
bedrag van de IACK incidenteel met € 113 verlaagd. Het maximumbedrag
komt daarmee in 2021 uit op € 2.815. Het maximale negatieve inkomens­
effect hiervan bedraagt ‒ 0,3% voor alleenstaande ouders met een modaal
inkomen. Voor alleenstaande ouders met een lager inkomen is er geen effect
omdat zij niet het maximale bedrag IACK krijgen. Voor alleenstaande ouders
en tweeverdieners met kinderen is het inkomenseffect kleiner naar mate
het inkomen hoger is: gemiddeld ‒ 0,1%.
Versobering uitbetaling algemene heffingskorting aan de minstverdienende
partner
De minstverdienende partner die niet genoeg belastbaar inkomen heeft om
de algemene heffingskorting te verzilveren, krijgt deze toch uitbetaald als
de partner genoeg belasting betaalt. Om de arbeidsparticipatie te
bevorderen wordt sinds 2009 stapsgewijs over een periode van vijftien jaar
de uitbetaling van de algemene heffingskorting aan de minstverdienende
partner afgebouwd. Het gevolg hiervan is dat de minstverdienende partner
een grotere prikkel ervaart om (meer) te gaan werken. De minstverdienende
partner geboren vóór 1 januari 1963 is uitgezonderd van de maatregel. Er
zijn ongeveer 290.000 huishoudens die te maken hebben met de afbouw
van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting. De uitbetaling
aan de minstverdienende partner bedraagt nog 13,3% in 2021. Alleenver­
dienershuishoudens ondervinden een gemiddeld negatief inkomenseffect
van ‒ 0,4%.
Verlaging zelfstandigenaftrek
De zelfstandigenaftrek wordt vanaf 2020 met € 250 per jaar verlaagd. Vanaf
2021 deze afbouw met € 110 per jaar versneld. In totaal wordt de zelfstan­
digenaftrek in 2021 met € 360 naar € 6.670. Netto gaat dit in de meeste
gevallen om een afname van € 133. Dit betekent een inkomenseffect tussen
‒ 0,3% en ‒ 0,1% voor de meeste huishoudens met een zelfstandige.
Wijzigingen energiebelasting en ODE
De ontwikkelingen van de belastingtarieven voor gas en elektriciteit (ODE
en EB) en de belastingvermindering energiebelasting tezamen zorgen
ervoor dat het belastingdeel van de energierekening voor een huishouden
met gemiddeld energieverbruik volgend jaar in nominale termen gelijk
blijft. Voor individuele huishoudens is er, afhankelijk van de energiecon­
sumptie, wel een effect mogelijk.
Verhoging heffingsvrij vermogen box 3 en verhoging tarief box 3
Met ingang van het jaar 2021 wordt het heffingsvrij vermogen in box
3 verhoogd naar € 50.000 voor alleenstaanden en € 100.000 voor paren.
De vermogensgrenzen in de toeslagen veranderen niet. Om dit budgettair
deels te dekken wordt het belastingpercentage in box 3 licht verhoogd van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

172

30% naar 31%. Het inkomenseffect van deze wijziging is afhankelijk van
het vermogen van het huishouden. Het inkomenseffect is gemiddeld
positief voor de grote meerderheid huishoudens. De huishoudens met de
allerhoogste vermogens kunnen er hierdoor licht op achteruit gaan.
Fiscale maatregelen met een effect op de inflatie
Vanaf 1 januari 2021 gelden er een aantal nieuwe fiscale maatregelen die
effecten hebben op de prijzen die de consument betaalt. Het tijdelijk
verlaagd tarief voor laadpalen met een zelfstandige aansluiting wordt
verlengd. Daarnaast zal de cap op de cataloguswaarde om in aanmerking
te komen voor de korting op de bijtelling voor emissievrije zonnecelauto’s
niet meer van toepassing zijn.
2. Kinderen
Verhoging bedragen voor derde en verdere kinderen kindgebonden budget
In het kader van de augustusbesluitvorming heeft het kabinet besloten om
met ingang van 1 januari 2021 het maximumbedrag van het kindgebonden
budget vanaf het derde kind met € 617 per jaar per kind te verhogen.
Hierdoor neemt het bedrag per kind vanaf het derde kind toe tot € 919 in
2021. Deze maatregel draagt bij aan het verminderen van het aantal
kinderen dat in armoede opgroeit.Gezinnen met drie of meer minderjarige
kinderen profiteren van deze maatregel doordat zij een hogere toeslag
ontvangen. Daarnaast hebben circa 15.000 huishoudens voor het eerst (of
opnieuw) recht op kindgebonden budget omdat door een verhoging van
het maximumbedrag van het kindgebonden budget vanaf het derde kind
het afbouwtraject voor die gezinnen langer wordt. Gezinnen met een lager
inkomen ervaren een groter positief inkomenseffect. Onder de huishoudens
met kinderen komen gezinnen met drie of meer kinderen relatief gezien
meer voor bij alleenverdieners (27%) dan bij tweeverdieners (16%). Van
de verhoging van het bedrag aan kindgebonden budget dat ouders
ontvangen voor het derde en eventuele verdere minderjarige kinderen gaan
positieve inkomenseffecten uit. Het inkomenseffect is maximaal bij uitke­
ringsgerechtigden met een groter gezin (+2,5%) en neemt af met het
inkomen. Het mediane effect voor de groep ouders die hierdoor meer
kindgebonden budget krijgt is +1,3%.
Beperkt indexeren inkomensgrenzen kinderopvangtoeslag
Ter dekking voor enkele maatregelen aangekondigd in de kabinetsreacties
op het advies van de Commissie Uitvoering Toeslagen en het IBO Toeslagen
worden de inkomensgrenzen in de kinderopvangtoeslag in 2021 eenmalig
met 0,60%-punt minder geïndexeerd dan bij volledige indexatie (2,67%)
het geval zou zijn geweest. Omdat de indexering niet volledig is, komen
ouders iets sneller in een hogere inkomensklasse. Het gaat hierbij om zeer
beperkt inkomenseffect, omdat de afname van de kinderopvangtoeslag
door overgang naar de volgende, hogere inkomensklasse veelal klein is.
Uitbreiding recht op kinderopvangtoeslag
Door een wijziging in de Wet kinderopvang wordt het aantal ontvangers van
kinderopvangtoeslag uitgebreid. Zo wordt het recht op kinderopvang­
toeslag uitgebreid voor huishoudens waarin een partner werkt en de andere
partner een permanente Wlz-indicatie heeft, waardoor de laatstgenoemde
partner niet kan werken en vaak, wanwege de eigen zorgbehoefte, ook niet
in staat is om voor de kinderen te zorgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

173

3. Zorg
Beleidsmatige verlaging zorgtoeslag
Via de zorgtoeslag wordt een inkomensafhankelijke tegemoetkoming
verstrekt die het voor huishoudens met lage en middeninkomens mogelijk
moet maken de nominale zorgpremie en het verplicht eigen risico voor de
zorgverzekering te betalen. In 2021 wordt het normpercentage van de
zorgtoeslag voor alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens met
0,055%-punt verhoogd tot respectievelijk 1,885% en 4,195%. De beleids­
maatregel leidt tot een maximaal negatief inkomenseffect van ‒ 0,1% voor
lage inkomens. Per saldo stijgt de zorgtoeslag echter vanwege de reguliere
compensatie voor de hogere nominale zorgpremie.
4. Wonen
Beperking hypotheekrenteaftrek
De hypotheekrenteaftrek wordt aangepast voor bestaande en nieuwe
hypotheken. In 2014 is begonnen het maximale aftrektarief in de vierde schijf
stapsgewijs te verlagen. Dit gebeurde in stappen van ½%-punt per jaar.
Vanaf 1 januari 2020 is er sprake van een versneld afbouwpad van 3,0%punt per jaar om vanaf 2023 op het structurele pad van 37,1% te eindigen.
Voor alle hypotheken wordt in 2021 de aftrek inkomstenbelasting daardoor
mogelijk tegen maximaal 43,0%. Huishoudens met een inkomen in het
toptarief en een hypotheek (circa 900.000 huishoudens) ondervinden
hiervan een inkomenseffect tussen ‒ 0,2% en ‒ 0,3%.
Geleidelijk afschaffen aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld
Met ingang van 2019 wordt de aftrek wegens geen of geringe eigenwoning­
schuld (regeling Hillen) in gelijke stappen in dertig jaren uitgefaseerd. Dit
betekent dat per 2021 nog 90% van het verschil tussen het eigenwoning­
forfait en de daarop drukkende aftrekbare kosten in aanmerking worden
genomen. Het inkomenseffect van deze maatregel is beperkt en kleiner dan
‒ 0,1%.
Beleidsmatige verlaging tarief eigenwoningforfait
De budgettaire opbrengst van de versnelde afbouw van het maximale tarief
van de hypotheekrenteaftrek wordt volledig gebruikt ter compensatie van
eigenwoningbezitters door een verlaging van het percentage van het eigen­
woningforfait. De verlaging van het (basis)percentage van het eigenwo­
ningforfait voor woningen met een eigenwoningwaarde van meer dan
€ 75.000 vindt plaats in drie stappen van elk 0,05%-punt in de jaren 2020,
2021 en 2023. Naar verwachting leidt dit beleid, in combinatie met de
endogene ontwikkeling van huur- en woningprijzen, tot een
(basis)percentage van het eigenwoningforfait van 0,5% in 2021. De
percentages van het eigenwoningforfait kunnen nog wijzigen als de ontwik­
kelingen van huur- en woningprijzen afwijken van de ramingen. De meeste
eigenwoningbezitters hebben als gevolg hiervan een positief inkomens­
effect van circa +0,1%.
Maatregel huurverlaging
Woningcorporaties worden eenmalig verplicht om bij een verzoek daartoe
de huur te verlagen tot de relevante aftoppingsgrens (€ 619,01 voor eenper­
soonshuishoudens en € 663,40 voor meerpersoonshuishoudens), voor
huurders met een inkomen onder de inkomensgrens voor passend
toewijzen (voormalige maximuminkomensgrens voor de huurtoeslag). De
maatregel is in het koopkrachtbeeld verwerkt als lagere inflatie (-0,045%punt), uitgaande van een huurverlaging van macro circa € 160 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

174

5. Sociale zekerheid
(Temporisering) afbouw dubbele algemene heffingskorting in de sociale
zekerheid
Sinds januari 2012 wordt de dubbele algemene heffingskorting in de sociale
zekerheid (excl. AOW) afgebouwd. In de structurele situatie hebben uitke­
ringsgerechtigden, evenals alleenverdieners in de fiscaliteit, recht op
eenmaal de algemene heffingskorting. In het regeerakkoord is afgesproken
dat de afbouw van de dubbele heffingskorting in de sociale zekerheid in
de jaren 2019 tot en met 2021 wordt getemporiseerd, zodat 3,75%-punt
wordt afgebouwd in plaats van 5%-punt per jaar. Per saldo resulteert nog
steeds een negatief inkomenseffect van gemiddeld ‒ 0,3% voor bijstands­
gerechtigden.
Harmonisatie inkomensregelingen Wajong
Met ingang van 2021 worden de regels voor inkomensondersteuning in
de Wajong geharmoniseerd. Werkende Wajongers (ongeveer 58.000
mensen) houden naast hun uitkering (ten minste) 30 eurocent van iedere
euro die ze verdienen. Dit leidt tot een hoger gemiddeld inkomen.
Beleidsmatige verlaging Tegemoetkoming arbeidsongeschikten
Bij de behandeling van het wetsvoorstel Wajong maatregelen heeft de
staatssecretaris van SZW aan de Eerste Kamer toegezegd het overgangs­
recht voor een specifieke specifieke groep werkende Wajongers aan te
passen. Deze kosten voor wijziging bedragen naar schatting € 2,5 miljoen
per jaar en komen ten laste van de Tegemoetkoming arbeidsongeschikten.
De hoogte van de Tegemoetkoming arbeidsongeschikten wordt hierop
aangepast en deze komt hierdoor in 2021 € 2 netto per jaar lager uit dan
anders het geval geweest zou zijn. Dit leidt tot een zeer klein negatief
inkomenseffect voor arbeidsongeschikten.
Inwerkingtreding Wet vereenvoudiging beslagvrije voet
De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet treedt op 1 januari in werking.
Mensen met schulden kunnen nu nog onder het absolute bestaansmi­
nimum terecht komen omdat schuldeisers niet van elkaar weten dat ze
beslag leggen op hetzelfde inkomen. De nieuwe wet brent hier verandering
in. Hierdoor blijft in deze gevallen een hoger besteedbaar inkomen over.
5.2.8 Maatregelen Caribisch Nederland
Voor Caribisch Nederland beschikt SZW niet, zoals voor Europees
Nederland, over betrouwbare ramingen van de contractloonontwikkeling,
de indexatie van de pensioenen en de inflatie. Hierdoor is het niet mogelijk
om de koopkrachtontwikkeling kwantitatief te visualiseren, zoals dat voor
de Europees-Nederlandse situatie wordt gedaan. Wel wordt de inflatieont­
wikkeling nauwgezet door het CBS gemonitord. Deze prijsontwikkeling en
bijbehorende indexering van uitkeringen komen in deze paragraaf kort aan
bod.
Prijsontwikkeling en indexering van uitkeringen
Jaarlijks worden het minimumloon, de AOV, de AWW en de onderstand
geïndexeerd op basis van de gerealiseerde ontwikkeling van de consumen­
tenprijsindex in het derde kwartaal van het voorgaande jaar.
Verhoging Kinderbijslagvoorziening BES
In 2021 wordt de Kinderbijslagvoorziening BES verhoogd met $ 2 per maand
voor huishoudens met kinderen op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

175

5.3 Horizontale overzichtconstructie integratiebeleid etnische minderheden
Tabel 123 Overzichtconstructie Integratiebeleid etnische minderheden
Nr. hoofdstuk

Ministerie

Artikel

Onderdeel

Doelstelling

SZW

13

-

Faciliteren dat inburgeringsplichtigen hun
inburgeringsexamen halen.

Inburgering
XV

Arbeid en werkgelegenheid
VI

J&V

31

31.2

Om de legitimiteit van het politiewerk te waarborgen,
specifieke veiligheids-problemen in de wijk aan te kunnen
pakken en om in contact te blijven met verschillende
gemeenschappen en daarmee het politiewerk te verbeteren
wordt de diversiteit bij de politie verder vergroot. Het
diversiteitsbeleid van de politie is gericht op een betere
verbinding met de samenleving; een meer inclusieve
werkcultuur; meer divers samengestelde teams; en een
beter werkproces voor de aanpak van discriminatie.

VII

BZK

7

7.1

Het Ministerie van BZK draagt bij aan een overheid die de
maatschappelijke opgaven gezamenlijk adresseert en
aanpakt door in haar werkwijze grenzeloos samenwerken
centraal te zetten. Dit vergt ook investeringen in het
menselijk kapitaal van de overheid en de Rijksdienst in het
bijzonder. Daarom wordt in 2020 verder vormgegeven aan
het Strategisch Personeelsbeleid Rijk 2025, waarin het
accent onder andere ligt op aantrekkelijk werkgeverschap,
inclusiviteit en permanent ontwikkelen van medewerkers.

SZW

13

-

Het versterken van maatschappelijke en economische
zelfredzaamheid, zodat de maatschappelijke samenhang
toeneemt en tegenstellingen worden tegengegaan.

OCW

25

-

Het versterken van maatschappelijke zelfredzaamheid van
bi-culturele LHBTI’s en bijdragen aan de sociale acceptatie
op grond van seksuele oriëntatie en/of gender-identiteit in
bi-culturele kringen.

VII

BZK

3

3.1

Een vrij toegankelijke, vraaggerichte woningmarkt met
steun voor degenen die dat nodig hebben.

VII

BZK

7

7.2

Uitvoeren van pensioenregelingen voor (voormalige)
Nederlandse ambtenaren uit de voormalig overzeese
gebiedsdelen en hun nagelaten betrekkingen.

XV

SZW

13

-

Het versterken van maatschappelijke en economische
zelfredzaamheid, zodat de maatschappelijke samenhang
toeneemt en tegenstellingen worden tegengegaan.

Jeugd (en veiligheid)
XV

Emancipatie
VIII

Participatie

Toelichting
In het interdepartementaal overzicht integratiebeleid etnische minderheden
zijn doelstellingen opgenomen uit de departementale begrotingen met
specifieke maatregelen en algemene maatregelen, waarbij expliciete
beleidsdoelstellingen op het terrein van het integratiebeleid etnische
minderheden zijn geformuleerd in de begroting, in beleidsnota’s of in de
integratiemonitor. Het overzicht is ingedeeld naar een aantal beleidsterreinen om de samenhang tussen de beleidsmaatregelen van de verschil­
lende ministeries inzichtelijker te maken: Inburgering, Arbeid en
werkgelegenheid, Jeugd (en veiligheid), Emancipatie en Participatie. Voor
elk beleidsterrein is weergegeven waar de specifieke en algemene
maatregelen in de Rijksbegroting zijn te vinden. De maatregelen op andere
begrotingshoofdstukken dan die van SZW worden uitgevoerd onder verant­
woordelijkheid van de bewindslieden van de genoemde ministeries.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

176

6. Bijlagen
Bijlage 1: Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en Zelfstandige
Bestuursorganen
Deze bijlage bevat in tabel 124 een overzicht van de zelfstandige bestuursorganen (ZBO) en rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT) die onder
de verantwoordelijkheid van het moederdepartement vallen. In tabel 125
zijn de bijdragen aan de ZBO’s en de RWT’s opgenomen die onder de
verantwoordelijkheid van een ander ministerie vallen. De opgenomen
bedragen zijn de in de beleidsartikelen verantwoorde uitgaven van de
begrotings- en de premiegefinancierde regelingen in de budgettaire
tabellen onder de instrumenten «Inkomensoverdrachten», «Bijdragen aan
ZBO’s/RWT’s» en «Subsidies».
Tabel 124 Overzicht Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een Wettelijke Taak (vallend onder
ministerie van SZW)
Naam organisatie

Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen
(UWV)

Begrotingsramingen (x € 1
Uitgevoerde
mln) evaluatie ZBO onder
Kaderwet

Volgende evaluatie
ZBO

RWT/ZBO

Begrotingsartikel

ZBO en RWT

1,2,3,4,5,6,11

32.119,5

evaluatie

2021

ZBO en RWT

2,6,8,9,10,11,13

47.806,0

evaluatie

2021

RWT

11

8,0

evaluatie

2021

inclusief
Bureau Keteninformatisering
Werk en Inkomen (BKWI)
Sociale Verzekeringsbank
(SVB)
Inlichtingenbureau (IB)

Tabel 125 Overzicht Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een Wettelijke Taak (vallend onder
andere ministeries)
Naam organisatie

Ministerie

RWT/ZBO

Begrotingsartikel

Begrotingsramingen (x € 1
mln)

ZonMw

VWS

ZBO en RWT

2

0,2

Centraal Orgaan opvang asielzoekers
(COA)

J&V

ZBO en RWT

13

17,2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

177

Bijlage 2: Verdiepingshoofdstuk
Dit onderdeel bevat het verdiepingshoofdstuk van de SZW-begroting. In
deze paragraaf wordt voor alle artikelen op de SZW-begroting de mutatie
van uitgaven en ontvangsten tussen de ontwerpbegroting 2020 en de
huidige ontwerpbegroting 2021 gedetailleerd toegelicht. Dit gebeurt zowel
voor de begrotingsgefinancierde als voor de premiegefinancierde
regelingen.
De opbouw van deze tabellen is gelijk aan elkaar. Bij de begrotingsgefinan­
cierde en bij de premiegefinancierde regelingen worden, conform de RBV,
de mutaties in de amendementen, de vier incidentele suppletoire
begrotingen, de eerste suppletoire begroting (Voorjaarsnota) en de nieuwe
mutaties (Miljoenennota) vermeld.
1 Arbeidsmarkt
Tabel 126 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 1 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020
Mutatie amendement

2020

2021

2022

2023

2024

890.667

712.147

710.774

714.568

718.585

500

0

0

0

0

Mutaties1e Incidentele suppletoire begroting

10.000.000

0

0

0

0

Mutaties 2e Incidentele suppletoire begroting

‒ 464.000

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 127.425

‒ 50.416

‒ 78.411

‒ 79.654

‒ 57.060

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

12.946.667

0

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

2.203.100

565.100

0

0

0

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

147

165

165

169

185

2. Overboekingen met andere departementen

‒ 60

50

202.547

202.101

202.551

2025

Nieuwe mutaties:

3. Budgettair neutrale herschikkingen
4. Kasschuiven
5. Bijstelling LKV

1.936

861

1.434

1.434

1.434

‒ 3.324.190

2.969.175

353.015

1.000

1.000

0

0

0

0

‒ 20.834

6. Bijstelling NOW 1.0

‒ 762.625

‒ 9.000

‒ 625

0

0

7. Bijstelling NOW 2.0

‒ 5.821.201

‒ 1.221.733

‒ 143.733

0

0

1.000

0

0

0

0

‒ 167.000

0

0

0

0

10. Maatwerkregel DI en eerder uittreden

0

250.000

250.000

250.000

250.000

11. Werkgeverssubsidie leercultuur

0

41.500

0

0

0

12. NL leert door

0

72.000

18.000

0

0

13. NOW 3.0

0

2.545.300

0

0

0

15.377.516

5.875.149

1.313.166

1.089.618

1.095.861

8. Bijstelling compensatie loonkosten CN
9. Bijsteliing TOFA

Stand ontwerpbegroting 2021

875.988

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er zijn 4 overboekingen met andere departementen. De grootste mutatie
is de structurele overboeking van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap van € 202,5 miljoen in 2021 voor de subsidieregeling
Stimulans ArbeidsmarktPositie (STAP). Het structurele niveau van de
overboeking is € 218,0 miljoen.
3. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

178

4. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden onder andere middelen
voor de NOW 1.0 en 2.0 doorgeschoven van 2020 naar latere jaren.
Vanwege het afrekenproces zal een deel van de gelden in latere jaren
worden uitgekeerd.
5. Het schrappen van de 3-jaarsbepaling van het LKV Banenafspraak is
uitgesteld. Een deel van deze middelen wordt gereserveerd voor de
effectievere invulling van de Wtl.
6. Middelen van de NOW 1.0 komen niet tot besteding omdat het beroep
op de regeling minder is dan verwacht.
7. Middelen van de NOW 2.0 komen niet tot besteding omdat het beroep
op de regeling minder is dan verwacht.
8. De raming van de compensatie loonkosten Caribisch Nederland is
opwaarts bijgesteld. Op basis van de uitvoeringsgegevens zijn de
middelen verhoogd met € 1,0 miljoen.
9. De raming van de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele
Arbeidskrachten is neerwaarts bijgesteld. Op basis van de realisatie­
cijfers blijkt dat het beroep op de regeling lager is dan aanvankelijk werd
geraamd.
10. In het pensioenakkoord van 5 juni 2020 is afgesproken een tijdelijke
subsidieregeling Maatwerkregeling DI en eerder uittreden in te voeren.
Voor deze regeling is voor 4 jaar € 1 miljard aan middelen beschikbaar.
11. Aan de al bestaande stimuleringsregeling voor scholing en ontwikkeling
van werknemers in MKB bedrijven, wordt in 2021 € 41,5 miljoen extra
beschikbaar gesteld. De uitbreiding is een gevolg van de door de corona­
crisis ontstane extra behoefte aan scholing en begeleiding.
12. Voor NL leert door is er in 2021 € 72,0 miljoen aan middelen beschikbaar
voor ontwikkeladvies en online scholing. In 2022 is er € 18,0 miljoen
beschikbaar voor voor online scholing.
13. De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW)
wordt per 1 oktober met drie keer drie maanden verlengd. Deze derde
tranche kent een aflopende tegemoetkoming van de loonsom en biedt
ruimte de loonsom te laten dalen zonder dat dit ten koste gaat van de
subsidie. De eerste drie maanden wordt 80% uitgekeerd waarna iedere
3 maanden het uitkeringspercentage met 10 procent-punt afneemt. Dit
betreffen de subsidie-uitgaven aan het tweede (jan-maart 2021) en derde
deel (apr-jun 2021) van de regeling.
Tabel 127 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 1 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 9.846

975

1.110

1.180

1.180

1. Bijstelling boeteontvangsten

‒ 4.500

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

9.654

24.975

25.110

25.180

25.180

2025

Nieuwe mutaties:

25.180

1. De boeteontvangsten worden met € 4,5 miljoen naar beneden bijgesteld.
Op grond van de ontvangen boetes in de eerste 4 maanden is de
verwachting dat in 2020 € 9,7 miljoen aan boeteontvangsten gereali­
seerd wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

179

Tabel 128 Uitgaven premiegefinancierd artikel 1 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel

817.128

448.560

228.215

228.215

228.215

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 64.000

‒ 12.000

0

0

0

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

35.543

11.010

5.297

5.297

5.297

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

788.671

447.570

233.512

233.512

233.512

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

35.543

33.313

25.129

28.785

28.785

0

0

0

0

0

‒ 35.543

‒ 11.010

‒ 5.297

‒ 5.297

‒ 5.297

0

22.303

19.832

23.488

23.488

788.671

469.873

253.344

257.000

257.000

Mutaties Voorjaarsnota
Nieuwe mutaties:
2. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

257.000

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Zie bij mutatienummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

180

2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Tabel 129 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 2
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

7.002.798

7.166.953

7.319.576

7.482.932

7.658.158

Mutaties1e Incidentele suppletoire begroting

3.800.000

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 218.011

‒ 259.272

‒ 237.232

‒ 222.848

‒ 183.478

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

1.500.000

0

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

253.000

368.000

0

0

0

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

136.569

139.383

143.237

147.210

151.904

2. Macromutaties

161.925

655.125

971.032

736.740

455.446
356

2025

Nieuwe mutaties:

3. Overboekingen met andere departementen

160

410

356

356

1.850

6.274

2.216

250

0

‒ 2.966

‒ 304

3.305

‒ 98

63

6. Ramingsbijstelling

193.115

72.028

14.363

11.257

12.125

7. Bijstelling Tozo 1.0

‒ 1.296.000

0

0

0

0

2.090

0

0

0

0

9. Bijstelling Tozo 2.0

‒ 700.000

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

10.834.530

8.148.597

8.216.853

8.155.799

8.094.574

4. Budgettair neutrale herschikkingen
5. Kasschuiven

8. Overboeking van premie naar begroting

8.053.926

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is toegevoegd om de uitkeringslasten
op het loon- en prijspeil 2020 te brengen.
2. De raming van het macrobudget participatiewetuitkeringen is aangepast
op basis van de laatste ontwikkelingen in de werkloosheid. Als gevolg
van de coronacrisis verwacht het CPB een forse oploop van de werkloze
beroepsbevolking. Hierdoor stijgen de uitgaven aan bijstandsuitke­
ringen.
3. Er zijn 4 overboekingen met andere departementen. De grootste mutatie
is de overboeking van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Konink­
rijksrelaties van € 0,4 miljoen structureel voor terugontvangen middelen
integrale aanpak Caribisch Nederland.
4. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.
5. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden onder andere middelen
van de subsidie Alle kinderen doen mee doorgeschoven van 2020 en
2021 naar 2022. Vanwege het afrekenproces zal een deel van de gelden
in 2022 worden uitgekeerd.
6. De mutatie betreft een samenstelling van doorwerkingen van uitvoe­
ringsgegevens op het terrein van onder andere Macrobudget Participa­
tiewetuitkeringen, Bijstand Zelfstandigen, Toeslagenwet en Aanvullende
Inkomensvoorziening Ouderen.
7. De raming van de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige
Ondernemers (Tozo) 1.0 is neerwaarts bijgesteld. Op basis van de reali­
satiecijfers blijkt dat het beroep op de regeling lager is dan aanvankelijk
werd geraamd.
8. Er is budgettair neutrale herschikking tussen premie- en begrotingsge­
financierde budgetten.
9. De raming van de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige
Ondernemers (Tozo) 2.0 is neerwaarts bijgesteld. Op basis van de reali­
satiecijfers blijkt dat het beroep op de regeling lager is dan aanvankelijk
werd geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

181

Tabel 130 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 2 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

26.020

13.658

15.500

17.700

18.938

0

0

0

0

0

5.960

0

0

0

0

0

0

0

101.500

162.900

3. Bzb bijstelling

‒ 11.522

‒ 9.243

‒ 2.641

1.625

588

Stand ontwerpbegroting 2021

20.458

4.415

12.859

120.825

182.426

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:
1. Afrekening 2019
2. Terugbetaling kapitaalverstrekkingen TOZO

185.293

1. De ontvangsten komen voort uit de afrekening TW over 2019 met UWV.
2. Bij Tozo-1 en Tozo-2 worden leningen voor bedrijfskapitaal verstrekt.
Vanaf 2023 moeten deze leningen worden terugbetaald.
3. De raming van de terugontvangsten Bijstand zelfstandigen is bijgesteld
naar aanleiding van de uitvoeringsinformatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

182

3 Arbeidsongeschiktheid
Tabel 131 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 3 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

3.878

10.885

10.892

4.900

908

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 190

‒ 172

‒ 156

‒ 142

‒ 127

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

8

9

9

9

9

Stand ontwerpbegroting 2021

3.696

10.722

10.745

4.767

790

2025

Nieuwe mutaties:

802

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
Tabel 132 Uitgaven premiegefinancierd artikel 3 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

10.295.307

10.261.951

10.394.431

10.603.611

10.732.891

1.149

58.727

65.589

73.582

138.840

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

269.154

271.264

274.890

280.770

286.126

2. Ramingsbijstelling

‒ 8.667

8.123

26.008

20.679

12.629

0

‒ 1.755

‒ 1.772

‒ 1.804

‒ 1.826

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

3. Motie Oomen
4. Nabetalingen 2019

1.260

0

0

0

0

10.558.203

10.598.310

10.759.146

10.976.838

11.168.660

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

248.933

503.305

771.641

1.051.860

1.335.596

Mutaties Voorjaarsnota

20.221

68.207

76.630

60.177

37.372

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

Nieuwe mutaties:
5. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
6. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 152.217

‒ 290.453

‒ 379.432

‒ 432.975

‒ 269.154

‒ 271.264

‒ 274.890

‒ 280.770

‒ 286.126

0

148.031

282.928

451.835

653.867

10.558.203

10.746.341

11.042.074

11.428.673

11.822.527

12.211.760

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Op basis van de uitvoeringsinformatie van UWV zijn de geraamde
uitgaven aan de arbeidsongeschiktheidsregelingen bijgesteld. De IVAuitgaven zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Dit komt door een
daling van de instroom. De WGA-uitgaven zijn meerjarig opwaarts
bijgesteld. Dit komt door een hogere instroom. De WAO-uitgaven zijn
meerjarig opwaarts bijgesteld. Dit is voor ongeveer de helft het gevolg
van een hoger aantal uitkeringen en voor de andere helft van een hogere
gemiddelde uitkering.
3. Vanaf 2021 wordt er budget overgeheveld voor de uitvoering van de
motie Oomen.
4. De bevoorschotting voor de tegemoetkoming arbeidsongeschikten voor
de IVA, WAO en WAZ in 2019 is te laag geweest. In 2020 is het verschil
afgerekend.
5. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

183

6. Zie bij mutatienummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

184

4 Jonggehandicapten
Tabel 133 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 4 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

3.386.123

3.403.698

3.402.116

3.418.270

3.434.877

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 26.841

2.468

3.380

2.977

5.264

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

82.815

83.968

84.159

84.622

85.176

2. Ramingsbijstelling Wajong

‒ 8.375

‒ 5.606

‒ 6.544

‒ 6.273

‒ 5.981

3. Budgettair neutrale herschikkingen

0

‒ 2.000

0

0

0

4. Motie Oomen

0

1.757

1.757

1.757

1.757

3.433.722

3.484.285

3.484.868

3.501.353

3.521.093

Stand ontwerpbegroting 2021

3.568.671

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Op basis van de realisatiegegevens van UWV is de raming van de
uitgaven van de uitkeringslasten Wajong naar beneden bijgesteld. Dit
komt onder andere omdat de verwachte uitstroom uit de Wajong
structureel hoger is dan eerder geraamd en door het bijstellen van de
aannames die bij de invoering van de Wajong2015 zijn gedaan.
3. Er is sprake van een budgettair neutrale herschikking binnen de SZWbegroting.
4. Voor de motie Oomen zijn vanaf 2021 middelen beschikbaar gesteld.
Tabel 134 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 4 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2020

2021

2022

2023

2024

0

0

0

0

0

22.272

0

0

0

0

68

0

0

0

0

22.340

0

0

0

0

2025

Nieuwe mutaties:
1. Afrekening 2019
Stand ontwerpbegroting 2021

0

1. De ontvangsten van € 0,1 miljoen zijn de te veel bevoorschotte middelen
voor de uitkeringslasten Wajong in 2019, die UWV in 2020 terugbetaalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

185

5 Werkloosheid
Tabel 135 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 5 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

116.911

111.282

117.188

128.440

142.535

9.030

4.761

‒ 7.343

‒ 13.468

‒ 20.227

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

2.912

2.721

2.795

2.924

3.111

2. Ramingsbijstelling

2.446

5.291

8.437

9.328

9.102
0

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

3. Tijdelijke tegemoetkoming Westhaven

114

314

316

152

4. Afrekening 2019

1.909

0

0

0

0

5. Macromutaties

0

0

11.878

41.465

65.875

6. Scholingsbudget WW

0

18.000

0

0

0

133.322

142.369

133.271

168.841

200.396

Stand ontwerpbegroting 2021

212.586

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV is de IOW meerjarig
opwaarts bijgesteld.
3. Binnen de SZW begroting is budget naar artikel 5 verplaatst voor de
financiering van de tijdelijke regeling tegemoetkoming werknemers
Westhaven.
4. Over 2019 is de bevoorschotting van de uitkeringslasten IOW te laag
geweest. In 2020 wordt het restant nabetaald.
5. De raming van de IOW is aangepast op basis van de nieuwe raming van
het CPB van de werkloosheid. Vanaf 2022 wordt een forse stijging van
de uitkeringslasten verwacht als gevolg van toenemende werkloosheid
door de coronacrisis.
6. In het kader van het Steun en herstelpakket is in 2021 € 18,0 miljoen extra
aan middelen beschikbaar voor het scholingsbudget WW.
Tabel 136 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 5 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

0

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

0

0

0

0

0

1. Terugontvangst scholingsbudget WW

1.285

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

1.285

0

0

0

0

2025

Nieuwe mutaties:

0

1. De ontvangstenmutatie heeft betrekking op het van UWV terugont­
vangen voorschot 2019 van het scholingsbudget WW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

186

Tabel 137 Uitgaven premiegefinancierd artikel 5 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel

3.724.276

3.904.578

4.079.882

4.276.373

4.475.627

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 188.492

‒ 350.122

‒ 373.737

‒ 347.658

‒ 272.744

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

111.988

112.589

117.429

124.531

133.280

2. Macro mutaties

881.497

2.782.085

2.953.505

2.156.227

1.332.243

4.529.269

6.449.130

6.777.079

6.209.473

5.668.406

103.249

212.199

328.644

459.487

616.004

8.739

9.674

4.441

‒ 8.321

‒ 30.661

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel
Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal
Mutaties Voorjaarsnota
Nieuwe mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
4. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 17.937

‒ 16.931

‒ 36.040

‒ 74.553

‒ 111.988

‒ 112.589

‒ 117.429

‒ 124.531

‒ 133.280

0

91.347

198.725

290.595

377.510

4.529.269

6.540.477

6.975.804

6.500.068

6.045.916

5.784.000

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er is een tegenvaller op de WW-uitgaven van miljarden euro’s als gevolg
van de coronacrisis. Het CPB verwacht dat we in korte tijd van een
hoogtepunt van de conjunctuur naar een dieptepunt gaan. De geraamde
werkloosheid neemt dus fors toe. Het is aannemelijk dat het aantal
mensen dat een WW-uitkering aanvraagt zal oplopen. Ook blijven deze
mensen naar verwachting langer in de WW, omdat de kans op het vinden
van een baan vermoedelijk daalt.
3. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
4. Zie bij mutatiemummer 1.
Tabel 138 Ontvangsten premiegefinanicerd artikel 5 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020 reëel
Mutaties Voorjaarsnota

2020

2021

2022

2023

2024

253.000

253.000

253.000

253.000

253.000

7.000

11.990

18.947

20.667

20.667

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

8.295

8.455

8.677

8.732

8.732

2. Ramingsbijstelling

‒ 8.296

31.704

31.704

31.704

31.704

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

259.999

305.149

312.328

314.103

314.103

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

7.068

13.823

20.491

27.319

35.009

Mutaties Voorjaarsnota

1.227

2.828

4.105

4.287

3.302

Nieuwe mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
4. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 3.922

‒ 6.812

‒ 8.234

‒ 8.708

‒ 8.295

‒ 8.455

‒ 8.677

‒ 8.732

‒ 8.732

0

4.274

9.107

14.640

20.871

259.999

309.423

321.435

328.743

334.974

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

341.993

187

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de ontvangsten op
prijspeil 2020 te brengen.
2. Overheidswerkgevers zijn eigenrisicodragers voor de WW. De WWuitgaven worden door UWV verhaald op deze werkgevers. De raming
van de ontvangsten uit verhaal is vanaf 2021 naar boven bijgesteld
vanwege het effect dat de coronacrisis naar verwachting heeft op de
arbeidsmarkt.
3. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
4. Zie bij mutatienummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

188

6 Ziekte en zwangerschap
Tabel 139 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 6 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020

2020

2021

2022

2023

2024

11.981

8.268

8.298

8.279

8.312

Mutaties 2e Incidentele suppletoire begroting

13.000

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 1.380

4.179

2.739

945

306

‒ 13.000

0

0

0

0

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

164

165

166

168

169

2. Afrekening 2019

33

0

0

0

0

10.798

12.612

11.203

9.392

8.787

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

2025

Nieuwe mutaties:

Stand ontwerpbegroting 2021

8.629

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Over 2019 is de bevoorschotting van de uitkeringslasten TAS aan de SVB
te laag geweest. Het totale nabetaalde bedrag in 2020 over 2019 betreft
€ 246.000. Bij de Voorjaarsnota werd de nabetaling op basis van de
voorlopige realisatie geschat op € 213.000. Op basis van de definitieve
realisatie bleek een extra nabetaling nodig van € 33.000.
Tabel 140 Uitgaven premiegefinancierd artikel 6 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020 reëel
Mutaties Voorjaarsnota

2020

2021

2022

2023

2024

2.945.765

3.078.196

3.120.044

3.160.766

3.202.689

92.491

48.470

18.153

27.140

39.811

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

96.727

99.543

99.816

101.360

103.081

2. Ramingsbijstelling

35.217

105.794

120.937

113.255

92.046

3. Geboorteverlof niet verz werkn

0

0

2.100

5.000

5.000

4. Ouderschapsverlof

0

0

136.000

360.000

360.000

3.170.200

3.332.003

3.497.050

3.767.521

3.802.627

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

82.167

167.991

252.447

340.981

433.996

Mutaties Voorjaarsnota

14.560

28.229

31.041

26.750

19.359

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

Nieuwe mutaties:
5. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
6. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2019
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 50.013

‒ 80.412

‒ 85.040

‒ 90.816

‒ 96.727

‒ 99.543

‒ 99.815

‒ 101.360

‒ 103.081

0

46.664

103.261

181.331

259.458

3.170.200

3.378.667

3.600.311

3.948.852

4.062.085

4.171.969

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. De ZW kent meerjarig een tegenvaller. Door de sterke toename van het
aantal WW-gerechtigden (vanwege de effecten door de uitbraak van
het coronavirus op de conjunctuur) stijgt de instroom van zieke
werklozen flink. Ook zijn er meer uitkeringen wegens ziekte bij zwanger­
schap. Hier staat tegenover dat de instroom van flexwerkers naar
verwachting juist daalt doordat er minder mensen met een uitzendcon­
tract of tijdelijk dienstverband aan het werk zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

189

3. De EU-richtlijn werk/prive regelt dat ook niet-verzekerde werknemers
recht hebben op geboorteverlof. Dit was nog niet geregeld en wordt met
het wetsvoorstel Wet invoering betaald ouderschapsverlof (Wibo)
alsnog gedaan.
4. Dit betreft de uitkeringslasten behorend bij 9 weken ouderschapsverlof
voor beide ouders tegen 50% loon tot maximaal dagloon.
5. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
6. Zie bij mutatienummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

190

7 Kinderopvang
Tabel 141 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 7 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties 2e Incidentele suppletoire begroting

2020

2021

2022

2023

2024

3.461.212

3.490.686

3.500.804

3.518.429

3.542.958

175.000

0

0

0

0

61.684

69.582

56.727

32.754

21.266

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

158.000

0

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

8.500

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

66.302

67.071

67.003

66.883

67.115

2. Ramingsbijstelling KOT

‒ 19.323

‒ 93.154

‒ 75.498

‒ 46.504

‒ 24.881

3. Kasschuif

‒ 2.000

2.000

0

0

0

‒ 130

3.500

0

0

0

‒ 12.135

6.324

‒ 276

‒ 276

‒ 276

4. Budgettair neutrale herschikkingen
5. Overboekingen met andere departementen
6. Overboeking van ministerie van LNV

1.000

3.000

4.000

0

0

7. Ouderschapsverlof

0

0

‒ 15.000

‒ 35.000

‒ 35.000

8. Aanpassing heffingsvrij vermogen

0

1.000

1.000

1.000

1.000

3.898.110

3.550.009

3.538.760

3.537.286

3.572.182

Stand ontwerpbegroting 2021

3.632.239

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Als gevolg van de verslechterde conjunctuur vanwege de coronacrisis is
het gebruik van de kinderopvang (en daarmee ook de uitgaven kinder­
opvangtoeslag) in 2020 en 2021 naar beneden bijgesteld. In latere jaren
trekt de conjunctuur naar verwachting weer aan, daardoor neemt de
meevaller meerjarig af.
3. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden middelen voor
tegemoetkoming eigen bijdrage KO doorgeschoven van 2020 naar 2021.
De afhandeling van beroep en bezwaar zal gedeeltelijk plaatsvinden in
2021.
4. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting. De grootste betreft de overboeking van de bijdrage aan
BES(t) 4 kids (€ 3,5 miljoen in 2021).
5. Er zijn 6 overboekingen met andere departementen. De grootste
overboeking is naar het Gemeentefonds voor de decentralisatieuitkering voorschoolse voorzieningen van € 8,3 miljoen in 2020.
Gemeenten hebben middelen ontvangen om de eigen bijdrage van
ouders met een gemeentelijk aanbod te vergoeden tijdens de periode
van sluiting vanwege de kabinetsmaatregelen rondom corona.
Daarnaast is er een overboeking door het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen (€ 6,6 miljoen in 2021) voor de bijdrage aan
BES(t) 4 kids.
6. Er is een overboeking door het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (totaal € 8,0 miljoen voor de periode 2020-2022) in het
kader van de regio-envelop Caribisch Nederland voor de verbetering van
de huisvesting kinderopvang in Caribisch Nederland (onderdeel van
het programma BES(t) 4 kids).
7. Ouders krijgen vanaf 2022 recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof.
Dit leidt tot een iets lager gebruik van de formele kinderopvang, met
name onder ouders van nuljarigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

191

8. Het heffingsvrij vermogen in box 3 wordt verhoogd als onderdeel van
het Belastingplan 2021. Hierdoor neemt het fictief rendement op
vermogen af, wat leidt tot een lager toetsingsinkomen voor de
toeslagen. Een lager toetsingsinkomen leidt tot hogere uitgaven kinder­
opvangtoeslag.
Tabel 142 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 7 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

1.597.613

1.598.250

1.606.230

1.609.720

1.612.614

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 61.987

‒ 72.083

‒ 74.709

‒ 77.096

‒ 79.369

‒ 500

‒ 1.900

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

2025

Nieuwe mutaties:
1. Ramingsbijstelling

‒ 2.827

1.099

‒ 215

‒ 1.182

‒ 213

2. Kasschuif

‒ 7.194

4.796

2.398

0

0

3. Verlaging invorderingsrente

‒ 2.200

0

0

0

0

363

16.114

22.766

38.471

52.590

1.523.268

1.546.276

1.556.470

1.569.913

1.585.622

4. Werkgeversbijdrage
Stand ontwerpbegroting 2021

1.601.069

1. De ontvangsten uit terugvorderingen Kinderopvangtoeslag zijn beperkt
bijgesteld. Specifiek voor 2020 zijn de ontvangsten lager als gevolg van
minder terugontvangsten in 2020 over toeslagjaar 2014.
2. Als gevolg van de tijdelijke opschorting van de dwanginvorderingen
door de Belastingdienst (coronamaatregel) zijn er minder ontvangsten
in 2020. In 2021 en 2022 wordt een inhaaleffect verwacht met hogere
ontvangsten als gevolg.
3. De invorderingsrente is voor de periode van 1 juni 2020 tot en met
31 december 2021 verlaagd van 4% naar 0,01% (coronamaatregel).
Hierdoor zijn er minder rente-ontvangsten in 2020 en 2021. Dit is deels
verwerkt in de 4e incidentele suppletoire begroting.
4. De werkgeversbijdrage kinderopvang is een vast percentage van de
totale loonsom. De loonsom is met name vanaf 2021 naar boven
bijgesteld. Dit leidt tot hogere ontvangsten werkgeversbijdrage in deze
jaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

192

8. Oudedagsvoorziening
Tabel 143 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 8 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

25.100

25.089

25.615

25.972

26.409

217

774

1.467

2.217

3.091

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

315

315

328

339

355

Stand ontwerpbegroting 2021

25.632

26.178

27.410

28.528

29.855

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

31.419

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
Tabel 144 Uitgaven premiegefinancierd artikel 8 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

40.164.161

40.987.082

41.290.314

41.567.455

42.034.985

5.274

35.417

33.723

30.531

25.733

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

1.221.458

1.247.368

1.256.529

1.264.859

1.278.931

2. Ramingsbijstelling

‒ 109.377

‒ 84.767

‒ 56.893

‒ 55.195

‒ 53.455

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

41.281.516

42.185.100

42.523.673

42.807.650

43.286.194

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

1.156.869

2.223.450

3.221.778

4.252.787

5.337.715

64.589

258.909

299.690

236.959

86.955

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

Mutaties Voorjaarsnota
Nieuwe mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
4. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 263.078

‒ 636.171

‒ 952.348

‒ 1.058.692

‒ 1.221.458

‒ 1.247.368

‒ 1.256.529

‒ 1.264.859

‒ 1.278.931

0

971.913

1.628.768

2.272.539

3.087.047

41.281.516

43.157.013

44.152.441

45.080.189

46.373.241

48.304.104

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. De raming voor de uitkeringslasten van de AOW en IOAOW zijn naar
beneden bijgesteld. Oversterfte door corona leidt tot een neerwaartse
bijstelling van het verwachte aantal AOW- en IOAOW-gerechtigden. Ook
wordt de raming neerwaarts bijgesteld omdat het prijspeil 2020 voor
de AOW lager uitkomt dan eerder geraamd.
3. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
4. Zie mutatie nummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

193

9 Nabestaanden
Tabel 145 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 9 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

1.227

1.239

1.250

1.262

1.275

89

115

137

156

178

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

16

16

17

17

17

Stand ontwerpbegroting 2021

1.332

1.370

1.404

1.435

1.470

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

1.486

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
Tabel 146 Uitgaven premiegefinancierd artikel 9 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel

343.156

322.872

312.102

306.241

301.469

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 11.186

‒ 14.565

‒ 14.984

‒ 14.817

‒ 14.353

6.336

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

7.410

6.810

6.561

6.432

2. Ramingsbijstelling

‒ 178

‒ 159

‒ 180

‒ 185

‒ 184

339.202

314.958

303.499

297.671

293.268

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

7.133

11.880

16.076

19.813

23.459

Mutaties Voorjaarsnota

277

1.416

1.145

543

‒ 378

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

Nieuwe mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
4. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 3.643

‒ 6.714

‒ 8.852

‒ 9.717

‒ 7.410

‒ 6.810

‒ 6.561

‒ 6.432

‒ 6.336

0

2.843

3.946

5.072

7.028

339.202

317.801

307.445

302.743

300.296

295.611

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. De raming van de uitkeringslasten Anw is licht naar beneden bijgesteld,
omdat het prijspeil 2020 lager uitvalt dan geraamd.
3. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
4. Zie mutatie nummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

194

10 Tegemoetkoming ouders
Tabel 147 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 10 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2020

2021

2022

2023

2024

6.550.142

6.325.358

6.290.450

6.270.571

6.270.619

103.071

‒ 21.079

‒ 12.348

‒ 13.328

‒ 4.021

52.805

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

60.016

53.299

53.036

52.683

2. Kasschuif

‒ 13.000

13.000

0

0

0

3. Ramingsbijstelling WKB

‒ 105.306

‒ 743

‒ 20.227

‒ 57.544

‒ 92.335

4. Aanpassing heffingsvrij vermogen

0

2.000

2.000

2.000

2.000

5. WKB verhoging 3e kindbedrag

0

149.930

149.930

149.930

149.930

6. Kinderbijslagvoorz. BES verhoging

0

70

70

70

70

6.594.923

6.521.835

6.462.911

6.404.382

6.379.068

Stand ontwerpbegroting 2021

6.339.008

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Een deel van de uitgaven voor de herstelactie kindgebonden budget
schuift van 2020 naar 2021. Het betreft hersteluitgaven voor huishoudens
die in het buitenland verblijven. Deze worden met extra zorg uitgevoerd,
waardoor uitbetaling in 2021 plaatsvindt.
3. Op basis van de realisaties over het jaar 2019 zijn de uitgaven WKB
neerwaarts bijgesteld. Daar staat tegenover dat de Coronacrisis in 2020
leidt tot een slechtere inkomenspositie van huishoudens en daarmee
meer uitgaven aan de WKB. Deze impact is naar verwachting pas
zichtbaar in de WKB-uitgaven in 2021, met een tegenvaller tot gevolg. In
de jaren daarna herstelt de economie en wordt de WKB-meevaller
gestaag groter.
4. Het heffingsvrij vermogen in box 3 wordt verhoogd als onderdeel van
het Belastingplan 2021. Hierdoor neemt het fictief rendement op
vermogen af, wat leidt tot een lager toetsingsinkomen voor de
toeslagen. Een lager toetsingsinkomen leidt tot hogere uitgaven aan
WKB.
5. Vanaf 2021 wordt € 149,93 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor
de verhoging van het kindbedrag vanaf het 3e kind in de WKB.
6. In navolging van de intensivering in de WKB wordt de kinderbijslag­
voorziening BES naar rato geïntensiveerd. Hiervoor wordt vanaf 2021
€ 0,07 miljoen structureel beschikbaar gesteld.
Tabel 148 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 10 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

222.204

242.548

269.875

280.322

255.581

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 19.882

‒ 39.664

‒ 58.881

‒ 66.887

‒ 43.606

‒ 500

‒ 2.100

0

0

0

1. Ramingsbijstelling WKB

‒ 1.057

‒ 2.643

‒ 2.964

‒ 2.973

‒ 3.928

2. Verlaging invorderingsrente

‒ 2.000

0

0

0

0

3. Kasschuif

‒ 5.309

3.539

1.770

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

193.456

201.680

209.800

210.462

208.047

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

2025

Nieuwe mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

206.154

195

1. De ramingsbijstelling van de ontvangsten volgt (vertraagd) het patroon
van de ramingsbijstelling van de uitgaven. Indien aan de voorkant
minder wordt uitgekeerd, volgen minder terugontvangsten na
definitieve toekenning en vice versa.
2. De Belastingdienst heeft de invorderingsrente voor de periode van 1 juni
2020 tot en met 31 december 2021 verlaagd van 4% naar 0,01% (corona­
maatregel). Hierdoor zijn er minder rente-ontvangsten in 2020 en 2021.
Dit is deels verwerkt in de 4e incidentele suppletoire begroting.
3. Als gevolg van de tijdelijke opschorting van de dwanginvorderingen
door de Belastingdienst (coronamaatregel) zijn er minder ontvangsten
in 2020. In 2021 en 2022 wordt een inhaaleffect verwacht met hogere
ontvangsten als gevolg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

196

11 Uitvoering
Tabel 149 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 11 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

499.637

503.407

496.506

491.628

497.376

Mutaties Voorjaarsnota

18.902

13.920

‒ 1.511

‒ 2.131

‒ 625

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

15.000

0

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

7.000

0

0

0

0

15.289

15.405

15.192

15.044

15.218

0

6.389

2.095

2.683

3.030

‒ 131.200

101.000

30.200

0

0

‒ 1.200

‒ 300

‒ 300

‒ 300

‒ 300

Stand ontwerpbegroting 2020

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020
2. Ramingsbijstelling
3. Kasschuiven
4. Overboeking met ander departement
5. Afrekeningen 2019

15.578

0

0

0

0

6. Budgettair neutrale herschikkingen

278.823

5.837

291

209

132

‒ 101.000

0

0

0

0

0

0

30.000

30.000

30.200

‒ 10.700

‒ 800

‒ 100

0

0

0

11.000

0

0

0

850

0

0

0

0

606.979

655.858

572.373

537.133

545.031

7. Overboeking van premie naar begroting
8. Intensivering uitvoering BKWI en SVB
9. Bijstelling uitvoeringskosten TOFA
10. Werkgeversdienstverlening
11. Diversen
Stand ontwerpbegroting 2021

541.486

1. Ontvangen loon- en prijsbijstelling ten behoeve van de begrotingsgefi­
nancierde uitvoeringsbudgetten van de ZBO’s.
2. De uitvoeringskosten voor UWV zijn bijgesteld naar aanleiding van
wijzigingen in de ramingen van onder andere de Wajong en IOW. Het
uitvoeringsbudget stijgt hierdoor licht vanaf 2021.
3. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden middelen van diverse
bedrijfsvoeringskosten van het UWV doorgeschoven van 2020 naar 2021
en verder.
4. Vanwege het groter aantal adviesaanvragen dan voorgaande jaren bij
het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) ten behoeve van dubbele AKW
is er naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor 2020
€ 1,2 miljoen en vanaf 2021 € 0,3 miljoen structureel overgeboekt. Dit als
compensatie voor de extra uitvoeringskosten die het CIZ realiseert als
gevolg van het groter aantal adviesaanvragen.
5. Dit betreft de afrekening over 2019 van de begrotingsgefinancierde
uitvoeringskosten van UWV en de SVB. Bij de afrekening jaarverslag IB
is er een deel van de rijksbijdrage SZW teruggevloeit naar SZW. Dit geld
wordt in 2020 opnieuw beschikbaar gesteld.
6. Er is sprake van budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZWbegroting.
7. Er zijn budgettair neutrale herschikkingen tussen premie- en begrotings­
gefinancierde budgetten. Onderdeel van de herschikking is
€ 105,0 miljoen voor coronagerelateerde problematiek bij het UWV in
2020.
8. Het kabinet heeft besloten om vanaf 2022 € 100,0 miljoen beschikbaar te
stellen voor de uitvoering. Voor de SVB wordt € 27,0 miljoen beschikbaar
gesteld voor de jaren 2022 t/m 2024 en vanaf 2025 € 22,2 miljoen
structureel. Voor BKWI wordt € 3,0 miljoen structureel beschikbaar
gesteld vanaf 2022.
9. De raming van de uitvoeringskosten van de Tijdelijke Overbruggingsre­
geling voor Flexibele Arbeidskrachten is neerwaarts bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

197

10. Dit betreft een impuls voor werkgeversdienstverlening in 2021 bij het
UWV in het kader van het Steun- en herstelpakket. Er wordt
€ 11,0 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld.
11. Voor de uitvoering van fase 2 van de Wet vereenvoudiging beslagvrije
voet door het BKWI wordt voor 2020 € 0,9 miljoen aan middelen
beschikbaar gesteld.
Tabel 150 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 11 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

0

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

0

0

0

0

0

1. Afrekening 2019

173

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

173

0

0

0

0

2025

Nieuwe mutaties:

0

1. De ontvangsten zijn de afrekening IB over 2019, zie ook bij nummer 5 van
de uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 11.
Tabel 151 Uitgaven premiegefinancierd artikel 11 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

1.634.363

1.622.319

1.651.866

1.664.366

1.684.610

23.425

48.599

31.246

41.962

58.344

52.417

51.412

51.764

52.386

53.511

400

4.300

‒ 5.600

300

300

3. Overboekingen met departementen

‒ 3.850

‒ 910

‒ 910

‒ 910

‒ 910

4. Overboeking van premie naar begroting

99.200

0

0

0

0

0

200.084

142.649

96.545

56.675

Stand ontwerpbegroting 2020 reëel
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020
2. Diverse kasschuiven

5. Macro mutaties
6. Ramingsbijstelling

‒ 1.000

8.269

19.140

13.873

13.759

7. Intensivering uitvoering UWV

0

0

68.400

68.400

68.400

8. Uitvoeringskosten ouderschapsverlof

0

0

16.400

9.800

9.800

9. Diversen

0

0

1.310

1.310

1.310

1.804.955

1.934.073

1.976.265

1.948.032

1.945.799

Stand ontwerpbegroting 2020 nominaal

42.368

86.564

129.418

173.405

226.020

Mutaties Voorjaarsnota

10.049

21.742

25.999

27.429

21.269

Stand ontwerpbegroting 2021 reëel

Nieuwe mutaties:
10. Bijstellingen grondslag en
indexatiepercentages
11. Overheveling loon- en prijsbijstelling 2020
Stand ontwerpbegroting 2021 nominaal
Stand ontwerpbegroting 2021

0

‒ 10.765

‒ 22.564

‒ 28.370

‒ 31.919

‒ 52.417

‒ 51.412

‒ 51.764

‒ 52.386

‒ 53.511

0

46.129

81.089

120.078

161.859

1.804.955

1.980.202

2.057.354

2.068.110

2.107.658

2.151.099

1. De loon- en prijsbijstelling ten behoeve van de premiegefinancierde
uitvoeringsbudgetten van de ZBO’s.
2. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden middelen van diverse
uitvoeringskosten van UWV doorgeschoven van 2020 naar 2021 en
verder. Om beter aan te sluiten bij het kasritme worden de uitvoerings­
kosten voor het ouderschapsverlof die in 2022 staan overgeboekt naar
2020 en 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

198

3. Er zijn 3 overboekingen met andere departementen. De grootste
overboeking (-/- 2,5 miljoen in 2020) betreft een overboeking naar het
ministerie van Financiën voor de kosten van de beslagvrije voet.
4. Er zijn budgettair neutrale herschikkingen tussen premie- en begrotings­
gefinancierde budgetten. Onderdeel van de herschikking is
€ 105,0 miljoen voor coronagerelateerde problematiek bij het UWV in
2020.
5. De uitvoeringskosten van UWV zijn aangepast naar aanleiding van
ramingsbijstellingen van onder andere de WW en ZW. Hierdoor stijgt
het uitvoeringsbudget voor UWV vanaf 2021.
6. De raming is bijgesteld op basis van de volumeontwikkelingen van de
verschillende regelingen die worden uitgevoerd door het UWV. Verder
is door uitstel van de businesscase verwijtbare werkloosheid de raming
hiervan aangepast.
7. Het kabinet heeft € 100,0 miljoen beschikbaar gesteld voor problematiek
in de uitvoering. Voor UWV is tussen 2022-2024 € 68,4 miljoen
beschikbaar per jaar en vanaf 2025 structureel € 73,4 miljoen per jaar.
8. Voor de uitvoering van het wetsvoorstel Wet invoering betaald ouder­
schapsverlof (Wibo) door UWV wordt budget beschikbaar gesteld.
9. Er is voor het UWV budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van
de regeling Aziatische horeca.
10. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de index­
cijfers.
11. Zie mutatie nummer 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

199

12 Rijksbijdragen
Tabel 152 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 12 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

16.901.655

17.573.177

17.760.067

17.915.035

18.272.569

Mutaties Voorjaarsnota

3.272.785

2.591.260

2.653.345

2.745.016

2.839.269

1. Macromutaties

‒ 16.200

2.591.587

2.977.439

3.039.070

3.059.985

2. Afrekening 2019

1.260

0

0

0

0

20.159.500

22.756.024

23.390.851

23.699.121

24.171.823

2025

Nieuwe mutaties:

Stand ontwerpbegroting 2021

25.132.338

1. De ramingen van de rijksbijdragen zijn op basis van uitvoeringsge­
gevens en van macro-economische gegevens van het CPB bijgesteld.
2. In 2019 is de bevoorschotting voor de uitkeringslasten tegemoetkoming
arbeidsongeschikten voor de WAZ, IVA en WAO te laag geweest. In 2020
is er € 1,3 miljoen nabetaald aan het UWV.
Tabel 153 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 12 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

0

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

0

0

0

0

0

1. Afrekening 2019

82

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

82

0

0

0

0

2025

Nieuwe mutaties:

0

1. Het betreft de afrekening van het UWV over het jaar 2019 voor de uitke­
ringslasten tegemoetkoming arbeidsongeschiktheid vooor de WGA.
Het bedrag is in 2020 terugontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

200

13 Integratie en maatschappelijke samenhang
Tabel 154 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 13 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020

2020

2021

2022

2023

2024

252.368

227.454

217.855

214.380

213.923

Mutatie Amendement

500

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 37.598

6.959

32.677

22.880

12.221

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

1.781

1.687

1.675

1.655

1.653

2. Budgettair neutrale herschikkingen

‒ 140

1.247

0

‒ 383

‒ 383

3. Overboekingen met andere departementen

‒ 290

‒ 150

0

0

0

216.621

237.197

252.207

238.532

227.414

2025

Nieuwe mutaties:

Stand ontwerpbegroting 2021

220.503

1. De loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om de uitkeringslasten
op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.
3. Er zijn 3 overboekingen naar andere departementen. De grootste
overboeking is € 0,2 miljoen in 2020 en 2021 naar het ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor de aanpak van discriminatie en
racisme in de sport.
Tabel 155 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 13 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

0

0

0

0

0

1. Ramingsbijstellingen leningen

800

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

1.800

1.000

1.000

1.000

1.000

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

1.000

1. Op basis van de uitvoeringsinformatie van DUO is de raming van de te
ontvangen aflossingen van de leningen in 2020 naar boven bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

201

96 Apparaat
Tabel 156 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 96 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

372.070

380.474

391.077

388.641

390.721

27.036

‒ 796

‒ 2.590

‒ 4.190

‒ 4.090

1. Loon- en prijsbijstelling 2020

11.709

11.898

12.192

12.104

12.199

2. Overboekingen met andere departementen

3.816

‒ 639

‒ 682

‒ 682

‒ 682

3. Budgettair neutrale herschikkingen

15.351

5.540

1.812

1.812

1.601

‒ 12.000

8.000

4.000

0

0

‒ 556

0

0

0

0

417.426

404.477

405.809

397.685

399.749

Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota

2025

Nieuwe mutaties:

4. Kasschuif
5. Dienstverlening
Stand ontwerpbegroting 2021

398.178

1. De ontvangen loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om het
budget op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er zijn twaalf overboekingen met andere departementen. De grootste
mutatie betreft een overboeking van het ministerie van Volksge­
zondheid, Welzijn en Sport van € 0,7 miljoen in 2020 als bijdrage aan
het gezamenlijke leer- en ontwikkelplein.
3. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.
4. Er is een kasschuif op personeel doorgevoerd om beter aan te sluiten bij
het kasritme van de uitgaven. De uitvoeringskosten voor de NOW 1.0 en
2.0 worden meerjarig verdeeld.
5. De raming van de uitgaven van de uitvoeringsdirectie Rijksschoonmaak­
organisatie is aangepast aan nieuwe inzichten van dienstverlening.
Daarnaast worden er minder reiskosten gemaakt.
Tabel 157 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 96 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

51.666

66.530

67.782

66.004

64.853

Mutaties Voorjaarsnota

6.661

‒ 7.769

‒ 7.769

‒ 7.769

‒ 7.769

1. Dienstverlening

‒ 556

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2021

57.771

58.761

60.013

58.235

57.084

2025

Nieuwe mutaties:

57.084

1. De raming van de ontvangsten van de uitvoeringsdirectie Rijksschoon­
maakorganisatie is aangepast vanwege de terug gelopen vraag naar
additioneel en incidenteel meerwerk in de afgelopen periode.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

202

98 Algemeen
Tabel 158 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 98 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

Stand ontwerpbegroting 2020

32.758

31.885

32.722

32.642

33.547

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 2.684

‒ 5.083

‒ 4.173

‒ 4.336

‒ 224

200

700

700

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

2025

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2020

247

184

178

181

181

2. Overboekingen met andere departementen

‒ 52

‒ 839

‒ 1.941

‒ 2.284

‒ 2.352

‒ 1.241

‒ 146

308

651

719

‒ 290

0

0

0

0

0

650

0

0

0

28.938

27.351

27.794

26.854

31.871

3. Budgettair neutrale herschikkingen
4. Overboeking van begroting naar premie
5. Uitvoeringskosten loonkosten subsidie CN
Stand ontwerpbegroting 2021

27.491

1. De ontvangen loon- en prijsbijstelling 2020 is overgeheveld om het
budget op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er zijn drie overboekingen met andere departementen verwerkt. De
grootste mutatie betreft een overboeking naar het ministerie van Volks­
gezondheid, Welzijn en Sport van € 0,2 miljoen voor programmaverbe­
tering kwaliteit poortwachtersproces.
3. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.
4. Dit betreft een overboeking naar UWV-uitvoeringskosten (artikel 11,
hoofdstuk 40) in verband met een onderzoek naar risico op misbruik in
de Ziektewet.
5. Voor de uitvoering van de loonkostensubsidie voor Caribisch Nederland
zijn voor 2021 € 0,7 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld.
Tabel 159 Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 98 (x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2020
Mutaties Voorjaarsnota
Stand ontwerpbegroting 2021

2020

2021

2022

2023

2024

854

975

1.110

1.180

1.180

‒ 854

‒ 975

‒ 1.110

‒ 1.180

‒ 1.180

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

2025

0

203

99 Nog onverdeeld
Tabel 160 Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 99 (x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

188.573

165.908

134.381

140.839

123.722

Mutaties Amendement

‒ 3.000

0

0

0

0

Mutaties 2e Incidentele suppletoire begroting

451.000

0

0

0

0

Mutaties Voorjaarsnota

‒ 81.355

‒ 43.209

‒ 20.870

‒ 26.720

‒ 26.739

Mutaties 3e Incidentele suppletoire begroting

124.333

0

0

0

0

Mutaties 4e Incidentele suppletoire begroting

82.500

317.500

13.000

1. Verdeling loon- en prijsbijstelling 2020

‒ 29.617

‒ 29.565

‒ 29.445

‒ 29.058

‒ 29.230

2. Budgettair neutrale herschikkingen

‒ 296.563

‒ 21.427

‒ 4.777

‒ 2.525

‒ 2.103

3. Diverse reserveringen/uitdelingen

‒ 279.000

209.533

‒ 20.000

‒ 20.000

834

4. Kasschuiven

‒ 53.667

41.201

7.917

‒ 497

4.976

5. Overboekingen met andere departementen

‒ 25.498

0

0

0

0

77.706

639.941

80.206

62.039

71.460

Stand ontwerpbegroting 2020

2025

Nieuwe mutaties:

Stand ontwerpbegroting 2021

70.508

1. Toedeling van de loon- en prijsbijstelling 2020 naar de begrotingsarti­
kelen om de budgetten op prijspeil 2020 te brengen.
2. Er is sprake van diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de
SZW-begroting.
3. Van de gereserveerde uitvoeringskosten van de NOW 1.0 en 2.0 wordt in
2020 € 290,0 miljoen overgeboekt naar artikelen binnen de SZWbegroting (onder punt 2) en blijkt € 260,0 miljoen aan middelen niet
nodig. Deze worden dan ook afgeboekt. Verder is het schrappen van de
3-jaarsbepaling van het LKV Banenafspraak uitgesteld. Een deel van
deze middelen wordt gereserveerd voor een effectievere invulling van
de Wtl. Ook zijn in 2021 middelen aan de begroting toegevoegd voor
de uitvoering van het steun- en herstelapkket i.v.m. de coronacrisis.
4. Dit betreffen verschillende kasschuiven, onder meer voor verander­
opgave inburgering zodat het kasritme weer aansluit bij de benodigde
middelen.
5. Er zijn vier overboekingen met andere departementen. De grootste
mutatie betreft een overboeking naar het Gemeentefonds van
€ 23,0 miljoen voor noodopvang kinderen waarvan de ouders een
cruciaal beroep hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

204

Bijlage 3: Moties en toezeggingen
Afgehandelde moties
Tabel 161 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2008-2009
ID1

Vindplaats

372

Kamerstukken II, 2008-2009, Motie-Omtzigt/Spekman over aspecten van Deze motie is afgedaan met de beleidsdoorlichting Anw
31 802, nr. 2
de Anw en de verhouding tot de herziene
Europese Sociale Code; hierin meenemen
de rol van gemeentes bij re-integratie van
nabestaanden

Omschrijving

Stand van zaken

1 Dit is een identificatienummer voor de administratie binnen het Ministerie van SZW.

Tabel 162 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2013-2014
ID

Vindplaats

688

Kamerstukken II, 2013-2014, Motie-Schouten over privacyproblemen bij Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
24 515, nr. 273
het vroegtijdig signaleren van schulden
07-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 528)

Omschrijving

Stand van zaken

705

Kamerstukken II, 2013-2014, Gewijzigde motie-Dijkgraaf c.s. over het
33 161, nr. 153
beschikbaar stellen van aanvullende
instrumenten

Afgedaan met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 187)

Tabel 163 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2014-2015
ID

Vindplaats

765

Kamerstukken II, 2014-2015, Motie-Potters/Kerstens over deactivering
33 981, nr. 16
van de quotumheffing

Omschrijving

Stand van zaken
Wetgeving die het mogelijk maakt om het quotum te
deactiveren is via de inwerkingtreding van de wetswijziging
voor de deactivering en uitstel quotumheffing op 1/1/2020
in werking getreden. De motie kan als afgedaan beschouwd
worden. Wet van 13-11-2019, Stb. 2019, 440.

Tabel 164 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2017-2018
ID

Vindplaats

1055

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Van Brenk/Van Rooijen over het
34 775 XV, nr. 69
afspiegelingsbeginsel bij doorstart van
ondernemingen

Omschrijving

Stand van zaken
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
27-08-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019, 33 695 nr. 8)

1061

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Raemakers over de moeilijk
34 352, nr. 81
bemiddelbare groep in de Participatiewet

Afgedaan met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 186)

1082

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Van Weyenberg over vrouwen en 40- Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 144
minners in pensioenfondsen
10-02-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 516)

1092

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Van Weyenberg c.s. over effecten van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
30 420, nr. 283
het in deeltijd werken bij de eerste baan
29-04-2020, (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1006)

1095

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Van den Hul/Özütok over stimuleren Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
30 420, nr. 286
van ouderschapsverlof bij mannen
29-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1006)

1116

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Van Dijk/Van Weyenberg over het
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
34 775 XV, nr. 61
door het SER Jongerenplatform laten
17-02-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 400 XV, nr. 94)
uitvoeren van een ambitieuze verkenning
naar de mogelijkheden in het rijksbeleid om
jongeren meer zekerheid te geven en
toekomstperspectief te bieden

1124

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Peters c.s. over afspraken van
24 515, nr. 443
gemeenten over voorkomen van
uithuiszettingen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
07-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 528)

1125

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-De Lange c.s. over terugkopen van
24 515, nr. 444
opgekochte vorderingen door de
schuldenaar

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 25-11-2019
(Kamerstukken II 2019-2020, 24 515, nr. 500)

1133

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Gijs van Dijk over betere
32 824, nr. 227
ondersteuning van werkgevers om
statushouders aan het werk te helpen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
16-11-2018 (Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 848)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

205

Tabel 165 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2018-2019
ID

Vindplaats

1142

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Smeulders c.s. over promoten van
34 967, nr. 13
voorbeelden van bedrijven met ruimer
verlof bij geboorte

Omschrijving

Stand van zaken
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1006)

1149

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Nijkerken-de Haan/Peters over de
34 352, nr. 127
informele ontheffing

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352 nr. 185)

1152

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk c.s. over onterecht
17 050, nr. 551
verstrekte uitkeringen terugvorderen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 448, nr. 630)

1154

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-De Jong over standaard controleren Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 448, nr. 634)
17 050, nr. 557
of de aanvrager recht heeft op een WWuitkering

1160

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van den Hul/Diertens over obstakels Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
30 012, nr. 94
voor deelname aan leven lang ontwikkelen (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 187)

1168

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Seegers/Jasper van Dijk over het
04-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 359, nr. 3)
35 000 XV, nr. 24
aansluiten bij het Taalakkoord door
werkgevers met buitenlandse werknemers

1172

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma/Bruins over beleid gericht
35 000 XV, nr. 41
op arbeidsproductiviteit

1174

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Smeulders/Pieter Heerma over
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
35 000 XV, nr. 44
mogelijk maken dat ook vakbonden in naam 02-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 108, nr. 32)
van werknemers de Was kunnen
inschakelen

1181

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma/Becker over harde
35 000 XV, nr. 51
afspraken met gemeenten over nieuw- en
oudkomers

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 186)

1183

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Peters over een actieplan om
35 000 XV, nr. 53
uithuiszettingen te voorkomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
07-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 528)

1185

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over verruiming van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
35 000 XV, nr. 56
de toegang tot beschut werk
(kenmerk 2019-0000168049)

1187

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Weyenberg c.s. over de fiscale
35 000 XV, nr. 59
vrijstelling voor scholing bij de private
individuele leerrekeningen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 123)

1190

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Raemaker/Renkema over een
35 000 XV, nr. 62
uitvraag over werken in deeltijd

De informatie die n.a.v. de motie is opgevraagd is
opgenomen in de memorie van Toelichting van het
wetsvoorstel «uitwerking Breed Offensief» en naar de
Tweede Kamer gestuurd. Motie is daarmee afgedaan met
brief aan de Tweede Kamer d.d. 12-02-2020 (Kamerstukken
II, 2019-2020, 35 392, nr. 3)

1191

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Raemakers/Bruins over de noodzaak Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
35 000 XV, nr. 63
van begeleiding van jongeren naar werk of 08-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1019)
een opleiding

1192

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Gijs van Dijk over het verzekeren van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 25-11-2019
35 000 XV, nr. 64
oudere zelfstandigen
(Kamerstukken II, 2019-2020, 32 163, nr. 49)

1194

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Bruins/Jasper van Dijk over
35 000 XV, nr. 67
arbeidsconstructies die wel en niet meer zijn 12-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 358, nr. 5)
toegestaan in kaart brengen

1195

Kamerstukken II, 2018-2019, Gewijzigde motie-Bruins c.s. over
35 000 XV, nr. 68
continuïteit in de begeleiding van mensen
met een beperking

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 188 )

1201

Kamerstukken II, 2018-2019, Gewijzigde motie-Wiersma/Peters over
35 000 XV, nr. 42
terugvorderen van te veel ontvangen
uitkeringsbedragen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
16-01-2020 (Kenmerk 2019-0000175671)

1210

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Westerveld c.s. over het stelsel
31 322, nr. 384
eenvoudiger maken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 31 322, nr. 415)

1214

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma c.s. over structureel
35 074, nr. 45
48 miljoen euro voor scholing in het mkb

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 123)

1218

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma c.s. over investeren in Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 123)
35 074, nr. 50
de scholing van werknemers in de
landbouw, horeca en recreatie

1221

Op 4 juni 2020 is het CBS-rapport vermogensonderzoek in
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over een overzicht
17 050, nr. 572
van de bijstandsfraude vanwege verzwegen het buitenland 2018 opgeleverd en gepubliceerd. Op
dezelfde dag is de Kamerbrief ‘Voortgang
bezit in het buitenland
vermogensonderzoeken in het buitenland in het kader van
de bijstand’ (Kenmerk: 2020-0000070519) verzonden. De
CBS-cijfers geven inzicht in de omvang van schending van

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
18-07-2019 (Kamerstuknr. onbekend)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

206

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken
de inlichtingenplicht bij gemeenten in het kader van de
Participatiewet. Daarnaast bestaat er buitenlandse
vermogensfraude bij de Aanvullende
Inkomensondersteuning Ouderen (AIO), uitgevoerd door
de Sociale Verzekeringsbank (SVB). In de Kamerbrief zijn
de cijfers weergegeven van beide regelingen
(Participatiewet en AIO), over het jaar 2018. Hiermee is
invulling gegeven aan de motie van het lid van J. van Dijk
(SP), die vraagt een overzicht te leveren van de totale
omvang van bijstandsfraude als gevolg van verzwegen
bezit in het buitenland. Een cijfermatig beeld is alleen
mogelijk van opgespoorde bijstandsfraude. De beschikbare
cijfers van gemeenten (via het CBS-rapport) en de SVB
kunnen niet worden opgeteld. Dit komt omdat een deel van
de cijfers van het CBS een schatting geeft en omdat een
ander deel van de cijfers slechts op basis van enkele
respondenten is gebaseerd. Daarnaast gaan de CBS-cijfers
over gestarte onderzoeken en betreffen de SVB-cijfers
afgeronde onderzoeken

1224

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Brenk/Nijkerken-de Haan over
34 352, nr. 153
het instrument van jobcoaching

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
13-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 192)

1225

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over een duidelijke
34 352, nr. 158
plaats voor sociale werkvoorzieningen in
het breed offensief

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
09-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 195)

1226

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Paternotte c.s. over een toezicht- of
30 821, nr. 55
visitatiestructuur voor weekendscholen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 614, nr. 153)

1227

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Becker c.s. over een contrastrategie
30 821, nr. 56
ten aanzien van ongewenste
diasporapolitiek

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
10-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 30 821, nr. 114)

1228

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma c.s. over een
30 821, nr. 57
toezichthoudende rol voor de
onderwijsinspectie

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 614, nr. 153)

1229

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma c.s. over nieuwe
30 821, nr. 58
organisatiestructuur voor ISN

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
10-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 30 821, nr. 114)

1231

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Smeulders c.s. over werkzoekenden Agehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 21-06-2019
29 544, nr. 881
begeleiden naar werk in tekortsectoren
(Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 926)

1232

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Gijs van Dijk/Van Brenk over een
29 544, nr. 888
gesprek faciliteren tussen vakbonden en
bedrijven die maaltijden bezorgen

1235

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Omtzigt over rechtszekerheid voor
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 450
deelnemers over hun pensioenaanspraken 31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 513)

1237

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Becker/Pieter Heerma over verplichte Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
21-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 824, nr. 284)
32 824, nr. 250
voorschoolse opvang voor kinderen van
inburgeraars

1238

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Raemakers/Peters over invoeren van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
24 515, nr. 469
een noodstopprocedure
04-02-2020 (Kenmerk: 2020Z01918)

1239

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Raemakers/Bruins over
24 515, nr. 470
aanpassingen van leenomgevingen bij
verzendhuiskredieten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-01-2020, (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 505)

1241

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-De Lange c.s. over de rol van het
24 515, nr. 480
kwaliteitskader bij de uitvoering van
gemeentelijk schuldhulpverleningsbeleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk:2020D23999)

1242

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Peters c.s. over aandacht voor
24 515, nr. 481
problemen in de uitvoering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)

1246

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Von Martels over voortvarend
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
25 834, nr. 160
oppakken van innovaties in de asbestsector 16-12-2019, (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 834, nr. 166)

1252

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma c.s. over wijzigingen om de De motie is betrokken bij de brief over de aanpak
bevordering rechtmatig gebruik export-WW d.d. 14-10-2019
21 501-20, nr. 1425
Nederlandse sociale zekerheid beter te
(Kamerstukken II, 2018-2019, 21 501-31, nr. 540) en daarmee
beschermen tegen uitkeringstoerisme
afgedaan

1253

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma/Wiersma over
21 501-20, nr. 1427
aanpassingen van ons huidige WW-stelsel
om onze sociale zekerheid te beschermen
tegen uitkeringstoerisme en fraude

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, PM)

De motie is betrokken bij de brief over de aanpak
bevordering rechtmatig gebruik export-WW d.d. 14-10-2019
(Kamerstukken II, 2018-2019, 21501-31, nr. 540) en daarmee
afgedaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

207

ID

Vindplaats

1255

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Brenk c.s. over wegnemen van
29 817, nr. 148
demotiverende effecten van wet- en
regelgeving voor mensen met een
arbeidsbeperking

Omschrijving

Stand van zaken
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 188)

1256

Kamerstukken II, 2018-2019, (gewijzigde) motie-Bruins/Renkema over
29 817, nr. 152
inventariseren hoe reguliere werkgevers
voldoende participanten kunnen werven

Afgehandeld met voortgangsbrief over Breed Offensief
(werkgeversdienstverlening en Perspectief op Werk) aan
de Tweede Kamer d.d. 15-11-2019 (Kamerstukken II,
2019-2020, 34 352, nr. 181)

1258

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Gijs van Dijk over onderzoek naar
29 544, nr. 898
duurzame inzetbaarheid voor mensen met 07-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)
een zwaar beroep

1263

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over verbeteren van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29 544, nr. 906
de dienstverlening aan de groep 35-minners 19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 448, nr. 630)

1267

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Weyenberg over het uitwerken
34 996, nr. 5
van een wettelijke uniforming van het
partnerbegrip

1268

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Drost/Slootweg over informatie over Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 515)
34 996, nr. 6
het nabestaandenpensioen opnemen op
het UPO

1270

Kamerstukken II, 2018-2019, Gewijzigde motie-Slootweg over het
34 996, nr. 8
nabestaandenpensioen op risicobasis en
de Anw-hiaatverzekering expliciet
beschermen

1272

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Klaver/Asscher bij de uitwerking van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 460
de pensioencontracten de Tweede Kamer 06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)
regelmatig te informeren over de door de
stuurgroep gemaakte voortgang en keuzes
om de gestelde doelen te bereiken

1273

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Klaver/Asscher over een voorstel
32 043, nr. 461
voor de wachttijd in de uitzendsector

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)

1274

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Klaver/Asscher over alles doen om
32 043, nr. 462
de verplichtstelling niet in gevaar te laten
komen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
22-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 519)

1275

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Klaver/Asscher over een kwalitatieve Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 463
analyse van pensioencontracten door het 06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)
SCP

1276

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Kent over concrete doelen in het Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 466
plan van de Stichting van de Arbeid
07-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)

1277

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Weyenberg c.s. over monitoren
32 043, nr. 468
van de effecten van maatregelen die de
overgang van werk naar pensioen
verzachten

1278

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Omtzigt c.s. over een onafhankelijk Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 469
extern onderzoek naar de uitvoeringskosten 31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 513)

1280

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van der Linde c.s. over het vergroten Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 473
van de duurzame inzetbaarheid
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 833, nr. 388)

1281

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Bruins c.s. over jongerenorganisaties Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
32 043, nr. 474
betrekken bij het pensioenvraagstuk
07-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)

1282

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Asscher/Klaver over de uitwerking
32 043, nr. 458
van de regeling voor zware beroepen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 883, nr. 388

1289

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Renkema en Smeulders over
30 012, nr. 116
monitoren welke groepen gebruikmaken
van het STAP-budget

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
20-09-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 121)

1292

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Rooijen/Van Brenk over
23 987, nr. 339
maatregelen tegen de export van WW

In de brieven van 02-04-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019,
21 501-20, nr. 1430) en 14-10-2019 (Kamerstukken II,
2019-2020, 21 501-31, nr. 540) aan de Tweede Kamer staat
beschreven welke activiteiten worden ondernomen om
misbruik van export WW aan te pakken. Daarmee is voldaan
aan deze motie

1293

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Asscher/Buitenweg over het
35 078, nr. 19
toepassen van sector cao's voor
grensoverschrijdende gedetacheerde
werknemers

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
12-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 358, nr. 5)

1296

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van den Berg en Kuzu over het
32 824, nr. 268
inburgeringsbeleid nieuwe stijl zo effectief 22-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 824, nr. 299)
en doelmatig vorm geven

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 883, nr. 388)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

208

Tabel 166 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2019-2020
ID

Vindplaats

1299

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Kent c.s. over opnieuw invoeren Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)
29 544, nr. 932
van een vergunningenstelsel in de
uitzendbranche

Omschrijving

Stand van zaken

1300

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk c.s. over onderzoek naar Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29 544, nr. 934
draagvlak voor geblokkeerde rekeningen bij 20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)
uitzendbureaus

1302

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wiersma/Van Weyenberg over
29 544, nr. 936
borgen dat het ontzorgen van de
zelfstandige voorop blijft staan

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 22-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 31 311, nr. 220)

1303

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders over het opsporen en
17 050, nr. 582
aanpakken van fraude niet ten koste laten
gaan van de dienstverlening

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 448, nr. 630)

1306

Motie is afgedaan met het verzenden van de stand van de
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wiersma/Jasper van Dijk over het
17 050, nr. 586
versterken van de positie van de Kamer bij uitvoering d.d. 19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26
448, nr. 630) waarin expliciet aandacht is besteed aan de ICT
de ICT-operatie bij het UWV
ontwikkelingen bij UWV en het onderzoek van de ADR naar
het UWV Informatieplan

1310

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk c.s. over voorkomen van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 19-11-2019
32 043, nr. 491
onnodige pensioenkortingen
(Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 503)

1315

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Tielen over in
29 544, nr. 942
gesprek gaan met sociale partners om
uitbreiding van gewerkte uren te
bevorderen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1006)

1317

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Kent over het stelsel van
29 544, nr. 944
toeslagen zo inrichten dat meer werken
altijd lonend is

Aan deze motie is voldaan doordat de harde inkomensgrens
in de huurtoeslag per 2020 is verdwenen. Daardoor is de
afbouw in alle toeslagen geleidelijk en kan het niet meer
voorkomen dat iemand erop achteruit gaat doordat
toeslagen afbouwen als iemand meer gaat werken.
Daarnaast wordt dit onderwerp meegenomen in het IBO
Toeslagen

1318

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland c.s. over het in kaart brengen Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
29 544, nr. 946
van belemmeringen voor het combineren 18-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1007)
van banen

1320

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Peters dat
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 27-11-2019
25 883, nr. 355
discriminerende verzoeken aan
(Kamerstukken II, 2019-2020, 25 883, nr. 366)
uitzendbedrijven regelmatig voorkomen en
de benadeelde groep daarbij niet in beeld
komt en dus geen melding kan maken van
discriminatie

1322

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-van de leden Gijs van Dijk en Van Kent Wordt in de Kabinetsreactie Heerts opgenomen en is
25 883, nr. 358
over het instellen van een onafhankelijke
daarmee afgedaan
claimbeoordelingsinstituut (commissie
vergemakkelijking schadeafhandeling
beroepsziekten

1325

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk over bericht dat
34 352, nr. 170
sociale werkvoorziening SOWECO met
sluiting wordt bedreigd

1326

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk over gemeenten die Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
34 352, nr. 171
weinig doen voor beschut werk en daar toch (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 189)
geld voor krijgen

1327

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Raemakers c.s. over bericht dat veel Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
34 352, nr. 173
mensen die langdurig in de bijstand
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 186)
verkeren vaak langere tijd niet worden
gezien en gesproken door gemeenten

1329

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-van het lid Van Brenk over bericht dat Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
34 352, nr. 177
mensen met een arbeidsbeperking die gaan 02-03-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 394, nr. 5)
werken aangemoedigd in plaats van
ontmoedigd moeten worden

1330

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-lid Gijs van Dijk c.s. over een
Afgehandeld met Stb. 2019, 473 (Besluit van 5 december
35 074, nr. 70
uitzondering op het payrollregime voor een 2019 tot wijziging van het Besluit allocatie arbeidskrachten
cao voor werknemers onder de doelgroep door intermediairs in verband met afwijking van artikel 8a
banenafspraak en beschut werk
van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
voor werknemers met een beperking)

1339

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van den Berge/Paternotte over het
35 300 XV, nr. 13
belang van maatschappelijke begeleiding
bij inburgering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 817, nr. 156)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
25-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 483, nr. 13)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

209

ID

Vindplaats

1343

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters/Paternotte over taallessen
35 300 XV, nr. 17
voor kansrijke asielzoekers

Omschrijving

Stand van zaken
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-07-2020, Kamerstukken II, 2019-2020, 32 824, nr. 303)

1345

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg c.s. over onderzoek
29 544, nr. 958
naar de effectiviteit van no-riskpolissen

Het onderzoek naar de effecten van de no-riskpolis is
afgerond en op 01-07-2020 naar de Kamer gestuurd
(Kamerbrief voortgang onderzoeken no-riskpolis, kenmerk:
2020-0000089083 ). De titel van het onderzoek is: «de noriskpolis in breder perspectief»

1348

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen/Palland over een quickscan
35 300 XV, nr. 37
naar de effecten van de Wet arbeidsmarkt in 05-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 074, nr. 75)
balans

1352

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wörsdörfer over de rol van kleine
35 300 XV, nr. 41
ondernemingen bij het aanpakken van de
schuldenproblematiek

1353

Afgehandeld met de bijlage «Notitie beleidsopties voor
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders/Van Weyenberg over
35 300 XV, nr. 42
vereenvoudiging van verschillende vormen vereenvoudiging en uitbreiding verlof» bij brief aan de
Tweede Kamer d.d. 06-07-2020
van verlof

1357

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland/Van Kent over ondersteuning Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
35 300 XV, nr. 50
van zelfstandigen die door ziekte een AOW- 11-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 163, nr. 50)
hiaat hebben

1362

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk/Van Weyenberg over Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
35 330 XV, nr. 58
scholing in de bijstand bevorderen
(Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 123)

1367

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Palland over de
35 300 XV, nr. 63
verdere invulling van het advies van de
Commissie Regulering van werk

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer 15-07-2020
(Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1021)

1368

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk/Bruins over
35 300 XV, nr. 65
verantwoording van gemeenten over
bestrijding van kinderarmoede

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 529)

1373

Kamerstukken II, 2019-2020, Nader gewijzigde-motie Stoffer/Von Martels De motie is in lijn met het beleid dat reeds wordt gevoerd.
In februari 2020 is een brief over certificatie naar de TK
35 300 XV, nr. 74
over aanpassing van de Europese
certificatieregels
gestuurd. De geplande activiteiten, het opstellen van een
convenant met TNO en het opnemen van voor toezicht
relevante normen in Arboregelgeving, worden uitgevoerd
zoals gepland. In de stoffenbrief is een passage langs deze
lijn opgenomen

1376

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Nijboer over het
24 515, nr. 507
recht op een aflossingspauze in
schuldhulptrajecten

1377

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg c.s. over een verbod Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
24 525, nr. 508
op kickbackfees
07-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 528)

1378

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Krol/Van Brenk over het verlagen van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-05-2020 (Kenmerk: 2020-0000085731)
24 515, nr. 511
het maximumkredietvergoedingspercentage

1380

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters/Kuzu over het uitwerken van
24 515, nr. 513
een laatstekans-curatele

1384

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Kuzu over een sluitende aanpak voor Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
07-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 528)
24 515, nr. 517
het niet gebruiken van beschikbare
regelingen

1385

Kamerstukken II, 2019-2020, Tweede nader gewijzigde motie-Krol c.s.
Motie is overgenomen door BZK
24 515, nr. 518
over een voorstel hoe de Nadere regels bij
kwijtschelding spoedig aangepast kunnen
worden

1393

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Palland over de
29 544, nr. 987
effecten van het terugdringen van
loondoorbetaling bij ziekte naar één jaar

Aan de motie is voldaan met de brief van 15 juli 2020
Technische uitwerking van het advies van de Commissie
Regulering van werk (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544,
nr. 1021)

1397

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland/Van Weyenberg over de
29 544, nr. 996
concurrentie op loonkosten via
driehoeksconstructies tegengaan

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1021)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)

Afgedaan. In de Kamerbrief over de moties n.a.v. het AO
armoede- en schuldenbeleid van 07-04-2020 (Kamerstukken
II, 2019-2020, 24 515, nr. 528) is gemeld dat de motie wordt
betrokken bij de wijziging van de Wet gemeentelijke
schuldhulpverlening t.b.v. de uitwisseling van
persoonsgegevens (35 316). Deze wetswijziging is
inmiddels aangenomen (TK 10 maart 2020, EK 23 juni 2020)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

210

ID

Vindplaats

1399

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Haga en Aartsen nadat de Wet
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
26 419, nr. 90
arbeidsmarkt in balans (WAB) is ingevoerd, 05-06-2020, (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 074, nr. 75)
waarbij de kosten voor flexibele arbeid
stijgen en flexibele arbeid derhalve minder
aantrekkelijk wordt voor ondernemers

Omschrijving

Stand van zaken

1403

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters over periodiek overleg tussen Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)
35 316, nr. 14
gemeenten en organisaties over
schuldpreventie

1404

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters over periodiek overleg tussen Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)
35 316, nr. 15
gemeenten en organisaties over
schuldhulppreventie

1405

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters/Jasper van Dijk over per
35 316, nr. 16
manifestpartij vragen om tot een vaste
reactietermijn te komen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)

1407

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Nijboer c.s. over nadere
35 416, nr. 6
voorstellen om armoede te bestrijden en
dakloosheid tegen te gaan

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
23-04-2020 (Kenmerk: 2020-0000050639)

1409

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen/Palland over aanvullende
35 430, nr. 10
maatregelen voor werkbehoud bij
organisaties met een seizoenspiek

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
20-05-2020, (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 420 nr. 38)

1410

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders c.s. over voorkomen of
35 430, nr. 11
beperken van kwetsbaarheid van
arbeidsmigranten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
04-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 49)

1411

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland c.s. over uitbreiding van de
35 430, nr. 12
NOW i.v.m. de aanspraak door concerns

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
01-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 420, nr. 28)

1412

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-van Weyenberg c.s. over het
35 430, nr. 14
verrekenen van inkomsten met de TOZO
uitkering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
24-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 430, nr. 31)

1413

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk c.s. over flexwerkers die Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
03-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 420, nr. 73)
35 430, nr. 15
niet in aanmerking komen voor een
uitkering

1414

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins/Palland overnauw contact met Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
35 430, nr. 16
voedselbanken
04-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 420, nr. 70)

1415

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over beperking van schade Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
04-05-2020 (Kenmerk: 2020-0000062585)
35 430, nr. 20
bij AOW gerechtigde zelfstandige
ondernemers

1419

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Haga/Baudet over verruimen van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
35 430, nr. 25
de verliesrekening van de Vpb
24-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 420, nr. 26)

1443

Met de brief van 03-06-2020 (Kenmerk: 2020-0000076315)
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-van de leden Asscher en Van
heeft de minister de Kamer laten weten dat de Tijdelijke
35 420, nr. 51
Weyenberg over de doelgroep voor de
vangnetregeling voor flexwerkers vergroten Overbruggingsregeling Flexibele Arbeidskrachten (TOFA)
zal worden ingevoerd. Hiermee is de motie afgedaan

1447

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van der Molen en Palland
32 851, nr. 64

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 851, nr. 67).

Lopende moties
Tabel 167 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2012-2013
ID

Vindplaats

607

Kamerstukken II, 2012-2013, Gewijzigde motie-Dibi over monitoren van De Tweede Kamer zal medio 2020 worden geïnformeerd.
Het CPB doet momenteel onderzoek naar de
33 086, nr. 48
de effecten van de gewijzigde Wet
doeltreffendheid van het huidige inburgeringsstelsel. Het
inburgering
rapport zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2020
worden opgeleverd

Omschrijving

Stand van zaken

Tabel 168 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2014-2015
ID

Vindplaats

754

Bezien in het kader van de aanvullende voorstellen voor
Kamerstukken II, 2014-2015, Motie-Vermey/Van Ojik over de
34 000 XV, nr. 25
toegankelijkheid van de kinderopvang voor de kinderopvangtoeslag of in het kader van een
stelselwijziging, waarbij gekeken wordt naar de uitwerking
zzp’ers
op verschillende doelgroepen waaronder zzp-ers

Omschrijving

Stand van zaken

771

Kamerstukken II, 2014-2015, Motie-Van Ojik/Kerstens over het eventueel Deze motie vraagt de heffing te verhogen als werkgevers
33 981, nr. 40
verhogen van de heffing
ervoor kiezen de heffing te betalen in plaats van meer
mensen met een beperking in dienst te nemen.Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

211

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken
wetsvoorstel Vereenvoudiging Wet banenafspraak en
quotum arbeidsbeperking is in voorbereiding. Dit
wetsvoorstel wordt naar verwachting in de tweede helft van
2020 naar de Tweede Kamer gestuurd. Beoogde
inwerkingtreding is 1/1/2022. Door de plannen om het
systeem van de banenafspraak te vereenvoudigen, ontstaat
er een andere werkelijkheid, waardoor deze toezegging
naar alle waarschijnlijkheid vooralsnog niet opportuun is.
Als de uitwerking van het nieuwe systeem duidelijk is en in
wetgeving is opgenomen, wordt de afhandeling van de
toezegging nader overwogen. Planning: 4e kwartaal 2024

Tabel 169 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2015-2016
ID

Vindplaats

860

Kamerstukken II, 2015-2016, Motie-Schut-Welkzijn over inperken van de SZW heeft op 8 juli de aanbevelingen van de Stichting van
26 448, nr. 548
twee jaar gewenningsbijdrage
de Arbeid ontvangen. De Kamer is geïnformeerd per brief
dat SZW na het zomerreces reageert op de aanbevelingen.
Planning brief: Vierde kwartaal 2020, na prinsjesdag

Omschrijving

Stand van zaken

869

Kamerstukken II, 2015-2016, Motie-Nijkerken-de Haan/Kerstens om de
Vanwege prioriteit voor de coronamaatregelen is de
34 194, nr. 17
resterende financiële middelen
uitvoeringstoets van de Belastingdienst op de nota van
mobiliteitsbonus vanaf 2021 specifiek aan te wijziging bij het wetsvoorstel breed offensief zodanig
wenden voor de doelgroep in de vorm van vertraagd dat besloten is het afschaffen van de
een bonus/korting voor de werkgever
horizonbepaling van het LKV banenafspraak te regelen via
een alternatieve route: per KB wordt de datum van 1 januari
2021 geschrapt waardoor het LKV banenafspraak na die
datum blijft doorlopen. In het wetsvoorstel
Vereenvoudiging banenafspraak wordt de grondslag van
de horizonbepaling geschrapt. Planning: december 2020

878

Kamerstukken II, 2015-2016, Motie-Van Weyenberg/Vermeij over
29 544, nr. 693
verruimen van de uitsluitingsgronden
wegens arbeidsmarktdiscriminatie

899

Kamerstukken II, 2015-2016, Motie-Van ‘t Wout over meer meetbare
Planning: evaluatie Wwz eind 2020 naar de Tweede Kamer
34 351, nr. 12
doelstellingen bij de evaluatie van de Wwz

Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
2020

Tabel 170 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2016-2017
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

1016

Kamerstukken II, 2016-2017,
34 950, nr. 11

Motie-Jasper van Dijk c.s. over een
nulquotum voor onderdanen van derde
landen

Wordt meegenomen in de verdere uitwerking van de
migratieagenda (Kamerstukken II, 2017-2018, 19 637, 30 573,
nr. 2375). Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van
het jaar 2020

1026

Kamerstukken II, 2016-2017,
24 515, nr. 393

Motie-Gijs van Dijk/Jasper van Dijk over
komen tot een socialere incasso

Het conceptwetsvoorstel is begin november in preconsultatie gegaan. Het voorstel is aan een beperkt aantal
betrokken partijen voorgelegd voor reactie. Voor het einde
van het jaar moet deze consultatie zijn afgerond. Begin
volgend jaar gaat het voorstel in internetconsultatie en
wordt het openbaar. Beoogd wordt (volgens de huidige
planning) het wetsvoorstel op 1 januari 2022 in werking te
laten treden. Planning: eind december 2022

Tabel 171 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2017-2018
ID

Vindplaats

1040

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Wiersma c.s. over een
De EPSCO Raad van 21 juni 2018 is een algemene oriëntatie
21 501-31, nr. 469
woonlandbeginsel voor de gezinsbijslagen over de herziening van Verordening 883/2004
overeengekomen. Indexatie van gezinsbijslagen of
alternatieven daarvoor vormden geen onderdeel van deze
algemene oriëntatie vanwege grote bezwaren hiertegen
van de huidige Europese Commissie en een meerderheid
van de lidstaten. Nederland heeft tegen de algemene
oriëntatie gestemd. Nederland heeft samen met
Denemarken, Duitsland, Oostenrijk en Ierland een brief over
het belang van indexatie van gezinsbijslagen gezonden aan
het voorzitterschap, de Europese Commissie en aan alle
lidstaten. Op dit moment (07-02-2020) is de herziening van
Verordening 883/2004 in de triloogfase. Indexatie van
gezinsbijslagen vormt geen onderdeel van de besprekingen

Omschrijving

Stand van zaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

212

ID

Vindplaats

1105

BZ is trekker van de motie. Oplevering van het onderzoek
Kamerstukken II, 2017-2018, Motie–Sjoerdsma/Segers over een nieuw
29 614, nr. 82
onafhankelijk onderzoek naar buitenlandse door WODC staat gepland na het zomerreces. Daarna zal
financiering
de Kamer worden geïnformeerd

Omschrijving

Stand van zaken

1123

Kamerstukken II, 2017-2018, Motie-Peters c.s. over een verplichte
24 515, nr. 442
reactietermijn op een betalingsverzoek

De Kamer wordt rond het einde van het zomerreces 2020
geïnformeerd, samen met de beleidsreactie op het
onderzoek naar medewerking schuldeisers minnelijke
trajecten. Planning: begin september 2020

Tabel 172 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2018-2019
ID

Vindplaats

1143

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma c.s. over het monitoren van Wordt meegenomen in de evaluatie van de WIEG (Wet
34 967, nr. 17
het gebruik van geboorteverlof met
Invoering Extra Geboorteverlof)
aandacht voor inkomensgroepen,
lastendruk en belemmeringen.

Omschrijving

Stand van zaken

1146

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over een CAO Beschut Gemeenten en bonden zijn informeel in contact hierover.
34 352, nr. 121
werk
Planning: eind december 2020

1148

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Nijkerken-de Haan c.s. over opheffen Op 1/1/2020 is de wetswijziging voor deactivering en uitstel
34 352, nr. 126
van het onderscheid tussen markt en
quotumheffing in werking getreden. De quotumheffing
wordt daarin opgeschort tot 1/1/2022. Planning: januari 2022
overheid

1151

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over adresregistratie In december 2020 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd
17 050, nr. 550
volledig overgaan op de BRP
over de stand van zaken met de brief Stand van de
Uitvoering. Planning: december 2020

1159

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Ziengs/Stoffer over een eenvoudiger Om invulling te geven aan de motie is onderzoek nodig.
34 675, nr. 19
certificering voor bedrijven
De eerste fase van het onderzoek is gestart. Vooralsnog is
de planning dat in 2020 de Tweede Kamer hier wordt
geïnformeerd

1175

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Smeulders over aanvullende
35 000 XV, nr. 45
voorwaarden aan het LIV stellen

De motie wordt meegenomen in de uitwerking van de
uitkomst van het overleg met werkgevers om een
effectievere invulling aan de Wtl te geven in de evaluatie van
het LIV. Planning: vierde kwartaal 2020

1177

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Renkema c.s. over extra aandacht
35 000 XV, nr. 48
voor jongeren uit praktijkonderwijs en
voortgezet speciaal onderwijs

Streven is de Kamer te informeren in het najaar van 2020.
Planning: november 2020

1179

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Renkema over effecten van
35 000 XV, nr. 49
maatschappelijke ontwikkelingen op het
aantal burn-outs

De Staatssecretaris heeft op 18 oktober jl. een
voortgangsbrief over PSA aan de Kamer aangeboden. Eind
2019 zullen de tussenresultaten van het onderzoek van TNO
naar de achterliggende oorzaken van burn-out klachten in
de beroepsbevolking in relatie tot werk-privé
omstandigheden met de Kamer worden gedeeld. Eind 2020
zal de Kamer over de resultaten van het gehele onderzoek
worden geïnformeerd

1188

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Weyenberg/Van Brenk over
35 000 XV, nr. 60
bevorderen van re-integratie van mensen
met de diagnose kanker

In het derde kwartaal 2020 (na Prinsjesdag) gaat er een brief
naar de Tweede Kamer over de no-riskpolis. In deze brief
wordt ook deze motie betrokken. Planning: derde kwartaal
2020

1193

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Gijs van Dijk c.s. over een SER35 000 XV, nr. 66
verkenning naar de platformeconomie

De SER heeft, o.a. vanwege alle corona perikelen,
vertraging opgelopen in het uitvoeren van de gevraagde
verkenning. De resultaten worden in het najaar van 2020
verwacht

1202

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Jasper van Dijk over het bestraffen Het wetsvoorstel is op 03-07-2020 naar de Raad van State
29 544, nr. 858
van uitzendbureaus die zich schuldig maken gestuurd. Planning: indiening wetsvoorstel bij de Tweede
Kamer in het najaar van 2020
aan arbeidsmarktdiscriminatie

1207

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Van Weyenberg/Peters over een
29 544, nr. 867
meldplicht bij discriminerende verzoeken
aan uitzendbedrijven

1215

De gesprekken met sociale partners lopen. De Eerste en
Kamerstukken, II, 2018-2019, Motie-Wiersma/Pieter Heerma over het
35 074, nr. 46
gesprek blijven voeren met sociale partners Tweede Kamer worden nader geïnformeerd in het vierde
kwartaal van 2020. Planning vierde kwartaal 2020
over de seizoensarbeid

1216

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma over een aparte categorie in De gesprekken met sociale partners lopen. De Eerste en
Tweede Kamer worden nader geïnformeerd in het vierde
35 074, nr. 47
de premiedifferentiatie voor langjarige
kwartaal van 2020. Planning: vierde kwartaal 2020
tijdelijke contracten

1217

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Kuzu over de uitwerking van de
35 074, nr. 48
maatregel voor uitbreiding van de
ketenregeling

Planning: de Tweede Kamer wordt na de zomer van 2020
verder geïnformeerd. Eind 2020 volgt een brief aan de
Tweede Kamer

Planning: de Kamer wordt geïnformeerd in 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

213

ID

Vindplaats

1219

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma/Van Weyenberg over Onderzoek is op 06-04-2020 naar de Tweede Kamer
35 074, nr. 51
het gebruik van uitzend-constructie zonder verstuurd (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1002).
rechtenopbouw
Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 31 oktober
2020

Omschrijving

Stand van zaken

1220

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Bruins/Pieter Heerma over overleg
35 074, nr. 52
met sociale partners over één
laagdrempelige calamiteitenregeling

Op 1 januari 2020 is, als tussenstap, de regeling onwerkbaar
weer ingevoerd (zie brief Kamerstukken II, 2019-2020, 35
074, nr. 74)

1230

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Peters over systeemfout in de
35 010, nr. 13
uitvoering van het kindgebonden budget
waardoor de afgelopen jaren niet aan alle
ouders die daar recht op hadden,
automatisch is uitgekeerd

Beantwoording wordt meegenomen in de
koopkrachtbijlage van de begroting

1233

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie–Gijs van Dijk over omlaag krijgen van De mogelijke verschillen tussen het oordeel van de
29 544, nr. 889
het aantal afwijkende medische oordelen
verzekeringsarts bij de WIA-claimbeoordeling en het
actueel oordeel van de bedrijfsarts in het reintegratieverslag gaan zorgvuldig gemonitord worden.
Vanaf eind 2021 wordt de Tweede Kamer jaarlijks
geïnformeerd in de brief van de Stand van de uitvoering
over de resultaten. Planning: eind december 2021

1240

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Bruins c.s. over een tweede
24 515, nr. 479
tussenevaluatie

Evaluatie loopt, vertraging door corona omstandigheden.
Planning: eind september 2020

1243

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Aartsen c.s. over differentiatie in
25 834, nr. 157
risicoklassen

Dit past binnen de ambities uit de beleidsreactie. Zodra
het risicogestuurd instrument functioneert, zal dit leiden tot
meer differentiatie (niet meer risicoklassen). De Tweede
Kamer wordt hier verder over geïnformeerd in de asbest
brief die in september/oktober dit jaar naar de Kamer
verstuurd zal worden

1245

Kamerstukken II, 2018-2019, Gewijzigde motie-Renkema/Van Weyenberg Met dit traject kan begin 2020 gestart worden. In de asbest
25 834, nr. 159
over een externe evaluatie
brief die in september/oktober aan de Tweede Kamer
gestuurd zal worden, zal de wijze van invulling van de
externe evaluatie uitgelegd worden

1247

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Von Martels over sanering van
Of daken uiteindelijk ondergebracht kunnen worden in
25 834, nr. 161
asbestdaken standaard in klasse 1 plaatsen risicoklasse 1 hangt af van de uitkomsten van het
blootstellingsonderzoek in opdracht van IenW. De
uitkomsten worden voor het einde van 2020 verwacht.

1249

De tweede concept eindrapportage is op 16-07-2020 aan
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma/Gijs van Dijk over een
toekomstverkenning van de uitvoering van de begeleidingscommissie en de klankbordgroep
opgeleverd. De afronding wordt waarschijnlijk
de sociale zekerheid
doorgeschoven naar september 2020

1254

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Stoffer c.s. over brede toepassing
25 834, nr. 162
schuimlaag

1257

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Pieter Heerma/Wiersma over de rol Door Corona zijn de onderzoeksresultaten vertraagd.
29 544, nr. 896
die het niet spreken van de Nederlandse taal Planning informeren van de Kamer over
speelt bij de beoordeling van
onderzoeksresultaten: Vierde kwartaal
arbeidsongeschiktheid

1261

Op 8 juli heeft SZW de aanbevelingen ontvangen. De Kamer
Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Renkema/Smeulders over verdere
29 544, nr. 904
harmonisatie tussen de instrumenten in de is per brief geinformeerd dat er een kabinetsreactie komt.
Planning: Naprinsjesdag, vierde kwartaal 2020
WIA en de Participatiewet

1262

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Wiersma/Heerema over de
29 544, nr. 905
Handreiking Taakdelegatie UWV herzien

Momenteel wordt gewerkt aan een bredere asbest brief

Met de Kamerbrief van 12 juni 2019 (Kamerstukken II,
2018-2019, 26 448, nr. 624) heeft de minister uitvoering
gegeven aan het gedeelte van de motie dat verzoekt om
uitbreiding van het dossier-onderzoek naar de
herbeoordelingen door UWV-kantoor Groningen. In de brief
over de stand van de uitvoering van juni 2019
(Kamerstukken II, 2018-2019, 26 448, nr. 625) licht de minister
toe hoe hij invulling zal geven aan het gedeelte van de motie
dat vraagt om een herziening en verduidelijking van de
handreiking taakdelegatie van UWV. Zoals toegezegd in de
brief over de stand van de uitvoering van juni 2019 zal de
minister het uitvoeren van de motie in dit traject
meenemen. Hij heeft de Tweede Kamer hierover nader
geïinformeerd in de brief over de stand van de uitvoering
van juni 2020. Na analyse van zijn onderzoek concluderen
wij dat het wenselijk is om zowel het Schattingsbesluit
arbeidsongeschiktheidswetten als de verschillende
materiewetten, zoals onder meer de Wet WIA, aan te passen
om taakdelegatie een juridisch goede basis te geven. In de
tweede helft van dit jaar bepalen wij welke wijzigingen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

214

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken
wet- en regelgeving wij exact willen voorstellen, ook na
nadere afstemming met UWV en de relevante
beroepsgroepen.

1264

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Stoffer/Wiersma over het baseren
29 544, nr. 909
van re-integratie op artikel 63 a van de
Ziektewet

De Tweede Kamer is in december 2019 hierover
geïnformeerd in de brief over de stand van de uitvoering
sociale zekerheid (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 448 nr.
630). Planning: derde kwartaal 2020

1269

Kamerstukken II, 2018-2019, Gewijzigde motie-Slootweg over een advies Planning: gaat meelopen in het wetstraject vernieuwing
pensioenstelstel. Begin 2021 indiening bij de Tweede Kamer
34 996, nr. 7
over een adequate dekking in het nieuwe
stelsel

1271

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Asscher/Klaver over aandacht voor
32 043, nr. 459
de zorgen van zelfstandigen over de
arbeidsongeschiktheidsverzekering

Deze motie gaat over de uitwerking van het voorstel van
sociale partners m.b.t. de wettelijke verzekeringsplicht voor
zelfstandigen. Het kabinet heeft deze moties in september
doorgeleid aan de sociale partners. De inhoud ervan zal
het kabinet betrekken bij de hoofdlijnenbrief die het kabinet
eind 2020 aan de Kamer zal sturen. Planning: eind december
2020

1279

Kamerstukken II, 2018-2019, Motie-Stoffer/Bruins over de uitzondering
32 043, nr. 470
voor gemoedsbezwaarden ook toepassen
voor zzp'ers

Deze motie gaat over de uitwerking van het voorstel van
sociale partners m.b.t. de wettelijke verzekeringsplicht voor
zelfstandigen. Het kabinet heeft deze moties doorgeleid aan
sociale partners. Zij hebben de inhoud ervan betrokken bij
hun advies dat zij op 3 maart 2020 hebben aangeboden aan
de minister van SZW. Het kabinet zal eind 2020 een
hoofdlijnenbrief aan de Kamer sturen. Planning: eind
december 2020

1284

Kamerstukken II, 2018-2019, hulp aan gezinnen met tekorten
35 142, nr. 7

Wordt meegenomen in brede brief overarmoede en
inkomenspositie van diverse groepen

1285

Kamerstukken II, 2018-2019, ophoging van het minimumjeugdloon
35 142, nr. 9

Er wordt gewerkt aan de aanbesteding van het onderzoek
waar deze motie om vraagt. Gestreefd wordt naar publicatie
voor einde van het 2020

1287

Kamerstukken II, 2018-2019, het bundelen van publieke budgetten voor Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020
30 012, nr. 113
scholing in het STAP-budget

1288

Kamerstukken II, 2018-2019, een doelstelling voor een leven lang
30 012, nr. 114
ontwikkelen voor mensen met
flexcontracten

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020

1290

Kamerstukken II, 2018-2019, Voorstel om leven lang ontwikkelen onder
30 012, nr. 117
kwetsbare doelgroepen te stimuleren

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020

1291

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020
Kamerstukken II, 2018-2019, externe loopbaanbegeleiding of
30 012, nr. 118
ontwikkelingsadvies voor groepen met lage
deelname aan scholing

Tabel 173 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2019-2020
ID

Vindplaats

1304

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland over terugvordering van
17 050, nr. 584
onterecht verstrekte uitkeringen

Omschrijving

Stand van zaken
De Kamer wordt over de stand van zaken geïnformeerd met
de brief over de Stand van Uitvoering van december 2020.
Planning: december 2020

1305

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wiersma over verbetervoorstellen
17 050, nr. 585
voor het aan het licht brengen van ten
onrechte verstrekte uitkeringen

De Kamer wordt over de stand van zaken geïnformeerd met
de brief over de Stand van Uitvoering van december 2020.
Planning: december 2020

1307

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Meenen/De Pater-Postma over
31 322, nr. 400
een arbeidsmarktvisie voor de
kinderopvang

De Covid-19-crisis heeft het traject vertraagd, waardoor de
eerste helft 2020 niet meer gehaald wordt. Op korte termijn
wordt het traject hervat. De Kamer wordt geïnformeerd over
de uitkomst van de gesprekken

1309

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over een Kansrijk32 043, nr. 488
publicatie voor het thema pensioenen

Planning: er heeft overleg plaatsgevonden met CPB. CPB
heeft aangegeven geen separate Kansrijk-publicatie over
het thema pensioenen op te stellen. De Kamer wordt
hierover geïnformeerd in het najaar van 2020

1311

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Slootweg c.s. over onderzoek naar
32 043, nr. 497
een kapitaalgedekt pensioenstelsel

Het onderzoek van het CPB is in de zomer van 2020 gereed.
Planning: brief naar de Tweede Kamer na de zomer van 2020

1312

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Omtzigt/Bruins inzake dat de regering Op 29 juni 2020 is er gerapporteerd over de motie in de brief
over de stand van de uitvoering (Tweede Kamer,
35 010, nr. 21
ook voornemens is nabetalingen in het
vergaderjaar 2019–2020, 26 448, nr. 634). In de volgende
buitenland te verrichten
brief over de stand van de uitvoering, die eind dit jaar zal
worden verzonden, zal opnieuw gerapporteerd worden
over de motie. Planning: december 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

215

ID

Vindplaats

1313

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen c.s. over verbetervoorstellen
29 544, nr. 940
voor omscholing

Omschrijving

Stand van zaken

1314

Gezien uitbraak van Corona is afhandeling van deze motie
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen/Palland over het mkb extra
29 544, nr. 941
prioriteit geven in de aanpak van krapte op uitgesteld
de arbeidsmarkt

1316

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Smeulders over de
29 544, nr. 943
wijze van afhandeling van verzoeken om
uitbreiding van arbeidsduur

Er komt een evaluatieonderzoek van de wet flexibel werken
waarvan het offertetraject is gestart. De opdracht voor het
onderzoek zal in februari 2020 zijn. Planning: evaluatierapport en brief naar de Tweede Kamer eind 2020

1319

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk/Van Weyenberg over de
29 544, nr. 947
kans op werk door "open hiring

Er is vanuit SZW al een informatiebijeenkomst over open
hiring georganiseerd voor geïnteresseerde
arbeidsmarktregio’s. In augustus 2020 wordt de
eindevaluatie verwacht van de Vrije Universiteit
Amsterdam. Deze zal met onder meer de Startfoundation en
sociale partners besproken worden. De Kamer zal hierover
worden geïnformeerd. Planning: augustus 2020

1323

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over RI&E
25 993, nr. 359

Voor het einde van het jaar wordt een brief met plan
gestuurd naar TK om de naleving van de RI&E te verbeteren

1324

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie Van Kent en Gijs van Dijk over actief Voor het einde van het jaar wordt een brief met plan
gestuurd naar TK om de naleving van de RI&E te verbeteren
25 883, nr. 360
stimuleren van werkgevers om de RI&Eplicht na te komen

1328

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Nijkerken-De Haan en Peters verzoekt Planning: brief naar de Tweede Kamer voor oktober 2020
34 352, nr. 178
de regering om uiterlijk voor de zomer van
2020 het effect van de payrollbepalingen op
de doelgroep «banenafspraak en beschut
werk» in beeld te brengen door middel van
een quickscan, en hierover aan de Kamer te
rapporteren; verzoekt de regering tevens,
om de afspraak uit het sociaal akkoord om
de laagste loonschalen open te stellen, te
activeren indien uit de quickscan blijkt dat
de niet-uitzondering van deze doelgroep op
de WAB de baankans van deze groepen
beperkt

1333

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters en Paternotte inzake EU landen Dit onderzoek wordt momenteel uitgevoerd door Regioplan
32 284, nr. 276
en hoogopgeleide statushouders
en wordt rond de zomer afgerond. De Tweede Kamer zal na
het zomerreces over de uitkomsten van dit onderzoek
worden geïnformeerd

1337

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Nijkerken-de Haan c.s. over heldere De motie is onderdeel van de implementatie van het
35 213, nr. 20
en goede voorlichting over de gevolgen van wetsvoorstel vereenvoudiging Wajong. De motie is
afgerond als de implementatie is afgerond. Planning: eind
de harmonisatie
december 2020

1344

Dit punt wordt meegenomen in het doelgroeponderzoek in
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen over laaggeletterdheid en
het kader van het scholingsexperiment van de WGA29 544, nr. 957
taalachterstanden bij WGAdoelgroep. Het onderzoek start in maart 2020. Planning:
uitkeringsgerechtigden: verzoekt de
regering te inventariseren hoeveel van het begin oktober 2020
totaal aantal WGA-uitkeringsgerechtigden
laaggeletterd zijn en/of een taalachterstand
hebben; verzoekt de regering tevens bij deze
inventarisatie aan te geven welke
maatregelen kunnen worden genomen om
het aantal arbeidsongeschikten met een
taalachterstand terug te dringen

1349

Op 15-06-2020 is er voortgang gemeld over deze motie in
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen over opdrachtgevers
35 300 XV, nr. 38
rechtszekerheid bieden bij het inhuren van de Voortgangsbrief werken als zelfstandige. De motie is
daarmee gedeeltelijk afgedaan. Planning: brief naar de
een zelfstandige opdrachtnemer
Tweede Kamer in het najaar van 2021

1350

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen over vernieuwende
35 300 XV, nr. 39
initiatieven in de bestaande ondersteuning
voor een leven lang leren

1351

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wörsdörfer/Raemakers over
35 300 XV, nr. 40
ondersteuning van deelnemers aan een
Wsnp-traject

1354

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders/Palland over de wijze van Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
2020
35 300 XV, nr. 43
benoeming van raden van toezicht in de
publieke sector

1355

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Renkema c.s. over het in kaart
35 300 XV, nr. 45
brengen van alternatieven voor de
kinderopvangtoeslag

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020

De Kamer wordt rond het einde van het zomerreces 2020
geïnformeerd. Planning: begin september 2020

Deze motie wordt deels meegenomen in de reactie op motie
Westerveld (1210). Daarnaast wordt het meegenomen met
de verkenning die dit kabinet gaat doen n.a.v. IBO Deeltijd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

216

ID

Vindplaats

1356

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland c.s. over onderzoek naar de
35 330 XV, nr. 49
knelpunten die gezinnen ervaren

Omschrijving

Stand van zaken
Met de brief Reflectie kinderopvangstelsel (d.d. 06-07-2020)
en de Tussenrapportage Scenariostudie vormgeving
kindvoorzieningen (SVK) (d.d. 06-07-2020) is deels aan deze
motie voldaan. Naar verwachting wordt de SVK eind 2020
afgerond en is deze motie volledig voldaan

1358

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland/Bruins over faciliteren van
35 500 XV, nr. 51
regio's bij een levenlang ontwikkelen

Beoogd wordt de Kamer voor oktober te informeren.
Planning: begin oktober 2020

1359

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde-motie Peters/Jasper van Dijk
35 300 XV, nr. 52
over onderzoek naar de invoering van een
uitzonderingsjaar

Onderzoek loopt. Initiële planning was oplevering in
augustus maar de oplevertermijn wordt verlengd met
6 maanden. Planning: februari 2021

1360

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Peters/Jasper van Dijk
35 300 XV, nr. 54
over onderzoek naar de effecten van de
kostendelersnorm op huisvesting

De reactie van de staatssecretaris op welke wijze zij de motie
gaat invullen is 18 december 2019 verstuurd naar de Kamer
(Kamerstukken II, 2019-2020, 35 300 XV, nr. 91). Het
onderzoek wordt op dit moment uitgevoerd door
Significant van 1 april t/m 31 augustus 2020. Planning:
september 2020

1361

De motie is onder de aandacht gebracht van de SER in de
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Kent c.s. over het recht op het
35 300 XV, nr. 55
volledige minimumloon voor jongeren van brief adviesaanvragen SER 2020. Daarin staat: Het kabinet
ziet met veel interesse uit naar het advies van het SER
18 jaar en ouder
Jongerenplatform. Echter, vanwege de beschikbaarheid van
de data voor de evaluatie, kan de tweede evaluatie niet
eerder dan december naar de Kamer verzonden worden.
Om zo zorgvuldig mogelijk uitvoering te geven aan de motie
vraagt het kabinet het SER Jongerenplatform een
verkenning uit te voeren, nadat de tweede evaluatie is
afgerond. Omdat de tweede evaluatie pas later komt dan
de zomer hebben we dit meegegeven in deze brief. Dit heeft
de minister tijdens de begrotingsbehandeling waar deze
motie uit voort is gekomen ook meegegeven, maar de motie
is zo gebleven

1364

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Raemakers over
35 300 XV, nr. 60
snellere toelating tot de Wsnp

De Kamer wordt rond het einde van het zomerreces 2020
geïnformeerd. Planning: begin september 2020

1365

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Gijs van Dijk over
35 300 XV, nr. 61
het concurrentiebeding tot het strikt
noodzakelijke beperken

Planning: brief naar de Tweede Kamer in het voorjaar van
2021

1369

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins/Gijs van Dijk over een rol voor SZW en OCW hebben afgesproken het Jeugdeducatiefonds
35 300 XV, nr. 66
het jeugdeducatiefonds in het
subsidie toe te kennen voor een project gericht op het
armoedebestrijdingsprogramma voor
implementeren van een handreiking over hoe om te gaan
kinderen
met armoede op scholen. De subsidieaanvraag is inmiddels
ingediend. In februari 2020 start het project en loopt tot eind
februari 2021. Planning: eind februari 2021

1370

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins c.s. over verdeling van het
35 300 XV, nr. 67
resterende bedrag van de bonusregeling
beschut werk

1371

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk/Van Kooten-Arissen over SZW start in samenwerking met UWV een
35 300 XV, nr. 69
jobcoaching en re-integratiedienstverlening vervolgonderzoek naar de werking en
verbetermogelijkheden van het instrument jobcoaching,
beter op elkaar afstemmen
waaronder de aansluiting op de reintegratiedienstverlening. De inzichten uit dit onderzoek
worden betrokken bij het Breed Offensief. Planning: Traject
aanbesteding onderzoek tweede helft 2020

1372

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Stoffer/Smeulders over vergroten
35 300 XV, nr. 72
van de ruimte voor rouw op de werkvloer

Planning: brief naar de Tweede Kamer na de zomer van 2020

1374

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins over bericht dat er bij het
35 300 XIII, nr. 64
Nederlandse hightech bedrijfsleven grote
zorgen leven over de werkzaamheden van
het Van Swinden Laboratorium

De zorgen over dit bedrijf zijn aan ISZW meegegeven en
nemen dit signaal mee in hun risicoafweging

1375

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van der Graaf c.s. over de financiële Dataverzoek uitgezet bij CBS, SZW voert op basis hiervan
24 170, nr. 214
positie van huishoudens met mensen met onderzoek uit
een beperking

1381

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters c.s. over een wettelijke termijn De Kamer wordt rond het einde van het zomerreces 2020
24 515, nr. 514
waarbinnen schuldeisers moeten reageren geïnformeerd, samen met de beleidsreactie op het
onderzoek naar medewerking schuldeisers minnelijke
trajecten. Planning: begin september 2020

Aan de motie zal uitvoering gegeven worden door in 2020
de overblijvende middelen van de bonus beschut werk voor
de gerealiseerde plekken in 2019 ook te verdelen op basis
van de realisaties in 2019. De verdeling van de middelen zou
plaats vinden bij de meicirculaire 2020 van het
gemeentefonds, maar vanwege vertraging zal dat nu
plaatsvinden bij de september-circulaire 2020. Planning:
1 oktober 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

217

ID

Vindplaats

1382

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters c.s. over afspraken met
De Kamer wordt rond het einde van het zomerreces 2020
24 515, nr. 515
schuldeisers over 75% van de totale schuld geïnformeerd, samen met de beleidsreactie op het
onderzoek naar medewerking schuldeisers minnelijke
trajecten. Planning: begin september 2020

Omschrijving

Stand van zaken

1383

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Kuzu over een
In de Kamerbrief over de moties n.a.v. het AO armoede- en
24 515, nr. 516
aangescherpt afsluitingsbeleid voor internet schuldenbeleid van 7 april 2020 (24 515 nr. 528) zijn de
bestaande afspraken toegelicht en is toegezegd met
telecomaanbieders en gemeenten te bespreken hoe de
bestaande afspraken functioneren en welke verbeteringen
mogelijk zijn. Planning: eind december 2020

1386

Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland/Smeulders over de
29 544, nr. 971
toepassing van de WAS uitbreiden naar de 2020
sector personenvervoer

1387

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders/Palland over verbetering Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
29 544, nr. 972
van de mogelijkheden voor
2020
werknemersorganisaties in het kader van
de WAS

1388

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders over een kwalitatieve
29 544, nr. 973
analyse van de effecten van het verhogen
van het minimumloon

Hierin wordt voldaan in de twee studies waar het CPB mee
bezig is; Kansrijk Arbeidsmarktbeleid (in april gepubliceerd)
en de verdiepende studie naar effecten van verhoging WML
die het CPB in oktober hoopt te publiceren. Eind van het jaar/
begin 2020/2021 zullen wij in een kabinetsreactie op beide
studies reageren, de motie wordt daarmee afgedaan

1389

Kamerstukken II, 2019-2020, Nader gewijzigde-motie Van Brenk/Jasper
29 544, nr. 974
van Dijk over maatregelen om de WIAinstroom terug te dringen

Deze motie roept op om waar mogelijk nadere analyse te
doen naar de stijgende WIA-instroom van de afgelopen
jaren en maatregelen te nemen waar noodzakelijk. In de
voorjaarsbesluitvorming is met het Ministerie van
Financiën afgesproken om de hogere WIA-instroom en ZWinstroom gezamenlijk te onderzoeken. Na de zomer van
2020 zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd over de
uitkomsten van dit onderzoek. Planning: voor het eind van
2020

1390

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over toedeling van STAP29 544, nr. 975
budgetten voor mensen boven de 55 jaar

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar van 2020

1391

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie Asscher c.s. over een betaalbare
29 544, nr. 983
arbeidsongeschiktheidsverzekering voor
zzp'ers

De motie wordt betrokken bij de hoofdlijnenbrief over AOV
ZZP die het kabinet eind 2020 aan de Kamer zal sturen.
Planning: eind december 2020

1392

Planning: brief naar de Tweede Kamer 1 oktober 2020
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg c.s. over varianten
29 544, nr. 986
om de wendbaarheid van het contract voor
onbepaalde tijd te vergroten

1394

Wordt meegenomen in kabinetsreactie op Commissie van
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen/Van Weyenberg over het
29 544, nr. 98
belang van ondernemerschap zwaar te laten regulering van werk en WRR het betere werk. Verzending
najaar 2020
wegen

1395

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie de motie-Tielen over een aanvullend Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar van 2020
29 544, nr. 990
voorstel voor een persoonlijk leer- en
ontwikkelbudget

1396

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins/Van Weyenberg over het
29 544, nr. 994
uitwerken van het voorstel voor een
persoonlijk ontwikkelbudget

Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar van 2020

1398

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Stoffer/Tielen over de nadelen van
29 544, nr. 998
een verplichte AOV voor zzp'ers

Deze motie wordt meegenomen in de kabinetsreactie op
het advies van de commissie-Borstlap, die na de zomer aan
de Kamer zal worden gestuurd. Planning: derde kwartaal
2020, na prinsjesdag

1400

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-van Van Kooten-Arissen over goede De Kamer wordt na de zomer geïnformeerd. Deze motie is
34 349, nr. 24
opvang en begeleiding van geloofsverlaters (in overleg met betreffende Kamerleden) gekoppeld aan
het amendement van het lid Becker (middelen strijden
tegen culturele onderdrukking en voor zelfbeschikking)

1401

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg c.s. over een verbod Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het verbod.
25 883, nr. 376
op maaltijdbezorging door jongeren onder Het streven is nog steeds om het verbod op
maaltijdbezorging onder de 16 jaar op 1 juli in te laten gaan,
de 16 jaar.
d.m.v. publicatie van de gewijzigde regeling in de
Staatscourant. Daarmee is de motie dan uitgevoerd. De
Kamer wordt hierover zeer binnenkort geïnformeerd

1402

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk/Peters over
35 316, nr. 11
onderzoek naar problemen met
bewindvoering

De motie roept op onderzoek te doen naar problemen met
bewindvoering en aanbevelingen te doen om het systeem
te verbeteren. JenV zal met de rechtspraak bespreken welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

218

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken
mogelijkheden er zijn om de kwaliteit van bewindvoerders
verder te verbeteren en de TK over de uitkomsten
informeren. Planning: eind december 2020

1406

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Beukering-Huijbrechts c.s. over
35 316, nr. 12
borging van privacy betrekken bij de
evaluatie

De wijziging van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening
in verband met vroeg signalering wordt na 4 jaar
geëvalueerd. De borging van de privacy wordt daarbij
betrokken. De Tweede Kamer wordt voor eind 2025
geïnformeerd. Planning: eind december 2025

1416

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over een aanpassende
35 430, nr. 21
oplossing voor (zelfstandig) ondernemers
en werknemers

Dit wordt meegewogen bij de gesprekken over het derde
noodpakket

1420

Kamerstukken II, 2019-2020, Nader gewijzigde motie-Jasper van Dijk c.s. Motie is voor Fin.
35 316, nr. 20
over stoppen van verdienmodellen die
mensen in de schulden brengen

1423

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie Palland over de wet monitoren, er
35 358, nr. 16
jaarlijks over rapporteren en na drie jaar
evalueren

Planning: eerste rapportage naar de Kamer na de zomer van
2021

1424

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie Van Weyenberg en Palland over
35 358, nr. 19
betere bescherming van werknemers

Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
2020

1425

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie Gijs van Dijk/Smeulders over gelijk
35 358, nr. 20
loon voor gelijk werk voor gedetacheerde
werknemers

Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
2020

1426

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Krol over het beschermen van de
Deze wordt meegenomen bij de gesprekken over het derde
25 295, nr. 376
arbeidsmarktpositie van kwetsbare groepen noodpakket

1433

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie van het lid Tielen c.s. over
35 359, nr. 6
kwaliteitseisen en een verbeterd SNA
keurmerk

Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
2020

1434

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie van het lid Tielen over een
35 359, nr. 7
verbetering van taal en inburgering bij
arbeidsmigranten

Planning brief naar de TK voor het einde 2020

1435

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie van leden Smeulders en Het samenwerkingsplatform is in oprichting. J&V neemt
de motie mee in communicatie
35 359, nr. 8
Bromet over de naleving van de
coronamaatregelen in bedrijven

1436

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie van Van Kent en Bruins over de kosten Planning: wordt meegenomen in brief aan de Tweede
Kamer eind oktober 2020
35 359, nr. 10
voor bescherming tegen het coronavirus
niet afwentelen op arbeidsmigranten

1437

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie van de leden Van Weyenberg en Gijs Mede n.a.v. deze motie heeft begin juli een eerste informeel
35 359, nr. 12
van Dijk over de Europese wet- en
overleg met ambtenaren van de Europese Commissie
regelgeving over
plaatsgevonden. De EC zal dit najaar in het Comité Posting
tewerkstellingsvergunningen voor
of Workers met de lidstaten in overleg treden over de
werknemers van buiten de EU
doordetachering van derdelanders op basis van een
questionnaire die begin dit jaar werd verspreid. Veel
lidstaten hebben hierop gereageerd. De verschillende
issues rond de doordetachering van derdelanders (Blue
Card, seizoenwerkers, Intra corporate transferees) zullen in
het Comité worden besproken. Op basis daarvan zal
worden bezien welke acties op dit terrein mogelijk zijn

1438

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins over voorstellen om malafide Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
35 359, nr. 15
uitzendondernemingen tegen te gaan
2020

1439

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Bruins over voorlichting Hierover is afgesproken dat vanuit SZW de Raad van State
35 359, nr. 16
van de Raad van State inzake het reguleren zal worden benaderd met de vraag of dit verzoek tot hen is
gekomen, waarna zal worden bezien welk vervolg hieraan
van vrij verkeer van personen diensten
gegeven zou kunnen worden

1440

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Pieter Heerma over
35 420, nr. 46
investeringen in het kader van de
werkagenda

1441

Deze wordt meegenomen bij de gesprekken over het derde
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg c.s. over bij het
35 420, nr. 47
tweede noodpakket expliciet kijken naar de noodpakket
positie van toetreders op de arbeidsmarkt

1444

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over beleid gericht op het Wordt meegenomen in de werkagenda met de StvdA. De
Kamer wordt hierover geïnformeerd in het derde kwartaal
35 420, nr. 54
begeleiden van werk naar werk en
van 2020. Planning: derde kwartaal 2020, na Prinsjesdag
verkrijgen van werk

1446

Motie is voor Fin
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Leijten c.s. over kenbaar maken
31 066, nr. 641
waarvan ouders worden verdacht bij opzet/
grove schulden

Deze wordt meegenomen bij de gesprekken over het derde
noodpakket

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

219

ID

Vindplaats

1448

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Özütok inz. verzoek regering te
35 300 IV, nr. 59
faciliteren dat het in Nederland toegepaste
flankerend beleid op het tegengaan van
armoede ook op Bonaire, Sint Eustatius en
Saba wordt toegepast

Omschrijving

Stand van zaken
Bij nieuwe wet- en regelgeving en aanpassing van
bestaande wet- en regelgeving moet steeds worden bezien
of en hoe deze wetgeving van toepassing kan worden
verklaard in Caribisch Nederland én of differentiatie nodig
en wenselijk is. Deze motie wordt hierin meegenomen.
Planning informeren van de Kamer via de
voortgangsrapportage ijkpunt sociale zekerheid 2021: begin
juli 2021

1449

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Özütok en Diertens inzake verzoek
35 300 IV, nr. 60
de regering samen met de autoriteiten van
Bonaire, Sint Eustatius en Saba te
onderzoeken hoe de economische
zelfstandigheid van vrouwen kan worden
versterkt en de Kamer hierover te
informeren

Het ministerie van SZW zal deze motie in samenspraak met
OCW oppakken en de Kamer in de voortgangsrapportage
ijkpunt bestaanszekerheid 2021 hierover informeren.
Planning: juli 2021.

1450

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Özütok inzake verzoek regering om Bij de uitwerking van het wetsvoorstel Kinderopvang
35 300 IV, nr. 61
Bonaire, Sint Eustatius en Saba in staat te Caribisch Nederland zal de motie worden betrokken. Het is
stellen de kosten kosten voor dag- en
het voornemen om het wetsvoorstel in de loop van 2021 bij
buitenschoolse kinderopvang in voorkomen de Staten-Generaal in te dienen
gevallen te compenseren

1451

Beoogd is de Kamer in het derde kwartaal 2020 te
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bergkamp en Van der Staaij inzake
24 170, nr. 170
de rechten van personen met een handicap informeren. Planning: september 2020
in 2016 werd geratificeerd maar dat uit de
schaduwrapportage blijkt dat de
implementatie hiervan minder goed
verloopt dan men op basis van de
voortgangsrapportage uit het
actieprogramma Onbeperkt meedoen! zou
verwachten

1452

Beoogd wordt de Kamer voor Prinsjesdag te informeren.
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk/Van Weyenberg over
35 473, nr. 12
perspectief bieden aan en oplossingen voor Planning: begin september 2020
jonge werknemers

1453

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk over een plan van
35 473, nr. 20
aanpak om te voorkomen dat de armoede
met een kwart zal toenemen

Beoogd wordt de Kamer in het najaar te informeren.
Planning: begin november 2020

1454

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg/Tielen over
35 473, nr. 21
waarborgen dat zelfstandigen alsnog de
gelegenheid krijgen om hun aanvraag per
maart te laten ingaan

Beoogd wordt de Kamer na de zomer te informeren.
Planning: begin september 2020

1455

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Becker over werkervaring als element De motie is uitgewerkt in de lagere regelgeving van de
35 483, nr. 39
in de arbeidsmarktoriëntatie inburgering
Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Deze wordt in
september ter consultatie gebracht. Het Besluit inburgering
en de Regeling inburgering worden, zodra deze gereed zijn,
met de Kamer gedeeld. Dit zal naar verwachting begin 2021
zijn

1456

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters/Jasper van Dijk over
35 482, nr. 42
gebruikmaken van de mogelijk-heden die
sociale ontwikkelbedrijven bieden

De Kamer zal voor het kerstreces worden geïnformeerd

1457

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Meenen/Becker over betere
35 483, nr. 45
controle op de kwaliteit van
inburgeringscursussen

De Kamer wordt voor het kerstreces geïnformeerd

1458

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Meenen/Paternotte over inzetten Motie wordt meegenomen in gesprekken met de VNG over
de exacte aanpak, financieringsvorm en verdeling van de
35 483, nr. 46
van het ELIP-budget voor inburgeraars in
de "ondertussen"-groep
middelen voor ondertussen en ELIP op grond van
bestuurlijke afspraken van april 2020. Kamer wordt naar
verwachting in oktober 2020 nader geïnformeerd hierover

1459

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk/Jasper van Dijk over
35 483, nr. 47
het aantal beschikbaar gestelde stage- en
werkervaringsplekken vanaf 2021

Dit loopt mee in de Monitor Arbeidsmarktpositie nietwesterse migranten van VIA. Rapportage hierover zal
plaatsvinden medio 2021. Daarna zal de TK worden
geïnformeerd

1460

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Segers c.s. over borgen van goed
35 483, nr. 48
inburgeringsonderwijs bij de roc's

De Kamer zal voor 1 oktober worden geïnformeerd

1461

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Wörsdörfer over het ontwikkelen van Beoogd is de Kamer in het vierde kwartaal 2020 te
24 515, nr. 534
kansrijke beleidsinterventies ter preventie informeren. Planning: eind december 2020
van schulden

1462

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jasper van Dijk c.s. over problemen
24 515, nr. 535
bij jongeren door de lage uitkering en de
zoektermijn inventariseren

Wordt meegenomen in het project maatwerk
Participatiewet van Divosa. Planning: begin november 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

220

ID

Vindplaats

1463

De SVB bekijkt hoe ze de informatie op hun internetsite
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk/Peters over goede
24 515, nr. 540
informatie over de financiële consequenties kunnen verbeteren. Over deze motie wordt gerapporteerd
van de keuze voor een samenlevingsvorm in de brief over de stand van de uitvoering die in december
naar de Kamer gaat. Planning: december 2020

Omschrijving

Stand van zaken

1464

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over maatwerk bij
24 515, nr. 541
toepassing van de kostendelersnorm

1465

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins/Van der Graaf over maatwerk Deze motie is overgenomen door VWS
24 515, nr. 543
voor mensen die de prostitutie verlaten

1466

De Kamer wordt in de zomer van 2020 over de uitvoering
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Bruins over uitbreiding van de
24 515, nr. 544
Regeling toevoeging bewindvoerders Wsnp van deze motie geïnformeerd. Planning: september 2020
II

1467

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Peters/Van Brenk over tegengaan van SVB, UWV en SZW werken uit hoe gegevensuitwisseling op
24 515, nr. 545
het niet-gebruik van de AIO
een proportionele manier toegepast kan worden teneinde
een gerichte benadering van de doelgroep met potentieel
recht op AIO gericht te benaderen. Hiervoor bereidt SZW
regelgeving voor op grond waarvan dit in een pilot wordt
uitgetest. Planning: juli 2021

1468

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde-motie-Krol c.s. over een pilot
24 515, nr. 549
met een platform van
ervaringsdeskundigen in
schuldhulpverlening

1469

Anoniem contact bij schuldhulpverlening is al mogelijk. Met
Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Van Beukering24 515, nr. 550
Huijbregts/Jasper van Dijk over een eerste de lancering van de telefonische hulplijn 0800-8115 krijgt
anoniem contact een nieuwe impuls. Planning: november
anoniem contact bij schuldhulpverlening
2020

1470

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Beukering-Huijbregts/
24 515, nr. 551
Wörsdörfer over coulance bij gemeenten
voor mensen die wederom een beroep
willen doen op schuldhulpverlening

1471

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk c.s. over handhaven op Motie is overgedragen naar Fin.
31 311, nr. 223
schijnzelfstandigheid

1472

Kamerstukken II, 2019-2020, Gewijzigde motie-Gijs van Dijk/Van
31 311, nr. 224
Weyenberg over afspraken over sectorale
minimumtarieven voor zzp'ers

Planning: wordt meegenomen in de Cao-rapportage die
voor de zomer van 2021 naar de Kamer gaat

1473

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Kent/Gijs van Dijk over
31 311, nr. 227
voorstellen om een einde te maken aan
schijnconstructies

Gaat meelopen in de kabinetsreactie op de commissie
Borstlap. Planning: brief naar de Tweede Kamer in het
najaar van 2020

1474

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Brenk over sectorale afspraken
31 311, nr. 230
over minimumtarieven voor zzp'ers
algemeen verbindend verklaren

Motie was geen oproep aan de regering. Sectorale
afspraken over minimumtarieven voor zzp'ers algemeen
verbindend verklaren kan en gebeurt al in de praktijk. Wij
hoeven hier dus geen uitvoering aan te geven

1475

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Tielen c.s. over een aan werkgevers Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
31 311, nr. 231
en werknemers gelijkwaardige positie voor 2020
zelfstandigen

1476

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Palland/Van Weyenberg over een
31 311, nr. 232
maatregel om de kwetsbaarheid van
zelfstandigen aan de onderkant van de
arbeidsmarkt tegen te gaan

Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
2020

1477

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk/Smeulders over
32 043, nr. 529
onderzoeken in hoeverre sectoren per
1 januari 2021 gebruik kunnen maken van
de subsidieregeling zware beroepen

Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
2020

1478

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Gijs van Dijk/Smeulders over
32 043, nr. 530
voorstellen om de wachttijd voor alle
pensioenen verder te verkorten

Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
2020

1479

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders/Gijs van Dijk over de
32 043, nr. 533
aanbeveling over een pensioenkompas
onderdeel maken van het periodiek
bestuurlijk overleg

Planning: de Tweede Kamer wordt voor de zomer van 2021
geïnformeerd over de voortgang van de nadere uitwerking
en doelen

1480

Planning: brief naar de Tweede Kamer voor de zomer van
Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Smeulders/Gijs van Dijk over de
32 043, nr. 534
Stichting van de Arbeid vragen de witte vlek 2024
te blijven monitoren

1481

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Weyenberg over de uitgebreide Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
32 043, nr. 537
wettelijke partnerdefinitie zo snel mogelijk 2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
juni 2021
wettelijk verankeren

Wordt meegenomen in het proejcet maatwerk
Participatiewet van Divosa. Planning: begin november 2020

Beoogd is de Kamer in het vierde kwartaal 2020 te
informeren. Planning: eind december 2020

Het voorstel is op 10 maart 2020 aangenomen door de
Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft het voorstel op
23 juni 2020 als hamerstuk afgedaan. De wetswijziging gaat
op 1 januari 2021 in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

221

ID

Vindplaats

1482

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Marijnissen c.s. over het verbod op
30 950, nr. 189
discriminatie betrekken bij de
kwaliteitseisen voor uitzendbureaus

Omschrijving

Stand van zaken

1483

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Jetten c.s. over een meldplicht voor Planning: brief naar de Tweede Kamer eind oktober 2020
30 950, nr. 204
racistische of discriminerendeverzoeken op
de arbeidsmarkt en de woningmarkt

1484

Kamerstukken II, 2019-2020, Motie-Van Wijngaarden/Van der Graaf dat In afstemming met J&V over overname afhandeling
35 164, nr. 7
antisemitisme een probleem van ons allen
is, niet enkel van de Joodse gemeenschap,
van mening dat de urgentie en noodzaak
voor een effectieve aanpak van
antisemitisme groot zijn

Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
het jaar 2020

Afgehandelde toezeggingen
Tabel 174 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2014-2015
ID

Datum/Vindplaats

3090

13-02-2014 Plenair debat Wet De Minister zegt toe nauwlettend te zullen Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
werk en zekerheid (33 818) volgen of de mogelijkheid van hoger beroep 02-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 351, nr. 33)
en cassatie in de Wwz er, gezien de
Voortzetting
precedentwerking, toe leidt dat het aantal
zaken bij de rechter op termijn zal afnemen.
De Minister zegt ook toe scherp in de gaten
te houden of het middel niet misbruikt wordt
(in die zin dat het een onderhandelpunt
wordt), en of dit al dan niet leidt tot een
toename van hogere vergoedingen in
vaststellingsovereenkomsten dan de
wettelijke transitievergoeding. Dit zal te
zijner tijd onderzocht worden door een
enquête onder werkgevers en werknemers
te houden, om na te gaan hoe de
vaststellingsovereenkomsten eruit zien. De
Tweede Kamer zal over de resultaten
worden geïnformeerd

Omschrijving

3239

22-01-2015 AO Inburgering

3302

Uitgaande brief 19-12-2014 Drie jaar na inwerkingtreding van het
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Wetsvoorstel
(volledige) wetsvoorstel nagaan of de
31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 515)
pensioencommunicatie.
maatregelen hebben bijgedragen tot een
(Kamerstukken II, 2014-2015, beter pensioenbegrip van de deelnemer en
34 008, nr. 6)
daarbij ook na te gaan of er sprake is
geweest van een verlaging van de regeldruk

De Minister zegt toe om een brief naar de
Tweede Kamer te sturen over Europese
procedures zodra infractieprocedure EC
over Wib officieel binnen is

Stand van zaken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
02-02-2018 (Kamerstukken II, 2017-2018, 32 824, nr. 202)

Tabel 175 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2015-2016
ID

Datum/Vindplaats

3403

Uitgaande brief 27-11-2015
De Minister zal de Tweede Kamer periodiek, Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Opzet evaluatie Wwz en
halfjaarlijks, via voortgangsrapportages
02-07-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019, 34 351, nr. 32)
eerste beeld invoering Wwz. informeren over de werking van de Wwz. In
(Kamerstukken II, 2015-2016, deze halfjaarlijkse brieven zullen dan
34 351, nr. 1)
verschillende toezeggingen en
deelrapportages over de Wwz meelopen die
eerder zijn toegezegd

Omschrijving

Stand van zaken

Tabel 176 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2016-2017
ID

Datum/Vindplaats

3608

De Minister heeft toegezegd de Kamer, in De eindrapportage Effect van de Brug-WW en
28-06-2017 samenspraak met OCW, te informeren over scholingsvouchers is op 25-11-2019 verstuurd naar de
Wetgevingsoverleg
Jaarverslag SZW en Slotwet de netto-effectiviteit van de
Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2019-2020, 33 566, nr.
scholingsvouchers in het kader van
106). Hiermee is voldaan aan de toezegging
mismatch op de arbeidsmarkt.

Omschrijving

Stand van zaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

222

Tabel 177 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2017-2018
ID

Datum/Vindplaats

3667

08-01-2018 - Verzoek tijdens De Staatssecretaris zal na de installaties van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
de RvW van 8 november 2017 nieuwe colleges in gesprek gaan met
(Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 186)
van het lid Nijkerken De Haan gemeenten over de uitvoering van de
(VVD) om een plenair debat tegenprestatie.
n.a.v. het bericht:
«Amsterdam start toch
bijstandsexperiment»

Omschrijving

Stand van zaken

3669

25-01-2018 Verzoek van het
lid Jasper van Dijk (SP)
tijdens de RvW van
24 oktober 2017 aan
Staatssecretaris SZW en
Minister V&J om een
dertigledendebat n.a.v.
uitzending Nieuwsuur van
16 oktober j. over
schuldenindustrie

3694

Uitgaande brief 09-03-2018 De Wet verevening pensioenen bij scheiding Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Evaluatie wet verevening
en de Pensioenwet worden naar aanleiding 16-09-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 287)
pensioenrechten bij
van de evaluatie gewijzigd
scheiding (Kamerstukken II,
2017-2018, 32 043, nr. 393)

3735

27-6-2018 - AO
Arbeidsmarktbeleid

3752

04-07-2018 - AO Inburgering De Minister zegt toe dat de Kamer wordt
en Integratie
geïnformeerd over mogelijkheden voor
inburgeraars met een visuele beperking

De Staatssecretaris heeft toegezegd de
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
volgende onderwerpen in overweging mee 27-05-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019, 24 515, nr. 489)
te nemen bij het opstellen van de Brede
Schuldenaanpak: het voorstel om te komen
tot een meewerkplicht voor schuldeisers
binnen de minnelijke schuldregeling; de
problematiek rond de doorstroom vanuit
het minnelijke naar het wettelijke
schuldsaneringtraject; en de termijnen
binnen de schuldhulpverlening

De Minister zal de SER-commissie apart nog Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
eens bevragen over de aantrekkelijkheid van 30-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 818, nr. 45)
deelname aan de ondernemingsraad en de
vertegenwoordiging van de flexibele schil.
Daarbij wordt ook het punt betrokken of
het gevoel van veiligheid (drempel) daarbij
een rol speelt.
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 824, nr. 303)

Tabel 178 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2018-2019
ID

Datum/Vindplaats

3757

Uitgaande brief 05-11-2018 Ik streef ernaar u vóór het kerstreces te
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Aanbieding rapport 'Toezicht informeren over de uitkomsten van het
14-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 883, nr. 364)
arbeid werknemer op, aan of overleg over de verduidelijking van de Wav
rondom zeeschepen’
en Wml in de zeescheepvaart.

Omschrijving

Stand van zaken

3759

15-10-2018 Wetgevingsoverleg
verzamelwet Pensioenen

3761

De Minister zegt toe bij de evaluatie van de Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
17-10-2018 Voortzetting
Wet Pensioencommunicatie mee te nemen 31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 515)
Plenaire behandeling
of en hoe het UPO informatie kan
Wijziging van de
verstrekken over risico's bij
Pensioenwet, de Wet
baanverandering en
verplichte
beroepspensioenregeling en nabestaandenpensioen
de Wet op het financieel
toezicht in verband met de
implementatie van Richtlijn
2016/2341/EU van het
Europees Parlement en de
Raad van 14 december 2016
betreffende de
werkzaamheden van en het
toezicht op instellingen voor
bedrijfspensioenvoorziening (IBPV’s) (PbEU
2016, L 354)) (34 934)

3763

Voortgangsrapportage ijkpunt
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
13-09-2018 - AO
Bestaansminimum Caribisch bestaanszekerheid Caribisch Nederland. De 27-06-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019, 35 000 IV, nr. 61)
Staatssecretaris van SZW en de
Nederland
Staatssecretaris van BZK informeren

Bij het wetsvoorstel inzake de Wet
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
verevening pensioenrechten bij scheiding 16-09-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 287)
worden de uitspraken van het Actuarieel
Genootschap, waarnaar wordt verwezen in
de verzamelbrief van 27 september jl.
meegenomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

223

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
Stand van zaken
jaarlijks vóór het zomerreces de Tweede
Kamer over de voortgang van de
maatregelen rond het ijkpunt
bestaanszekerheid Caribisch Nederland. In
2020 wordt daarbij de evaluatie van het
pakket aan maatregelen aan de Tweede
Kamer aangeboden.

3764

Informatiedeling uitkering RCN-unit SZW en Aan de toezegging is voldaan. De informatiedeling van de
13-09-2018 - AO
Bestaansminimum Caribisch openbare lichamen. De Staatssecretaris van uitkeringen is onderdeel van de samenwerking tussen de
SZW zorgt ervoor dat informatie over
Nederland
unit en de openbare lichamen
uitkeringen van de RCN-unit SZW gedeeld
wordt met de openbare lichamen.

3776

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Uitgaande brief 19-11-2018
Het pensioenfonds van de uitzendsector
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)
Verzamelbrief
heeft naar aanleiding van de uitkomsten
Pensioenonderwerpen
een eerste reactie gegeven en aangegeven
(Kamerstukken II, 2018-2019, dat enkele resultaten genuanceerder liggen
32 043, nr. 427)
dan uit het onderzoek van het CBS blijkt. Om
meer inzicht te krijgen in de situatie in de
uitzendsector, ben ik voornemens verder
met deze sector in gesprek te gaan. Ik zal uw
Kamer over de uitkomst informeren.

3792

De Minister en Staatsecretaris zullen binnen Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
04-12-2018 - Stemmingen
een half jaar een brief sturen over goede
n.a.v. de
12-07-2019 (Kamerstukken II, 2018-2019, 30 012, nr. 120)
Begrotingsbehandeling SZW voorbeelden van regionale
scholingsinitiatieven van de grond komen
en welke landelijke regelingen daaraan in
de praktijk kunnen bijdragen.

3794

De Staatssecretaris zegt toe in overleg te
04-12-2018 - Stemmingen
treden met Divosa in verband met de
n.a.v. de
Begrotingsbehandeling SZW training om interne jobcoach te worden
zoals het traject ‘Harrie-helpt’.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
13-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 192)

3809

28-11-2018 - TK
De Minister gaat onderzoek doen om
Begrotingsbehandeling SZW feitelijke informatie boven water te krijgen
over mensen, die een AOV hebben, maar
tussen wal en schip raken doordat hun
verzekering niet doorloopt tot de AOW
leeftijd.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 25-11-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 32 163, nr. 49)

3819

12-12-2018 - AO
Arbeidsmarktdiscriminatie

In Q2 2019 ontvangt de Kamer, bij de
voortgangsrapportage van het Nationaal
Actieplan Discriminatie, een
voortgangsrapportage van het
implementatieplan Arbeidsdiscriminatie
2018-2019.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-07-2019
(Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 923)

3821

12-12-2018 - AO
Arbeidsmarktdiscriminatie

In Q2 2019 ontvangt de Kamer een brief over Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-07-2019
(Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 923)
de rol van UWV in het bestrijden van
arbeidsmarktdiscriminatie.

3822

12-12-2018 - AO
Arbeidsmarktdiscriminatie

De Staatssecretaris zal verder onderzoek
doen naar de effectiviteit van anoniem
solliciteren en betrekt het SCP hierbij.

3823

28-11-2018 - TK
Minister SZW zal bezien of en hoe zzpAfgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 22-11-2019
Begrotingsbehandeling SZW organisaties een rol zouden kunnen krijgen (Kamerstukken II, 2019-2020, 31 311, nr. 220)
bij het overleg in de polder en zal de Kamer
hierover informeren.

3824

12-12-2018 - AO
Arbeidsmarktdiscriminatie

3825

28-11-2018 - TK
Minister zal onderzoeken welke functie
Begrotingsbehandeling SZW zorgverlof vervult voor mantelzorgers en
daarbij ook kijken wat er bekend is over
informele afspraken over verlof tussen
werkgever en werknemer en zal de Kamer
hier medio 2019 over informeren

3832

23-01-2019 AO
Participatiewet

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-07-2019
(Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 923).

In het onderzoek naar de geautomatiseerde Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-07-2019
vormen van werving en selectie en het
(Kamerstukken II, 2018-2019, 29 544, nr. 923)
gebruik van algoritme daarbij, wordt de rol
van HRM meegenomen.
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
10-07-2019 (Aanhangsel van de Handelingen, 2018-2019, nr.
3411)

In de brief van de Minister van SZW over
De toezegging is afgerond middels de brief over de
het onderzoek Experiment vervroegde inzet uitkomsten van het experiment vervroegde inzet nono-riskpolis wordt ook gereageerd op de
riskpolis d.d. 29-10-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29
544, nr. 956)
petitie van chronisch zieke jongeren over
de inzet van de no-riskpolis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

224

ID

Datum/Vindplaats

3834

De Staatssecretaris zegt toe dat het
06-02-2019 Verzoek van lid
voornemen is om voor de zomer de
De Jong (PVV) tijdens de
wetswijziging met betrekking tot de regel
RvW van 6 maart 2018 om
een debat n.a.v. bericht "vrij vermogen is bezit min schuld in
spel voor Turkse fraudeurs» internetconsultatie te doen, zodat deze na
(Telegraaf van 23 februari
de zomer, in het najaar, naar de Kamer
2018) gecombineerd met het gestuurd kan worden.
verzoek van het lid Brenk
tijdens de RvW van
4 september 2018 om een
debat inzake het bericht
«Turkije gaat
weekendscholen financieren
in Nederland»

Omschrijving

Stand van zaken
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
16-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 374)

3838

De Staatssecretaris zegt toe dat er bezien
06-02-2019 Verzoek van lid
wordt of er informatie is over de vraag of
De Jong (PVV) tijdens de
de meldplicht m.b.t. vakanties door
RvW van 6 maart 2018 om
een debat n.a.v. bericht "vrij gemeenten gehandhaafd wordt.
spel voor Turkse fraudeurs»
(Telegraaf van 23 februari
2018) gecombineerd met het
verzoek van het lid Brenk
tijdens de RvW van
4 september 2018 om een
debat inzake het bericht
«Turkije gaat
weekendscholen financieren
in Nederland»

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
04-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 17 050, nr. 594)

3841

06-02-2019 AO
Pensioenonderwerpen

3861

10-04-2019 30-leden debat
De Staatssecretaris heeft toegezegd dat in Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
over het sluiten van Sociale de evaluatie beschut werk, die in het najaar (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 189)
werkplaatsen afbraak van de komt, ook zal worden ingegaan op de
Sociale Werkvoorziening
wachtlijst van de Wsw.
voor mensen met een
beperking

3862

10-04-2019 30-leden debat
De Staatssecretaris zegt toe dat er nog een Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
over het sluiten van Sociale schriftelijke reactie volgt op het rapport van 09-06-2020 (Kamerstukken II 2019-2020, 34 352, nr. 195)
werkplaatsen afbraak van de Berenschot. Eind 2019 verschijnt de
Sociale Werkvoorziening
volgende thermometer. Begin 2020 kan ik
voor mensen met een
die aan de Kamer geven
beperking

3865

Uitgaande brief 24-04-2019 De Minister zegt toe de wetgevingswens van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
Verzamelbrief
de AFM op het gebied van de WVP, namelijk (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 501)
pensioenonderwerpen
de waarborgen voor de
(Kamerstukken II, 2018-2019, productontwikkeling die al bestaan voor
32 043, nr. 454)
verzekeraars ook van toepassing te maken
op pensioenfondsen, te betrekken en nader
te verkennen in de lopende evaluatie van
de WVP

3866

Uitgaande brief 13-05-2019 Checklist samenstellen om het verschil
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Contracting en voortgang
tussen contracting, uitzenden en payrolling 20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)
verkenning naleving Waadi inzichtelijk te maken. Ik streef ernaar om
(Kamerstukken II, 2018-2019, deze checklist op korte termijn te
29 544, nr. 914)
verspreiden.

3869

Uitgaande brief 13-05-2019 Onderzoek naar de functie van
Contracting en voortgang
uitzendbureaus op de arbeidsmarkt
verkenning naleving Waadi
(Kamerstukken II, 2018-2019,
29 544, nr. 914)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1002)

3870

Uitgaande brief 13-05-2019 Onderzoek naar de positie van
Contracting en voortgang
uitzendwerknemers.
verkenning naleving Waadi
(Kamerstukken II, 2018-2019,
29 544, nr. 914)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1002)

De Kamer ontvangt in het tweede kwartaal Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
van 2019, voor de zomer, het STAR-advies 06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)
over het nabestaandenpensioen, dit in
relatie tot de initiatiefnota van de leden
Omtzigt en Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

225

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3881

27-03-2019 AO
Arbeidsongeschiktheid op
de hybride markt

De Kamer ontvangt een reactie op de punten Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
van Acture, een schriftelijke verduidelijking 29-10-2019, (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 956)
van het beleid omtrent loonsancties en
vangnetters

3887

19-06-2019 Debat Pensioenen Het CPB zal in vervolgonderzoek naar de
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
effecten van de overgang naar een nieuwe 06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 514)
pensioenstelsel de vergelijking tussen de
twee contracten meenemen inclusief
scenario o.b.v. van de afgelopen 40 jaar om
de schokbestendigheid te testen

3888

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-06-2019 Debat Pensioenen Opstellen van een roadmap met daarin
proces rondom uitwerking waarin aandacht 07-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)
komt voor 1) het juridische kader incl.
houdbaarheid van de verplichtstelling t.a.v.
de twee contracten, 2) planning rondom
onderzoek naar extra keuzemogelijkheden
en 3) invloed van een lage rente omgeving
en de betekenis daarvan voor het huidige en
nieuwe kapitaalgedekte pensioenstelsel

3889

19-06-2019 Debat Pensioenen Onderzoek naar de mogelijkheden om in
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Nederland onnodige financiële benadeling 31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 513)
van deelnemers aan premieregelingen te
adresseren

3891

19-06-2019 Debat Pensioenen Na de zomer wordt de Kamer geïnformeerd Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
of Artikel 22a, lid 3, sub a, van de Wet op
07-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)
de Loonbelasting invloed heeft op de
arbeidskorting RVU (incl.
gevangenispersoneel).

3895

WGO-verslag 2018
(jaarverantwoording SZW)

3898

De Minister zegt toe dat de
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
12-06-2019
beleidsdoorlichting AOW eind van het jaar 10-01-2020 (Kamerstukken II, 2019–2020, 30 982, nr. 54)
Wetgevingsoverleg
Jaarverslag en Slotwet SZW naar de Kamer wordt verstuurd

3907

Uitgaande brief 21-06-2019
Aanpak misstanden
arbeidsmigranten

3908

Uitgaande brief 21-06-2019 Wij verwachten uw Kamer voor het einde
Verzamelbrief versterking
van 2019 te kunnen informeren over het
handhavingsketen eerlijk,
vervolg van de verkenningen in het kader
gezond en veilig werk
van versterking van de handhavingsketen
(Kamerstukken II, 2018-2019,
25 883, nr. 348).

3909

Uitgaande brief 24-06-2019
Voortgang uitwerking
maatregelen «werken als
zelfstandige»

3910

Uitgaande brief 01-07-2019
We gaan de aanbevelingen bestuderen en
Aanbieding rapport
verwachten uw Kamer na het zomerreces
Commissie kinderopvang en een reactie te sturen.
vaccinatie

3912

11-06-2019 - AO Leven Lang
Ontwikkelen

3916

01-07-2019 - Notaoverleg
De Minister van SZW nodigt de mensen in Afgehandeld, het gesprek heeft plaatsgevonden op
inzake het
de zaal uit die op het WML-niveau verdienen 27-08-2019
Initiatiefwetsvoorstel van
uit voor een gesprek na het reces
Jasper van Dijk (SP) Eerlijker
loon

3922

12-09-2019 - AO
Participatiewet en Breed
Offensief

Na de zomer ontvangt de Kamer het IBOonderzoek naar deeltijdwerk

Uw Kamer zal over de resultaten van de
werkgroep aanpak misstanden
arbeidsmigranten in het najaar van 2019
nader worden geïnformeerd

Stand van zaken

Het IBO is samen met de kabinetsreactie na accordering in
de MR van 27-04-2020 naar de TK verzonden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)

Afhankelijk van de uitkomst van deze
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 22-11-2019
testfase zal bezien worden of het instrument (Kamerstukken II, 2019-2020, 31 311, nr. 220)
webmodule naar behoren functioneert. Na
de zomer wordt uw Kamer hierover
geïnformeerd
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-10-2019
(Kamerstukken II, 2019-2020, 31 322, nr. 398)

De Kamer ontvangt na de zomer een brief Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 11-11-2019
over de uitkomsten van de uitvoeringstoets (Kamerstukken II, 2019-2020, 30 012, nr. 123)
van het STAP-budget

In de kabinetsreactie op de evaluatie
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 20-11-2019
beschut werk gaat de Staatssecretaris in op (Kamerstukken II, 2019-2020, 34 352, nr. 189)
het al dan niet meetellen van beschut
werkplekken voor de banenafspraak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

226

Tabel 179 Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen, vergaderjaar 2019-2020
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3925

12-9-2019 - TK debat over
het tekort over
arbeidskrachten

Voortgang Scholingsbudget. In het plenaire Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 25-11-2019
debat Tekorten op de arbeidsmarkt heeft Van (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 962)
Kent (SP) aandacht gevraagd voor scholing
in de WW. Minister heeft in reactie
aangegeven dat met het UWV oplossingen
zijn bedacht om belemmeringen weg te
nemen om scholing (vanuit het
Scholingsbudget) te volgen en daarmee
het gebruik van die 30 miljoen te
bevorderen. Minister heeft aangegeven de
recente cijfers niet te hebben, maar het
beeld uit de gesprekken met mensen van
het UWV is dat het nu beter gaat dan vorig
jaar. Minister heeft toegezegd daar bij de
begrotingsbehandeling op terug te komen

Stand van zaken

3929

17-10-2019 - Verbetertraject
kinderopvangtoeslag

Ik informeer uw Kamer in het voorjaar 2020 Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
over stand van zaken van het programma en 01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 31 322, nr. 414)
de op dat moment beschikbare resultaten uit
de diverse pilots.

3930

07-10-2019 - Planning
Eind 2019 ontvangt de Tweede Kamer
uitwerking pensioenakkoord voortgangsrapportage over de uitwerking
("roadmap") (Kamerstukken van het pensioenakkoord
II, 2019-2020, 32 043, nr. 499)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 510)

3931

07-10-2019- Planning
Er komt een hoofdlijnennotitie over de
uitwerking pensioenakkoord uitwerking van het pensioenakkoord
(Kamerstukken II, 2019-2020,
32 043, nr. 499)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
22-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 519)

3932

05-09-2019 - TK verzoek van Ik zal met sociale partners spreken over de Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
het lid Van Rooijen (50+)
mogelijkheid van vrijwillig doorwerken tot 14-10-2019 (Kamerstukken II, 2019-2010, 32 043, nr. 500)
tijdens de RvW van 14 juni de oorspronkelijke AOW-datum
2018 aan de Minister van
Sociale Zaken om een
dertigledendebat over het
bericht «Bij tien miljoen
pensioenen dreigt korting»

3933

16-10-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

De Minister zegt toe aan het lid Van Brenk Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
dat hij bij de uitwerking van het
22-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 519)
pensioenakkoord de Kamer zal informeren
over de uitwerking van rendementen bij
lifecyclebeleggen

3934

16-10-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

De Minister zegt aan het lid Omtzigt toe dat Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
hij de Kamer in een aparte brief zal
19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 510)
informeren over stapeleffecten ten gevolge
van verschillende wetsvoorstellen over
pensioenen.

3935

16-10-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

De Minister zegt aan het lid Omtzigt toe dat Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
de Minister in de volgende
31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 514)
voortgangsrapportage over de stuurgroep
vernieuwing tweedepijlerpensioen waar
mogelijk in zal gaan op enkele gevraagde
berekeningen rond pensioenuitkeringen.

3936

19-11-2019 Ik zal bij die hoofdlijnennotitie een doorkijk Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Handelingsperspectief
geven van de transitie naar het nieuwe
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)
voorkomen onnodige
pensioenstelsel en eveneens stil staan bij
pensioenkortingen
de financiële positie van de
(Kamerstukken II, 2019-2020, pensioenfondsen op dat moment.
32 043, nr. 503)

3937

16-10-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

3939

07-10-2019 - Planning
Ik zal uw Kamer in de eerste helft van 2020 Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 25 883, nr. 388) )
uitwerking pensioenakkoord informeren over de vormgeving en
(Kamerstukken II, 2019-2020, voorwaarden van deze regeling (4x
32 043, nr. 499)
200 miljoen euro voor het stimuleren van

De Minister zegt aan het lid Van Brenk toe Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d. 15-11-2019
dat hij de Kamer voor de
(Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 504)
begrotingsbehandeling SZW zal informeren
over de onderzoeksopdracht inzake de
consequenties van een langdurige lage
rente voor een kapitaalgedekt
pensioenstelsel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

227

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
Stand van zaken
duurzame inzetbaarheid en het wegnemen
van knelpunten bij realiseren van regelingen
die vrijgesteld zijn van de RVU­heffing)

3941

14-11-2019 - Vervolg AO
In het nog te plannen VAO informeert de
Armoede en Schuldenbeleid Staatssecretaris de Kamer over of en zo ja
welke cijfers er zijn over het gebruik van
aflossingsvrije maanden in het minnelijke
schuldhulpverleningstraject.

Motie is uitgevoerd. Tijdens het VAO op 16 januari 2020
(Handeling 2019-2020, nr. 42, item 4) is de Kamer
geïnformeerd.

3943

14-11-2019 - Vervolg AO
De Staatssecretaris zegt toe dat uiterlijk in
Armoede en Schuldenbeleid mei 2020 de Kamer wordt geïnformeerd
over de potentie van de verschillende
initiatieven op het gebied van beheer van
inkomsten en uitgaven. In gesprek met
Schuldenlab.nl wordt gekeken naar de
mogelijke opschaalbaarheid van
initiatieven.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999)

3944

14-11-2019 - Vervolg AO
In de brief van de Staatssecretaris van VWS Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Armoede en Schuldenbeleid over de problematiek van dak- en thuislozen 06-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 325, nr. 103)
zal aandacht worden besteed aan
huisuitzettingen (vanuit de gedachte van
een laatste kans).

3945

14-11-2019 - Vervolg AO
De Staatssecretaris zegt toe dat eind 2019 Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Armoede en Schuldenbeleid de terugkoppeling aan de Kamer plaatsvindt 15-06-2020 (Kenmerk:2020D23999)
over een mogelijk keurmerk voor
bewindvoerders.

3946

14-11-2019 - Vervolg AO
De Staatssecretaris zegt toe dat
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Armoede en Schuldenbeleid voorafgaand aan het nog te plannen VAO 19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 24 515, nr. 503)
de Kamer een overzicht ontvangt met daarin
welk stelsel voor welk type vordering geldt
voor boetes c.q. verhogingen.

3947

05-11-2019- Mondelinge
vraag van het lid Van
Weyenberg (D66) aan de
Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid
over het bericht
‘Seksediscriminatie door
recruiters: mannen vaker
benaderd dan vrouwen’
(Nos.nl, 4 november 2019)

3951

02-10-2019- Evaluatie Wet
De suggestie van de vakbonden [om een
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
aanpak schijnconstructies
tijdelijke huurovereenkomst van
20-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 861, nr. 48)
(Kamerstukken II, 2019-2020, woonruimte te eisen in de regelgeving]
34 108, nr. 32)
wordt meegenomen in de verkenning van
mogelijke maatregelen ter voorkoming van
uitbuiting van arbeidsmigranten

3955

09-10-2019 - Schriftelijke
antwoorden op vragen
gesteld tijdens de eerste
termijn van de
begrotingsbehandeling van
Koninkrijksrelaties (IV) en
BES-fonds (H)

3956

22-11-2019 - Voortgang
Het kabinet informeert uw Kamer over de Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
uitwerking maatregelen
definitieve vragenlijst, de beslisboom ten 15-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, PM)
«werken als zelfstandige»
behoeve van de webmodule en de
(Kamerstukken II, 2019-2020, verhouding tussen het aantal gevallen
31 311, nr. 220)
waarin in de testfase een
opdrachtgeversverklaring afgegeven zou
zijn, het aantal gevallen waarin een indicatie
dienstbetrekking afgegeven zou zijn en het
aantal gevallen waarin de webmodule geen
uitkomst zou bieden.

3958

11-11-2019 - Stimuleren leren Fiscale verslag onder de aandacht brengen Afgehandeld met brief van ministerie Financiën d.d.
22-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 359, nr. 4),
en ontwikkelen bij
bij de Brede Maatschappelijke
individuen en bedrijven
Heroverweging (BMH)
bijlage werkgroep 5: Ongekend talent (Brede
(Kamerstukken II, 2019-2020,
Maatschappelijke Heroverweging)
30 012, nr. 123)

De Staatssecretaris zegt toe om een
onafhankelijk onderzoek te doen naar de
onderliggende redenen voor
seksediscriminatie door bemiddelaars en
om in gesprek te gaan met enkele
recruitmentbureaus over dit vraagstuk

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1018)

Ik kan u, namens de Staatssecretaris van
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
SZW, toezeggen dat u uiterlijk in het eerste 03-04-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 31 322, nr. 411)
kwartaal van 2020 geïnformeerd wordt over
de uitkomsten van de overleggen en de
stand van zaken van het programma.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

228

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3961

21-11-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

In de voortgangsrapportage van het
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
pensioenakkoord van december worden de 19-12-2019 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 510)
sommen meegenomen inclusief het huidige
contract.

Stand van zaken

3962

21-11-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

Voor het einde van het jaar wordt de TK
geïnformeerd over problemen rondom de
administratie n.a.v. de uitzending van
Nieuwsuur.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
31-01-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 513)

3963

21-11-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

Op 15 december wordt de ministeriële
regeling rondom korting gepubliceerd.

Afgehandeld met Regeling van de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid van 11 december 2019,
2019-0000180765, tot wijziging van de Regeling
Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling
vanwege het voorkomen van onnodige pensioen-kortingen
(Stcrt. 2019, 69065)

3965

11-11-2019 - Evaluatie Wet
In de uitwerking van het pensioenakkoord Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
verbeterde premieregeling meenemen of er voorgeschreven
22-06-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 519)
(Kamerstukken II, 2019-2020, rekenregels moeten komen voor het
32 043, nr. 501)
omzetten van kapitaal in een vaste uitkering.

3971

19-12-2019 Ik streef ernaar uw Kamer in de
Voortgangsrapportage
hoofdlijnennotitie te informeren over de
uitwerking pensioenakkoord stand van zaken op het zzp-gebied.
(Kamerstukken II, 2019-2020,
32 043, nr. 510)

3989

Ik ben er altijd heel terughoudend in om te Deze toezegging is mondeling afgedaan tijdens het overleg
28-11-2019 - Voorzetting
Begrotingsbehandeling SZW treden in de dialoog tussen sociale partners, vervolg arbeidsmarkt overleg 2020 d.d. 11-03-2020. Hierover
maar wat ik bijvoorbeeld kan doen, is naar is geen brief verstuurd naar de Kamer
15.00 uur tot einde avond
aanleiding van dit debat een reflectie geven
van wat hier gewisseld is. Ik ben echt vrij
rolvast in dit soort dingen, maar het kan
natuurlijk nooit kwaad om onder de
aandacht te brengen wat er is gewisseld.
[Lees: signaal afgeven aan de polder om
goed naar de opleidingslijst te kijken en om
niet onnodig drempels op te werpen voor
bijvoorbeeld kraamhulpen]

3991

15-01-2020 - AO
Arbeidsmarktbeleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
De Minister informeert de Tweede Kamer
schriftelijk hoeveel mensen gezond de AOW- 02-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1017)
leeftijd bereiken.

4000

07-11-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

Vergroten bereik no-riskpolis. Het blijkt dat Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
niet iedere rechthebbende weet dat hij
01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1015)
onder de no-riskpolis valt. Daarom heeft de
Minister toegezegd te onderzoeken hoe we
de mensen die onder de no-riskpolis vallen
goed kunnen bereiken. De Tweede Kamer
wordt daarover geïnformeerd in de eerste
helft van 2020

4007

05-03-2020 - AO Belasting- en SZW informeert de Kamer schriftelijk over
sociale zekerheidspositie van de fiscale uitwerking van in Duitsland
grensarbeiders
verkregen ouderschapsverlof

4008

05-03-2020 - AO Belasting- en De Minister zal met de minister voor
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
sociale zekerheidspositie van Medische Zorg de Tweede Kamer nader
01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 834, nr. 49)
informeren over mogelijke oplossingen
grensarbeiders
voor de problematiek van ervaren dubbele
betaling van zorgpremies

4009

05-03-2020 - AO Belasting- en SZW informeert de Tweede Kamer zo
Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
sociale zekerheidspositie van spoedig mogelijk na 21 april 2020 schriftelijk 01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 834, nr. 49)
over de uitkomsten van het gesprek tussen
grensarbeiders
de Nederlandse en Luxemburgse delegatie
met betrekking tot de problemen van in
Nederland woonachtige Rijnvarenden

4011

05-03-2020 - AO Belasting- en De Minister zal met de Staatssecretaris van Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
sociale zekerheidspositie van Financiën de mogelijkheden verkennen om 01-04-2020 (Kamerstukken II 2019-2020, 26 834, nr. 47)
tijdelijk de invordering van naheffingen door
grensarbeiders
de Belastingdienst stop te zetten. Hierover
wordt de Tweede Kamer binnen twee weken
geïnformeerd.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
01-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 26 834, nr. 49)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

229

ID

Datum/Vindplaats

4013

05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat de inbreng Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Wijziging wet Gemeentelijke van de Kamer over de misstanden bij de
19-05-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, PM)
Schuldhulpverlening t.b.v
webwinkels en met name de (maximale)
uitwisseling
kredietpercentages (14%) die zij in rekening
persoonsgegevens
brengen aan de Minister van Financien
wordt overgebracht.

Omschrijving

4015

05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat aan de twee Afgehandeld met brieven (Nota Besluit gemeentelijke
Wijziging wet Gemeentelijke brancheverenigingen voor kleine
schuldhulpverlening naar CWIZO en MR) d.d. 23-03-2020
Schuldhulpverlening t.b.v
verhuurders het verzoek zal worden gedaan (referenties 2020-0000035320 en 2020-0000035372).
uitwisseling
om op het conceptbesluit Gemeentelijke
Brieven zijn aan de twee brancheverenigingen verzonden
persoonsgegevens
schuldhulpverlening te reageren.

4017

05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat de Kamer Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
Wijziging wet Gemeentelijke wordt geïnformeerd over de uitkomsten van 15-06-2020 (Kenmerk: 2020D23999).
Schuldhulpverlening t.b.v
het overleg tussen de brancheverenigingen
uitwisseling
voor bewindvoerders en gemeenten over
persoonsgegevens
hoe invulling wordt gegeven aan een
opleiding voor bewindvoerders. Tevens
worden hierin de best practices (zoals
afsluiten convenanten) meegenomen over
de wijze waarop gemeenten en
bewindvoerders samenwerken.

4018

23-04-2020 - Aanbieding
onderzoeken
arbeidsmarktdiscriminatie

4038

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe schriftelijk terug te
komen op het amendement van het lid
Becker en Segers over het aanpassen van
de slotverklaring van het
participatieverklaringstraject

4039

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe in de brief (reactie op Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
02-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 483, nr. 60)
het amendement van het lid Becker en
Segers over het aanpassen van de
slotverklaring van het
participatieverklaringstraject) ook het
oordeel zal worden meegenomen op het
amendement van het lid Becker over dat er
afspraken worden gemaakt in de brede
intake en vervolgens in het PIP over het
benutten van de VVE

4041

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe voor de stemming er
een tweede nota van wijziging komt met
daarin enkele kleine punten. Dat zijn
technische wijzigingen op de
inburgeringstermijn en de
gegevensverwerking

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
02-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 483, nr. 60)

4082

6-7-2020 - Uitgaande brief
In afwachting van afronding van de
Aanbieding documenten
achterbanconsultatie is er nog geen
uitwerking pensioenakkoord kabinetsreactie op het geheel aan
(Kamerstukken II, 2019-2020, afspraken. Deze stuur ik naar de Kamer
32 043, nr. 519)
zodra alle achterbanconsultaties zijn
afgerond

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 32 043, nr. 520)

Het verzenden van een
voortgangsrapportage aan de Kamer voor
het actieplan arbeidsmarktdiscriminatie
2018-2021

Stand van zaken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
06-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 29 544, nr. 1018)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer d.d.
02-07-2020 (Kamerstukken II, 2019-2020, 35 483, nr. 60)

Lopende toezeggingen
Tabel 180 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 1996-1997
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3

Uitgaande brief 29-10-1996
kabinetsstandpunt over
bekrachtiging van protocol
bij ILO-verdrag nr. 81
(Arbeidsinspectie)
Kamerstukken II, 1996-1997,
25 478, nr. 4

Kabinetsstandpunt over bekrachtiging van
protocol bij ILO-verdrag nr. 81
(Arbeidsinspectie)

Inmiddels is de klacht van de FNV met betrekking tot onder
meer ILO-Conventie 81 door de ILO afgehandeld. De ILO
heeft geoordeeld dat Nederland voldoet aan het
desbetreffende verdrag. In haar rapport heeft de ILO een
aantal aanbevelingen gedaan. Reactie van het kabinet op
het ILO-rapport is aan de Tweede Kamer verzonden
(Kamerstukken II, 29 427, nr. 103). Er zal dus conform wat
eerder is gemeld een kabinetsstandpunt worden voorbereid
over goedkeuring van het Protocol nr. 81 bij dit Verdrag nr.
81

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

230

Tabel 181 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2010-2011
ID

Datum/Vindplaats

2382

Plenaire behandeling
De Tweede Kamer ontvangt een brief over Planning: wordt meegenomen met de uitwerking van de
Wetsvoorstel Aanpassing
de beleidsregels UWV inzake de nieuwe
maatregel uit het regeerakkoord om twv's voor 3 jaar af te
Wet arbeid vreemdelingen; weigerings-/intrekkingsgrond, binnen een geven. Voorstel hiertoe wordt na de zomer van 2020
introductie van de referent in half jaar nadat het wetsvoorstel door beide aangeboden aan de Tweede Kamer
de Vreemdelingenwet 2000 Kamers is aanvaard
en verkorting van de
wachttermijn voor
seizoenswerkers

Omschrijving

Stand van zaken

Tabel 182 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2011-2012
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3145

19-06-2012 Plenaire
behandeling wetsvoorstel
Wijziging van de Wet
financiering sociale
verzekeringen in verband
met bonussen voor
werkgevers voor het in
dienstnemen en in dienst
houden van oudere
werknemers en
arbeidsgehandicapte
werknemers (33 284)
Evaluatie
mobiliteitsbonussen

De mobiliteitsbonussen voor oudere
De oplevering van de evaluatie LIV zal in het vierde kwartaal
werklozen en arbeidsgehandicapten dient te van 2020 zijn. De evaluatie LKV en Jeugd-LIV zal in het
worden geëvalueerd. Deze toezegging is
vierde kwartaal van 2021 zijn. De Tweede Kamer wordt
ook opgenomen in de evaluatie agenda
daarna zo spoedig mogelijk geïnformeerd

Stand van zaken

Tabel 183 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2012-2013
ID

Datum/Vindplaats

2831

17-04-2013 Plenaire
De Minister zegt op verzoek van D66 toe na Planning: wordt meegenomen met de uitwerking van de
behandeling van de
een te jaar kijken naar het aantal verleende maatregel uit het regeerakkoord om twv's voor 3 jaar af te
Herziening van de Wet arbeid twv’s en in hoeverre deze repeterend
geven. Voorstel hiertoe wordt na de zomer van 2020
Vreemdelingen (33 475)
worden toegekend
aangeboden aan de Tweede Kamer

Omschrijving

Stand van zaken

Tabel 184 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2013-2014
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

2935

20-03-2014 AO SUWIonderwerpen

De Minister zal de Tweede Kamer
Er vindt overleg plaats tussen UWV en SZW over de
informeren over verplichte inschrijving door invulling van de sollicitatieplicht en de uitvoering van de
werkzoekenden bij een uitzendbureau en
verplichte inschrijving bij een uitzendbureau. De Tweede
de mogelijkheid van een uitzendbureau om Kamer zal eind 2020 worden geïnformeerd over de invulling
inschrijving te weigeren
van de verplichte sollicitatieplicht. Planning: december 2020

Stand van zaken

Tabel 185 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2014-2015
ID

Datum/Vindplaats

3290

De Minister zal de werking van de WAA12-03-2015 Plenaire
Planning: betrekken bij de evaluatie van de Wet werken na
behandeling Wet werken na maatregel uit het wetsvoorstel Werken na de AOW-gerechtigde leeftijd. Deze evaluatie is inmiddels
de AOW-gerechtigde leeftijd betrekken bij afgerond. Het rapport zal, vergezeld van een
de AOW (34 073)
de evaluatie van de wet (of dit inderdaad als kabinetsreactie, in het derde kwartaal van 2020 worden
antiverdringingsmaatregel werkt en AOW- aangeboden aan beide Kamers
gerechtigden niet juist aantrekkelijker maakt
als werknemer)

Omschrijving

Stand van zaken

Tabel 186 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2015-2016
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3404

Uitgaande brief 10-12-2015
Beantwoording van de
Kamervragen van het lid
Vermeij over de
representativiteit van
beroepspensioenfondsen

Dit loopt mee in de toekomstdiscussie pensioenen
De Staatssecretaris wil een duurzame
oplossing vinden voor de
beroepspensioenregelingen. Daarom wil
de Staatssecretaris in overleg met de
pensioensector en sociale partners kijken
naar de wijze van verplichtstelling van
beroepspensioenfondsen, in het bijzonder
in relatie tot beroepsgenoten in loondienst
en zelfstandigen, en mede in relatie tot de

Stand van zaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

231

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
Stand van zaken
voorgenomen wijziging van de vormgeving
van verplichtstelling van
bedrijfstakpensioenfondsen

3413

Na drie jaar vindt een evaluatie naar de
Vanwege prioriteit voor de coronamaatregelen is de
29-09-2015 Stemmingen
werking van de no-riskpolis plaats. Op basis uitvoeringstoets van de Belastingdienst op de nota van
n.a.v. de ingediende
amendementen, moties en daarvan zal worden bezien of er aanleiding wijziging bij het wetsvoorstel breed offensief zodanig
is voor wetgeving met het oog op de situatie vertraagd dat besloten is het afschaffen van de
het wetsvoorstel plenaire
na 2020. Wanneer de tussentijdse evaluatie horizonbepaling van het LKV banenafspraak te regelen via
behandeling wijziging van
aanleiding geeft tot continuering van de
een alternatieve route: per KB wordt de datum van 1 januari
de Participatiewet, de
uniforme no-riskpolis zal daarvoor een
2021 geschrapt waardoor het LKV banenafspraak na die
Ziektewet, de Wet werk en
nieuwe wettelijke basis moeten worden
datum blijft doorlopen. In het wetsvoorstel
inkomen naar
arbeidsvermogen en de Wet getroffen. Voorts is met sociale partners en Vereenvoudiging banenafspraak wordt de grondslag van
VNG afgesproken dat na drie jaar de stand de horizonbepaling geschrapt. Planning: december 2020
financiering sociale
van zaken wat betreft de premiekorting
verzekeringen i.v.m.
doelgroep banenafspraak zal worden bezien
harmonisatie van
en dat na vijf jaar de mobiliteitsbonus
instrumenten ter
verdwijnt voor de doelgroep van de
bevordering van
banenafspraak. De dan resterende
arbeidsdeelname van
arbeidsbeperkten (34 194)
financiële middelen kunnen dan voor
andere arbeidsmarktinstrumenten in de
belasting- en premiesfeer worden ingezet

Tabel 187 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2016-2017
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3525

21-09-2016 Algemene
Politieke Beschouwingen
Tweede Kamer

De SER zal de eerdere adviesaanvraag over Dit onderwerp is meegenomen in de vraagstelling voor de
loondoorbetaling bij ziekte en langdurige
Commissie Borstlap
werkloosheid uitbreiden naar een breder
advies over de arbeidsmarkt

Stand van zaken

3561

Uitgaande brief 21-12-2016
Grensoverschrijdende
pensioenregelingen

Het kabinet zal nader bestuderen of er
aanpassingen nodig zijn om in de
mogelijkheid van maatwerk in de
governance van het algemeen
pensioenfonds voor buitenlandse
regelingen tot wasdom te laten komen en,
zo ja, wat de effecten daarvan zijn

3564

02-11-2016 AO Handhaving

De Minister zegt toe de Tweede Kamer in
Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
het voorjaar van 2017 te informeren over
2020
de mogelijkheden die de Aanbestedingswet
biedt om bedrijven die arbeidswetten
meermaals overtreden en uitzendbureaus
die zich niet houden aan het SNA-keurmerk
uit te sluiten van overheidsopdrachten

Planning: wordt meegenomen in de tussenrapportage van
het APF in 2019. De evaluatie van het APF vindt plaats in
2021

Tabel 188 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2017-2018
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3671

07-11-2017 Tweede Kamer
Plenaire behandeling Wet
overdacht Klein Pensioen

Bij de voorziene evaluatie van het
Die evaluatie moet klaar zijn over vier jaar. De Tweede
wetsvoorstel waardeoverdracht klein
Kamer wordt in 2022 geïnformeerd over de evaluatie
pensioen wordt aandacht besteed aan de
ervaringen en de zorgen van de deelnemers

Stand van zaken

3733

28-06-2018 AO Handhaving / In 2020 ontvangt de Kamer de evaluatie van Brief is met de wisseling van bewindspersonen niet meer
Arbeidsomstandigheden
de wijziging van de Arbowet. Hierbij worden uitgegaan voor het zomerreces (zoals gepland). Streven is
onder andere de aandacht voor de
om de evaluatie in het najaar aan de Kamer te verzenden.
onafhankelijkheid van de bedrijfsarts,
Ons voorstel is het mee te laten gaan met de stukken van
melding beroepsziekten en waar zieke
de kwaliteitstafel. Die staan voor het najaar (Q4) in de
werknemers met hun klachten terecht
planning
kunnen (de second opinion) meegenomen

3737

20-12-2018 Begrotingsdebat Experimenten individuele leerrekening

Experimenten zijn aangekondigd in de LLO brief van
september 2018. De voorbereidingen lopen. Er is o.a. een
vooronderzoek gedaan naar de kaders bij het uitvoeren van
experimenten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

232

Tabel 189 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2018-2019
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3753

19-09-2018 Algemeen
Politieke Beschouwingen
woensdag 19 september en
vrijdag 21 september 2018

Het kabinet zal een formeel standpunt
Het initiatiefwetsvoorstel is ingediend bij de Tweede Kamer.
innemen over de initiatiefwet Wet gelijke
De Raad van State heeft advies uitgebracht, het wachten is
beloning vrouwen en mannen van Ploumen op het nader rapport van de initiatiefnemers
(PvdA), Özütok (GroenLinks), Jasper van
Dijk (SP) en Van Brenk (50Plus)

Stand van zaken

3762

De Minister zegt toe deze wet tot
17-10-2018 Voortzetting
implementatie van de IORP-II richtlijn te
Plenaire behandeling
evalueren, maar pas in 2022, omdat deze
Wijziging van de
wet pas in 2019 in werking treedt.
Pensioenwet, de Wet
verplichte
beroepspensioenregeling en
de Wet op het financieel
toezicht in verband met de
implementatie van Richtlijn
2016/2341/EU van het
Europees Parlement en de
Raad van 14 december 2016
betreffende de
werkzaamheden van en het
toezicht op instellingen voor
bedrijfspensioenvoorziening
(IBPV’s) (PbEU 2016, L 354)
(34 934)

3778

Uitgaande brief 08-11-2018
Contracting (Kamerstukken
II, 2018-2019, 35 074, nr. 5)

3781

11-10-2018- Verzoek van het Rechtshandelingen door tussenpersonen. In Deze toezegging wordt meegenomen in de analyse
lid Jasper van Dijk (SP)
het kader van de registratie van
«registratie van tussenpersonen». De Tweede Kamer wordt
tijdens de RvW van 2 oktober tussenpersonen zal worden gekeken naar over de analyse geïnformeerd in het derde kwartaal van
2018 om een debat n.a.v.
het al dan niet kunnen doen van
2020
bericht fraude bij
rechtshandelingen door tussenpersonen op
arbeidsmigranten
grond van een machtiging.

3785

11-10-2018 - Verzoek van het Capaciteit en herprioritering Handhaving
In de Stand van de uitvoering van juni 2020 is aangegeven
lid Jasper van Dijk (SP)
UWV. De Minister zal de Tweede Kamer
dat het proces van toepassing van het afwegingskader bij
tijdens de RvW van 2 oktober informeren als uit het brede externe
de WW en implementatie in de structurele processen nog
2018 om een debat n.a.v.
onderzoek naar misbruikrisico's blijkt dat er loopt, maar door de coronacrisis vertraging ondervindt.
bericht fraude bij
meer capaciteit dan wel een herprioritering Daarnaast is in dezelfde brief aangegeven dat er al wel
arbeidsmigranten
van middelen nodig is bij UWV.
uitbreiding van middelen voor handhaving heeft
plaatsgevonden (naast € 7,3 mln structureel in 2019, € 10,5
voor 2020 en € 12,7 voor de jaren daarna). Planning: vierde
kwartaal 2020

3797

Uitgaande brief 26-11-2018
Uitvoering motie Dijkgraaf,
Nijkerken-de Haan

3817

De Staatssecretaris zegt toe om in contact te Beoogd wordt de Kamer in oktober te informeren. Planning:
04-12-2018 Stemmingen
treden met FNV Vrouw i.v.m. de jonge
n.a.v. de
begin november 2020
Begrotingsbehandeling SZW moeders met een afstand tot de
arbeidsmarkt t.b.v. een passend
werkbezoek.

3820

12-12-2018 AO
Arbeidsmarktdiscriminatie

3826

Uitgaande brief 28-01-2019 De mogelijkheid tot waardeoverdracht van Planning: brief van het ministerie van FIN naar de Tweede
Verzamelbrief
nettopensioen (‘shoprecht’) wordt nader
Kamer na de zomer van 2020
Pensioenonderwerpen
bezien in het kader van de evaluatie van
(Kamerstukken II, 2018-2019, het nettopensioen die gepland staat voor
32 043, nr. 441).
2019

Over drie jaar wordt de wet tot implementatie van de IORPII-richtlijn geëvalueerd en wordt de Kamer daarover
geïnformeerd

Wel ben ik voornemens om een verkenning Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 31 oktober
te starten of de bovenstaande geschetste
2020
huidige mogelijkheden voldoende zijn of dat
versterking van de mogelijkheden tot
optreden bij niet-naleving en handhaving
van de Waadi wenselijk zou zijn.

Nader uitwerken voorstellen VCR. De
komende periode zullen de voorstellen
rondom VCR nader uitgewerkt en
afgestemd worden met de verschillende
uitvoerders in de hybride markt.

Het wetsvoorstel is aangeboden aan de CWIZO en
samengevoegd met het wetsvoorstel gedifferentieerde
premie Aof. Planning: juli 2020

De Staatssecretaris streeft ernaar om de
Het wetsvoorstel is op 03-07-2020 naar de Raad van State
voorgenomen wijziging van de Arbowet om gestuurd
de bevoegdheden van de Inspectie SZW uit
te breiden na de zomer aan de Raad van
State ter consultatie voor te leggen. In de
wetswijziging wordt een evaluatiebepaling
opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

233

ID

Datum/Vindplaats

3837

De Staatssecretaris zegt toe dat op alle
06-02-2019 Verzoek van lid
Er zijn op dit moment geen ontwikkelingen. Zodra hier meer
mogelijke niveaus en op alle mogelijke
De Jong (PVV) tijdens de
over te zeggen is, wordt de Tweede Kamer geïnformeerd
manieren er bij de Marokkaanse autoriteiten
RvW van 6 maart 2018 om
een debat n.a.v. bericht "vrij op aan wordt gedrongen dat zij hun
spel voor Turkse fraudeurs» medewerking hervatten. Zodra daar meer
(Telegraaf van 23 februari
over gezegd kan worden, wordt dit met de
2018) gecombineerd met het Kamer gedeeld
verzoek van het lid Brenk
tijdens de RvW van
4 september 2018 om een
debat inzake het bericht
«Turkije gaat weekendscholen financieren in
Nederland»

Omschrijving

Stand van zaken

3858

Brief stand van de uitvoering Minister gaat in overleg met collega’s van
het kabinet over de balans tussen
dienstverlening, handhaving en efficiency
en hoe hierop gereflecteerd kan worden.
Daarbij wordt ook de relatie met beleid,
sturing, politieke verantwoordelijkheid en
toezicht gelegd.

3864

10-04-2019 30-leden debat
De Staatssecretaris zegt toe dat er aandacht In de Memorie van toelichting op het wetsvoorstel
over het sluiten van Sociale zal worden gegeven aan de Harrie Helpt – «Uitvoeren Breed Offensief» wordt de Harrietraining
werkplaatsen afbraak van de training. Ook bij de praktijkdagen wordt dit uitdrukkelijk genoemd als mogelijkheid van persoonlijke
Sociale Werkvoorziening
onder de aandacht gebracht.
ondersteuning. Gemeenten moeten in een verordening
voor mensen met een
regels stellen over de vorm van ondersteuning die zij
beperking
bieden. In de gesprekken over ondersteuning op maat nu
en te zijner tijd bij de voorlichting aan gemeenten (o.a.
tijdens Praktijkdagen) over de maatregelen uit het
wetsvoorstel wordt ook aandacht gegeven aan de
Harrietraining. Planning: december 2020

3867

Uitgaande brief 13-05-2019 Verkennen tegen welke problemen sociale Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 31 oktober
Contracting en voortgang
partners aanlopen als het gaat om de cao- 2020
verkenning naleving Waadi naleving en handhaving. Verder van
(Kamerstukken II, 2018-2019, gedachten wisselen om voor- en nadelen en
29 544, nr. 914).
(on)mogelijkheden samen te bezien.

3868

Uitgaande brief 13-05-2019 Verkenning wettelijke maatregelen van 1) Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 31 oktober
Contracting en voortgang
constructies die bedoeld zijn om niet onder 2020
verkenning naleving Waadi een cao te vallen tegen te gaan en 2)
(Kamerstukken II, 2018-2019, aansprakelijkheid werkgever bestuurlijke
29 544, nr. 914).
boete.

3876

27-5-2019 - Notaoverleg nav
Initiatiefnota van de leden
Omtzigt en Bruins over het
nabestaandenpensioen
13 juli 2018 (34 996)

De Minister heeft op verzoek van de
Commissie toegezegd samen met de
Pensioenfederatie, het Verbond en DNB
informatie na te zenden over de verdeling
van regelingen met kapitaalopbouw en
regelingen op risicobasis

3877

27-03-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

De Minister onderzoekt in welke mate het In de Kamerbrief «Diverse onderwerpen
niet spreken van de Nederlandse taal een rol werknemersverzekeringen» (Kamerstukken II, 2019-2020,
29 544, nr. 967) is aangegeven dat op basis van een quick
speelt bij de beoordeling van
scan van UWV blijkt dat er jaarlijks naar schatting circa 340
arbeidsongeschiktheid, hoe vaak het
uitkeringsgerechtigden de WIA in stromen waarvan het
voorkomt en wat eraan gedaan wordt en
informeert de Kamer hierover in de stand arbeidsongeschiktheids-percentage mogelijk lager zou zijn
als zij de Nederlandse taal zouden beheersen (ongeveer
van de uitvoering.
0,75% van de WIA-instroom). Momenteel wordt onderzocht
hoe de beheersing van de Nederlandse taal door deze groep
vergroot kan worden en of het CBBS voldoende functies
bevat waarvoor onvoldoende beheersing van de
Nederlandse taal geen belemmering is. Planning
informeren Tweede Kamer over onderzoeksresultaten: 4e
kwartaal 2020

3882

27-03-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

Naar verwachting ontvangt de Kamer eind
2019 een tussenresultaat van een vier jaar
durend onderzoek naar de oorzaken van
arbeidsgerelateerde stress in verschillende
levensfasen.

Na het zomerreces zal het rapport Werk aan Uitvoering fase
2 (handelingsperspectieven) aan de TK worden
aangeboden. Reflectie op de handelingsperspectieven
vindt plaats in de MCU. Verdere uitwerking gebeurt via de
thema’s van de werkagenda Uitvoering. Hiermee is
invulling gegeven aan de toezegging

Planning: gaat meelopen in het wetstraject vernieuwing
pensioenstelstel. Begin 2021 indiening bij de Tweede Kamer

De Tweede Kamer ontvangt naar verwachting eind 2019
een tussenresultaat van een onderzoek naar achterliggende
oorzaken van burn-out verschijnselen. Dit betreft een
onderzoek naar de oorzaken van burn-out in relatie tot werkprivé omstandigheden onder verschillende risicogroepen
en risicosectoren, zoals onderwijs en zorg. Het onderzoek
start in 2019 en zal naar verwachting eind 2020 gereed zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

234

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3890

19-06-2019 - Debat
Pensioenen

Bij de uitwerking van het nieuwe contract
komt bijzondere aandacht voor de wijze
waarop het reeds opgebouwde
nabestaandenpensioen kan worden
overgedragen

Planning: gaat meelopen in het wetstraject vernieuwing
pensioenstelstel. Begin 2021 indiening bij de Tweede Kamer

3917

01-07-2019 - Notaoverleg
De Minister heeft toegezegd het CPB en SCP Het CPB is bezig met het haalbaarheidsonderzoek voor de
inzake het
te vragen het werkgelegenheidseffect van uitgebreidere WML-studie. Publicatie van de studie staat
Initiatiefwetsvoorstel van
een verhoging van het WML te onderzoeken vooralsnog gepland in november 2020. Update kansrijk
Jasper van Dijk (SP) Eerlijker (in Kansrijk Arbeidsmarktbeleid) en de
arbeidsmarktbeleid is gepubliceerd in april 2020. Kansrijk
loon
Kamer hierover later te informeren
armoedebeleid (waar effect WML op armoede besproken
wordt), is op 16 juni gepubliceerd

Tabel 190 Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen, vergaderjaar 2019-2020
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

3938

16-10-2019 - AO
Pensioenonderwerpen

De Minister zegt aan het lid Van Weyenberg Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
toe dat hij de Kamer nog aanvullend zal
2020
informeren over de fiscale gevolgen van
waardeoverdracht van kleine pensioenen.

Stand van zaken

3942

14-11-2019 - Vervolg AO
De Staatssecretaris zegt toe dat in het
Armoede en Schuldenbeleid voorjaar 2020 de Kamer wordt
geïnformeerd over de mogelijkheden over
de uitkomsten van het onderzoek naar de
reactietermijn van schuldeisers en hoe dat
vorm gegeven kan worden.

3949

02-10-2019 - Evaluatie Wet
We streven ernaar uw Kamer in de loop van Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
aanpak schijnconstructies
2020 te informeren over het tijdstip en de 2020
(Kamerstukken II, 2019-2020, wijze waarop met de openbaarmaking van
34 108, nr. 32)
de inspectieresultaten van Arbo en Atw kan
worden gestart

3950

02-10-2019 - Evaluatie Wet
Er zal verkend worden in hoeverre het
Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
aanpak schijnconstructies
aangewezen is de regelgeving aan te passen 2020
(Kamerstukken II, 2019-2020, zodat een vakbond gegevens kan vorderen
34 108, nr. 32)
over een of meerdere schakels in een keten,
zonder dat er sprake is van een machtiging
van een werknemers

3952

19-02-2020 - AO
Pensioenonderwerpen

3953

02-10-2019 - Evaluatie Wet
Verkenning naar de mogelijkheid
aanpak schijnconstructies
persoonsgegevens te verwerken met het
(Kamerstukken II, 2019-2020, oog op niet-verwijtbaarheid
34 108, nr. 32)

Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
2020

3954

02-10-2019 - Evaluatie Wet
Verkenning naar de verrijking van
aanpak schijnconstructies
meldingen van vermoedens van niet(Kamerstukken II, 2019-2020, naleving cao met extra informatie
34 108, nr. 32)

Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het eind van
2020

3957

13-11-2019 - Kamervragen
begroting 2020 SZW

3959

11-11-2019 - Stimuleren leren Informeren Kamer vormgeving
en ontwikkelen bij
adviesgesprekken
individuen en bedrijven
(Kamerstukken II, 2019-2020,
30 012, nr. 123)

Het onderzoek naar medewerking schuldeisers minnelijke
trajecten is 03-06- 2020 afgerond. Het wordt rond het einde
van het zomerreces 2020 met een beleidsreactie aan de TK
aangeboden. Planning: begin september 2020

De Minister zegt aan het lid Omtzigt toe dat Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
hij de vraag over beleggingskosten in het 2020
kader van uitwerking van het
pensioenakkoord over zal brengen aan de
AFM en daarover de Kamer zal informeren.

Planning: brief naar de Tweede Kamer na de zomer van 2020
Met dit pensioenakkoord is onder andere
vanaf 2020 structureel € 10 miljoen
vrijgekomen om werkend Nederland te
bewegen tijdig te investeren in duurzame
inzetbaarheid, gezondheid, up to date
houden van vaardigheden, vakmanschap en
de organisatie van het werk. In het najaar
wordt in overleg met sociale partners
verdere invulling gegeven aan het
meerjarige investeringsprogramma en
daarmee aan de besteding voor de komende
jaren. Uw Kamer wordt hierover in het
eerste kwartaal van 2020 geïnformeerd.
Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar van 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

235

ID

Datum/Vindplaats

3960

11-11-2019 - Stimuleren leren Tussenevaluatie en eindevalutie tbv SLIMen ontwikkelen bij
regeling (Stimuleringsregeling leren en
individuen en bedrijven
ontwikkelen in mkb-ondernemingen en
(Kamerstukken II, 2019-2020, specifiek voor de grootbedrijven in de
landbouw-, horeca- en recreatiesector)
30 012, nr. 123)
worden gedeeld met de Kamer

Omschrijving

Stand van zaken

3964

28-11-2019 De Staatssecretaris wil kijken hoe
Het onderzoek is uitbesteed en inmiddels gestart
Begrotingsbehandeling SZW gemeenten omgaan met ouders die geen
recht hebben op kinderopvangtoeslag maar
bij wie er sprake is van een sociaal-medische
indicatie.

3966

11-11-2019 - Evaluatie Wet
De Minister gaat met de toezichthouders en Planning: brief naar de Eerste en Tweede Kamer uiterlijk
verbeterde premieregeling sector in gesprek over de follow-up van de 1 oktober 2020
(Kamerstukken II, 2019-2020, evaluatie van de Wet verbeterde
32043, nr. 501)
premieregeling

3968

28-11-2019 - Voorzetting
De Minister zegt toe om naar aanleiding van Planning: brief naar de Tweede Kamer na de zomer van 2020
Begrotingsbehandeling SZW het manifest rouwverlof de rol van
bedrijfsartsen, bedrijfsmaat-schappelijk
werkers en de SVB i.r.t. rouwverlof nader te
onderzoeken, en om de TK nader te
informeren hoe het rouwverlof kan worden
vormgegeven (GroenLinks en SP)

3969

28-11-2019 - Voorzetting
De Minister zegt toe om in gesprek te gaan Planning: brief naar de Tweede Kamer in het najaar van 2020
Begrotingsbehandeling SZW met de voorzitter van VNO NCW over het
gebruik van zorgverlof (D66)

3970

28-11-2019 - Voorzetting
De Minister zegt toe om te onderzoeken wat Planning: brief naar de Tweede Kamer in het najaar van 2020
Begrotingsbehandeling SZW de omvang is van het probleem t.a.v. het
concurrentiebeding en of er meer
voorwaarden kunnen worden gesteld aan
gebruik van het concurrentiebeding (D66,
PvdA en VVD)

3973

28-11-2019 - Voorzetting
De Staatssecretaris zegt toe bij wethouders Zowel in de wethoudersbijeenkomst met de
Begrotingsbehandeling SZW van centrumgemeenten in de
Staatssecretaris als in BO VNG met de Staatssecretaris is
arbeidsmarktregio’s te vertellen over deze uitgesproken, dat gemeenten intensiever willen
gedachte (gedachte die benoemd is in motie samenwerken met het UWV op de
46, die is ontraden).
werkzoekendendienstverlening en het matchen in de
arbeidsmarktregio. In de kabinetsreactie Borstlap zal na de
zomer in worden gegaan op het idee van regionale
werkloketten. Planning: begin september 2020

3974

Beoogd wordt de Kamer na de zomer te informeren:
28-11-2019 - Voorzetting
De Staatssecretaris zegt toe in gesprek te
Begrotingsbehandeling SZW gaan met de schuldeiserscoalitie over het Planning: eind december 2020
bevorderen van het maatschappelijk
verantwoord gedrag van webshops. Deze
schuldeiserscoalitie wordt uitgenodigd om
de deelnemers aan de brede
schuldenaanpak hun aanpak toe te lichten.
Daarnaast gaat de Staatssecretaris een
gesprek organiseren via de
aanspreekpunten voor webwinkels over
gedragscodes

3978

28-11-2019 - Voorzetting
De Staatssecretaris zegt toe in de memorie De toezegging is verwerkt in de memorie van toelichting bij
Begrotingsbehandeling SZW van toelichting bij de wet Breed offensief
het wetsvoorstel breed offensief. Het wetsvoorstel ligt
duidelijk toe te lichten waar de passende
inmiddels in de TK. Planning: december 2020
objectieve normen voor de
vrijlatingsregeling bij urenbeperking op
gebaseerd zijn.

3981

Deze toezegging is
Samenwerking Belastingdienst - Inspectie Op 6/2 heeft bij BD een gesprek plaatsgevonden ter
ondertekening op korte termijn van het document
opgenomen in de brief van SZW inzake toezicht arbeidsrelaties (w.o.
24-6-2019 van de Minister
schijnzelfstandigheid). In 2018/2019 hebben «Gegevensuitwisseling Samenwerkingsverband Toezicht
Arbeidsrelaties»
SZW en de Staatssecretaris BD en ISZW een
FIN aan de Kamer met als
samenwerkingsovereenkomst gesloten
titel: Toezicht Arbeidsrelaties voor de structurele uitwisseling van
rapporten/ gegevens. Dit vormt de basis
voor de uitwisseling van rapporten op het
terrein van arbeidsrelaties. In de tweede
helft van 2019 wordt de samenwerking
geformaliseerd in concrete
samenwerkingsafspraken

Planning: er komt een tussenevaluatie in 2023, de
eindevaluatie volgt in 2025

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

236

ID

Datum/Vindplaats

3982

De toezegging is opgenomen Samenwerking Belastingdienst - Inspectie Op 6/3 vond bij de BD en gesprek plaats over ondertekening
samenwerkingsafspraken inzake uitwisseling signalen. De
in de brief van Minister SZW SZW inzake toezicht arbeidsrelaties (w.o.
en Staatssecretaris FIN van schijnzelfstandigheid). In 2018/2019 hebben concretisering in de vorm van een inrichting werkproces zijn
hierdoor vertraagd. Recentelijk is hiervoor binnen ISZW
24-6-2019 aan de Kamer
BD en ISZW een
een projectleider (van APS/PSO) aangesteld. Het streven
inzake Toezicht
samenwerkingsovereenkomst gesloten
van BD en ISZW is rond de zomer (2020) de Kamer te
arbeidsrelaties
voor de structurele uitwisseling van
informeren
rapporten/ gegevens. Dit vormt de basis
voor een nadere formalisering van
werkafspraken op het terrein van
arbeidsrelaties. De BD en ISZW zetten in op
een gezamenlijk werkproces ter
bevordering van de naleving van de juiste
kwalificatie van de arbeidsrelatie. Het
werkproces is gereed op 1 januari 2020.
Het werkproces omvat een
signaaluitwisseling en zoveel mogelijk
gezamenlijke intelligence, handhaving,
monitoring en rapportage over vermoedens
van en geconstateerde gevallen van
schijnzelfstandigheid. Na een jaar
rapporteren BD en ISZW aan de Kamer over
de activiteiten die in dit kader zijn verricht
aan de hand van een aantal (specifieke)
indicatoren. Zie ook ID 3981.

Omschrijving

Stand van zaken

3988

05-02-2020 - AO inburgering De Minister zegt toe dat hij voor de zomer
en integratie
terugkomt op de beleidsopties bij de
verkenning bevolking 2050

3990

15-01-2020 - AO
Arbeidsmarktbeleid

De Tweede Kamer wordt in de volgende
Deze toezegging wordt meegenomen in de eerstvolgende
LLO-brief geïnformeerd over uitbreiding van brief over Leven Lang Ontwikkelen. Planning brief: najaar
scholingsmogelijkheden voor
2020 (exacte planning volgt nog)
uitkeringsgerechtigden.

3992

15-01-2020 - AO
Arbeidsmarktbeleid

De Minister zal de Tweede Kamer
informeren over de uitwerking van de
scenario’s voor de crisis en de toepassing
van deeltijd-WW of werktijdverkorting

3993

15-01-2020 - AO
Arbeidsmarktbeleid

De Minister gaat in overleg met sociale
Eerste reactie op suggestie van het lid Stoffer meegenomen
partners de opties verkennen of het
in de brief waarmee de evaluatie van het actieplan
verlagen van werkgeverslasten mensen zou Perspectief voor vijftigplussers aan TK wordt aangeboden.
kunnen helpen aan het werk te komen en Planning brief 4e kwartaal 2020
informeert de Kamer hierover voor de zomer

3996

07-11-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

Onderzoeken doorstroom WGA naar IVA. In UWV heeft onderzoek gedaan naar doorstroom van WGA
een brief wordt de Tweede Kamer op korte naar IVA. Dit moet verwerkt worden in een Kamerbrief.
termijn geïnformeerd hoe we meer zicht
Planning brief: 4e kwartaal 2020
kunnen krijgen over de doorstroom naar
de IVA.

3998

07-11-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

Uitlooptermijnen uniformeren WIA. De
Minister zegt aan het lid Weyenberg toe in
de eerste helft 2020 de Tweede Kamer te
informeren over het uniformeren van de
uitlooptermijnen in de WIA

3999

07-11-2019 - AO
Arbeidsongeschiktheid

Onderzoek beleving werknemer hybride
De Tweede Kamer is geïnformeerd middels een Kamerbrief
markt. De Minister zal onderzoek doen naar over de onderzoeksopzet (Kamerstukken II, 2019-2020, 29
544, nr. 967). Inmiddels is contact opgenomen met de HIS
de positie van werknemers in de hybride
verzekeringsmarkt en informeert de Tweede om aanbestedingsprocedure van het onderzoek te starten.
Planning verzenden onderzoek aan Tweede Kamer: eind
Kamer na één jaar. De Tweede Kamer
ontvangt op korte termijn een brief met de 2020
nadere uitwerking hiervan

4003

15-01-2020 - AO
Arbeidsmarktbeleid

In de volgende brief over Leven Lang
Planning: najaar 2020 brief naar de Tweede Kamer
Ontwikkelen wordt de Kamer geïnformeerd
over de mogelijkheden om sneller het
gebruiksgemak van de subsidieregeling
STAP-budget in gang te zetten

4004

11-02-2020 - Stemmingen
Minister komt met een routekaart voor LLO Planning: brief naar de Tweede Kamer najaar 2020
n.a.v. ingediende moties bij
plenair debat n.a.v. Rapport
WRR «Op hoofdlijnen van
Toekomst van het betere
werk»

De Kamer zal in begin 2021 worden geïnformeerd. In juni
wordt een rapport met demografische varianten opgeleverd
door het NIDI en het CBS. In september volgt het tweede en
laatste rapport van het SCP (met input van PBL en CPB) met
maatschappelijke projecties

Inmiddels verkeren we in een crisis en voert UWV de NOWregeling uit. Voor het aflopen van de NOW-regeling
(1 oktober) zal de Kamer worden geïnformeerd over het
vervolg. Planning: 4e kwartaal 2020

SZW heeft een conceptvoorstel gedeeld met sociale
partners. Zij reageren hier op korte termijn op. De Kamer zal
mits sociale partners op tijd reageren voor de zomer worden
geïnformeerd over eventuele vervolgstappen. Planning: 4e
kwartaal 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

237

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

4005

11-02-2020 - Stemmingen
n.a.v. ingediende moties bij
plenair debat n.a.v. Rapport
WRR «Op hoofdlijnen van
Toekomst van het betere
werk»

Minister gaat zijn ambtenaren vragen
aannames te expliciteren die bij de
uitwerking van opties Borstlap worden
gemaakt

Wordt aan gewerkt. Knelpunt is check met Belastingdienst
op uitvoerbaarheid van de beleidsvarianten

4006

11-02-2020 - Stemmingen
n.a.v. ingediende moties bij
plenair debat n.a.v. Rapport
WRR «Op hoofdlijnen van
Toekomst van het betere
werk»

In de kabinetsreactie zal specifiek worden Reactie wordt meegenomen in de kabinetsreactie op de
ingegaan op wat de verschillende
Commissie Borstlap. Verzending volgt na de zomer
aanbevelingen van Borstlap betekenen voor
de arbeidsmarktpositie van deze meest
kwetsbare groepen

4012

05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat bij de
Wijziging wet Gemeentelijke uitvoering van experimenten (uitbreiding
Schuldhulpverlening t.b.v
van het aantal signalen voor
uitwisseling
vroegsignalering) de Kamer wordt
persoonsgegevens
geïnformeerd. Daarbij zal altijd een toets
van de Autoriteit Persoonsgegevens
plaatsvinden.

4014

Het onderzoek naar medewerking schuldeisers minnelijke
05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat in het
Wijziging wet Gemeentelijke voorjaar een reactie op het onderzoek naar trajecten is 3 juni 2020 afgerond. Het wordt rond het einde
van het zomerreces 2020 met een beleidsreactie aan de TK
Schuldhulpverlening t.b.v
de medewerking van schuldeisers aan
aangeboden. Planning: september 2020
uitwisseling
schuldhulptrajecten komt, inclusief
persoonsgegevens
verplichte reactietermijnen. Hierin zal het
verzoek van dhr. Peters over de
reactietermijn van gemeenten bij het
aanbieden van schuldhulpverlening worden
betrokken.

4016

05-03-2020 - TK Behandeling De Staatssecretaris zegt toe dat uitwisseling Als gevolg van de coronacrisis is nog geen volgend SBS
Wijziging wet Gemeentelijke van gegevens door hypotheekverstrekkers gepland. Als alternatief heeft (ambtelijk) overleg
Schuldhulpverlening t.b.v
over achterstanden bij de betaling van
plaatsgevonden met de Nederlandse Vereniging van
uitwisseling
hypotheken wordt geagendeerd bij het
Banken (NVB) en de NVVK over vroegsignalering van
persoonsgegevens
Samenwerkingsverband Brede
schulden door banken en een experiment met de
Schuldenaanpak waaraan zowel gemeenten uitwisseling van hypotheekachterstanden. De NVB
als banken deelnemen.
bespreekt dit nu eerst verder in de achterban. De TK wordt
in de voortgangsbrief brede schuldenaanpak hierover
geïnformeerd. Planning: begin september 2020

4019

De Minister geeft aan dat het Aanjaagteam Planning: brief naar de Tweede Kamer na de zomer van 2020
25-05-2020 - TK de
werkt aan een centraal punt waar
Initiatiefnota van de leden
(voor Prinsjesdag)
Segers en Marijnissen over arbeidsmigranten relevante informatie
kunnen vinden, ook over waar ze met een
een Actieplan
klacht terecht kunnen
arbeidsmigratie, de brief
Aanpak misstanden
arbeidsmigranten en de brief
Integrale aanpak misstanden
arbeidsmigranten

4020

De Minister heeft toegezegd aan het eind
25-05-2020 - TK de
Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
van het jaar de Kamer verder te informeren het jaar 2020
Initiatiefnota van de leden
Segers en Marijnissen over over de verkenning van bestuursrechtelijke
bestuursverboden in de uitzendbranche
een Actieplan
arbeidsmigratie, de brief
Aanpak misstanden
arbeidsmigranten en de brief
Integrale aanpak misstanden
arbeidsmigranten

4021

19-12-2019 - TK Plenair debat De Staatssecretaris zegt toe diverse
In de nota n.a.v. verslag Breed wetsvoorstel Breed Offensief
over voortgang van de
regelingen op het gebied van werk, zoals
is al aangegeven dat de Minister van SZW in het AO
implementatie van het VN- de korting op sociale verzekeringen en de arbeidsongeschiktheid van 7 november 2019 reeds heeft
verdrag inzake de rechten
no-riskregeling, meer bekendheid te geven toegezegd te onderzoeken hoe de bekendheid van de novan personen met een
bij werkgevers en bij mensen met een
riskpolis vergroot kan worden. Dit loopt. De Staatssecretaris
handicap
beperking
SZW heeft in deze nota aangegeven voornemens te zijn om
adequate voorlichting te geven over de maatregelen uit dit
wetsvoorstel en daarover af te stemmen met VNG. Dit zal
zoveel mogelijk via bestaande kanalen van de betrokken
partijen gebeuren. Planning: eind 2020

4022

19-12-2019 - TK Plenair debat De Staatssecretaris zegt toe om te kijken of Er is specifieke kennis over de aanpak van schulden bij
over voortgang van de
het verspreiden van goede voorbeelden in mensen met een lichte verstandelijke beperking verspreid
implementatie van het VN- lopende initiatieven, zoals Schouders
via Schouders Eronder en hun partners. In een daarvoor
verdrag inzake de rechten
Eronder van Divosa, al voldoende geborgd geëigende brief kan de toezegging aan de Tweede Kamer
van personen met een
is. Daarbij zegt Staatssecretaris SZW ook toe op basis van deze informatie worden afgedaan. Planning:
handicap
te kijken of er in de informatieverspreiding begin december 2020

Vooralsnog zijn er geen concrete initiatieven voor
experimenten. Experimenten worden mogelijk gemaakt via
een ministeriële regeling die wordt voorgelegd aan de
Autoriteit Persoonsgegevens. Planning: eind december
2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

238

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
die periodiek naar gemeenten gaat vanuit
SZW expliciet aandacht aan kan worden
gegeven

Stand van zaken

4023

17-6-2020 - Notaoverleg
Sociaal Minimum en
kinderrechten Caribisch
Nederland

De Staatssecretaris heeft toegezegd om
Om inzicht te krijgen in het aantal kinderen dat opgroeit in
meer inzicht te krijgen in het aantal kinderen armoede zijn gesprekken gevoerd met het CBS. In het
in Caribisch Nederland dat opgroeit in
najaar, als de benodigde statistieken beschikbaar zijn, wordt
armoede (kwantitatief en kwalitatief). Dit is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd. Planning: eind
als eerder toegezegd aan de Eerste Kamer in 2021
relatie tot de reductiedoelstelling voor
kinderen in armoede

4024

17-6-2020 - Notaoverleg
Sociaal Minimum en
kinderrechten Caribisch
Nederland

De Staatssecretaris heeft toegezegd om de Beoogd wordt de Kamer in november te informeren.
Tweede Kamer in het najaar te informeren Planning: november 2020, 4e kwartaal 2020
over de uitkomsten van het onderzoek naar
de ruimte om het wettelijk minimumloon te
verhogen en de vervolgstappen naar
aanleiding van het onderzoek

4025

18-6-2020 - AO Armoede en De Staatssecretaris zegt toe, samen met
Beoogd wordt de Kamer na het zomerreces te informeren.
Schuldenbeleid
haar collega’s in het kabinet, in gesprek te Planning: september 2020
gaan met de 15 burgemeesters die het
kabinet in een manifest hebben opgeroepen
tot een sociaal offensief

4026

18-6-2020 - AO Armoede en De Staatssecretaris zegt toe met
Wordt geagendeerd tijdens regulier po Staatssecretaris
Schuldenbeleid
Staatssecretaris Blokhuis (VWS) contact op VWS en Staatssecretaris SZW. Planning: brief naar de
te nemen om in gesprek te gaan met de
Tweede Kamer eind van het jaar 2020
gemeenten over signalen dat sekswerkers
geen toegang hebben tot regelingen, zoals
de P-wet

4027

18-6-2020 - AO Armoede en De staatssecretaris zegt toe de Tweede
Beoogd is de Kamer in het najaar te informeren. Planning:
Schuldenbeleid
Kamer na de zomer te informeren over de oktober 2020
stand van zaken van bestaande en nieuwe
maatregelen van het kabinet om armoedeen schuldenproblematiek als gevolg van de
coronacrisis te voorkomen (waaronder de
uitkomsten van de rondetafelgesprekken

4028

18-6-2020 - AO Armoede en De Staatssecretaris bespreekt de brief van
Schuldenbeleid
Stichting Zwerfjongeren met
Staatssecretaris Blokhuis (VWS)

4029

18-6-2020 - AO Armoede en De Staatssecretaris bespreekt in het BO VNG Deze toezegging is achterhaald. SZW en VWS subsidiëren
Schuldenbeleid
(dat nog voor 9 juli plaatsvindt) het
project van Divosa voor handreiking maatwerk binnen
toepassen van maatwerk door gemeenten, Participatiewet bij vierweken zoekperiode, jongerennorm
o.a. bij de vier weken zoektermijn, de
en kostendelersnorm. Handreiking is deze zomer gereed.
jongerennorm en de kostendelersnorm
Planning: augustus 2020

4030

18-6-2020 - AO Armoede en De Staatssecretaris zegt toe haar best te
Afspraak (over ‘casus Karel’) heeft 6 juli jl. plaatsgevonden
Schuldenbeleid
doen een afspraak in te plannen voor 9 juli met Van Brenk, SZW (ASEA, PDV, pa stas), BZK en VWS
(vraag Van Brenk over afspraak die eerder is
gepland met ouderenspecialisten van KBOBrabant) en stuurt de vragen over eigen
bijdrage Wet langdurige zorg door naar het
Ministerie van VWS

4031

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat als onderdeel van Dit is afgestemd met de VNG en Divosa. Naar verwachting
het ondersteuningsprogramma met de VNG zal dit eind 2020 worden afgerond
en Divosa er een brochure zal worden
ontwikkeld voor raadsleden

4032

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat gemeenten
inburgeraars zullen wijzen op het recht op
een individueel gesprek, zonder partner

4033

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat in de eindevaluatie De Kamer wordt hierover naar verwachting in 2026
na vijf jaar per route de arbeidsparticipatie geïnformeerd
van de deelnemers in kaart zal worden
gebracht

4034

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat in de evaluatie na Deze toezegging wordt meegenomen als onderdeel van
drie jaar zal worden gekeken naar het aantal de evaluatie naar de betaalbaarheid. De evaluatie naar de
afschalingen of lage inschalingen om te
betaalbaarheid zal drie jaar na inwerkingtreding van het
kijken of de prestatiebekostiging een
stelsel worden opgeleverd. Daarna zal de Kamer worden
perverse prikkel heeft
geïnformeerd (2024)

4035

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe bereid te zijn om een De Kamer wordt voor het kerstreces geïnformeerd
verkenning te laten uitvoeren naar de rol die
een overheidsinspectie kan spelen bij het

Beoogd is de Kamer in het derde kwartaal 2020 te
informeren. Planning: september 2020

De Kamer zal in het eerste kwartaal van 2021 worden
geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

239

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
toezicht in het nieuwe stelsel. Deze wordt
voor de inwerkingtreding van de wet naar
de Kamer gestuurd

Stand van zaken

4036

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe om met mboDe Kamer zal voor 1 oktober 2020 worden geïnformeerd
instellingen in gesprek gaan om te kijken of
er een oplossing mogelijk is voor de
gevolgen van corona

4037

De alternatieve «voorhang»-procedure (eerste deel van de
29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat het besluit
toezegging) zal plaatsvinden na verwerking van de
inburgering en de regeling inburgering,
uitkomsten van de consultatie in concept-besluit en
zodra deze gereed zijn, met de Kamer
gedeeld worden met de toezegging dat deze regeling én nadat de MR met het concept-besluit heeft
gewijzigd kunnen worden als de Kamer dat ingestemd. Streefdatum afhandeling februari 2021. Het
wil. Als er grote wijzigingen zijn in het stelsel tweede deel van de toezegging is een toezegging op de
n.a.v. de evaluatie na vijf jaar, zal de lagere lange termijn (na evaluatie van nieuwe inburgeringsstelsel).
regelgeving opnieuw aan uw Kamer worden Streefdatum afhandeling eind 2026
gestuurd

4040

29-6-2020 - WGO Inburgering De Minister zegt toe dat in de evaluatie na
drie jaar ook de vraag wordt meegenomen
hoe de financiële verdeling uitpakt voor
plattelandsgemeenten

4042

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe dat de Tweede De Quick Scan en de beleidsreactie worden in de zomer van
Armoede- en Schuldenbeleid Kamer deze zomer wordt geïnformeerd over 2020 verstuurd aan de Kamer. Planning: september 2020
de resultaten van een quick scan naar de
toegankelijkheid van de Wsnp die de
Minister voor Rechtsbescherming heeft
laten uitvoeren

4043

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe om de
Armoede- en Schuldenbeleid suggestie van dhr. Renkema (GroenLinks)
voor het toepassen van de
noodstopprocedure door private
schuldeisers in de geplande
rondetafelgesprekken mee te nemen

4044

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe de door mw.
Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
Armoede- en Schuldenbeleid Van der Graaf (ChristenUnie) aangedragen 2020
problematiek rondom sekswerkers en
benodigde (financiële) hulp te bespreken
met de Staatssecretaris van VWS (Blokhuis)

4045

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe de vraag van
De verkenning leefvormen wordt uiterlijk eind dit jaar
Armoede- en Schuldenbeleid mw. Van Brenk (50+) over de éénmalige
afgerond en naar de kamer verstuurd. Planning: december
keuze eigen bijdrage Wet langdurige zorg bij 2020
de SVB mee te nemen in het onderzoek naar
de herziening inrichting stelsel van
leefvormen

4046

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe om bij de
Armoede- en Schuldenbeleid Minister van BZK onder de aandacht te
brengen dat vanuit de Tweede Kamer is
gevraagd om een eerdere reactie op de
motie over kwijtschelding gemeentelijke
lasten en de vermogensnorm dan pas in
het najaar

4047

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe na te vragen of Wordt meegenomen bij beantwoording Kamervragen VSO
Armoede- en Schuldenbeleid kwijtschelding van gemeentelijke lasten
BZK over kwijtschelding gemeentelijke belastingen.
voor mensen op bijstandsniveau niet
Planning: augustus 2020
mogelijk is als je bent ingeschreven bij de
Kamer van Koophandel

4048

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe dat er namens Beoogd wordt de Kamer na het zomerreces te informeren.
Armoede- en Schuldenbeleid het kabinet een reactie komt op het manifest Planning: september 2020
van de 15 burgemeesters, waarin aandacht
wordt gevraagd voor de tweedeling in de
maatschappij en de toename van de
kansenongelijkheid als gevolg van de
coronacrisis

4049

24-6-2020 - Voortzetting AO De Staatssecretaris zegt toe om dhr. J. van De hulplijn wordt deze zomer in gebruik genomen. De
Armoede- en Schuldenbeleid Dijk (SP) te informeren over de datum van lancering met communicatiecampagne is gepland voor
lancering van de hulplijn 115 ‘Schulden te het najaar. Planning: november 2020
lijf’

Deze toezegging wordt meegenomen als onderdeel van
de evaluatie naar de betaalbaarheid. De evaluatie naar de
betaalbaarheid zal drie jaar na inwerkingtreding van het
stelsel worden opgeleverd. Daarna zal de Kamer worden
geïnformeerd (2024)

Beoogd is de Kamer in het vierde kwartaal 2020 te
informeren. Planning: eind december 2020

Iom BZK. Ambtelijk BZK is geïnformeerd. Wellicht opnemen
via beantwoording van Kamervragen nav VSO BZK over
kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Planning:
augustus 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

240

ID

Datum/Vindplaats

4050

15-6-2020 - Uitgaande brief De hulplijn wordt deze zomer in gebruik
‘voortgangsbrief werken als genomen. De lancering met
communicatiecampagne is gepland voor
zelfstandige'
het najaar. Planning: november 2020

Omschrijving

Stand van zaken

4052

17-6-2020 - AO ZZP

4058

6-7-2020 - Uitgaande brief
Uw Kamer wordt na de zomer verder
Uitwerking pensioenakkoord geïnformeerd over het Meerjarig
investeringsprogramma duurzame
inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen

4059

6-7-2020 - Uitgaande brief
Verkenning verdergaande
Planning: brief en onderzoek naar de Tweede Kamer voor
Uitwerking pensioenakkoord keuzemogelijkheden in het pensioenstelsel het einde van het jaar 2020

4060

6-7-2020 - Uitgaande brief
Ik zal na de zomer een uitgebreidere reactie Planning: brief naar de Tweede Kamer in het najaar van 2020
Uitwerking pensioenakkoord over het aanvalsplan witte vlek naar uw
Kamer sturen

4061

6-7-2020 - Uitgaande brief
Wetstraject uitwerking pensioenakkoord
Uitwerking pensioenakkoord wordt opgestart. De beoogde
inwerkingtredingsdatum is 1 januari 2022

4062

6-7-2020 - Uitgaande brief
Over de witte vlek, ik neem de aanbeveling Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Uitwerking pensioenakkoord van de Stichting van de Arbeid over om de 2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
uitzonderingsbepaling voor het
juni 2021
uitzendwezen in de Pensioenwet op te
heffen en in lijn te brengen met hetgeen
wettelijk is bepaald voor de andere sectoren,
en zal de Pensioenwet in die richting
aanpassen

4063

6-7-2020 - Uitgaande brief
De vier situaties genoemd in de brief van
Uitwerking pensioenakkoord 6 juli 2020 zullen wettelijk worden
vastgelegd als zijnde partnerrelaties in de
Pensioenwet (uniformering partnerbegrip)

4064

6-7-2020 - Uitgaande brief
Ik kan mij vinden in het advies van de
Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Uitwerking pensioenakkoord Stichting over het nabestaandenpensioen 2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
en ben dan ook voornemens om het advies juni 2021
over te nemen. De wijzigingen van wet- en
regelgeving die hierna worden benoemd,
worden meegenomen in het wetstraject ter
verbetering van het twee
pijlerpensioenstelsel

4065

6-7-2020 - Uitgaande brief
Bij indiening van het wetsvoorstel
Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Uitwerking pensioenakkoord vernieuwing pensioenstelsel zal in gesprek 2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
met relevante partijen een ingroeipad naar juni 2021
het nieuwe stelsel worden vastgelegd

4066

6-7-2020 - Uitgaande brief
Gegeven de zeer uitzonderlijke
Publicatie regeling in het najaar van 2020
Uitwerking pensioenakkoord economische situatie waar we ons nu in
bevinden, ben ik bereid om toe te zeggen dit
jaar opnieuw gebruik te maken van mijn
bevoegdheid om pensioenfondsen langer
de tijd te geven aan de financiële eisen te
voldoen

4067

Planning: indiening wetsvoorstel voor Prinsjesdag 2020
6-7-2020 - Uitgaande brief
Het wetsvoorstel Bedrag ineens, RVU­
Uitwerking pensioenakkoord heffing en verlofsparen zal naar verwachting naar de Tweede Kamer
voor het begin van het nieuwe
parlementaire jaar bij uw Kamer ingediend
worden. Voor de maatregel bedrag ineens
ben ik voornemens om een
minimuminvoeringstermijn te hanteren en
deze maatregel een jaar later in werking te
laten treden, dit in verband met de
benodigde implementatietijd bij
pensioenuitvoerders

4068

1-7-2020 - Uitgaande brief
In de kabinetsreactie op het advies ‘Prikken Er wordt binnen het Ministerie van SZW en het Ministerie
Verzamelbrief Kinderopvang voor elkaar’ van de Commissie Vermeij is van VWS gewerkt aan het uitwerken van de maatregel
ten aanzien van de maatregel
‘Voorwaardelijke toegang tot de kinderopvang’ (nav het
‘Voorwaardelijke toegang tot de
advies van de Commissie Vermeij) en de bijbehorende
kinderopvang’ aangegeven dat het kabinet vraagstukken. Door de benodigde inspanningen bij zowel
deze maatregel en de bijbehorende
het Ministerie van VWS als het Ministerie van SZW om de
coronacrisis het hoofd te bieden, is de verdere uitwerking

Planning: brief naar de Tweede Kamer na het zomerreces
van de Kamer uiterlijk 1 oktober 2020

Minister heeft toegezegd met Mariëtte
Planning: brief naar de Tweede Kamer einde van het jaar
Hamer in gesprek te gaan over het creëren 2020
van een positie voor ZZP’ers bij de SER en
representatie ZZP in brede zin
Planning: brief naar de Tweede Kamer in het najaar van 2020

Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
juni 2021

Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
juni 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

241

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
Stand van zaken
van de vraagstukken enige tijd stil komen te liggen. Het
vraagstukken verder zal uitwerken. Het
streven is om uw Kamer in het najaar van streven is om de Kamer in het najaar van 2020 te informeren
2020 te informeren over de stand van zaken over de stand van zaken

4069

1-7-2020 - Uitgaande brief
De resultaten van de onderzoeken van LKK We streven ernaar om eind dit jaar, in december, de Kamer
Verzamelbrief Kinderopvang en de inspectie bieden voor mij aanleiding te informeren over de opzet van de verkenning
om te verkennen hoe de kwaliteit van de
gastouderopvang en het toezicht (en
daarmee ook de handhaving) beter kunnen
worden geborgd. Daarbij is een belangrijk
aandachtspunt dat beoogde verbeteringen
in verhouding staan tot het bijzondere
karakter van de gastouderopvang
(kleinschalig en flexibel) én de
toegankelijkheid van deze vorm van opvang.
Daarnaast vind ik het van belang om in de
verkenning de inzichten mee te nemen van
zowel de overheidspartijen die betrokken
zijn bij toezicht en handhaving als de
vertegenwoordigende partijen van ouders,
gastouders en gastouderbureaus. Aan het
einde van dit jaar zal ik uw Kamer nader
informeren over de opzet van de verkenning

4072

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om in zijn reactie op het
Pensioenen
aanvalsplan witte vlek van de STAR ook
specifieke aandacht te besteden aan de
kleine werkgevers

Planning: brief naar de Tweede Kamer in het najaar van 2020

4073

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister bevestigt dat voor
Pensioenen
pensioenfondsen in het nieuwe stelsel het
ook mogelijk blijft om in WVP-regelingen
een vaste uitkering aan te bieden

Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
juni 2021

4074

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om met relevante
Planning: brief naar de Tweede Kamer uiterlijk 1 oktober
Pensioenen
organisaties (waaronder
2020
ouderenorganisaties) in overleg te treden
over de vorm van inspraak bij het (collectief)
invaren. Minister zal de TK hier na de zomer
over informeren

4075

14-7-2020 - Plenair debat inz. De Minister zegt toe om ten behoeve van
Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Pensioenen
het wetgevingstraject extra onderzoek te
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
doen naar de arbeidsmarkteffecten en
juni 2021
eventuele schrijnende gevallen van het plan
om huidige werknemers in bestaande DCstaffels te laten vallen

4076

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om in overleg te gaan met Planning: de Tweede Kamer wordt voor de zomer van 2021
geïnformeerd over de uitkomsten van het overleg met VCP
Pensioenen
VCP Young om te kijken naar de
Young
meerwaarde van het pensioenlabel

4077

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om in overleg met
Planning: brief naar de Tweede Kamer voor het einde van
Pensioenen
pensioenuitvoerders na te gaan hoe
het jaar 2020
deelnemers beter ondersteund kunnen
worden bij keuzes (bijvoorbeeld bedrag
ineens, vast-variabel of hoog-laag) en of de
wet op het financieel toezicht hierbij een
beperking is

4078

6-7-2020 - Uitgaande brief
inz. Voortgangsrapportage
Actieplan
Arbeidsmarktdiscriminatie
2018-2021 (Kamerstukken II,
2019-2020, 29 544, nr. 1018)

4079

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om twee elementen mee te Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Pensioenen
nemen in de uitwerking van het
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
nabestaandenpensioen (mensen die ZZP’er juni 2021
worden en zieke uittreders)

4080

14-7-2020 - Plenair debat inz. Minister zegt toe om de partnerdefinitie te Consultatie wetsvoorstel vernieuwing pensioenstelsel eind
Pensioenen
bespreken met de pensioensector om
2020. Planning: indiening wetsvoorstel Tweede Kamer in
ongewenste effecten van de partnerdefinitie juni 2021
(waarbij samenwonende onterecht als
partner worden gezien) te voorkomen

4081

Beoogd is de Kamer eind 2020 te informeren. Planning: eind
14-7-2020 - Plenair debat inz. De Minister heeft toegezegd dat bij de
Pensioenen
hoofdlijnenbrief omtrent de uitwerking van december 2020
het voorstel voor de Stichting van de Arbeid

De leden van Weyenberg en Peters hebben Planning: brief naar de Tweede Kamer in oktober 2020
de Staatssecretaris verzocht een meldplicht
in te stellen voor discriminerende verzoeken
aan uitzendbureaus. Over de uitwerking
hiervan wordt de Kamer na de zomer
geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

242

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving
Stand van zaken
over AOV ZZP tevens wordt ingegaan op
een opt-outmogelijkheid voor vermogende
zelfstandigen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

243

26.600

0
0

4.335
6.061

13.174
6
0

NOW

Loonkosten Caribisch
Nederland

NL leert door

TOFA

MDI&EU

Sectorplannen

Armoedeschulden

Cofinanciering
dienstverlening

Europees fonds
meestbehoeftigen

Regionale kansen kinderen

Scholing jonggehandicapten6

Scholing en plaatsing oudere
werklozen

Experimenten meer werk
voor vijftigplussers

Ontwikkeladvies
vijfenveertigplussers

Kanker en werkzoekenden

Versterking vaardigheden

1

1

1

1

1

2

2

2

2

2

4

5

5

5

6

7
39.234

4

257

10.707

1.635

90

2.745

0

0

14.653.570

0

243

4.800

703

0

13.300

414

100

8.000

3.040

1.042

0

18.000

14.538.875

0

1.414

4.198

5.285.190

0

0

0

0

0

13.300

0

100

0

1.140

0

250.000

0

95.400

16.000

4.808.400

0

90.856

9.870

124

2021

750.537

0

0

0

0

0

13.300

0

0

0

95

0

250.000

0

18.000

0

207.375

202.497

49.400

9.870

0

2022

524.627

0

0

0

0

0

13.300

0

0

0

0

0

250.000

0

0

0

0

202.101

49.356

9.870

0

2023

511.821

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

250.000

0

0

0

0

202.551

49.400

9.870

0

2024

318.112

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

202.275

106.967

8.870

0

2025

2017

2020

2020

2017

2018

2018

2018

2020

2018

2020

Laatste
evaluatie

2020

2020

‒7

2022

20205

2020

2020

n.t.b.2

‒3

‒3

‒3

‒3

n.t.b.2

2023

n.t.b.2

n.t.b.1

Volgende
evaluatie
(jaartal)

2018

2023

2020

2019

2017

2023

2022

2028

2019

2019

2019

n.t.b.2

2020

2021

2021

2021

n.t.b.2

2024

n.t.b.2

20221

Einddatum
subsidie

1 Als gevolg van corona hebben enkele projecten vertraging opgelopen en daarom wordt de einddatum van de subsidieregeling mogelijk aangepast. Aan de hand daarvan wordt het evaluatiejaar bepaald.
2 Deze regelingen zijn nog niet definitief uitgewerkt. De einddatum en het evaluatiejaar worden nog bepaald.
3 Alle regelingen in het corona-noodpakket worden gemonitord. Hierover wordt de Tweede Kamer regelmatig geïnformeerd. Daarnaast bekijken we hoe en wanneer de regelingen het beste geëvalueerd kunnen worden.
Hierover informeren we de Tweede Kamer in het najaar.
4 De subsidieregeling bestaat uit twee delen. Een deel ontwikkeladvies en een deel scholing. Het eerste deel is gepubliceerd.
5 Jaarlijks wordt de ‘Annual Implementation Report’ met de Europese Commissie gedeeld.
6 De volledige naam: Subsidieregeling voor scholing en re-integratie van personen met arbeidsbeperkingen en ernstige scholingsbelemmeringen (ESB-regeling). De regeling is met drie jaar verlengd tot eind 2023, zie
de kamerbrief.
7 De volgende evaluatie is afhankelijk van de toekomstige positionering van de ESB-regeling.

TOTAAL

32.600

0

STAP

1

4

0

Stimuleringsregeling LLO in
het MKB

1
0

0

Actieprogramma DILLO

1

241

220

Eerlijk, gezond en veilig werk

1

2020

2019

Artikel Naam subsidie (regeling)

Tabel 191 Subsidies uit hoofde van subsidieregelingen (bedragen x 1.000 euro)

Bijlage 4: Subsidieoverzicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

244

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

245

98

Overig
3.626
41.684

Algemeen

TOTAAL

0

1.030
8.727

Vluchtelingenwerk

Integratie en participatie

2.746

12.503

0

Kennisinfrastructuur

Integratie en
maatschappelijke samenhang

Caribisch Nederland

1.693

Algemeen

13

1.693

Kinderopvang

7

793

251

Werkloosheid

NIBUD

5

2.810

10.904

Subsidies algemeen: alle
kinderen doen mee

SBCM

21.412

Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet

2

7.447

1.657

Arbeidsmarkt

1

Overige subsidies algemeen

2019

Artikel Naam subsidie

61.757

3.374

0

12.916

1.084

2.736

16.736

200

1.884

2.084

543

312

2.800

22.791

10.079

35.982

3.038

2020

Tabel 192 Incidentele subsidies (bedragen x 1.000 euro)

47.216

2.000

3.800

8.050

1.032

2.736

15.618

200

1.850

2.050

1.530

314

2.800

8.704

11.431

23.249

2.769

2021

36.412

1.500

3.800

1.500

1.032

2.600

8.932

200

1.850

2.050

505

314

2.800

3.671

13.780

20.565

2.860

2022

28.417

0

3.800

1.500

1.032

2.250

8.582

200

1.850

2.050

505

314

2.800

1.408

10.000

14.522

2.758

2023

28.151

0

3.800

1.500

1.032

2.250

8.582

200

2.600

2.800

600

377

2.800

247

10.000

13.424

2.745

2024

27.088

0

3.800

1.500

1.032

2.250

8.582

200

2.600

2.800

0

314

2.800

247

10.000

13.361

2.345

2025
2020

2013

2022

2021

2015

2017

2022

2016

2020

Volgende
evaluatie
(jaartal)

Laatste
evaluatie

Einddatum
subsidie

Bijlage 5: Evaluatie- en overig onderzoek
Tabel 193 Artikel 1 - Arbeidsmarkt
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Arbeidsmarkt

2019

2020

Evaluatie Wet flexibel werken

2020

2020

Evaluatie ESF-regeling Duurzame inzetbaarheid voor
sectoren

2017

2020

Evaluatie arbeidsgerelateerde zorg

2020

2020

Evaluatie WIEG (artikel 1 en 6)

2019

2021

Laagste loonschalen in cao's

2019

2021

Evaluatie Loonkostenvoordelen

2021

2021

Evaluatie SLIM-regeling

2020

2025

Haalbaarheidsonderzoek Brzo/risiconorm

2018

2020

Anoniem solliciteren

2019

2020

Werktijdverkorting

2018

2020

Nulmeting compensatie transitievergoeding bij
bedrijfsbeëindiging

2019

2020

Individuele leer- en ontwikkelbudgetten: onderzoek naar
het gebruik en naar effectieve (gedrags)interventies om
gebruik te bevorderen

2020

2022

Actuele informatie inkomenseffecten coronacrisis

2020

2020

Aanvullende vragen NEA niet naleving WOR

2020

2020

Ervaringen van zorgverleners met de wet Arbeidsmarkt
in Balans

2020

2020

Doorstart werknemers na faillisement werkgevers

2020

2021

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen en
gezondheidseffecten bij geitenhouders

2020

2021

Toekomstverkenning arbeid en zorg

2020

2021

Kwaliteitsverbetering representativiteitsgegevens

2020

2021

Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

246

Tabel 194 Artikel 2 - Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

2.

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

2019

2020

MKBA kwetsbare jongeren

2019

2020

Monitor banenafspraak uit sociaal akkoord, nulmeting

2014

2024

Subsidieregeling armoede en schulden

2017

2020

Evaluatie perspectief op Werk

2019

2021

Evaluatie regeling tijdelijk scholingsbudget UWV

2019

2021

Monitoring transitie gemeenten als lerende organisaties

2020

2021

Evaluatie armoedemiddelen

2020

2021

Eindevaluatie ESF-regeling Actieve Inclusie

2016

2022

Tweejaarlijkse monitor Ambities en kinderarmoede

2020

2021

Huishoudens in de rode cijfers 2020

2019

2020

Onderzoek kosten beschut werk

2020

2020

Haalbaarheidsstudie kennisadviesgroep voor
gemeenten sturen op uitgaven Participatiewet

2020

2021

Vervolgonderzoek pilots participatie en zorg

2020

2022

Multidisciplinair onderzoek naar integrale aanpakken/
vraaggerichte werkwijzen in sociaal domein

2020

2023

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Arbeidsongeschiktheid

2022

2023

Effectenonderzoek WGA-dienstverlening

2019

2024

Disability inclusion in OECD countries

2019

2020

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Jonggehandicapten

2023

2024

Effectiviteit Wajong-dienstverlening

2020

2021

Monitor effect wetsvoorstel Wajong maatregelen

2021

2024

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Overig onderzoek

Tabel 195 Artikel 3 - Arbeidsongeschiktheid
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

2.

Overig onderzoek

Niet van toepassing

Tabel 196 Artikel 4 - Jonggehandicapten
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek
Niet van toepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

247

Tabel 197 Artikel 5 - Werkloosheid
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Werkloosheid

2021

2022

2018

2021

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Ziekte en zwangerschap

2021

2022

Evaluatie subsidieregeling Kanker en werkzoekenden

2020

2020

Evaluatie WIEG (artikel 1 en 6)

2019

2021

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Pilot Kinderopvang

2020

2023

Subsidieregeling Versterking taal- en
interactievaardigheden beroepskrachten en gastouders
in de kinderopvang

2019

2020

Evaluatie Wet Harmonisatie Kinderopvang en
Peuterspeelzaalwerk

2019

2020

Evaluatie Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang

2020

2021

Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang (LKK)

2017

2020

Gedragsexperiment verbetertraject
terugvorderingsproblematiek KOT

2019

2020

Onderzoek sociaal-medische indicatie

2020

2020

Gebruikersonderzoek website
www.veranderingenkinderopvang.nl

2020

2020

Programma Kwaliteit Kinderopvang (ZonMw)

2017

2021

Monitor bestuurlijke afspraken bereik peuters en
inspanning gemeenten

2017

2021

Monitor implementatie IKK

2018

2021

Experiment meertalige dagopvang en meertalig
peuterspeelzaalwerk

2018

2021

Niet van toepassing
Effectevaluatie nieuwe dienstverlening WW (artikel 5 en
11)
2.

Overig onderzoek
Niet van toepassing

Tabel 198 Artikel 6 - Ziekte en zwangerschap
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek
Niet van toepassing

Tabel 199 Artikel 7 - Kinderopvang
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

248

Tabel 200 Artikel 8 - Oudedagsvoorziening
Soort onderzoek

Titel/onderwerp

1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Start

Afronding

Monitor doorwerken tot AOW leeftijd

2019

2021

Onderzoek beleidstheorie Tijdelijke subsidieregeling
duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden

2020

2020

Monitoring en evaluatie Tijdelijke subsidieregeling
duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden

2021

2025

Verkenning leefvormen

2020

2020

Verkennend onderzoek 45 dienstjaren

2020

2021

Omvang witte vlek

2021

2022

Titel/onderwerp

Start

Afronding

De (financiële) positie van wezen

2020

2021

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Tegemoetkoming ouders

2023

2024

Niet van toepassing
Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek

Tabel 201 Artikel 9 - Nabestaanden
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

Niet van toepassing
Niet van toepassing
1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

2.

Overig onderzoek

Niet van toepassing

Tabel 202 Artikel 10 - Tegemoetkoming ouders
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

2.

Overig onderzoek

Niet van toepassing
Niet van toepassing
Niet van toepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

249

Tabel 203 Artikel 11 - Uitvoering
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Uitvoering

2020

2021

Effectevaluatie nieuwe dienstverlening WW (artikel 5 en
11)

2018

2021

Actieve opsporing van fraudemisstanden

2020

2025

Titel/onderwerp

Start

Afronding

Integratie en maatschappelijke samenhang

2022

2023

Evaluatiekader programma Verdere Integratie op de
Arbeidsmarkt (VIA)

2018

2020

Evaluatie VOI

2019

2020

Evaluatie ESS

2019

2021

Jaarraport Integratie 2020

2020

2020

Evaluatie KIS

2020

2021

Survey Integratie Migranten 2020

2019

2021

Longitudinaal onderzoek cohort statushouders
1-01-2021

2016

2025

Monitoring arbeidsmarktintegratie van personen met
een niet-westerse achtergrond

2020

2025

Niet van toepassing

2.

Overig onderzoek

Tabel 204 Artikel 13 - Integratie en maatschappelijke samenhang
Soort onderzoek
1.

Evaluatieonderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid

1a.

Synthese-onderzoek of beleidsdoorlichting

1b.

Ex-ante onderzoek

1c.

2.

Ex-durante en/of ex-post onderzoek

Overig onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

250

Bijlage 6: Lijst van afkortingen
Tabel 205 Lijst van afkortingen
ADR

Auditdienst Rijk

AFM

Autoriteit Financiële Markten

AIO

Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen

AKW

Algemene Kinderbijslagwet

Anw

Algemene Nabestaandenwet / Nabestaandenfonds

AO

Arbeidsongeschiktheid, of Algemeen Overleg

Aof

Arbeidsongeschiktheidsfonds

AOV

Algemene Ouderdomsverzekering Caribisch Nederland, of
Arbeidsongeschiktheidsverzekering

AOW

Algemene Ouderdomswet / Ouderdomsfonds

APF

Algemeen Pensioenfonds

Arbo

Arbeidsomstandigheden

ATW

Arbeidstijdenwet

avv

Algemeen verbindend verklaren van bepalingen van collectieve
arbeidsovereenkomsten

AWf

Algemeen Werkloosheidsfonds

Awir

Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen

AWW

Algemene Weduwen- en Wezenverzekering Caribisch Nederland

AZC

Asielzoekerscentrum

bbl

Beroepsbegeleidende leerweg

Bbz

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen

BD

Belastingdienst

BDFS

Bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek

BES

Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (samen Caribisch Nederland)

Bikk

Bijdrage in kosten kortingen

BKWI

Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen

BMH

Brede Maatschappelijke Heroverweging

BO

Bestuurlijk overleg

BRP

Basisregistratie Personen

Brzo

Besluit risico’s zware ongevallen

Btw

Belasting toegevoegde waarde (omzetbelasting)

BZ

(Ministerie van) Buitenlandse Zaken

BZK

(Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

cao

Collectieve arbeidsovereenkomst

CASS

Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden

CBBS

Claimbeoordelings- en borgingssysteem

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek

CIZ

Centrum Indicatiestelling Zorg

CJIB

Centraal Justitieel Incassobureau

CKA

Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen

CMD

Common Mental Disorders

CN

Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)

COA

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers

CPB

Centraal Planbureau

CTE

Chronische Toxische Encephalopathie

Ctgb

College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden

CWIZO

Commissie Werk, Inkomen, Zorg en Onderwijs

DC

Defined Contribution

DG

Directeur-generaal

DI

Duurzame inzetbaarheid

Divosa

Vereniging van directeuren van gemeentelijke sociale diensten

DNB

De Nederlandsche Bank

DU

Decentralisatieuitkering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

251

DUO

Dienst Uitvoering Onderwijs

DWSRA

Dienstverlening Werkzoekenden en projecten Samenwerking en Regie
Arbeidsmarkt

EBB

Enquête Beroepsbevolking

EC

Europese Commissie

EER

Europese Economische Ruimte

EESSI

Electronic Exchange of Social Security Information

EFMB

Europees Fonds voor Meest Behoeftigen

EK

Eerste Kamer

ELIP

Einde lening inburgeringsplichtig

EMU

Economische en Monetaire Unie

EPSCO

Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en
Consumentenzaken

ESB-regeling

Subsidieregeling scholing en re-integratie van personen met
arbeidsbeperkingen en Ernstige Scholingsbelemmeringen

ESF

Europees Sociaal Fonds

ESS

Expertise-unit Sociale Stabiliteit

EU

Europese Unie

EZK

(Ministerie van) Economische Zaken en Klimaat

FIN

(Ministerie van) Financiën

GGD

Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst

GHOR

Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio

havo

Hoger algemeen voortgezet onderwijs

HIS

Haagse Inkoop Samenwerking

HRM

Human Resource Management

I&W

(Minsterie) van Infrastructuur en Waterstaat

IB

Inlichtingenbureau

IBO

Interdepartementaal Beleidsonderzoek

IBPV

Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening

ICF

Inspectie Control Framework

IKK

Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang

ILO

International Labour Organization

IOAOW

Inkomensondersteuning AOW-gerechtigden

IOAW

Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze
Werknemers

IOAZ

Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen
Zelfstandigen

IORP

Europese Pensioenfondsrichtlijn

IOW

Inkomensvoorziening Oudere Werklozen

ISN

Islamitische Stichting Nederland

ISZW

Inspectie SZW

IUSD

Integratie-uitkering sociaal domein

IVA

Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten

J&V

(Ministerie van) Justitie en Veiligheid

Jeugd-LIV

Tegemoetkoming verhoging minimumjeugdloon, of
Minimumjeugdloonvoordeel

KB

Koninklijk Besluit

KGU

Koppeling gewerkte uren

KIS

Kennisplatform Integratie en Samenleving

KOT

Kinderopvangtoeslag

LCR

Landelijke Cliëntenraad

LHBTI

Lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgenders en
intersekse personen

LIV

Lage-inkomensvoordeel

LKK

Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang

LKV

Loonkostenvoordeel

LLO

Leven Lang Ontwikkelen

LNV

(Ministerie van) Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

252

LRK

Landelijk Register Kinderopvang en peuterspeelzalen

LSI

Landelijke Stuurgroep Interventieteams

MAP

Module Arbeidsmarkt en Participatie

MCKW

Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven

MCU

Ministeriële Commissie Uitvoering

MDI&EU

Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden

MEV

Macro-economische Verkenning

MJP

Meerjarenplan

Mkb

Midden- en kleinbedrijf

MKBA

Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse

MR

Ministerraad

MTO

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

NEA

Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden

Nibud

Nationaal instituut voor budgetvoorlichting

NIDI

Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut

NT2

Nederlands als tweede Taal

NOW

Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid

NVB

Nederlandse Vereniging van Banken

NVVK

Branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en
bewindvoering

OBR

Overbruggingsregeling AOW

OCW

(Ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

OECD

Organisation for Economic Co-operation and Development

OPC

Ouderparticipatiecrèche

OPS

Organo Psycho Syndroom

OV

Ongevallenverzekering Caribisch Nederland

PBL

Planbureau voor de Leefomgeving

PIP

Plan Inburgering en Participatie

PRK

Personenregister Kinderopvang

PSA

Psychosociale arbeidsbelasting

PWRI

Pensioenfonds Werk en (Re-)Integratie

RBK

Register Buitenlandse Kinderopvang

RBV

Rijksbegrotingsvoorschriften

RCN

Rijksdienst Caribisch Nederland (unit Sociale Zaken en Werkgelegenheid)

RI&E

Risico-inventarisatie en -evaluatie

RIVM

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

RIV-toets

Toets op het re-integratieverslag

Roc

Regionaal opleidingencentrum

RSO

Rijksschoonmaakorganisatie

RVO

Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland

RVU

Regelingen voor vervroegde uittreding

RvW

Regeling van Werkzaamheden

RWT

Rechtspersoon met een Wettelijke Taak

SBCM

Stichting Beheer Collectieve Middelen

SCP

Sociaal en Cultureel Planbureau

SDG

Duurzame Ontwikkeldoelen (Sustainable Development Goals)

SEA

Strategische Onderzoek- en Evaluatieagenda

SER

Sociaal-economische Raad

Sfn

Sectorfondsen

SG

Secretaris-generaal

SLIM

Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen

SNA

Stichting Normering Arbeid

SSO

Shared Service Organisatie

STAP

Stimulering Arbeidsmarktpositie

STAR, of StvdA

Stichting van de Arbeid

Stb.

Staatsblad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

253

Stcrt.

Staatscourant

SUWI

Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen

SVB

Sociale Verzekeringsbank

SVK

Scenariostudie vormgeving kindvoorzieningen

Sw

Sociale werkvoorziening

SZ

Sociale Zekerheid

SZW

(Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid

TAS

Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers

TK

Tweede Kamer

TNO

Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek

Tofa

Tijdelijke Overbruggingsregeling Flexibele Arbeidskrachten

TOGS

Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19

Tozo

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers

TV

Transitievergoeding

TW

Toeslagenwet

Twv

Tewerkstellingsvergunning

Ufo

Uitvoeringsfonds voor de overheid

UPO

Uniform Pensioenoverzicht

UWV

Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

VAO

Verslag van een algemeen overleg

VCR

Voortschrijdend Cumulatief Rekenen

VIA

Verdere Integratie op de Arbeidsmarkt

VN

Verenigde Naties

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

VOI

Veranderopgave inburgering

Vpb

Vennootschapsbelasting

VSO

Verslag schriftelijk overleg

Vut

Vervroegde uittreding

VVE

Voor- en vroegschoolse educatie

vwo

Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs

VWS

(Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport

WAA

Wet Aanpassing Arbeidsduur

Waadi

Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs

Wab

Wet arbeidsmarkt in balans

WagwEU

Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie

Wajong

Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten

Wamil

Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen

WAO

Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Was

Wet aanpak schijnconstructies

WAU

Werkagenda voor de uitvoering

Wav

Wet arbeid vreemdelingen

WAZ

Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen

WAZO

Wet Arbeid en Zorg

WGA

Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten

WGO

Wetgevingsoverleg

Whk

Werkhervattingskas

Wi2013

Wet inburgering 2013

WIA

Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen

Wib

Wet inburgering

Wibo

Wet invoering betaald ouderschapsverlof

WIEG

Wet Invoering Extra Geboorteverlof

WKB

Wet op het Kindgebonden Budget

Wko

Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen

Wlz

Wet langdurige zorg

Wml

Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag / Wettelijk minimumloon

WODC

Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

254

WOL

Werken op locatie

WOR

Wet op de Ondernemingsraden

WRR

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Wsnp

Wet schuldsanering natuurlijke personen

Wsw

Wet sociale werkvoorziening

Wtcg

Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

Wtl

Wet tegemoetkomingen loondomein

WVP

Wet verbeterde premieregeling

WW

Werkloosheidswet

Wwz

Wet werk en zekerheid

ZBO

Zelfstandig Bestuursorgaan

ZEZ

Regeling Zelfstandig En Zwanger

ZonMw

Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie

ZV

Ziekteverzekering Caribisch Nederland

ZW

Ziektewet

zzp

Zelfstandige zonder personeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XV, nr. 2

255