Trendrapport High Impact
Crimes 2013-2017

Marga van Aalst, Oberon Nauta

18 mei 2018
Marga van Aalst
mvanaalst@dsp-groep.nl
020 – 705 93 36
Oberon Nauta
onauta@dsp-groep.nl
020 – 705 93 49

DSP

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

2

Inhoud

DSP-groep

1

Inleiding

5

2

Ontwikkeling van de omvang

11

2.1

Omvang totaal

11

3

Woninginbraak

13

3.1

Omvang woninginbraak

13

3.2

Omvang per eenheid

14

3.3

Woninginbraken per gemeente

15

3.4

Woninginbraken per eenheid

16

3.5

Temporele spreiding

17

3.6

Woninginbraken per dag, dagdeel, speciale dagen

18

3.7

Ophelderingspercentage woninginbraken

19

3.8

Verdachten van woninginbraken

21

3.9

Soort buitgemaakte goederen

25

3.10

Mobiliteit verdachten

25

4

Overvallen

27

4.1

Omvang overvallen

27

4.2

Omvang per eenheid

28

4.3

Omvang per gemeente

29

4.4

Omvang per sector

30

4.5

Temporele spreiding

31

4.6

Verdachten van overvallen

35

4.7

Soort buitgemaakte goederen

39

4.8

Verdachten actief in eigen woonomgeving

40

4.9

Slachtofferkans

41

5

Straatroven

44

5.1

Omvang straatroven

44

5.2

Omvang per eenheid

45

5.3

Omvang per gemeente

46

5.4

Temporele spreiding

47

5.5

Ophelderingspercentage straatroven totaal

49

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

3

DSP-groep

5.6

Verdachten van straatroven

51

5.7

Soort buitgemaakte goederen

54

5.8

Mobiliteit aangehouden verdachten

55

5.9

Slachtofferkans

56

6

Definities

57

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

4

Managementsamenvatting
In opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft DSP-groep een analyse gedaan van de
ontwikkelingen van High Impact Crimes (HIC) over de periode 2013-2017. Binnen het onderzoek is nauw
samengewerkt met de Nationale Politie. De analyse levert de volgende bevindingen op.

Algemeen
Binnen het onderzoek is gekeken naar drie vormen van HIC: woninginbraken, overvallen en straatroven.
Voor alle drie de vormen dalen de absolute aantallen gestaag over de jaren. De afname bij overvallen vlakt in
2017 enigszins af.

Woninginbraken
De daling bij woninginbraken vanaf 2013 geldt zowel voor de pogingen tot woninginbraak en insluiping als
voor de aangiften. Bij de politie-eenheden valt op dat de eenheid Amsterdam en de eenheid NoordNederland afwijkend van het landelijke beeld juist een lichte toename in het aantal woninginbraken kennen
in 2017. Eenheid Oost-Nederland laat in 2017 de grootste daling zien.
Bij het aantal inbraken per 1.000 woningen (relatief inbraakcijfer) blijkt het aandeel van eenheid OostBrabant, Midden-Nederland, Amsterdam, Rotterdam en Limburg iets toegenomen is en het aandeel van
eenheid Zeeland-West-Brabant, Noord-Nederland en Oost-Nederland afgenomen.
Als we kijken naar de gemeenten zien we dat het relatieve inbraakcijfer bij gemeente Gouda het hoogst is,
gevolgd door Almere, Amsterdam, Sittard-Geleen, Eindhoven en Utrecht. De 20 gemeenten met de meeste
inbraken zijn in alle jaren met elkaar goed voor bijna 40% van het totaal aantal geregistreerde inbraken in
Nederland.
Woninginbraken vinden het vaakst plaats bij rijtjeswoningen, gevolgd door vrijstaande woningen. Verder
zien we een toename over de jaren bij seniorenwoningen en een afname bij hoekwoningen.
Bij de maand van het jaar laten de cijfers meer woninginbraken zien in de wintermaanden en minder in de
zomermaanden. Juni laat voor de meeste jaren de laagste inbraakcijfers zien. Bij de spreiding over de dag
zien we weinig verschil, met uitzondering van de ochtend: dan wordt beduidend minder vaak ingebroken
dan op de overige dagdelen. Bij de dagen van de week zien we bij woninginbraken dat de meeste
woninginbraken op een zaterdag gepleegd zijn. Ook de zondag is in toenemende mate populair. Eerste
kerstdag blijft onverminderd populair: die kans op inbraak was in de onderzochte periode ruim tweeënhalf
keer zo groot in alle jaren als op een gemiddelde dag. Ook tijdens oud en nieuw is de kans op inbraak
aanzienlijk groter dan op dezelfde dag over het gehele jaar.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

5

De afgelopen jaren fluctueren de ophelderingspercentages per jaar tussen de 9,5% en de 10,4%. Bij de
ophelderingscijfers per eenheid laat de eenheid Amsterdam in 2017 de laagste ophelderingspercentages
zien bij woninginbraken. De eenheden Oost-Brabant en Noord-Nederland juist de hoogste. Als we kijken
naar de maanden van het jaar dan is de kans dat een inbraak wordt opgehelderd in juni het grootst en in
december het geringst. Het aantal aangehouden verdachten is in de periode 2013-2016 gedaald, maar
stijgt weer in 2017, ondanks het feit dat het aantal woninginbraken in 2017 wel verder gedaald is. De
verdachtenratio (het aantal aangehouden verdachten per 1.000 woninginbraken) is dan ook voor de
onderzochte periode in 2017 het hoogst.
Bij de aangehouden verdachten is het merendeel van de daders man. Het relatieve aandeel van
aangehouden verdachten in de jongste leeftijdscategorieën (12 t/m 15 jaar en 16 t/m 24 jaar) is in de
onderzochte periode afgenomen. Deze afname komt ten bate van de verdachten in de leeftijdscategorieën
25 t/m 34 jaar en 34 jaar en ouder. Zeeland-West-Brabant kent het hoogste percentage verdachten jonger
dan 15 jaar. Worden de cijfers afgezet tegen de Nederlandse bevolking dan blijkt binnen de groep daders de
jonge leeftijdscategorie 16 en 17 jaar en de leeftijdscategorie 18 t/m 24 jaar ongeveer vier keer
oververtegenwoordigd. Met andere woorden: ondanks de relatieve afname voor de jonge
leeftijdscategorieën in deze dadergroep, zijn daders naar verhouding erg jong.

Overvallen
Overvallen en daarbinnen woningovervallen dalen in de onderzochte periode gestaag. Uitzondering daarop
vormt 2017, waarin het aantal overvallen als geheel nog wel daalt, maar het aantal woningovervallen een
lichte stijging laat zien. Het aantal aangiftes per 1.000 overvallen fluctueert enigszins in de onderzochte
periode.
Dit landelijke beeld geldt niet voor alle politie-eenheden. Zeven van de tien eenheden laten in 2017 een
stijging zien ten opzichte van 2016. Alleen in de eenheden Oost-Nederland, Zeeland-West-Brabant en
Limburg zet de daling ook in 2017 door. De eenheid Oost-Brabant en Den Haag laat de grootste stijging zien
van het aantal overvallen in 2017. De eenheden Amsterdam en Rotterdam hebben relatief het hoogste
aantal overvallen vanaf 2013.
Bij het aantal overvallen per 100.000 inwoners per gemeente laat Rotterdam in 2017 de hoogste ratio zien,
gevolgd door Amsterdam en Schiedam. Gemeente Capelle aan den IJssel stond in 2013 nog op de eerste
plek. Gemeente Utrecht, qua inwoners de zevende gemeente, heeft in 2017 een opvallend laag aantal
overvallen.
Bij de doelwitten van de overvallen zien we dat winkels/horeca en woningovervallen samen goed zijn voor
ca. 90% van de sectoren waarbinnen de overvallen plaatsvonden. Geld- en waardetransport neemt
ongeveer 10% in. Wel laat de analyse zien dat het relatieve aandeel van geld- en waardetransport is
toegenomen ten opzichte van de andere sectoren.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

6

In de donkere wintermaanden vinden de meeste overvallen plaats, in de zomermaanden de minste.
Bij de spreiding over de dag zien we dat overvallen vooral in de avond worden gepleegd. Op vrijdagavond is
de kans het grootst. Bij de speciale dagen in het jaar zien we een wisselend beeld bij overvallen: in 2015 was
eerste kerstdag favoriet, maar in 2016 waren de meeste overvallen op Koningsdag. In 2017 zijn geen
betekenisvolle verschillen tussen speciale dagen en gewone dagen.
De ophelderingspercentages van overvallen fluctueren over de onderzochte periode van 2013 tot en met
2017. Het hoogste ophelderingspercentage was in 2014: 59%, het laagste percentage in 2017: 49,9%.
Waarbij moet worden aangetekend dat het in de lijn der verwachting ligt dat dit laatste percentage nog gaat
toenemen als gevolg van lopende opsporingsonderzoeken die in de loop van 2018 tot opheldering kunnen
leiden.
Bij de verdeling over de eenheden laat de eenheid Amsterdam over 2013 tot en met 2017 lage
ophelderingspercentages zien. In de eenheden Oost-Nederland en Noord-Nederland liggen de gemiddelde
ophelderingspercentages hoger dan bij de andere eenheden. Opvallend is dat de eenheid Noord-Holland in
2017 een laag ophelderingspercentage laat zien nadat deze eenheid jarenlang juist hoge
ophelderingspercentages kende. De gemiddelde ophelderingscijfers zijn precies omgekeerd aan de
incidentiecijfers. Dat wil zeggen: in de donkere wintermaanden zijn ophelderingspercentages relatief laag
en in de zomermaanden juist hoog.
Het aantal voor overvallen aangehouden verdachten volgt de dalende incidentietrend. In 2017 worden
echter naar verhouding veel verdachten aangehouden. Het aandeel van mannen bij overvallen is stabiel
hoog, namelijk bijna 94%. Bij overvallen laat de leeftijdscategorie 18 t/m 24 jaar over alle jaren de hoogste
percentages zien. Het relatieve aandeel van deze leeftijdscategorie daalt vanaf 2013, maar stijgt weer in
2017. Het relatieve aandeel van de jonge leeftijdscategorie 12 t/m 15 jaar neemt tot 2016 gestaag toe
maar daalt in 2017 ten gunste van de categorie 34 jaar en ouder.
Bij aangehouden verdachten per leeftijdscategorie in 2017 zien we bij de eenheden diverse afwijkingen van
de gemiddelden in Nederland. Binnen de eenheden Noord-Holland en Rotterdam zijn de percentages voor
de categorie 12 t/m 15 jaar het hoogst. Bij de categorie 16 en 17 jaar heeft de eenheid Amsterdam de
hoogste percentages. Bij de categorie 18 t/m 24 jaar hebben de eenheden Zeeland-West-Brabant en
Limburg de hoogste percentages. Worden de leeftijdscategorieën binnen de daderpopulatie vergeleken
met de Nederlandse bevolkingsverdeling naar leeftijd dan valt op dat jongere leeftijdscategorieën
oververtegenwoordigd zijn bij overvallen.
De kans om slachtoffer te worden van een overval per 1000 inwoners schommelt gedurende de
onderzochte periode tussen de ratio’s 13,7 en 18,7. Mannen zijn vaker slachtoffer dan vrouwen. De meeste
slachtoffers zijn in de leeftijdscategorie 25 t/m 54 jaar. Boven de 75 zijn slachtoffers even vaak vrouw als
man.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

7

Straatroven
Ook bij straatroven zien we een absolute afname over alle jaren. Tegelijkertijd blijkt ook dat het
aangiftepercentage in de onderzochte periode iets daalt. Bijna alle politie-eenheden laten een daling zien in
2017. Alleen de eenheid Noord-Nederland en eenheid Zeeland-West-Brabant kennen een toename. Het
aantal straatroven per 1.000 inwoners is in de eenheid Amsterdam over alle jaren het hoogst en neemt in
2017 verder toe. Ook het relatieve percentage van eenheid Rotterdam is hoog en stijgend (overigens heeft
in de eenheden Amsterdam en Rotterdam in absolute zin wel een afname plaatsgevonden). De percentages
straatroof zijn het laagst in de eenheid Noord-Nederland en in de eenheid Limburg.
De gemeenten Amsterdam en Rotterdam laten over de periode 2013-2017 in zowel absolute aantallen als
in relatieve percentages de meeste straatroven zien. In 2013 en 2016 laat de gemeente Diemen een relatief
hoog aantal straatroven zien en staat dan op de tweede plaats.
Er bestaat geen sterke relatie tussen de maand van het jaar en de incidentie van overvallen. Bij de spreiding
over de dag zien we dat bij straatroven de nadruk ligt op de avond in alle jaren. Bij de dagen van de week is
over alle jaren zaterdag bij straatroof het populairst, behalve in 2017 waar de vrijdag het meest populair is.
Als we kijken naar alle jaren, dagen en dagdelen zien we dat de meeste straatroven in de zondagnacht (0-6
uur) plaatsvinden, gevolgd door zaterdagavond, zaterdagnacht en vrijdagavond. Op feestdagen zien we
weinig verschillen met reguliere dagen.
De ophelderingspercentages laten geen eenduidige ontwikkeling zien. De eenheid Amsterdam kent over de
onderzochte periode de laagste ophelderingspercentages. Alleen in 2013 en 2014 heeft de eenheid OostBrabant lagere percentages. In 2017 liggen in de eenheid Oost-Nederland en Noord-Nederland de
gemiddelde ophelderingspercentages hoger dan bij de andere eenheden. Er is geen trend te zien in het
ophelderingspercentages van straatroven in relatie tot de maanden van het jaar.
Het aantal aangehouden verdachten neemt geleidelijk af tot in 2016 maar stijgt in 2017. Het aandeel
mannen is over alle jaren onverminderd hoog. 2017 laat een opvallende groei zien van verdachten in leeftijd
12 t/m 15 jaar en 16 en 17 jaar.
Bij de eenheden zijn diverse afwijkingen ten opzichte van de gemiddelden van Nederland. De eenheden
Amsterdam en Noord-Holland laten de hoogste percentages zien van de jonge leeftijdsgroep 12 t/m 15
jaar. De eenheid Limburg laat de laagste percentages zien in deze categorie. De eenheden Den Haag en
Zeeland-West-Brabant laten de hoogste percentages zien in de categorie 16 en 17 jaar. De eenheden
Noord-Nederland en Oost-Brabant laten bij de categorie 18 t/m 24 de hoogste percentages zien.
De kans om slachtoffer te worden van een straatroof is in de onderzochte periode gedaald. Mannen zijn
vaker slachtoffer dan vrouwen. Ook is deze kans bij mannen het hoogst in de leeftijdscategorie t/m 24 jaar.
Bij vrouwen is dat het hoogst in de leeftijdscategorie 25 t/m 54 jaar. Boven de 65 zijn de vrouwen vaker
vertegenwoordigd in de slachtofferpercentages.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

8

1

Inleiding
In deze rapportage wordt een kwantitatieve fenomeenanalyse gegeven van High Impact Crimes (HIC) in
Nederland. De analyse heeft betrekking op de periode 2013 - 2017. Daarbij wordt gekeken naar
woninginbraak, overvallen en straatroof. Met deze fenomeenanalyse wordt antwoord gegeven op de
volgende onderzoeksvragen:
1

Wat is de (ontwikkeling in de) aard en omvang van HIC?

2

Hoe is de spreiding van HIC in Nederland?

3

Wat zijn kenmerken van verdachten van HIC en hoe verhoudt dit zich tot het verleden?

4

Wat zijn kenmerken van slachtoffers van HIC en hoe verhoudt dit zich tot het verleden?

5

Zijn er opvallende trends waar te nemen in de aard en omvang van de HIC?

Het rapport is in nauwe samenwerking met de Nationale Politie tot stand gekomen. DSP-groep heeft per
jaar de cijfers opgeschoond door zowel dubbele registraties als registraties met pleegdata uit eerdere jaren
te verwijderen. De door DSP-groep uitgevoerde analyse is naderhand door de Nationale Politie op diverse
onderdelen gevalideerd. Verschillen met politiebestanden hebben te maken met selectie op
kennisnamedatum terwijl in de presentaties gebruik gemaakt is van pleegdatum.

Enkele opmerkingen vooraf
De cijfers die in dit rapport gepresenteerd worden, zijn enerzijds gebaseerd op een extractie uit de
1

stuurkubus van 8 januari 2018 en voor wat betreft de ophelderingscijfers uit de bevroren stuurkubus van 3
januari 2018. De cijfers geven de situatie weer op die datum. Daarmee zijn de cijfers geen absoluut gegeven.
De politie corrigeert kwalitatief regelmatig zijn registratiesystemen wat kan leiden tot aanpassingen in de
cijfers. Zo kunnen bijvoorbeeld dubbele registraties verwijderd worden of verkeerde delictcodes worden
aangepast. Ook is altijd sprake van enig na-ijl effect. Dat wil zeggen dat soms pas na verloop van tijd aangifte
wordt gedaan, of dat misdrijven pas naderhand worden opgehelderd. Dit leidt in beide gevallen tot
wijzigingen in de cijfers.
Het huidige rapport is niet de eerste fenomeenanalyse HIC. Zo rapporteerde in 2015 de Nationale Politie
zelf nog op vergelijkbare wijze over woninginbraak, overvallen en straatroof. Voorliggende rapportage
overlapt daardoor qua onderzoeksperiode ten dele met eerdere rapportages. Desondanks zijn de cijfers
voor de periode 2013-2015 niet overgenomen maar volledig herberekend. De reden hiervoor is tweeledig.
In de eerste plaats zijn de data –vanwege het na-ijleffect en opschoningen – tussentijds gewijzigd. Door
herberekening kon het beeld voor de genoemde periode worden geactualiseerd. In de tweede plaats kan op

1 De stuurkubus is een set met indicatoren die uit gesplitst kan worden op o.a. delictsoort, werkgebied en periode met een database
die gevuld is met data uit BVH.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

9

2

een aantal punten een net andere definitie gehanteerd zijn, waardoor vergelijking met de cijfers uit de
eerdere rapportages op onderdelen niet volledig zuiver zou zijn.

Leeswijzer
In hoofdstuk 2 worden de kerncijfers voor de drie vormen van High Impact Crimes onderling vergeleken. De
fenomeenanalyse van woninginbraak, overvallen en straatroof wordt vervolgens per misdrijf in een apart
hoofdstuk beschreven (hoofdstukken 3, 4 en 5). Daarbij wordt steeds uitgesplitst naar spreiding van feiten
over eenheden en gemeenten, temporele spreiding, ophelderingspercentages, (kenmerken) aangehouden
verdachten, slachtofferkansen en buit. In hoofdstuk 6 wordt een toelichting gegeven op de gehanteerde
definities.

2

DSP-groep

De hier gebruikte definities staan in hoofdstuk 6.

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

10

2

Ontwikkeling van de omvang
In dit hoofdstuk worden drie HIC delicten – te weten woningbraken, overvallen en straatroven – met elkaar
vergeleken op absolute aantallen en relatieve percentages zodat duidelijk wordt hoe ze zich onderling tot
elkaar verhouden.

2.1

Omvang totaal

Tabel 2.1

Overzicht - Absolute aantallen per misdrijf per jaar

3

Woninginbraken

Overvallen

Straatroven

2013

2014

2015

2016

2017

totaal

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

Waarvan pogingen

25.854

21.513

19.773

16.955

15.451

Waarvan aangifte

84.133

68.268

62.127

53.186

48.928

Inbraken

71.747

58.220

53.972

45.926

42.594

Insluipingen

14.030

11.402

9.362

8.460

7.923

totaal

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

Waarvan pogingen

301

245

215

199

198

Waarvan aangifte

1.624

1.247

1.163

1.091

1.057

Woningovervallen

667

543

456

391

403

Overige overvallen

1.011

770

757

740

720

totaal

6.938

5.379

4.692

4.149

3.644

Waarvan pogingen

994

744

631

606

485

Waarvan aangifte

6.651

5.153

4.442

3.863

3.354

94.393

76.314

69.239

59.666

55.284

Totaal

De absolute aantallen dalen voor alle drie de categorieën gestaag over de jaren. Ook in 2017 zet de trend
voort. Maar de afname is bij overvallen minder groot dan de afname van de voorgaande jaren. In de
categorieën woninginbraken en straatroven is de daling nog steeds aanzienlijk. Bij alle drie de categorieën
wordt onderscheid gemaakt in het aantal pogingen per misdrijf en het aantal aangiften. De pogingen en
aangiften dalen mee met het misdrijf.
Bij woninginbraken is daarnaast onderscheid gemaakt in inbraken en insluipingen: ook deze nemen af over
de jaren. Ook bij overvallen is onderscheid gemaakt in twee subcategorieën: woningovervallen en overig. We
zien overig relatief afnemen, maar woningovervallen neemt in 2017 weer toe.

3

DSP-groep

In hoofdstuk 6 staan de definities en gebruikte MK codes

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

11

Figuur 2.1

Overzicht - Absolute aantallen per misdrijf per jaar

Overvallen

Woninginbraken

Straatroven

90.000

1.800

7.000

80.000

1.600

6.000

70.000

1.400

60.000

1.200

50.000

1.000

40.000

800

30.000

600

20.000

400

10.000

200

0
2013

DSP-groep

2014

2015

2016

2017

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

5.000
4.000
3.000
2.000
1.000
0

0
2013

2014

2015

2016

2017

2013

2014

2015

2016

2017

12

3

Woninginbraak
In dit hoofdstuk worden de cijfers gepresenteerd van woninginbraken voor de periode 2013 tot en met
2017. Naast de omvang wordt er gekeken naar verdeling over de politie eenheden, gemeenten, spreiding
over maanden, dagen, dagdelen en feestdagen, aangehouden verdachten en hun leeftijden, mobiliteit en
sekse, oplossingspercentages en buit.

3.1

Omvang woninginbraak

Tabel 3.1

Totaal overzicht - Absolute aantallen woninginbraken per jaar
Woninginbraken

2013

2014

2015

2016

2017

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

Waarvan pogingen

25.854

21.513

19.773

16.955

15.451

Waarvan aangifte

84.133

68.268

62.127

53.186

48.928

Inbraken

71.747

58.220

53.972

45.926

42.594

Insluipingen

14.030

11.402

9.362

8.460

7.923

De absolute aantallen van woninginbraken lopen vanaf 2013 gestaag terug. Dit geldt ook voor de pogingen,
aangiften en insluipingen.
Tabel 3.2

Relatieve aantallen per misdrijf per jaar in percentages
Woninginbraken

2013

2014

2015

2016

2017

100%

100%

100%

100%

100%

Waarvan pogingen

30%

31%

31%

31%

31%

Waarvan aangifte

98%

98%

98%

98%

97%

Inbraken

84%

84%

85%

84%

84%

Insluipingen

16%

16%

15%

16%

16%

Het percentage aangiften laat vanaf 2013 een stabiel beeld zien, net als de percentages van pogingen,
inbraken en insluipingen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

13

3.2

Omvang per eenheid

Tabel 3.3

Absolute aantallen woninginbraken per jaar (inclusief pogingen) per politie eenheid
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

6.553

5.325

4.517

3.314

3.754

Oost-Nederland

14.681

10.700

9.140

9.537

7.567

Midden-Nederland

11.731

9.351

8.321

7.826

7.460

Noord-Holland

6.968

5.667

5.278

4.150

3.993

Amsterdam

7.506

6.114

5.701

4.920

5.439

Den Haag

9.186

7.789

7.801

6.691

5.485

Rotterdam

8.665

7.475

6.794

6.043

5.460

Zeeland-West-Brabant

7.701

5.946

5.202

3.672

3.629

Oost-Brabant

6.555

5.641

5.172

4.067

3.813

Limburg

6.222

5.607

5.351

4.165

3.915

Nederland

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

Bijna alle eenheden laten een daling zien in 2017 van de woninginbraken. Alleen eenheid Amsterdam en
eenheid Noord-Nederland hebben een lichte toename. Eenheid Oost-Nederland laat de grootste daling
zien. In deze eenheid was in 2016 een stijging te zien op woninginbraken.
Tabel 3.4

Relatieve aantallen woninginbraken per jaar (inclusief pogingen) per eenheid
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

8%

8%

7%

6%

7%

Oost-Nederland

17%

15%

14%

18%

15%

Midden-Nederland

14%

13%

13%

14%

15%

Noord-Holland

8%

8%

8%

8%

8%

Amsterdam

9%

9%

9%

9%

11%

Den Haag

11%

11%

12%

12%

11%

Rotterdam

10%

11%

11%

11%

11%

Zeeland-West-Brabant

9%

9%

8%

7%

7%

Oost-Brabant

8%

8%

8%

7%

8%

Limburg

7%

8%

8%

8%

8%

Nederland

100%

100%

100%

100%

100%

In 2017 laten de percentages zien dat het aandeel van eenheid Noord-Nederland, Midden-Nederland,
Amsterdam en Oost-Brabant iets is toegenomen en dat eenheid Den Haag en Oost-Nederland zijn
afgenomen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

14

3.3

Woninginbraken per gemeente
In tabel 3.5 staat de ranking van gemeenten met de meeste woninginbraken, uitgedrukt als aantal inbraken
per 1000 woningen.

Tabel 3.5

Relatieve aantallen woninginbraak per gemeente per jaar (inclusief pogingen), per 1000 woningen,
gesorteerd op 2017
gemeente

2013
23,8

2014

2015

2016

2017

Gouda

18,6

18,3

20,1

17,8

Almere

20,9

15,7

11,5

11,4

11,9

3.

Amsterdam

19,9

13,1

11,9

10,2

11,1

4.

Sittard-Geleen

17,3

13,8

15,0

10,7

10,9

5.

Eindhoven

17,5

15,8

12,6

9,2

10,4

6.

Utrecht

17,7

13,9

11,1

11,1

10,3

7.

Delft

17,3

11,0

8,3

9,7

9,9

8.

Enschede

17,1

9,7

8,6

10,4

9,0

9.

Maastricht

16,5

15,2

14,2

8,4

8,4

10.

Amersfoort

15,6

12,4

9,3

8,6

8,2

11.

Rotterdam

15,8

12,2

10,7

9,3

7,9

12.

Haarlemmermeer

14,7

9,3

9,1

7,9

7,9

13.

Arnhem

15,1

11,2

9,6

9,1

7,9

14.

Apeldoorn

14,5

9,2

8,0

7,4

7,5

Nijmegen

14,3

10,7

8,4

8,5

7,4

16.

Breda

13,4

11,7

9,5

7,7

6,9

17.

's-Gravenhage

13,5

10,4

11,3

9,0

6,8

18.

Groningen

13,2

12,0

8,7

7,0

6,7

19.

’s-Hertogenbosch

13,3

9,3

8,0

6,8

6,7

Tilburg

13,4

12,3

10,5

6,5

5,8

Top 20 totaal (absoluut)

32.865

27.544

24.424

21.255

19.789

Nederland totaal (absoluut)

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

Top 20 / Nederland

38,3%

39,5%

38,6%

39,1%

39,2%

1.
2.

15.

20.

De gemeente Gouda heeft al vier jaar het relatieve record bij woninginbraken. Alleen in 2013 stond Almere
relatief hoger in het aantal inbraken per woning. In 2017 staat de gemeente Almere relatief op de tweede
plaats, gevolgd door de gemeente Amsterdam, Sittard-Geleen, Eindhoven en Utrecht. Gemeente Tilburg
laat een daling zien naar de laatste plek in de top 20. De top 20 gemeenten zijn bij elkaar goed voor 39,2
procent van het totaal aantal inbraken in 2017. Het aandeel fluctueert licht.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

15

3.4

Woninginbraken per eenheid

Tabel 3.6

Inbraken per 1000 woningen per eenheid
2013

ratio

2014

ratio

2015

ratio

2016

ratio

2017

ratio

Noord-Nederland

6.553

8,6

5.325

6,8

4.517

5,8

3.314

4,2

3.754

4,7

Oost-Nederland

14.681

10,9

10.700

7,9

9.140

6,7

9.537

6,9

7.567

5,5

Midden-Nederland

11.731

14,3

9.351

11,4

8.321

10,1

7.826

9,5

7.460

8,9

Noord-Holland

6.968

10,7

5.667

8,6

5.278

7,9

4.150

6,2

3.993

5,9

Amsterdam

7.506

15,2

6.114

12,2

5.701

11,3

4.920

9,6

5.439

10,6

Den Haag

9.186

11,5

7.789

9,6

7.801

9,4

6.691

8,0

5.485

6,5

Rotterdam

8.665

10,7

7.475

9,2

6.794

8,3

6.043

7,4

5.460

6,7

Zeeland-West-Brabant

7.701

12,2

5.946

9,3

5.202

8,1

3.672

5,7

3.629

5,6

Oost-Brabant

6.555

11,0

5.641

9,4

5.172

8,5

4.067

6,6

3.813

6,2

Limburg

6.222

11,6

5.607

10,3

5.351

9,8

4.165

7,6

3.915

7,1

Nederland

85.777

11,5

69.622

9,2

63.334

8,3

54.386

7,1

50.517

6,6

De ratio inbraken per 1000 woningen is het hoogst in de eenheid Amsterdam vanaf 2014. In 2013 is de ratio
van eenheid Midden-Nederland hoger. De meeste politie eenheden laten zowel een absolute als een
relatieve daling zien in de afgelopen vijf jaar, behalve eenheid Amsterdam en Noord-Nederland, daar zet de
daling van de afgelopen vier jaar niet door in 2017.
Tabel 3.7

Woninginbraak per type woning en 1000 woningen
2013

ratio

2014

ratio

2015

ratio

2016

ratio

2017

ratio

rijtjeswoning

23.559

27,5

18.645

33,0

17.132

27,9

14.222

26,9

13.160

27,0

vrijstaand

17.313

20,2

13.836

24,5

13.158

21,4

10.828

20,5

10.018

20,5

hoekwoning

16.370

19,1

12.413

22,0

11.237

18,3

9.490

17,9

8.382

17,2

flat

8.767

10,2

7.645

13,5

6.436

10,5

5.552

10,5

5.278

10,8

2onder1kap

3.705

4,3

3.229

5,7

2.884

4,7

2.769

5,2

2.670

5,5

portiekwoning

2.701

3,1

2.315

4,1

2.348

3,8

2.218

4,2

1.912

3,9

benedenwoning

2.337

2,7

2.048

3,6

1.887

3,1

1.731

3,3

1.520

3,1

bovenwoning

2.464

2,9

2.035

3,6

1.838

3,0

1.565

3,0

1.423

2,9

seniorenwoning

1.877

2,2

984

1,7

992

1,6

1.061

2,0

1.097

2,3

studentenwoning

1.410

1,6

1.290

2,3

2.016

3,3

958

1,8

761

1,6

maisonnette

273

0,3

194

0,3

187

0,3

193

0,4

194

0,4

souterrain

40

0,0

30

0,1

26

0,0

26

0,0

32

0,1

overige

8.666

5,8

1.784

3,2

2.119

3,5

2.313

4,4

2.340

4,8

totaal

85.777

100

67.185

100

61.396

100

52.926

100

48.788

100

Bij het type woning laten de woninginbraken in rijtjeswoningen over alle jaren de hoogste ratio’s zien,
gevolgd door vrijstaande woningen. Verder zien we een toename over de jaren bij seniorenwoningen en een
afname bij hoekwoningen. Bij de andere type woningen is geen duidelijk trend te herkennen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

16

3.5

Temporele spreiding
In deze paragraaf wordt gekeken naar de spreiding van woninginbraken in de tijd. De gegevens voor de
temporele spreiding zijn gebaseerd op de pleegdatum.

3.5.1

Spreiding per maand

Tabel 3.8

Aantal woninginbraken per maand (inclusief pogingen)

Figuur 3.1

2013

2014

2015

2016

2017

Januari

8.808

7.947

6.333

5.180

6.069

Februari

8.109

6.977

5.968

4.870

4.772

Maart

7.775

6.375

5.165

4.163

4.429

April

6.183

4.976

4.337

3.636

3.423

Mei

5.909

4.833

4.668

3.779

3.324

Juni

5.706

4.546

3.914

3.618

3.211

Juli

6.422

5.097

5.074

4.353

3.897

Augustus

5.854

5.048

4.706

4.342

3.984

September

5.786

4.367

4.412

3.795

3.176

Oktober

7.562

5.613

5.274

4.535

3.886

November

8.354

6.553

6.183

5.299

4.304

December

9.309

7.290

7.300

6.838

6.042

Aantal woninginbraken per maand (inclusief pogingen)
10.000
9.500
9.000
8.500
8.000
7.500
7.000
6.500
6.000
5.500
5.000
4.500
4.000
3.500
3.000

2013
2014
2015
2016
2017

Bovenstaande tabel laat zien dat er over alle jaren meer woninginbraken plaatsvinden in de wintermaanden
en minder in de zomer. Juni laat voor de meeste jaren de laagste cijfers zien. Ook zien we een kleine
opleving in de maanden juli en augustus, de klassieke schoolvakantiemaanden.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

17

3.5.2

Spreiding per tijdsinterval

Tabel 3.9

Verdeling woninginbraken per tijdsinterval (inclusief pogingen)
%

2013

2014

2015

2016

2017

Nacht (0-6 uur)

27,8%

27,9%

28,5%

29,2%

28,9%

Ochtend (6-12 uur)

13,8%

13,5%

13,0%

13,6%

13,8%

Middag (12-18 uur)

30,3%

30,3%

30,5%

29,8%

29,6%

Avond (18-24 uur)

28,1%

28,1%

28,0%

27,3%

27,7%

Totaal

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Bij de spreiding over de dag zien we bij woninginbraken dat er weinig verschil zit tussen de dagdelen, met
uitzondering van de ochtend. Daar wordt beduidend minder vaak ingebroken. Een trend over de jaren is niet
waarneembaar, hoewel de middag over alle jaren net de hoogste percentages kent.
Figuur 3.2

Woninginbraak per tijdsinval
100%
90%
80%
70%
60%

Avond (18-24 uur)
Middag (12-18 uur)

50%

Ochtend (6-12 uur)

40%

Nacht (0-6 uur)

30%
20%
10%
0%
2013

2014

2015

2016

2017

3.6

Woninginbraken per dag, dagdeel, feestdagen

Tabel 3.10

Woninginbraken per dag (zeven dagen)

DSP-groep

2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

Woninginbraken

85.777

100,0%

69.622

100,0%

63.334

100,0%

54.386

100,0%

50.517

100,0%

Zondag

11.697

13,6%

9.575

13,8%

8.958

14,1%

8.083

14,9%

7.470

14,8%

Maandag

10.191

11,9%

8.180

11,7%

7.631

12,0%

6.691

12,3%

6.543

13,0%

Dinsdag

11.676

13,6%

8.966

12,9%

7.942

12,5%

6.682

12,3%

6.533

12,9%

Woensdag

11.425

13,3%

9.660

13,9%

8.270

13,1%

7.041

12,9%

6.558

13,0%

Donderdag

12.398

14,5%

9.824

14,1%

9.154

14,5%

7.465

13,7%

6.797

13,5%

Vrijdag

13.439

15,7%

11.103

15,9%

10.015

15,8%

8.729

16,1%

7.622

15,1%

Zaterdag

14.951

17,4%

12.314

17,7%

11364

17,9%

9.695

17,8%

8.994

17,8%

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

18

Bij de dagen van de week zien we bij woninginbraken, over alle jaren heen, dat de meeste woninginbraken
op een zaterdag gepleegd zijn. Ook de zondag is in toenemende mate populair. Lange tijd was maandag het
minst populair, maar in 2017 is dinsdag het minst populair bij inbrekers.
Tabel 3.11

Woninginbraken per dagdeel per dag over alle jaren (4 dagdelen: nacht, ochtend, middag, avond)
Nacht

11.407

11.682

12.095

11.944

12.764

15.022

17.656

Avond

9.221

9.871

10.472

11.913

17.114

21.668

10.870

Middag

12.862

14.051

14.122

15.374

14.873

15.424

11.859

Ochtend

6.177

6.626

6.692

6.829

6.646

5.691

5.792

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Bij de dagdelen is zaterdagavond (donkerrood) het meest populair, gevolgd door zondag- en zaterdagnacht
(0-6 uur), donderdag- en zaterdagmiddag en vrijdagavond (rood). Het minst populair zijn de zaterdag- en
zondagochtend (6-12 uur) (lichtgroen).
Tabel 3.12

Selectie feestdagen in het jaar
2015

2016

2017

Aantal

Gemidd.

Dag

Aantal

Gemidd.

Dag

Aantal

Gemidd.

Dag

1 jan

455

173

Donderdag

380

165

Vrijdag

365

141

Zondag

Carnaval

272

172

Zondag

239

155

Zondag

194

144

Zondag

Carnaval

282

147

Maandag

184

129

Maandag

159

126

Maandag

Carnaval

273

153

Dinsdag

166

129

Dinsdag

187

126

Dinsdag

27apr.

259

147

Maandag

216

135

Woensdag

166

131

Donderdag

24 dec.

243

176

Donderdag

257

186

Zaterdag

212

141

Zondag

25 dec.

487

193

Vrijdag

412

155

Zondag

389

126

Maandag

26 dec.

401

219

Zaterdag

382

129

Maandag

291

126

Dinsdag

31 dec.

171

176

Donderdag

371

186

Zaterdag

336

141

Zondag

(In 2015 viel Carnaval op 15-17 feb, in 2016 op 7-9 feb en in 2017 op 26-28 feb)

Bij de feestdagen in het jaar zien we dat de meeste woninginbraken plaatsvinden in alle drie de jaren op
eerste kerstdag: ruim tweeënhalf maal het aantal dat plaatsvindt op een normale dag van de week. 1 januari
is goed voor de tweede plaats (behalve in 2016, dan is tweede kerstdag tweede).

3.7

Ophelderingspercentage4 woninginbraken

Tabel 3.13

Ophelderingspercentage woninginbraken (incl. pogingen) per jaar
Woninginbraken
totaal
Waarvan opgehelderd (%)

2013

2014

2015

2016

2017

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

9,4%

10,4%

9,4%

9,6%

9,5%

In bovenstaande tabel zien we dat de ophelderingspercentages fluctueren. In 2014 neemt het
ophelderingspercentage toe van 9,4% naar 10,4%. Na 2014 neemt het percentage weer af.

4

DSP-groep

De ophelderingspercentages zijn apart aangeleverd door de politie en zijn gebaseerd op de bevroren stuurkubus van 3 januari 2018..

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

19

3.7.1

Ophelderingspercentage woninginbraken per eenheid

Tabel 3.14

Ophelderingspercentage woninginbraken per eenheid (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

12,0%

14,6%

14,6%

14,0%

12,6%

Oost-Nederland

9,6%

10,6%

10,7%

9,5%

10,6%

Midden-Nederland

8,8%

9,2%

8,4%

7,8%

9,4%

Noord-Holland

9,0%

10,3%

10,4%

11,0%

8,6%

Amsterdam

6,4%

10,1%

9,2%

7,0%

6,2%

Den Haag

11,2%

10,9%

8,5%

9,2%

8,8%

Rotterdam

10,7%

11,4%

9,8%

10,5%

9,3%

Zeeland-West-Brabant

7,9%

9,5%

8,1%

10,9%

9,8%

Oost-Brabant

9,5%

9,0%

8,3%

9,6%

11,3%

Limburg

8,5%

8,4%

6,1%

8,7%

8,6%

Nederland

9,4%

10,4%

9,4%

9,6%

9,5%

De eenheid Amsterdam laat in 2017 de laagste ophelderingspercentages zien bij woninginbraken. In de
eenheden Oost-Brabant en Noord-Nederland liggen in dat jaar de gemiddelde ophelderingspercentages
hoger dan bij de andere eenheden. Ook voor de voorgaande jaren behaalt Noord-Nederland hoge
gemiddelde percentages.

3.7.2

Ophelderingspercentage woninginbraken per maand

Tabel 3.15

Ophelderingspercentage woninginbraken per maand (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Januari

8,1%

9,8%

8,6%

8,3%

7,4%

Februari

8,1%

10,6%

9,3%

9,2%

6,8%

Maart

9,8%

10,7%

11,7%

11,4%

8,8%

April

11,7%

12,7%

11,2%

13,0%

11,8%

Mei

11,9%

11,8%

10,2%

10,4%

11,3%

Juni

12,3%

11,6%

12,4%

12,0%

9,2%

Juli

11,1%

13,0%

9,9%

10,4%

9,5%

Augustus

10,9%

10,3%

8,9%

8,4%

9,2%

September

10,9%

13,0%

10,3%

10,3%

11,5%

Oktober

8,7%

10,6%

8,1%

10,2%

11,4%

November

7,4%

7,5%

8,4%

8,5%

13,2%

December

6,1%

6,4%

6,3%

6,8%

6,5%

Over twee jaren (2013 en 2015) zijn de gemiddelde ophelderingscijfers het hoogst in juni en over alle jaren
het laagst in december. In 2014 is de opheldering het hoogst in juli en september en in 2017 is de maand
november de maand met het hoogste ophelderingspercentage.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

20

3.7.3

Overige tabellen

Tabel 3.16

Ophelderingspercentage woninginbraken met en zonder geweld
2014
Aantal

2015
Aantal

2016
Aantal

2017

Totaal woninginbraken

69.622

Ophelderingspercentage
10,4%

63.334

Ophelderingspercentage
9,4%

54.386

Ophelderingspercentage
9,6%

Aantal
50.517

Ophelderingspercentage
9,5%

Inbraken met geweld

426

48,5%

411

43,2%

397

42,4%

398

40,2%

Inbraken zonder geweld

69.196

10,1%

62.923

9,1%

53.989

9,4%

50.119

9,2%

Bij inbraken met geweld zijn de ophelderingspercentages aanzienlijk hoger dan bij woninginbraken zonder
geweld. Dit verschilt geldt voor alle jaren. De cijfers laten wel zien dat de ophelderingspercentages
teruglopen bij beide categorieën. Voor 2017 kan dit te wijten zijn aan het na-ijleffect. Het na-ijleffect is het
fenomeen dat opheldering van misdrijven door blijft lopen in de volgende jaren. Vooral voor misdrijven in de
laatste maanden van het jaar zal opheldering in het volgend jaar plaatsvinden.

3.8

Verdachten van woninginbraken
In deze paragraaf worden de aangehouden verdachten van woninginbraak in beeld gebracht.

Tabel 3.17

Aangehouden verdachten woninginbraken per jaar (per registratie meerdere verdachten mogelijk) in
aantallen.
2013

2014

2015

2016

2017

Totaal woninginbraken

85.777

69.622

63.334

54.386

50.517

Aantal verdachten

5.552

4.478

4.122

3.292

3.538

Ratio

6,5%

6,4%

6,5%

6,1%

7%

Het aantal aangehouden verdachten neemt geleidelijk af tot 2016, maar toe in 2017. De ratio is in 2017 is
het hoogst.

3.8.1

Verdachten naar geslacht en leeftijd

Tabel 3.18

Verdeling aangehouden unieke verdachten naar geslacht
2013

2014

2015

2016

2017

Man

92,3%

91,1%

92,5%

92,7%

92,2%

Vrouw

7,6%

8,8%

7,4%

7,2%

7,5%

onbekend

0,1%

0,1%

0,1%

0,1%

0,2%

Bij de aangehouden verdachten is het merendeel van de daders man. Het aandeel van vrouwen bij
woninginbraken is afgenomen na een initiële stijging in 2014, maar fluctueert.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

21

3.8.2

Verdachten naar leeftijdscategorie

Tabel 3.19

Aangehouden verdachten woninginbraken naar leeftijd
2013

2014

2015

2016

2017

12 t/m 15 jaar

5,0%

5,3%

5,5%

4,9%

4,2%

16 en 17 jaar

7,2%

10.6%

10,1%

11,0%

9,2%

18 t/m 24 jaar

38,8%

36,2%

37,4%

36,4%

35,6%

25 t/m 34 jaar

23,9%

26,0%

25,1%

26,3%

28,6%

35 jaar en ouder

22,0%

21,9%

22,0%

21,4%

22,4%

Bij de leeftijd van aangehouden verdachten van woninginbraak zien we in 2017 een daling in het
percentage verdachten dat jonger is dan 15 jaar. Deze daling is in 2016 ingezet en zet door in 2017. Ook bij
de leeftijdsgroep 16 en 17 jaar zien we een daling in 2017, net als de groep 18 t/m 24 jaar. De stijging is in
de leeftijdscategorieën 25 t/m 34 jaar en 35 jaar en ouder. In de leeftijdsgroep 10-12 jaar werden de
afgelopen jaren 1 tot 5 jongeren geregistreerd. In 2017 waren dat 3 jongeren.
Figuur 3.3

Woninginbraken: aangehouden verdachten naar leeftijd
100%
90%
80%
70%
35 jaar en ouder

60%

25 t/m 34 jaar

50%

18 t/m 24 jaar

40%

16 en 17 jaar

30%

12 t/m 15 jaar

20%
10%
0%
2013

DSP-groep

2014

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

2015

2016

2017

22

Tabel 3.20

Figuur 3.4

Verdeling verdachten woninginbraken naar leeftijdscategorie en politie eenheid in 2017
Noord-Nederland

12 t/m 15 jaar
6,1%

16 en 17 jaar
5,6%

18 t/m 24 jaar
29,4%

25 t/m 34 jaar
21,8%

35 jaar en ouder
37,1%

Oost-Nederland

4,4%

8,7%

34,6%

28,3%

24,0%

Midden-Nederland

5,2%

13,5%

36,2%

20,7%

24,3%

Noord-Holland

5,1%

9,6%

44,1%

23,5%

17,6%

Amsterdam

5,5%

9,7%

45,3%

25,6%

13,8%

Den Haag

5,0%

13,5%

41,3%

27,8%

12,4%

Rotterdam

4,8%

13,8%

44,9%

19,2%

17,3%

Zeeland-West-Brabant

7,3%

15,3%

27,4%

25,8%

24,2%

Oost-Brabant

3,3%

4,9%

29,3%

34,1%

28,5%

Limburg

3,9%

6,9%

26,5%

31,4%

31,4%

Nederland

4,2%

9,2%

35,6%

28,6%

22,4%

Verdeling verdachten woninginbraken naar leeftijdscategorie en politie eenheid in 2017
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%

35 jaar en ouder
25 t/m 34 jaar
18 t/m 24 jaar
16 en 17 jaar
12 t/m 15 jaar

10%
0%

Bij de eenheden zijn diverse afwijkingen van gemiddelden te zien. In de tabel 3.20 zijn de grootste
afwijkingen geel gearceerd. De eenheden Rotterdam en Zeeland-West-Brabant hebben het hoogste
percentage 16- en 17- jarige verdachten. Zeeland-West-Brabant heeft het hoogste percentage jonger dan
15 jaar. Oost-Brabant heeft het minst hoge percentage 16- en 17-jarigen. De eenheid Noord-Nederland laat
bij woningbraak de hoogste percentages zien bij de categorie 35 jaar en ouder. Bij de eenheden OostBrabant en Limburg is de categorie 25 t/m 34 jaar het meest vertegenwoordigd.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

23

3.8.3

Verdachten vergeleken met verdeling bevolking

Tabel 3.21

Verhouding aangehouden verdachten woninginbraken per leeftijdscategorie vergeleken met verdeling hele
bevolking 2017
Leeftijd verdachten

Figuur 3.5

Bevolkingsaandeel

Verdachtenaandeel

12 t/m 15 jaar

4,6%

4,2%

16 en 17 jaar

2,4%

9,2%

18 t/m 24 jaar

8,7%

35,6%

25 t/m 34 jaar

12,4%

28,6%

35 jaar en ouder

71,7%

22,4%

Verhouding aangehouden verdachten woninginbraken per leeftijdscategorie vergeleken met verdeling hele
bevolking 2017
80%
70%
60%
50%
Bevolkingsaandeel

40%

Verdachtenaandeel
30%
20%
10%
0%
12 t/m 15 jaar

16 en 17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 34 jaar

35 jaar en ouder

Bovenstaande tabel laat zien dat de jonge leeftijdscategorieën 16 en 17 jaar ten opzichte van het
bevolkingsgemiddelde oververtegenwoordigd is in de dadergroep. Dat geldt ook voor de leeftijdscategorie
18 t/m 24 jaar en 25 t/m 34 jaar.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

24

3.9

Soort buitgemaakte goederen
Voor het bepalen van de ranking van de buit bij woninginbraken is gekeken naar de top 20 van het jaar
2017.

Tabel 3.22

Aantal buitgemaakte goederen bij woninginbraken gebaseerd op top 20 van 2017

Buit

2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

Computer

19.019

7,3%

14.905

7,1%

12.630

6,6%

9.923

6,3%

8.414

6,1%

Ring

11.524

4,4%

9.169

4,4%

8.746

4,6%

7.364

4,6%

6.698

4,8%

Horloge

11.506

4,4%

9.120

4,5%

8.691

4,6%

7.354

4,6%

6.501

4,7%

Ketting

10.903

4,2%

8.729

4,3%

8.192

4,3%

7.127

4,5%

6.397

4,6%

Armband

9.864

3,8%

7.807

4,0%

7.459

3,9%

6.282

4,0%

5.690

4,1%

Communicatie app

7.464

2,9%

6.024

3,0%

5.545

2,9%

4.708

3,0%

3.951

2,9%

Oorsieraad

6.131

2,3%

4.944

2,4%

4.745

2,5%

3.945

2,5%

3.605

2,6%

Tas

4.437

1,7%

3.728

2,1%

3.269

1,7%

2.673

1,7%

2.462

1,8%

Euro

11.918

4,6%

9.831

5,0%

9.070

4,8%

7.621

4,8%

2.310

1,7%

Sieraad

6.502

2,5%

4.905

2,1%

4.415

2,3%

3.035

1,9%

2.262

1,6%

Bankbescheiden

4.401

1,7%

3.552

1,7%

2.944

1,5%

2.457

1,5%

2.230

1,6%

Televisie

4.899

1,9%

3.800

1,8%

3.188

1,7%

2.566

1,6%

2.014

1,5%

Fotocamera

6.941

2,7%

4.678

2,0%

3.682

1,9%

2.601

1,6%

1.872

1,4%

Tablet

4.401

1,7%

4.812

1,9%

4.733

2,5%

3.749

2,4%

1.846

1,3%

Portemonnee

3.477

1,3%

2.924

1,3%

2.499

1,3%

2.054

1,3%

1.854

1,3%

Kleding

2.871

1,1%

2.436

1,1%

2.218

1,2%

1.949

1,2%

1.791

1,3%

Hanger

2.893

1,1%

2.299

1,1%

2.088

1,1%

1.750

1,1%

1.581

1,1%

Rijbewijs

3.114

1,2%

2.623

1,1%

2.085

1,1%

1.738

1,1%

1.417

1,0%

Randapparatuur

3.368

1,3%

2.620

1,1%

2.134

1,1%

1.617

1,0%

1.296

0,9%

Munten

3.127

1,2%

2.564

1,1%

2.351

1,2%

1.993

1,3%

1.098

0,8%

Subtotaal

138.760

53,1%

111.470

53,0%

100.684

52,7%

82.506

52,0%

65.289

47,2%

Overig

122.465

46,9%

98.995

47,0%

90.248

47,3%

76.212

48,0%

72.972

52,8%

Totaal

261.225

100%

210.465

100%

190.942

100%

158.718

100%

138.261

100%

De top 20 van buitgemaakte goederen bij woninginbraak verschilt nauwelijks over de jaren. Wel zien we dat
het aandeel van cash terugloopt in 2017. Geld wordt echter vaak niet als zodanig geregistreerd omdat het
niet rechercheerbaar is. Ring, horloge, armband en ketting nemen relatief iets toe. Fotocamera, televisie,
sieraad, computer, randapparatuur nemen iets af. De rubriek overig neemt geleidelijk toe over de jaren. Dit
betekent dat de buit meer divers aan het worden is.

3.10

Mobiliteit verdachten woninginbraken
In deze paragraaf wordt de wooneenheid (de eenheid waar de aangehouden verdachte woont) vergeleken
met de pleegeenheid politie (de eenheid waar het misdrijf gepleegd is) en de woongemeente met de
pleeggemeente. Bij bijna 20% van de registraties is wooneenheid of pleegeenheid onbekend ingevuld.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

25

Tabel 3.23

Figuur 3.6

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
2013

2014

2015

2016

2017

Wooneenheid = pleegeenheid

79,0%

76.4%

79,3%

78,9%

78,5%

Woongemeente = pleeggemeente

40,9%

41,8%

44,1%

41,0%

42,1%

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
90%
80%
70%
Wooneenheid = pleegeenheid

60%

Woongemeente = pleeggemeente
50%
40%
30%
2013

2014

2015

2016

2017

Bij wooneenheid is gelijk aan pleegeenheid laten de cijfers zien dat het percentage dat in eigen wooneenheid een woninginbraak pleegt gelijk blijft in 2017. Bij woongemeente is gelijk aan pleeggemeente laten
de cijfers schommelingen zien tussen 40% en 44,2% van het aantal woninginbraken in eigen gemeente.
Tabel 3.24

Aandeel verdachten actief in eigen politie eenheid van totaal aantal verdachten
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

81,4%

77,6%

86,0%

81,9%

87,9%

Oost-Nederland

78,7%

73,4%

75,8%

77,3%

80,2%

Midden-Nederland

80,3%

79,3%

75,5%

74,7%

73,0%

Noord-Holland

67,4%

62,6%

67,1%

62,8%

78,4%

Amsterdam

79,1%

79,5%

80,9%

79,6%

73,1%

Den Haag

83,7%

79,6%

85,1%

85,5%

80,8%

Rotterdam

78,2%

77,8%

81,0%

85,2%

82,1%

Zeeland-West-Brabant

77,0%

69,5%

75,0%

69,8%

87,1%

Oost-Brabant

78,5%

76,8%

72,0%

81,8%

65,9%

Limburg

83,7%

82,0%

85,6%

86,4%

77,5%

Nederland

79,0%

76,4%

78,7%

78,9%

78,5%

Gemiddeld in Nederland is in 2017 ongeveer 64 procent van de aangehouden verdachten actief in eigen
politie eenheid. Dit percentage was iets hoger in eerdere jaren. In de eenheid Limburg zijn de meeste
aangehouden verdachten actief in eigen eenheid in 2013, 2014 en 2016 en in de eenheid Noord-Holland
de minste in alle jaren, behalve in 2017. In 2017 wonen de meeste verdachten die actief in de eigen eenheid
zijn in de eenheid Noord-Nederland en de eenheid Zeeland-West-Brabant.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

26

4

Overvallen
In dit hoofdstuk worden de cijfers gepresenteerd van overvallen 2013 tot en met 2017. Naast de omvang
wordt er gekeken naar verdeling over de politie eenheden, gemeenten, spreiding over maanden, dagen,
dagdelen en feestdagen, aangehouden verdachten en hun leeftijden, mobiliteit en sekse,
oplossingspercentages en buit.

4.1

Omvang overvallen

Tabel 4.1

Absolute aantallen overvallen per jaar
Overvallen

2013

2014

2015

2016

2017

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

Waarvan pogingen

301

245

215

199

198

Waarvan aangifte

1.624

1.247

1.163

1.091

1.057

Woningovervallen

667

543

456

391

403

Overige overvallen

1.011

770

757

740

720

Overvallen laten een daling zien in absolute aantallen over de jaren. Dit geldt ook voor woningovervallen,
behalve in 2017: dan is er een lichte stijging.
Tabel 4.2

Relatieve aantallen overvallen per jaar in percentages
Overvallen

2013

2014

2015

2016

2017

100%

100%

100%

100%

100%

Waarvan pogingen

18%

19%

18%

18%

18%

Waarvan aangifte

97%

95%

96%

96%

94%

Woningovervallen

40%

41%

38%

35%

36%

Overige overvallen

60%

59%

62%

65%

64%

Het percentage aangifte van overvallen nam in 2014 eerst af ten opzichte van het aantal registraties, maar
in 2015 weer toe en in 2017 weer iets af. Bij woningovervallen zien we ook een relatieve afname ten
opzichte van overige overvallen vanaf 2014 en een lichte toename in 2017.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

27

4.2

Omvang per eenheid

Tabel 4.3

Absolute aantallen overvallen per jaar (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

96

58

65

39

44

Oost-Nederland

216

169

153

149

88

Midden-Nederland

137

101

100

99

100

Noord-Holland

132

111

88

84

96

Amsterdam

270

184

195

188

206

Den Haag

145

114

108

95

110

Rotterdam

308

254

218

222

243

Zeeland-West-Brabant

133

104

111

92

72

Oost-Brabant

95

90

87

69

84

Limburg

145

127

88

94

79

Nederland

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

In Nederland zien we over het tijdsbestek van 5 jaar een daling in het totaal aantal overvallen. In 2014 is een
flinke daling opgetreden ten opzichte van 2013 en na die tijd laten de cijfers een langzame daling zien van
1313 naar 1123 overvallen. Zeven van de tien eenheden laten echter in 2017 een stijging zien als we
vergelijken met 2016. Alleen in de eenheden Oost-Nederland, Zeeland-West-Brabant en Limburg zet de
daling ook in 2017 door. Eenheid Oost-Nederland laat de grootste daling zien in de categorie overvallen. De
eenheden Oost-Brabant en Den Haag laten de grootste stijging zien in het aantal overvallen in 2017.
Tabel 4.4

Relatieve aantallen overvallen per jaar (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

5,7%

4,4%

5,4%

3,4%

3,9%

Oost-Nederland

12,9%

12,9%

12,6%

13,2%

7,8%

Midden-Nederland

8,2%

7,7%

8,2%

8,8%

8,9%

Noord-Holland

7,9%

8,5%

7,3%

7,4%

8,5%

Amsterdam

16,1%

14,0%

16,1%

16,6%

18,3%

Den Haag

8,6%

8,7%

8,9%

8,4%

9,8%

Rotterdam

18,4%

19,3%

18,0%

19,6%

21,6%

Zeeland-West-Brabant

7,9%

7,9%

9,2%

8,1%

6,4%

Oost-Brabant

5,7%

6,9%

7,2%

6,1%

7,5%

Limburg

8,6%

9,7%

7,3%

8,3%

7,0%

Nederland

100%

100%

100%

100%

100%

De eenheden Amsterdam en Rotterdam hebben relatief het hoogste aantal overvallen over alle jaren. Bij
beide eenheden stijgt het relatieve aandeel op het totaal. Ook de eenheden Oost-Brabant, Noord-Nederland
en Den Haag laten in 2017 weer een stijging zien na een daling in 2016. De eenheden Midden-Nederland en
Noord-Holland laten ook een stijging zien in 2017. De eenheid Oost-Nederland laat een forse daling zien in
2017 en de eenheden Limburg en Zeeland-West-Brabant een lichte daling.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

28

4.3

Omvang per gemeente

Tabel 4.5

Ranking overvallen: gemeenten met de meeste overvallen (gesorteerd op relatieve aantal 2017), (inclusief
pogingen) per 100.000 inwoners
Gemeente (ratio)
1.

Rotterdam

2013
34,8

2014
32,0

2015
26,1

2016
23,9

2017
29,9

2.

Amsterdam

36,8

25,3

25,3

25,2

26,0

3.

Schiedam

20,5

23,5

23,3

27,9

21,5

4.

Capelle aan den IJssel

34,6

18,2

19,9

23,5

18,0

5.

Vlaardingen

28,5

10,0

9,9

24,8

14,9

6.

Amersfoort

10,1

11,6

7,4

12,2

13,6

7.

Tilburg

6,3

14,1

10,6

14,4

11,0

8.

Haarlem

15,0

12,4

6,2

9,1

10,6

9.

’s-Gravenhage

13,7

13,6

10,4

10,3

10,6

10.

Venlo

26,1

14,1

7,4

17,6

10,5

11.

Almere

20,0

10,2

11,4

9,4

9,9

12.

Breda

12,8

12,7

20,5

11,8

9,8

13.

Eindhoven

16,8

21,9

10,6

13,1

9,8

14.

Zaanstad

8,9

7,2

12,8

11,1

9,4

15.

Nijmegen

13,3

11,8

16,4

10,8

8,0

16.

Heerlen

14,3

28,7

13,2

18,4

7,9

17.

Enschede

24,0

11,3

16,5

17,2

7,5

18.

Maastricht

19,5

12,0

23,0

16,5

5,5

19.

Arnhem

10,4

12,7

10,2

9,3

5,4

20.

Utrecht

7,5

8,1

9,8

7,9

4,9

Top 20 totaal (absoluut)

805

683

638

638

605

Nederland totaal (absoluut)

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

Top 20 / Nederland

48,0%

52,0%

52,6%

56,4%

53,9%

Relatief laat Rotterdam een hoger ratio zien dan Amsterdam in 2017 met Schiedam op de derde plaats. In
2016 voert Schiedam de relatieve lijst aan gevolgd door Amsterdam, Vlaardingen en Rotterdam. Schiedam,
Vlaardingen en Capelle aan den IJssel zijn overloopgebieden van Rotterdam. Gemeente Capelle aan den
IJssel stond in 2013 op de eerste plek, maar laat sinds 2013 een wisselende verbetering zien. Gemeente
Utrecht, qua inwoners de zevende gemeente, heeft in 2017 een opvallend laag aantal overvallen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

29

4.4

Omvang per sector

Figuur 4.1

Overvallen per sector (woningen, detailhandel/horeca en geld/waardetransport)
100%
90%
80%
70%
60%

Overval op geld of waardetransport

50%

Overval horeca, winkels, etc

40%

Overval op woning

30%
20%
10%
0%
2013

2014

2015

2016

2017

In deze grafiek zien we de omvang van het aantal overvallen per sector: overvallen op woning en horeca
hebben over alle jaren het grootste aandeel en daarna komt overval op geld- of waardetransport. Overvallen
op waardetransport is tot 2016 relatief toegenomen ten opzichte van de andere sectoren, maar neemt in
2017 weer af. Het aandeel overvallen op winkels en horeca is in 2014 en 2015 relatief afgenomen, maar
blijft in 2016 en 2017 stabiel. Het aandeel van woningovervallen is in 2014 toegenomen ten opzichte van de
andere sectoren, maar neemt in 2015 en 2016 weer licht af.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

30

4.5

Temporele spreiding
In deze paragraaf wordt de spreiding van de overvallen over jaar, maand, dag, en dagdeel weergegeven.
Deze gegevens zijn gebaseerd op de pleegdatum.

4.5.1

Spreiding per maand

Tabel 4.6

Aantal overvallen per maand (inclusief pogingen)
Januari

2013
183

2014
153

2015
134

2016
124

2017
116

Februari

170

148

133

111

125

Maart

188

118

113

130

111

April

134

101

90

86

79

Mei

128

89

84

65

77

Juni

127

87

80

67

68

Juli

89

79

84

64

70

Augustus

111

91

66

68

83

September

113

89

89

75

82

Oktober

146

117

92

95

87

November

133

96

113

114

93

December

156

145

135

132

132

Bovenstaande tabel (en onderstaande figuur) laat zien dat in 2017 minder misdrijven plaatsvinden in de
zomermaanden. Dit laten de voorgaande jaren ook zien: het aantal overvallen loopt terug naar een
dieptepunt in de zomer en loopt op vanaf augustus met een piek in december (en in 2013 en 2016 in
maart).
Figuur 4.2

Aantal overvallen per maand (inclusief pogingen)
210
190
170
150

2013

130

2014

110

2015

90

2016
2017

70
50

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

31

4.5.2

Spreiding per tijdsinterval

Tabel 4.7

Verdeling overvallen per tijdsinterval (inclusief pogingen)
(In onderstaande tabel ontbreken per jaar ongeveer 32-68 registraties omdat de tijdstippen ontbreken)
2013

2014

2015

2016

2017

Nacht (0-6 uur)

17,2%

19,3%

15,2%

16,3%

18,4%

Ochtend (6-12 uur)

15,9%

15,8%

16,6%

13,4%

11,7%

Middag (12-18 uur)

21,6%

20,6%

23,2%

20,2%

21,1%

Avond (18-24 uur)

45,3%

44,3%

45,0%

50,1%

48,7%

Bij de spreiding over de dag zien we dat overvallen vooral ‘s avonds worden gepleegd. Dit geldt voor alle
jaren.
Figuur 4.3

Overvallen per tijdsinterval
100%
90%
80%
70%
60%

Avond (18-24 uur)

50%

Middag (12-18 uur)
Ochtend (6-12 uur)

40%

Nacht (0-6 uur)

30%
20%
10%
0%
2013

Tabel 4.8

2014

2015

2016

2017

Overvallen per dag (zeven dagen)
2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

1.678

100,0%

1.313

100,0%

1.213

100,0%

1.131

100,0%

1.123

100,0%

Zondag

177

10,5%

170

12,9%

135

11,1%

119

10,5%

125

11,1%

Maandag

274

16,3%

172

13,1%

166

13,7%

150

13,3%

141

12,6%

Dinsdag

244

14,5%

176

13,4%

174

14,3%

166

14,7%

144

12,8%

Woensdag

221

13,2%

210

16,0%

170

14,0%

168

14,9%

160

14,2%

Donderdag

247

14,7%

195

14,9%

191

15,7%

155

13,7%

182

16,2%

Vrijdag

278

16,6%

201

15,3%

184

15,2%

211

18,7%

206

18,3%

Zaterdag

264

15,7%

189

14,4%

193

15,9%

162

14,3%

165

14,7%

Overvallen

In 2017 liet vrijdag het hoogste percentage overvallen zien, net als in 2016 en 2013, maar in 2014 was de
woensdag het meest populair en in 2015 de zaterdag.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

32

Tabel 4.9

Overvallen per dagdeel per dag over alle jaren (4 dagdelen: nacht, ochtend, middag, avond)
Nacht

166

132

151

155

145

203

171

Avond

386

405

414

458

538

446

382

Middag

211

209

229

213

240

182

114

Ochtend

119

168

146

149

168

150

66

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

In alle jaren zien we dat de meeste overvallen op vrijdagavond( donkerrood) plaatsvinden. Verder staan alle
avonden, behalve zondag en maandagavond op de tweede plaats (rood).
Tabel 4.10

Overvallen op feestdagen in het jaar
2015
1 jan

5

4

Carnaval

2

Carnaval

1

Carnaval

5

27apr.

8

24 dec.

2016
Donderdag

3

4

3

Zondag

5

3

Maandag

5

3

Dinsdag

1

3

Maandag

6

4

4

Donderdag

25 dec.

15

4

26 dec.

4

4

31 dec.

1

4

Donderdag

2017
Vrijdag

-

2

Zondag

2

Zondag

1

2

Zondag

3

Maandag

2

3

Maandag

3

Dinsdag

3

3

Dinsdag

3

Woensdag

2

4

Donderdag

4

3

Zaterdag

2

2

Zondag

Vrijdag

2

2

Zondag

4

3

Maandag

Zaterdag

-

3

Maandag

-

3

Dinsdag

2

3

Zaterdag

-

2

Zondag

(In 2015 viel Carnaval op 15-17 feb, in 2016 op 7-9 feb en in 2017 op 26-28 feb)

Bij overvallen is het beeld wisselend op de speciale dagen in het jaar: in 2015 was eerste kerstdag favoriet,
maar in 2016 waren de meeste overvallen op Koningsdag. In 2017 is het verschil niet betekenisvol: eerste
kerstdag heeft slechts 1 overval meer dan een gewone maandag.
Ophelderingspercentage overvallen totaal
Tabel 4.11

Ophelderingspercentage overvallen (incl. pogingen) per jaar
2013

2014

2015

2016

2017

Overvallen

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

Waarvan opgehelderd (%)

52,9%

58,5%

50,0%

55,2%

49,9%

In bovenstaande tabel zien we de ophelderingspercentages enigszins fluctueren over de onderzochte
periode. Het hoogste ophelderingspercentage was in 2014: 58,5%. Het laagste percentage is in 2017:
49,9%. Waarbij moet worden aangetekend dat het in de verwachting ligt dat dit laatste percentage nog gaat
toenemen als gevolg van lopende opsporingsonderzoeken die in de loop van 2018 tot opheldering kunnen
leiden.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

33

4.5.3

Ophelderingspercentage overvallen per eenheid

Tabel 4.12

Ophelderingspercentage overvallen per eenheid (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

51,0%

77,6%

57,6%

74,0%

67,4%

Oost-Nederland

58,8%

53,3%

48,1%

54,1%

71,3%

Midden-Nederland

60,4%

53,9%

40,0%

49,5%

54,0%

Noord-Holland

62,1%

63,5%

71,4%

67,9%

33,0%

Amsterdam

30,4%

51,1%

49,7%

36,9%

45,8%

Den Haag

72,6%

64,7%

63,0%

58,5%

45,9%

Rotterdam

56,3%

60,2%

49,3%

51,6%

51,3%

Zeeland-West-Brabant

41,5%

69,2%

33,3%

66,3%

50,0%

Oost-Brabant

44,3%

46,7%

42,0%

60,9%

37,3%

Limburg

61,4%

57,5%

52,7%

68,1%

57,7%

Nederland

52,9%

58,5%

50,0%

55,2%

50,0%

De eenheid Amsterdam laat over 2013 tot en met 2017 lage ophelderingspercentages zien, en over de
jaren 2013 en 2016 de laagste, maar in 2017 verbetert dit percentage. In de eenheden Oost-Nederland en
Noord-Nederland liggen de gemiddelde ophelderingspercentages hoger dan bij de andere eenheden in
2017. Ook voor de voorgaande jaren behaalt de eenheid Noord-Nederland hoge percentages. De eenheid
Noord-Holland laat in 2017 een laag ophelderingspercentage zien na jarenlang een hoog percentage gehad
te hebben. Ook Oost-Brabant laat een laag percentage zien in 2017. Het na-ijl effect van opheldering kan
hier voor 2017 nog verandering in brengen.

4.5.4

Ophelderingspercentage overvallen per maand

Tabel 4.13

Ophelderingspercentage per maand (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Januari

50,5%

51,6%

47,8%

61,5%

54,1%

Februari

35,5%

47,3%

45,1%

49,6%

30,6%

Maart

49,7%

74,2%

46,6%

50,8%

51,8%

April

75,2%

73,0%

64,8%

61,6%

63,3%

Mei

56,9%

88,9%

55,3%

89,6%

60,0%

Juni

60,0%

68,6%

78,0%

85,9%

55,9%

Juli

86,8%

81,3%

64,0%

67,7%

66,7%

Augustus

66,1%

41,1%

73,8%

40,0%

58,1%

September

55,7%

60,0%

48,9%

50,0%

52,5%

Oktober

33,6%

41,4%

41,9%

51,0%

52,9%

November

48,9%

54,6%

34,5%

53,2%

48,9%

December

41,1%

43,6%

28,9%

31,3%

28,7%

De gemiddelde ophelderingscijfers fluctueren tussen de maanden: In december zien we lage ophelderingspercentages en in de maanden mei, juni en juli hoge percentages. De ophelderingspercentages lopen
daarmee precies omgekeerd aan het figuur 4.2 (overvallen per maand).

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

34

4.6

Verdachten van overvallen

Tabel 4.14

Aangehouden verdachten van overvallen per jaar
2013

2014

2015

2016

2017

Overvallen totaal

1.678

1.313

1.213

1.131

1.123

Aantal aangehouden verdachten

1.100

932

770

771

781

ratio

65,6

71,0

63,5

68,2

69,5

Het aantal aangehouden verdachten van overvallen neemt geleidelijk af vanaf 2014, net als het aantal
overvallen, maar toe in 2017. De ratio fluctueert over de jaren, maar is hoog in 2017.

4.6.1

Verdachten naar geslacht

Tabel 4.15

Verdeling aangehouden unieke verdachten naar geslacht
2013

2014

2015

2016

2017

Man

93,3%

91,3%

93,2%

93,8%

93,7%

Vrouw

6,7%

8,6%

6,8%

6,1%

6,0%

onbekend

0,0%

0,1%

0,0%

0,1%

0,3%

Het aandeel van mannen bij overvallen is stabiel hoog. Alleen in 2014 is er een fluctuatie te zien met een
toename van het aandeel van vrouwen dat verdachte is van een overval. Na 2014 daalt het aandeel van
vrouwen weer.

4.6.2

Verdachten naar leeftijdscategorie

Tabel 4.16

Verdachten overvallen naar leeftijd
2013

2014

2015

2016

2017

12 t/m 15 jaar

5,1%

6,5%

6,9%

10.8%

8,7%

16 en 17 jaar

11,2%

14,1%

16,1%

14,2%

16,7%

18 t/m 24 jaar

43,2%

36,4%

36,4%

33,7%

34,4%

25 t/m 34 jaar

24,7%

26,8%

20,1%

27,0%

23,8%

35 jaar en ouder

15,8%

16,2%

20,5%

14,3%

16,3%

Bij overvallen laat de leeftijdscategorie 18 t/m 24 jaar over alle jaren de hoogste percentages zien. Wel daalt
het aandeel van deze leeftijdscategorie vanaf 2013, maar stijgt in 2017. Het aandeel van de jonge
leeftijdscategorie 12 t/m 15 jaar wordt hoger na 2013 en neemt toe tot 2016. In 2017 is een afname te
zien. De categorie 35 jaar en ouder neemt iets toe in 2017.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

35

Figuur 4.4

Verdachten overvallen naar leeftijd
100%
90%
80%
70%
35 jaar en ouder

60%

25 t/m 34 jaar

50%

18 t/m 24 jaar

40%

16 en 17 jaar

30%

12 t/m 15 jaar

20%
10%
0%
2013

2014

2015

2016

2017

4.6.3

Verdachten naar leeftijdscategorie naar wooneenheid

Tabel 4.17

Verdeling verdachten overvallen naar leeftijdscategorie en politie eenheid in 2017

DSP-groep

12 t/m 15 jaar

16 en 17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 34 jaar

35 jaar en ouder

Noord-Nederland

3,4%

6,9%

34,5%

31,0%

24,1%

Oost-Nederland

10,2%

18,4%

24,5%

26,5%

20,4%

Midden-Nederland

2,2%

24,4%

24,4%

26,7%

22,2%

Noord-Holland

13,5%

21,2%

32,7%

15,4%

17,3%

Amsterdam

9,9%

28,2%

38,0%

11,3%

12,7%

Den Haag

9,4%

21,9%

35,9%

25,0%

7,8%

Rotterdam

16,9%

17,8%

28,8%

22,9%

13,6%

Zeeland-West-Brabant

4,4%

20,0%

46,7%

20,0%

8,9%

Oost-Brabant

5,3%

5,3%

42,1%

28,9%

18,4%

Limburg

8,2%

12,2%

46,9%

20,4%

8,2%

Nederland

8,7%

16,7%

34,4%

23,8%

16,3%

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

36

Figuur 4.5

Verdachten overvallen naar leeftijd en politie eenheid in 2017
100%
90%
80%
70%
60%
50%

35 jaar en ouder

40%

25 t/m 34 jaar
18 t/m 24 jaar

30%

16 en 17 jaar

20%

12 t/m 15 jaar

10%
0%

Bij de eenheden zijn diverse afwijkingen van de gemiddelden in Nederland. In de tabel zijn de grootste
afwijkingen van de gemiddelde percentages geel gearceerd. De eenheden Noord-Holland en Rotterdam
hebben de hoogste percentages bij de categorie 12 t/m 15 jaar. Bij de categorie 16 en 17 jaar heeft de
eenheid Amsterdam de hoogste percentages. Bij de categorie18 t/m 24 jaar hebben de eenheden ZeelandWest-Brabant en Limburg de hoogste percentages.
De eenheid Noord-Nederland laat bij overvallen de hoogste percentages zien in de categorie 25 t/m 34 jaar
en de categorie 35 jaar en ouder.

4.6.4

Leeftijd verdachten in relatie tot bevolking

Tabel 4.18

Verhouding aangehouden verdachten van overvallen per leeftijdscategorie vergeleken met verdeling hele
bevolking 2017
Leeftijd verdachten

Verdachtenaandeel

4,6%

8,7%

16 en 17 jaar

2,4%

16,7%

18 t/m 24 jaar

8,7%

34,4%

25 t/m 34 jaar

12,4%

23,8%

35 jaar en ouder

71,7%

16,3%

12 t/m 15 jaar

DSP-groep

Bevolkingsaandeel

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

37

Figuur 4.6

Verhouding aangehouden verdachten overvallen per leeftijdscategorie vergeleken met verdeling hele
bevolking 2017
80%
70%
60%
50%
Bevolkingsaandeel

40%

Verdachtenaandeel
30%
20%
10%
0%
12 t/m 15 jaar

16 en 17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 34 jaar

35 jaar en ouder

Ook deze tabel laat zien dat het aandeel van de jongere leeftijdscategorieën relatief groot is in vergelijking
met de verdeling over de bevolking, bij overvallen. Bij overvallen kent de categorie 18 t/m 24 jaar het
grootste aandeel.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

38

4.7

Soort buitgemaakte goederen
Voor het bepalen van de ranking van de buit bij overvallen is gekeken naar het jaar 2017.

Tabel 4.19

Aantal buitgemaakte goederen bij overval gebaseerd op top 20 van goederen buitgemaakt in 2017
Buit

2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

Communicatie
app

193

6,2%

144

5,6%

143

6,6%

124

6,2%

122

6,5%

Personenauto

150

4,8%

127

4,9%

95

4,4%

86

4,3%

79

4,2%

Euro

249

8,0%

184

7,1%

179

8,2%

164

8,2%

53

2,8%

Kleding

62

2,0%

56

2,2%

40

1,8%

45

2,2%

48

2,6%

Bankbescheiden

77

2,5%

62

2,4%

62

2,8%

39

1,9%

45

2,4%

Rijbewijs

69

2,2%

73

2,8%

60

2,8%

51

2,5%

37

2,0%

Horloge

70

2,3%

87

3,4%

50

2,3%

57

2,8%

36

1,9%

Portemonnee

72

2,3%

44

1,7%

41

1,9%

41

2,0%

29

1,6%

ID-kaart

58

1,9%

34

1,3%

30

1,4%

22

1,1%

29

1,6%

Computer

67

2,2%

55

2,1%

47

2,2%

25

1,2%

28

1,5%

Tas

52

1,7%

52

2,0%

31

1,4%

38

1,9%

27

1,4%

Ketting

43

1,4%

44

1,7%

26

1,2%

33

1,6%

20

1,1%

Ring

48

1,5%

45

1,8%

32

1,5%

26

1,3%

19

1,0%

Rookwaar

26

0,8%

17

0,7%

14

0,6%

17

0,8%

18

1,0%

Armband

36

1,2%

41

1,6%

19

0,9%

24

1,2%

17

0,9%

Telefoon

59

1,9%

22

0,9%

32

1,5%

17

0,8%

14

0,8%

Paspoort

28

0,9%

29

1,1%

20

0,9%

11

0,5%

15

0,8%

Bestelauto

25

0,8%

19

0,7%

15

0,7%

11

0,5%

15

0,8%

Sleutelbos

27

0,9%

12

0,5%

13

0,6%

9

0,4%

9

0,5%

CD

48

1,5%

30

1,2%

7

0,3%

1

0,0%

0

0,0%

Subtotaal

1459

46,9%

1177

45,7%

956

43,9%

841

41,9%

660

35,4%

Overig

1649

53,1%

1399

54,3%

1223

56,1%

1164

58,1%

1204

Totaal

3108

100,0%

2576

100,0%

2179

100,0%

2005

100,0%

1864

64,6%
100,0
%

Ook bij overvallen zien we dat in 2017 het relatieve aandeel van cash terugloopt, na een eerdere stijging in
2014 t/m 2016. Geld wordt echter vaak niet als zodanig geregistreerd omdat het niet rechercheerbaar is.
De top 20 blijft verder ongeveer gelijk over alle jaren. Wel laten de percentages een stijging zien in kleding
en een afname in computers over de jaren. CD’s verdwijnen uit het beeld. Communicatie apparatuur gaat
wat heen en weer in de percentages en personenauto’s laten een geleidelijke daling zien na een opleving in
2014. De percentages van rookwaar nemen weer geleidelijk toe na een eerst afname in 2014 en 2015. Ook
de rubriek overig neemt geleidelijk toe over de jaren. Dat betekent dat de diversiteit aan geregistreerde buit
toeneemt.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

39

4.8

Verdachten actief in eigen woonomgeving
In deze paragraaf wordt de wooneenheid (de eenheid waar de aangehouden verdachte woont) vergeleken
met de pleegeenheid politie (de eenheid waar het misdrijf gepleegd is) en de woongemeente met de
pleeggemeente. Bij 12% is wooneenheid of pleegeenheid onbekend ingevuld.

Tabel 4.20

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
2013

2014

2015

2016

2017

Wooneenheid = pleegeenheid

74,9%

72,9%

72,2%

74,1%

79,5%

Woongemeente = pleeggemeente

38,2%

39,8%

38,7%

41,9%

48,4%

Het percentage overvallen in eigen gemeente fluctueert van 2013 tot 2015, maar neemt dan toe in 2016
en opvallend toe in 2017. Ook het percentage overvallen in eigen politie eenheid fluctueert eerst, maar
neemt ook toe in 2017.
Figuur 4.7

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
85%
80%
75%
70%
65%
60%
55%

Wooneenheid = pleegeenheid

50%

Woongemeente = pleeggemeente

45%
40%
35%
30%
25%
2013

Tabel 4.21

DSP-groep

2014

2015

2016

2017

Aandeel verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

86,0%

70,6%

70,9%

74,2%

89,7%

Oost-Nederland

67,2%

64,0%

82,1%

70,5%

77,6%

Midden-Nederland

73,0%

67,2%

75,9%

76,3%

71,1%

Noord-Holland

71,7%

75,0%

45,1%

66,7%

63,5%

Amsterdam

76,3%

70,6%

67,4%

74,7%

87,3%

Den Haag

82,7%

66,3%

69,0%

87,8%

75,4%

Rotterdam

79,8%

82,0%

76,9%

72,4%

83,9%

Zeeland-West-Brabant

67,6%

71,8%

69,5%

60,3%

82,9%

Oost-Brabant

54,5%

64,3%

81,1%

77,3%

73,3%

Limburg

80,5%

86,4%

89,7%

78,0%

85,7%

Nederland

74,9%

72,9%

72,2%

74,1%

79,5%

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

40

Een paar eenheden wijken af van het gemiddelde in Nederland als het gaat om overvallen in eigen politie
eenheid. In 2017 heeft de eenheid Noord-Nederland het hoogste percentage overvallen in eigen eenheid,
de eenheid Noord-Holland het laagste. De verschillen tussen de eenheden zijn af en toe groot, maar
fluctueren per jaar. In 2013 heeft Oost-Brabant een laag percentage, maar dat neemt in de jaren daarna
weer toe. De eenheid Noord-Holland heeft een laag percentage in 2015 en ook dit percentage neemt toe in
de jaren daarna. De eenheid Limburg is redelijk stabiel met hoge percentages.

4.9

Slachtofferkans
In deze paragraaf laten we zien hoe groot de kans is om slachtoffer te worden van een overval in Nederland.
Onderdeel van overvallen is de categorie woningovervallen en tabel 4.22 en 4.24 gaan hierover. De rest van
de paragraaf gaat over de categorie overvallen in het algemeen.

Tabel 4.22

Slachtofferkans woningovervallen per 1000 woningen
2013
Aantal slachtoffers woningovervallen
Aantal Nederlandse woningen

2014

2015

2016

2017

1.324

1.078

949

862

902

7.569.371

7.590.228

7.665.198

7.720.787

7.794.075

17,5

14,20

12,38

11,16

11,57

Slachtofferkans per 1000 woningen (ratio)5

De kans om slachtoffer te worden van een woningoverval is vanaf 2013 over het geheel genomen gedaald
tot en met 2016. In 2017 is deze kans weer iets toegenomen.
Tabel 4.23

Slachtofferkans overval per 1000 inwoners
Aantal slachtoffers overval
Aantal Nederlanders
Slachtofferkans per 1000 Nederlanders
(ratio)

2013

2014

2015

2016

2017

3.135

2.458

2.313

2.446

2,366

16.779.575

16.829.289

16.900.726

16.979.120

17.081.507

18,7

14,6

13,7

14,4

13,9

De kans om slachtoffer te worden van een overval schommelt gedurende de onderzochte periode tussen
de ratio’s 13,7 en 18,7 en is vanaf 2013 over het geheel genomen eerst gedaald, om dan in 2016 toe te
nemen en weer te dalen in 2017. De ratio van 2017 is wel nog hoger dan in 2015.

5

Door een ratio te gebruiken van 1000 woningen of 1000 inwoners presenteer je de kans om slachtoffer met
vermenigvuldigingsfactor 1000. In werkelijkheid is de kans om slachtoffer te worden dus 1000 keer kleiner.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

41

4.9.1

Slachtoffers naar leeftijd en geslacht

Tabel 4.24

Slachtofferkans woningoverval per geslacht en leeftijdscategorie (driedeling)
Kans op slachtofferschap
Man

Vrouw

2013

2014

2015

2016

2017

≤ 24 jaar

10%

9%

9%

10%

9%

25 tot en met 54 jaar

28%

26%

26%

30%

30%

55 tot en met 64 jaar

9%

9%

12%

11%

9%

65 tot en met 74 jaar

7%

6%

8%

6%

9%

75 en ouder

7%

5%

5%

0%

7%

subtotaal

61%

56%

61%

57%

64%

≤ 24 jaar

5%

5%

4%

5%

7%

25 tot en met 54 jaar

16%

20%

13%

17%

16%

55 tot en met 64 jaar

6%

6%

7%

6%

4%

65 tot en met 74 jaar

4%

6%

6%

5%

6%

75 en ouder

8%

8%

9%

6%

6%

subtotaal

39%

44%

39%

38%

38%

100%

100%

100%

100%

100,0%

Totaal

De kans om slachtoffer te worden van een woningoverval is bij mannen twee keer zo groot als bij vrouwen.
Verder is zowel bij mannen als vrouwen de kans om slachtoffer te worden van een woningoverval het
hoogst in de leeftijdscategorie 25 t/m 54 jaar. Ook in de leeftijdscategorieën t/m 24 jaar, 55 t/m 64 jaar en
65 t/m 74 jaar hebben mannen een grotere kans slachtoffer te worden dan vrouwen. Boven de 75 zijn de
vrouwen meer vertegenwoordigd in de slachtofferpercentages. (Vanaf 67 jaar loopt in de
bevolkingspopulatie het aandeel van de mannen terug).
Tabel 4.25

Slachtofferkans overval per geslacht en leeftijdscategorie (driedeling)
Kans op slachtofferschap
Man

Vrouw

2013

2014

2015

2016

2017

≤ 24 jaar

12,6%

11,7%

11,6%

14,0%

14,9%

25 tot en met 54 jaar

33,5%

31,5%

33,0%

34,7%

33,0%

55 tot en met 64 jaar

9,0%

8,1%

10,4%

9,2%

7,3%

65 tot en met 74 jaar

4,2%

4,0%

4,2%

3,0%

3,8%

75 en ouder

2,9%

2,4%

2,3%

2,1%

2,7%

subtotaal

62,2%

57,7%

61,5%

63,0%

61,7%

≤ 24 jaar

7,0%

7,1%

8,6%

7,8%

9,7%

25 tot en met 54 jaar

20,2%

23,0%

17,8%

20,4%

20,0%

55 tot en met 64 jaar

4,8%

5,2%

5,1%

4,5%

3,6%

65 tot en met 74 jaar

2,3%

3,3%

2,9%

2,4%

2,5%

75 en ouder

3,4%

3,5%

3,8%

2,0%

2,6%

subtotaal

37,7%

42,1%

38,2%

37,1%

38,4%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Totaal

Ook bij overvallen is de kans om slachtoffer te worden 1,5 tot 2x groter voor mannen. Deze kans is bij zowel
mannen als vrouwen het hoogst in de leeftijdscategorie 25 t/m 54 jaar. De percentages zijn bij mannen in

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

42

deze leeftijdscategorie bijna 1,5 x groter dan bij vrouwen. Boven de 75 jaarzijn mannen en vrouwen
ongeveer even vaak vertegenwoordigd in de slachtofferpercentages.
Over de jaren heen laten de percentages wel verschuivingen zien, maar een lijn laat zich niet bepalen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

43

5

Straatroven
6

In dit hoofdstuk worden de cijfers gepresenteerd van straatroven over de periode 2013 tot en met 2017.
Naast de omvang wordt er gekeken naar verdeling over de politie eenheden, gemeenten, spreiding over
maanden, dagen, dagdelen en feestdagen, aangehouden verdachten en hun leeftijden, mobiliteit en sekse,
oplossingspercentages en buit.

5.1

Omvang straatroven

Tabel 5.1

Overzicht - Absolute aantallen per misdrijf per jaar
Straatroven

2013

2014

2015

2016

2017

6.938

5.379

4.692

4.149

3.644

Waarvan pogingen

994

744

631

606

485

Waarvan aangifte

6.651

5.153

4.442

3.863

3.354

Ook bij straatroven zien we een absolute afname over alle jaren heen. Ook pogingen en aangiften nemen in
absolute zin af.
Tabel 5.2

Relatieve aantallen pogingen en aangiften straatroven per jaar in percentages
2013

2014

2015

2016

2017

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Waarvan pogingen

14,3%

13,8%

13,4%

14,6%

13,3%

Waarvan aangifte

95,9%

95,8%

94,7%

93,1%

92,0%

Straatroven

Het relatieve aantal pogingen ten opzichte van geregistreerde straatroof neemt langzaam af bij straatroof
en is in 2017 het laagst, maar was in 2016 verhoogd. De relatieve aangiften nemen af vanaf 2013. In 2017
zijn de relatieve aangiften nog verder afgenomen. Hier kan nog een na-ijl effect plaatsvinden.

6

DSP-groep

Bij straat roven gaat het om de registratie MK B70.

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

44

5.2

Omvang per eenheid

Tabel 5.3

Absolute aantallen straatroven per jaar (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

175

147

Oost-Nederland

457

299

143

93

103

293

286

211

Midden-Nederland

657

522

430

361

258

Noord-Holland

347

253

143

189

144

Amsterdam

2.192

1.749

1.476

1.401

1.272

Den Haag

811

586

512

428

398

Rotterdam

1.228

952

944

878

821

Zeeland-West-Brabant

372

311

222

168

199

Oost-Brabant

371

260

239

189

132

Limburg

319

295

206

155

106

Nederland

6.929

5.379

4.692

4.149

3.644

De absolute aantallen straatroven laten in bijna alle eenheden een daling zien in 2017. Alleen de eenheden
Noord-Nederland en Zeeland-West-Brabant laten een toename zien. De eenheid Limburg laat de grootste
daling zien.
Tabel 5.4

Relatieve aantallen straatroven per jaar per eenheid (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

2,5%

2,7%

3,0%

2,2%

2,8%

Oost-Nederland

6,6%

5,6%

6,2%

6,9%

5,8%

Midden-Nederland

9,5%

9,7%

9,2%

8,7%

7,1%

Noord-Holland

5,0%

4,7%

3,0%

4,6%

4,0%

Amsterdam

31,6%

32,5%

31,5%

33,8%

34,9%

Den Haag

11,7%

10,9%

10,9%

10,3%

10,9%

Rotterdam

17,7%

17,7%

20,1%

21,2%

22,5%

Zeeland-West-Brabant

5,4%

5,8%

4,7%

4,0%

5,5%

Oost-Brabant

5,4%

4,8%

5,1%

4,6%

3,6%

Limburg

4,6%

5,5%

4,4%

3,7%

2,9%

Nederland

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Het relatieve percentage straatroven is het hoogst in de eenheid Amsterdam over alle jaren en neemt in
2017 weer toe. Ook het percentage van eenheid Rotterdam is hoog en neemt geleidelijk toe vanaf 2013. De
percentages straatroof zijn het laagst in de eenheid Noord-Nederland, waar het wel toegenomen is in 2017,
en in de eenheid Limburg, waar een geleidelijke daling te zien is. In absolute zin heeft wel een afname van
de straatroven plaatsgevonden in de eenheden Amsterdam en Rotterdam.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

45

5.3

Omvang per gemeente

Tabel 5.5

Ranking straatroven: gemeenten met de meeste straatroven per 100.000 inwoners (gesorteerd 2017)

1.

Per 100.000
inwoners
Amsterdam

2013
310,3

2014
247,6

2015
206,3

2016
188,7

2017
169,9

2.

Rotterdam

176,0

134,3

131,5

118,7

112,2

3.

Diemen

204,6

113,3

48,3

157,3

86,4

4.

Schiedam

89,7

83,1

91,8

68,2

73,6

5.

’s-Gravenhage

122,2

98,1

76,7

56,0

60,1

6.

Capelle aan den IJssel

60,0

45,4

81,4

54,2

43,3

7.

Almere

140,8

103,1

73,0

59,7

42,6

8.

Tilburg

73,2

75,7

39,2

23,9

37,6

9.

Utrecht

75,2

58,0

54,0

50,0

31,4

10.

Eindhoven

104,9

79,0

60,1

49,7

30,5

11.

Maastricht

103,8

78,2

64,3

44,0

28,3

12.

Nijmegen

64,5

38,1

24,5

40,5

28,1

13.

Zoetermeer

75,4

44,1

49,8

44,8

28,0

14.

Groningen

44,1

40,3

34,2

23,8

25,8

15.

’s-Hertogenbosch

50,3

32,5

24,6

27,6

25,0

16.

Delft

36,1

36,6

31,7

32,8

24,9

17.

Breda

61,3

42,0

37,0

28,3

23,5

18

Arnhem

77,0

57,3

52,0

45,2

22,3

19.

Dordrecht

51,8

40,5

29,3

43,3

22,1

20.

Zaanstad

52,7

38,5

25,5

24,5

15,7

Top 20 totaal (absoluut)

5.120

4.050

3.464

3.161

2.762

Nederland totaal (absoluut)

6.938

5.379

4.692

4.149

3.644

Top 20 / Nederland

73,8%

75,3%

73,82%

76,2%

75,8%

Bij straatroven laten de gemeenten Amsterdam en Rotterdam in zowel absolute aantallen als in relatieve
percentages de meeste straatroven zien. Dit zien we in 2014, 2015 en 2017 terug. In 2013 en 2016 laat de
gemeente Diemen een relatief hoog aantal straatroven zien en staat dan op de tweede plaats. De gemeente
Diemen laat een grote schommeling zien in aantallen straatroven en staat in 2017 op de derde plaats. De
gemeente Diemen kan gezien worden als een overloop van Amsterdam, net als Schiedam, Capelle aan den
IJssel overloopgebieden zijn van Rotterdam.
De meeste gemeenten laten een geleidelijke daling zien over alle jaren heen; de gemeente Tilburg laat een
relatieve stijging zien in 2017.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

46

5.4

Temporele spreiding
Spreiding straatroven over maand, dag, en dagdeel. De gegevens temporele spreiding zijn gebaseerd op de
pleegdatum.

5.4.1

Spreiding per maand

Tabel 5.6

Aantal straatroven per maand (inclusief pogingen)

Figuur 5.1

Januari

2013
589

2014
523

2015
400

2016
355

2017
392

Februari

563

484

387

314

279

Maart

568

544

433

289

289

April

582

456

398

346

289

Mei

499

407

363

319

273

Juni

598

406

320

325

269

Juli

540

392

369

340

300

Augustus

568

381

358

369

319

September

590

484

394

428

320

Oktober

651

440

436

409

341

November

603

455

417

326

268

December

587

407

417

329

305

Aantal straatroven per maand (inclusief pogingen)
700
650
600
550
500

2013

450

2014

400

2015

350

2016

300

2017

250
200

Bovenstaande tabel en figuur laten zien dat in 2017 de meeste straatroven plaatsvinden in januari en
oktober en de minste in november en juni. In 2016 vinden de meeste straatroven plaats in oktober en
september en het minste aantal in maart en februari. In de voorafgaande jaren fluctueren de maanden met
de meeste en het minste aantal straatroven. In de maand januari is in 2017 een toename te zien ten

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

47

opzichte van 2016 van het aantal straatroven. In alle andere maanden een afname en in één maand (maart)
blijft het aantal gelijk.

5.4.2

Spreiding per dagdeel

Tabel 5.7

Verdeling straatroven per tijdsinterval (inclusief pogingen)
Nacht (0-6 uur)

2013

2014

2015

2016

2017

26,4%

26,0%

27,3%

26,3%

27,0%

Ochtend (6-12 uur)

7,8%

8,4%

8,0%

8,2%

8,3%

Middag (12-18 uur)

28,3%

26,8%

24,3%

24,9%

26,0%

Avond (18-24 uur)

37,5%

38,9%

40,4%

40,5%

38,7%

Bij de spreiding over de dag zien we dat de meeste straatroven gepleegd worden in de avond in alle jaren.
2017 laat een lichte afname zien in de avond en een lichte toename in de middag en nacht.
Figuur 5.2

Straatroven per tijdsinterval
100%
90%
80%
70%
60%

Avond (18-24 uur)
Middag (12-18 uur)

50%

Ochtend (6-12 uur)

40%

Nacht (0-6 uur)

30%
20%
10%
0%
2013

2014

2015

5.4.3

Spreiding per dag van de week

Tabel 5.8

Straatroven per dag (zeven dagen)

2017

2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

Totaal Straatroof

6.938

100,0%

5.379

100,0%

4.692

100,0%

4.149

100,0%

3.644

100,0%

Zondag

1.129

16,3%

834

15,5%

770

16,4%

677

16,3%

440

12,1%

Maandag

931

13,4%

704

13,1%

611

13,0%

528

12,7%

472

13,0%

Dinsdag

913

13,2%

687

12,8%

567

12,1%

532

12,8%

484

13,3%

Woensdag

826

12,0%

734

13,6%

577

12,3%

490

11,8%

547

15,0%

Donderdag

DSP-groep

2016

900

12,8%

666

12,4%

664

14,2%

539

13,0%

455

12,5%

Vrijdag

1.057

15,2%

850

15,8%

664

14,2%

676

16,3%

638

17,5%

Zaterdag

1.182

17,1%

904

16,8%

839

17,9%

707

17,0%

608

16,7%

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

48

Bij straatroof is over alle jaren de zaterdag het populairst, behalve in 2017 waar de vrijdag het meest populair
is. In 2017 staat zaterdag op de tweede plaats.
Tabel 5.9

Straatroven per dagdeel per dag over alle jaren (4 dagdelen: nacht, ochtend, middag, avond)
Nacht

541

566

555

642

822

1674

1886

Avond

1423

1343

1280

1378

1633

1526

1235

Middag

1029

1018

146

986

1072

806

677

Ochtend

314

260

264

274

320

331

281

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

In alle jaren vinden de meeste straatroven plaats in de zondagnacht (0-6 uur, donkerrood), gevolgd door
zaterdagavond, zaterdagnacht en vrijdagavond (rood). Het minst aantal straatroven vindt plaats op
woensdagmiddag (groen).
Tabel 5.10

Feestdagen in het jaar en aantal straatroven vergeleken met gemiddelde dagen in het jaar
2015

2016

2017

1 jan

12

13

Donderdag

25

13

Vrijdag

26

8

Zondag

Carnaval

13

15

Zondag

13

13

Zondag

15

8

Zondag

Carnaval

4

12

Maandag

16

10

Maandag

8

9

Maandag

Carnaval

9

11

Dinsdag

12

10

Dinsdag

5

9

Dinsdag

27apr.

7

12

Maandag

16

9

Woensdag

16

9

Donderdag

24 dec.

12

13

Donderdag

8

14

Zaterdag

9

8

Zondag

25 dec.

12

13

Vrijdag

4

13

Zondag

8

9

Maandag

26 dec.

8

16

Zaterdag

5

10

Maandag

15

9

Dinsdag

31 dec.

3

13

Donderdag

14

14

Zaterdag

9

8

Zondag

(In 2015 viel Carnaval op 15-17 feb, in 2016 op 7-9 feb en in 2017 op 26-28 feb)

Bij de straatroven is in 2015 de eerste dag van carnaval het meest geliefd, maar dit aantal is lager dan het
aantal straatroven op een gewone zondag. In 2016 en 2017 zien we het hoogste aantal straatroven op 1
januari. Waarschijnlijk gaat het om de nacht van oud en nieuw.

5.5

Ophelderingspercentage straatroven totaal

Tabel 5.11

Ophelderingspercentage straatroof (incl. pogingen) per jaar
2013

2014

2015

2016

2017

Straatroven

6.938

5.379

4.692

4.149

3.644

Waarvan opgehelderd (%)

27,2%

30,0%

28,7%

28,7%

25,7%

In bovenstaande tabel zien we de ophelderingspercentages stijgen tot en met 2014. In 2015 en 2017 zien
we een daling bij ophelderingspercentages van straatroven. Voor 2017 kan het na-ijl effect van opheldering
hier nog verandering brengen.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

49

5.5.1

Ophelderingspercentage straatroven per eenheid

Tabel 5.12

Ophelderingspercentage straatroven per eenheid (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

47,7%

43,5%

39,2%

39,6%

44,4%

Oost-Nederland

26,9%

44,0%

32,8%

27,3%

42,0%

Midden-Nederland

25,6%

38,1%

22,3%

33,1%

32,5%

Noord-Holland

29,1%

42,4%

33,3%

41,3%

30,9%

Amsterdam

20,7%

22,9%

25,2%

22,4%

16,9%

Den Haag

30,8%

35,0%

34,6%

30,1%

25,8%

Rotterdam

34,1%

30,6%

29,4%

31,3%

28,2%

Zeeland-West-Brabant

33,2%

27,6%

31,1%

33,9%

30,2%

Oost-Brabant

19,8%

21,1%

27,7%

31,2%

26,7%

Limburg

27,9%

25,3%

29,5%

27,7%

27,2%

Nederland

27,2%

30,0%

28,7%

28,7%

25,7%

De eenheid Amsterdam laat lage ophelderingspercentages zien bij straatroof en in de jaren 2015, 2016 en
2017 de laagste percentages. In 2013 en 2014 heeft de eenheid Oost-Brabant lagere percentages. In de
eenheid Oost-Nederland en Noord-Nederland liggen de gemiddelde ophelderingspercentages hoger dan bij
de andere eenheden in 2017. Bij de meeste eenheden en landelijk laten de ophelderingspercentages in
2017 lagere percentages zien dan in 2016. Het na-ijl effect van opheldering kan hiervoor verantwoordelijk
zijn.

5.5.2

Ophelderingspercentage straatroven per maand

Tabel 5.13

Ophelderingspercentage straatroven per maand (inclusief pogingen)
2013

2014

2015

2016

2017

Januari

29,7%

33,1%

30,4%

30,3%

23,5%

Februari

27,5%

31,3%

32,7%

28,8%

20,8%

Maart

27,0%

33,2%

26,2%

37,3%

29,4%

April

28,8%

29,2%

31,1%

36,8%

22,8%

Mei

31,4%

32,6%

33,2%

22,8%

28,4%

Juni

27,3%

29,3%

42,9%

30,2%

26,9%

Juli

29,3%

34,8%

34,2%

32,2%

24,7%

Augustus

28,4%

31,4%

20,5%

21,0%

22,3%

September

22,3%

20,9%

27,0%

24,6%

24,6%

Oktober

26,6%

29,2%

25,1%

27,0%

30,0%

November

27,8%

30,1%

21,4%

25,7%

31,7%

December

21,1%

26,1%

24,0%

30,7%

23,2%

In 2017 zijn de ophelderingspercentages het hoogst in oktober en november. In de jaren voor 2017
fluctueren de maanden met het hoogste percentage. Hier is een opvallend verschil met de andere HIC
delicten waar in de zomermaanden de ophelderingspercentages het hoogst zijn.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

50

5.6

Verdachten van straatroven

Tabel 5.14

Aangehouden verdachten straatroven per jaar
Straatroven aantal

2013

2014

2015

2016

2017

6.938

5.379

4.692

4.149

3.644

Aantal aangehouden verdachten

2.024

1.528

1.354

1.131

1.173

Ratio

29,1%

28,4%

28,9%

27,3%

32,2%

Het aantal aangehouden verdachten neemt geleidelijk af tot in 2016, in 2017 neemt dit aantal toe, net als
de ratio aangehouden verdachten op straatroof.

5.6.1

Verdachten naar geslacht

Tabel 5.15

Verdeling aangehouden unieke verdachten naar geslacht
2013

2014

2015

2016

2017

Man

94,8%

94,8%

95,5%

96,6%

95,0%

Vrouw

5,1%

5,2%

4,4%

3,2%

4,8%

onbekend

0,1%

0,0%

0,1%

0,2%

0,1%

Het aandeel mannen is over alle jaren onverminderd hoog bij straatroven. Het lage aandeel vrouwen
fluctueert over de jaren, maar blijft laag.

5.6.2

Verdachten naar leeftijdscategorie
Verdeling aangehouden verdachten naar leeftijdscategorie.

Tabel 5.16

Verdachten van straatroven naar leeftijd
2013

2014

2015

2016

2017

12 t/m 15 jaar

20,2%

19,2%

17,4%

18,5%

20,8%

16 en 17 jaar

22,8%

20,2%

22,2%

21,3%

23,2%

18 t/m 24 jaar

32,8%

32,3%

33,2%

33,7%

32,0%

25 t/m 34 jaar

14,5%

18,4%

16,8%

15,6%

14,4%

35 jaar en ouder

9,7%

9,9%

10,4%

11,0%

9,5%

Bij straatroof zien we in 2017 een groei van zowel de categorie 12 t/m 15 jaar als 16 en 17 jaar. Bij de
overige categorieën laten de cijfers een afname zien.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

51

Figuur 5.3

Verdachten van straatroven naar leeftijd
100%
90%
80%
70%

35 jaar en ouder

60%

25 t/m 34 jaar

50%

18 t/m 24 jaar

40%

16 en 17 jaar

30%

12 t/m 15 jaar

20%
10%
0%
2013

2014

2015

2016

2017

5.6.3

Verdachten naar leeftijdscategorie naar wooneenheid

Tabel 5.17

Verdeling verdachten straatroven naar leeftijdscategorie en politie eenheid in 2017

DSP-groep

12 t/m 15 jaar

16 en 17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 34 jaar

35 jaar en ouder

Noord-Nederland

11,5%

13,5%

42,3%

17,3%

15,4%

Oost-Nederland

20,8%

30,6%

29,2%

13,9%

5,6%

Midden-Nederland

30,1%

31,3%

25,3%

12,0%

1,2%

Noord-Holland

36,2%

24,1%

24,1%

10,3%

5,2%

Amsterdam

32,7%

19,0%

29,3%

8,2%

10,9%

Den Haag

15,7%

34,3%

31,4%

15,7%

10,8%

Rotterdam

21,9%

26,0%

31,4%

12,8%

7,9%

Zeeland-West-Brabant

13,8%

35,4%

24,6%

16,9%

10,8%

Oost-Brabant

17,1%

19,5%

43,9%

17,1%

2,4%

Limburg

7,7%

26,9%

38,5%

11,5%

11,5%

Nederland

11,5%

23,2%

32,0%

14,4%

9,4%

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

52

Figuur 5.4

Verdeling verdachten straatroven naar leeftijdscategorie en politie eenheid in 2017
100%
90%
80%
70%
60%
50%

35 jaar en ouder

40%

25 t/m 34 jaar

30%

18 t/m 24 jaar

20%

16 en 17 jaar

10%

12 t/m 15 jaar

0%

Bij de eenheden zijn diverse afwijkingen van de gemiddelden van Nederland te zien. In de tabel 5.17 zijn de
afwijkingen geel gearceerd. De eenheden Amsterdam en Noord-Holland laten de hoogste percentages zien
van de jonge leeftijdsgroep 12 t/m 15 jaar. De eenheid Limburg laat de laagste percentages zien in deze
categorie. De eenheden Den Haag en Zeeland-West-Brabant laten de hoogste percentages zien in de
categorie 16 en 17 jaar. De eenheden Noord-Nederland en Oost-Brabant laten bij de categorie 18 t/m 24
jaar de hoogste percentages zien. De eenheid Noord-Nederland laat in de categorieën 25 t/m 34 jaar en 35
jaar en ouder de hoogste percentages zien.

5.6.4

Leeftijd verdachten vergeleken met bevolking

Tabel 5.18

Verhouding aangehouden verdachten straatroven per leeftijdscategorie vergeleken met de bevolking in
2017.
Leeftijd verdachten

Bevolkingsaandeel

Verdachtenaandeel

12 t/m 15 jaar

4,6%

20,8%

16 en 17 jaar

2,4%

23,2%

18 t/m 24 jaar

8,7%

32,0%

25 t/m 34 jaar

12,4%

14,4%

35 jaar en ouder

71,7%

9,5%

Ook deze tabel laat zien dat het aandeel van de jongere leeftijdscategorieën relatief groot is in vergelijking
met de verdeling van de bevolking.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

53

Figuur 5.5

Verhouding aangehouden verdachten straatroven per leeftijdscategorie vergeleken met verdeling hele
bevolking 2017
80%
70%
60%
50%
40%

Bevolkingsaandeel

30%

Verdachtenaandeel

20%
10%
0%
12 t/m 15 jaar

5.7

16 en17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 34 jaar

35 jaar en ouder

Soort buitgemaakte goederen
Voor het bepalen van de ranking van de buit bij straatroven is gekeken naar het jaar 2017.

Tabel 5.19

Top 20 buitgemaakte goederen bij straatroof per categorie
Buit

2013

%

2014

%

2015

%

2016

%

2017

%

Communicatie app

2.648

20,8%

1.965

19,5%

1.623

18,2%

1.391

18,2%

1.246

18,8%

Bankbescheiden

839

6,6%

688

6,8%

639

7,2%

486

6,3%

451

6,8%

ID-kaart

603

4,7%

463

4,6%

457

5,1%

348

4,5%

289

4,4%

Tas

574

4,5%

460

4,6%

397

4,5%

335

4,4%

288

4,3%

Rijbewijs

492

3,9%

433

4,3%

388

4,4%

307

4,0%

256

3,9%

Portemonnee

506

4,0%

386

3,8%

333

3,7%

282

3,7%

206

3,1%

Kleding

228

1,8%

182

1,8%

169

1,9%

181

2,4%

181

2,7%

Ketting

277

2,2%

185

1,8%

136

1,5%

133

1,7%

143

2,2%

Horloge

111

0,9%

109

1,1%

100

1,1%

95

1,2%

131

2,0%

Euro

653

5,1%

605

6,0%

565

6,3%

438

5,7%

127

1,9%

Reisdocument

242

1,9%

179

1,8%

157

1,8%

140

1,8%

128

1,9%

Telefoon

355

2,8%

243

2,4%

194

2,2%

156

2,0%

121

1,8%

Paspoort

236

1,9%

234

2,3%

193

2,2%

167

2,2%

117

1,8%

Personenauto

126

1,0%

116

1,2%

109

1,2%

80

1,0%

90

1,4%

Fiets

163

1,3%

144

1,4%

139

1,6%

117

1,5%

86

1,3%

Computer

144

1,1%

126

1,3%

106

1,2%

95

1,2%

73

1,1%

Zorgpas

143

1,1%

109

1,1%

106

1,2%

86

1,1%

72

1,1%

Creditcard

121

1,0%

130

1,3%

104

1,2%

78

1,0%

56

0,8%

Bril

91

0,7%

89

0,9%

71

0,8%

58

0,8%

54

0,8%

Hoofdtelefoon

116

0,9%

44

0,4%

47

0,5%

32

0,4%

25

0,4%

Subtotaal

8.668

68,1%

6.890

68,3%

6.033

67,8%

5.005

65,4%

4.140

62,4%

Overig

4052

31,9%

3195

31,7%

2865

32,2%

2649

34,6%

2496

37,6%

12720

100,0%

10085

100,0%

8898

100,0%

7654

100,0%

6636

Totaal

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

100,0
%

54

Ook bij straatroof is de top 20 van buitgemaakte goederen ongeveer gelijk over de jaren. Op nummer 1
staat hier de communicatie apparatuur( oftewel de mobiele telefoon). Hier heeft de daling van 2015 en
2016 zich niet voortgezet in 2017. Ook bij bankbescheiden is het aandeel, na een daling in 2016, weer
opgelopen in 2017. Het aandeel van geld en portemonnee nemen geleidelijk af. Het aandeel van horloge,
personenauto en kleding neemt relatief toe. De rubriek geld wordt echter vaak niet als zodanig
geregistreerd omdat het niet rechercheerbaar is. Ook de rubriek overig neemt geleidelijk toe over de jaren.

5.8

Mobiliteit aangehouden verdachten
In deze paragraaf wordt de wooneenheid (de eenheid waar de aangehouden verdachte woont) vergeleken
met de pleegeenheid (de eenheid waar het misdrijf gepleegd is) en de woongemeente met de
pleeggemeente. Bij ongeveer 13% van de straatroofregistraties is wooneenheid geregistreerd als
onbekend.

Tabel 5.20

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
2013

Figuur 5.6

2014

2015

2016

2017

Wooneenheid = pleegeenheid

79,9%

83,5%

82,3%

80,9%

84,6%

Woongemeente = pleeggemeente

54,8%

57,5%

56,3%

54,7%

54,4%

Aandeel aangehouden verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
90%
85%
80%
75%
70%
Wooneenheid = pleegeenheid

65%

Woongemeente = pleeggemeente

60%
55%
50%
45%
40%
2013

2014

2015

2016

2017

Over het algemeen is het percentage straatroven in eigen gemeente redelijk stabiel. Het percentage
straatroven in eigen politie eenheid fluctueert, maar laat een duidelijke stijging zien in 2017.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

55

Tabel 5.21

Aandeel verdachten actief in eigen wooneenheid van totaal aantal verdachten
2013

2014

2015

2016

2017

Noord-Nederland

84,6%

84,9%

81,1%

78,6%

80,8%

Oost-Nederland

67,2%

81,6%

84,3%

84,2%

76,4%

Midden-Nederland

77,3%

77,1%

77,5%

86,9%

77,1%

Noord-Holland

76,7%

81,8%

80,9%

83,0%

77,6%

Amsterdam

82,1%

80,3%

78,4%

75,2%

88,4%

Den Haag

79,1%

85,7%

80,9%

77,0%

89,2%

Rotterdam

84,5%

92,0%

88,7%

83,8%

83,1%

Zeeland-West-Brabant

73,4%

80,5%

75,0%

84,8%

80,0%

Oost-Brabant

73,3%

81,0%

85,7%

81,8%

70,7%

Limburg

88,9%

84,9%

93,3%

100,0%

80,8%

Nederland

79,9%

83,5%

82,3%

80,9%

84,6%

Het percentage verdachten dat in eigen politie eenheid een straatroof pleegt bevindt zich in de jaren 20132017 tussen de 73% en 84%. In 2017 is dit percentage het laagst. In 2017 zijn de percentages het hoogst in
de eenheden Den Haag en Amsterdam en het laagst in de eenheid Oost-Brabant. De percentages
fluctueren over de jaren, maar verschillen niet heel veel van elkaar.

5.9

Slachtofferkans

Tabel 5.22

Slachtofferkans straatroof per 1000 inwoners
Aantal slachtoffers straatroof
Aantal Nederlanders
7

Slachtofferkans per 1000 Nederlanders (ratio)

2013

2014

2015

2016

2017

13.328

10.262

9.028

8.371

7.266

16.779.575

16.829.289

16.900.726

16.979.120

17.081.507

79,4

61,0

53,4

49,3

42,5

De kans om slachtoffer te worden van een straatroof is vanaf 2013 zowel absoluut als relatief gedaald en
neemt in 2014 en 2017 opvallend af.

7

Door een ratio te gebruiken van 1000 Nederlanders presenteer je de kans om slachtoffer met vermenigvuldigingsfactor 1000. In
werkelijkheid is de kans om slachtoffer te worden dus 1000 keer kleiner.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

56

5.9.1

Slachtoffers naar leeftijd en geslacht

Tabel 5.23

Slachtofferkans straatroof per geslacht en leeftijdscategorie (driedeling)
Kans op slachtofferschap
Man

Vrouw

2013

2014

2015

2016

2017

≤ 24 jaar

36,0%

33,9%

35,1%

36,6%

37,4%

25 tot en met 54 jaar

18,5%

19,6%

21,5%

21,9%

23,4%

55 tot en met 64 jaar

2,5%

2,5%

2,4%

2,3%

3,4%

65 tot en met 74 jaar

1,1%

1,4%

1,4%

1,1%

1,4%

75 en ouder

0,5%

0,8%

0,7%

0,6%

0,7%

subtotaal

58,6%

58,2%

61,1%

62,5%

66,3%

≤ 24 jaar

16,6%

14,9%

13,3%

11,7%

11,2%

25 tot en met 54 jaar

17,1%

17,3%

16,2%

17,4%

13,9%

55 tot en met 64 jaar

2,9%

3,8%

4,1%

4,0%

3,5%

65 tot en met 74 jaar

2,3%

2,7%

2,6%

2,4%

2,5%

75 en ouder

2,3%

2,8%

2,6%

1,9%

2,5%

subtotaal
Totaal

41,2%

41,5%

38,8%

37,4%

33,6%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

De kans om slachtoffer te worden van een straatroof is bij mannen 1,5 tot 2x groter dan bij vrouwen. Ook is
deze kans bij mannen het hoogst in de leeftijdscategorie t/m 24 jaar, maar bij vrouwen het hoogst in de
leeftijdscategorie 25 t/m 54 jaar. De percentages zijn bij mannen in de leeftijdscategorie t/m 24 jaar 2 tot
2,5x groter dan bij vrouwen. De leeftijdscategorie 55 t/m 64 jaar laat een gelijktrekking zien in 2017 nadat in
eerder jaren vrouwen vaker slachtoffer waren. Boven de 65 zijn de vrouwen meer vertegenwoordigd in de
slachtofferpercentages.
Over de jaren heen laten de percentages wel verschuivingen zien, de enige lijn die zichtbaar wordt is dat
vrouwen in de leeftijdscategorie t/m 24 jaar relatief minder vaak het slachtoffer worden.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

57

6

Methodische verantwoording
Algemeen
Het rapport is in nauwe samenwerking met de Nationale Politie tot stand gekomen. Deze rapportage is
gemaakt op basis van de politiestatistieken. Hierbij is gebruik gemaakt van de bevroren stuurkubus 2017 die
in de tweede week van januari 2018 is gedraaid: op 8 januari 2018.
Totaalcijfers kunnen afwijken van de diverse bestaande jaarrapportages. Dit is inherent aan feit dat de kubus
een momentopname is en altijd bijgewerkt is tot het moment van uitdraaien. Politiecijfers ondervinden
naijl-effecten bij veel gegevens.
In deze rapportage staan de gegevens betreffende woninginbraken, overvallen en straatroven. Voor
woninginbraken is gebruik gemaakt van de MK (Maatschappelijke Klasse): A20, A30, B20, B30. Inbraken: A20
en B20, insluiping: A30 en B30. (Diefstal uit woning met of zonder braak, gevolgd door wel (B) of niet (A)
geweld).
Voor overvallen is gebruik gemaakt van de MK’s B72, B73, B74 (B72 is overval op woning, B73 is overval op
overige objecten (horeca, winkels etc.) en B74 is overval op geld of waardetransport).
Bij straatroof is gebruikt gemaakt van de MK B70 en B40 (zakkenrollerij met geweld), echter de B40 leverde
geen hits op. Gekozen is om A40 (zakkenrollerij/tassenrollerij) niet toe te voegen, want deze zaken staan in
het INP-model niet onder straatroven.

Tabel 6.1 overzicht MK’s
Misdrijven

MK’s

Betekenis

Woninginbraak

A20

Diefstal uit woning met braak

A30

Diefstal uit woning zonder braak

B20

Diefstal uit woning met braak zonder geweld

B30

Diefstal uit woning met braak met geweld

B72

Overval op woning

B73

Overval op overige objecten (horeca, winkels, etc)

B74

Overval op geld- of waardetransport

B70

Zakkenrollerij zonder geweld

B40

Zakkenrollerij met geweld

Overvallen

Straatroven

Bij alle misdrijven is uitgegaan van pleegdatum en hiervoor is een berekening gemaakt op basis van
pleegbegindatum en pleegeinddatum: de selectie van de datasets is echter op kennisnamedatum gedaan:
bij kennisnamedatum is de kans op na-ijleffecten marginaal. Voor de operationele analyses is pleegdatum
relevant omdat in de analyses ook naar dag en dagdeel gekeken wordt..
De volledige uitwerking van de selectiecriteria is:
 Buiten regio = NEE
 Zwaarste incident = JA
 Meetwaarde = MISDRIJVEN
 Werkgebied = heel politie NL

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

58

 Selectiedatum is kennisnamedatum
 MK’s = A20-B20-A30-B30-B40-B70-B72-B73-B74
(Opmerking: Op de B40 wordt niet geregistreerd, dus zit ook niet in de aangeleverde datasets en output)
 Jaren = 2013, 2014, 2015, 2016 en 2017 t/m 07-01-2018 (dus incl. 1e week 2018)
Op verzoek van de Portefeuille HIC is op 13-4-2018 de set personen 2017 opnieuw aangeleverd.
Incidentie
In dit rapport gebruiken we de term incidentie: incidentie is gedefinieerd als het aantal nieuwe gevallen van
(in dit geval) een misdrijf per tijdseenheid, per aantal van de bevolking. Meestal wordt de incidentie per
duizend personen per jaar opgegeven.
woningovervallen
In deze rapportage spreken we van woningovervallen als subcategorie van overvallen (en niet van
woninginbraken). Bij een woningoverval is de intentie van de dader om de confrontatie met het slachtoffer
aan te gaan om hem geld of goederen af te persen of onder dwang af te nemen: een overval dus. Een
inbraak kan wel overgaan in een woningoverval. Bij een inbraak waarbij de dader wordt overvallen en geweld
gebruikt om zijn vlucht mogelijk te maken spreken we van woninginbraak gevolgd door geweld.

Definities van de politie
Met betrekking tot de definities van Straatroof (B70), Overval (B72-B73-B74) en Woninginbraak ((A20-B20A30-B30), zijn de definities gebruikt die gehanteerd worden door de afdeling Gegevens Gebruik en Beheer
van de Nationale Politie: binnen de Nederlandse Politie worden verschillende definities en termen gebruikt.
De afdeling GGB beheert deze gegevens.
Begripsdefinities
De werkgroep bedrijfsregels die binnen het AVP is opgericht, stelt bedrijfsregels op voor verschillende
onderwerpen, te beginnen met de Wpg. Hiervoor zijn eenduidige begripsdefinities nodig die daartoe door
dezelfde werkgroep zijn opgesteld. De definities vallen onder de verantwoordelijkheid van de
Gegevensautoriteit en zijn opgesteld met gebruikmaking van de 'Leidraad voor het opstellen van definities'.
Zodra de bedrijfsregels verder ontwikkeld zijn, worden ook de definities geactualiseerd en aangevuld.
B70 STRAATROOF
Het met geweld of onder bedreiging met geweld (voorafgegaan, vergezeld of gevolgd) wegnemen of
afpersen van geld of goederen, gepleegd tegen een of meer personen op de openbare weg, m.u.v. geplande
professionele/particuliere geld/waarde transporten. Hieronder vallen ook de berovingen gepleegd in een
lift, galerij, binnenstraat, portiek of trapportaal. Een ondernemer, die geld van zijn bedrijf naar de bank
brengt, de bezorgers van een electronicazaak, de winkeleigenaar die met de kasopbrengst naar huis gaat en
onderweg beroofd wordt, vallen onder een gepland/georganiseerd waardetransport, en dan is er sprake van

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

59

een overval. Ook de beroving van taxichauffeurs, buschauffeurs, ed die zich bevinden in hun voertuig, vallen
onder B73 overval.
B72 OVERVAL IN WONING
Het met geweld of onder bedreiging van geweld (voorafgegaan, vergezeld of gevolgd), wegnemen of
afpersen van enig goed, gepleegd tegen personen die zich in een woning bevinden.
B73 OVERVAL OP OVERIGE OBJECTEN
Het met geweld of onder bedreiging van geweld (voorafgegaan, vergezeld of gevolgd), wegnemen of
afpersen van enig goed, gepleegd tegen personen die zich in een besloten pand bevinden.
B74 OVERVAL OP GELD- EN WAARDETRANSPORT
Het met geweld of onder bedreiging van geweld (voorafgegaan, vergezeld of gevolgd), wegnemen of
afpersen van enig goed, gepleegd tegen personen die zich in een besloten pand of een professionele- en
particuliere geld- en/of waardentransporten bevinden of op een gepland/georganiseerd (waarde-)
transport. Van een gepland of georganiseerd waardentransport is sprake wanneer het vervoeren van geld of
andere waardevolle goederen op straat plaatsvindt en in verband kan worden gebracht met de uitoefening
van een beroep.
A20 GEKWAL. DIEFSTAL IN/UIT WONING
Diefstal d.m.v. braak, verbreking, inklimming, valse sleutel, valse order of vals kostuum in/uit een ruimte
waar men woont alsmede de schuren, boxen, garages, bergingen, etc. die men rechtstreeks vanuit de
woning kan betreden. Of een ruimte een woning is wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke
kenmerken zoals de bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar ook door de daaraan
werkelijk gegeven bestemming. Met andere woorden de bewoningswil (dus de intentie van de gebruiker).
De woning hoeft niet als huis gebouwd te zijn. Tal van woningen bevinden zich in woonwagens en
woonschepen. Een schip of een tent, caravan, tuinhuis, keet of barak kan (gedeeltelijk) als woning zijn
ingericht en de rechtstreeks bereikbare gedeelten gelden dan als deel van de woning (Zie Wet tot
Binnentreden). Bepalend is of iemand zonder toestemming van de rechthebbende of tegen de wil van de
bewoner is binnen geweest.
B20 GEKWAL. DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT WONING
Diefstal d.m.v. braak, verbreking, inklimming, valse sleutel, valse order of vals kostuum voorafgegaan,
vergezeld of gevolgd door (bedreiging met) geweld gericht tegen personen in/uit een ruimte waar men
woont alsmede de schuren, boxen, garages, bergingen, etc. die men rechtstreeks vanuit de woning kan
betreden. Of een ruimte een woning is wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke kenmerken zoals de
bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar ook door de daaraan werkelijk gegeven
bestemming. Met andere woorden de bewoningswil (dus de intentie van de gebruiker). De woning hoeft niet
als huis gebouwd te zijn. Tal van woningen bevinden zich in woonwagens en woonschepen. Een schip of
een tent, caravan, tuinhuis, keet of barak kan (gedeeltelijk) als woning zijn ingericht en de rechtstreeks

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

60

bereikbare gedeelten gelden dan als deel van de woning (Zie Wet tot Binnentreden). Bepalend is of iemand
zonder toestemming van de rechthebbende of tegen de wil van de bewoner is binnen geweest.
A30 DIEFSTAL IN/UIT WONING (NIET GEKWAL.)
Diefstal zonder braak, verbreking, inklimming, valse sleutel, valse order of vals kostuum in/uit een ruimte
waar men woont alsmede de schuren, boxen, garages, bergingen, etc. die men rechtstreeks vanuit de
woning kan betreden. Of een ruimte een woning is wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke
kenmerken zoals de bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar ook door de daaraan
werkelijk gegeven bestemming. Met andere woorden de bewoningswil (dus de intentie van de gebruiker).
De woning hoeft niet als huis gebouwd te zijn. Tal van woningen bevinden zich in woonwagens en
woonschepen. Een schip of een tent, caravan, tuinhuis, keet of barak kan (gedeeltelijk) als woning zijn
ingericht en de rechtstreeks bereikbare gedeelten gelden dan als deel van de woning (Zie Wet tot
Binnentreden). Bepalend is of iemand zonder toestemming van de rechthebbende of tegen de wil van de
bewoner is binnen geweest.
B30 DIEFSTAL MET GEWELD IN/UIT WONING (NIET GEKWAL.)
Diefstal zonder braak, verbreking, inklimming, valse sleutel, valse order of vals kostuum voorafgegaan,
vergezeld of gevolgd door (bedreiging met) geweld gericht tegen personen in/uit een ruimte waar men
woont alsmede de schuren, boxen, garages, bergingen, etc. die men rechtstreeks vanuit de woning kan
betreden. Of een ruimte een woning is wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke kenmerken zoals de
bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar ook door de daaraan werkelijk gegeven
bestemming. Met andere woorden de bewoningswil (dus de intentie van de gebruiker). De woning hoeft niet
als huis gebouwd te zijn. Tal van woningen bevinden zich in woonwagens en woonschepen. Een schip of
een tent, caravan, tuinhuis, keet of barak kan (gedeeltelijk) als woning zijn ingericht en de rechtstreeks
bereikbare gedeelten gelden dan als deel van de woning (Zie Wet tot Binnentreden). Bepalend is of iemand
zonder toestemming van de rechthebbende of tegen de wil van de bewoner is binnen geweest.

Verdere begrippen en afspraken
Aangifte in de eenheid van een feit buiten de eenheid wordt niet meegeteld. Er wordt van uitgegaan dat de
aangifte doorgestuurd wordt en in de betreffende eenheid ingevoerd. Dit sluit aan met de landelijk gekozen
methodiek.
Aangehouden verdachte
Bij verdachten is gekozen voor aangehouden verdachte. Per registraties kun je meerdere verdachten
hebben. In verband met het koppelen van verschillende bestanden (personeninformatie met incidenten) is
per registratienummer één verdachte geteld. Hier is dus sprake van een onderschatting.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

61

Ophelderingspercentage
Het aantal misdrijven dat in een periode is opgehelderd gedeeld door het aantal misdrijven dat ter kennis is
gekomen in dezelfde periode x 100%.
Slachtoffer
Slachtoffer: in de registratie kan de betrokkene verschillende rollen hebben: aangever, benadeelde,
verdachte, eigenaar, melder, etc. In dit hoofdstuk wordt voor de definitie van slachtoffer gebruik gemaakt
van de rol ‘benadeelde’ en ‘aangever’. Dit betekent wel dat als zowel een aangever als een benadeelde
vermeld is onder 1 registratie hier een dubbele telling plaatsvindt. Op deze manier kan sprake zijn van
overschatting.
Buit
Bij buit is uitgegaan van een top 20 van buit. In de aangeleverde politiebestanden zijn geen categorieën
opgenomen voor buit, daarom is het niet mogelijk om met categorieën te werken.

DSP-groep

Trendrapport High Impact Crimes 2013-2017

62

DSP-groep BV
Van Diemenstraat 368
1013 CR Amsterdam
+31 (0)20 625 75 37
dsp@dsp-groep.nl
KvK 33176766
www.dsp-groep.nl
DSP-groep is een onafhankelijk bureau voor onderzoek, advies en
management, gevestigd aan de IJ-oevers in Amsterdam. Sinds de oprichting
van het bureau in 1984 werken wij veelvuldig in opdracht van de overheid
(ministeries, provincies en gemeenten), maar ook voor maatschappelijke
organisaties op landelijk, regionaal of lokaal niveau. Het bureau bestaat uit
40 medewerkers en een groot aantal freelancers.
Dienstverlening
Onze inzet is vooral gericht op het ondersteunen van opdrachtgevers bij
het aanpakken van complexe beleidsvraagstukken binnen de samenleving.
We richten ons daarbij met name op de sociale, ruimtelijke of bestuurlijke
kanten van zo’n vraagstuk. In dit kader kunnen we bijvoorbeeld een
onderzoek doen, een registratie- of monitorsysteem ontwikkelen, een
advies uitbrengen, een beleidsvisie voorbereiden, een plan toetsen of
(tijdelijk) het management van een project of organisatie voeren.
Expertise
Onze focus richt zich met name op de sociale, ruimtelijke of bestuurlijke
kanten van een vraagstuk. Wij hebben o.a. expertise op het gebied van
transitie in het sociaal domein, kwetsbare groepen in de samenleving,
openbare orde & veiligheid, wonen, jeugd, sport & cultuur.
Meer weten?

Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie of om
een afspraak te maken. Bezoek onze website www.dsp-groep.nl
voor onze projecten, publicaties en opdrachtgevers..

DSP-groep is ISO 9001:2008 (kwaliteitsmanagement)
gecertificeerd en aangesloten bij VBO en OOA.