Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1920
Vragen van de leden Ronnes en Agnes Mulder (beiden CDA) aan de
Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Economische
Zaken en Klimaat over problemen met en leren van pilots aardgasvrije wijken
voor de toekomstige wijkaanpak (ingezonden 4 maart 2019).
Mededeling van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 18 maart 2019).
Vraag 1
Kent u het artikel «Nijmeegse pionierbuurt zucht onder isolatie en waterpomp»?1
Vraag 2
Betreft het hier een wijk die verbouwd wordt om de woningen geschikt te
maken om geen aardgas meer te gebruiken en de woningen niet langer aan
te sluiten op het gasnet?
Vraag 3
Kunt u toelichten wat de in het artikel beschreven verbouwing van de
Nijmeegse wijk Meijhorst inhoudt?
Vraag 4
Kunt u aangeven welke problemen voor bewoners, onder andere ten aanzien
van isolatie en ventilatie, zich nu in de wijk voordoen? Welke oplossingen
worden geboden?
Vraag 5
Is deze wijk onderdeel van de wijkaanpak aardgasvrije wijken? Zo nee, wordt
wel de kennis van deze wijk gebruikt voor de wijkaanpak?
Vraag 6
Op welke wijze wordt centraal informatie verzameld over onder andere de
keuze voor de aanpak van wijken, waaronder deze wijk in Nijmegen, over de
wijze van samenwerking met netbeheerder, over het participatietraject met

1

ah-tk-20182019-1920
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

NOS, 12 februari 2019, beschikbaar op: https://nos.nl/artikel/2271648-nijmeegse-pionierbuurtzucht-onder-isolatie-en-waterpomp.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

bewoners, over de keuze voor bepaalde verbouwingen en over mogelijke
problemen waartegen wordt aangelopen?
Vraag 7
Welke informatie is tot zover verzameld uit de praktijk bij het verbouwen van
wijken om deze geschikt te maken om van het gasnet te halen?
Vraag 8
Kunt u toelichten hoe u deze informatie geanalyseerd wordt en hoe hieruit
lessen worden getrokken om de verdere wijkaanpak te verbeteren? Zo ja,
welke lessen over de keuze voor wijken, de mogelijkheden van alternatieven,
de wijze van communicatie en participatie van bewoners, enz. zijn reeds
getrokken?
Vraag 9
Kunt u toelichten hoe zijn deze lessen gedeeld en/of toegankelijk zijn gemaakt
voor alle gemeenten, provincies en netbeheerders vooraf aan de keuze van
27 gemeenten voor proeftuinen in september 2018 in het kader van het
Programma Aardgasvrije Wijken?
Vraag 10
Kunt u aangeven hoe na de keuze van de 27 proeftuinen kennis en lessen
gedeeld zijn met deze 27 gemeenten over de uitvoering van deze projecten?
Vraag 11
Kunt u aangeven wat het Programma Aardgasvrije Wijken inhoudt en op
welke wijze de proeftuinen/pilotwijken hier een onderdeel van uitmaken?
Vraag 12
Kunt u inzichtelijk maken welke informatie ten aanzien van communicatie en
participatie, kosten en mogelijke problemen en oplossingen van de 27
proeftuinen verzameld wordt en door wie en hoe de voortgang van de
projecten gemonitord wordt, zodat het beoogde leereffect maximaal bereikt
wordt (Kamerstuk 32 847, nr. 429)?
Vraag 13
Hoe is dit geregeld of afgesproken in het Programma Aardgasvrije Wijken of
het Kennis- en Leerprogramma (KLP) aardgasvrije wijken en hoe bent u
daarbij betrokken? Kunnen deze afspraken gedeeld worden met de Tweede
Kamer?
Vraag 14
Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze ingewonnen informatie en mogelijke
lessen toegankelijk worden gemaakt voor de keuze en de uitvoering van de
volgende proeftuinen waarvoor de uitvraag in 2019 plaatsvindt zodat het
beoogde leereffect maximaal wordt bereikt?
Vraag 15
Kunt u toelichten hoe de afspraken over de uitvoering van de proeftuinen
eraan bijdragen dat het beoogde leereffect maximaal wordt voor de
toekomst?
Vraag 16
Kunt u toelichten hoe geborgd is in het Programma Aardgasvrije Wijken dat
er systematisch geleerd wordt voor de toekomstige aanpak?
Vraag 17
Kunt u inzichtelijk maken wat de kosten zijn per vermeden ton CO2 van de 27
proeftuinen/wijken waaraan op 1 oktober 2018 (Kamerstuk 32 847, nr. 429)
rijksmiddelen zijn toegekend? Hoeveel gemeentelijke en rijksmiddelen worden
geïnvesteerd en hoeveel energiebesparing en daarmee vermeden CO2emissies leveren de projecten op?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 18
Kunt u een analyse geven van in hoeverre schaalvoordelen mogelijk zijn
mede in het licht van het rapport Klimaatbeleid en de gebouwde omgeving,
Mogelijkheden voor het verkleinen van de «Efficiency gap» van het Economisch Instituut voor de Bouw? Over welke kosten hebben we het indien de
verwachte kostenreductie wordt bereikt?2
Vraag 19
Welke 27 wijken/proeftuinen zijn gekozen, om hoeveel woningen gaat het per
gekozen wijk en wat is de tijdsplanning voor deze projecten?
Vraag 20
Hoe wordt in het Programma Aardgasvrije Wijken gewerkt aan innovatie en
kostenreductie?
Vraag 21
Wat wordt bedoeld met missie-gedreven innovatieprogramma’s als genoemd
in de beantwoording van de feitelijke vragen over het klimaatakkoord op
hoofdlijnen (documentnr. 2018D49890)?
Vraag 22
Welke prototypes en totaalconcepten (als genoemd in de beantwoording van
de vragen over het klimaatakkoord op hoofdlijnen, documentnr. 2018D49890)
zijn opgenomen in de proeftuinen/wijken?
Vraag 23
Kunt u toelichten wat bedoeld wordt met een renovatieversneller en een
startmotor, als genoemd in het ontwerp klimaatakkoord (documentnr.
2018D61684)?
Vraag 24
Kunt u aangeven aan welke criteria regionale warmteplannen en de gemeentelijke transitievisies warmte moeten voldoen?
Vraag 25
Kunt u toelichten welke structurele samenwerking tussen gemeenten,
provincies en netbeheerders er is om regionale warmteplannen op te stellen?
Vraag 26
In hoeverre is de staat van het huidige elektriciteitsnet een beperking in de
mogelijke oplossingen die gemeenten ontwikkelen voor de toekomstige
energievoorziening in de regionale warmteplannen en warmte transitievisies?3
Vraag 27
Indien een opschaling of verandering van het elektriciteitsnet noodzakelijk is,
hoe wordt ten aanzien van de regionale warmteplannen en warmte transitievisies samengewerkt met de netbeheerder zodat hiermee rekening gehouden
wordt?
Vraag 28
Kunt u toelichten hoe u gemeenten bijstaat bij het opstellen van regionale
warmteplannen en de gemeentelijke transitievisies warmte?
Vraag 29
In hoeverre is er structurele samenwerking met netbeheerders ten behoeve
van het opstellen van regionale warmteplannen en de gemeentelijke
transitievisies warmte?

2
3

https://www.eib.nl/pdf/EIB-notitie_Klimaatbeleid_en_de_gebouwde_omgeving.pdf.
Telegraaf, 15 februari 2019, beschikbaar op: https://www.telegraaf.nl/nieuws/3160800/groenehuizen-noodgedwongen-weer-op-gas.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Vraag 30
Kunt u aangeven welke rol het rekenmodel dat wordt voorbereid door PBL
ten behoeve van de Regionale Energiestrategieën?4
Vraag 31
Wordt voor het maken van dit model kennis opgehaald bij bedrijven in de
isolatie- en bouwsector?
Vraag 32
Kunt u aangeven hoe er voldoende flexibiliteit gehouden wordt om met de
lessen van de huidige pilots aardgasvrije wijken/proeftuinen wijzigingen aan
te brengen in regionale warmteplannen en gemeentelijke transitievisies
warmte om bij te sturen ten behoeve van kostenefficiëntie en ten behoeve
van het betrekken van bewoners?
Vraag 33
Is het wel zinvol om tijdsplanningen in de regionale warmteplannen en
transitievisies warmte te maken lopend tot 2050, terwijl we op dit moment
pas beginnen en gaan leren? Zo ja, kunt u dat toelichten?
Vraag 34
Wat denkt u dat deze plannen betekenen voor inwoners terwijl deze zeer
waarschijnlijk gewijzigd moeten gaan worden?
Vraag 35
Kunt u inzichtelijk maken wat het Nationaal Expertisecentrum Warmte als
genoemd in het ontwerpKlimaatakkoord (documentnr. 2018D61684) gaat
doen, wat u verantwoordelijkheid zal zijn voor deze onafhankelijke overheidsinstantie?
Mededeling
De leden Ronnes en Agnes Mulder (CDA) hebben vragen gesteld over
problemen met en leren van pilots aardgasvrije wijken voor de toekomstige
wijkaanpak, ingezonden op 4 maart 2019 (kenmerk 2019Z04029).
Vanwege de benodigde afstemming met het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat en de gemeente Nijmegen is het niet mogelijk deze vragen
binnen de termijn van 3 weken te beantwoorden. Ik zal de vragen zo spoedig
mogelijk erna beantwoorden.

4

Energeia, 22 februari 2019, beschikbaar op: https://energeia.nl/energeia-artikel/40078904/pblmaakt-toepasbaar-rekenmodel-voor-warmteplannen-gemeenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4