Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2276
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over uitbreiding van het externe onderzoek naar de gang
van zaken rond de noordelijke slachthuizen en het optreden door de NVWA
(ingezonden 8 maart 2019).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 2 april 2019).
Vraag 1
Kunt u uw besluit toelichten om een onafhankelijk extern onderzoek in te
stellen naar de gang van zaken rond (signalen over) de noordelijke slachthuizen en de wijze waarop de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
hierop heeft gereageerd, zoals u schreef in uw brief van 25 februari jl?1
Antwoord 1
Het belang van voedselveiligheid en dierenwelzijn dient boven iedere twijfel
verheven te zijn. Daarbij hoort naast een stevige aanpak van overtreders ook
een permanente kritische blik op de uitvoering van de eigen werkzaamheden.
Om er zeker van te zijn dat de NVWA de goede stappen heeft ondernomen en
onderneemt, wordt, zoals in de brief van 25 februari jl. is aangegeven, een
onderzoek naar de noordelijke slachthuizen en de wijze waarop de NVWA
hierop heeft gereageerd uitgevoerd.
Vraag 2
Waarom beperkt het onderzoek zich tot de noordelijke slachthuizen en wordt
niet ook gekeken naar andere delen van het land en andere delen van de
toezichtsketen, zoals het reguliere toezicht en de handhaving door de NVWA
in de veehouderij en de manier waarop de NVWA heeft gereageerd op de
reeks aan beelden die de stichting Animal Rights naar buiten heeft gebracht,
en bent u bereid het onderzoek uit te breiden naar deze terreinen?2
Antwoord 2
Vanwege aanhoudende signalen rondom de noordelijke slachthuizen heb ik
besloten hier nader extern onderzoek naar in te stellen. Op dit moment zie ik
geen aanleiding het onderzoek uit te breiden naar slachthuizen in andere

1
2

ah-tk-20182019-2276
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Slachthuizen in Noord-Nederland, 2019D07987
https://www.animalrights.nl/stop-de-slacht/onderzoek-de-veeteelt-en-slachthuizen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

delen van het land. Eventuele resultaten uit het onderzoek kunnen leiden tot
verbreding (bijvoorbeeld als instructies moeten worden aangepast) naar de
rest van de organisatie/het land.
Vraag 3
Erkent u dat de beelden die stichting Animal Rights naar buiten heeft
gebracht en de manier waarop de NVWA daarop heeft gereageerd veel
vragen oproepen over het toezicht en de handhaving door de NVWA op de
primaire bedrijven in de veehouderij en bent u bereid de gang van zaken
rond de betreffende stallen en de manier waarop de NVWA heeft gereageerd
mee te laten nemen in het externe onderzoek?
Antwoord 3
De NVWA heeft in december 2018 gereageerd op de beelden getoond door
Animal Rights. Er is gereageerd op persvragen, via social media (twitter) en
middels een weblog. Op basis van maatschappelijke reacties heeft de NVWA
in haar berichtgeving verduidelijkt dat slaan en schoppen van dieren
verboden is. En dat de verzorging van dieren aan diverse regels is gebonden.
Er is naar aanleiding van de beelden contact met Animal Rights geweest om
meer informatie te verkrijgen. Volgens Animal Rights zijn de beelden gemaakt
in het voorjaar van 2018. De NVWA heeft in het voorjaar van 2018 echter
geen melding van Animal Rights hierover ontvangen.
De NVWA kan niet alleen op basis van beelden handhaven. Filmbeelden
vormen namelijk geen direct bewijs. Vaak is het niet duidelijk waar en
wanneer gefilmd is en wat de omstandigheden waren. Ook kan er niet altijd
met zekerheid vastgesteld worden of beelden authentiek zijn. Filmbeelden die
de NVWA binnenkrijgt worden altijd beoordeeld door een dierenwelzijnsinspecteur, indien er voldoende aanleiding is, stelt de NVWA een onderzoek in
op het betreffende bedrijf.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de gang van zaken rond een specifieke varkensstal in
Limburg, waar na undercoverbeelden van Varkens in Nood in 2018 en
bijbehorende melding aan de NVWA, bijna een jaar later dezelfde wantoestanden zijn gefilmd door stichting Animal Rights, terwijl de NVWA in de
tussentijd liet weten dat zij een inspectie heeft uitgevoerd en dat er «passende maatregelen zijn genomen» en deelt u de mening dat het in elk geval
goed zou zijn als deze casus wordt meegenomen in het externe onderzoek?3
Antwoord 4
De NVWA voert aselecte en risicogerichte inspecties uit, bijvoorbeeld naar
aanleiding van meldingen waarin beelden zijn opgenomen. De NVWA heeft
echter niet de mogelijkheid om 24/7 controles uit te voeren. Incidenten zijn
hierdoor niet te voorkomen.
Varkens in Nood heeft in 2018 naar aanleiding van de genoemde undercoverbeelden, een melding gedaan bij de NVWA. De NVWA heeft naar aanleiding
daarvan bij het desbetreffende varkensbedrijf een inspectie uitgevoerd die
leidde tot een niet-akkoord bevinding. Hierop is vervolgens een herinspectie
uitgevoerd die leidde tot een akkoord bevinding. Recent is dit bedrijf opnieuw
gecontroleerd en wederom akkoord bevonden. Deze inspecties vonden
onaangekondigd plaats.
Zoals ook geantwoord bij vraag 2 kunnen vanzelfsprekend eventuele
bevindingen uit het onderzoek leiden tot verbreding (bijvoorbeeld indien
instructies moeten worden aangepast) naar de rest van de organisatie/het
land indien de resultaten daartoe aanleiding geven.
Vraag 5
Wat worden de onderzoeksvragen van het externe onderzoek en bent u
bereid de onderzoeksopzet naar de Kamer te sturen?

3

https://www.varkensinnood.nl/nieuwsartikelen/horrorstal-ondanks-%E2%80%98passendemaatregel%E2%80%99-nvwa-een-nachtmerrie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 5
U treft de hoofdvragen aan in bijlage bij de beantwoording van de Kamervragen. Zoals toegezegd zal ik uw Kamer voor de zomer informeren over de
resultaten.
Vraag 6
Wie gaat het onderzoek uitvoeren?
Antwoord 6
Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau 2Solve.
Vraag 7
Bent u bereid deze vragen vóór 28 maart 2019 te beantwoorden in verband
met het geplande algemeen overleg over de NVWA?
Antwoord 7
Ja, ik ben bereid de vragen te beantwoorden ruim voor het AO NVWA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Bijlage 1: Opdracht onafhankelijk onderzoek slachthuizen
Noord-Nederland
Het onafhankelijke externe onderzoek richt zich op het onderzoeken van een
aantal specifieke aspecten in de toezichtsketen (uniform toepassen specifiek
interventiebeleid, informatie-uitwisseling intern, informatiestromen met
slachterijen) en de wijze waarop de NVWA met signalen over de werking
hiervan omgaat. Het onderzoek beperkt zich tot de toezichtsketen «boer tot en
met slachthuis» gericht op de middelgrote runderslachthuizen in NoordNederland:
De deelvragen ten aanzien van het onafhankelijk onderzoek naar toezichtsketen gericht op de middelgrote slachthuizen in Noord-Nederland luiden:
1. Welke risico’s en tekortkomingen kunnen worden vastgesteld t.a.v. het
totale toezichtsproces?
2. Zijn de vastgestelde risico’s en tekortkomingen toe te schrijven aan het
in de praktijk door inspecteurs stelselmatig niet of niet op de voorgeschreven wijze toepassen van het algemeen en specifiek interventiebeleid, of zijn er andere aan de NVWA toe te rekenen oorzaken en zo welke
zijn dat?
3. Is er sprake van het (bedoeld of onbedoeld) delen van vertrouwelijke
informatie met de betreffende slachthuizen? Welke risico’s brengt dit met
zich mee voor het toezichtsproces en de positie van de NVWA?
4. Zijn alle signalen over vermeende misstanden in beeld en functioneren
de interne procedures hieromtrent?
5. Welke verbetermogelijkheden zijn er vast te stellen m.b.t. bovenstaande
vragen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4