Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2861
Vragen van het lid Van Raan (PvdD) aan de Ministers voor Milieu en Wonen
en van Economische Zaken en Klimaat over het bericht dat er in Zaandam een
biomassacentrale zonder vergunning in gebruik is genomen (ingezonden
22 januari 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer (Infrastructuur
en Waterstaat), mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat
(ontvangen 20 mei 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 1656.
Vraag 1
Kent u het bericht «Omstreden biomassacentrale Zaandam gestart zónder
vergunning: «Maar die komt er aan»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Kunt u aangeven waarom een biomassacentrale zonder vergunning in bedrijf
genomen mag worden? Kunt u aangeven hoe lang een biomassacentrale
zonder vergunning zou mogen draaien? Hoe wordt die periode bepaald?
Kunt u aangeven waarom het noodzakelijk is dat het proefdraaien gebeurt
voordat de vergunning is afgegeven? Waarom kan er niet gewacht worden
met opstarten tot er daadwerkelijk een vergunning is verleend?
Kunt u aangeven op basis van welke wetgeving de vergunning wordt
verleend? Op basis van welke wetgeving wordt de stikstofuitstoot van deze
centrale vergund?
Antwoord 2, 3 en 4
Vanuit verschillende onderdelen van de regelgeving worden eisen gesteld
aan het bedrijf Bio forte BV in Zaanstad:
• Vergunning op basis van de Wet natuurbescherming (Wnb) in verband
met de stikstofuitstoot. Bevoegd gezag is de provincie Noord-Holland.

1

ah-tk-20192020-2861
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NH Nieuws, 8 januari 2020, Omstreden biomassacentrale Zaandam gestart zónder vergunning:
«Maar die komt eraan» (https://www.nhnieuws.nl/nieuws/259672/omstreden-biomassacentralezaandam-gestart-zonder-vergunning-maar-die-komt-eraan)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

De biomassacentrale wordt de warmtebron van een warmtenet dat 2.200
flatwoningen van warmte gaat voorzien. Als deze woningen overgaan op het
warmtenet worden de gasketels in deze flats uitgeschakeld. De Wnbvergunning kan alleen worden verleend indien de stikstofdepositie als gevolg
van de biomassacentrale (meer dan) gecompenseerd wordt door de afname
van de stikstofdepositie als gevolg van het afschakelen van de gasketels in
vijf woongebouwen in Zaandam-Oost.
Bio Forte heeft daarom een aantal maatregelen bij de biomassa-installaties
genomen die zorgen dat de verwachte uitstoot aan stikstofverbindingen (NOx
en ammoniak) van de biomassacentrale zeer laag is.
De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (Hierna: OD NHN) heeft daarop
geoordeeld, dat de stikstofdepositie in de Natura 2000-gebieden «Ilperveld,
Varkensland, Oostzanerveld & Twiske» niet toeneemt. Op basis van dat
oordeel heeft de provincie Noord-Holland 27 januari 2020 een vergunning
Wnb afgegeven voor de biomassacentrale.
De provincie Noord-Holland heeft aangeven dat de OD NHN op 6 december
2019 per mail aan Bio Forte BV heeft laten weten dat de OD NHN bezig was
met het opstellen van een conceptbesluit Wnb voor Bio Forte BV, en dat er
geen belemmeringen waren voor het afgeven van een natuurvergunning. Dit
zicht op een vergunning was voor de OD NHN de reden om niet te handhaven toen Bio Forte BV. voor eigen rekening en risico ging testen. De wet biedt
geen uitzondering voor proefdraaien.
• Vergunning op basis van de Omgevingswet voor het (ver)bouwen van de
installatie.
Bevoegd gezag is de gemeente Zaanstad. Voor de bouw van de biomassacentrale in Zaanstad is in 2018 een omgevingsvergunning verleend. Vanwege de
strengere stikstofeisen heeft de eigenaar van de biomassacentrale (Bio Forte)
lopende de bouw, haar installaties aangepast om minder stikstof uit te stoten.
Deze aanpassing in de installatie heeft ook een aanpassing in het ontwerp
van het bouwwerk tot gevolg gehad, namelijk een andere plek voor de
schoorstenen.
Deze aanpassing moet nog verwerkt worden door de gemeente in de
omgevingsvergunning door middel van een revisievergunning. De gemeente
Zaanstad heeft aangegeven dat het noodzakelijk was om te testen om te
kunnen voldoen aan de garantietermijnen die overeengekomen zijn met de
leveranciers van de installatie.
• Voor luchtemissies moet de centrale voldoen aan de algemene regels van
het Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm). Bevoegd gezag is de gemeente
Zaanstad.
Vanwege de emissie-eisen in het Abm behoeft in principe geen omgevingsvergunning (milieu) te worden aangevraagd voor de emissies naar de lucht.
Toch heeft gemeente Zaanstad gezien de locatie van de centrale via een
zogeheten maatwerkbesluit het bedrijf, strengere eisen opgelegd met
betrekking tot de uitstoot van de centrale. De centrale voldoet hieraan.
Hierdoor wordt dan tevens ruimschoots voldaan aan de emissie-eisen uit het
Abm.
Vanuit zowel het Abm, het maatwerkbesluit, als de Wnb gelden dus regels
voor het uitstoten van stikstof.
Vraag 5
Wie is aansprakelijk mocht de vergunning onverhoopt niet worden verleend?
Antwoord 5
De ondernemer is aansprakelijk.
Vraag 6
Klopt het dat de vergunningverlening weer op gang kwam na het aannemen
van de spoedwet Stikstof?
Antwoord 6
De provincie Noord-Holland heeft aangeven dat dit het geval is.
Vraag 7
Is de bouw van biomassacentrales naar uw mening de gewenste invulling
van de met pijn en moeite gerealiseerde stikstofreductie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Omdat de centrale warmte levert aan omringende woningen kunnen
gasketels afgeschakeld worden. Hierdoor is per saldo geen sprake van een
toename van depositie in Natura 2000 gebieden.
Daarnaast voldoet de centrale in Zaandam aan de gestelde wettelijke eisen en
is één van de schoonste biomassacentrales in zijn vermogenscategorie door
moderne techniek.
Op korte termijn is het noodzakelijk om verschillende hernieuwbare energiebronnen, waaronder biomassa, te gebruiken om deels de doelstellingen te
halen voor de energietransitie. Het kabinet werkt aan een integraal duurzaamheidskader voor alle soorten biomassa en alle toepassingen hiervan. Dit
duurzaamheidskader beoogt het kader te zijn waarbinnen een duurzame
productie en duurzame toepassing (inclusief fair share) voor biomassa wordt
vormgegeven.
Vraag 8
Is al bekend hoe de provincie gereageerd heeft op de door Mobilisation for
the Environment ingediende zienswijze?
Antwoord 8
Er is een Nota van beantwoording zienswijzen opgesteld door de OD NHN,
waarin o.a. de 16 zienswijzen van Mobilisation for the Environment op de
natuurvergunning voor de Biomassacentrale van Bio Forte BV. worden
beantwoord, zie bijlage2.
Vraag 9
Is het naar uw mening verstandig om een biomassacentrale (met bijbehorende luchtvervuiling) te bouwen in de directe omgeving van een ziekenhuis,
een middelbare school, sportvelden en een groot aantal woningen, zeker als
dichtbij ook al een snelweg en een klaverbladknooppunt (A7/A8) liggen?
Antwoord 9
Het is aan de gemeente als bevoegd gezag om hierin een afweging te maken.
Mede door de locatie van de centrale zijn er extra eisen opgelegd via het
maatwerkbesluit voor de uitstoot.
Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord ben ik aan het kijken of wet- en
regelgeving en vergunningseisen aangescherpt moeten worden. Daarmee
wordt tevens invulling gegeven aan de motie van Bruins c.s. om voor
biomassa-installaties met een vermogen van minder dan 15 MW een
milieuvergunning opnieuw verplicht te stellen. Dit doe ik in overeenstemming
met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Vraag 10
Bent u bekend met wetenschappelijke studies die de schadelijke effecten van
een verslechterde luchtkwaliteit aantonen, zoals bijvoorbeeld de studie die
het verband aantoont tussen de luchtkwaliteit en het concentratievermogen
van scholieren?3
Antwoord 10
Ik ben bekend met deze studies. Ik vind het dan ook belangrijk om me in te
zetten voor schone lucht. Daarbij moet het kabinet uiteraard ook rekening
houden met andere maatschappelijke opgaven.
Vraag 11
Kunt u aangeven of er meer biomassacentrales in Nederland zijn die in
gebruik zijn genomen zonder de benodigde vergunning? Zo nee, bent u
bereid dit te inventariseren?

2
3

Raadpleegbaar via tweedekamer.nl
Traffic-related Air Pollution and Attention in Primary School Children, maart 2017,
https://journals.lww.com/epidem/Fulltext/2017/03000/
Traffic_related_Air_Pollution_and_Attention_in.5.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Ik heb geen informatie hierover. Vergunningverlening en handhaving is aan
gemeenten en provincies als bevoegd gezag. Zie hiervoor verder het
antwoord op vraag 4.
Op RVO.nl is een overzicht is gepubliceerd waar de huidige Biomassacentrales in Nederland staan:
https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/duurzame-energieopwekken/bio-energie/technieken-en-toepassingen/kaart-met-nl-bio-energieinstallaties
Vraag 12
Verwacht u dat het in de toekomst vaker zal voorkomen dat biomassacentrales zonder vergunning in gebruik worden genomen? Acht u dit wenselijk?
Antwoord 12
Zie voor de kaders waaraan centrales moeten voldoend het antwoord op
vraag 4. Nieuwe centrales moeten voldoen aan de geldende wetgeving. Het
bevoegd gezag ziet er op toe dat dit het geval is.
Vraag 13
Kunt u aangeven of er meer biomassacentrales in Nederland gebouwd
worden in de directe omgeving van ziekenhuizen, scholen, sportvelden,
woningen en andere locaties waar luchtvervuiling extra ongewenst is? Zo ja,
waar en wat gaat u daar aan doen?
Antwoord 13
Zie ook het antwoord op vraag 9. Het is primair aan gemeenten als bevoegd
gezag om invulling te geven hieraan, binnen de gestelde wettelijke kaders.
Hierbij ondersteund de rijksoverheid gemeentes, bijvoorbeeld bij het komen
tot warmtetransitievisies.
In dit traject bepalen gemeenten hoe wijken die voor 2030 van het aardgas af
gaan van warmte worden voorzien. In dit traject kunnen eventuele nieuwe
biomassacentrale aan de orde komen.
Ik werk met EZK samen om de juiste kaders voor biomassacentrales te
bepalen en gemeentes te informeren over mogelijkheden om zodanig te
verduurzamen dat de luchtkwaliteit er het minst onder leidt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4