Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2778
Vragen van het lid Gijs van Dijk (PvdA) aan de Minister en Staatssecretaris
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over elke week een maaltijdbezorger
gewond naar het ziekenhuis (ingezonden 10 april 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 23 mei 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Elke week een maaltijdbezorger gewond naar het
ziekenhuis»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Maakt u zich ook zorgen over de vele (ernstige) ongelukken die plaatsvinden
met maaltijdbezorgers? Bent u bekend met het feit dat het hierbij vaak om
jongeren gaat die hierdoor mogelijk levenslang schade hiervan ondervinden?
Antwoord 2
De veiligheid bij de arbeid, en het voorkomen van arbeidsongevallen is
onderwerp van het beleid van SZW, en dus een zorg van mij. Om meer
redenen worden jongeren in het beleid en in de Arbeidsomstandighedenwet
en de Arbeidstijdenwet extra beschermd.
Vraag 3
Is het waar dat veel maaltijdbezorgers, bijvoorbeeld bij Deliveroo en Uber
Eats, per stuk worden uitbetaald en hierdoor worden opgejaagd om een
minimaal inkomen te kunnen verdienen? Vindt u het ook onwenselijk dat
deze maaltijdbezorgers stukloon krijgen en bovendien onverzekerd maaltijden
bezorgen? Bent u ook van mening dat het niet handhaven van de Wet
Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) leidt tot deze ongevallen? Zo
ja, bent u bereid om het moratorium versneld af te bouwen

1

ah-tk-20182019-2778
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4667831/twee-keer-week-ongeluk-metmaaltijdbezorger-zorgen-bij-inspectie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De werkwijze van platforms verschilt per platform waardoor de wijze van
uitbetaling per opdracht ook verschilt. Echter, de Wet minimumloon en
minimumvakantiebijslag (hierna: Wml) biedt werknemers en opdrachtnemers
de zekerheid dat voor ieder gewerkt uur gemiddeld ten minste het minimumloon wordt betaald, ook als er een stukloon is overeengekomen. Dat geldt
zowel voor arbeid verricht in een dienstbetrekking als voor arbeid verricht op
basis van een overeenkomst van opdracht, tenzij die is aangegaan in de
uitoefening van bedrijf of in de zelfstandige uitoefening van beroep. Stukloon
heeft daardoor feitelijk alleen nog betekenis voor het deel van het loon boven
het wettelijk minimumloon. Dit betekent dat maaltijdbezorgers die worden
aangemerkt als werknemer of die werken op basis van een overeenkomst van
opdracht per gewerkt uur ten minste het wettelijk minimumloon moeten
verdienen. Uit de administratie van de werkgever of opdrachtgever moet
blijken dat gemiddeld minstens het minimumloon is betaald voor het aantal
gewerkte uren. Werkgevers en opdrachtgevers zijn primair verantwoordelijk
voor de naleving van de arbeidswetgeving. De Inspectie SZW houdt
risicogericht toezicht op naleving van de arbeidswetgeving, zoals de Wml.
Overigens waarborgt een minimumbeloning niet de veiligheid van werkenden.
Het kabinet vindt het belangrijk dat zelfstandigen een bewuste keuze maken
om zich wel of niet te verzekeren. Daarom is de Minister van SZW samen met
het Verbond van Verzekeraars het Programma Bevorderen Keuzegedrag
gestart, waardoor inzicht wordt gekregen in het gedrag van zelfstandigen ten
aanzien van het wel of niet afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering, en vervolgens effectieve interventies worden ontwikkeld die bijdragen
aan het maken van een bewuste keuze door de zelfstandige.
De wet DBA en het bijbehorende handhavingsmoratorium gaan uitsluitend
over de vraag naar de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie voor de
loonheffingen. Waar het gaat om de veiligheid van werkenden is dit niet aan
de orde.
Vraag 4
Welke maatregelen gaat u verder nemen om ervoor te zorgen dat deze veelal
jonge maaltijdbezorgers zeker kunnen zijn van bescherming tegen ongelukken? Gaat u met de sector om de tafel om maatregelen te nemen die het
aantal ongelukken omlaag kunnen brengen? Kaart u ook het zorgpunt van de
Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) aan dat bezorgers die een ongeluk
hebben gehad, vaak of met heel veel moeite, een vergoeding krijgen?
Antwoord 4
Voorzover sprake is van een werkgever-werknemer relatie of van werk onder
gezag is het de verantwoordelijkheid van werkgevers om te zorgen voor de
gezondheid en veiligheid van hun werknemers. Waar nodig spreken we
werkgevers, onder meer met inspectie en voorlichting, daar op aan. In het
geval van een werkgever-werknemer relatie betaalt de werkgever bij tijdelijke
arbeidsongeschiktheid het loon door. Bij blijvende arbeidsongeschiktheid
biedt het sociale zekerheidsstelsel voorzieningen voor de compensatie van
het verlies van inkomen. Daarboven kunnen slachtoffers via het private recht
schade verhalen op hun werkgever of kunnen werkgevers en werknemers
afspraken maken over compensatie van schade door werk.
Een zelfstandige voert werkzaamheden uit voor eigen rekening en risico.
De Inspectie SZW houdt risicogericht toezicht op de naleving van de
arbeidswetgeving en gebruikt instrumenten als voorlichtingen, branchebeïnvloeding, opdrachtgeversaanpak en het uitvoeren van inspecties. De
middelen worden ingezet om een zo groot maatschappelijk effect te bereiken.
Bovendien hebben de risico’s die verbonden zijn aan het werken in de
platformeconomie specifieke aandacht van het programma Schijnconstructies, cao-naleving en fraude.
In het bericht wordt gemeld dat de Inspectie SZW intensiever gaat controleren. Zie voor nadere informatie hierover het antwoord op vraag 7. De feiten
en bevindingen op basis van die controles zijn mede bepalend voor mijn
beleid op dit vraagstuk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 5
Is het waar dat alle ernstige en dodelijke ongevallen moeten worden gemeld
bij de Inspectie SZW? Is het waar dat dit ook voor uitzendkrachten en
zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) geldt? Zo ja, hoe kan het dan zo zijn
dat er maar één ongevalsmelding bij de Inspectie SZW bekend is?
Antwoord 5
Werkgevers moeten arbeidsongevallen met werknemers die leiden tot de
dood, een blijvend letsel of een ziekenhuisopname melden bij de Inspectie
SZW. Deze verplichting geldt in een werkgever-werknemer relatie en bij werk
onder gezag. Bij de helft van de meldingen die de Inspectie in onderzoek
neemt, blijkt sprake van een overtreding van wetgeving.
Verkeersongevallen op de openbare weg, waarbij een of meer werknemers
tijdens de uitoefening van hun werk zijn betrokken (bijvoorbeeld chauffeurs
en vertegenwoordigers), vallen onder de meldingsplicht. In de praktijk
worden dergelijke ongevallen echter – op basis van de Wegenverkeerswet –
door de politie onderzocht. De politie of de officier van justitie kan daarbij om
onderzoek door de Inspectie SZW vragen.
Verkeersongevallen kunnen ook aanleiding geven om – achteraf, aansluitend
aan het onderzoek door de politie – nader onderzoek in te stellen. Dit
onderzoek is dan gericht op het gevoerde arbobeleid van de betreffende
werkgever.
Vraag 6
Wat zijn de consequenties voor bedrijven die geen melding doen van
bedrijfsongevallen bij de Inspectie SZW? Worden deze bedrijven daarop
aangesproken en krijgen deze dan een boete opgelegd? Zo nee, waarom
zouden bedrijven überhaupt nog een melding doen van een bedrijfsongeval
als de Inspectie SZW niets onderneemt?
Antwoord 6
In de beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving is voor
het door een werkgever niet onverwijld melden van een arbeidsongeval als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Arbeidsomstandighedenwet en waarbij
de toezichthouder geen onderzoek meer kan verrichten, een boetenormbedrag opgenomen van € 50.000,–.
Vraag 7
Bent u bereid om de Inspectie SZW ogenblikkelijk een onderzoek in deze
sector te laten starten, zodat het aantal ongelukken omlaag gaat? Gaat de
Inspectie SZW, vanwege de vele ongelukken, de maaltijdbezorging aanmerken als risicosector en daarmee prioriteit geven de komende jaren?
Antwoord 7
De Inspectie SZW programmeert de uitvoering van het toezicht zelfstandig en
risicogestuurd. Op basis van data uit verschillende bronnen bepaalt de
Inspectie waar en met welke inzet zij het meeste effect kan bereiken in de zin
van het voorkomen van schadelijke effecten door arbeid. De feiten en
signalen over ongelukken met maaltijdbezorgers worden in die afweging
meegenomen.
Het Programma Horeca & Detailhandel (H&DH) richt zich onder andere op de
bezorging van maaltijden als onderdeel van het deelproject Afhaal- &
Bezorgrestaurants. Niet alleen neemt het aantal maaltijdbezorgers toe, maar
de Inspectie ziet ook een verschuiving in leeftijd, de bezorgers worden steeds
jonger. Het project richt zich speciaal op goede arbeidsomstandigheden voor
jeugdigen en kinderen die werkzaam zijn binnen deze sector.
Binnen het project Afhaal- & Bezorgrestaurants wordt ruim ingezet op de
voorlichting aan werknemers en werkgevers over hun rechten en plichten
maar het is ook belangrijk de ouders van de jongeren en kinderen te
informeren.
In het kader van dit project zullen circa 100 interventies worden uitgevoerd
waarbij nauw wordt samengewerkt met (keten)partners. Het gaat hierbij om
reguliere inspecties en ATW beleidsinspecties, maar ook om flyers die aan
werkgevers en werknemers worden verstrekt bij bedrijfsbezoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3