Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-08

Milieuraad

Nr. 432

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 juni 2012
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Milieuraad die op 11 juni
plaatsvond in Luxemburg. Tijdens deze Raad zijn Raadsconclusies
aangenomen die richting moeten geven aan het voorstel dat de
Commissie eind dit jaar uit zal brengen voor een 7e Milieuactieprogramma. Een tweede set Raadsconclusies beschrijft de hoofdlijnen van de
Europese inzet in de COP/MOP 6 van het Cartagena Protocol en de COP 11
van het mondiale Biodiversiteitsverdrag die in oktober plaatsvinden in
Hyderabad, India. De Raad heeft van gedachten gewisseld over het
Commissievoorstel voor klimaatboekhouding voor landgebruik en
bossen. Tijdens de lunch is gesproken over internationale klimaatfinanciering.
Op 1 juli draagt Denemarken het EU Voorzitterschap over aan Cyprus.
Onder Deens Voorzitterschap zijn op drie milieudossiers akkoorden
bereikt.
Op 15 februari is een akkoord in eerste lezing bereikt over de herziening
van de PIC-verordening (prior informed consent), waarvoor de Europese
Commissie op 10 mei 2011 een voorstel uitbracht. De PIC-verordening
geeft invulling aan het Verdrag van Rotterdam door exporteurs te
verplichten bij de export van gevaarlijke stoffen een kennisgeving te doen
om importerende landen de mogelijkheid te geven de import van
gevaarlijke stoffen te weren. Met de herziening is onder andere de
verordening in lijn gebracht met nieuwe regels over de classificering,
labelling en verpakking van stoffen, zoals vastgelegd in de herziene
Europese CLP-verordening (Classification, Labelling, Packaging).
Daarnaast regelt de herziening dat onder bepaalde omstandigheden een
exporteur de export voort kan zetten wanneer het importerend land niet
reageert op de kennisgeving. Hierbij gelden wel strenge voorwaarden.
Op 22 december 2010 bracht de Commissie een voorstel uit voor de
herziening van de Seveso-richtlijn. Deze Richtlijn betreffende het

kst-21501-08-432
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

1

beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke
stoffen zijn betrokken, moest eveneens worden herzien als gevolg van
wijzigingen in de CLP-verordening. Ik ben tevreden met de uitkomst van
de onderhandeling, die leidt tot een beperkte uitbreiding van de reikwijdte
van de richtlijn. Mijn inzet was erop gericht te zorgen dat Nederland de
vrijheid zou behouden om de eigen handhavingstrategie te bepalen, en ik
ben erin geslaagd mijn collega’s te overtuigen dat de Seveso-richtlijn
geen bindende voorschriften moet bevatten over de handhaving door
lidstaten. De herziening zorgt er ook voor dat burgers beter geïnformeerd
worden over risico’s bij inrichtingen die onder de Richtlijn vallen.
Daarnaast zijn enkele aanvullende regels opgenomen over het voorkomen
van ongevallen. Op 30 maart werd een akkoord in eerste lezing bereikt
tussen het EP en de Raad.
Op 15 mei bereikte de Raad een akkoord in eerste lezing over de
herziening van de Richtlijn ten aanzien van zwavel in scheepsbrandstoffen. Hiermee zijn de regels uit het IMO MARPOL verdrag overgenomen in EU recht. Dit houdt in dat in de zogenaamde SECA’s (sulphur
emission control areas) zoals de Noordzee en Het Kanaal het maximaal
toegestane zwavelgehalte in de brandstof per 2015 wordt verlaagd van 1%
naar 0,1%. Ik had overigens graag gezien dat de strengere limiet van 0,1%
in het gehele EU grondgebied zou gaan gelden omdat hiermee een gelijk
speelveld zou ontstaan, maar hiervoor was geen draagvlak in de Raad.
Wel is afgesproken dat de Commissie al in 2013 zal nagaan of de limiet die
nu voor de SECA’s gaat gelden, alsnog uitgebreid kan worden naar de
overige EU zeegebieden. Volgens het akkoord geldt voor de overige EU
zeegebieden vanaf 2020 een maximum zwavelgehalte van 0,5%. Dit
laatste is een aanscherping op MARPOL, omdat MARPOL bepaalt dat op
basis van een evaluatie in 2018 waarbij gekeken wordt naar de beschikbaarheid van laagzwavelige brandstof, besloten wordt of deze stap per
2020 of per 2025 zal worden gezet. Nederland heeft zich met succes verzet
tegen het oorspronkelijk voorstel van de Commissie om de verkoop van
brandstof met meer dan 3,5% zwavel te verbieden. Naast zwavelarme
brandstof zijn er namelijk ook mogelijkheden om met de inzet van
technologie («scrubbers») de emissies te verminderen. Een verkoopverbod op brandstof met meer dan 3,5% zwavel zou een deel van de
markt voor dergelijke innovaties wegnemen, en dit wilde ik voorkomen.
Daarnaast geldt dat een dergelijke eis vooruit zou lopen op het MARPOL
Verdrag, en daarmee de Nederlandse bunker sector zou benadelen ten
opzichte van concurrenten buiten de EU.
Ik hoop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

2

Verslag Milieuraad 11 juni 2012
Samenvatting
Tijdens de Milieuraad van 11 juni 2012 werden Raadsconclusies vastgesteld over het zevende Milieuactieprogramma (7e MAP) en de
VN-bijeenkomsten die in oktober in het kader van het Biodiversiteitsverdrag plaats zullen vinden. Daarnaast voerde de Raad een debat over
het Commissievoorstel over klimaat boekhoudregels ten aanzien van
landgebruik, verandering en landgebruik en bosbouw (LULUCF).
In de Raadsconclusies over het 7e MAP wordt de Commissie opgeroepen
het voorstel hiervoor te baseren op de Europese koolstofarme strategie,
de routekaart naar een efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de
EU-biodiversiteitstrategie. Het 7e MAP zou zich moeten richten op twee
belangrijke uitdagingen: verbetering van de implementatie van bestaand
EU-milieubeleid en vergroening van de economie. Nederland riep de
Commissie op snel aandacht te besteden aan het veilig gebruik van
nanomaterialen. Deze oproep bleek te kunnen rekenen op steun van ten
minste 6 andere lidstaten.
De Raadsconclusies ten aanzien van de COP/MOP 6 van het Cartagena
Protocol (1–5 oktober) en de COP 11 van het Biodiversiteitsverdrag
(8–12 oktober, Hyderabad, India) beschrijven de EU inzet in deze vergaderingen op hoofdlijnen. In de Raad zelf vond een discussie plaats over het
vrijspelen van voldoende financiële middelen. Veel lidstaten delen de
Nederlandse positie dat de biodiversiteitdoelen die in 2010 bij de COP 10
van het Biodiversiteitsverdrag zijn afgesproken alleen haalbaar zijn als
naast publieke middelen ook de private sector bijdraagt.
Uit het debat over LULUCF bleek dat de Raad de door de Commissie
voorgestelde aanpak steunt om eerst boekhoudregels voor de LULUCFsector vast te stellen alvorens over te gaan tot het stellen van doelen. Een
groot aantal lidstaten uitte twijfels over de administratieve lasten die
onderdelen van het voorstel over de boekhoudregels met zich
meebrengen.
Tijdens de Raad zijn tevens de volgende onderwerpen kort aan de orde
geweest: Routekaart naar een koolstofarme economie in 2050, Duurzaamheidstop Rio+20, Richtlijn prioritaire stoffen in water, LIFE regeling voor
milieu en klimaatactie, ETS luchtvaart en de agenda van het inkomend
Cypriotisch Voorzitterschap. Over deze onderwerpen heeft geen uitgebreide gedachtewisseling plaatsgevonden.
Zevende Milieuactieprogramma
De Milieuraad stelde Raadsconclusies vast die richting moeten geven aan
het Commissievoorstel voor een zevende Milieuactieprogramma
(7e MAP). Het 7e MAP moet een kader vormen voor het EU-milieubeleid in
de periode tot 2020, maar met een doorkijk naar 2050. De Raadsconclusies
roepen de Commissie op om in het 7e MAP een visie voor de middellange
termijn neer te zetten, rekening houdend met de routekaart natuurlijke
hulpbronnen en de Europese Raadsconclusies van afgelopen maart
waarin wordt opgeroepen om haast te maken met de Europese koolstofarme strategie. Dit laatste vervangt een verwijzing in de concept Raadsconclusies naar de Routekaart naar een koolstofarme economie in 2050.
Één lidstaat kon zich niet vinden in die verwijzing. De Commissie heeft
aangegeven nota te nemen van de Raadsconclusies, en bevestigde het
voornemen om nog voor het einde van het jaar een voorstel voor een
7e MAP uit te brengen, dat onder andere gebaseerd zal zijn op de reeds
uitgebrachte Routekaarten naar een efficiënt gebruik van hulpbronnen en
naar een koolstofarme economie in 2050 en de EU biodiversiteitstrategie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

3

Daarnaast worden in de Raadsconclusies twee belangrijke thema’s van
het 7e MAP aangestipt: verbetering van de implementatie van bestaand
EU beleid en vergroening van de economie. Onder andere zou het 7e MAP
bestaande initiatieven op gebied van milieu- en gezondheid moeten
ondersteunen en waar nodig nieuwe initiatieven ontwikkelen. Nederland
steunde de Raadsconclusies, maar riep wel op tot actie op de korte
termijn waar het gaat om nanomaterialen. Dit onderwerp kan zeker een
plek krijgen in het 7e MAP, maar vooruitlopend op de vaststelling van een
7e MAP kan de Commissie op een aantal punten initiatief nemen. Een EU
registratie van deze stoffen zal noodzakelijk zijn om de risico’s voor mens
en milieu te kunnen beoordelen. Daarnaast houdt naar mijn mening het
bestaande EU stoffenbeleid onvoldoende rekening met de mogelijke
gevaren van nanomaterialen. Binnenkort zal ik de Commissie een brief
sturen met de oproep om deze punten voortvarend op te pakken, en
hierbij niet te wachten op het in werking treden van het 7e MAP. In de
Milieuraad kreeg deze boodschap bijval van maar liefst zes andere
lidstaten.
Biodiversiteit
De Raad nam conclusies aan ter voorbereiding van de COP/MOP 6 van het
Cartagena Protocol die in Hyderabad (India) van 1–5 oktober wordt
gehouden en de COP 11 van het Biodiversiteitsverdrag (CBD) die in de
week daarop eveneens in Hyderabad plaatsvindt. Omdat de voorbereiding
van deze vergaderingen op VN-niveau zich nog in een vroeg stadium
bevindt beperken de Raadsconclusies zich tot de hoofdlijnen. De
Raadsconclusies benadrukken het belang van biodiversiteit en beamen
het voornemen om te voldoen aan de toezeggingen die voortvloeien uit
eerdere COP’s van het CBD. Nederland is tevreden met de strekking van
de Raadsconclusies, die onder andere oproepen het biodiversiteitbelang
beter te integreren in sectoraal beleid en productie en consumptiepatronen te vergroenen. Voorafgaand aan de Raad was er al nagenoeg
overeenstemming over de Raadsconclusies, maar het Voorzitterschap
maakte van de gelegenheid gebruik om een discussie te agenderen over
het vrijspelen van voldoende financiële middelen. Nederland bracht
hierbij in dat naast publieke middelen ook private geldstromen vrij zullen
moeten komen als we de doelen die in 2010 zijn afgesproken willen halen.
De Raadsconclusies hierbij aan en noemen hiervoor onder andere
Innovatieve Financiële Mechanismen. Ten aanzien van het Cartagena
protocol roepen de Raadsconclusies op tot voortgang op technische
onderwerpen als risicobeoordeling en etikettering van ggo’s en betere
samenwerking en kennisdeling tussen Partijen. De Raadsconclusies
roepen Partijen op om het in 2010 aangenomen Nagoya-Kuala Lumpur
protocol inzake aansprakelijkheid en verhaal te ratificeren. Op 5 juni
publiceerde de Commissie een voorstel voor een Raadsbesluit ten
behoeve van de EU implementatie en ratificatie van dit supplementair
protocol.
Landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF)
Tijdens de Raad vond een debat plaats over de opname van landgebruik,
verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) in de klimaatboekhouding. De Commissie stelt twee stappen voor: eerst wordt een EU
systeem van boekhoudregels vastgesteld waarmee ervaring wordt
opgedaan en pas daarna wordt LULUCF ondergebracht in de EU
klimaatdoelen. Op 12 maart bracht de Commissie een voorstel uit voor de
vormgeving van de boekhoudregels. De timing van de tweede stap is nog
onbekend. Voor de twee stappenbenadering was nagenoeg unanieme
steun, maar een aantal lidstaten gaf aan meer duidelijkheid te willen over
hoe de tweede stap vorm wordt gegeven. Sommige lidstaten pleiten
ervoor zo snel mogelijk doelen voor de LULUCF sector vast te stellen,
anderen willen juist dat dit in samenhang met een toekomstige herziening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

4

van de bredere EU klimaatdoelen gebeurt. Met betrekking tot de
boekhoudregels die nu worden voorgesteld zijn veel lidstaten, net als
Nederland, kritisch over de punten waar de regels verder gaan dan of
afwijken van de afspraken over klimaatboekhouding die in internationaal
verband zijn gemaakt. De Commissie stelt bijvoorbeeld voor om ook
grasland en akkerland verplicht in de boekhouding op te nemen.
Meerdere lidstaten gaven aan te twijfelen of de eventuele meerwaarde
hiervan zou opwegen tegen de extra administratieve lasten die dit met
zich meebrengt. De Commissie stelt tevens voor lidstaten te verplichten
actieplannen op te stellen met maatregelen gericht op de CO2-emissie van
de LULUCF sector. Hierover is de Raad verdeeld. Een aantal lidstaten ziet
veel voordeel in dergelijke actieplannen. Deze lidstaten kunnen
CO2-emissiereducties behalen door de koolstofopslag van bossen te
optimaliseren. Veel andere landen hebben echter veel minder te winnen
en zijn beducht voor de administratieve lasten die het opstellen van een
actieplan met zich meebrengt. Nederland zet in op vrijwillige actieplannen, met als onderbouwing dat het mitigatiepotentieel van de
LULUCF-sector in Nederland klein is.
Routekaart naar een koolstofarme economie
Het Voorzitterschap overwoog opnieuw een poging te doen Raadsconclusies over de Routekaart naar een koolstofarme economie in 2050 vast
te stellen, maar zag hier uiteindelijk vanaf omdat er nog altijd geen
unanimiteit te behalen viel.
Klimaatfinanciering
Tijdens de lunch bespraken de bewindspersonen klimaatfinanciering. Het
Voorzitterschap wees op het belang als EU geloofwaardig op te treden en
met een adequaat financieel pakket aan te treden bij de volgende
klimaattop in Doha (26 november–7 december 2012). De financiële crisis
maakt het voor een aantal lidstaten moeilijk eerdere toezeggingen over
2012 te voldoen, en over de bijdrage die de EU in de periode vanaf 2013
kan leveren is nog veel onduidelijk. Net als bij biodiversiteit wordt onder
andere gezocht naar manieren om meer private middelen los te krijgen,
onder andere via innovatieve financieringsmechanismen.
Diversenpunten
Duurzaamheidstop Rio+20
Het Voorzitterschap schetste de stand van zaken in de aanloop naar de
duurzaamheidstop die van 20–22 juni in Rio de Janeiro plaatsvindt, en
benadrukte het belang van een actieve rol vanuit Europa, vooral gezien de
vele openstaande punten in de mondiale onderhandelingen.
Richtlijn prioritaire stoffen in water
Op 31 januari 2012 bracht de Commissie een voorstel uit voor de
herziening van de Richtlijn prioritaire stoffen in water, een dochterrichtlijn
van de Kaderrichtlijn water. De richtlijn stelt voor een aantal stoffen
milieukwaliteitsnormen vast, met de herziening worden 15 nieuwe stoffen
opgenomen en worden de normen voor een aantal reeds onder de
Richtlijn vallende stoffen herzien. Het Voorzitterschap schetste de
voortgang die op een aantal technische onderdelen is bereikt en beschreef
de belangrijkste openstaande punten, waaronder de opname van drie
farmaceutische stoffen. De Commissie benadrukte het belang van een
tijdige afronding van de onderhandeling zodat maatregelen mee kunnen
worden genomen in de tweede periode stroomgebiedbeheersplannen die
in 2015 klaar moeten zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

5

LIFE programma voor milieu en klimaatactie
Het Voorzitterschap schetste de voortgang in de onderhandelingen over
de nieuwe LIFE regeling. Op dit moment zijn er drie belangrijke
openstaande punten: de haalbaarheid van geïntegreerde projecten waarin
verschillende doelen en nationale en Europese financiële instrumenten
aan elkaar worden gekoppeld, het geografische evenwicht van de
verdeling van middelen en de invulling en acceptatie van lidstaten van de
gedelegeerde handelingen. Onder de nieuwe regeling zal op hoofdlijnen
worden aangesloten bij de systematiek die onder de huidige regeling
geldt.
ETS luchtvaart
Op verzoek van Nederland beschreef de Commissie de activiteiten die de
afgelopen maanden in ICAO verband en via bilaterale contacten met
andere lidstaten plaatsvonden. In ICAO verband wordt binnenkort
gesproken over een aantal mogelijke marktmechanismen waarmee de
CO2-uitstoot van de luchtvaart zou kunnen worden gereguleerd.
Nederland gaf aan de EU aanpak te steunen en benadrukte het belang van
een mondiaal systeem. Daarnaast vroeg Nederland andere landen
onderzoeksgegevens beschikbaar te stellen over de effecten op de
concurrentiepositie van hun nationale luchtvaartsector indien het ETS
systeem beperkt blijft tot de EU.
Inkomend Cypriotisch Voorzitterschap
Cyprus wil in de tweede helft van dit jaar als Voorzitter zorgen dat de
financiële crisis niet leidt tot het afbrokkelen van het milieubeleid, maar
juist een stimulans is voor de verschuiving naar een groenere economie.
Inhoudelijk zullen waterbeleid en klimaatadaptatie veel aandacht krijgen,
onder andere tijdens de informele Milieuraad op 7 en 8 juli a.s. die input
moet geven voor Raadsconclusies over deze onderwerpen. Cyprus zal in
ieder geval de onderhandelingen over LULUCF en de Richtlijn prioritaire
stoffen voortzetten. Met Denemarken is afgesproken dat dit land zich ook
in de tweede helft van dit jaar blijft ontfermen over een aantal mondiale
dossiers, waaronder de verdere voorbereidingen voor de COP/MOP 6 van
het Cartagena Protocol en de COP 11 van het Biodiversiteitsverdrag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-08, nr. 432

6