Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2490
Vragen van de leden Strolenberg (VVD) en Inge van Dijk (CDA) aan de
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over initiatieven van
sportduikers (ingezonden 5 april 2023).
Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 8 mei 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 2385.
Vraag 1
Bent u bekend met de vermissingszaak van Piet Hölskens en Hans Martens
uit Asten en de wens om met sportduikers te gaan zoeken naar overblijfselen
van de auto en beide mannen in een zandwinplas?1
Antwoord 1
Ja, ik ben hiermee bekend.
Vraag 2
De reden dat de sportduikers niet meer zoeken heeft te maken met een
rechterlijke uitspraak in een zaak tegen Signi Zoekhonden op 14 september
20222, bent u bekend met deze uitspraak, die volgt uit een eerdere uitspraak
en het op 8 februari 2019 opgelegde proces-verbaal?
Antwoord 2
Ja, ik ben hiermee bekend. Overigens heeft deze rechter geoordeeld dat
hoewel er elementen van hobbybeoefening zijn bij de vrijwilligers van Signi,
er sprake is van arbeid. Hiermee vallen de activiteiten van deze vrijwilligers
onder de regels van de Arbeidsomstandighedenregelgeving waaronder het
bezit van een certificaat voor duikers. Verder heeft Signi op 25 oktober 2022
hoger beroep ingesteld bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State. Hierin is nog geen uitspraak gedaan.

1

Omroep Brabant, 2 april 2023, «Brengt wetswijziging duidelijkheid in bijna 50 jaar oude vermissingszaak», (https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4255316/brengt-wetswijzigingduidelijkheid-in-bijna-50-jaar-oude-vermissingszaak).
2
Rechtbank Oost-Brabant, 14 september 2022, ECLI:NL:RBOBR:2022:3932.

ah-tk-20222023-2490
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
De bestuursrechter overwoog het volgende: «De vraag of de relevante regels
ingevolge de Arbeidsomstandighedenwetgevings voor sportduikers moeten
worden aangepast, zodat aan organisaties als eiseres geen boete kan worden
opgelegd, is echter een vraag die in de eerste plaats moet worden beantwoord door de wet- en regelgever en niet door de rechter. Wat dat betreft is
de wetgever aan zet.»; deelt u de opvatting van de bestuursrechter dat de
wetgever nu aan zet is?
Antwoord 3
Ik begrijp het gevoel dat is ontstaan na de boete van de Nederlandse
Arbeidsinspectie. Ik onderschrijf de maatschappelijke betekenis van sportduikers in dit soort gevallen. Desondanks hebben zij deels hun activiteiten
moeten stilleggen. Dit heeft er mede toe geleid dat zij nabestaanden hebben
moeten teleurstellen, die geen afscheid hebben kunnen nemen van hun
naasten. Binnen de mogelijkheden die er zijn, zoek ik naar een oplossing om
dit weer mogelijk te maken. Signi Zoekhonden heeft eerder te kennen
gegeven een wijziging in de voorschriften te wensen zodat zij hun activiteiten
kunnen hervatten. Op 21 november 2022 hebben wij een delegatie van Signi
voor een informeel ambtelijk overleg op het ministerie ontvangen. Dit
oriënterende overleg vond plaats in een open en constructieve sfeer. Partijen
maakten kennis met elkaar. Signi benutte de gelegenheid om zijn argumenten
over te brengen voor een wijziging van de voorschriften.
Voor mijn ministerie bood dit overleg de gelegenheid om meer zicht te
krijgen op de activiteiten die Signi onder water uitvoert en onder welke
omstandigheden. Dit overleg heeft mij gesterkt in de overtuiging dat er een
oplossing dient te komen die Signi in staat stelt om zijn activiteiten weer te
hervatten. Ik zal bezien binnen de Arbowet en -regelgeving en de doelstellingen daarvan of en zo ja welke aanpassingen in de wettelijke voorschriften
mogelijk en nodig zijn.
Gezien de termijnen die met het wijzigen van regelgeving gemoeid zijn,
dringt Signi aan op een overgangsregeling: men wil graag snel weer hun
activiteiten hervatten. Zo lang niet helder is of de wettelijke voorschriften
daadwerkelijk aanpassing behoeven en ook niet duidelijk is hoe een
eventuele aanpassing er uit zou moeten zien, is er ook nog geen overgangsregeling mogelijk. Immers de eindsituatie is ongewis. Als wel al duidelijk was
geweest hoe een eventuele aanpassing eruit zou hebben gezien, dan had per
direct een overgangsregeling in gang kunnen worden gezet waardoor er wel
tijdsvoordeel zou worden geboekt ten opzichte van een reguliere wijziging in
de bestaande regelgeving. (zie ook de antwoorden op vragen 4, 5, 8 en 9).
Vraag 4 en 5
Als uw antwoord op vraag drie positief luidt, bent u dan van mening dat er
snel een voorziening getroffen moet worden om duikarbeid volgens de
Arbowet te onderscheiden van de vrijwillige observerende duikactiviteiten?
Vindt u de maatschappelijke functie van vrijwilligersorganisaties die
veiligheid hoog in het vaandel hebben staan een zwaarwegend belang in het
tijdig oplossen van dit knelpunt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
De Arbeidsomstandighedenwet en -regelgeving ziet toe op gezond en veilig
werken. Het verrichten van arbeid onder overdruk (waaronder duiken) is een
risicovolle activiteit, die kan leiden tot ernstige gevolgen, waaronder het
overlijden van de duiker. Ook vrijwilligers die duiken en arbeid onder water
verrichten dienen dit op een veilige wijze te kunnen doen. Daarom is deze
wet- en regelgeving ook van toepassing op vrijwilligers.
Van andere organisaties die eveneens van maatschappelijke waarde zijn en
veiligheid hoog in het vaandel hebben staan, heb ik soortgelijke verzoeken als
die van Signi ontvangen. Ook voor hen onderschrijf ik dat er een oplossing
dient te komen van dit vraagstuk. De Stichting Werken onder Overdruk
(hierna SWOD) beschikt over veel expertise op het gebied van duiken en is de
beheerder van de bestaande certificatieschema’s van de duikberoepen. Op
basis van de wederzijds als goed beoordeelde contacten tussen SWOD en
SZW heeft SWOD daarom recent op basis van deze verzoeken een projectgroep opgericht waarin alle betrokken partijen vertegenwoordigd zijn en die
financieel door mijn ministerie wordt gesteund. Ik wacht het advies van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

projectgroep af, dat uiterlijk in het najaar van 2023 beschikbaar komt. Dit
advies zal ik vervolgens bestuderen om te onderzoeken welke stappen
wenselijk en verantwoord zijn.
Vraag 6
Kunt u een overzicht maken van regelingen voor vrijwillige zoekacties door
duikers in vergelijkbare Europese landen? Worden deze acties daar als
duikarbeid gezien, met alle regelgeving van dien?
Antwoord 6
Ik wacht eerst het advies van de projectgroep af. Daarna zal ik in overleg met
u afwegen of een overzicht van regelingen voor vrijwillige zoekacties door
duikers in vergelijkbare Europese landen dan nog nodig is en wat mogelijk is.
Vraag 7
Indien uw antwoord op vraag vijf positief luidt, bent u dan bereid om –
conform de aangenomen motie-Inge van Dijk3 – om met een wetswijziging te
komen om de vrijwillige inzet van sportduikers voor burgerinitiatieven niet
langer onder duikarbeid te laten vallen?
Antwoord 7
Voor het antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 5.
Vraag 8
Als het antwoord op vraag zeven positief is, bent u dan bereid om – zodra het
advies van Stichting Werken Onder Overdruk is afgerond – afhankelijk
daarvan te onderzoeken of er een overgangsregeling getroffen kan worden
om te garanderen dat sportduikers die vrijwillig observerende duikactiviteiten
uitvoeren niet onder duikarbeid vallen?
Antwoord 8
Zodra het advies van de projectgroep is afgerond, zal ik onderzoeken of een
overgangsregeling getroffen kan worden en wat dan de meerwaarde is.
Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek zal duidelijk worden welke
inhoud en welke vorm de regeling kan krijgen. (zie ook de antwoorden op
vragen 3, 4, en 5)
Vraag 9
Aangezien er door de Tweede Kamer in 2021 (schriftelijke vragen4) en 2022
(motie-Inge van Dijk5) aandacht is gevraagd voor sportduikers, wordt op korte
termijn vooruitgang gewenst, bij voorkeur dit jaar, hoe kan het tijdspad voor
de wetswijziging en eventueel het treffen van een overgangsregeling er uit
komen te zien?
Antwoord 9
Het tijdspad voor een wijziging in de bestaande regelgeving en voor een
overgangsregeling is afhankelijk van het niveau in de regelgeving waarin dit
dient te gebeuren. Afhankelijk daarvan kan de planning er als volgt uitzien:
1. ontvangst advies projectgroep SWOD: najaar 2023
2. het stellen van nadere vragen en inwinnen van (andere) informatie (zes
maanden): najaar 2023 tot voorjaar 2024
3. A. wijziging op niveau van ministeriele regeling (ca. zes maanden):
voorjaar 2024 tot najaar 2024
3. B. wijziging op niveau van AMvB (ca. twaalf maanden): voorjaar 2024 tot
voorjaar 2025
Omdat de uitkomst ongewis is (zie antwoord vraag 3) is er in dit geval geen
verschil in termijnen tussen een overgangsregeling en een reguliere wijziging
in de bestaande regelgeving.
Uiteraard proberen wij zaken te bespoedigen waar dat mogelijk is.

3

Kamerstuk 30 234, nr. 311.
Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2150.
5
Kamerstuk 30 234, nr. 311.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3