Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 725 VI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Veiligheid
en Justitie 2016

Nr. 8

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 9 juni 2017
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Veiligheid en Justitie over de brief van
17 mei 2017 van de Algemene Rekenkamer inzake aanbieding van het
rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek 2016 bij het Ministerie van
Veiligheid en Justitie (VI) (Kamerstuk 34 725 VI, nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 7 juni 2017.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Visser
De griffier van de commissie,
Hessing-Puts

kst-34725-VI-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

1

Vraag (1):
Op welke wijze worden de door de Algemene Rekenkamer noodzakelijk
geachte verandering in gedrag en cultuur binnen het Ministerie van
Veiligheid en Justitie bewerkstelligd?
Antwoord:
In maart 2016 is uw Kamer geïnformeerd over de aanleiding en de
doelstelling van VenJ Verandert: VenJ is een open en transparante
organisatie: een betrouwbare partner voor burger, bedrijf, bestuur en
media, die resultaat levert in een veranderende samenleving (Kamerstuk
34 300 VI, nr. 83). Nadien is veel in gang gezet om richting te geven aan de
doelstelling, veranderambities en veranderaanpak van VenJ Verandert.
Het investeren in mensen en gedrag, en de werkcultuur/-omgeving zijn
een voorwaarde om de beoogde verandering te realiseren. Maar zoals de
Algemene Rekenkamer zelf ook aangeeft: het realiseren van de ambities
om de noodzakelijke veranderingen te realiseren is een majeure opgave
die tijd en energie kost en daadkracht vraagt. Over de voortgang van VenJ
Verandert heb ik u laatstelijk in het Rijksjaarverslag VenJ 2016 geïnformeerd. De eerstvolgende voortgangsrapportage ontvangt uw Kamer in
september 2017 bij de Rijksbegroting 2018.
Vraag (2):
Welke trajecten worden in het laatste jaar (2017) van de vorming van de
nationale politie afgerond? Welke trajecten gaan om welke reden langer
duren?
Antwoord:
Over de voortgang van de vorming nationale politie en daarbinnen de
herijking rapporteer ik halfjaarlijks in mijn voortgangsbrief politie. In juni
zal ik uw Kamer deze doen toekomen.
Vraag (3):
Hoe ontwikkelt het afpakresultaat zich, indien incidentele schikkingen niet
worden meegenomen?
Antwoord:
Het afpakresultaat ontwikkelt zich al meerdere jaren in een opgaande lijn.
Door een aantal grote schikkingen de afgelopen jaren is het afpakresultaat
nog hoger uitgevallen. Het resultaat wordt behaald door de inzet van
verschillende afdoeningsmodaliteiten, zoals verbeurdverklaring, ontnemingsvonnis, ontnemingsschikking of een ontnemingscomponent in een
transactie. Het is aan het OM te bepalen welke afdoeningsmodaliteit in
een zaak wordt gekozen. Het aandeel van een bepaalde afdoeningsmodaliteit in het jaarlijkse afpakresultaat zal in de regel per jaar verschillen,
omdat de wijze van afdoening van verschillende factoren afhankelijk is,
zoals bijvoorbeeld de aard van de zaak.
Vraag (4):
In hoeverre is het haalbaar dat de controlfunctie in 2017 weer optimaal is?
Antwoord:
De Algemene Rekenkamer constateert in het verantwoordingsonderzoek
een verbeterde werking van de controlfunctie, maar is van mening dat
deze nog niet voldoende is geborgd. Hoewel de structuurverandering in
de controlfunctie door invoering van een tweelaags controlmodel pas
formeel in april 2017 van start is gegaan, zijn in 2016 vooruitlopend hierop
de werkwijzen voor zover mogelijk al aangepast zoals bijvoorbeeld het
begrotingsproces. Dit heeft naar de mening van de Algemene Rekenkamer reeds concrete resultaten opgeleverd op het gebied van samenwerking en transparantie bij de ambtelijke leiding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

2

Het jaar 2017 zal, zoals ik ook in mijn bestuurlijke reactie op het verantwoordingsonderzoek heb aangegeven, in het teken staan van de verdere
implementatie van het tweelaags controlmodel. Ik onderschrijf de
aanbeveling van de Algemene Rekenkamer dat blijvend actief aandacht
noodzakelijk is voor samenwerking en transparantie zowel binnen het
ministerie als in de ketens. Tegen de achtergrond van de voortgang die bij
de aanpak van deze specifieke (ernstige) onvolkomenheid in 2016 is
geboekt, heb ik er veel vertrouwen in dat hier dit jaar finale stappen
kunnen worden gezet en dat de controlfunctie in 2017 op een kwalitatief
goed niveau zal worden gebracht.
Vraag (5):
Welke stappen worden gezet om de door de Algemene Rekenkamer
gesignaleerde verkokering aan te pakken?
Antwoord:
Samenwerking over de grenzen van domeinen, beleid, uitvoering,
bedrijfsvoering en toezicht heen vormt de uitwerking van één van de zes
veranderambities van het programma VenJ Verandert: «VenJ zorgt voor
regie en een sterk intern netwerk, zodat complexe maatschappelijke
vraagstukken worden aangepakt over bestaande organisatieonderdelen
en structuren heen».
Om de ontkokering binnen VenJ te stimuleren versterkt VenJ het
opgavegericht werken. Hierbij is het specifieke maatschappelijke
vraagstuk leidend voor hoe VenJ zich intern organiseert, en dus niet de
huidige structuren. De opgave wordt aangepakt op een wijze die daarbij
het beste past en met de onderdelen en experts die daarvoor nodig zijn.
Waar nodig wordt het sturingsmodel hierop aangepast.
Naast het opgavegericht werken lopen verschillende andere initiatieven
om de ontkokering binnen VenJ tegen te gaan. Zo wordt er gewerkt aan
een VenJ brede strategische verkenning, waarin met externe stakeholders
de belangrijke uitdagingen voor het ministerie in kaart worden gebracht.
Samen met het regeerakkoord vormt dit de basis voor de strategische
agenda van het ministerie voor de komende 5 jaar. Daarnaast is onlangs
gestart met het Strategisch ontwikkelprogramma. Binnen dit programma
geven leidinggevenden van alle VenJ-organisatieonderdelen gezamenlijk
invulling aan een andere manier van (samen)werken die beter aansluit op
de veranderende vraag uit de samenleving aan VenJ. Ook worden op
regelmatige basis netwerkactiviteiten georganiseerd (o.a. conferenties,
interne stages, workshops, lerende netwerken, online community) die
leiden tot het versterken van het interne (kennis-) netwerk. Er wordt podia
geboden aan vernieuwende manieren van werken en aan dilemma’s in
het werk om elkaar te inspireren en van elkaar te leren.
Vraag (6):
In hoeverre is het haalbaar dat het subsidie- en bijdragenbeheer in 2017
op orde zijn?
Antwoord:
In 2016 is fors geïnvesteerd in controle, voorafgaand toezicht op alle
subsidiebeschikkingen van een aantal dienstonderdelen en advies over
verbeteringen in het subsidie- en bijdragenbeheer. Ervaringen met het
intern bij VenJ ingestelde voorafgaand toezicht, dat vanaf november 2016
is toegepast, leren dat controle alleen niet voldoende blijkt te zijn om tot
een meer op risico’s gebaseerd subsidiebeheer komen. Daarom zal mede
op basis van een evaluatie van het subsidiebeheer medio 2017 worden
bezien met welke andere, aanvullende maatregelen het subsidiebeheer,
waaronder kwaliteit en actualiteit van risicoanalyses, verbeterd kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

3

worden. Op deze manier werkt VenJ aan de structurele borging van het
(toezicht op het) subsidie- en bijdragenbeheer. Vooralsnog zullen
periodieke controles blijven plaatsvinden zodat subsidiedossiers tijdig
kunnen worden gecorrigeerd en gecomplementeerd met relevante
documenten. Met deze maatregelen is het haalbaar dat het subsidie- en
bijdragebeheer eind 2017 op orde te krijgen.
Vraag (7):
Wat is de belangrijkste reden dat er subsidies en bijdragen worden
verstrekt zonder dat er (tijdig) een risicoanalyse wordt opgesteld?
Antwoord:
Dit betrof met name subsidies aan organisaties die al geruime tijd bij VenJ
bekend zijn. De risico’s bij deze organisaties zijn bekend. Het is een
administratieve omissie dat deze informatie niet tijdig aan de betreffende
dossiers is toegevoegd.
Vraag (8):
Hoe kan de sterke toename van onrechtmatige inkopen in 2016 (van 4,1
miljoen euro naar 23,7 miljoen euro) worden verklaard?
Antwoord:
Ten eerste is van de genoemde € 23,7 mln. € 6,3 mln. toe te rekenen aan
inhuur van tolken bij de Nationale Politie, waarvan de kosten rechtstreeks
worden verantwoord in de begroting van VenJ. Vorig jaar is gebleken dat
deze inhuur niet voldoet aan de in 2016 aangepaste aanbestedingsregels.
Voor de inhuur van tolken is daartoe reeds een VenJ-breed verbeterprogramma gestart dat in 2017 zal worden voltooid.
De tweede verklaring, ter grootte van € 5 mln., hangt samen met inhuur
via het Dynamisch aankoopsysteem (DAS). De bevindingen van de
Rekenkamer over de rechtmatigheid van het DAS worden niet gedeeld.
VenJ is van mening dat het DAS voldoet aan de aanbestedingswet.
Op de derde plaats bevatten de onrechtmatige inkoopuitgaven in 2016 € 7
mln. aan onrechtmatige verlengingen van ICT-inhuurcontracten. Deze
constatering is terecht, maar het gaat hier wel over sterk vergelijkbare
casussen waarbij structureel dezelfde fout is gemaakt. Daardoor is de
structurele oplossing ook eenvoudig in te regelen en de onrechtmatigheid
te beschouwen als eenmalig.
Indien deze specifieke casuïstiek buiten beschouwing zou worden gelaten,
resteert van het totaal van € 23,7 mln., een bedrag van € 5,4 mln. aan veel
verschillende soorten onrechtmatigheden.
Vraag (9):
Hoelang zijn de knelpunten bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
bij u bekend? Indien niet alle knelpunten reeds bekend waren, kan dan
worden aangegeven voor de knelpunten die wel bekend zijn hoe lang
deze reeds onder uw aandacht zijn?
Antwoord:
Sinds 2013 is er bij het Ministerie van VenJ veel aandacht voor het op
orde brengen van het financieel beheer. Bij nagenoeg alle onderdelen van
VenJ moest het financieel beheer beter en werd daar strakker op
gestuurd. Als gevolg van de verhoogde aandacht en strakkere sturing op
het financieel beheer, heeft het NFI in de zomer van 2015 zelf gekeken
naar zijn dienstverlening, de onderliggende processen, systemen en
competenties van zijn medewerkers en concludeerde dat de situatie als
onvolkomen te kwalificeren was. Het NFI heeft mij daarover geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

4

en daarbij een meerjarig integraal verbeterprogramma op de bedrijfsvoering gepresenteerd. De omvang van de problemen ten aanzien van de
inkoop zijn in de loop van vorig jaar bekend geworden.
De ARK constateert daarnaast dat de capaciteit van het NFI om sporenonderzoeken uit te voeren niet goed aansluit op de behoefte van de politie
en het Openbaar Ministerie. Dit knelpunt is mij bekend, Ik heb in de
begroting 2016 en 2017 dan ook structureel extra middelen beschikbaar
gesteld om de capaciteit aan forensisch onderzoek te vergroten. Het NFI
zal zich in de komende tijd met de extra beschikbaar gestelde middelen,
zowel inzetten op het uitbreiden van de eigen capaciteit door werving en
opleiding van nieuwe medewerkers als op directe uitbesteding naast de
doorverwijzing met behulp van de One-Stop-Shop. Daarnaast heb ik het
WODC gevraagd te bezien hoe de vraag naar forensisch onderzoek
nauwkeuriger geraamd kan worden. Dit onderzoek start in juni en is naar
verwachting in 2018 gereed.
Vraag (10):
Kunt u reageren op de conclusie van de Algemene Rekenkamer dat
onduidelijk is wat de kernproductie van het NFI is? Kunt u toelichten wat
de kernproductie was voorafgaand aan de bezuiniging en reorganisatie en
wat de kernproductie op dit moment inhoudt?
Antwoord:
De term kernproductie is ontstaan ten tijde van de reorganisatie. Aan de
Tweede Kamer is op 1 april 2015 gemeld dat met kernproductie wordt
bedoeld de vier grote dominante werkvelden, te weten digitalebiometrische, chemische-fysische, medische en biologische sporen. Alle
productgroepen worden ingebed in deze dominante werkvelden.
Innovatie en voortschrijdende techniek kunnen ertoe leiden dat deze
terminologie anders ingevuld wordt.
Vraag (11):
Wat gaat u ondernemen om de knelpunten bij het NFI op te lossen? In
hoeverre neemt u de regie hierin?
Antwoord:
Vanuit het bestuursdepartement is er intensief overleg en ondersteuning
om de problemen ten aanzien van de bedrijfsvoering bij het NFI op te
lossen. Daarnaast rapporteert het NFI maandelijks over de voortgang ten
aanzien van het verbeterprogramma aan mij. Standaard wordt dit ook
besproken tijdens de reguliere P&C-gesprekscyclus tussen bestuursdepartement en het NFI. Ik zal uw Kamer bij het jaarverslag over de voortgang
hiervan informeren.
De AR constateert daarnaast dat de capaciteit van het NFI om sporenonderzoeken uit te voeren niet goed aansluit op de behoefte van de politie
en het Openbaar Ministerie. Dit knelpunt is mij bekend, Ik heb in de
begroting 2016 en 2017 dan ook structureel extra middelen beschikbaar
gesteld om de capaciteit aan forensisch onderzoek te vergroten. Het NFI
zal zich in de komende tijd met de extra beschikbaar gestelde middelen,
zowel inzetten op het uitbreiden van de eigen capaciteit door werving en
opleiding van nieuwe medewerkers als op directe uitbesteding naast de
doorverwijzing met behulp van de One-Stop-Shop.
Daarnaast heb ik het WODC gevraagd te bezien hoe de vraag naar
forensisch onderzoek nauwkeuriger geraamd kan worden. Dit onderzoek
start in juni en is naar verwachting in 2018 gereed.
Vraag (12):
Waarom zijn ten aanzien van het NFI specifieke inrichtingskeuzes
gemaakt, zoals afschaffing afdeling Administratieve Organisatie en Interne

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

5

controle en overheveling van de inkoopfunctie naar het Shared Service
Center? Waarom is hierbij geen rekening gehouden met de mogelijke
problemen in het financieel beheer?
Antwoord:
De oprichting van het Inkoop Uitvoerings Centrum (IUC) was voor het NFI
een kans om de inkoop minder kwetsbaar in te richten en te versterken.
Een deel van de inkoop werd overgeheveld naar het IUC. Na overheveling
bleken er verschillende verwachtingen te zijn over de uitvoering van de
gemaakte afspraken tussen het NFI en het IUC en bleken er minder taken
door het IUC te worden overgenomen. Inmiddels zijn de afspraken
verduidelijkt en worden de inkoopproblemen in samenwerking met het
IUC opgepakt.
Rond 2014 is ervoor gekozen het team Intern Beheer met het team
Planning & Control in een gezamenlijk team onder te brengen, bij de
afdeling Financieel Beheer en Inkoop. Dit om een betere afstemming van
de diverse processen en accounts binnen het NFI te bevorderen. Dit is
destijds gebeurd op advies van een medio 2012 door Twijnstra Gudde
uitgevoerd onderzoek naar de positie van de financiële functie binnen het
NFI. In het contourenplan van juli 2014 dat als basis heeft gediend voor de
reorganisatie is mede gebruik gemaakt van de door Twijnstra Gudde
gemaakte analyse en de aanbevelingen die daarin aan de NFI-directie zijn
gedaan. Daarnaast is de AO/IC-taak deels ondergebracht in de lijn.
Inmiddels is geconstateerd dat de AO/IC onvoldoende functioneerde. Eind
2015 is een AO/IC team ingericht direct onder het divisiehoofd
bedrijfsvoering
Vraag (13):
Waarom ontbreken er ten aanzien van de materiële uitgaven van het NFI
contracten en zijn aanbestedingsregels niet altijd nageleefd?
Antwoord:
Ten behoeve van de snelheid van het inkoopproces was erbij het NFI voor
gekozen dat meer medewerkers bestellingen konden plaatsen.
Dit is echter gepaard gegaan met een te beperkte instructie van
medewerkers met als gevolg dat het belang van het vastleggen van
afspraken onvoldoende bekend was.
Daarnaast hebben medewerkers vanuit betrokkenheid en kostenbewustzijn materiële uitgaven gedaan, en daarbij met name gekeken naar
mogelijkheden om zaken goedkoper in te kopen, met als gevolg dat
onvoldoende rekening werd gehouden met mantelafspraken. Het team
Inkoop werd niet of te laat ingeschakeld, omdat het gevoel bestond dat dit
vertragend werkte.
Inmiddels is dit besluit teruggedraaid, worden de verantwoordelijke
medewerkers voor bestellingen en het aangaan van verplichtingen nader
geïnstrueerd en is het aantal medewerkers dat bestellingen in het systeem
mag invoeren drastisch beperkt.
Vraag (14):
Sluiten de voor 2017 voorgestelde aangepaste normlevertijden aan op de
behoefte van de politie en het openbaar ministerie (OM) en welke
gevolgen hebben ze voor het vervolg van een zaak in de strafrechtketen?
Antwoord:
Normtijden sluiten niet (altijd) goed aan, want doorgaans geldt: hoe
eerder hoe beter.
OM, ZM en NP kunnen in voorkomende gevallen vragen om bepaalde
zaken met voorrang te behandelen. Daarmee wordt waar mogelijk wel aan
de wens tegemoet gekomen («maatwerk» geleverd).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

6

Er bestaat noodzaak om in ketenverband de benodigde normtijden
scherper in kaart te brengen gekoppeld aan context van de zaak, en
vervolgens daar ook gedifferentieerder op te kunnen sturen. Hier is een
begin mee gemaakt in projecten als zaakgericht werken. Er is begrip voor
de scherpere keuzes die gemaakt moeten worden, maar tegelijkertijd blijft
de behoefte aan forensisch-technisch onderzoek groter dan het NFI kan
vervullen.
Om aan de behoefte van politie en OM zoveel mogelijk tegemoet te
komen hebben NFI en ketenpartners overlegd over de inzet van de extra
financiële middelen die in 2016 en 2017 structureel zijn toegevoegd, om
deze zo optimaal te benutten. De extra middelen worden in overleg met
politie en OM ingezet op de gebieden met de grootste knelpunten te
weten Digitaal onderzoek, drugs, DNA, pediatrie en multidisciplinair
onderzoek aan tape.
Tevens bestaat de noodzaak om meer en sneller te innoveren om
zodoende in ketenverband tot snellere methoden te komen. Het achterblijven van innovatie betekent dat methoden pas ontwikkeld worden
tijdens het onderzoek (zaaksgebonden R&D) met lange levertijden als
gevolg.
Daarnaast geldt sinds 1 Jan 2017 de One Stop Shop. Via de OSS kunnen
OM en Politie onderzoeken uit laten besteden bij externe partijen.
Vraag (15):
Gaan de politie en het OM naar aanleiding het onderzoek naar de
behoefte aan forensisch zaakonderzoek, de gewenste levertijden per soort
spoor nog in kaart brengen?
Antwoord:
Het WODC gaat bezien welke factoren van invloed zijn op de vraag naar
forensische onderzoeken en hoe deze vraag nauwkeuriger kan worden
geraamd. De resultaten van dit onderzoek worden in de 2018 verwacht.
Als het onderzoek is afgerond, kan in het licht van de toekomstige
ontwikkelingen van het forensische onderzoek ook worden bezien of het
meerwaarde heeft als de gewenste levertijden per soort spoor in kaart
worden gebracht.
Vraag (16):
Wat zijn de huidige normlevertijden van het NFI en welke aanpassing stelt
het NFI voor?
Antwoord:
Indien de producten met achterstand op 1/1/2017 niet worden meegerekend is de huidige gemiddelde levertijd 13 dagen. Inclusief producten
met achterstand op 1/1/2017 is de gemiddelde levertijd 16 dagen. De
gemiddelde levertijd wordt alleen vastgesteld voor standaardproducten
(dus zonder maatwerkproducten, omdat bij maatwerk iedere aanvraag zijn
eigen specifieke doorlooptijd heeft).
In 2016 bedroeg de gemiddelde levertijd NFI-breed ca. 17 dagen en was
daarmee iets sneller dan de door het NFI zelf opgelegde norm van 18
dagen.
Het NFI focust, om een betrouwbare ketenpartner te zijn, nu eerst op het
realiseren van de gemaakte afspraken voor 2017 en op de verbetertrajecten met de keten, die uit dat proces voortkomen.
Vraag (17):
Wat zal het effect zijn van de aanpassing van de normlevertijden van het
NFI op de voortgang van opsporingsonderzoeken en behandeling van
strafzaken ter zitting?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

7

Antwoord:
Normtijden sluiten niet (altijd) goed aan, want doorgaans geldt: hoe
eerder hoe beter.
OM, ZM en NP kunnen in voorkomende gevallen vragen om bepaalde
zaken met voorrang te behandelen. Daarmee wordt waar mogelijk wel aan
de wens tegemoet gekomen («maatwerk» geleverd).
Er bestaat noodzaak om in ketenverband de benodigde normtijden
scherper in kaart te brengen gekoppeld aan context van de zaak, en
vervolgens daar ook gedifferentieerder op te kunnen sturen. Hier is een
begin mee gemaakt in projecten als zaakgericht werken. Er is begrip voor
de scherpere keuzes die gemaakt moeten worden, maar tegelijkertijd blijft
de behoefte aan forensisch-technisch onderzoek groter dan het NFI kan
vervullen.
Om aan de behoefte van politie en OM zoveel mogelijk tegemoet te
komen hebben NFI en ketenpartners overlegd over de inzet van de extra
financiële middelen die in 2016 en 2017 structureel zijn toegevoegd, om
deze zo optimaal te benutten. De extra middelen worden in overleg met
politie en OM ingezet op de gebieden met de grootste knelpunten te
weten Digitaal onderzoek, drugs, DNA, pediatrie en multidisciplinair
onderzoek aan tape.
Tevens bestaat de noodzaak om meer en sneller te innoveren om
zodoende in ketenverband tot snellere methoden te komen. Het achterblijven van innovatie betekent dat methoden pas ontwikkeld worden
tijdens het onderzoek (zaaksgebonden R&D) met lange levertijden als
gevolg.
Daarnaast geldt sinds 1 Jan 2017 de One Stop Shop. Via de OSS kunnen
OM en Politie onderzoeken uit laten besteden bij externe partijen.
Vraag (18):
Zijn bij de gegevens over de behoefte aan forensische onderzoeken van
de politie en het OM verzoeken via advocatuur en rechtbank meegenomen
of gaan dergelijke verzoeken ten koste van het geraamde volume?
Antwoord:
Rechtbankverzoeken zijn sinds 2016 als «product» meegenomen in de
SLA. Daar is dus ruimte voor gecreëerd en wordt ook actief op
gemonitord. Het is wel zo dat rechtbankverzoeken op aanvraag van de
verdediging – net als sommige andere producten, zoals bv secties – geen
«plafond» kennen. Ze kunnen niet worden geweigerd. Mocht het zo zijn
dat in de loop van een jaar / jaren de realisatie steeds groter is dan het
afgesproken volume, dan zal de SLA daarop moeten worden aangepast.
Op dit moment is dat niet zo.
Los van rechtbankverzoeken op aanvraag van de verdediging, kan de
rechterlijke macht ook zelf opdracht geven tot onderzoek. Dat gebeurt ook
en die opdrachten zijn onderdeel van de SLA. Voor ketensturing geeft het
wel problemen, omdat OM en NP nooit volledig kunnen rekenen op een
maandvolume dat voor een bepaald product in de SLA is afgesproken.
Verzoeken van de advocatuur staan niet apart in de SLA, maar de
advocatuur is ook geen opdrachtgever. Dergelijke verzoeken zullen
uiteindelijk altijd via het OM of de rechterlijke macht binnenkomen.
Vraag (19):
Bent u bereid vast te stellen welke kernproductie het NFI minimaal moet
leveren zowel qua aantallen als levertijden?
Antwoord:
Afspraken over productie en levertijden worden in overleg met politie en
OM in de SLA (Service Level Agreement) vastgelegd. De politie en het OM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

8

hebben steeds aangegeven dat de behoefte aan onderzoeken groter is
dan de capaciteit op basis van de SLA.
Het NFI zal zich in de komende tijd met de extra beschikbaar gestelde
middelen in de begroting 2016 en 2017, zowel inzetten op het uitbreiden
van de eigen capaciteit door werving en opleiding van nieuwe
medewerkers als op directe uitbesteding naast de doorverwijzen met
behulp van de One-Stop-Shop.
Vraag (20):
Wat gaat u doen aan de overschrijding van normlevertijden door
ondercapaciteit als gevolg van moeilijk vervulbare vacatures, het uitvallen
van de DNA-robot en oude werkvoorraden bij digitale technologie?
Antwoord:
Het NFI heeft afgelopen jaren steeds ingezet op het maximaal leveren van
productie ten behoeve van de partners in de strafrechtketen. Ondanks
deze inzet kampte het NFI in 2016 en de jaren daarvoor op onderdelen met
achterstanden en oplopende levertijden.
Het NFI heeft voor 2017 een herijking gemaakt van zijn afspraken met de
keten, waarmee de leverbetrouwbaarheid wordt verhoogd en waardoor
de keten beter kan sturen op basis van realistische verwachtingen. Het NFI
zal, samen met de ketenpartners, in de planning voor 2017 uitgaan van
een ambitieuze, maar realistische planning welke gebaseerd is op de
realisatie van 2016 en de opleidingsinspanning 2017. Binnen het NFI is
t.b.v. verbetering van de aanpak en de monitoring van de realisatie een
aparte Taskforce ingesteld.
Het NFI zal zich in de komende tijd met de in de begroting 2016 en 2017
extra beschikbaar gestelde middelen, zowel inzetten op het uitbreiden van
de eigen capaciteit door werving en opleiding van nieuwe medewerkers
als op directe uitbesteding naast de doorverwijzing met behulp van de
One-Stop-Shop. Al deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de
leverbetrouwbaarheid wordt vergroot.
Vraag (21):
Wat is, uit de verschillende genoemde oorzaken, de belangrijkste oorzaak
van de vertraging bij de levertijden van het NFI?
Antwoord:
Er zijn verschillende oorzaken die tezamen ertoe hebben geleid dat de
afgesproken levertijden niet zijn gehaald. Dit kwam enerzijds doordat
onderzoeken meer tijd vragen door hun groeiende complexiteit. Anderzijds werd dit veroorzaakt door onvoorziene ontwikkelingen. Zo kampte
het NFI o.a. met de nasleep van de reorganisatie; medewerkers
stroomden eerder uit dan voorzien/gepland en vacatures konden niet snel
genoeg worden opgevuld, waarbij na vervulling ook rekening gehouden
moet worden met het opleiden van deskundigen. Het wegwerken van de
achterstanden leidt in sommige gevallen tot een (tijdelijk) lagere
instroomcapaciteit in 2017. Hier zit inmiddels weer een stijgende lijn in.
Om deze nieuwe afspraken ook waar te maken, is intern een Taskforce
Prestatieafspraken opgericht die de monitoring en sturing faciliteert. Daar
komen ook structurele verbetertrajecten uit (zoals verbetering sturing op
maatwerk, meer zaakgericht versus productgericht werken). Deze trajecten
zullen enige tijd in beslag nemen, worden momenteel met de keten
opgepakt, en zullen helpen om NFI op langere termijn robuust en flexibel
te maken.
Dit soort vernieuwing in aanpak en sturing vraagt ook veel van
NFI-medewerkers. Het raakt daarmee ook de bevindingen uit het
cultuuronderzoek. Het vraagt tijd en inzet om daar met elkaar de juiste
modus in te vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

9

Vraag (22):
Welke maatregelen zijn het afgelopen jaar genomen om de bestrijding van
witwassen te intensiveren? Op welke wijze zijn het afgelopen jaar de
resultaten van witwasbestrijding in kaart gebracht, het inzicht in de
voornaamste witwasrisico’s voor Nederland vergroot en het inzicht in het
rendement van meldingen van ongebruikelijke transacties?
Antwoord:
Er is geïnvesteerd in de capaciteit bij de FIU, de FIOD en het OM. Ook het
aantal fte financieel deskundigen bij de Nationale Politie is verder
toegenomen. De resultaten van de witwasbestrijding van de afgelopen
jaren worden momenteel in kaart gebracht in de beleidsmonitor
witwassen. Deze monitor verschijnt naar verwachting in de tweede helft
van dit jaar. Er wordt op dit moment een National Risk Assessment
witwassen uitgevoerd met als doel het verschaffen van inzicht in de
voornaamste witwasrisico’s. Deze NRA wordt naar verwachting in
september van dit jaar opgeleverd.
Vraag (23):
Wat is de omvang van het bedrag dat de Nederlandse staat (naar
schatting) in 2016 is misgelopen door witwassen?
Antwoord:
Welk bedrag er door de Nederlandse Staat zou worden misgelopen door
witwassen valt niet te zeggen. Naar de aard en omvang van witwassen
wordt op dit moment onderzoek gedaan door het WODC. Dit onderzoek
wordt naar verwachting eind van dit jaar afgerond.
Vraag (24):
Wanneer is de operationele politiesterkte van maximaal 49802 fte
behaald?
Antwoord:
In de begroting 2017–2021 is het bereiken van de doelsterkte voorzien per
eind 2020
Vraag (25):
Waarom is de benodigde financiële en digitale expertise binnen de politie
eind 2016 nog steeds schaars? Waarom zijn de gehouden wervingsrondes
niet succesvol geweest? Wat wordt er gedaan om de financiële en digitale
expertise op peil te brengen?
Antwoord:
Sinds 2015 wordt er geworven voor HBO-functies financiële en digitale
expertise. Hoewel de wervingsdoelstellingen niet helemaal zijn gehaald,
zijn de wervingsrondes voor de HBO functies wel degelijk succesvol te
noemen; de bezetting op de HBO-functies is in de periode 31-12-2015 tot
en met 30-04-2017 toegenomen met 150 fte voor finec en 142 fte voor digi.
Vraag (26):
Waarom komen het capaciteitsmanagement en de daarin geboekte
vorderingen niet aan de orde in de halfjaarlijkse voortgangsberichten over
de vorming van de nationale politie? Kunt u toelichten wat sinds 2012 de
vorderingen wat betreft capaciteitsmanagement zijn geweest?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voorgangsbericht, in juni, te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

10

informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement.
Vraag (27):
Op welke termijn acht u het realistisch dat de herplaatsing van het
politiepersoneel afgerond zal zijn?
Antwoord:
Over de voortgang van de personele reorganisatie rapporteer ik halfjaarlijks in de voortgangsbrief politie. In juni verwacht ik de volgende te
zenden aan uw Kamer.
Vraag (28):
Wanneer is de bezetting op de rechercheterreinen financieel-economische
en cybercriminaliteit op formatieve sterkte?
Antwoord:
Uitgangspunt is dat de formatie van Operationeel specialisten met deze
werkterreinen per ultimo 2018 op sterkte is.
Vraag (29):
Welke maatregelen neemt u om het opnemen van aangiftes van cybercriminaliteit te verbeteren?
Antwoord:
In diverse eenheden hebben medewerkers die aangiftes opnemen het
afgelopen jaar een voorlichting gekregen over cybercrime. Onderwerpen
die aan de orde zijn geweest: wat is cybercrime, hoe kan een cybercrime
aangifte opgenomen worden, wie kan ondersteunen bij de aangifte.
Daarnaast is een zogenaamde webapp ontwikkeld voor alle politiemedewerkers waarin tips voor aangifte een belangrijke plaats innemen.
Tenslotte monitoren inmiddels de cybercrime teams / teams digitale
opsporing de aangiften in de eenheid.
Vraag (30):
Op welke wijze is het afgelopen jaar de intake van cybercriminaliteit
verbeterd? Welke verbeterprojecten lopen in dat kader nog?
Antwoord:
In diverse eenheden hebben medewerkers die aangiftes opnemen het
afgelopen jaar een voorlichting gekregen over cybercrime. Onderwerpen
die aan de orde zijn geweest: wat is cybercrime, hoe kan een cybercrime
aangifte opgenomen worden, wie kan ondersteunen bij de aangifte.
Daarnaast is een zogenaamde webapp ontwikkeld voor alle politiemedewerkers en waarin tips voor aangifte een belangrijke plaats innemen.
Tenslotte monitoren inmiddels de cybercrime teams / teams digitale
opsporing de aangiften in de eenheid.
Vraag (31):
Hoeveel aangiftes met betrekking tot cybercriminaliteit zijn in 2013, 2014,
2015 en 2016 gedaan? Hoeveel van deze zaken zijn in de genoemde jaren
opgepakt en wat is het oplossingspercentage?
Antwoord:
Op dit moment doet het WODC onderzoek naar aangiften. Via tekstmining
worden cyberaangiften gedestilleerd uit de politiesystemen. Dit onderzoek
is begin volgend jaar afgerond.
Betrouwbare informatie over aangiften voor cybercrime kan dus op dit
moment nog niet uit de politiesystemen worden gegenereerd. Cyberde-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

11

licten worden door de politie nu nog onder verschillende codes geregistreerd in de systemen. De politie werkt aan een eenduidige wijze van
registratie. Oplossingspercentages zijn derhalve op dit moment niet
bekend.
Vraag (32):
Op welke wijze wordt aangifte van cybercriminaliteit teruggekoppeld aan
burgers? Vindt deze terugkoppeling altijd plaats?
Antwoord:
De politie streeft er te allen tijde naar om burgers tijdig te informeren over
de afdoening van hun aangifte
Vraag (33):
Wanneer wordt de Beleidstool Capaciteitsmanagement (BCM) gekoppeld
aan de applicatie Basisvoorziening Capaciteitsmanagement (BVCM)?
Antwoord:
Naar verwachting zal dit eind 2018 gereed zijn. In de volgende voortgangsbrief in juni zal uw Kamer hierover worden geïnformeerd.
Vraag (34):
Wanneer worden de basisvoorzieningen binnen de politie vernieuwd, nu
uit recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat alle
basisvoorzieningen binnen de politie te maken hebben met verouderde
infrastructuur?
Antwoord:
De politie heeft haar inspanningen voor 2017 gericht op het op orde
krijgen van de basis en het afronden van de reorganisatie. De IV organisatie heeft daardoor voor 2017 ook de focus op de activiteiten die daaraan
bijdragen. Zo wordt een Prestatiedashboard en de Basis Voorziening
Informatie-Bedrijfsvoering opgeleverd, waarmee alle leidinggevenden de
beschikking hebben over de voor hun werk benodigde sturingsinformatie.
Ook wordt een Landelijk Autorisatiemodel geïmplementeerd met daarbij
een Identity & Accesmanagement toepassing ter ondersteuning van het
toekennen en beheren van IV-autorisaties. In het kader van de standaardisatie van de kantoorautomatisering wordt door de gehele politie (met
uitzondering van een aantal Eigen Beheerde Omgevingen) eind 2017 nog
op slechts één politiedomein gewerkt. Tenslotte is een belangrijke stap
gezet in de datacenterconsolidatie met het beëindigen van het datacenter
in Zuid-Nederland. Het einddoel om te komen tot drie centrale datacenters
is hiermee weer dichterbij gekomen. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in
het stabieler maken van de basisinfrastructuur en is de technische
infrastructuur daarmee verbeterd en toekomstbestendiger gemaakt. Vanaf
2018 wordt ingezet op beheerst vernieuwen en balanceren: er blijft veel
aandacht uitgaan naar de stabiliteit en betrouwbaarheid van de
technische infrastructuur in combinatie met continue vernieuwing van
informatievoorziening.
Vraag (35):
Kunt u de huidige uitstroom van het aantal HBO-ers in de politieorganisatie weergeven? Hoeveel, na hoeveel maanden en waarom stromen
HBO-ers uit? Kunt u dit weergeven voor 2013, 2014, 2015 en 2016?
Antwoord:
De politie registreert geen uitstroomcijfers van haar medewerkers naar
opleidingsniveau
Vraag (36):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

12

Op welke termijn verwacht u dat alle ICT-basisvoorzieningen binnen de
politie werken met een vernieuwde infrastructuur? Hoeveel loopt de
ICT-vernieuwing achter op de in eerste instantie voorgenomen deadlines?
Antwoord:
De politie streeft naar de balans tussen (reductie van) beheerkosten,
stabiliteit/onderhoud en vernieuwing. In de praktijk is de focus hoofdzakelijk gericht op stabiliteit en onderhoud en blijft de vernieuwingsslag
achterlopen. Er blijft momenteel dus veel aandacht uitgaan naar de
stabiliteit en betrouwbaarheid van de technische infrastructuur.
De politie zet stappen om innovatie hoger te prioriteren zoals de
vernieuwing van de Business Intelligence (BI) functie. Een andere
vernieuwende ontwikkeling is het Operationele Politie Proces (OPP) als
nieuwe basis voor de gehele operatie, door vervanging van de verouderde Basisvoorziening Handhaving (BVH), SummIT en een aantal andere
systemen. Dit jaar wordt een aantal onderzoeken uitgevoerd om vast te
stellen of het OPP concept ook daadwerkelijk brengt wat de politie er van
verwacht. De Review Board heeft aangegeven geen obstakels te zien ten
aanzien van het doorzetten van OPP. Hierover dient nog verdere besluitvorming plaats te vinden.
Vraag (37):
In hoeveel eenheden is de personele reorganisatie nog niet afgerond en is
daarmee geen sprake van een «stabiele» bezetting, zowel in kwantitatieve
als kwalitatieve zin?
Antwoord:
Over de voortgang van de personele reorganisatie rapporteer ik halfjaarlijks in de voortgangsbrief politie. In juni verwacht ik de volgende te
zenden aan uw Kamer.
Vraag (38):
Hoe wordt financiële en digitale deskundigheid binnen de politie
organisatie behouden gelet op de geringe doorgroeimogelijkheden?
Antwoord:
Onder de koepel van het programma herijking opsporing besteedt de
politie aandacht aan de effectieve inzet van hoger opgeleiden. In mijn
antwoord op vraag 35 geef ik al aan dat het voor het behoud van HBO-ers
voor de politieorganisatie van belang is dat zij zorgvuldig begeleid
worden, duidelijkheid bestaat over de functie die zij gaan vervullen en dat
er een heldere visie is over de rol die HBO-ers in de politiezorg moeten
vervullen. Eind 2016 zijn hiervoor concrete aanbevelingen gedaan, die
middels proeftuinen dit jaar worden uitgewerkt. Verder beschikt politie
over een arbeidsvoorwaardelijk beloningsinstrumentarium, waaronder
bijvoorbeeld de toelage werving en behoud.
Vraag (39):
Welke maatregelen worden genomen om het aantrekken van financiële en
digitale experts bij de politie te versterken? Welke maatregelen worden
genomen om deze mensen voor de politie te behouden?
Antwoord:
Vanuit arbeidsmarktcommunicatie (werving en selectie) is en wordt veel
aandacht besteed aan het bereiken van de juiste doelgroepen. Onder
andere de online game Crimediggers en het event CrimediggersLive. Dit
heeft ook tot succesvolle werving geleid.
Verder verwijs ik naar de beantwoording van vraag 38.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

13

Vraag (40):
Hoeveel fte is momenteel (nog) niet ingevuld op de rechercheterreinen
financieel-economische en cybercriminaliteit? Wanneer verwacht u de
openstaande vacatures gevuld te hebben?
Antwoord:
De rechercheterreinen Finec en Cyber bestaan uit MBO en HBO functies.
De bezetting van de MBO functies is niet 1-op-1 uit de systemen te halen,
omdat deze medewerkers vaak niet alleen ingezet worden voor Finec en
Cyber. Voor de HBO-functies van deze vakgebieden geldt dat de onderbezetting per 30 april 2017 voor finec 3, en voor cyber 122 is. Uitgangspunt
is dat de formatie van Operationeel specialisten met deze werkterreinen
per ultimo 2018 op sterkte is
Vraag (41):
Op welke wijze tracht u ervaren specialisten ervan te weerhouden om
vroeg uit te stromen, zoals gesignaleerd door de Algemene Rekenkamer?
Antwoord:
Zie antwoord vraag 35, 38 en 39
Vraag (42):
Welke aanvullende acties neemt u om capaciteitsmanagement te
stimuleren?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voortgangsbericht, in juni, te
informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement.
Vraag (43):
Welke aanvullende acties worden uitgevoerd om het capaciteitsmanagement van de politie te verbeteren? Op welke termijn acht u het
realistisch dat de capaciteitsmanagement op orde is en hiermee de
sturing op capaciteit voldoende bewerkstelligd wordt?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voortgangsbericht, in juni, te
informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement
Vraag (44):
Wordt het beleidsvoornemen om capaciteitsmanagement binnen de
nationale politie in te voeren met als doel eind 2017 «de basis op orde» te
hebben, gehaald? Wanneer wordt de Kamer hierover met een actueel
overzicht geïnformeerd?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voortgangsbericht, in juni, te
informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement.
Vraag (45):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

14

Kunt u een actueel inzicht geven in de haalbaarheid van de invoering van
capaciteitsmanagement? Acht u het waarschijnlijk dat eind 2017 «de basis
op orde» zal zijn? Waarom wel of niet?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voortgangsbericht, in juni, te
informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement.
Vraag (46):
Op welke manier zal scherp worden toegezien op de structurele verbetering van het financieel beheer bij het NFI?
Antwoord:
Vanuit het bestuursdepartement is er intensief overleg en ondersteuning
om de problemen ten aanzien van de bedrijfsvoering bij het NFI op te
lossen.
Daarnaast rapporteert het NFI maandelijks over de voortgang ten aanzien
van het verbeterprogramma aan mij. Standaard wordt dit ook besproken
tijdens de reguliere P&C-gesprekscyclus tussen bestuursdepartement en
het NFI. Ik zal uw Kamer bij de halfjaarlijkse rapportage over het NFI over
de voortgang informeren.
Vraag (47):
Hoe zou, ten aanzien van het capaciteitsmanagement binnen de politie de
noodzakelijke aanvullende sturing, verantwoording en acties precies
ingevuld moeten worden, op welke termijn gebeurt dit en welke acties zijn
er concreet nodig?
Antwoord:
Naar aanleiding van de paragraaf over capaciteitsmanagement van de
politie in het verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer, heb ik
toegezegd om uw Kamer in mijn volgende voortgangsbericht, in juni, te
informeren over de vorderingen en uitdagingen ten aanzien van het
capaciteitsmanagement.
Vraag (48):
Wat is de stand van zaken van de uitvoering van de motie-Van Nispen c.s.
(Kamerstuk 29 279, nr. 351) over het in kaart brengen van de vraag naar
sporenonderzoek? Wat is de reden dat het WODC-onderzoek pas in 2018 is
afgerond, terwijl het OM, politie en NFI de benodigde cijfers reeds
hebben?
Antwoord:
Het WODC start in juni a.s. met het onderzoek naar de factoren die
ketenbreed, dus niet alleen voor politie en OM, van invloed zijn op de
vraag naar en behoefte aan forensisch onderzoek.
Het onderzoek wordt in twee fasen uitgevoerd. De eerste fase, die
betrekking heeft op het in kaart brengen van de voor de behoefte aan
forensisch onderzoek van belang zijnde factoren, wordt uitbesteed aan
een extern onderzoeksbureau.
Het tweede deel betreft het aanpassen van het Prognose Model Justitiële
Ketens naar aanleiding van de bevindingen van het eerste deel. Dit deel
zal door het WODC zelf worden uitgevoerd.
Vraag (49):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

15

Welke andere factoren zijn naast capaciteitsmanagement bepalend voor
een effectieve inzet van de nationale politie?
Antwoord:
Effectieve inzet wordt mede bepaald door effectieve sturing binnen en op
de politie, de mate van flexibiliteit van de organisatie, het lerend
vermogen van de organisatie en door de operationele inzetbaarheid van
(teams van) agenten. Deze operationele inzet wordt bepaald door
roosterfactoren (zoals: werkbare uren, verlof, training en opleiding,
(ziekte)verzuim, ontheffingen (nacht)diensten), beschikbare kennis en
kunde (zoals: certificeringen, specifieke trainingen en opleidingen) en de
juiste ondersteuning van middelen (zoals IVT, geweldsmiddelen en
vervoersmiddelen. Zie ook de kabinetsreactie (Kamerstuk 29 628, nr. 699,
d.d. 10 april 2017) op het IBO-effectiviteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 VI, nr. 8

16