Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 134 (R2046)

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden,
ten behoeve van de Nederlandse Antillen, en
Bermuda (zoals gemachtigd door de regering
van het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittannië en Noord-Ierland) inzake de
uitwisseling van informatie betreffende
belastingen, met Protocol; Hamilton,
28 september 2009

Nr. 2

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 12 februari 2015
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën over de brief van
5 januari 2015 over het verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten
behoeve van de Nederlandse Antillen, en Bermuda (zoals gemachtigd
door de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en
Noord-Ierland) inzake de uitwisseling van informatie betreffende
belastingen, met Protocol; Hamilton, 28 september 2009 (Kamerstuk
34 134 (R2046), nr. A/1).
De vragen en opmerkingen zijn op 3 februari 2015 aan de Staatssecretaris
van Financiën voorgelegd. Bij brief van 11 februari 2015 zijn de vragen
door de Minister van Buitenlandse Zaken beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De adjunct-griffier van de commissie,
Van den Eeden

kst-34134-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de fractie van de SP hebben met interesse kennisgenomen
van het Verdrag. Deze leden juichen de ontwikkeling van meer uitwisseling betreffende belastingen toe.
Algemeen
De leden vragen de regering uit te leggen waarom er informatieuitwisseling op verzoek komt in plaats van automatische informatieuitwisseling. Is er door Nederland of een andere partij aangedrongen op
automatische informatie-uitwisseling?
Is bij het sluiten van het verdrag geanticipeerd op het feit dat Bermuda,
Curaçao en Aruba in 2017 op basis van de Common Reporting Standard
automatisch gegevens gaan uitwisselen? Is hier bij het sluiten van het
verdrag rekening mee gehouden? Betekent het feit dat Nederland in 2017
automatisch gegevens gaat uitwisselen op basis van de Common
Reporting Standards, dat dit ook voor de BES-eilanden geldt? Welke
regeling geldt voor Sint-Maarten?
De leden vragen de regering aan te geven welke fiscale praktijken van de
Antillen door de OESO als schadelijk worden gekenmerkt. Kan daarbij ook
worden weergegeven welke vordering de Antillen hebben gemaakt per
fiscale praktijk die door de OESO als schadelijk is gekenmerkt? Horen hier
ook de e-zones bij die Curaçao kent? Hoe kijkt de OESO tegen deze
e-zones aan en hoe kijkt de regering hier tegen aan? Meer specifiek willen
de leden weten wat de visie van de regering is op het VPB-tarief in deze
e-zones dat slechts twee procent bedraagt. Werkt dit lage tarief volgens de
regering geen schadelijke belastingconcurrentie en agressieve tax planning in de hand?
Kan de regering aangeven welke ontwikkelingen zich de laatste jaren
hebben gemanifesteerd ten aanzien van de e-zones? Kennen ook andere
delen van de Nederlandse Antillen zogenaamde e-zones of vergelijkbare
regelingen? Welke tarieven worden in deze e-zones gehanteerd?
Kan de regering aangeven in hoeverre de recente regelgeving met
betrekking tot de SPF’s (Stichting Particulier Vermogen) succesvol is
geweest? Zijn constructies waarmee belasting kan worden ontweken
hiermee uitgebannen? Is de regering bereid toe te lichten hoe zij aankijkt
tegen deze SPF’s? Geldt deze zienswijze ook voor de OESO?
Onderhandelingen met Bermuda
De leden hebben enkele vragen over het proefproject van de OESO. Kan
de regering aangeven of Nederland de onderhandelingen ook in de
toekomst namens de Nederlandse Antillen zal voeren? Wordt er op
toegezien dat landen die de rol van coördinator op zich nemen, niet vooral
in hun eigen belang handelen? Zo ja, door wie?
Artikelsgewijze toelichting
Artikel 5 Uitwisseling van informatie op verzoek
Worden belanghebbenden altijd ingelicht over uitwisseling van informatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

2

Kan de regering toelichten wat wordt bedoeld met de inspanningsverplichting? Brengt deze met zich mee dat, wanneer de voorhanden
informatie niet voldoende is, deze alsnog moet worden vergaard?
Artikel 9
De leden van de fractie van de SP vragen de regering in te gaan op artikel
9 van het verdrag. Is het gebruikelijk dat de manier waarop de vergoeding
wordt geregeld, nog nader moeten worden vastgesteld? Waarom is de
wijze van bekostiging niet in het verdrag geregeld?
II. 2 PROTOCOL
Artikel 1 (betreffende artikel 5, zevende lid, onderdeel (e))
Om welke reden heeft Bermuda het verzoek gedaan dat onder het
uitputten van alle in eigen land voorhanden zijnde middelen mede wordt
verstaan het gebruik van verdragen met derde landen? Kan worden
aangegeven waarom Nederland met deze afwijkende bepaling heeft
ingestemd? Welke bezwaren zijn geuit door het Global Forum on
Transparency and Exchange on information for Tax Purposes. Belemmert
dit volgens de regering niet de werking van het verdrag? Welke zekerheid
geeft de briefwisseling waarin is vastgesteld dat deze bepaling soepel zal
worden toegepast? Is deze soepele toepassing van de afwijkende bepaling
hiermee geborgd volgens de regering?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de fractie van de PVV hebben kennisgenomen van dit
voorstel. De leden van de fractie van de PVV hebben de volgende vragen,
aan- en/of opmerkingen.
Waarom wordt het verdrag pas 4 ½ jaar nadat het is gesloten ter
stilzwijgende goedkeuring voorgelegd? Wat is de (beweeg-) reden om hier
zo lang mee te wachten? Heeft Bermuda al goedgekeurd?
Kan er specifiek aangegeven worden, op grond van welke regelgeving, dit
voor de Nederlandse Antillen, deze bestaan thans niet meer, onderhandelde verdrag, nu geldt voor Curaçao, Sint Maarten en Bonaire, Sint
Eustatius en Saba.
Is er door het begrip strafrechtelijke belastingzaken op te rekken zodat
daar ook strafrechtelijke belastingzaken onder vallen die zij administratiefrechtelijk plegen af te doen, dat er sprake is van een inbreuk op de
privacy.
Verschilt de bepaling over de uitwisseling van informatie op verzoek in het
verdrag op wezenlijke punten van de bepaling over de uitwisseling van
informatie op verzoek in het OESO-modelverdrag? Zo ja op welke punten?
Bij de mogelijkheid om een verzoek af te wijzen heeft Bermuda een
uitzondering bedongen voor een zogenaamde «spiegelbeeld situatie». Is
er enig zicht op de mate waarmee Bermuda deze uitzondering zal
hanteren?
Heeft de regeling m.b.t. de kostenvergoeding al vorm gekregen?
Wanneer is het verdrag beoogd inwerking te treden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

3

Met betrekking tot het protocol hebben de leden de volgende vraag. In het
Peer review-rapport van het Global Forum over Bermuda wordt bezwaar
gemaakt tegen deze «uitputting»-bepaling omdat daarmee de informatieuitwisseling te zeer zou worden belemmerd. Waarom is er toch ingestemd
met deze bepaling?
Vragen en opmerkingen van de heer Van Vliet
De heer Van Vliet heeft kennisgenomen van het verdrag Nederlandse
Antillen – Bermuda, inzake de uitwisseling van informatie betreffende
belastingen en dankt de regering voor de heldere toelichtende nota.
Hoewel in de tekst wordt toegelicht dat het verdrag betrekking heeft op
Curaçao, Aruba, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland
(Bonaire, Sint Eustatius en Saba), wordt in de titel van het verdrag de term
«Nederlandse Antillen», gebezigd. Kan de regering toelichten waarom er
voor is gekozen om deze, mogelijk verwarrende term, te hanteren? Kan de
regering uitsluiten dat deze formulering tot juridische problemen leidt?
In de toelichting wordt gemeld dat Nederland een van de coördinatoren is
van een proefproject van de OESO in de Caribische regio en de Grote
Oceaan. Hoe is het mogelijk dat Nederland als coördinator wordt
aangewezen, als sommigen onterecht vinden dat Nederland zelf een
belastingparadijs is? Hier kunnen we toch uit concluderen dat Nederland
binnen de OESO niet als belastingparadijs wordt gezien?
In de toelichting op artikel 3, wordt gesteld dat er «in het tweede lid de
mogelijkheid is vastgelegd om via briefwisseling de belastingen die onder
het verdrag vallen uit te breiden of aan te passen». Welke waarborgen
blijven er dan over voor een solide verdrag, als men middels «een
briefwisseling» de reikwijdte van het verdrag kan aanpassen?
In de toelichting op artikel 5 wordt gesproken over de inspanningsverplichting: «De verplichting bestaat om de gevraagde informatie door
middel van alle relevante methoden van informatievergaring te verschaffen». Kan de regering in het licht van deze opmerking de stand van
zaken uiteenzetten t.a.v. de aanwezigheid van adequate middelen en
mankracht op Curaçao, Aruba, Sint Maarten en Caribisch Nederland, om
aan deze bepaling te kunnen voldoen? Uiteraard tevens graag de rol van
Nederland hierin preciseren.
In de toelichting op artikel 6, lees ik dat er is aangesloten op de bewaartermijn van Bermuda, te weten 6 jaar. Waarom is hier voor gekozen? Is dit
een concessie? Wat zijn op dit moment de relevante bewaartermijnen in
Nederland, Curaçao, Aruba en op Sint Maarten?
In de toelichting op artikel 7, staat letterlijk: «In afwijking van het OESO
modelverdrag is op verzoek van Bermuda nog expliciet opgenomen dat
informatieverstrekking door de aangezochte partij geweigerd kan worden
wanneer de verzoekende partij – in een spiegelbeeld situatie – niet in staat
zou zijn op het verzoek van de aangezochte partij in eigen land soortgelijke informatie te verkrijgen». Is dit niet in tegenspraak met de toelichting
onder artikel 5? Is vastgelegd welke geldige redenen de aangezochte partij
kan hebben, om het informatieverzoek te weigeren? Hoe is het «niet in
staat zijn» juridisch afgebakend?
Op pagina 9 onder «Koninkrijkspositie», wordt Aruba expliciet niet
genoemd. Waarom is dat het geval?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

4

II Reactie van de Minister
Graag bied ik u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissie voor Financiën van 3 februari 2015, Kamerstuk 34 134 (R2046),
nr. a/1 inzake het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten
behoeve van de Nederlandse Antillen, en Bermuda inzake de uitwisseling
van informatie betreffende belastingen. Het verzoek was gericht aan de
Staatssecretaris van Financiën, maar omdat het een verdrag voor, en het
fiscale beleid van, de (voormalige) Nederlandse Antillen betreft, is de
beantwoording door mij overgenomen.
Ik ben verheugd dat de leden van de fractie van de SP met interesse
hebben kennisgenomen van het verdrag en dat ook de leden van de
PVV-fractie alsmede de heer Van Vliet hebben kennisgenomen van het
verdrag. De fracties van de SP en de PVV alsmede de heer Van Vliet
hebben nog een paar vragen. Een deel van de vragen is algemeen van
aard. Hierop zal ik allereerst ingaan. Daarna ga ik in op de vragen die
specifiek betrekking hebben op het onderhavige verdrag.
De leden van de SP-fractie vragen de regering uit te leggen waarom er
informatie-uitwisseling op verzoek komt in plaats van automatische
informatie-uitwisseling. De leden vragen of door Nederland of een andere
partij is aangedrongen op automatische informatie-uitwisseling?
Het onderhavige verdrag is een Tax Information Exchange Agreement
(TIEA). Een TIEA ziet alleen op informatie-uitwisseling op verzoek. Ten
tijde van de ondertekening van dit verdrag was Bermuda alleen bereid
een TIEA overeen te komen. Het is destijds bij de onderhandelingen
tussen de toenmalige Nederlandse Antillen en Bermuda niet aan de orde
geweest om ook afspraken te maken over automatische gegevensuitwisseling. In dit kader kan gemeld worden dat zowel Bermuda als
Curacao, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland zijn
aangesloten bij het multilaterale Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken (WABB-verdrag), dat een basis biedt voor
automatische gegevensuitwisseling.
De leden van de SP-fractie vragen of bij het sluiten van het verdrag
geanticipeerd is op het feit dat Bermuda, Curaçao en Aruba in 2017 op
basis van de Common Reporting Standard automatisch gegevens gaan
uitwisselen? Betekent het feit dat Nederland in 2017 automatisch
gegevens gaat uitwisselen op basis van de Common Reporting Standards,
dat dit ook voor de BES-eilanden geldt? Welke regeling geldt voor
Sint-Maarten?
Het onderhavige verdrag is in 2009 tot stand gekomen. Destijds waren de
Common Reporting Standards (CRS) nog niet in beeld en is daarop ook
niet geanticipeerd. Die ontwikkelingen zijn pas de afgelopen jaren in een
stroomversnelling terechtgekomen. De gegevensuitwisseling op basis van
de CRS ziet ook op het Caribische deel van Nederland. Sint Maarten heeft
zich eveneens gecommitteerd aan de CRS en zal vanaf 2018 op basis van
deze standaard automatisch gegevens gaan uitwisselen.
De leden van de SP-fractie vragen de regering aan te geven welke fiscale
praktijken van de Antillen door de OESO als schadelijk worden gekenmerkt. Kan daarbij ook worden weergegeven welke vordering de Antillen
hebben gemaakt per fiscale praktijk die door de OESO als schadelijk is
gekenmerkt? Horen hier ook de e-zones bij die Curaçao kent? Hoe kijkt de
OESO tegen deze e-zones aan en hoe kijkt de regering hier tegen aan?
Meer specifiek willen de leden weten wat de visie van de regering is op
het VPB-tarief in deze e-zones dat slechts twee procent bedraagt. Werkt dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

5

lage tarief volgens de regering geen schadelijke belastingconcurrentie en
agressieve tax planning in de hand?
De OESO heeft geen fiscale praktijken van de voormalige Nederlandse
Antillen als schadelijk aangemerkt.
Binnen actiepunt 5 van het Base Erosion & Profit Shifting (BEPS)-project
kijkt het Forum on Harmful Tax Practices van de OESO naar preferentiële
regimes en naar potentiële schadelijkheid hiervan. Het betreft kort gezegd
regimes die afwijken van het fiscale hoofdstelsel van een land, zoals
e-zones, en die er middels lage belastingheffing op gericht zijn geografisch mobiele activiteiten aan te trekken. Het Forum moet nog vaststellen
welke regimes dit betreft. De OESO heeft aangegeven een strategie te
ontwikkelen om niet-OESO landen te betrekken bij de discussies over
schadelijke belastingregimes binnen het Forum. Nederland volgt de
ontwikkelingen binnen actiepunt 5 nauwgezet.
Een e-zone is een specifiek aangewezen en afgebakende locatie bestemd
voor de internationale handel en dienstverlening. Afhankelijk van de
activiteiten kan toelating tot een e-zone worden verzocht. Het kan daarbij
bijvoorbeeld gaan om fysieke goederenstromen, maar ook over geografisch mobiele diensten. Voor de inventarisatie van preferentiële regimes
kijkt het Forum on Harmful Tax Practices naar het vpb-tarief dat binnen
een e-zone van toepassing is, maar voor de vraag of sprake is van
schadelijke belastingconcurrentie is relevant of de e-zone toegankelijk is
voor geografisch mobiele diensten.
De leden van de SP-fractie vragen welke ontwikkelingen zich de laatste
jaren hebben gemanifesteerd ten aanzien van de e-zones? Zij vragen
bovendien of ook andere delen van de Nederlandse Antillen zogenaamde
e-zones of vergelijkbare regelingen kennen en welke tarieven er in de
e-zones worden gehanteerd.
De regering heeft van Curaçao vernomen dat zich de laatste jaren geen
bijzondere ontwikkelingen hebben voorgedaan.
De Landsverordening economische zones 2000 is een Antilliaanse
belastingregeling die bij de ontmanteling van de Nederlandse Antillen van
rechtswege is overgaan op de rechtsopvolgers Curaçao, Sint Maarten en
het Caribische deel van Nederland, tenzij expliciet ingetrokken. Voor Sint
Maarten geldt deze landsverordening formeel gezien wel. Echter, voor de
toepassing van deze landsverordening, dient allereerst bij landsbesluit
een terrein worden aangewezen dat als een e-zone wordt aangemerkt. Op
Sint Maarten heeft deze aanwijzing nimmer plaatsgevonden en zodoende
bestaan op Sint Maarten feitelijk geen e-zones.
Ook het Caribische deel van Nederland kent geen e-zones.
In de e-zones op Curaçao is het normale winstbelastingtarief van
toepassing op het behaalde resultaat van lokale activiteiten (thans 25%
WB) terwijl een 2% tarief van toepassing is op de winst behaald met op
het buitenland gerichte activiteiten.
De leden van de SP-fractie vragen de regering aan te geven in hoeverre
de recente regelgeving met betrekking tot de SPF’s (Stichting Particulier
Vermogen) succesvol is geweest. Zijn constructies waarmee belasting kan
worden ontweken hiermee uitgebannen? Is de regering bereid toe te
lichten hoe zij aankijkt tegen deze SPF’s? Geldt deze zienswijze ook voor
de OESO?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

6

Met ingang van 1 januari 2010 is in Nederland het regime voor Afgezonderde Particulier Vermogens (APV)s, zoals de Stichting Particulier
Vermogen (SPF), trusts, en andere (buitenlandse) doelvermogens, in
werking getreden tegen het ontgaan van belasting door middel van
«zwevende» doelvermogens. Het APV-regime houdt in dat een wettelijk
systeem van fiscale transparantie geldt voor deze doelvermogens. Als
gevolg van het APV-regime, effectieve informatie-uitwisseling tussen de
Curaçao en Sint Maarten enerzijds en Nederland anderzijds en het beleid
van de Nederlandse fiscus tegen structuren met SPF’s, zijn honderden op
Curaçao ingeschreven SPF’s geliquideerd en worden deze constructies
met succes bestreden. In dit verband verwijs ik ook naar de evaluatie van
het wettelijk systeem voor APVs die de toenmalige Staatssecretaris van
Financiën van Nederland op 11 september 2013 naar uw Kamer heeft
gestuurd1.
De leden van de SP-fractie en de heer Van Vliet hebben enkele vragen
over het proefproject van de OESO. In de toelichting wordt gemeld dat
Nederland een van de coördinatoren is van een proefproject van de OESO
in de Caribische regio en de Grote Oceaan. De leden van de SP-fractie
vragen of de regering kan aangeven of Nederland de onderhandelingen
ook in de toekomst namens de Nederlandse Antillen zal voeren? De heer
Van Vliet vraagt hoe het mogelijk is dat Nederland als coördinator wordt
aangewezen, als sommigen onterecht vinden dat Nederland zelf een
belastingparadijs is? De heer Van Vliet merkt op dat we hier toch uit
kunnen concluderen dat Nederland binnen de OESO niet als belastingparadijs wordt gezien? De leden van de SP-fractie vragen of er op wordt
toegezien dat landen die de rol van coördinator op zich nemen, niet vooral
in hun eigen belang handelen? Zo ja, door wie?
Nederland probeert altijd een actieve rol te spelen in OESO-verband. Om
die reden heeft Nederland het destijds op zich genomen een coördinerende rol te vervullen in de TIEA-onderhandelingen in een deel van het
Caribisch gebied.
Dit was alleen in de hoogtijdagen van het sluiten van TIEA’s; en ook heeft
Nederland niet alle onderhandelingen gevoerd. De Nederlandse Antillen
hebben de onderhandelingen met Bermuda zelf gevoerd. De coördinerernde rol heeft Nederland niet meer en er zullen dus in de toekomst geen
onderhandelingen door Nederland namens Curaçao en/of Sint Maarten
terzake TIEA’s plaatsvinden. Er werd vanuit gegaan dat de landen die deze
coördinatorrol op zich namen, dit zouden uitvoeren in het kader van het
algemene belang van transparantie en de aanpak van belastingparadijzen.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom het verdrag pas 4 ½ jaar
nadat het is gesloten ter stilzwijgende goedkeuring wordt voorgelegd. Wat
is de (beweeg-) reden om hier zo lang mee te wachten? De leden vragen
bovendien of Bermuda het verdrag al heeft goedgekeurd. De leden van de
PVV-fractie vragen bovendien wanneer het verdrag in werking zal
treden?
Om te kunnen voldoen aan de OESO-standaard is het (toenmalige) land Nederlandse Antillen in 2009 in hoog tempo overgegaan tot
het onderhandelen van TIEA’s. Vanwege de ondercapaciteit is vervolgens
bij het voorleggen ter goedkeuring voorrang verleend aan landen
waarvan de verwachting bestond dat een groter belang bestond om
internationaal inlichtinguitwisseling mogelijk te maken.

1

Met kenmerk DGB/2013/2752 en te raadplegen via de volgende link:
< http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/09/11/briefevaluatie-wettelijk-systeem-voor-afgezonderde-particuliere-vermogens-apv-s.html >

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

7

Bermuda heeft haar procedure reeds afgerond en een kennisgeving
gestuurd. Volgens artikel 13 van het verdrag treedt het verdrag in werking
op de dag van de laatste kennisgeving van de verdragsluitende partijen
dat de nationale procedures voor inwerkingtreding zijn afgerond. In casu
zal het gaan om de datum van kennisgeving van het Koninkrijk. Deze
kennisgeving wordt gedaan nadat goedkeuring is verleend door de
Staten-Generaal.
De leden van de PVV-fractie vragen op grond van welke regelgeving dit
voor de Nederlandse Antillen, deze bestaan thans niet meer, onderhandelde verdrag, nu geldt voor Curaçao, Sint Maarten en Bonaire, Sint
Eustatius en Saba.
Curaçao, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland (Bonaire,
Sint Eustatius en Saba) zijn de juridische opvolgers van de Nederlandse
Antillen. Dit geldt voor alle verdragen die voor de ontmanteling voor de
Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010 van kracht waren. En het geldt
ook voor alle verdragen die, voorafgaand aan de ontmanteling van de
Nederlandse Antillen, op 10 oktober 2010 tot stand waren gekomen ten
behoeve van de Nederlandse Antillen en nog niet waren geratificeerd.
Hoewel in de tekst wordt toegelicht dat het verdrag betrekking heeft op
Curaçao, Aruba, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland
(Bonaire, Sint Eustatius en Saba), wordt in de titel van het verdrag de term
«Nederlandse Antillen», gebezigd. De heer Van Vliet vraagt of de
regering kan toelichten waarom er voor is gekozen om deze, mogelijk
verwarrende term, te hanteren? Kan de regering uitsluiten dat deze
formulering tot juridische problemen leidt?
Het verdrag is in 2009 tot stand gekomen ten behoeve van de (toenmalige) Nederlandse Antillen. De Nederlandse Antillen bestaan nu
inderdaad niet meer. Omdat goedkeuring wordt gevraagd voor het
verdrag dat in 2009 tot stand kwam, moet dezelfde titel worden aangehouden: de titel blijft zoals hij was ten tijde van de ondertekening. Vandaar
dat nog gesproken wordt over een verdrag ten behoeve van de Nederlandse Antillen. Omdat Curaçao, Sint Maarten en het Caribische deel van
Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) de juridische opvolgers zijn
van de Nederlandse Antillen, gaat het verdrag op hen over.
De heer Van Vliet vraagt waarom Aruba onder «Koninkrijkspositie» niet
expliciet wordt genoemd.
Het verdrag en het protocol zijn ten behoeve van de (toenmalige)
Nederlandse Antillen met Bermuda gesloten. Voor Aruba is op 20 oktober
2009 een gelijkluidend verdrag gesloten met Bermuda, net zoals dat voor
het Europese deel van Nederland op 8 juni 2009 is gedaan.
De heer Van Vliet vraagt de regering in te gaan op artikel 3 van het
verdrag. In de toelichting op artikel 3, wordt gesteld dat er «in het tweede
lid de mogelijkheid is vastgelegd om via briefwisseling de belastingen die
onder het verdrag vallen uit te breiden of aan te passen». De heer Van
Vliet vraagt welke waarborgen overblijven voor een solide verdrag, als
men middels «een briefwisseling» de reikwijdte van het verdrag kan
aanpassen?
Het is niet zo dat de reikwijdte van het verdrag door deze bepaling wordt
aangepast, beperkt of uitgebreid. Het tweede lid bepaalt alleen dat de
belastingmiddelen die na de ondertekening van het verdrag worden
ingevoerd en die (in wezen) gelijk zijn aan de reeds genoemde belastingen, ook vallen onder de reikwijdte van het verdrag. Hiermee wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

8

voorkomen dat belastingen die onder het verdrag horen te vallen, buiten
de reikwijdte van het verdrag terecht komen. Hiermee wordt ook
voorkomen dat het verdrag aangepast moet worden, terwijl er inhoudelijk
niets wijzigt.
De leden van de PVV-fractie vragen of door het begrip strafrechtelijke
belastingzaken op te rekken zodat daar ook strafrechtelijke belastingzaken
onder vallen die zij administratiefrechtelijk plegen af te doen, sprake is
van een inbreuk op de privacy.
Onder de uitdrukking «strafrechtelijke belastingzaken» worden op basis
van het OESO-commentaar bij dit artikel belastingzaken verstaan waarbij
sprake is van opzettelijke gedragingen die vervolgd kunnen worden
krachtens de strafwetten van de verzoekende partij. Het begrip «stafwetten» is nader gedefinieerd in artikel 4, eerste lid, onderdeel h, van het
verdrag en omvat alle strafrechtelijke bepalingen die krachtens de
nationale wetgeving als zodanig worden aangeduid, ongeacht of zij zijn
opgenomen in de belastingwetten, het wetboek van strafrecht of andere
wetten. Hieronder vallen dus ook strafrechtelijke belastingzaken die zijn
opgenomen in de administratieve wetten (en derhalve dus ook administratief worden afgedaan); voor Nederland de Algemene wet inzake
Rijksbelastingen (AWR) en voor Curaçao en Sint Maarten de Algemene
landsverordening Landsbelastingen (ALL). De extra toevoeging dat onder
het begrip «strafrechtelijke belastingzaken» tevens strafrechtelijke
belastingzaken dienen te worden verstaan die zij administratiefrechtelijk
plegen af te doen, dient enkel ter verduidelijking; er wordt hiermee geen
inhoudelijke wijziging beoogd. Van een mogelijke inbreuk op de privacy is
naar de mening van de regering derhalve ook geen sprake.
De leden van de SP-fractie, de leden van de PVV-fractie en de heer
Van Vliet vragen de regering in te gaan op artikel 5 van het verdrag. De
leden van de SP-fractie vragen of belanghebbenden altijd worden
ingelicht over uitwisseling van informatie?
Op Curaçao en op Sint Maarten wordt degene van wie de informatie
afkomstig is in alle gevallen geïnformeerd over de uitwisseling van
informatie.
In het Caribische deel van Nederland worden belanghebbenden niet
ingelicht over de uitwisseling van informatie. Dit heeft ermee te maken
dat in Nederland de kennisgevingsprocedure met ingang van 1 januari
2014 is vervallen.
De leden van de PVV-fractie vragen of de bepaling over de uitwisseling
van informatie op verzoek in artikel 5 van het verdrag op wezenlijke
punten afwijkt van de bepaling over de uitwisseling van informatie op
verzoek in het OESO-modelverdrag? Zo ja op welke punten?
Deze TIEA stemt op grote lijnen overeen met het OESO-modelverdrag. De
tekstuele verschillen zullen in de praktijk hooguit leiden tot verschillen in
de uitvoering, doch niet tot verschillen in de uit te wisselen informatie ten
opzichte van het OESO-modelverdrag; de inhoudelijke begrippen zijn
genoegzaam toegelicht in het OESO-commentaar op de betreffende
bepalingen.
De leden van de SP-fractie en de heer Van Vliet vragen de regering toe
te lichten wat wordt bedoeld met de inspanningsverplichting zoals
bedoeld in artikel 5 van het verdrag. Brengt deze met zich mee dat,
wanneer de voorhanden informatie niet voldoende is, deze alsnog moet
worden vergaard? De heer Van Vliet vraagt de regering in het licht van
de inspanningsverplichting de stand van zaken uiteen te zetten t.a.v. de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

9

aanwezigheid van adequate middelen en mankracht op Curaçao, Aruba,
Sint Maarten en Caribisch Nederland, om aan deze bepaling te kunnen
voldoen? De heer Van Vliet vraagt de regering de rol van Nederland
hierin te preciseren.
De inspanningsverplichting houdt in dat de bevoegde autoriteiten de
plicht hebben om zich zoveel mogelijk in te spannen om de gevraagde
informatie te leveren. Indien de voorhanden informatie niet voldoende is
dient de bevoegde autoriteit al het mogelijke te doen om de informatie te
vergaren.
Het gaat niet om een resultaatsverplichting waarbij informatie altijd
geleverd moet worden.
Op Curaçao wordt thans sterk geïnvesteerd om zowel de middelen en
mankracht uit te breiden om aan alle internationale verplichtingen te
kunnen voldoen. Hiertoe worden mensen geworven om de bevoegde
autoriteit te versterken alsook speciale IT-oplossingen om het proces van
internationale informatie-uitwisseling te ondersteunen.
Sint Maarten heeft eveneens de intentie om te investeren in de noodzakelijke interne processen en mankracht om te kunnen voldoen aan alle
internationale verplichtingen, zodra daarvoor de financiële middelen
beschikbaar zijn.
De informatie-uitwisseling met betrekking tot het Caribische deel van
Nederland wordt in Nederland uitgevoerd door de Central Liaison Office
(CLO) van de belastingdienst. In het Caribische deel van Nederland is
mankracht aanwezig om de informatie te vergaren. Gebleken is dat dit
voldoende mankracht is om aan de verzoeken te voldoen.
De belastingdienst biedt momenteel ondersteuning aan Curaçao in een
adviserende rol voor de bouw van een IT-systeem om gegevens te kunnen
uitwisselen conform de CRS. Met Sint Maarten (en Aruba) vinden hierover
verkennende gesprekken plaats.
De heer Van Vliet vraagt de regering in te gaan op artikel 6. In de
toelichting op artikel 6, is aangesloten op de bewaartermijn van Bermuda,
te weten 6 jaar. De heer Van Vliet vraagt naar de reden daarvan en vraagt
bovendien wat de relevante bewaartermijnen zijn in Nederland, Curaçao,
Aruba en op Sint Maarten.
In Nederland kennen wij een bewaarplicht van 7 jaar (zie artikel 52, vierde
lid, AWR). Op Curacao en Sint Maarten geldt een bewaarplicht van 10 jaar
(zie artikel 43, zesde lid, ALL). De bewaartermijn van 6 jaar is het resultaat
van de onderhandelingen.
De leden van de PVV-fractie en de heer Van Vliet vraagt de regering in
te gaan op artikel 7 van het verdrag. In de toelichting op artikel 7, staat
letterlijk: «In afwijking van het OESO modelverdrag is op verzoek van
Bermuda nog expliciet opgenomen dat informatieverstrekking door de
aangezochte partij geweigerd kan worden wanneer de verzoekende partij
– in een spiegelbeeld situatie – niet in staat zou zijn op het verzoek van de
aangezochte partij in eigen land soortgelijke informatie te verkrijgen». Is
dit niet in tegenspraak met de toelichting onder artikel 5? Is vastgelegd
welke geldige redenen de aangezochte partij kan hebben, om het
informatieverzoek te weigeren? Hoe is het «niet in staat zijn» juridisch
afgebakend? De leden van de PVV-fractie vragen of er enig zicht is op de
mate waarmee Bermuda deze uitzondering, de «spiegebeeld situatie», zal
hanteren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

10

Artikel 7 bevat het beginsel van reciprociteit. Er is niet vastgelegd welke
redenen de aangezochte partij kan hebben om het informatieverzoek te
weigeren.
Deze «uitzondering» om die reciprociteit in het verdrag op te nemen volgt
in principe al uit het OESO-modelverdrag en het OESO-commentaar
daarop en voorziet erin dat de aangezochte partij niet verplicht is tot het
vergaren en verstrekken van informatie die de verzoekende partij onder
vergelijkbare situaties zelf niet had kunnen verkrijgen op grond van haar
eigen wetgeving (het zogenaamde wederkerigheidsbeginsel). Hiermee
wordt zodoende voorkomen dat een verzoekende partij haar eigen
nationale wettelijke bepalingen omzeilt door gebruik te maken van
informatie-vergarende maatregelen van de aangezochte partij die ruimer
zijn dan de eigen informatie-vergarende maatregelen.
Overigens is de verwachting dat, gezien de beperkte economische band
tussen Bermuda en de voormalige Nederlandse Antillen, niet veel
informatie-uitwisseling zal plaatsvinden tussen Bermuda enerzijds en
Curaçao, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland anderzijds.
De leden van de SP-fractie vragen de regering in te gaan op artikel 9 van
het verdrag. De leden vragen of het gebruikelijk is dat de manier waarop
de vergoeding wordt geregeld, nog nader moeten worden vastgesteld?
Waarom is de wijze van bekostiging niet in het verdrag geregeld? De
leden van de PVV-fractie vragen of de regeling met betrekking tot de
kostenvergoeding al heeft vorm gekregen.
Het is gebruikelijk dat de wijze van bekostiging nog nader door de
bevoegde autoriteiten wordt vastgesteld. Het gaat hier over praktische
afspraken en het ligt niet in de rede om dit in het verdrag zelf te regelen.
Er is een standaard kostenvergoeding afgesproken.
De leden van de SP-fractie en de leden van de PVV-fractie vragen de
regering in te gaan op artikel 1 van het protocol. De leden van de
SP-fractie vragen om welke reden Bermuda het verzoek heeft gedaan dat
onder het uitputten van alle in eigen land voorhanden zijnde middelen
mede wordt verstaan het gebruik van verdragen met derde landen? De
leden van de SP-fractie vragen tevens welke bezwaren zijn geuit door
het Global Forum on Transparency and Exchange on information for Tax
Purposes. Belemmert dit volgens de regering niet de werking van het
verdrag? De leden van de PVV-fractie merken op dat in het Peer
review-rapport van het Global Forum over Bermuda bezwaar wordt
gemaakt tegen deze «uitputting»-bepaling omdat daarmee de informatieuitwisseling te zeer zou worden belemmerd. De leden van de fracties
van de SP en de PVV vragen waarom is er toch ingestemd met deze
bepaling. De leden van de SP-fractie vragen vervolgens welke zekerheid
de briefwisseling geeft waarin is vastgesteld dat deze bepaling soepel zal
worden toegepast? Is deze soepele toepassing van de afwijkende bepaling
hiermee geborgd volgens de regering?
Deze bepaling is op verzoek van Bermuda opgenomen en heeft als doel
de administratieve lasten van de aangezochte Staat zoveel mogelijk te
beperken.
Op het moment van onderhandelen waren er geen aanwijzingen dat de
Global Forum bezwaar zou hebben tegen de bepaling.
Het Global Forum was in het Peer review-rapport van Bermuda van
mening dat deze bepaling een effectieve informatie-uitwisseling zou
belemmeren en daarom is bij briefwisseling een nadere (ruime) interpretatie aan deze bepaling gegeven. De regering (en ook het secretariaat van
het Global Forum) is van mening dat de informatie-uitwisseling hiermee
voldoet aan de daarvoor geldende normen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 134 (R2046), nr. 2

11