Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

33 529

Gaswinning

Nr. 911

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 november 2021
Het is belangrijk dat inwoners van het aardbevingsgebied duidelijkheid en
perspectief hebben. Het meerjarenversterkingsplan (MJVP) heeft daarin
een belangrijke rol: het is een instrument om sturing te geven aan de
versterkingsoperatie in Groningen. Daarom hebben Rijk en Regio op
8 november de uitgangspunten van dit MJVP vastgesteld. Met deze brief
en de bijgevoegde brochure «Het MJVP in beeld» informeer ik uw Kamer
over het MJVP1. Hiermee doe ik de toezegging uit mijn brief van 25 juni jl.
(Kamerstuk 33 529, nr. 872) gestand. Ook informeer ik uw Kamer over de
uitkomsten van de Bouwtop die op 8 november jl. heeft plaatsgevonden,
zoals toegezegd aan het lid Boucke tijdens het commissiedebat van
15 september jl. (Kamerstuk 33 529, nr. 901) Tot slot ga ik in op de wijze
waarop bewoners worden geïnformeerd over de geplande opname,
beoordeling en eventuele versterking van hun huis.
Het MJVP: een mijlpaal
De afspraak om een MJVP op te stellen, komt voort uit het «Versnellingspakket» van 23 januari 2020 (Kamerstuk 33 529, nr. 718). Het MJVP vormt
de gezamenlijke visie van de gemeenten, Rijk en NCG op het verloop van
de versterkingsoperatie. Met het MJVP beschikt de NCG voor het eerst
over een instrument waarmee de gehele versterkingsoperatie meerjarig
gepland en gestuurd kan worden. Dat is geen in beton gegoten planning,
maar een dynamisch planningsinstrument. De bijgevoegde brochure «Het
MJVP in beeld» geeft hiervan een samenvatting.
De vaststelling van het MJVP is een belangrijke mijlpaal. Het MJVP creëert
samenhang in de versterkingsoperatie, maakt de benodigde capaciteit
voor de komende jaren inzichtelijk en biedt continuïteit richting
aannemers. Bovenal legt het de basis om bewoners gedurende de
versterkingsoperatie duidelijkheid en perspectief te bieden. Het MJVP
1

kst-33529-911
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 529, nr. 911

1

biedt de uitvoeringsplanning om alle beoordelingen uiterlijk in 2023 af te
ronden. Dat betekent dat ik verwacht dat alle bewoners eind 2023
duidelijkheid kunnen krijgen over de vraag of hun huis versterking nodig
heeft. Bovendien slaan Rijk en regio met het MJVP de handen ineen om
de versterkingsoperatie in 2028 af te kunnen ronden.
Voor bewoners is het van belang binnen die meerjarenversterkingsoperatie te weten waar zij aan toe zijn en hoe het proces er voor hen uitziet.
De ervaren onzekerheid en onduidelijkheid zijn terugkerende onderwerpen in gesprekken met bewoners. Het MJVP biedt aanknopingspunten
om daar waardevolle verbeteringen in te maken. De NCG, gemeenten en
woningcorporaties zullen de bewonerscommunicatie op basis van het
MJVP optimaliseren. Aan het einde van deze brief ga ik hier verder op in.
Een gezamenlijke ambitie
Rijk, NCG en Regio hebben de gezamenlijke ambitie om de laatste
adressen in 2023 te beoordelen en in 2028 de gehele versterkingsoperatie
af te ronden. Het MJVP geeft inzicht in de planning om die ambitie te
kunnen halen.
Om in 2023 voor alle bewoners de beoordelingen af te kunnen ronden,
committeert de NCG zich om in 2022 4.000 opnames en 7.000 beoordelingen uit te voeren. Voor enkele agro-adressen wordt rekening gehouden
met een uitloop in 2024. Dit is omdat boerderijen veelal complexe
gebouwen zijn.
De huidige versterkingsopgave omvat circa 27.000 adressen. Niet al deze
adressen hebben bouwkundige versterking nodig. Pas nadat alle
beoordelingen zijn uitgevoerd, is duidelijk hoeveel adressen nog versterkt
moeten worden. Het MJVP werkt daarom met onderbouwde aannames
om een schatting te kunnen maken van het totale aantal adressen dat
bouwkundige versterking nodig heeft. De verwachting is dat een groot
deel van de nog te beoordelen adressen op norm zal zijn. Voor de
bewoners van deze adressen zal het traject dus naar verwachting ook in
2023 worden afgerond. Zij hebben dan de duidelijkheid dat hun huis niet
versterkt hoeft te worden. De overige adressen hebben bouwkundige
versterking nodig. De schatting is dat dit om 13.700 adressen gaat vanaf
2021. Dit is ook afhankelijk van het aantal eigenaren dat kiest voor een
herbeoordeling op basis van de bestuurlijke afspraken en over de
(uit)werking van de typologie-aanpak.
Om de versterking van die adressen in 2028 te kunnen voltooien, is het
streven van de NCG om in 2022 voor 1.500 van deze adressen de
versterking af te ronden («bouw gereed»). Vanaf 2023 neemt de productie
voor bouwkundige versterkingen jaarlijks toe. Die planning is dus
gebaseerd op een met aannames onderbouwde schatting van de
resterende omvang van de versterkingsopgave. Of de gebruikte
aannames juist zijn, zal in praktijk moeten blijken. Als bijvoorbeeld blijkt
dat minder eigenaren kiezen voor een herbeoordeling, kan dit betekenen
dat meer woningen versterkt moeten worden. De NCG volgt daarom
samen met gemeenten en het Rijk de ontwikkelingen rondom deze
aannames en wijzigt het MJVP waar nodig. Daarnaast kent de planning
diverse randvoorwaarden die de voortgang kunnen beïnvloeden, waarop
ik verderop in de ze brief inga.
Voortgang 2021 en meerjarenplanning
Het aantal nog te versterken adressen hangt uiteraard ook samen met de
voortgang van de versterkingsoperatie tot nu toe. In januari 2022 zal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 529, nr. 911

2

definitief bekend zijn wat de realisatie in 2021 is geweest. Op de peildatum
van 30 september zijn door de NCG in 2021 bijna 2.100 beoordelingen
vastgesteld. Ruim 10.000 adressen zitten in de planvormingsfase. Er zijn
1.546 adressen waar de versterking nu wordt uitgevoerd. De ambitie voor
2021 blijft om 1.500 adressen af te ronden. Een onderdeel daarvan is de
bouwkundige versterking. De realisatie hiervan blijft vooralsnog achter bij
de eerdere verwachting van 1.000–1.200 adressen. De verwachting is dat
dit jaar het bouwkundige versterkingstraject van circa 650 huizen kan
worden afgerond («bouw gereed»). Dit betekent dat er te optimistische
inschattingen zijn gemaakt. Ook was nog niet voldoende in beeld voor
hoeveel en welke adressen de versterkingsopgave met lichte ingrepen
versneld kon worden afgerond. De invoering van de typologie-aanpak
heeft hier verandering in gebracht, waardoor de NCG ook de capaciteit
van kleinere aannemers beter kan gaan inzetten. Tot slot leidde de
mogelijkheid van herbeoordeling in eerste instantie tot vertraging omdat
bewoners hiervoor een weloverwogen keuze willen maken. De
mogelijkheid van herbeoordeling zal naar verwachting vanaf het komende
jaar juist voor een versnelling zorgen. De verwachting is dat de meeste
huizen veilig zullen blijken na herbeoordeling met de nieuwste inzichten.
Daardoor kunnen in 2021 naast de 650 adressen «bouw gereed» nog 850
trajecten worden afgerond omdat de adressen voldoen aan de veiligheidsnormen. Hiermee wordt dus alsnog voldaan aan de ambitie om voor 1.500
huizen het traject af te ronden.
Met een geschatte versterkingsopgave van circa 13.700 adressen, de
verwachting dat in 2021 650 adressen bouwkundig versterkt zijn en een
doelstelling van 1.500 bouwkundig te versterken adressen in 2022,
betekent dit dat voor de jaren daarna naar verwachting nog circa 11.500
adressen te versterken zijn. De NCG schat in dat de realisatie hiervan
binnen het tijdspad haalbaar is. NCG bouwt met dit doel flexibiliteit in de
planning in. Door steeds voor de eerstkomende jaren wat meer dan de
beoogde productie te plannen («boeggolf»), biedt dat de mogelijkheid om
eventuele tegenvallers later in het traject op te vangen. Rijk en regio
werken bovendien gezamenlijk aan de randvoorwaarden om die ambitie
te kunnen realiseren.
Randvoorwaarden
Rijk en regio hebben de randvoorwaarden in kaart gebracht die essentieel
zijn voor een voortvarend verloop van de versterkingsoperatie. De
belangrijkste randvoorwaarden zijn de beschikbare bouwcapaciteit,
nutsvoorzieningen en tijdelijke huisvesting. Het niet vervullen van een van
deze randvoorwaarden kan leiden tot vertraging en daarmee uitloop van
de planning. Er is dan ook een gemeenschappelijke inspanning nodig om
die randvoorwaarden tijdig te realiseren. Hier stuur ik actief op aan.
Tijdens overleg tussen Rijk en regio 8 november jl. is het bestuurlijk
draagvlak voor het MJVP als gezamenlijk sturingsinstrument bevestigd.
Rijk en regio hebben daarbij hun commitment uitgesproken om de
randvoorwaarden samen te realiseren.
Bouwcapaciteit en nutsvoorzieningen
Zoals aangegeven biedt een wat hogere planning dan de beoogde
productie de mogelijkheid om eventuele tegenvallers later in het traject op
te vangen. Daarnaast zet NCG volop in op het organiseren van bouwcapaciteit. Het MJVP biedt bouwpartijen stabiliteit en continuïteit op het niveau
van dorpen, wijken en buurten. Vanuit een gebiedsgerichte aanpak wil
NCG bovendien experimenteren met verschillende wijze van aanbesteden, waaronder het in opdracht geven van hele dorpen, wijken en
buurten. Ook is het Groninger Model ontwikkeld, waarmee de NCG ook de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 529, nr. 911

3

capaciteit van kleinere bouwbedrijven eenvoudig kan inzetten voor kortere
opdrachten. De NCG is steeds in gesprek met veel verschillende type
bouwbedrijven om te bevorderen dat zij instappen in de versterkingsoperatie en om eventuele drempels weg te nemen. Recentelijk is de
praktijkaanpak gevalideerd, waarover ik uw Kamer per brief zal informeren. Toepassing van deze praktijkaanpak kan aantrekkelijk zijn voor
bouwbedrijven, omdat het hele versterkingsproces van opname tot
uitvoering bij één aannemer wordt belegd. Om te zorgen dat de
benodigde nutsvoorzieningen tijdig beschikbaar zijn, sluiten nutsbedrijven
aan bij de gesprekken tussen gemeenten en NCG over te plannen
projecten.
Op 8 november jl. heeft een Bouwtop plaatsgevonden, waaraan ruim 35
bouwers en 35 ingenieurs, nutsbedrijven en adviseurs deelnamen. Hier is
ook het MJVP gepresenteerd. Aanwezige bouwers gaven tijdens de
Bouwtop aan dat zij momenteel nog niet hun volledige capaciteit inzetten
voor de versterkingsopgave. Hier zit dus nog ruimte om meer bouwcapaciteit voor de versterkingsopgave te realiseren. Ook hebben bouwers
duidelijk aangegeven wat zij hiervoor nodig hebben. Er is behoefte aan
eenvoudigere procedures rondom contracten en lagere administratieve
lasten. De NCG zal komende tijd met bouwers in kaart brengen waar zij de
meeste knelpunten ervaren en hoe deze op te lossen zijn. Als er concrete
mogelijkheden zijn om procedures te vereenvoudigen en administratieve
lasten te verlagen, ben ik bereid de daarvoor benodigde aanpassingen te
doen. Ook willen bouwers graag eerder in het versterkingsproces aan tafel
zitten, door te werken via bouwteams. De NCG geeft hier een gevolg aan
door deze interdisciplinaire werkwijze samen met de bouwsector en
nutsbedrijven uit te werken.
Tijdelijke huisvesting
Het MJVP maakt duidelijk dat de behoefte aan tijdelijke huisvesting (THV)
de komende jaren zal toenemen. Het realiseren van THV kost op dit
moment tussen de 14 maanden en anderhalf jaar. Dit betekent dat in 2023
meer THV beschikbaar kan zijn. Met gemeenten, woningcorporaties en
NCG maak ik afspraken om dit te realiseren en dit proces te versnellen.
Die afspraken gaan over de benodigde locaties en tijdige inkoop en
realisatie. Voor de kortere termijn (tot 2023) werkt een speciale werkgroep
aan creatieve oplossingen om wisselwoningparken te realiseren. Daarbij
wordt gekeken naar inzet van bijvoorbeeld corporatiebezit, flexwoningen,
recreatiewoningen en particuliere woningen. Er bestaat al een regeling
waarmee bewoners de THV zelf kunnen organiseren. De NCG onderzoekt
of meer bewoners gebruik zouden kunnen en willen maken van deze
regeling. Ik houd uw Kamer op de hoogte van de voortgang van deze
werkgroep, in lijn met de motie van het lid Beckerman c.s. (Kamerstuk
33 529, nr. 891).
Actualisering van het MJVP
Gezien het meerjarige karakter van de versterkingsoperatie en de daarbij
behorende continue actualisering heeft het MJVP een dynamisch karakter.
Elk jaar worden de verwachtingen voor het MJVP scherper, omdat steeds
meer informatie beschikbaar is. Het MJVP biedt daarom flexibiliteit om de
benodigde aanpassingen te doen.
NCG en gemeenten stellen in vaste cycli de planning bij waar nodig. Elk
kwartaal wordt de planning geactualiseerd op basis van de nieuwste
inzichten over voortgang. Elk halfjaar wordt gekeken of wijziging of
actualisatie nodig is op basis van nieuwe inzichten over aannames en
randvoorwaarden. De gemeenteraden stellen jaarlijks de lokale plannen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 529, nr. 911

4

van aanpak bij, waarna Regio en Rijk het nieuwe regionale meerjarenbeeld vaststellen. De Kamer zal jaarlijks worden geïnformeerd over de
geactualiseerde versie van het MJVP. Het maandelijkse dashboard van de
NCG zal tussentijds de voortgang laten zien.
Bewonerscommunicatie
In afstemming met gemeenten en woningcorporaties werkt de NCG aan
verbeteringen in de persoonlijke communicatie met bewoners. Het doel is
bewoners een doorkijk te kunnen geven in de planning van het gehele
versterkingsproces voor hun huis. Momenteel wordt een kwalitatief
onderzoek naar de bewonersbeleving met aanbevelingen voor bewonerscommunicatie afgerond. Ik zal uw Kamer hierover later informeren.
De eerste focus in het proces om de bewonerscommunicatie te verbeteren, ligt op de groep bewoners die nog op een beoordeling wachten. De
komende maanden informeert de NCG alle eigenaar-bewoners die nog op
een opname of beoordeling wachten of zij in 2022 of in 2023 aan de beurt
zijn. Vanaf het moment dat de beoordeling van hun woning beschikbaar
is, krijgen eigenaar-bewoners een bewonersbegeleider van de NCG.
Woningcorporaties informeren hun huurders. Als een woning versterking
nodig heeft, legt de bewonersbegeleider uit welke stappen voor de
eigenaar-bewoner volgen en wanneer de versterking op basis van het
lokaal plan van aanpak van de gemeente kan starten.
Voor bewoners is het van belang te weten of hun huis veilig is of niet. Rijk
en Regio hebben in het MJVP de ambitie gesteld alle bewoners eind 2023
die duidelijkheid te kunnen geven. Met het MJVP is voor het eerst een
planning beschikbaar voor de gehele versterkingsoperatie. NCG,
gemeenten en corporaties kunnen op basis hiervan een communicatiestrategie uitwerken om bewoners tijdig en gericht te informeren over wat
hen wanneer te wachten staat. Ik ben blij dat het MJVP zo bijdraagt aan de
gewenste duidelijkheid.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 529, nr. 911

5