Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 482

Cultuursubsidies 2009–2012

Nr. 51

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 november 2009
De leden van de vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben naar aanleiding van mijn brief van 2 juli jongstleden (Kamerstuk
31 482 nr. 44) en de laatste ontwikkelingen rondom de verbouwing van
het Rijksmuseum nadere vragen gesteld. In deze brief beantwoord ik deze
vragen.
De leden van de CDA-fractie vragen welke onzekerheden er nog zijn die
het doel dat het museum in 2013 geopend zal zijn en er binnen de financiële projectkaders wordt gebleven, zouden kunnen doorkruisen.
Ik wil onderstrepen dat alles erop gericht is om het museum in 2013 te
heropenen zonder dat er extra geld van de belastingbetaler bij komt. De
grootste onzekerheden zijn de aanbesteding van de inrichting en de coördinatie tussen de zeven percelen. Er is veel ondernomen om de risico’s
van de coördinatie te verminderen (een extra risicobuffer en extra toezicht
plus een streng uitvoeringsregime). Ik ben ervan overtuigd dat we de
risico’s die bij een dergelijk ingrijpend bouwproject aan de orde zijn, door
onze beheersmaatregelen tot een minimum beperken.
De CDA-fractie vraagt ook naar de recente ontwikkelingen rondom de
entree in de onderdoorgang. Ook vraagt de VVD-fractie naar de gevolgen
voor het project van de petitie, waarin wordt opgeroepen tot het afsluiten
van de onderdoorgang voor fietsers.
Het Rijksmuseum voert samen met de Rijksbouwmeester verkenningen
uit om de entree naar het museum te optimaliseren. Dat heb ik u gemeld
in mijn brief van 2 juli jl.. Het Rijksmuseum heeft een bouwadviesaanvraag ingediend bij het Stadsdeel Oud Zuid. Op 20 oktober is het
advies van het Stadsdeel Oud Zuid bekend gemaakt: dit is een positief
advies, met een aantal mitsen.
Rijksmuseum, OCW en Rijksgebouwendienst beraden zich er nu over hoe
hiermee verder te gaan.
De petitie om de onderdoorgang af te sluiten voor fietsers heeft geen
gevolgen voor het project. Overigens is kort daarna een nieuwe petitie

KST136344
0910tkkst31482-51
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 482, nr. 51

1

ingediend waarin juist werd opgeroepen de onderdoorgang voor fietsers
te behouden. Voor welke entree naar het museum ook wordt besloten, de
kaders van tijd (open in 2013) en geld (geen rijksmiddelen van buiten de
projectbegroting erbij) blijven onverlet.
De CDA-fractie vraagt of er tegenvallers of meevallers te melden zijn in
tijd en kosten. De VVD-fractie vraagt hoe de bouwwerkzaamheden tot
dusver verlopen.
Tot op dit moment zijn er geen meevallers of tegenvallers van grote betekenis geweest. De meeste bouwwerkzaamheden lopen volgens planning,
zowel technisch als financieel. Sommige projectonderdelen lopen wat
vóór op de planning, zoals de realisatie van perceel 6, het restaureren van
de daken en de gevels. Andere projectonderdelen verlopen langzamer dan
voorzien, zoals het boren onder de onderdoorgang. Onlangs is daar de
boorcapaciteit verdubbeld om de afgesproken planning te kunnen halen.
Over het geheel genomen verloopt het project dus volgens planning.
Het CDA vraagt wat de echt kritische momenten in de planning zijn en
wanneer de minister van OCW er nog meer bovenop zal zitten om te
zorgen dat in 2013 de schoolkinderen het gehele Rijksmuseum kunnen
bezoeken. In aanvulling daarop vraagt de ChristenUnie wat de kritische
momenten of factoren zijn in het bouwproces waarmee de haalbaarheid
van de planning en budget staat of valt. De ChristenUnie vraagt of er nog
procedures lopen, of er nog vergunningen verleend moeten worden of
ontwerpen worden aangepast.
Momenteel lopen er geen procedures en/of vergunningaanvragen meer.
Kritische momenten of factoren qua beheersing van tijd en geld zijn:
– de gestuurde boringen onder het gebouw, gepland medio 2010;
– het sluiten van de te renoveren daken en het daarbij bereiken van
weersonafhankelijkheid. Gepland in de periode eind 2010/begin 2011.
Overigens is de collectie van het Rijksmuseum momenteel wel bereikbaar
voor schoolkinderen. Tijdens de verbouwing is de Philipsvleugel geopend
en daar zijn, onder de titel De Meesterwerken, de topstukken uit de 17e
eeuw te zien. De afgelopen vijf jaar zijn daar jaarlijks gemiddeld 35 000
kinderen in schoolverband ontvangen. Daar bovenop ontvangt het Rijksmuseum jaarlijks gemiddeld 130 000 kinderen en jongeren tot en met
18 jaar.
De leden van de CDA-fractie hebben in de brief van 2 juli gelezen dat
medio 2010 het definitief ontwerp van de inrichting gereed zal zijn.
Zij vragen wat precies de definitie is van het definitief ontwerp en of er in
het museale concept ruimte is om ook de actualiteit een rol te geven.
Het «definitief ontwerp» en met name het vaststellen ervan, markeert het
einde van de ontwerpfase. Alle alternatieve oplossingen zijn dan
verworpen. Vervolgens begint de periode van technische uitwerking,
uitvoeringsvoorbereiding en tenslotte uitvoering, oplevering en nazorg.
In het museale concept is ruimte om ook de actualiteit een rol te geven.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het staat met de aanbesteding
van de inrichting, de afkoop van huurcontracten en de overige projectmiddelen in relatie tot de middelen.
Het definitief ontwerp van de inrichting is medio 2010 gereed en wordt
daarna aanbesteed. Het afkopen van de huurcontracten is reeds in een
eerder stadium van het project afgerond en dit heeft geen verdere invloed
op de tijd- en gelddimensies van het project. De projectkosten lopen
conform de financiële planning.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het staat met de aanbesteding
van perceel 7, of daarvan de kosten al bekend zijn. Ook wenst de PvdA-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 482, nr. 51

2

fractie te weten of het uitstellen van de aanbesteding van perceel 7 nog
effect heeft op het tijdpad.
De aanbesteding van perceel 7 is nog niet aangevangen. Er zijn wel reeds
twaalf gegadigden die zich voor dit perceel hebben gemeld, dus er is geen
reden tot zorg dat er te weinig aannemers geïnteresseerd zouden zijn. De
latere aanbesteding van perceel 7 heeft geen invloed op de totale planning en heeft dus ook geen tijdsgevolgen voor de heropeningsdatum van
het museum.
De PvdA-fractie vraagt, evenals de VVD-fractie, hoeveel middelen er nog
beschikbaar zijn in het risicobuffer van 2003, welk deel van dat buffer nog
intact is.
Ik kan u niet melden welk deel van het risicobuffer nog intact is, noch
hoeveel middelen nog beschikbaar zijn. Op de bouwplaats zijn nu en de
komende jaren vele aannemers aan het werk. Indien zij zouden weten
hoeveel buffergeld er nog beschikbaar is, zouden zij daarop kunnen anticiperen bij het indienen van claims over meerwerk. Dat is niet in het belang
van het project, noch in het belang van de staat, noch in het belang van de
belastingbetaler. Daarom kan ik u deze financiële gegevens niet verschaffen.
De leden van de VVD-fractie vragen wat het niet-betalen van de huur door
het Rijksmuseum aan de Rijksgebouwendienst (Rgd) betekent voor de
Rgd.
Heeft dit gevolgen voor de begroting van de Rgd? Kunnen daarin de
gevolgen van de € 31 miljoen voor vervuilde grond en onderhoud worden
meegenomen?
De Rgd heeft geen nadeel door het later betalen van de huurverhoging
voor de verbouwingskosten. Als gevolg van de vertraging hoeft de Rgd
pas later geld te lenen om de aannemers te betalen en hoeft er door de
vertraging dus niet een langere periode te worden voorgefinancierd. De
huidige huur – dus zonder de verhoging van de verbouwingskosten –
wordt gewoon betaald door het Rijksmuseum.
De kosten van vervuilde grond en onderhoud van 31 mln. komen voor het
overgrote deel ten laste van daarvoor bestemde voorzieningen van de
Rgd. Voor een beperkt deel zijn deze kosten op basis van afspraken met
het ministerie van Financiën ten laste van het resultaat van de Rgd
gebracht.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 482, nr. 51

3