Onderzoek Doelgroepgrootte
Banenafspraak
Is de omvang van de doelgroep toereikend om in
2025 125.000 extra banen te realiseren?

Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, directie Werknemersregelingen.
Onze dank gaat uit naar de betrokken medewerkers van het Ministerie van SZW en van het
UWV voor het verstrekken van waardevolle informatie over de ins en outs van de
banenafspraak, voor het organiseren, klaarzetten en leveren van de UWV data en voor de
constructieve wijze, waarop zij hebben meegedacht tijdens de uitvoering van het onderzoek.

Pieter Fris, Michiel Linssen
Zoetermeer , 12 april 2018
De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of
teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits
de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm
ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke
toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of
andere onvolkomenheden.

The responsibility for the contents of this report lies with Panteia. Quoting numbers or text
in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No
part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or
stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia. Panteia does
not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

Inhoudsopgave
1

Inleiding

5

1.1
1.2
1.3
1.4
1.5

Aanleiding voor het onderzoek
Doel van het onderzoek en onderzoeksvragen
Achtergronden bij het onderzoek
Opzet en doel van deze rapportage
Leeswijzer

5
7
7
10
10

2

Opzet ramingsmodel banenafspraak

11

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9

Inleiding
Doelgroepen in het doelgroepregister
Het ramingsmodel
Invulling doelgroep Participatiewet (incl. Vso/Pro en Praktijkroute)
Invulling doelgroep WSW
Invulling doelgroep Wajong (o en n)
Invulling doelgroep WIW/ID
Invulling extra doelgroep Quotumgroep
Invulling extra doelgroep WGA 80-100

11
11
13
17
18
20
21
21
22

3

Raming van de omvang van het doelgroepregister

23

3.1
3.2
3.3
3.4

Inleiding
Omvang per doelgroep 2012 en 2025
Ontwikkeling omvang doelgroepregister
Veranderingen in de samenstelling van het doelgroepregister
(basisscenario)

23
23
24

4

Raming aantal banen in 2025

27

4.1
4.2
4.3
4.4

Inleiding
27
Variant 1: extrapolatie op basis van 2015 -2016
27
Variant 2: Groei aantal banen in 2017 extrapoleren naar 2025
31
Variant 3: Baankansen voor doelgroep Participatiewet op termijn meer
gelijkstellen aan de oude doelgroepen
32

5

Conclusies en aanbevelingen

Bijlagen
Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4

C11866

25

35
39

Gebruikte data voor de kwantitatieve analyses
Uitgangswaarden en onderbouwing
Schatting aantal banen ultimo 2017
Regionale indeling

39
41
51
52

3

1
1.1

Inleiding
Aanleiding voor het onderzoek
Het ministerie van SZW heeft Panteia gevraagd om na te gaan hoe de omvang van de
doelgroep zich ontwikkelt en of met deze ontwikkeling de banenafspraak uit het sociaal
akkoord gerealiseerd kan worden. In dit rapport geeft Panteia antwoord op deze vragen,
op basis van kwantitatieve analyses met behulp van gegevens van het UWV.
B an en af sp r a ak in h et so c i a a l ak k o o rd 20 13
In het sociaal akkoord van 11 april 2013 hebben het kabinet en de sociale partners een
afspraak gemaakt over het aan de slag helpen van mensen met een arbeidsbeperking.
De concrete doelstelling om in totaal 125.000 extra banen beschikbaar te stellen voor
mensen met een arbeidsbeperking is één van de belangrijkste doelstellingen van het
sociaal akkoord. Deze doelstelling wordt de banenafspraak genoemd.
Werkgevers in de marktsector (inclusief zorg) hebben zich garant gesteld voor 6.000
extra banen in 2015, jaarlijks oplopend naar 50.000 extra banen in 2020, tot in 2025
een aantal van 100.000 is bereikt. In aanvulling daarop stelt de ove rheid zich garant
voor 2.500 extra banen per jaar tot, in 2023, een maximum is bereikt van 25.000
banen 1.
Met deze substantiële banenafspraak concretiseren regering, gemeenten en de sociale
partners gezamenlijk de doelstelling om zo veel mogelijk mensen te laten participeren.
De afspraken verbreden het draagvlak voor de Participatiewet en daarmee het draagvlak
om banen voor mensen met een arbeidsbeperking te realiseren. De banenafspraak richt
zich op een moeilijke doelgroep en is daarmee een belangrijk si gnaal dat werkgevers
zich vrijwillig committeren aan het beschikbaar stellen van extra banen voor mensen
met een arbeidsbeperking.
Op 30 juni 2017 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de
Tweede Kamer gemeld dat er 22.500 extra banen waren gecreëerd. Hiermee was de
doelstelling van 20.500 banen, die gold voor eind 2016, behaald. Helaas gold dit niet
voor de sector ‘overheid’, waar de doelstelling van 6.500 extra banen ultimo 2016 niet
werd gehaald.
Voor het geval dat de doelstelling niet wordt behaald, kent de invulling van de Wet
banenafspraak zowel elementen van ‘de wortel’ als van ‘de stok’. Als ‘wortel’ ontvangen
werkgevers compensatie voor de verminderde productiviteit en worden zij ontzorg d met
instrumenten als loonkostenvoordelen, uniforme no-riskpolis, loonkostensubsidie of
loondispensatie, aanpassing van werkplekken en jobcoaches. Als ‘stok’ is in de wet een
quotumregeling opgenomen.
banenafspraak

jaarlijks

Met het oog daarop wordt de voortgang van de

gemeten.

Als

de

banenafspraak

in

de

markt-

en/of

overheidssector te weinig banen oplevert, dan kan het kabinet in overleg met de sociale
partners besluiten daar de quotumregeling te activeren. Dit houdt in dat werkgevers in
betreffende sector verplicht worden een bepaald percentage

mensen met een

arbeidsbeperking in dienst te hebben. Als een werkgever er vervolgens niet in slaagt te

1

MvT, Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met een heffing bij het niet voldoen
aan de quotumdoelstelling (Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten), TK 2013-2014, 33 981 nr. 3.

C11866

5

voldoen aan het voor zijn sector geldende quotumpercentage wordt een heffing
opgelegd. 2
Z ij n w e o p d e g o ed e w eg en w o rd t d e d o e ls t e ll in g g eh a a ld ?
Resultaten banenafspraak 2017
In 2017 is in een 2-meting beoordeeld of er tot en met 2016 voldoende banen zijn
gerealiseerd. Zoals blijkt uit onderstaande tabel was dat in de marktsector wel, maar in
de overheidssector niet het geval. 3
Resultaten tweemeting eind 2016 ten opzichte van de nulmeting

Toename

Toename aantal

Totale toename

aantal banen

banen overheid

aantal banen

13.186

- 531

12.655

5.772

4.128

9.899

18.957**

3.597

22.554

(14.000)

(6.500)

(20.500)

markt
Formele
dienstverbanden
Inleenverbanden*
Totaal
Doelstelling

Sociaal

Akkoord
*Uitzendrelaties en Wsw-detacheringen. **Als gevolg van afrondingsverschillen wijkt het totaal af van
de som.
Bron: Ministerie van SZW (2017). Kamerbrief Tweemeting banenafspraak.

Activering van de quotumregeling voor de overheidssector
Op basis van de resultaten van de tweemeting heeft het kabinet besloten de
quotumregeling voor de overheidssector per 1 januari 2018 te activeren. 4 Verder
kondigde het kabinet begin september in een brief aan de Tweede Kamer aan het VSO
te verzoeken een meerjarig plan van aanpak op te stellen voor garantiebanen na
invoering van het wettelijk quotum. Dit plan van aanpak is in december 2017 – samen
met een handreiking voor afzonderlijke overheidssectoren om zelf sectorale plannen
van aanpak op te stellen - door VSO opgeleverd. 5 In de brief wordt verder naar twee
lopende onderzoeken verwezen: 1) onderzoek door UWV naar regionale verschillen en
daarin beïnvloedbare factoren voor het realiseren van de banenafspraak; 2) onderzoek
door Panteia naar de omvang van de doelgroep. Op basis van de resultate n van deze
onderzoeken zal worden bekeken in hoeverre behoefte is aanvullende specifieke
informatie. Ook wordt in de brief een “breed onderzoek” aangekondigd. 6
Banenafspraak en quotum in Regeerakkoord kabinet Rutte III
2

Ministerie van SZW (2017). Kennisdocument Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (versie zomer
2017); Ministerie van SZW (2017). Kamerbrief Activering quotum arbeidsbeperkten (8 september 2017; 20170000145731).
3
Ministerie van SZW (2017). Kamerbrief Twee-meting banenafspraak (30 juni 2017; 2017-0000109171)
4
De quotumregeling zal gelden voor alle overheidswerkgevers met 25 werknemers of meer. De quotumheffing
bedraagt 5.000 euro per niet ingevulde arbeidsplaats van 25,5 uur. Mocht een overheidswerkgever een
quotumtekort hebben, dan zal over het jaar 2018 echter nog geen quotumheffing worden geheven. Een
eventuele heffing zal in 2020 plaatsvinden en wel over het jaar 2019. Daarnaast maakt het kabinet het mogelijk
om na een jaar quotumregeling deze alsnog te deactiveren als blijkt dat de dan geldende banenafspraak is
gerealiseerd. Zie: Ministerie van SZW (2017). Regeling van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van 15 augustus 2017, 2017-0000145774, tot wijziging van de Regeling Wfsv in verband met
activering van de quotumheffing voor de sector overheid; Ministerie van BZK (2017). Notitie Meerjarige aanpak
implementatie banenafspraak (20 september 2017; 2017-0000459282).
5
VSO (2017). Plan van aanpak. Na invoering Wettelijk Quotum (december 2017); VSO (2017). Handreiking
Plannen van Aanpak sectoren Overheid en Onderwijs (21 december 2017)
6
Ministerie van SZW (2017). Kamerbrief Activering quotum arbeidsbeperkten (8 september 2017; 20170000145731); Ministerie van BZK (2017). Notitie Meerjarige aanpak implementatie banenafspraak (20
september 2017; 2017-0000459282).

6

C11866

In het Regeerakkoord van het kabinet Rutte III staan enkele voornemens die het
aantrekkelijker maken mensen met een arbeidsbeperking een arbeidsplaats te bieden.
Ook wil het kabinet op korte termijn regelen dat banen van mensen uit de doelgroep,
die meer zijn gaan verdienen dan het WML, toch blijven meetellen (de zogenaamde
‘t+2’-regel). Dit moet voorkomen dat werkgevers worden ontmoedigd te investeren in
hun mensen. 7

1.2

Doel van het onderzoek en onderzoeksvragen
De centrale vraag voor dit onderzoek luidt als volgt:

Is de groep van circa 270.000 mensen die ultimo 2016 is opgenomen in het
doelgroepregister groot genoeg om de banenafspraak van 125.000 extra banen ultimo
2025, ten opzichte van het aantal banen ultimo 2012 (75.179), voor mensen uit de
doelgroep te kunnen realiseren? Hierbij dient rekening te worden gehouden met de
dynamiek ten gevolge van in- en uitstroom.

Voor

de

beantwoording

van

de

centrale

vraag

zijn

de

volgende

deelvragen

geformuleerd:
1. Hoe ontwikkelt de grootte van de doelgroep zich jaarlijks ten gevolge van in- en uitstroom,
uitgaande van de doelgroepen die conform de wet van 1 januari 2017 deel uitmaken van
het doelgroepregister banenafspraak?
2. In hoeverre zijn de kansen op werk conform de banenafspraak voldoende groot om de
doelstelling van 125.000 extra banen in 2025 te realiseren?
3. Is er om 125.000 extra banen voor mensen uit de doelgroep te realiseren een veelvoud
van 125.000 extra kandidaten nodig? Zo ja, hoe groot moet dit veelvoud zijn?
4. Hoe ontwikkelt de grootte van de doelgroep zich, wanneer het doelgroepregister wordt
uitgebreid met instroom vanuit de quotumgroep en instroom vanuit de WGA 80-100?
5. Hoe verhoudt het getal van 125.000 extra banen zich ten opzichte van de doelgroep ultimo
2016 en ten opzichte van de uitgebreide doelgroep?

1.3

Achtergronden bij het onderzoek
Do e lg ro ep en Do e lg ro e p r eg is te r
Mensen die door ziekte of handicap niet in staat zijn om zelfstandig het wettelijk
minimumloon te verdienen komen in aanmerking voor de indicatie banenafspraak van
UWV. Naast de indicatie banenafspraak, zoals afgegeven door UWV, zijn er nog meer
indicatoren op grond waarvan geconstateerd wordt dat mensen een arbeidsbeperking
hebben en in aanmerking komen voor een baan in het kader van de banenafspraak. Al
deze mensen worden opgenomen in het doelgroepregister.
Het doelgroepregister is verbonden aan het Sociaal Akkoord: de 125.000 extra banen
die voor 2026 worden gecreëerd zijn bestemd voor mensen met een arbeidsbeperking
die zijn opgenomen in het doelgroepregister. Het feit dat iemand een arbeidsbeperking
heeft en in aanmerking kan komen voor een baan vanuit de banenafspraak, is exclusief
in het doelgroepregister vastgelegd.
In het doelgroepregister zijn mensen opgenomen met een uiteenlopende achtergrond:
het bevat zowel de mensen die werk zoeken als de mensen die al een baan hebben. Een
deel van de populatie in het doelgroepregister is niet direct bemiddelbaar naar (regulier)
7

C11866

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie (2017). Vertrouwen in de toekomst. Regeerakkoord 2017 – 2021.

7

werk. De oorzaken hiervoor kunnen zijn dat zij dus al werk hebben, maar ook dat zij
tijdelijk geen arbeidsvermogen hebben of uitsluitend in aanmerking komen voor werk
binnen het SW-bedrijf. Daarnaast zijn in het doelgroepregister werknemers opgenomen
die alleen met een voorziening (bijvoorbeeld een aangepaste auto of speciaal hulpmiddel
voor de computer) in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen. Omdat deze
mensen dankzij de voorziening wel het WML kunnen verdienen, vielen zij niet onder de
Banenafspraak. Deze zogenoemde ‘quotumgroep’ zal echter gelijkgesteld worden met
de doelgroep banenafspraak.
De groep van jongeren die komt van het speciaal onderwijs (VSO en PrO) is niet altijd
beschikbaar voor werk, omdat een deel van hen een opleiding volgt of dat gaat doen.
Ook is er een groep van mensen die op dit moment niet beschikbaar is voor arbeid,
maar wel arbeidspotentieel heeft voor de (nabije) toekomst. Ten slotte is de herindeling
Wajong ultimo 2016 nog niet afgerond, hetgeen in 2017 uitval geeft uit het
doelgroepregister van Wajongers zonder arbeidsvermogen. In het doelgroepregister zijn
c.q. worden de volgende groepen mensen opgenomen die onder de banenafspraak
vallen:
Na beoordeling indicatie banenafspraak door UWV:


mensen met een ziekte of handicap die onder de Participatiewet vallen en niet 100 procent
van het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.

Zijn automatisch door UWV toegevoegd:


mensen in de Wajong die kunnen werken;



mensen met een Wsw-indicatie;



mensen met een Wiw-baan of ID-baan;



eenmalig toegevoegd: leerlingen van de entreeopleiding Mbo, die tussen 1 juli 2015 en 1
oktober 2015 door hun school aan UWV zijn doorgegeven;

Op verzoek toegevoegd:


leerlingen en schoolverlaters van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), die na 1 april
2016 bij UWV een verzoek hebben ingediend om opgenomen te worden in het
doelgroepregister;



leerlingen en schoolverlaters van het praktijkonderwijs (PrO) kunnen als zij dat willen per
1 januari 2017, zonder beoordeling door UWV, in het doelgroepregister worden
opgenomen;



mensen met een arbeidsbeperking waarvan op de werkplek via een gevalideerde
loonwaardemeting de loonwaarde is vastgesteld 8. Bij een loonwaarde die bij voltijdse
arbeid minder dan het wettelijk minimumloon bedraagt, kunnen deze mensen, zonder
beoordeling banenafspraak door UWV, worden opgenomen in het doelgroepregister voor
de banenafspraak. Deze wijze om in het doelgroepregister te worden opgenomen wordt
de Praktijkroute genoemd.

In tabel 1 is de samenstelling en de omvang van het doelgroepregister weergegeven
per ultimo 2012 (0-meting), per ultimo 2015 (1-meting) en per ultimo 2016 (2-meting).

8

Het wetsvoorstel beschut werk/Praktijkroute is in werking getreden per 1 januari 2017 en zal de jaarlijkse
instroom in het doelgroepregister doen toenemen.

8

C11866

tabel 1

Samenstelling en omvang doelgroepregister banenafspraak ultimo 2012 (0-meting), 2015 (1meting) en 2016 (2-meting)
0-meting 2012

1-meting

Aantallen personen (Nederland totaal)
Doelgroep Participatiewet
Personen op basis van WSW-indicatie zonder plaatsing
oWajong

2-meting

2015
0

2016

22.664

34.415

0

1.338

2.431

164.828

149.595

75.572

Studieregeling nWajong

7.838

8.681

6.884

Werkregeling nWajong

25.491

52.233

54.021

Wajong (o en nWajong) én WSW begeleid werk

1.529

1.684

1.364

WSW (begeleid werk, detachering en detachering al dan niet

33.245

40.241

38.038

met Wajong of WIW/ID)
WIW/ID (excl. comb. Wajong/WSW)

4.534

3.328

2.021

WSW Beschut werk 9

55.208

58.171

55.375

WSW Wachtlijst 10
Totaal bovenstaande doelgroepen (incl. inleenverbanden en

12.012

0

0

304.658

338.357

270.121

WSW-detacheringen)
Bron: UWV

In het doelgroepregister zijn mensen die al werken en werkzoekenden opgenomen. Van
de 270.121 mensen in het doelgroepregister ten tijde van de twee -meting, hadden
85.995 mensen een baan die meetelde voor de banenafspraak. Voor de werkzoekenden
geldt dat niet iedereen direct beschikbaar is voor arbeid.
In dit onderzoek wordt geschat in hoeverre het beschikbare arbeidspotentieel in het
doelgroepregister voldoende groot is om daaruit de mensen te mobiliseren die in 2025
de 125.000 extra banen moeten bezetten.
W a t i s e en b a an ?
Banen in het kader van de banenafspraak moeten voldoen aan de volgende criteria:


Een baan is een plaatsing op een reguliere baan van iemand uit de doelgroep.



Als één baan wordt geteld een baan van 25,50 verloonde uren per week 11. Kleinere
of grotere banen tellen mee naar rato. De verloonde uren zijn afkomstig uit de
polisadministratie van UWV. Verloonde uren worden in eerste instantie geteld bij de
formele werkgever van de arbeidsbeperkte.



Detacheringen tellen óók mee. Ze tellen mee bij de sector (markt of overheid) waar
de mensen feitelijk werken. Zij tellen dus niet mee bij de sector van hun formele
werkgever (de uitlenende werkgever).



Ook (nieuwe) detacheringen van mensen met een Wsw-dienstbetrekking tellen mee.

Van belang bij de banenafspraak is dat hier alleen ‘macro’ of landelijk wordt geteld

9

WSW beschut werk maakt deel uit van het doelgroepregister, maar de beschut werk banen tellen niet mee
voor de banenafspraak.
10

De WSW wachtlijsten zijn per 31 december 2014 opgeheven, evenals de WSW indicaties van de personen die
op dat moment op de wachtlijst stonden.
11
Extra banen die gerealiseerd moeten worden, moeten uiteraard op een eenduidige wijze gekwantificeerd
kunnen worden. Het mag niet gebeuren dat een dienstverband van enkele uren als volle baan wordt meegeteld
voor het realiseren van de banenafspraak. Een baan wordt daarom uitgedrukt in een aantal verloonde
arbeidsuren. Hierbij wordt uitgegaan van het aantal uren dat mensen uit de doelgroep gemiddeld werken. Op
basis van gegevens van UWV en CBS hanteert de regering hierbij het uitgangspunt dat een persoon met een
arbeidsbeperking gemiddeld 25,5 uur per week werkt.

C11866

9

1.4

Opzet en doel van deze rapportage
In deze rapportage gaan we in op de opzet en uitgangspunten van een door Panteia
ontwikkeld rekenmodel, waarmee de dynamiek met betrekking tot het doelgroepregister
en de banen, die daaruit voortvloeien, zijn gemodelleerd. Het model wordt uitgebreid
beschreven en voorzien van een kwantitatieve onderbouwing. Tevens worden de
resultaten gegeven van de doorrekening van het model, die gebaseerd is op historische
empirische gegevens. Hierbij zijn naast de doelgroepen in 2017, de extra doelgroepen
Quotumgroep en WGA 80-100 in de berekeningen meegenomen.

1.5

Leeswijzer
Hoofdstuk 2 gaat in op de opzet van het model en de uitwerking voor de verschillende
doelgroepen. In hoofdstuk 3 worden de uitkomsten gepresenteerd van de verwachte
omvang van het doelgroepregister in 2025. Hoofdstuk 4 geeft de resultaten van de
ramingen van het aantal banen in 2025, op basis van drie modelvarianten. Hoofdstuk 5
bevat de conclusies en aanbevelingen van het onderzoek.
Bijlage 1 geeft een overzicht van de gebruikte brongegevens. In bijla ge 2 wordt de
cijfermatige onderbouwing van het rekenmodel uitgebreid beschreven . In bijlage 3
wordt het aantal banen ultimo 2017 geraamd op basis van de kwartaalrapportages van
het UWV en bijlage 4 schetst de gehanteerde regionale indeling.

10

C11866

Opzet ramingsmodel banenafspraak

2
2.1

Inleiding
We starten met een uiteenzetting van de groepen die onderdeel uitmaken van de
banenafspraak (2.2). Vervolgens geven we een toelichting op het rekenmodel, dat op
deze groepen is toegepast (2.3) en werken dit uit voor de verschillende doelgroepen
(2.4 t/m 2.7).

2.2

Doelgroepen in het doelgroepregister
In deze rapportage beschouwen we de doelgroepen die conform de wet op 1 januari
2017 behoren tot het doelgroepenregister. Dit betreft de volgende doelgroepen:
-

Participatiewet, voor zover het de groep betreft die ultimo 201 6 werd
meegenomen; dit betreft voor het grootste deel bijstandsgerechtigden, die
direct bij UWV zijn aangemeld; de Praktijkroute, die in theorie weliswaar onder
de participatiewet valt, beschouwen we apart; wellicht zullen een (onbekend)
aantal Vso/Pro schoolverlaters in de groep ‘participatiewet’ voorkomen . Deze
groep wordt pas vanaf 1 januari 2017 door het UWV als aparte groep
geregistreerd. Vso/Pro zien we in dit onderzoek dan ook als een aparte
doelgroep;

-

oWajong, dit is de groep Wajong volgens de oude Wajong regeling, die integraal
in het doelgroepregister is opgenomen en waarvan na herbeoordeling door het
UWV

op

arbeidsvermogen

een

deel

overblijft

in

het

doelgroepregister;

aangezien de oude regeling is komen te vervallen, vindt geen nieuwe instroom
in het doelgroepregister plaats;
-

nWajong, dit is de groep Wajongers volgende nieuwe regeling, waarvoor
hetzelfde geldt als voor de oWajongers; Wajongers, waarvan op voorhand wordt
vastgesteld dat zij geen arbeidsvermogen hebben, vallen onder de Wajong 2015
en niet onder de nWajong; dit laatste houdt in dat er geen verdere instroom in
het doelgroepregister plaatsvindt van nWajongers; uitsluitend nWajongers, die
vallen onder de werk- of studieregeling, worden in het doelgroepregister
meegenomen;

-

WSW, dit betreft degenen die vallen onder de WSW-regeling; ook deze groep is
in het doelgroepregister opgenomen maar vanwege het aflopen van de regeling
per 1/1/2015 vindt geen nieuwe instroom meer plaats; in onze tellingen hebben
wij de WSW-ers zonder plaatsing en WSW-ers beschut werk meegenomen; wij
gaan ervan uit dat deze groep SW-ers ook na 2016 in aanmerking komt voor
detachering of een andere vorm van dienstbetrekking, vallende onder de
banenafspraak;

-

WIW/ID, dit betreft mensen met een arbeidsbeperking, die voorheen een
zogenoemde ‘Melkert baan’ hadden; ook deze regeling loopt af en er komt dan
ook geen nieuwe instroom van mensen, die onder deze regeling vallen ;

-

Vso/Pro

uitstromers,

die

vanaf

2017

in

het

doelgroepregister

apart

geregistreerd worden; het betreft schoolverlaters, die zichzelf melden bij het
UWV en die in dat geval zonder beoordeling in het doelgroepregister worden
opgenomen;
-

Praktijkroute, dit is de groep mensen met een arbeidsbeperking, die via de
gemeenten aan een baan worden geholpen en die nadat de gemeente heeft
vastgesteld dat zij een loonwaardemeting onder 100% WML hebben, worden
ingeschreven in het doelgroepregister; het betreft een aparte doelgroep, die
vanaf 2017 in het doelgroepregister instroomt.

C11866

11

Twee extra groepen
Naast de bovengenoemde doelgroepen, hebben wij de volgende twee extra groepen
meegenomen:
-

De

zogenoemde

‘quotumgroep’

wordt

gelijkgesteld

met

de

doelgroep

banenafspraak. Deze quotumgroep bestaat uit mensen die werken met een
voorziening en bij wie voor hun 18 e of toen zij studerend waren (tot 30 jaar)
een ziekte of gebrek is vastgesteld, en zo in staat zijn het wettelijk minimum
loon (WML) te verdienen Deze groep is daarom door SZW geprioriteerd als extra
groep om mee te nemen in de berekeningen;
-

De WGA 80-100 groep, bestaande uit mensen die voor meer dan 80% niet duurzaam arbeidsongeschikt zijn verklaard; de keuze voor de 80-100 groep
binnen

de

WGA

volgt

uit

het

gepubliceerde

IBO

Arbeidsongeschiktheid

onderzoek 12, waarin wordt gesteld dat een deel van de arbeidskundig volledig
arbeidsongeschikten in aanmerking komt voor loonkostensubsidie en toetreding
tot het doelgroepregister, wanneer zij niet in de WIA zouden zitten, maar in de
Participatiewet 13 ; we hebben in dit onderzoek weergegeven, wat het zou
betekenen als deze doelgroep WGA 80-100 aan het doelgroepregister wordt
toegevoegd.
In onderstaande tabel wordt voor de doelgroepen uit de 2-meting, die wij in dit
onderzoek onderscheiden, aangegeven hoe deze zijn gedefinieerd in termen van de
groepen, die door het UWV zijn onderscheiden.

12

IBO, Geschikt voor de arbeidsmarkt, Ministerie van Financiën, april 2017
Mensen met een arbeidsongeschikheidspercentage van minder dan 80% zouden volgens het IBO onderzoek
het minimumloon moeten kunnen verdienen en de IVA groep is per definitie uitgesloten van het verrichten van
arbeid;
13

12

C11866

tabel 2

Doelgroepen binnen dit onderzoek vanuit het doelgroepregister van UWV

Doelgroep onderzoek

Doelgroep 2-meting UWV

Participatiewet

Doelgroep Participatiewet, incl. reeds aanwezige
Vso/Pro

oWajong

oWajong

nWajong

Studieregeling nWajong
Werkregeling nWajong
Wajong (o en nWajong) en WSW begeleid werk

WSW

WSW begeleid werk
WSW Detachering
WSW-detachering en Wajong of WIW/ID
WSW indicatie zonder plaatsing
WSW Beschut werk 14

WIW/ID

WIW/ID (excl. comb. Wajong/WSW)

Vso/Pro

Vanaf 2017, niet in 2-meting vertegenwoordigd

Praktijkroute

Vanaf 2017, niet in 2-meting vertegenwoordigd

Quotumgroep

Vanaf 2018, niet in 2-meting vertegenwoordigd

WGA 80-100

Niet in 2-meting vertegenwoordigd

Bron: Panteia, UWV, 2-meting

2.3

Het ramingsmodel

2 . 3 . 1 A l g em e en
Om

ramingen

te

kunnen

maken

van

de

omvang

van

het

doelgroepregister

banenafspraak in 2025 en het aantal banen, is een stroommodel ontworpen, waarin de
meest relevante jaarlijkse mutaties binnen het doelgroepregister zijn opgenomen. Zie
hiervoor figuur 1.

14

WSW beschut werk maakt deel uit van het doelgroepregister, maar de beschut werk banen tellen niet mee
voor de banenafspraak. We nemen de groep mee in het onderzoek, omdat een deel van de mensen met WSW
beschut werk gedurende enige tijd gedetacheerd kan worden. Deze detacheringen tellen wel mee voor de
banenafspraak. Na afloop van hun detacheren en indien geen sprake is van verlenging, vallen deze mensen
weer onder WSW beschut werk.

C11866

13

figuur 1

Stroomschema ramingsmodel doelgroepregister

Bron: Panteia

Het model is generiek opgezet in de zin dat het toepasbaar is voor alle bestaande en
mogelijk nieuwe doelgroepen binnen het doelgroepregister. Het stroommodel is
vervolgens toepasbaar gemaakt voor iedere doelgroep, door het model te voeden met
cijfers die specifiek zijn voor iedere doelgroep. Het stroomschema is zo goed mogelijk
afgestemd op de wijze waarop de gegevens over de personen in het doelgroepregister
door het UWV worden vastgelegd.
In figuur 1 zien we een aantal ‘blokken’ en ‘pijlen’ daartussen. De blokken stellen
groepen personen in het doelgroepregister voor met een bepaalde status:
 Groep A bestaat uit de personen in het doelgroepregister met een geldige grondslag,
maar zonder baan die meetelt voor de banenafspraak;
 Groep B bestaat uit de personen in het doelgroepregister zonder een geldige grondslag
en zonder baan die meetelt voor de banenafspraak15;
 Groep C bestaat uit de personen in het doelgroepregister met een geldige grondslag en
met één of meer banen die meetellen voor de banenafspraak;
15

In de Wet banenafspraak was het tot 1 januari 2018 zo geregeld, dat mensen nog ruim twee jaar lang in het
doelgroepregister bleven staan nadat ze hun grondslag waren verloren. Daarna werden zij uit het
doelgroepregister verwijderd: de zogenaamde ‘t+2-regel’. Vanaf 1 januari 2018 is de t+2 regel opgeschort tot
2026. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2018 er na verlies van de grondslag geen uitstroom meer plaatsvindt uit
het doelgroepregister.

14

C11866



Groep D bestaat uit de personen in het doelgroepregister zonder een geldige grondslag,
maar met baan die meetelt voor de banenafspraak16;

De grondslag is de door het UWV vastgelegde reden om deel uit te maken van het
doelgroepregister. Zo is een WSW indicatie een grondslag, evenals een indicatie
banenafspraak vanuit de participatiewet. In de Wet banenafspraak was het tot 1 januari
2018 zo geregeld, dat mensen nog ruim twee jaar lang in het doelgroepregister bleven
staan

nadat

ze

hun

grondslag

waren

verloren.

Daarna

werden

zij

uit

het

doelgroepregister verwijderd: de zogenaamde ‘t+2-regel’. Vanaf 1 januari 2018 is de
t+2 regel opgeschort tot 2026. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2018 er na verlies van
de grondslag geen uitstroom meer plaatsvindt uit het doelgroepregister
De pijlen tussen de statusblokken stellen de jaarlijkse mutaties voor van de ene status
naar de andere, zoals het vinden van werk 17 of het verliezen van een grondslag 18. Ook
het weer verliezen van werk of het herwinnen van de grondslag behoort tot de
mogelijkheden en is in het model geïmplementeerd 19. We gaan hierbij uit van maximaal
één statusverandering per jaar per persoon, vanuit de gedachte dat we niet
geïnteresseerd zijn in kortdurende veranderingen en de beschikbare data een
gedetailleerder model niet mogelijk maken.
Voor baanwinst- of baanverlies geldt in dit kader dat we wel onderscheid maken in ‘het
hebben van werk’ of ‘werkloos zijn’, maar geen onderscheid in ‘meer uren of minder
uren werk’. Bij de telling van het aantal banen houden we wel rekening met het aantal
gewerkte uren.
In theorie gaan we er vanuit dat alle combinaties van statusveranderingen mogelijk zijn,
maar in de praktijk blijkt dat niet het geval te zijn en verschillen de mogelijke
statusveranderingen tussen de doelgroepen. Bij de uitwerking van het model voor iedere
doelgroep komen we hierop terug.
Bij een aantal doelgroepen vindt jaarlijks instroom plaats in het doelgroepregister, op
basis van aanmeldingen direct bij het UWV of via de gemeenten en na de beoordeling
arbeidsvermogen door het UWV.
Daarnaast vindt vanuit iedere statusgroep een zekere uitstroom plaats als gevolg van
natuurlijk

verloop

(sterfte,

pensioen),

volledig

en

duurzaam

arbeidsongeschikt

verklaard of het krijgen van de indicatie nieuw beschut.
Het model raamt voor ieder jaar in de periode 2017 t/m 2025 de aantallen personen
met een bepaalde status en de omvang van de mutaties van personen van de ene status
naar de andere. De berekeningen worden uitgevoerd voor iedere doelgroep afzonderlijk,
verbijzonderd naar leeftijd, geslacht en regio, waarbij we uitgaan van personen in de
leeftijd van 15 tot en met 67 jaar en waarbij de regionale indel ing gebaseerd is op een
indeling van Nederland in 3 regio’s (zie bijlage 2 voor de gehanteerde indeling).

16

Alle banen van personen in het doelgroepregister, met of zonder geldige grondslag, tellen mee voor de
banenafspraak (behalve beschut werk).
17
Pijlen A naar C, B naar D, A naar D en B naar C
18
Pijlen A naar B, C naar D, A naar C en B naar D
19
Zoals pijlen van C naar A voor werkverlies en B naar A voor herwinning grondslag

C11866

15

2 . 3 . 2 V e r on de r st e l l ing en e n ra n dv oo r wa a r d en
H e t r ek en mo de l k en t de vo l ge nd e ve r on de r st el l i n ge n en ra nd vo o rwa a r d en :


Het model gaat uit van een aantal doelgroepen (zie boven), waarbij iedere persoon
in het doelgroepregister is toegewezen aan één doelgroep, op basis van de UWV
indeling conform de 2-meting ultimo 2016; personen worden verondersteld niet van
doelgroep te wijzigen in de ramingsperiode 2017 t/m 2025;



De aantallen personen, die in een jaar van de ene status naar een andere status
muteren, worden berekend op basis van overgangskansen; deze overgangskansen
zijn afhankelijk van de doelgroep en daarbinnen van leeftijd en/of regio20;



De overgangskansen van de ene status naar de andere zijn berekend door middel
van een analyse van de mutaties tussen de 1-meting ultimo 2015 en de 2-meting
ultimo 201621;



De overgangskansen worden constant verondersteld in de ramingsperiode; dit
betekent dat de kansen ieder jaar gelijk zijn en niet afhankelijk zijn van individuele
trajecten2223; de beschikbare data laten het niet toe om individuele personen in de
tijd te kunnen volgen;



De schattingen van de baankansen en de kansen op baanverlies zijn gebaseerd op
veranderingen tussen de 1-meting en de 2-meting en zijn daarmee het meetbare
resultaat van vraag een aanbod op de specifieke arbeidsmarkt voor mensen met een
arbeidsbeperking; er is geen separate analyse van de vraag naar arbeid (nu en in de
toekomst) en van de frictie tussen vraag en aanbod uitgevoerd, dit valt buiten de
scope van het onderzoek; we kunnen derhalve geen uitspraken doen over een
eventueel ‘plafond’ van het aantal beschikbare banen in de toekomst.
In de volgende paragrafen wordt het model uitgewerkt voor de verschillende
doelgroepen in het doelgroepregister. Hierbij maken we onderscheid tussen een
basisscenario en een uitgebreid scenario, waarbij het basisscenario bestaat uit een
doorrekening voor de doelgroepen, die per 1 januari 2017 deel uitmaken van het
doelgroepregister. Dit zijn de groepen Participatiewet (excl. Praktijkroute en vso/pro),
Vso/Pro, Prakrijkroute, WSW, oWajong, nWajong en WIW/ID. Het uitgebreide
scenario bestaat uit een doorrekening van de groepen uit het basisscenario,
aangevuld met de Quotumgroep en de WGA 80-100 groep.

20

Zo is de kans dat personen in het doelgroepregister een baan krijgen in de regel groter voor jongeren dan
voor ouderen;
21
een analyse die mede gebaseerd is op basis van de 0-meting ultimo 2012 heeft als nadeel dat de periode 2013
t/m 2015 gelegen is vóór de invoering van de participatiewet; tevens speelt mee dat cijfers over tussenliggende
jaren (ultimo 2013 en ultimo 2014) niet beschikbaar zijn en de schattingen daardoor minder nauwkeurig zouden
worden.
22
Zo is bijvoorbeeld de kans op werk voor een persoon die al drie jaar geen werk heeft gelijk aan de kans op
werk voor een persoon die pas één jaar zonder werk zit.
23
Dit betekent dat het model de structuur heeft van een Markovketen

16

C11866

2.4

Invulling doelgroep Participatiewet (incl. Vso/Pro en
Praktijkroute)

figuur 2

Stroomschema ramingsmodel Participatiewet, Vso/Pro en Praktijkroute

Bron: Panteia, op basis van UWV

In figuur 2 zijn de aantallen personen in het doelgroepregister weergegeven, voor de
doelgroep Participatiewet. De cijfers zijn niet gezuiverd voor eventuele instroom van
Vso/Pro in 2016.
De totale verwachte jaarlijkse instroom is in figuur 2 weergegeven. Deze is
vastgesteld op basis van de gerealiseerde instroom in 2016 24, waarbij in de
doorrekening de instroom verbijzonderd is naar leeftijd, geslacht en regio. Ook hier
geldt dat de instroom voor alle ramingsjaren gelijk wordt verondersteld.
De jaarlijkse uitstroom als gevolg van sterfte, volledig arbeidsongeschikt verkl aard of
het verkrijgen van de indicatie nieuw beschut wordt voor alle groepen in het
doelgroepregister geschat op 0,7% 25 . Daar bovenop komt nog de uitstroom als gevolg
van pensioen, die afhankelijk is van het aantal 64-, 65- c.q. 66 jarigen in ieder
ramingsjaar. De totale jaarlijkse uitstroom is derhalve groter dan 0,7%.

24

Gecorrigeerd voor instroom Vso/Pro en Praktijkroute
Hoewel de sterftekansen toenemen met de leeftijd, zijn de verschillen tussen de leeftijdsgroepen dusdanig
klein, dat de uitstroomkans van 0,7% voor alle leeftijdscategorieën is aangehouden; de waarde van 0,7% staat
niet bij de uitstroompijlen in de figuur vermeld.
25

C11866

17

Aangezien de grondslag indicatie banenafspraak, die behoort bij de doelgroep
Participatiewet, niet kan worden ingetrokken, zijn statusgroepen B en D (geen
grondslag i.c.m. geen baan c.q. wel een baan) niet van toepassing. De
overgangskansen hebben dan ook alleen een waarde voor de kans op een baan na een
jaar en de kans op verlies van een baan na een jaar. In figuur 2 zijn de gemiddelde
overgangskansen weergegeven, op basis van de samenstelling naar leeftijd en regio
van de groepen A en C ultimo 2016.
Opvallend is de kleine (gemiddelde) kans op een baan in vergelijking met de kans op
baanverlies (14% ten opzichte van 25%). Dit betekent niet, dat de groep met een
baan (C) steeds kleiner wordt: groep A is immers veel groter dan groep C, waardoor
ook het aantal personen dat jaarlijks een baan krijgt veel groter is dan het aantal
personen dat jaarlijks zijn/haar baan verliest. Desalniettemin is de kans van
gemiddeld 25% op baanverlies opvallend hoog.

2.5

Invulling doelgroep WSW

figuur 3

Stroomschema ramingsmodel WSW

Bron: Panteia, op basis van UWV

In figuur 3 zijn de aantallen personen in het doelgroepregister weergegeven, voor de
doelgroep WSW. Deze groep bestaat uit WSW-ers met een detachering of een
dienstbetrekking bij een reguliere werkgever (al dan niet in combinatie met een Wajong
status), aangevuld met WSW-ers zonder plaatsing én WSW-ers beschut werk. Wij
nemen WSW beschut werk en ‘WSW geen plaatsing’ mee in de tellingen, omdat wij er

18

C11866

vanuit gaan dat deze groepen WSW-ers in principe in aanmerking komen voor
detachering of een andere vorm van dienstbetrekking, die valt onder de banenafspraak.
De groepen die vallen onder ‘Doelgroepregister zonder baan’ bestaan zowel uit WSWers, die op dat moment niet zijn geplaatst als uit WSW-ers beschut werk. Die laatste
hebben immers wel een baan, maar deze telt niet mee voor de banenafspraak.
WSW-ers zonder geldige grondslag zijn WSW-ers die hun WSW indicatie zijn
kwijtgeraakt, bijvoorbeeld omdat de einddatum van de afgegeven indicatie verlopen is
en de indicatie niet wordt verlengd. Aangezien de t+2 regeling is opgeschort tot 2026,
betekent dit dat deze personen ondanks het verlies van hun WSW indicatie, toch deel
uit blijven maken van het doelgroepregister.
De baankansen voor de WSW groep zijn gemiddeld lager dan die voor de groep
Participatiewet. Dit komt vooral omdat een groot deel van de WSW-beschut werk
populatie niet in aanmerking komt voor detachering of een vaste dienstbetrekking die
onder de banenafspraak valt.
De (gemiddelde) kans op baanverlies is voor de WSW-ers veel kleiner dan voor de
groep Participatiewet. Wellicht heeft dit te maken met het feit da t de WSW kan bogen
op vaste relaties met werkgevers, daar waar voor de nieuwe groep Participatiewet
deze relaties nog moeten worden opgebouwd. Bovendien hebben WSW-ers een vast
arbeidscontract voor onbepaalde tijd bij het WSW-bedrijf. Zij hebben daar meestal
betere arbeidsvoorwaarden dan zij bij een andere werkgever zouden kunnen krijgen.
Er zijn dan ook weinig redenen voor WSW-ers om hun werkgever vaarwel te zeggen.
Wanneer in de toekomst de groep Participatiewet steeds meer zal bestaan uit mensen,
die vóór 2015 in de oude groepen (WSW, Wajong, WIW) zouden zijn terechtgekomen ,
zouden de baankansen meer naar die van de WSW en de Wajong moeten toegroeien.
In paragraaf 4.6 wordt een scenario uitgewerkt, dat inspeelt op die gedachte.

C11866

19

2.6

Invulling doelgroep Wajong (o en n)

figuur 4

Stroomschema oWajong en nWajong

Bron: Panteia, op basis van UWV

In figuur 4 zijn de aantallen personen in het doelgroepregister weergegeven, voor de
doelgroepen oWajong en nWajong tezamen. Hierbij speelt, dat in de periode 2015 t/m
2017 een herindeling van alle Wajongers in het doelgroepregister door het UWV is
uitgevoerd en dat een groot deel van de oorspronkelijke Wajong groep u it het
doelgroepregister verwijderd is. Aangezien op het moment van analyse van de UWV
cijfers, de volledige herindeling van de Wajongers bekend was, hebben wij de
uitvallers in 2017 uit het doelgroepregister met terugwerkende kracht uit de 2-meting
(ultimo 2016) verwijderd. De gerapporteerde aantallen in figuur 4 zijn dus lager dan
de officiële aantallen uit de 2-meting en geven ons inziens een zuiverder startsituatie
voor het berekenen van de ramingen dan de officiële aantallen.
We zien dat de gemiddelde baankansen voor de Wajongers iets hoger liggen dan voor
de WSW (12% ten opzichte van 8%) en dat ook gemiddelde kans op baanverlies iets
hoger ligt dan voor de WSW (15% ten opzichte van 12%). Daarmee lijkt de dynamiek
van de groep Wajongers ten opzichte van de WSW ten aanzien van de overgang naar
werk iets groter te zijn. Ten opzichte van de groep Participatiewet is de gemiddelde
kans op werk iets kleiner, maar de gemiddelde kans op verlies van werk is een stuk
kleiner.
Evenals voor de WSW het geval is, geldt voor Wajongers dat zij hun Wajong indicatie
kunnen verliezen. Aangezien de t+2 regeling is opgeschort tot 2026, betekent dit dat

20

C11866

deze personen bij verlies van hun indicatie, toch deel uit blijven maken van het
doelgroepregister.

2.7

Invulling doelgroep WIW/ID
figuur 5

Stroomschema WIW/ID

Bron: Panteia, op basis van UWV

In figuur 5 zijn de aantallen personen in het doelgroepregister weergegeven, voor de
doelgroep WIW/ID. Het betreft een relatief kleine groep, die niet meer aangevuld
wordt. We zien in het algemeen vrij kleine overgangskansen, wat betekent dat de
groep WIW/ID-ers in vergelijking met de andere doelgroepen weinig varieert, in de zin
dat zowel de baankansen als de kans op baanverlies vrij klein zijn . We zien wel een
grote kans op verlies van de grondslag bij de WIW/ID-ers die op dat moment
zonder werk zitten. De grondslag is immers (grotendeels) verbonden aan het hebben
van de WIW/ID baan.
Ook voor WIW/ID-ers geldt dat zij hun indicatie kunnen verliezen. Aangezien de t+2
regeling is opgeschort tot 2026, betekent dit dat deze personen bij verlies van hun
indicatie, toch deel uit blijven maken van het doelgroepregister.

2.8

C11866

Invulling extra doelgroep Quotumgroep

21

De zogenoemde ‘quotumgroep’ wordt gelijkgesteld met de doelgroep banenafspraak.
Deze quotumgroep bestaat uit mensen die werken met een voorziening en bij wie voor
hun 18 e of toen zij studerend waren (tot 30 jaar) een ziekte of gebrek is vastgesteld,
en zo in staat zijn het wettelijk minimumloon (WML) te verdienen.
Vanaf 2018 kunnen mensen die in de Quotumgroep vallen en in de sector overheid
werken, instromen in het doelgroepregister. Het aantal instromers in 2018 is op dit
moment onbekend, maar zal zeer beperkt zijn. Mensen uit de Quotumgroep, die in de
marktsector werken, kunnen pas vanaf 1 december 2018 in het doelgroepregister
instromen. Vanaf 2019 wordt de totale instroom in het doelgroepregister v oor de
Quotumgroep door het UWV geraamd op 1.200 per jaar. In onze berekeningen gaan
we uit van deze raming en rekenen wen met een jaarlijkse instroom van 1.200 voor
de periode 2019 t/m 2025. Zie ook bijlage 2.
De overgangskansen worden gelijk verondersteld aan die van de groep Participatiewet
(figuur 2).

2.9

Invulling extra doelgroep WGA 80-100
De WGA 80-100 groep komt nu niet in aanmerking voor de banenafspraak, maar een
deel is niet in staat het minimumloon te verdienen. Deze groep wordt niet via het model
doorgerekend, maar er wordt een indicatie gegeven over de omvang van het
doelgroepregister in 2025 en het aantal banen met betrekking tot deze groep, op basis
van cijfers van het IBO arbeidsongeschiktheid onderzoek van het Ministerie van
Financiën. Zie bijlage 2 voor een toelichting op de cijfers voor de WGA 80-100 groep.

22

C11866

3

3.1

Raming van de omvang van het
doelgroepregister
Inleiding
In dit hoofdstuk worden de resultaten gegeven van de doorrekening van het model
met betrekking tot de verwachte omvang van het doelgroepregister in 2025. Tevens
wordt inzicht gegeven in de verwachte jaarlijkse ontwikkeling van deze omvang en
wordt gekeken naar de (veranderende) samenstelling van het doelgroepregister naar
leeftijd, geslacht en regio.

3.2

Omvang per doelgroep 2012 en 2025
De 2-meting ultimo 2016 vormt de uitgangssituatie voor het doorrekenen van het model
voor 2017 t/m 2025. Daartoe hebben we uit de bestanden van UWV tellingen ultimo
2016 uitgevoerd, verbijzonderd naar doelgroep, leeftijd, geslacht en regio en deze in
het model ingevoerd als uitgangswaarden voor de statusgroepen A t/m D (indicatie
doelgroepregister met/zonder baan en met/zonder grondslag arbeidsbeperktheid) en
het aantal banen volgens de banenafspraak.
In tabel 3 geven we de ramingen van de omvang van het doelgroepregister ultimo
2025, afgezet tegen de realisaties van de 0-meting ultimo 2012. Voor deze laatste
vergelijking is gekozen, omdat de doelstelling van 125.000 extra banen wordt geteld
vanaf de 0-meting.
De cijfers hebben betrekking op de zes doelgroepen uit het basisscenario 26, aangevuld
met de quotumgroep en de WGA 80-100 groep.

26

C11866

Participatiewet, Vso/pro, Praktijkroute, WSW, oWajong, nWajong en WIW/ID

23

tabel 3

Omvang landelijk doelgroepregister in 2012 en 2025, basisscenario + extra doelgroepen*)

doelgroep

Omvang

Omvang

Toename in aantal

doelgroepregister in

doelgroepregister in

personen

2012 in aantal

2025 in aantal

personen

personen

Participatiewet

0

132.212

132.212

Vso/Pro

0

64.252

64.252

Praktijkroute

0

41.187

41.187

WSW

100.465

62.000

-38.465

oWajong

164.193

48.085

-116.108

nWajong

34.539

43.132

8.593

WIW/ID

4.370

857

-3.513

303.567

391.724

88.157

Quotumgroep

0

8.204

8.204

WGA 80-100 groep

0

67.000

67.000

303.567

466.928

163.361

Totaal basisscenario

Totaal incl. extra
doelgroepen
Bron: raming Panteia, op basis van UWV

*) wsw-ers, waarbij voor de berekeningen relevante kenmerken in de bestanden ontbraken, zijn niet
meegenomen in de tellingen van tabel 3; daardoor zijn de cijfers iets lager dan die in tabel 1.

In tabel 3 zien we dat de geraamde totale omvang van het doelgroepregister in 2025
ongeveer anderhalf keer zo groot is als de omvang in 2012, waarbij we tegelijk zien dat
de ‘oude doelgroepen’ Wajong, WSW en WIW/ID enorm zijn teruggelopen omdat daar
vanaf 2015 geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. Het zijn de Participatiewet, Vso/Pro
en de Praktijkroute, die jaarlijks voor nieuwe instroom zorgen en die verantwoordelijk
zijn voor de toename van de omvang van het doelgroepregister in 2025. De
quotumgroep wordt gelijkgesteld aan de doelgroep banenafspraak en zal worden
toegevoegd aan het doelgroepregister. Ook eventuele toevoeging van het relevante
deel27 van de WGA 80-100 groep zou zorgen voor een substantiële toename van de
omvang van het doelgroepregister.

3.3

Ontwikkeling omvang doelgroepregister
In figuur 6 wordt de jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van het doelgroepregister
(basisscenario) getoond. Vanaf 2018 zien we een redelijk gelijkmatige stijging van de
omvang van het doelgroepregister tot 2025, die in belangrijke mate wordt veroorzaakt
door de jaarlijkse instroom van mensen uit de Vso/Pro en de Praktijkroute.

27

Het deel van de volledig arbeidsongeschikten, dat niet in staat is het minimumloon te verdienen en dat zonder
WIA in de Participatiewet zou zitten.

24

C11866

figuur 6

Jaarlijkse ontwikkeling omvang doelgroepregister 2016 t/m 2025

450.000
400.000
350.000
300.000
250.000
200.000
150.000
100.000
50.000
0
2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

3.4

Veranderingen in de samenstelling van het doelgroepregister
(basisscenario)
In tabel 4 zien we dat de geraamde groei van het doelgroepregister met 53% in 2025
ten opzichte van 2016 grotendeels voor rekening komt van mensen tussen de 30 en 50
jaar. Enerzijds vergrijzen de afnemende ‘oude groepen’ WSW, Wajong en WIW/ID en
anderzijds bereikt de instroom vanuit de nieuwe groepen (participatiewet, Vso/pro en
Praktijkroute) in 2025 de middelbare leeftijd.
tabel 4

Omvang doelgroepregister naar leeftijd

leeftijdscohort

Aantal

%

2016

Aantal

%

2025

Mutatie

Mutatie in

aantal

%

< 30 jaar

83.317

36,4

134.207

34,3

50.890

61,1

30-<50 jaar

79.966

34,9

166.830

42,6

86.864

108,6

>=50 jaar

65.897

28,8

90.687

23,2

24.790

37,6

Totaal

229.180

100,00

391.724

100,00

162.544

70,9

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

Uit tabel 5 blijkt, dat het aandeel mannen in het doelgroepregister groter is dan het
aandeel vrouwen (ongeveer 2/3 – 1/3). De verwachte procentuele groei van het aantal
mannen en het aantal vrouwen tussen 2016 en 2025 is echter ongeveer even groot.

C11866

25

tabel 5
geslacht

Omvang doelgroepregister naar geslacht
Aantal

%

2016

Aantal

%

2025

Mutatie

Mutatie in

aantal

%

Mannen

142.250

62,1

241.714

61,7

99.464

69,9

Vrouwen

86.930

37,9

150.010

38,3

63.080

72,6

Totaal

229.180

100,0

391.724

100,0

162.544

70,9

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

In tabel 6 zien we de regionale verdeling van het doelgroepregister. Hoewel in 2016 de
regio’s Randstad, midden en periferie wat betreft aandeel in de omvang redelijk
gelijkwaardig zijn, zien we tevens dat de procentuele groei van het doelgroepregister in
de Randstad het grootst is, daar komt dus de meeste aanwas vandaan. In 2025 blijft
het aandeel van de perifere regio naar verwachting achter bij de rest van Nederland,
vooral als gevolg van de sterke (en afnemende) vertegenwoordiging van de WSW in het
noorden en het oosten van het land. Ook de mate van vergrijzing is in de randstad lager
dan in andere regio’s.
tabel 6
regio

Omvang doelgroepregister naar regio
Aantal

%

2016

Aantal

%

2025

Mutatie

Mutatie in

aantal

%

Randstad

68.720

30

129.199

33

60.479

88

Midden

86.233

37,6

148.424

37,9

62.191

72,1

Periferie

74.227

32,4

114.101

29,1

39.874

53,7

Totaal

229.180

100,0

391.724

100,0

162.544

70,9

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

26

C11866

4
4.1

Raming aantal banen in 2025
Inleiding
In dit hoofdstuk worden de resultaten gegeven van de doorrekening van het model
met betrekking tot het verwachte aantal banen in 2025. Tevens wordt inzicht gegeven
in de verwachte jaarlijkse ontwikkeling van het aantal banen en wordt gekeken naar
de (veranderende) samenstelling van het doelgroepregister naar leeftijd. De
extrapolatie gebeurt door middel van drie varianten. Eén variant die ervan uitgaat dat
de baanvind- en baanverlieskansen gelijk blijven aan de periode 2015-2016, één
variant waarbij we de geconstateerde stijging van de baanvindkans in 2017
doortrekken en één variant waarbij wordt verondersteld dat de baanvind - en
baanverlieskansen voor de doelgroep Participatiewet meer in lijn zullen komen met die
voor de oude doelgroepen.

4.2

Variant 1: extrapolatie op basis van 2015-2016

4 . 2 . 1 A a n ta l ba n en i n 20 25
tabel 7

Aantal banen doelgroepregister in 2012 en 2025 (variant 1)

doelgroep

Aantal

Aantal banen

Mutatie

banen in

in 2025

aantal

2012

banen

Participatiewet

0

35.246

35.246

Vso/Pro

0

20.175

20.175

Praktijkroute

0

16.828

16.828

WSW

41.252

27.659

-13.593

oWajong

21.595

24.226

2.631

nWajong

7.166

19.193

12.027

WIW/ID

5.167

614

-4.553

75.180

143.941

68.761

Quotumgroep

0

4.553

4.553

WGA 80-100

0

3.000

3.000

75.180

151.494

76.314

Totaal
basisscenario

groep
Totaal, incl.
nieuwe
doelgroepen

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

In tabel 7 zien we de ramingen van het aantal banen, dat we verwachten in 2025
uitgaande van het basisscenario en aangevuld met de twee extra doelgroepen. De
doelstelling van 125.000 extra banen in 2025 en het aantal van 75.000 op het
moment van de 0-meting, betekent dat ultimo 2025 een aantal van 200.000
banen geteld moet worden om de doelstelling te halen. De doorrekening in tabel 6 is
gebaseerd op de gerealiseerde cijfers van de 1-meting ultimo 2015 en de 2-meting
ultimo 2016 en de ontwikkeling die we op grond daarvan in 2016 hebben waargenomen.

C11866

27

Deze ontwikkeling hebben we modelmatig geëxtrapoleerd naar 2025 (zie eerdere
toelichting in paragraaf 2.3) en dat levert de ramingen op in tabel 6 28.
We zien in tabel 7 dat het streefgetal van 200.000 banen in 2025 niet gehaald gaat
worden, wanneer de baanvind- en baanverlieskansen gelijk blijven aan die in de periode
2015-2016. De doelgroepen uit het basisscenario leveren een kleine 70.000 extra banen
op ten opzichte van de 0-meting in 2012. De uitstroom van de WSW en de WIW/ID
veroorzaken zelfs een daling van het aantal banen voor die groepen, bij de Wajong
(o+n) komen er een beperkt aantal banen bij. De extra banen moeten komen vanuit de
nieuwe doelgroepen Participatiewet, Vso/pro en Praktijkroute en dat is nog onvoldoende
het geval. De extra doelgroepen Quotumgroep en WGA 80-100 groep genereren naar
verwachting een kleine 7.000 banen, maar ook dat levert niet het gewenste totale aantal
van 200.000 banen in 2025 op.
tabel 8

Confrontatie omvang doelgroepregister en aantal banen in 2016 en 2025 (variant 1,
basisscenario)

doelgroep

Omvang

Aantal

Banen in

Omvang

Aantal

in 2016

banen in

%

in 2025

banen in

%

2016

omvang

2025

omvang

in 2016
34.415

8.665

Vso/Pro

0

Praktijkroute

in 2025
132.212

35.246

26,7

0

64.252

20.175

31,4

0

0

41.187

16.828

40,9

WSW

94.293

46.463

49,3

62.000

27.659

44,6

oWajong

52.481

22.398

42,7

48.085

24.226

50,4

nWajong

45.992

15.530

33,8

43.132

19.193

44,5

WIW/ID

1.999

1.653

82,7

857

614

71,6

229.180

94.710

41,3

391.724

143.941

36,7

Participatiewet

25,2

Banen in

Totaal
basisscenario

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

In tabel 8 is de verhouding aantal banen / omvang doelgroepregister weergegeven op
het moment van de 2-meting ultimo 2016 en voor de eindstand ultimo 2025. We zien
overall een afname van deze verhouding van 41% naar 37%. Deze afname wordt
veroorzaakt door:
 De oude doelgroepen (WSW, Wajong, WIW/ID) hebben gemiddeld een hogere
‘baandichtheid’29 dan de nieuwe groepen, maar hun aandeel in 2025 is veel lager dan in
2016 het geval was;
 Bij alle doelgroepen zien we een toename van de baandichtheid van 2016 naar 2025,
behalve bij de (omvangrijke) WSW groep en de WIW/ID groep; dit heeft te maken met
de vergrijzende WSW en WIW/ID populatie en de daarmee gepaard gaande afnemende
baankansen (zie bijlage 2 voor inzicht in de baankansen naar leeftijdscohort).
Opvallend is de relatief lage baandichtheid bij de groep Participatiewet ten opzichte van de
andere doelgroepen (slechts ongeveer 25%) en de geringe groei daarvan tussen 2016 en
2025 (van 25% naar 27%). Het eerste heeft deels te maken met het feit dat de gemiddelde
baangrootte voor de groep participatiewet kleiner is dan 25,5 uur per week, terwijl die voor

28

In het vervolg zullen we tevens een variant beschouwen, waarbij al rekening is gehouden met gerealiseerde
aantallen banen in 2017.
29
Dit is de verhouding aantal banen / omvang van het doelgroeperegister.

28

C11866

de oude doelgroepen boven de 25,5 uur per week zit. Maar daarnaast speelt het feit, dat de
groep participatiewet bestaat uit nieuwkomers, die zonder baan toetreden tot het
doelgroepregister, terwijl de oude doelgroepen deels met een baan het doelgroepregister
zijn ingestroomd.
De geringe groei in baandichtheid komt ook voor een deel door de jaarlijkse nieuwe
instroom van mensen zonder baan, deze drukt voortdurend de baandichtheid bij de
participatiewet (behalve bij de Praktijkroute, daar stromen mensen met een baan in en zien
we een relatief hoge baandichtheid van 40%). Daarnaast rekenen we voor de nieuwe
groepen met een relatief hoge kans op baanverlies (zie paragraaf 2.2), die ook zorgt voor
een lagere baandichtheid over een langere periode.
De vraag is gerechtvaardigd of de groep Participatiewet gaandeweg een weerspiegeling zal
worden van die van de oude groepen. De mensen veranderen immers niet en personen die
voorheen in de WSW of Wajong terecht zouden komen, belanden nu in de Participatiewet.
Om die reden hebben we in paragraaf 4.6 een variant doorgerekend, waarbij de gemiddelde
baangrootte en de kansen op baanverlies voor de nieuwe groepen gelijk zijn verondersteld
aan de gemiddelden over alle groepen.
4 . 2 . 2 O ntw ik k e l in g a a nta l ba n en d o e lg ro e pr e g ist e r
In figuur 7 zien we, dat het aantal banen zich redelijk gelijkmatig ontwikkelt over de
gehele periode 2016 t/m 2025, uitgaande van de berekeningen van variant 1. De
geringe toename in 2017 heeft te maken met een forse afname van het aantal banen
voor de doelgroep WSW, evenals in 2016 het geval was 30. Na 2017 zet die afname van
het aantal banen voor de WSW zich weliswaar door, maar op een lager niveau dan
daarvoor. Verschuiving van de pensioenleeftijd speelt hierbij een rol, ook WSW -ers
blijven langer werken in de toekomst.

30

C11866

In variant 2 (paragraaf 4.3) gaan we uit van een hoger aantal banen voor 2017.

29

Jaarlijkse ontwikkeling aantal banen doelgroepregister (ultimo standen, variant 1, basisscenario)31

figuur 7

160.000
140.000
120.000
100.000
80.000
60.000
40.000
20.000
0
2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Bron: raming Panteia o.b.v. UWV

4 . 2 . 3 S a m en st e l l in g na a r le eft i j d va n he t we rk za m e d e e l va n h et do e l gr o ep re g i st er
( ba s is sc ena r io )
In tabel 9 wordt de verdeling van het aantal banen naar leeftijd32 gegeven. We zien dat
het aandeel van de banen in 2016 het grootst is voor de groep 30-50 jarigen en dat dit
aandeel in 2025 is toegenomen. Hoewel de kans op werk voor de mensen jonger dan
30 jaar groter is dan voor de mensen boven de 30 jaar, wordt de omvang van de groep
30 – 50-jarigen groter tussen 2016 en 2025, waardoor ook het aandeel van de banen
voor die leeftijdsgroep in 2025 groter is dan in 2016. De groep boven de 50 jaar heeft
te maken met enerzijds een zeer kleine kans op werk en anderzij ds met uitstroom
wegens pensioen, waardoor het aandeel banen voor de groep boven de 50 jaar in 2025
lager is dan in 2016.

31

De raming van het aantal banen in 2017 volgens variant 1 wijkt af van het gepubliceerde aantal banen door
het UWV op basis van de factsheets per kwartaal. Dit komt omdat in variant 1 is uitgegaan van de 2-meting
ultimo 2016 en de kwartaalcijfers over 2017 niet in de raming zijn meegenomen. In variant 2 gebeurt dit laatste
wel.
32
Aangezien de factoren doelgroep en leeftijd het meeste onderscheid geven in de kansen op werk en de
kansen op verlies van werk, zijn de kansen verbijzonderd naar doelgroep, leeftijd en in zeer beperkte mate naar
regio. Het datamateriaal liet het niet toe verdere uitsplitsingen te maken van deze kansen naar bijvoorbeeld
geslacht. Om die reden achten wij het wel verantwoord om de ontwikkeling van het aantal banen te
verbijzonderen naar doelgroep en naar leeftijd, maar niet naar geslacht en regio.

30

C11866

tabel 9

Aantal banen naar leeftijd (variant 1, basisscenario)

leeftijdscohort

Aantal

%

2016

Aantal

%

2025

< 30 jaar

30.769

32,5

43.935

30,5

30-<50 jaar

35.192

37,2

68.852

47,8

>=50 jaar

28.749

30,4

31.153

21,6

Totaal

94.710

100,0

143.941

100,0

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

4.3

Variant 2: Groei aantal banen in 2017 extrapoleren naar 2025
Variant 1 in de vorige paragrafen gaat uitsluitend uit van de waargenomen
ontwikkelingen in 2016 (verschil 2-meting en 1-meting). Op het moment van
doorrekenen van het model zijn er al globale cijfers over de eerste 3 kwartalen van
2017 beschikbaar, die een sterkere stijging van het aantal banen laten zien dan 2016.
De vraag is hoe de situatie in 2025 wordt, wanneer deze sterkere stijging in 2017 zich
voortzet in 2018 t/m 2025.
Deze variant is niet ondenkbeeldig, het zou kunnen zijn dat zowel de banenafspraak
als de Participatiewet pas in 2017 naar behoren zijn gaan werken. Uit onderzoek blijkt
dat na de aanloopjaren 2015 en 2016 de ondersteuning door gemeenten in 2017 echt
op stoom is gekomen. Dit blijkt ook uit het groeiende aantal voorzieningen dat
gemeenten aanbieden aan mensen die minder dan minimumloon kunnen verdienen. 33
Verder is de arbeidsmarkt in 2017 fors aangetrokken en dat heeft zijn weerslag op de
kansen op werk voor arbeidsgehandicapten.
Daartoe is een variant doorgerekend, waarbij de kansen op het krijgen van een baan
voor alle doelgroepen met een (gelijke) factor zijn verhoogd. De factor is zodanig
bepaald dat het totaal aantal banen in 2017 conform de modelberekening ongeveer
gelijk is aan het verwachte aantal banen ultimo 2017 op grond van de
kwartaalrapportages van het UWV. Alle andere overgangskansen hebben we
ongewijzigd gelaten.
Het aantal banen ultimo 2017 op basis van de kwartaalrapportages van het UWV (t/m
3 e kwartaal 2017) wordt geraamd op ongeveer 110.000. In bijlage 3 wordt deze
raming nader toegelicht. Om op dit aantal uit te komen, dienen de baankansen bijna
een factor 2 hoger te zijn dan in de variant 1. Voor de nieuwe doelgroepen betekent
dit dat de gemiddelde baankans stijgt van 14% naar 27%.
Vervolgens is met deze verhoogde baankansen het model doorgerekend naar 2025. De
resultaten staan vermeld in tabel 10.

33

C11866

Brief staatsecretaris van SZW, 8 december 2017.

31

tabel 10

Resultaten doorrekening variant 2, basisscenario

doelgroep

Omvang

Aantal

Banen in

Omvang

Aantal banen

in 2016

banen in

%

in 2025

in 2025

2016

omvang

omvang

in 2016

in 2025

34.415

8.665

Vso/Pro

0

Praktijkroute

%

132.212

52.456

39,7

0

64.252

29.674

46,2

0

0

41.187

19.643

47,7

WSW

94.293

46.463

49,3

62.000

37.537

60,5

oWajong

52.481

22.398

42,7

48.085

31.719

66,0

nWajong

45.992

15.530

33,8

43.132

26.354

61,1

WIW/ID

1.999

1.653

82,7

857

657

76,6

229.180

94.710

41,3

391.724

198.040

50,6

Participatiewet

25,2

Banen in

Totaal
basisscenario

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

In tabel 10 zien we dat met deze variant de doelstelling van 200.000 banen ultimo
2025 vrijwel gehaald zou worden, zonder inzet van extra doelgroepen quotumgroep en
wga 80-100. Aangezien de omvang van het doelgroepregister niet veranderd ten
opzichte van de basisvariant, stijgt de gemiddelde verhouding banen / omvang van
37% voor de basisvariant (zie tabel 7) naar 51%. Ook zien we in deze variant een
stijging van deze baandichtheid in 2025 ten opzichte van 2016, waar in de
basisvariant nog sprake is van een daling.
Indien de verhoogde baankansen in 2017 vooral het gevolg zijn van de
hoogconjunctuur, is het de vraag of deze baankansen ook in de periode na 2017 op
dat verhoogde niveau blijven. De kans bestaat dat deze variant geïnterpreteerd word t
als een optimistisch scenario. Gecombineerd met de verwachting dat we met deze
variant in de buurt van de target van 200.000 banen in 2025 uitkomen en niet ver
daarboven, betekent dit dat we ook niet al te optimistisch mogen zijn over de
ontwikkelingen van de aantallen banen en er fors ingezet zal moeten worden op het
verhogen van de baanvindkansen en het verlagen van de baanverlieskansen .

4.4

Variant 3: Baankansen voor doelgroep Participatiewet op
termijn meer gelijkstellen aan de oude doelgroepen
In variant 2 zien we dat de baankansen voor alle doelgroepen grosso modo
verdubbeld moeten worden ten opzichte van die van variant 1 om de doelstelling van
200.000 banen mogelijk te maken. In variant 3 richten we ons op de nieuwe
doelgroepen: participatiewet, vso/pro en Praktijkroute. De vraag is in hoeverre de
baankansen van deze nieuwe doelgroepen verhoogd moeten worden om de
doelstelling in 2025 te halen. We houden hierbij nadrukkelijk rekening met de
mogelijkheid, dat de instroom in de nieuwe groepen voor een groot deel bestaat uit
mensen met een arbeidsbeperking, die voorheen in de Wajong of de WSW zouden zijn
ingestroomd. In die zin zouden op termijn de cijfers voor de nieuwe doelgroepen,
waarmee het model wordt doorgerekend, een gemiddelde moeten zijn van die van alle
groepen. Om dit aspect te simuleren hebben we in variant 3 voor de nieuwe groepen
het volgende in het model aangepast:
 De kansen op baanverlies liggen gemiddeld voor de groep participatiewet hoger dan voor
de andere groepen; wij zijn er in variant 3 vanuit gegaan dat de kansen op baanverlies

32

C11866



voor de nieuwe groepen gelijk zijn aan de gemiddelde kansen op baanverlies over alle
groepen (oude + nieuwe groepen), waarbij we deze gemiddelde kansen hebben gewogen
met de doelgroep aantallen uit de 2-meting; één en ander betekent dat wij in variant 3
voor de nieuwe doelgroepen uitgaan van lagere kansen op baanverlies dan in variant 1,
n.l. gemiddeld 15% ten opzichte van 25% in de variant 1 (zie paragraaf 2.4)
De gemiddelde verhouding aantal banen / aantal personen met een baan34 ligt voor de
groep participatiewet lager dan voor de oude doelgroepen; in variant 3 hebben we deze
verhouding gelijk gesteld aan de gemiddelde verhouding over alle groepen; we hebben
daarbij gewogen met het aantal mensen met een baan ultimo 2016 per doelgroep; dit
betekent dat wij in deze variant voor de nieuwe doelgroepen uitgaan van een hoger
aandeel banen / personen met een baan dan in de basisvariant, n.l. gemiddeld 1,07
ten opzichte van 0,92 in de basisvariant.

Vervolgens hebben we de kansen op een baan voor de nieuwe groepen zodanig aangepast,
dat de doelstelling in 2025 zou worden gehaald. De variant gaat dus in op de vraag: ‘hoe
hoog moeten de baankansen zijn voor de nieuwe doelgroepen om de doelstelling in 2025 te
halen?’.
Het blijkt dat de baankansen voor de doelgroepen participatiewet, vso/pro en Praktijkroute
een factor 1,25 hoger zouden moeten zijn dan in de variant 1, om het gewenste aantal van
200.000 banen in 2025 te halen. In tabel 11 staat vermeld hoe hoog de baankansen moeten
worden, per leeftijdscategorie.

tabel 11

Baankansen nieuwe groepen variant 3, basisscenario

leeftijd

Kans op een

Kans op

baan

een baan

variant 1

variant 3

< 30 jaar

22%

28%

30-<50 jaar

10%

13%

>=50 jaar

4%

5%

14%

18%

Totaal
Bron: raming Panteia

De resultaten van variant 3 staan vermeld in tabel 12.

34

1 baan staat gelijk aan 25,5 uur per week. Bij de WSW zien we dat gemiddeld meer uren per week wordt
gewerkt dan bij de groep participatiewet, blijkbaar is bij de nieuwe groep participatiewet op dit moment nog
sprake van relatief veel deeltijdbanen, meer dan bijvoorbeeld bij de wsw.

C11866

33

tabel 12

Resultaten doorrekening variant 3, basisscenario

doelgroep

Omvang

Aantal

Banen in

Omvang

Aantal banen

in 2016

banen in

%

in 2025

in 2025

2016

omvang

omvang

in 2016

in 2025

34.415

8.665

Vso/Pro

0

Praktijkroute

%

132.212

66.851

50,6

0

64.252

29.197

45,4

0

0

41.187

31.737

77,1

WSW

94.293

46.463

49,3

62.000

27.659

44,6

oWajong

52.481

22.398

42,7

48.085

24.259

50,5

nWajong

45.992

15.530

33,8

43.132

19.193

44,5

WIW/ID

1.999

1.653

82,7

857

615

71,8

229.180

94.710

41,3

391.724

199.512

50,9

Participatiewet

25,2

Banen in

Totaal
basisscenario

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

In tabel 12 zien we, dat met deze variant de doelstelling van 200.000 banen ultimo
2025 gehaald zou worden, zonder inzet van extra doelgroepen quotumgroep en wga
80-100. Aangezien de omvang van het doelgroepregister niet veranderd ten opzichte
van de basisvariant, stijgt de gemiddelde verhouding banen / omvang van 37% voor
de basisvariant (zie tabel 7) naar 51%. Ook zien we in deze variant een stijging van
de baandichtheid in 2025 ten opzichte van 2016, waar in de basisvariant nog sprake is
van een daling.
We zien uit de berekeningen, dat met het verlagen van de kans op baanverlies en met
het verhogen van het gemiddeld aantal uren per week voor de nieuwe doelgroepen, de
baanvindkansen nog slechts met een factor 1,25 (structureel) verhoogd hoeft te
worden om de doelstelling in 2025 te halen. Dit geeft aan dat het niet alleen loont om
in te zetten op het verhogen van de baanvindkansen voor mensen met een
arbeidsbeperking, maar ook op het verlagen van de kansen op baanverlies.

34

C11866

5

Conclusies en aanbevelingen
Het doel van het onderzoek is om een raming te maken van de verwachte omvang van
het doelgroepregister in 2025 en een beeld te krijgen of daarmee de doelstelling van
125.000 extra banen ten opzichte van de 0-meting in 2012 gehaald gaat worden. Om
deze ramingen te maken, heeft Panteia een rekenmodel ontwikkeld, waarmee de
dynamiek van het proces rond de banenafspraak zo goed mogelijk wordt beschreven.
We zijn uitgegaan van ontwikkelingen in 2016 (verschil 2-meting en 1-meting UWV) om
invulling te geven aan het rekenmodel, in termen van kans op werk, kans op verlies van
werk, kans op verlies grondslag arbeidsbeperking en kans op uitstroom uit het
doelgroepregister. Het jaar 2016 is gekozen omdat we de beschikking hebben over twee
meetmomenten (ultimo 2015 en ultimo 2016) met één jaar verschil, waarmee de
veranderingen in één jaar goed te meten zijn. De waargenomen baanvind- en
baanverlieskansen vervolgens geëxtrapoleerd naar 2025 om een eerste beeld te krijgen
van de haalbaarheid van de banenafspraak.
In tabel 13 hebben we de resultaten van de drie varianten voor wat betreft het aantal
banen naast elkaar gezet. Hierbij moet worden bedacht, dat bij de derde variant het
eindresultaat een gegeven is en dat de baanvindkansen voor de nieuwe groepen zodanig
zijn vastgesteld, dat de target van 200.000 banen ultimo 2025 bereikt wordt.

tabel 13

Aantal banen doelgroepregister in 2012 en 2025, variant 1, variant 2 en variant 3 (basisscenario)

doelgroep

Aantal

Aantal banen

Aantal banen

banen

in 2025

in 2025

Aantal banen
in 2025

in 2012

variant 1

variant 2

variant 3

Participatiewet

0

35.246

52.456

66.851

Vso/Pro

0

20.175

29.674

29.197

Praktijkroute

0

16.828

19.643

31.737

WSW

41.252

27.659

37.537

27.659

oWajong

21.595

24.226

31.719

24.259

nWajong

7.166

19.193

26.354

19.193

WIW/ID

5.167

614

657

615

75.180

143.941

198.040

199.512

Totaal
basisscenario

Bron: raming Panteia, op basis van UWV

Uit de berekeningen blijkt bij toepassing van variant 1, dat de doelgroepen, die in 2017
deel uitmaken van het doelgroepregister, onvoldoende omvang hebben om de gewenste
aantallen banen te realiseren. Uitgaande van 75.000 banen ten tijde van de 0 -meting
en de target van 125.000 extra banen in 2025, betekent dit dat ultimo 2025 het aantal
banen vanuit het doelgroepregister minimaal 200.000 dient te zijn. Bij het doorrekenen
van een basisscenario, bestaande uit de doelgroepen die conform de wet vanaf 1 januari
2017 deel uitmaken van het doelgroepregister (Participatiewet, WSW, oWajong,
nWajong, WIW/ID, Vso/Pro en Praktijkroute), komen we naar schatting uit op een
omvang van rond de 400.000 personen (potentieel) in het doelgroepregister en zo’n
150.000 banen in 2025. Hierbij zijn we zoals gezegd uitsluitend uitgegaan van de
ontwikkelingen in 2016, zijnde het verschil tussen de 2-meting ultimo 2016 en de 1-

C11866

35

meting ultimo 2015. Wanneer we deze ontwikkelingen met betrekking tot (onder meer)
de kans op werk voor arbeidsgehandicapten met behulp van het rekenmodel toepassen
op de periode 2017 t/m 2025, dan zal de doelstelling van 200.000 banen in 2025 met
uitsluitend deze groepen niet gehaald worden.
Uit onze analyse blijkt tevens dat in 2025 het aandeel banen ten opzichte van de omvang
van het doelgroepregister lager is in 2016 (2-meting). Dit heeft vooral te maken met
een verschuiving van de samenstelling van het doelgroepregister naar de nieuwe
groepen, waarvan de kans op werk gemiddeld kleiner is dan voor de oude groepen 35.
Voor vrijwel alle afzonderlijke doelgroepen blijkt het aandeel banen ten opzichte van de
omvang van de doelgroep in 2025 hoger te zijn dan in 2016. Alleen voor de WSW en de
WIW/ID daalt het aandeel banen, dit komt door de vergrijzing van deze (afnemende)
groep en het feit dat de kans op werk gemiddeld genomen afneemt met de leeftijd.
Het beeld wordt gunstiger, wanneer we naast de ontwikkelingen in 2016 ook rekening
houden met de reeds waargenomen aantallen banen in de eerste 3 kwartalen van 2017
(variant 2). Uit de kwartaalcijfers van UWV lijkt het erop dat 2017 beter uitpakt wat
betreft het aantal nieuwe banen dan 2016. Uitgaande van een globale raming van het
totaal aantal banen in 2017, moeten de baanvindkansen voor alle doelgroepen grofweg
worden verdubbeld om op dit aantal banen in 2017 uit te komen. Wanneer we er
vervolgens van uitgaan dat deze hogere kansen ook toegepast mogen worden voor de
periode na 2017, dan halen we met de huidige doelgroepen net aan de 125.000 extra
banen ten opzichte van de 0-meting in 2012. We moeten hierbij wel bedenken, dat in
2017 de arbeidsmarkt flink is aangetrokken en we niet zonder meer mogen verwachten,
dat dit ook na 2017 het geval zal zijn. In die zin mag men zich niet rijk rekenen door
deze variant en dient fors ingezet te worden op het vergroten van de baanvindkansen
en op het verkleinen van de kansen op baanverlies voor arbeidsgehandicapten.
Ten slotte hebben we variant 3 doorgerekend, waarbij we rekening houden met de
verwachting, dat de instroom in de nieuwe doelgroepen voor een groot deel zal gaan
bestaan uit mensen, die voorheen in de Wajong of de WSW zouden zijn ingestroomd.
In die zin zouden op termijn de cijfers voor de nieuwe doelgroepen, waarmee het
model wordt doorgerekend, een gemiddelde moeten zijn van die van alle groepen. Om
dit aspect te simuleren hebben we de (relatief hoge) kansen op baanverlies voor de
nieuwe groepen verlaagd naar de gemiddelde kans op baanverlies over alle
doelgroepen en hebben we (relatief lage) gemiddelde baangrootte 36 voor de nieuwe
doelgroepen verhoogd naar het gemiddelde over alle doelgroepen. Deze lagere kansen
op baanverlies en de hogere gemiddelde baangrootte werken zodanig gunstig voor de
nieuwe doelgroepen, dat de baanvindkansen voor de nieuwe doelgroepen slechts ¼
hoger hoeven te zijn dan in variant 1 om de doelstelling van 125.000 extra banen in
2025 te realiseren. Dit geeft tevens aan, dat niet alleen voldoende hoge
baanvindkansen van belang zijn, maar dat ook het verlagen van baanverlieskansen
voor mensen met een arbeidsbeperking de moeite waard is om op in te zetten,
evenals het verhogen van het gemiddeld aantal uren dat gewerkt wordt.
Als extra doelgroep hebben we de zgn. Quotumgroep toegevoegd. Op dit moment valt
deze groep buiten de banenafspraak, maar wordt in de nabije toekomst aan het
doelgroepregister toegevoegd en hun banen tellen ook voor de banenafspraak. De
verwachte jaarlijkse instroom van de Quotumgroep is beperkt tot zo’n 1.200 mensen,
wat betekent dat dit ultimo 2025 zo’n 5.000 extra banen zal opleveren.
35
36

36

Uitgaande van 2016 gegevens
= gemiddeld aantal uren van een baan

C11866

Tevens hebben we op basis van cijfers van het IBO Arbeidsongeschiktheid onderzoek
van het Ministerie van Financiën, een deel van de WGA 80-100 groep aan het
doelgroepregister toegevoegd. Op basis van een grove schatting verwachten we een
substantiële bijdrage aan de omvang van het doelgroepregister (65.000 in 2025), maar
slechts een beperkte bijdrage aan het aantal banen (3.000 in 2025).
Al met al zullen extra inspanningen moeten worden gepleegd om de banenafspraak te
realiseren. Bij het aan werk helpen van mensen met een arbeidsbeperking moeten we
proberen te profiteren van de aantrekkende vraag naar arbeid. Daarnaast is het
belangrijk dat er meer aandacht wordt besteed aan het verduurzamen van de banen
van mensen met een arbeidsbeperking. Zoals ook duidelijk blijkt uit de ramingen in
variant 3, levert het voor langere tijd behouden c.q. verduurzamen van banen door
mensen met een arbeidsbeperking veel meer winst op dan telkens maar weer proberen
om hen aan nieuw werk te helpen. Beleidsontwikkelingen die werkgevers stimuleren om
mensen met een arbeidsbeperking duurzaam aan het werk te houden zouden prioriteit
moeten krijgen.
Beleid banenafspraak monitoren
Het model biedt de mogelijkheid om varianten door te rekenen, op basis van andere
aannames dan waar in dit onderzoek vanuit is gegaan. Wanneer nieuwe ervaringscijfers
beschikbaar komen, kan hiermee aan de knoppen van het model worden gedraaid om
te kijken of de beleidsdoelstellingen meer of minder kansrijk gaan worden.
Een nieuwe mogelijkheid doet zich voor wanneer de UWV cijfers van de 3-meting medio
2018 (standcijfers ultimo 2017) beschikbaar komen. Hiermee hebben we dan de
beschikking over 3 aansluitende

(jaar)meetmomenten,

waarmee we

robuustere

schattingen dan tot nu toe kunnen maken van onder meer de kansen op werk of op
verlies van werk. Tevens wordt het basisjaar in het model met een jaar opgeschoven
en daarmee de lengte van de ramingsperiode t/m 2025 met een jaar ingekort, waarmee
de schattingen voor 2025 kunnen worden aangescherpt.
Door het model met enige regelmaat te voeden met nieuwe -actuele- cijfermatige
informatie over de voortgang van het doelgroepregister en het aantal gesubsidieerde
banen, vervult het model de functie van een Monitor, waarmee beleidsmatig de vinger
aan de pols kan worden gehouden en tijdig kan worden ingespeeld op de nieuw
verkregen inzichten rond de banenafspraak.

C11866

37

38

C11866

Bijlagen
Bijlage 1

Gebruikte data voor de kwantitatieve
analyses
Voor het cijfermatige deel van het onderzoek, zijnde het ramen van de omvang van het
doelgroepregister in 2025 en het aantal gerealiseerde banen, zijn verschillende
databronnen gebruikt. De voornaamste dataleverancier is het UWV, dat ten behoeve
van het onderzoek een aantal microbestanden ter beschikking heeft gesteld. De
volgende bestanden zijn in het onderzoek gebruikt:


Alle geregistreerde personen in het doelgroepregister, op het moment van de 0-meting
ultimo 2012; dit zijn de data waarop de gerapporteerde cijfers over de 0-meting zijn
gebaseerd en bestaat uit de volgende gegevens:


(versleuteld) bsn nummer



Grondslag doelgroepregister / doelgroep



Arbeidsmarktregio



Loonheffingsnummer (indien van toepassing)



Datum aanvang dienstbetrekking (indien van toepassing)



Datum einde dienstbetrekking (indien van toepassing)



Aantal uren per maand dienstbetrekking (indien van toepassing)



SV loon dienstbetrekking (indien van toepassing)



Inleen ja/nee (indien van toepassing)



Markt/overheid (indien van toepassing)



Idem met betrekking tot de 1-meting ultimo 2015 en de 2-meting ultimo 2016



Volledige uitdraai van doelgroepregister op (versleuteld) BSN niveau waaraan toegevoegd
het geslacht en het geboortejaar; het betreft een mutatiebestand, waaruit ook
uitstroomredenen vermeld zijn (zie tabel 12)




C11866

De meest actuele stand van de aantallen aanmeldingen van ex VSO/Pro leerlingen en
aanmeldingen vanuit de gemeenten (Prakrijkroute), op (versleuteld) BSN niveau.
De meeste actuele stand van het aantal herbeoordelingen dat heeft plaats gevonden in
het kader van de Wajong-herindeling en de uitkomst van deze beoordelingen. Wederom
uitgesplitst naar arbeidsmarktregio, geboortejaar en geslacht.

39

tabel 14

Reden uitstroom doelgroepregister

Code reden
Beëindiging
01

Volledig en duurzaam arbeidsongeschikt

02

Einde van de geldigheidstermijn

03

Persoon heeft volledige verdiencapaciteit (gekregen)

04

Persoon uitgeschreven uit het doelgroepregister

05

Grondslag is beëindigd

06

De grondslag is beëindigd vanwege herbeoordeling

07

Grondslag is per direct beëindigd

11

Persoon is overleden

12

Persoon heeft AOW gerechtigde leeftijd bereikt

13

Beschikking beschut werk Participatiewet

20

Vertrek naar buitenland

21

Detentie

22

Vertrek naar buitenland in verleden

31

Einde LKS

32

Einde LKS definitief, persoon kan WML verdienen

33

Einde VSO/PrO

34

Einde VSO/PrO definitief, persoon kan WML verdienen

35

Einde begeleiding jobcoach

80

BSN van de persoon is gewijzigd

Bron: UWV

Daarnaast zijn in de onderzoeksfase van het project de volgende data gebruikt:

40



Overlevingskansen Nederlandse bevolking (CBS, Statline)



Ramingen instroom Quotumgroep ( UWV)



Resultaten uit IBO Arbeidsongeschiktheid onderzoek (Ministerie van Financiën, april 2017)

C11866

Bijlage 2

Uitgangswaarden en onderbouwing
Inleiding
In deze bijlage wordt dieper ingegaan op de data en analyses, die ten grondslag liggen
aan de specificatie en uitkomsten van de modelberekeningen. We doen dit door de
verschillende type input voor het rekenmodel nader te bezien en de volgende vragen te
beantwoorden:
-

Welke data is gebruikt?

-

Welke analyses zijn uitgevoerd en wat waren de resultaten?

-

Tot welke input in het rekenmodel heeft dit geleid?

In het algemeen geldt voor het invullen van het rekenmodel het uitgangspunt dat de
(exogene) input in het model voor ieder ramingsjaar (2017 t/m 2025) gelijk wordt
verondersteld, tenzij er duidelijke redenen zijn waarom cijfers per jaar verschillen en er ook
voldoende empirische basis voor is. Verder gaan we in dit onderzoek in principe uit van cijfers
uit het verleden en passen we die toe op de toekomst, tenzij we de beschikking hebben over
ramingen vanuit externe bronnen.
In figuur 8 wordt nogmaals (zie ook figuur 1) de structuur van het ramingsmodel grafisch
weergegeven.

C11866

41

figuur 8

ramingsmodel banenafspraak

Bron: Panteia

Jaarlijkse instroom in het doelgroepregister
Voor de doelgroepen Participatiewet, Vso/Pro, Praktijkroute, Quotumgroep en WGA 80-100
groep vindt jaarlijks instroom plaats in het doelgroepregister. Voor oWajong en nWajong vindt
geen instroom plaats, maar wordt in 2015, 2016 en 2017 iedereen door het UWV beoordeeld
op arbeidsvermogen, dat zorgt voor een specifieke uitstroom in 2016 en 2017 op grond van
deze beoordeling. Ten behoeve van de berekeningen door het model zijn de 1-meting en de
2-meting gecorrigeerd voor de uitvallende Wajongers op grond van de herbeoordelingen. Dit
betekent dat we er vanuit gaan dat deze Wajongers ten onrechte in het doelgroepregister zijn
opgenomen en door ze er uit te halen krijgen we een zuiverder beeld van de werkelijke
omvang van het doelgroepregister eind 2015 en eind 2016.
Voor de jaarlijkse instroom van de groep Participatiewet (exclusief Praktijkroute en Vso/pro)
is de instroom in 2016 geteld (verschil 2-meting en 1-meting) en via koppeling van de
bestanden gezuiverd voor instroom op grond van Vso/pro en Praktijkroute. De totale instroom
bedroeg in 2016 11.712 personen. Dit aantal is verbijzonderd naar leeftijd, geslacht en regio
en toegepast als instroom voor alle ramingsjaren 2017 t/m 2025.

42

C11866

Voor de instroom van VSO/PRO in het doelgroepregister hebben we gebruik gemaakt van de
door UWV opgeleverde data t/m oktober 2017, voor zover zij zijn ingestroomd na 31
december 2016. De aantallen zijn vervolgens naar rato van het resterende deel van 2017
opgehoogd naar aantallen voor geheel 2017. In totaal bedraagt dit opgehoogde aantal 7.342.
Ten behoeve van het model is het aantal instromers onderverdeeld naar leeftijd, geslacht en
regio en toegepast als instroom voor ramingsjaren 2017 t/m 2025.
Voor de instroom vanuit de Praktijkroute in het doelgroepregister hebben we, analoog aan de
instroom vanuit Vso/pro, gebruik gemaakt van de door UWV opgeleverde data t/m oktober
2017, voor zover zij zijn ingestroomd na 31 december 2016. De aantallen zijn vervolgens
naar rato van het resterende deel van 2017 opgehoogd naar aantallen voor geheel 2017. In
totaal bedraagt dit opgehoogde aantal 1.709. Hierbij is gecorrigeerd voor de aantallen met
instroomdatum 1 januari 2017, aangezien dit toetreders waren, die eigenlijk al in 2016 door
de gemeenten zijn aangemeld voor het doelgroepregister maar door het UWV begin 2017 aan
het doelgroepregister zijn toegevoegd. Dit aantal van 1.576 zit niet in de 2-meting en
beschouwen we als extra instroom (uitsluitend) in 2017. Ten behoeve van het model is het
aantal instromers onderverdeeld naar leeftijd, geslacht en regio en toegepast als instroom
voor ramingsjaren 2017 t/m 2025.
Instroomcijfers van de Quotumgroep zijn ontleend aan ramingen door het UWV. Het betreft
1.200 personen per jaar, waarbij we uitgaan van jaarlijkse instroom vanaf 2019. We houden
geen rekening met de naar verwachting zeer beperkte instroom in 2018 van mensen uit de
Quotumgroep, die werkzaam zijn bij de overheid. De instroomcijfers zijn door ons
verbijzonderd naar geslacht, leeftijd en regio op basis van de verdeling van de doelgroep
Participatiewet uit de 2-meting, die op dat moment een baan hadden (statusgroep C).
De uitstroom van oWajongers en nWajongers uit het doelgroepregister in 2016 en 2017 ten
gevolge van een beoordeling door het UWV, is gebaseerd op het door UWV geleverde bestand
‘herbeoordelingen

Wajong’,

doelgroepregister

de

waarin

voorlopige

voor
of

iedere

definitieve

oWajonger

en

beschikking

nWajonger

met

in

het

betrekking

tot

arbeidsvermogen is gegeven. Hieruit hebben we de resterende aantallen ultimo 2017 afgeleid
en zowel de 1-meting als de 2-meting gezuiverd voor de Wajongers, die op grond van de
herbeoordeling niet in aanmerking komen voor het doelgroepregister.
Voor de instroom in het doelgroepregister van de groep WGA 80-100 baseren we ons op de
informatie uit het IBO Arbeidsongeschiktheidsonderzoek door het Ministerie van Financiën,
april 2017. Hierin wordt gesteld dat binnen de groep WGA 80-100 een kleine 60% van de
arbeidskundig volledig arbeidsongeschikten (=70% van de totale groep WGA 80-100) in
aanmerking komen voor loonkostensubsidie en de doelgroep banenafspraak, als ze in de
Participatiewet zouden zitten. Voor de WIA 0-35 en de WGA 35-80 geldt dat zij in principe het
WML moeten kunnen verdienen en niet in aanmerking komen voor het doelgroepregister. Uit
de IBO cijfers blijkt, dat in 2025 ongeveer 160.000 personen een WGA 80-100 status zullen
hebben en dat 60% van 70% van 160.000 = 67.000 personen in aanmerking komen voor het
doelgroepregister. Tevens mogen wij ervan uitgaan, dat uitstromers uit de WGA 80-100 groep
geen recht meer hebben op een gesubsidieerde baan (uitstroom naar minder dan 80% AO)
of in het geheel geen mogelijkheid meer hebben om in het arbeidsproces te participeren
(uitstroom naar IVA), zodat we het aantal van 67.000 in 2025 mogen hanteren als aantal
WGA 80-100 mensen in het doelgroepregister, die kans hebben op een gesubsidieerde baan.
De kans op het vinden van een baan

C11866

43

In het algemeen gaan we bij het berekenen van overgangskansen van de ene status
(bijvoorbeeld geen baan) naar de andere status (bij voorbeeld wel een baan) er vanuit, dat
de tijd die het duurt tot de statusverandering is gerealiseerd, exponentieel verdeeld is. Dit
laatste houdt onder meer in dat de kans, dat iemand met een baan het volgende jaar zijn
baan nog steeds heeft, niet afhankelijk is van de tijdsduur dat deze persoon zijn baan al heeft.
Wij zijn ons ervan bewust dat deze veronderstelling in de praktijk lang niet altijd overeenkomt
met de feitelijke situatie, maar zij sluit wel aan op het eerder geformuleerde uitgangspunt dat
we in het model geen rekening houden met iemands verleden en dat iedereen met een
bepaalde status dezelfde kans heeft om het volgend jaar van status te veranderen37.
Om inzicht te krijgen in de kans op een baan, hebben we onderzocht wat de verhouding is
van het aantal personen met een baan op het moment van de 2-meting en het aantal personen
dat geen baan heeft op het moment van de 1-meting. Deze berekening hebben we uitgevoerd
voor iedere doelgroep afzonderlijk en verbijzonderd naar leeftijd en indien mogelijk naar regio.
De data lieten het niet toe om een verdergaande uitsplitsing te maken naar bijvoorbeeld
geslacht. Leeftijd blijkt (binnen iedere doelgroep) het meest onderscheidend te zijn in de
verschillen tussen de baankansen en deze verbijzondering hebben we voor bijna alle
doelgroepen kunnen aanbrengen (zie tabel 13).
We hebben uitsluitend gebruik gemaakt van de verschillen tussen de 1-meting en de 2-meting
en bewust geen gebruik gemaakt van de 0-meting ultimo 2012, om de volgende redenen:
 Tussen de 0-meting en de 1-meting zit een periode van 3 jaar; deze termijn is dusdanig
lang dat de overgangskansen van jaar-op-jaar moeilijk te schatten zijn, aangezien in de
tussenliggende jaren mutaties kunnen optreden die we niet waarnemen; zo kan iemand
die op het moment van de 0-meting geen baan had en op het moment van de 1-meting
ook niet, in de tussenliggende jaren best een baan gehad hebben, die hij/zij vervolgens
weer heeft verloren; dit maakt de waargenomen dynamiek kleiner dan zij in
werkelijkheid is;
 Hoewel het doelgroepregister al vanaf 2012 als register is opgebouwd, is pas vanaf april
2015 de wet banenafspraak in werking getreden en vanaf 2016 pas echt operationeel;
dit betekent dat de periode van vóór de 1-meting in beginsel niet representatief is voor
de werking van de wet;
In tabel 15 zijn de baankansen gegeven, naar doelgroep en leeftijdscohort.
tabel 15

Kans op het vinden van een baan in het volgende jaar van personen met een grondslag (A naar
C), in %

leeftijd

regio

<30 jaar

Randstad

participatiewet
21,9

WSW
15,9

oWajong
13,7

nWajong
13,7

WIW/ID
3,4

30-<50 jaar

Randstad

9,9

8,7

8,3

8

3,4

>= 50 jaar

Randstad

3,6

6

2,7

4,1

3,4

<30 jaar

Midden

22,8

15,9

13,7

13,7

3,4

30-<50 jaar

Midden

10,5

8,7

8,3

8

3,4

>= 50 jaar

Midden

4,3

6

2,7

4,1

3,4

<30 jaar

Periferie

19,2

15,9

13,7

13,7

3,4

30-<50 jaar

Periferie

7,3

8,7

8,3

8

3,4

>= 50 jaar

Periferie

4,2

6

2,7

4,1

3,4

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

Voor de doelgroepen Vso/Pro, Praktijkroute en Quotumgroep, waarvoor wij geen
empirische data over in- uitstroom naar een baan voorhanden hebben, hebben wij de

37

44

Waarbij de kansen wel kunnen verschillen tussen doelgroep, leeftijd, geslacht en regio

C11866

schattingen voor de groep ‘Participatiewet’ overgenomen, omdat wij denken dat de
cijfers voor deze groep het beste aansluiten bij de Praktijkroute, Vso/Pro en de
Quotumgroep.
Voor de WGA 80-100 groep hebben wij ons gebaseerd op cijfers uit het IBO onderzoek
van MinFin, waaruit blijkt dat ongeveer 5% van de vangnetters in die groep op de
arbeidsmarkt participeert. Wij zijn in onze berekeningen uitgegaan van deze 5%,
waarmee het aantal banen voor de 67.000 WGA 80-100 mensen op ongeveer 3.000
uitkomt in 2025.
De kans op het verliezen van een baan
Om zicht te krijgen van de kans dat een persoon in het doelgroepregister met een baan
(of banen) werkloos raakt, hebben wij een soortgelijke analyse uitgevoerd als boven
door een vergelijking te maken tussen de 1-meting en de 2-meting. Hierbij hebben we
gekeken naar de kans, dat een persoon met een baan op het moment van de 1-meting
ultimo 2015, op het moment van de 2-meting geen baan meer heeft.

tabel 16

Kans op verlies van een baan in het volgende jaar, van personen met een grondslag (C naar A), in
%

leeftijd

regio

<30 jaar

Randstad

participatiewet
27,6

WSW
13,9

oWajong
14,4

nWajong
21,1

WIW/ID
5,9

30-<50 jaar

Randstad

23,4

12,3

9,3

12,1

5,9

>= 50 jaar

Randstad

17,7

11,4

4,1

6,3

5,9

<30 jaar

Midden

23,5

13,9

14,4

21,1

5,9

30-<50 jaar

Midden

26,2

12,3

9,3

12,1

5,9

>= 50 jaar

Midden

23,5

11,4

4,1

6,3

5,9

<30 jaar

Periferie

24,7

13,9

14,4

21,1

5,9

30-<50 jaar

Periferie

19,8

12,3

9,3

12,1

5,9

>= 50 jaar

Periferie

25,7

11,4

4,1

6,3

5,9

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

De kans op het verliezen van de indicatie banenafspraak
Ook voor het schatten van de kans op het verliezen van de grondslag voor de indicatie
banenafspraak, hebben we gekeken naar de verschillen tussen de 1-meting en de 2meting en daaruit de kans berekend, dat een persoon uit de 1-meting ultimo 2015 met
op dat moment een geldige grondslag, een jaar later geen geldige grondslag meer bezit
maar niet is uitgestroomd wegens overlijden, pensioen of onmiddellijke verwijdering uit
het doelgroepregister. Voor de doelgroep Participatiewet (en Vso/Pro, Praktijkroute en
Quotumgroep) geldt dat verlies van deze grondslag niet mogelijk is.

C11866

45

tabel 17

Kans op verlies grondslag voor indicatie banenafspraak in het volgende jaar, van personen zonder
baan (A naar B), in %

leeftijd

regio

WSW

oWajong

nWajong

WIW/ID

<30 jaar

Randstad

1,5

0,3

0,4

48,7

30-<50 jaar

Randstad

2,5

0,3

0,6

48,7

>= 50 jaar

Randstad

2,3

0,2

0

48,7

<30 jaar

Midden

1,5

0,3

0,4

48,7

30-<50 jaar

Midden

2,5

0,3

0,6

48,7

>= 50 jaar

Midden

2,3

0,2

0

48,7

<30 jaar

Periferie

1,5

0,3

0,4

48,7

30-<50 jaar

Periferie

2,5

0,3

0,6

48,7

>= 50 jaar

Periferie

2,3

0,2

0

48,7

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

Overige overgangskansen in het model
In de volgende tabellen zijn voor de WSW, Wajong en WIW/ID de overgangskansen
weergegeven naar leeftijd en regio, voor zover van toepassing op de betreffende
doelgroep (zie figuur 8 in de bijlage voor het integrale model en de figuren 2 t/m 5 in
de hoofdtekst voor de modelstructuur per doelgroep). Voor de Participatiewet zij geen
andere

overgangskansen

dan

de

hierboven

beschrevenen

van

toepassing.

De

overgangskansen zijn analoog aan de hierboven beschreven aanpak berekend.
tabel 18

Overige overgangskansen WSW, in %

leeftijd

regio

Kans op

Kans op

Kans op

Kans op

herwinning

verlies

baanverlies,

herwinning

grondslag,

grondslag,

indien geen

grondslag,

zonder baan

indien een

grondslag

indien een

(B naar A)

baan

(D naar B)

baan

(C naar D)

(D naar C)

<30 jaar

Randstad

0,6

0,6

12,8

2,1

30-<50 jaar

Randstad

0,6

0,3

12,8

2,1

>= 50 jaar

Randstad

0,6

0,1

12,8

2,1

<30 jaar

Midden

0,6

0,6

12,8

2,1

30-<50 jaar

Midden

0,6

0,3

12,8

2,1

>= 50 jaar

Midden

0,6

0,1

12,8

2,1

<30 jaar

Periferie

0,6

0,6

12,8

2,1

30-<50 jaar

Periferie

0,6

0,3

12,8

2,1

>= 50 jaar

Periferie

0,6

0,1

12,8

2,1

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

46

C11866

tabel 19

Overige overgangskansen oWajong, in %

leeftijd

regio

<30 jaar

Randstad

30-<50

Randstad

jaar
>= 50 jaar

Randstad

<30 jaar

Midden

30-<50

Midden

jaar

Kans op

Kans op

Kans op

Kans op een

Kans op

herwinning

verlies

een baan

baan,

baanverlies,

grondslag,

grondslag,

en

indien geen

indien geen

zonder

indien een

herwinning

grondslag

grondslag

baan (B

baan

grondslag

(B naar D)

(D naar B)

naar A)

(C naar D)

(B naar C)

11,7

1,9

1,3

9,1

1,4

9,2

2,4

1,3

1,3

1,4

0

1,5

0

7,1

1,4

11,7

1,9

1,3

9,1

1,4

9,2

2,4

1,3

1,3

1,4

>= 50 jaar

Midden

0

1,5

0

7,1

1,4

<30 jaar

Periferie

11,7

1,9

1,3

9,1

1,4

30-<50

Periferie
9,2

2,4

1,3

1,3

1,4

0

1,5

0

7,1

1,4

jaar
>= 50 jaar

Periferie

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

C11866

47

tabel 20
leeftijd

Overige overgangskansen oWajong, in % (1)
regio

Kans op

Kans op

Kans op

Kans op

herwinning

verlies

een baan

een baan,

grondslag,

grondslag,

en

indien

zonder

indien een

herwinning

geen

baan (B

baan

grondslag

grondslag

naar A)

(C naar D)

(B naar C)

(B naar
D)

<30

Randstad

jaar
30-<50

9,6

0

0

2,6

9,6

15

2,9

2,6

9,6

38,1

2,5

2,6

9,6

0

0

2,6

9,6

15

2,9

2,6

9,6

38,1

2,5

2,6

9,6

0

0

2,6

9,6

Periferie

jaar
>= 50

2,6

Periferie

jaar
30-<50

2,5

Midden

jaar
<30

38,1

Midden

jaar
>= 50

9,6

Midden

jaar
30-<50

2,6

Randstad

jaar
<30

2,9

Randstad

jaar
>= 50

15

Periferie

jaar

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

tabel 21

Overige overgangskansen oWajong, in % (2)

leeftijd

regio

Kans op

Kans op

Kans op een

herwinning

baanverlies,

baanverlies en

grondslag,

indien geen

herwinning

indien een

grondslag

grondslag (D

baan

(D naar B)

naar A)

(D naar C)
<30 jaar

Randstad

1,6

5,6

0,7

30-<50 jaar

Randstad

1,6

5,6

0,7

>= 50 jaar

Randstad

1,6

5,6

0,7

<30 jaar

Midden

1,6

5,6

0,7

30-<50 jaar

Midden

1,6

5,6

0,7

>= 50 jaar

Midden

1,6

5,6

0,7

<30 jaar

Periferie

1,6

5,6

0,7

30-<50 jaar

Periferie

1,6

5,6

0,7

>= 50 jaar

Periferie

1,6

5,6

0,7

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

48

C11866

tabel 22

Overige overgangskansen WIW/ID (1), in %

leeftijd

regio

<30 jaar

Randstad

30-<50

Randstad

Kans op

Kans op

Kans op

Kans op een

herwinning

herwinning

verlies

baan, indien

grondslag,

grondslag,

grondslag,

geen

zonder baan

indien een

indien een

grondslag

(B naar A)

baan

baan

(B naar D)

(D naar C)

(C naar D)

1,1

0,9

8,1

0,8

1,1

0,9

8,1

0,8

>= 50 jaar

Randstad

1,1

0,9

8,1

0,8

<30 jaar

Midden

1,1

0,9

8,1

0,8

30-<50

Midden

jaar

jaar

1,1

0,9

8,1

0,8

>= 50 jaar

Midden

1,1

0,9

8,1

0,8

<30 jaar

Periferie

1,1

0,9

8,1

0,8

30-<50

Periferie
1,1

0,9

8,1

0,8

1,1

0,9

8,1

0,8

jaar
>= 50 jaar

Periferie

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

C11866

49

tabel 23

Overige overgangskansen WIW/ID (2), in %

leeftijd

regio

Kans op

Kans op

Kans op

baanverlies,

verlies

een baan,

indien geen

baan en

bij verlies

grondslag

verlies

grondslag

(D naar B)

grondslag

(A naar D)

(C naar B)
<30 jaar

Randstad

4,1

0,8

3

30-<50 jaar

Randstad

4,1

0,8

3

>= 50 jaar

Randstad

4,1

0,8

3

<30 jaar

Midden

4,1

0,8

3

30-<50 jaar

Midden

4,1

0,8

3

>= 50 jaar

Midden

4,1

0,8

3

<30 jaar

Periferie

4,1

0,8

3

30-<50 jaar

Periferie

4,1

0,8

3

>= 50 jaar

Periferie

4,1

0,8

3

Bron: schatting Panteia op basis van 1-meting en 2-meting doelgroepregister door UWV

De verhouding banen / personen met een inkomensverhouding
Het stroomschema in figuur 8 geeft de dynamiek weer van personen, die op
verschillende wijze in het doelgroepregister zitten, dan wel daar binnenkomen of daar
weer uit verdwijnen. Om de vertaalslag te maken naar aantal banen volgens de
banenafspraak, dienen we rekening te houden met het aantal gewerkte uren. Hiertoe
hebben we gebruikgemaakt van de UWV cijfers uit de 2-meting en daaruit het gemiddeld
aantal uren per week per persoon met een baan berekend, verbijzonderd naar
doelgroep, leeftijd en geslacht. Hierbij tellen we de gewerkte uren per persoon op, van
alle banen van die persoon op het moment van de 2-meting38. Deze cijfers normeren
we op 25,5 uur per week (1 baan = 25,5 uur per week werk). De berekende verhouding
banen/personen hebben we gebruikt voor de ramingen van het aantal banen in de
gehele periode 2017 t/m 2025 (zie tabel 21).
tabel 24

gemiddelde verhouding aantal banen / aantal personen met een baan

Leeftijds-

Geslacht

klasse

Partici-

WSW

oWajong

nWajong

WIW/ID

patiewet

<30 jaar

Man

1,00

1,31

1,20

1,11

1,29

30-<50 jaar

Man

1,06

1,32

1,17

1,15

1,33

>= 50 jaar

Man

1,04

1,29

1,06

1,11

1,34

<30 jaar

Vrouw

0,77

1,13

0,86

0,85

1,28

30-<50 jaar

Vrouw

0,79

1,12

0,87

0,88

1,14

>= 50 jaar

Vrouw

0,79

1,10

0,74

0,90

1,21

Voor de doelgroepen Vso/Pro, Praktijkroute en voor de Quotumgroep hebben we de
cijfers van de Participatiewet gebruikt.

38

50

Een persoon kan meerdere banen hebben

C11866

Bijlage 3

Schatting aantal banen ultimo 2017
In variant 2 zijn de kansen op het krijgen van een baan voor alle doelgroepen met een
(gelijke) factor zijn verhoogd te opzicht van die van variant 1. De factor is zodanig
bepaald dat het totaal aantal banen in 2017 conform de modelberekening ongeveer
gelijk is aan het verwachte aantal banen ultimo 2017 op grond van de
kwartaalrapportages van het UWV. Alle andere overgangskansen hebben we
ongewijzigd gelaten.
De schatting van het aantal banen ultimo 2017 is vastgesteld p basis van de
kwartaalrapportages van het UWV. Op het moment dat de modelberekeningen
gemaakt zijn, waren de rapportages t/m Q3 2017 beschikbaar. We hebben
gebruikgemaakt van de cijferreeks in tabel 24.

tabel 25

Aantal banen per kwartaal
1 e Verschil (met zelfde
kwartaal vorig jaar)

2 e verschil

Kwartaal

Aantal banen
(banenafspraak)

Q3 2015
Q4 2015

91.268
96.236

Q1 2016
Q2 2016

92.779
92.729

Q3 2016
Q4 2016

94.861
98.013

3.593
1.777

-1.816

Q1 2017
Q2 2017

99.785
104.435

7.006
11.706

5.229
4.700

Q3 2017
Q4 2017 (raming)

108.322
113.941 (=94.861 + 15.928)

13.461
15.928 (= 13.461 + 2.467)

1.755
2.467 (=gem Q4 2016 t/m Q3 2017)

Bron: UWV kwartaalrapportages, raming Panteia

De raming van het aantal banen in Q4 2017, is als volgt berekend:


het gemiddelde van de tweede verschillen is berekend over Q4 2016 t/m Q3
2017



dit is opgeteld bij het eerste verschil van Q3 2017; we krijgen dan een raming
van het eerste verschil van Q4 2017 ten opzichte van Q4 2016, aangezien de
eerste verschillen zijn berekend ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar
eerder (uitsluiten seizoenseffecten)



ten slotte is een raming voor het aantal banen in Q4 2017 berekend als som
van het aantal banen van Q4 2016 en de raming van het eerste verschil in Q4
2017.

Ten slotte hebben we de cijfers laten aansluiten op die van de 2-meting ultimo 2016:


aantal banen 2-meting is 94.649



verschil Q4 2017 en Q4 2016 is 113.941 -/- 98.013 = 15.928



1.507 banen van de Praktijkroute zijn in 2017 aan het doelgroepregister
toegevoegd, maar waren eigenlijk al in 2016 ingestroomd; dit betekent een
overschatting van het aantal extra banen in 2017, waarvoor we ten behoeve
van de modelberekening corrigeren;

De raming van het aantal banen ultimo 2017, die we gebruiken voor de
modelberekening van variant 2, is gelijk aan 94.649 + 15.928 – 1.507 = 109.070.

C11866

51

Regionale indeling

Bijlage 4

Om in het model rekening te kunnen houden met regionale verschillen en om te zien
hoe de omvang van het doelgroepregister en het aantal banen zich per regio ontwikkeld,
hebben we een driedeling gemaakt van Nederland, die gebaseerd is op de indeling in
arbeidsmarktregio’s. Datatechnisch achten we het niet zinvol om meer dan drie regio’s
te onderscheiden. Het uitgangspunt van de driedeling is de afstand tot de Randstad,
waarbij we ervan uitgaan, dat naarmate deze afstand groter is, het moeilijker wordt om
banen voor mensen met een arbeidsbeperking te creëren. En hoewel we gezien hebben,
dat de baankans voor een persoon in het

doelgroepregister niet aantoonbaar

verschillend is tussen regio’s, verschilt de totale omvang van het aantal banen ten
opzichte van de totale bevolking wel per regio.
In nauw overleg met SZW hebben we de volgende regionale driedeling gekozen in
‘Randstad’, ‘Midden’ en ‘Periferie’:

52

C11866

tabel 26

Regionale indeling onderzoek doelgroepgrootte banenafspraak

Regionale indeling

Arbeidsmarktregio

Randstad

Gooi en Vechtstreek

Randstad

Midden-Utrecht

Randstad

Zaanstreek/Waterland

Randstad

Groot Amsterdam

Randstad

Holland Rijnland

Randstad

Midden-Holland

Randstad

Haaglanden

Randstad

Rijnmond

Randstad

Drechtsteden

Randstad

Zuid-Holland Centraal

Randstad

Zuid-Kennemerland en IJmond

Midden

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

Midden

Midden-Gelderland

Midden

Rijk van Nijmegen

Midden

Rivierenland

Midden
Midden

Flevoland
Amersfoort

Midden
Midden

Noord-Holland Noord
West-Brabant

Midden
Midden

Midden-Brabant
Noordoost-Brabant

Midden
Midden

Zuidoost-Brabant
Food Valley

Midden
Midden

Gorinchem
Regio Zwolle

Periferie

Groningen

Periferie
Periferie

Friesland
Drenthe

Periferie
Periferie

Twente
Achterhoek

Periferie

Zeeland

Periferie

Noord-Limburg

Periferie
Periferie

Zuid-Limburg
Helmond-De Peel

Periferie

Midden-Limburg

Bron: Panteia/SZW

C11866

53