Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 683

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2020 (Vijfde
incidentele suppletoire begroting inzake
Coronamaatregelen)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te
brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van
de spoedeisende maatregelen die in deze vijfde incidentele suppletoire
begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, kan niet worden
gewacht tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal en
is het kabinet reeds gestart met de uitvoering van de maatregelen.
Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze vijfde incidentele suppletoire
begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd via de brief Stand van zaken
COVID-19 van 8 december 2020 jl. met kenmerk 1792353–215138-PDC19.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

kst-35683-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

1

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswijzer
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per
artikel de beleidsmatige- en technische mutaties toegelicht worden vanaf
€ 2,5 miljoen of wanneer deze politiek relevant zijn.
2. Beleid
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 1 Totaal COVID-19 gerelateerde uitgaven- en ontvangsten (bedragen x € 1 mln.)
Maatregel
A. Begrotingsgefinancierd
1) Aanschaf en distributie medische
beschermingsmiddelen
2) GGD’en en veiligheidsregio’s
3) IC-capaciteit
4) Ondersteuning sportsector
5) Ondersteuning zorgpersoneel
6) Onderzoek inzake COVID-19
7) Testcapaciteit RIVM en GGD
8) Vaccin ontwikkeling en medicatie
9) Zorgbonus
10) Zorgkosten en bijstand Caribisch
Nederland
11) Overige maatregelen (plafond
Rijksbegroting)
Totaal A
B. Premiegefinancierd
12) Meerkosten COVID-19 Wlz (plafond
Zorg)
13) Overige maatregelen (plafond Zorg)
Totaal B
Totaal A+B=C

Bedrag 20201

Bedrag 2021

Bedrag 2022

1.810
477
118
84
15
52
929
123
2.001

– 146
467
174
60
22
40
1.375
635
970

– 11

78

13

62
5.749

123
3.733

190
16
206

45
45

5.955

3.778

154

143

143

1

Kamerstukken II 2019/20, 35 450 XVI, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35 493, nr. 1, Kamerstukken
II 2019/20, 35 493, nr. 5, ISB2 Kamerstukken II 2020/21, 35 567, nr. 1, ISB3 Kamerstukken II 2020/21,
nr. 35 585. nr. 1, ISB4 Kamerstukken II 2020/21, nr. 35 634, nr. 1, 2e suppletoire begroting 2020
Kamerstukken II 2020/21, nr. 35 650, nr. 1.

Bovenstaand overzicht geeft een totaaloverzicht van alle COVID-19
gerelateerde uitgaven en ontvangsten op de VWS-begroting, zoals
verwerkt in de relevante begrotingsstukken. Het betreft de corona
gerelateerde mutaties zoals opgenomen in de eerste suppletoire
begroting 2020, de eerste incidentele suppletoire begroting 2020, de nota
van wijziging op de eerste incidentele suppletoire begroting 2020, de
tweede incidentele suppletoire begroting 2020, de ontwerpbegroting
2021, de derde incidentele suppletoire begroting 2020, de eerste nota van
wijziging op de ontwerpbegroting 2021, de nota van wijziging op de
tweede incidentele suppletoire begroting, de tweede nota van wijziging
op de ontwerpbegroting 2021, de vierde incidentele suppletoire begroting
2020, de derde nota van wijziging op de ontwerpbegroting 2021, de
tweede suppletoire begroting 2020 en de nota van wijziging op de tweede
suppletoire begroting 2020. Deze vijfde incidentele begroting 2020 betreft
alleen verplichtingenmutaties 2020 en heeft geen gevolgen voor de
uitgaven in 2020. De verplichtingenmutaties worden toegelicht in de
beleidsartikelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

2

3. Beleidsartikelen
3.1 Artikel 1 Volksgezondheid
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid 5e incidentele suppletoire begroting 2020 (ISB) (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht
(percentage)

Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW

Stand 2e
suppletoire
begroting
(incl. ISB1
(+NvW),
ISB2
(+NvW),
ISB3, ISB4
en NvW 2e
supp)

Mutaties
5e ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

841.280

3.231.667

797.500

4.029.167

0

0

0

0

1.039.858

2.687.698

0

2.687.698

0

0

0

0

95,30%

1. Gezondheidsbeleid

433.721

409.689

0

409.689

0

0

0

0

Subsidies
(Lokaal) gezondheidsbeleid
Overige

25.007
24.520
487

23.243
22.743
500

0
0
0

23.243
22.743
500

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Opdrachten
(Lokaal) gezondheidsbeleid

2.080
2.080

3.465
3.465

0
0

3.465
3.465

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan agentschappen
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
RIVM: wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed
Overige

108.907

127.696

0

127.696

0

0

0

0

90.474

94.594

0

94.594

0

0

0

0

17.846
587

32.909
193

0
0

32.909
193

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZonMw: programmering
Overige

297.590
297.590
0

255.270
255.270
0

0

0

0

255.270
255.270
0

0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

137
137
0

15
0
15

0
0
0

15
0
15

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

2. Ziektepreventie

439.164

2.109.551

0

2.109.551

0

0

0

0

Subsidies
Ziektepreventie
Bevolkingsonderzoeken
Vaccinaties
Overige

206.085
9.069
147.196
49.820
0

332.247
124.297
145.812
62.138
0

0

332.247
124.297
145.812
62.138
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

Opdrachten
Ziektepreventie
Overige

10.355
10.355
0

706.384
706.384
0

0

0

0

0

706.384
706.384
0

0

0

0
0
0

0
0
0

Bijdrage aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening aan
kenniscentra
RIVM: Bevolkingsonderzoeken
RIVM: Vaccinaties
Overige

221.680

583.321

0

583.321

0

0

0

0

93.396
37.631
89.640
1.013

460.231
37.362
85.715
13

0
0
0

460.231
37.362
85.715
13

0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

Bijdrage aan medeoverheden
Overige

1.044
1.044

487.599
487.599

0

487.599
487.599

0

0
0

0
0

0
0

3. Gezondheidsbevordering

140.318

138.346

0

138.346

0

0

0

0

Subsidies

116.037

115.875

0

115.875

0

0

0

0

Bijdragen aan medeoverheden
Aanpak Gezondheidsachterstanden
Overige

0
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

3

Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW

Stand 2e
suppletoire
begroting
(incl. ISB1
(+NvW),
ISB2
(+NvW),
ISB3, ISB4
en NvW 2e
supp)

Mutaties
5e ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

19.114
23.857
4.301

23.220
30.741
4.677

0
0
0

23.220
30.741
4.677

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

67.788
977

56.235
1.002

0
0

56.235
1.002

0
0

0
0

0
0

0
0

Opdrachten
Gezondheidsbevordering
Overige

9.029
9.029
0

7.990
7.990
0

0
0
0

7.990
7.990
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Bijdragen aan agentschappen
Overige

1.242
1.242

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Overige

114
114

117
117

0
0

117
117

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan medeoverheden
Heroïnebehandeling op medisch
voorschrift
Overige

13.896

14.364

0

14.364

0

0

0

0

13.896
0

14.364
0

0
0

14.364
0

0
0

0
0

0
0

0
0

4. Ethiek

26.655

30.112

0

30.112

0

0

0

0

Subsidies
Abortusklinieken
Medische Ethiek

24.374
17.482
6.892

26.718
17.878
8.840

0
0
0

26.718
17.878
8.840

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Opdrachten
Medische Ethiek

772
772

785
785

0
0

785
785

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Uitvoeringstaken medische
ethiek

1.509

2.609

0

2.609

0

0

0

0

1.509

2.609

0

2.609

0

0

0

0

Ontvangsten
Overige

13.903
13.903

31.303
31.303

0
0

31.303
31.303

0
0

0
0

0
0

0
0

Preventie van schadelijk middelengebruik
Gezonde leefstijl en gezond gewicht
Letselpreventie
Bevordering van seksuele gezondheid
Overige

Verplichtingen
2. Ziektepreventie
Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra
Vaccinimplementatie
Het Ministerie van VWS gaat aan het RIVM de opdracht verlenen om,
gegeven de ervaring die het RIVM heeft met de implementatie van
vaccinaties, de implementatie van het COVID-19 vaccin te verzorgen. Het
RIVM neemt de implementatie inclusief distributie, logistiek, opslag en
afstemming met stakeholders en communicatie met professionals ter
hand. Het RIVM zal dit zowel in Nederland doen als voor de overzeese
gebieden. De opdracht wordt in 2020 verstrekt en leidt tot een verhoging
van het verplichtingenbudget van € 797,5 miljoen. De bijbehorende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

4

uitgaven zullen in 2021 plaatsvinden en worden verwerkt in de tweede
incidentele suppletoire begroting 2021.
3.2 Artikel 2 Curatieve Zorg
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid 5e incidentele suppletoire begroting 2020 (ISB) (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW

Stand 2e
suppletoire
begroting
(incl. ISB1
(+NvW),
ISB2
(+NvW),
ISB3, ISB4
en NvW 2e
supp)

Mutaties
5e ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

3.080.575

4.978.397

56.500

5.034.897

0

0

0

0

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht
(percentage)

3.117.206

4.962.960

0

4.962.960

0

0

0

0

99,40%

1. Kwaliteit, toegankelijkheid en
betaalbaarheid van de zorg

193.180

2.035.427

0

2.035.427

0

0

0

0

Subsidies
Medisch specialistische zorg
Curatieve ggz
Eerste lijnszorg
Lichaamsmateriaal
Medische producten
Overige

141.236
80.533
18.909
9.893
20.608
11.293
0

180.511
74.356
19.227
2.924
33.271
50.733
0

0
0
0
0
0
0
0

180.511
74.356
19.227
2.924
33.271
50.733
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

Opdrachten
Medisch specialistische zorg
Curatieve ggz
Eerste lijnszorg
Lichaamsmateriaal
Medische producten
Overige

17.542
1.157
4.887
153
8.335
3.010
0

1.816.765
1.169
1.060
874
7.484
1.806.178
0

0
0
0
0
0
0
0

1.816.765
1.169
1.060
874
7.484
1.806.178
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

Bijdragen aan agentschappen
aCBG
aCBG
CIBG

32.208
1.694
2.200
28.314

36.575
2.595
2.200
31.780

0
0
0
0

36.575
2.595
2.200
31.780

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Overige

2.126
2.126

1.574
1.574

0
0

1.574
1.574

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan medeoverheden
Overige

68
68

2
2

0
0

2
2

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan (inter)nationale
organisaties
Overige

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

3. Ondersteuning van het zorgstelsel

2.924.026

2.927.533

0

2.927.533

0

0

0

0

Subsidies
Stichting Klachten en Geschillen
Zorgverzekeringen
Regeling medisch noodzakelijke zorg
onverzekerden
Regeling veelbelovende zorg
Medisch-specialistische zorg
Curatieve ggz
Eerste lijnszorg
Overige

118.719

102.752

0

102.752

0

0

0

0

1.303

1.337

0

1.337

0

0

0

0

14.250
25.946
59.431
8.981
8.702
106

35.000
344
45.062
10.009
10.989
11

0
0
0
0
0
0

0
0
45.062
10.009
10.989
11

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

2.762.515

2.770.942

0

2.770.942

0

0

0

0

Bekostiging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

5

Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW

Stand 2e
suppletoire
begroting
(incl. ISB1
(+NvW),
ISB2
(+NvW),
ISB3, ISB4
en NvW 2e
supp)

Mutaties
5e ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

2.722.900

2.722.900

0

2.722.900

0

0

0

0

39.615
0

48.042
0

0
0

48.042
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Inkomensoverdrachten
Overgangsregeling FLO/VUT
ouderenregeling ambulancepersoneel
Overige

18.523

24.923

0

24.923

0

0

0

0

18.397
126

24.797
126

0
0

24.797
126

0
0

0
0

0
0

0
0

Opdrachten
Risicoverevening
Uitvoering zorgverzekeringstelsel
Medisch-specialistische zorg
Curatieve ggz
Eerste lijnszorg
Overige

5.618
1.986
1.201
118
417
100
1.796

14.799
1.874
2.446
7.793
437
198
2.051

0
0
0

0
0
0

0
0
0

14.799
1.874
2.446
7.793
437
198
2.051

0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

Bijdragen aan agentschappen
CJIB: Onverzekerden en wanbetalers

13.846
13.846

9.813
9.813

0
0

9.813
9.813

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
SVB: Onverzekerden
Overige

4.803
3.778
1.025

4.304
3.877
427

0
0
0

4.304
3.877
427

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

2
2

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

5.053
5.053

21.054
21.054

0
0

21.054
21.054

0
0

0
0

0
0

0
0

Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds
voor financiering van verzekerden
18Zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen
Overige

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
JenV: Bijdrage C2000
Ontvangsten
Overige

Verplichtingen
1. Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Opdrachten
Medische producten
Nederland heeft bij de Europese Commissie een voorstel ingediend als
onderdeel van het RescEU-programma om een medische noodvoorraad
aan te trekken van € 47 miljoen. Dit voorstel is door de Europese
Commissie goedgekeurd. Daarmee vergoedt de Europese Commissie de
kosten voor de aankoop, opslag en het beheer van de medische
producten met uitzondering van de bijbehorende belastingen. Het betreft
hier een bedrag van € 9,5 miljoen. Deze worden toegevoegd aan de
VWS-begroting om deze kosten te vergoeden. De opdracht zal op korte
termijn in 2020 worden verstrekt en heeft geleid tot een verhoging van het
verplichtingenbudget van € 56,5 miljoen in 2020 die is verwerkt in de
vijfde incidentele suppletoire begroting 2020. De bijbehorende uitgaven
zullen in 2021 plaatsvinden en zijn verwerkt in deze tweede incidentele
suppletoire begroting 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 683, nr. 2

6