1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

A

31 745

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Republiek Cyprus inzake het wederzijds
aanhouden van voorraden ruwe aardolie en/of
aardolieproducten; ’s-Gravenhage, 14 april 2008

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2008

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
17 oktober 2008.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 16 november 2008.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 14 april 2008 te ’s-Gravenhage totstandgekomen verdrag
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Cyprus inzake het
wederzijds aanhouden van voorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten (Trb. 2008, 108 en 165).
Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

KST123233
0809tkkst31745-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 745, A en nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
Algemeen
Het advies van de Raad van State wordt niet
openbaar gemaakt, omdat het zonder meer
instemmend luidt (artikel 25a, vierde lid,
onderdeel b, van de Wet op de Raad van
State).

In deze nota wordt mede namens de minister van Buitenlandse Zaken het
op 14 april 2008 te ’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag tussen het
Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Cyprus inzake het wederzijds
aanhouden van voorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten
toegelicht.
Een bilateraal verdrag inzake het wederzijds aanhouden van olievoorraden heeft tot doel de partijen bij het verdrag de mogelijkheid te bieden
om op elkaars grondgebied minimum voorraden aardolieproducten aan te
houden ten behoeve van de eigen voorraadverplichting.
Naar aanleiding van de oliecrisis in de jaren zeventig van de vorige eeuw
is besloten de voorzieningszekerheid van aardolie te vergroten door
middel van het aanhouden van een minimum aardolievoorraad die kan
worden ingezet in tijden van een onderbreking of verstoring in de aanvoer
van aardolie. Zowel de lidstaten van de Europese Unie als de staten die
zijn toegetreden tot de op 18 november 1974 te Parijs tot stand gekomen
Overeenkomst inzake een Internationaal Energieprogramma (Trb. 1975,
47; laatstelijk Trb. 1980, 183) (hierna: IEP Overeenkomst) hebben de
verplichting ervoor te zorgen dat te allen tijde bepaalde minimum
voorraden aardolie(producten) voor crisisomstandigheden voor handen
zijn. Deze materie is in Europees verband geregeld in richtlijn nr.
2006/67/EG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 24 juli
2006 houdende verplichting voor de lidstaten om minimumvoorraden
ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden (PbEG L 217)
en in internationaal verband in de IEP Overeenkomst.
In Nederland is aan de internationale voorraadverplichting invulling
gegeven in de Wet voorraadvorming aardolieproducten 2001 (hierna: Wva
2001). De Wva 2001 verdeelt de internationale verplichting tot het
aanhouden van crisisvoorraden, die kunnen worden ingezet bij problemen
in de aanvoer van aardolie, tussen het aardoliebedrijfsleven (circa 15%) en
de Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten
(hierna: COVA). De COVA is een rechtspersoon met een wettelijke taak.
Op grond van artikel 3 van de bijlage bij de IEP Overeenkomst en op
grond van artikel 7, tweede lid, van richtlijn nr. 2006/67/EG is het aanhouden van een voorraad op het grondgebied van een andere staat slechts
toegestaan als met die andere staat een bilateraal verdrag is gesloten dat
voldoet aan de vereisten van die artikelen. Artikel 10, tweede lid, van de
Wva 2001 bepaalt dat een product dat zich niet in Nederland bevindt
slechts tot de wettelijke voorraad kan worden gerekend indien is voldaan
aan het betrokken bilaterale verdrag. De voorraden die op basis van een
bilateraal verdrag niet in het eigen land worden aangehouden, worden
meegerekend bij de eigen voorraadverplichting en niet bij de verplichting
van het land waar zij worden aangehouden.
Nederland heeft in het verleden reeds één memorandum van overeenstemming inzake het aanhouden van olievoorraden gesloten, te weten het
op 18 december 1970 te ’s-Gravenhage/Bonn tot stand gekomen Akkoord
tussen de minister van Economische Zaken van Nederland en de Bondsminister van Economie van de Bondsrepubliek Duitsland met betrekking
tot het wederzijds meerekenen van voorraden ruwe aardolie en aardolieproducten (Trb. 1971, 92). De afgelopen jaren is met respectievelijk
Luxemburg (Trb. 1983, 41), België (Trb. 1983, 42), Zweden (Trb. 2004, 19),
Ierland (Trb. 2005, 187), Denemarken (Trb. 2006, 50) het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (Trb. 2006, 144) en
Slovenië (Trb. 2007, 83) een bilateraal verdrag tot stand gekomen inzake
het wederzijds meerekenen van voorraden ruwe aardolie en aardolieproducten.
Het ontwerp van het verdrag is op 12 december 2007 medegedeeld aan de

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 745, A en nr. 1

2

Commissie van de Europese Gemeenschappen ter voldoening aan artikel
7, tweede lid, van richtlijn nr. 2006/67/EC. De Europese Commissie is op
17 december 2007 zonder opmerkingen akkoord gegaan met het voorstel.
Het belang van het verdrag
In Nederland liggen verhoudingsgewijs veel aardolievoorraden die
eigendom zijn van buitenlandse bedrijven en hier liggen ter dekking van
de voorraadplicht van andere Europese lidstaten. Het onderhavige
verdrag vormt de basis waarop individuele Cypriotische voorraadplichtigen de voor hen in Nederland gereserveerde voorraden bij de zich in
Nederland bevindende bedrijven, in aanmerking kunnen laten komen voor
de invulling van hun eigen internationale verplichting. Dit geldt vice versa
voor Nederlandse voorraadplichtigen ten aanzien van de voor hen
gereserveerde voorraden in Cyprus. Het verdrag voorziet in een individuele toestemmingsprocedure voor het aanhouden van de voorraden
waarbij, wat betreft de voorraden die in Nederland aanwezig zijn en die
worden meegerekend voor de Cypriotische verplichting, per geval
toestemming noodzakelijk is van de bevoegde autoriteit. In Nederland is
de bevoegde autoriteit de minister van Economische Zaken. De toestemming wordt verleend per kwartaal en kan ook per kwartaal verlengd
worden. Voorts is in het verdrag een voorwaarde opgenomen die stelt dat
voorraden te allen tijde zonder belemmering beschikbaar moeten zijn.
Artikelsgewijze toelichting

Artikel 1 geeft een omschrijving van diverse in het verdrag voorkomende
begrippen. In onderdeel a wordt een definitie van bevoegde autoriteit
gegeven. Op grond van artikel 26 van de Wva 2001 kan de minister van
Economische Zaken een aanvraag tot het mogen aanhouden van een
voorraad in Nederland slechts weigeren indien toestemming naar zijn
oordeel zou kunnen leiden tot een situatie die in strijd zou zijn met het
betrokken bilaterale verdrag, of weigering naar zijn oordeel anderszins
noodzakelijk is met het oog op de naleving van voor Nederland geldende
internationale verplichtingen. Met het toezicht op de naleving van de
bepalingen van het verdrag zijn op grond van artikel 28 van de Wva 2001
en de Aanwijzingsregeling toezichthoudende ambtenaren Wva 2001
(Stcrt. 2001, 61) door de minister belast de ambtenaren van de rijksbelastingdienst.
Artikel 2 bepaalt de reikwijdte van het verdrag. Het verdrag is alleen van
toepassing op voorraden die door de bevoegde autoriteiten van beide
verdragssluitende staten als voorraden in de zin van het verdrag zijn
aanvaard. Artikel 5 gaat in op de procedure die hiervoor gevolgd dient te
worden.
Artikel 3 bepaalt op welke wijze ondernemingen voorraden kunnen
aanhouden in het buitenland ter dekking van hun verplichting. Ondernemingen mogen zelf hun voorraden aanhouden op het grondgebied van de
verdragspartij of middels een onderneming die is gevestigd op het
grondgebied van de verdragspartij. Het vierde lid voorkomt dat voorraden, die door een onderneming overeenkomstig het eerste of tweede lid
worden aangehouden ten behoeve van een andere onderneming ook
worden meegerekend tot de binnenlandse voorraad van de eerstbedoelde
onderneming.
Artikel 4 biedt de voorraadplichtige onderneming de zekerheid dat hij te
allen tijde over zijn producten kan beschikken. Bepaald wordt dat het
verwijderen van voorraden door de voorraadplichtige onderneming van
het bedrijfsterrein van de onderneming die voorraden voor hem
aanhoudt, nimmer wordt belemmerd door de autoriteiten van het
betrokken land. Deze bepaling is van groot belang voor een goede
werking van een systeem waarbij in het buitenland gelegen voorraden

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 745, A en nr. 1

3

kunnen worden gerekend tot de binnenlandse strategische voorraden.
Verder wordt in dit artikel bepaald dat Nederland en Cyprus de behandeling van de voorraden in overeenstemming met aanwijzingen, die zijn
uitgevaardigd door de bevoegde autoriteit van de andere verdragspartij,
niet zullen belemmeren. Deze bepaling komt ook voor in vergelijkbare
verdragen tussen andere lidstaten en maakt het mogelijk om een
zogenaamde «swap» uit te voeren, dat wil zeggen het verwisselen van
eigenaar van een bepaalde voorraad door overdracht op papier, waarbij
de fysieke voorraad op zijn plaats blijft. Indien sprake is van een handeling
als genoemd onder deze bepaling, zullen de bevoegde autoriteiten, indien
nodig, bijvoorbeeld in verband met nationale ter plaatse geldende
voorschriften, hierover met elkaar in contact treden.
Artikel 5 beschrijft de stappen in de procedure die een onderneming moet
volgen voor aanvaarding van zijn voorraden op grond van het verdrag. Op
grond van het eerste lid, onderdeel a, dient bijvoorbeeld een voorraadplichtig bedrijf uit Cyprus, dat eigenaar is van een hoeveelheid aardolie
(-producten) die in de Rotterdamse haven bij een in Nederland gevestigd
bedrijf ligt opgeslagen, een verzoek met de daarbij op grond van onderdeel a behorende informatie in te dienen bij de Cypriotische bevoegde
autoriteit om deze voorraad te laten meetellen voor zijn Cypriotische
voorraadverplichting. Zowel het Cypriotische bedrijf als het Nederlandse
bedrijf dienen op grond van onderdeel b van het eerste lid ermee in te
stemmen dat de Nederlandse autoriteit de Cypriotische autoriteit in kennis
stelt van de inlichtingen die ze heeft verkregen. In het tweede lid gaat het
om een verzoek van een voorraadplichtig bedrijf uit Cyprus, dat een
reservering wil op een hoeveelheid aardolie(-producten) waarvan een in
Nederland gevestigd bedrijf eigenaar is. Om deze voorraden op grond van
het verdrag aanvaard te krijgen, dient in aanvulling op de voorwaarden
genoemd in het eerste lid, onderdeel a, te worden voldaan aan de extra
voorwaarden uit het tweede lid, onderdelen a tot en met c. Indien de
Cypriotische bevoegde autoriteit instemt met het verzoek, informeert de
Cypriotische bevoegde autoriteit op grond van het derde lid de Nederlandse minister van Economische Zaken hierover. Het eerste en derde lid
bevatten ook termijnen waarbinnen de informatie aan de bevoegde
autoriteiten geleverd dient te worden. Op grond van het vierde lid dient de
Nederlandse minister van Economische Zaken de Cypriotische autoriteit
binnen vijf dagen voor aanvang van de periode waarop de aanvaarding
van de voorraden betrekking heeft, te informeren over zijn instemming
met het verzoek van de bedrijven. Wanneer de termijn van vijf dagen
wordt overschreden, wordt ingevolge het vierde lid de aanvaarding
geacht niet te zijn gegeven. Voor een Nederlands bedrijf dat in Cyprus
voorraden wil aanhouden, gelden mutatis mutandis dezelfde procedures.
Artikel 6 bepaalt dat een voorraadplichtige onderneming die voorraden
aanhoudt op het grondgebied van de andere verdragsluitende partij, ten
minste maandelijks een rapport uitbrengt aangaande die voorraden aan
de bevoegde autoriteit van haar land. Deze bevoegde autoriteit mag de
bevoegde autoriteit van de andere verdragspartij op haar verzoek de aldus
verkregen informatie toezenden. De informatie in het rapport zal van tijd
tot tijd worden gecontroleerd door de bevoegde autoriteit van het land
waar de voorraden zich bevinden. Op grond van de Aanwijzingsregeling
toezichthoudende ambtenaren Wva 2001 zijn in Nederland de ambtenaren
van de rijksbelastingdienst de bevoegde autoriteit.
Artikel 7 bepaalt dat de bevoegde autoriteiten elkaar zo spoedig mogelijk
informeren wanneer blijkt dat een tekort is ontstaan in de aangehouden
voorraad. Voorts is in het tweede lid, onderdeel b, bepaald dat in dat geval
zo snel mogelijk overleg plaats zal vinden om het probleem op te lossen.
Een eventueel geschil dient op grond van nationaal recht te worden
opgelost. Overleg dient op grond van het tweede lid ook plaats te vinden
in het geval van een crisis in de aardoliemarkt en op verzoek van een der

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 745, A en nr. 1

4

partijen bij dit verdrag, indien er vragen rijzen over de toepassing van het
verdrag of indien wijzigingen van het verdrag gewenst zijn.
Artikel 8 regelt de inwerkingtreding van het verdrag.
Artikel 9 regelt de mogelijkheid tot beëindigen van het verdrag. Tijdens
een crisis mag het verdrag niet beëindigd worden. De Europese Commissie dient geïnformeerd te worden over een voornemen tot beëindiging
van dit verdrag.
Koninkrijkspositie
Het verdrag zal uit zijn aard, wat het Koninkrijk betreft, alleen voor
Nederland gelden.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 745, A en nr. 1

5