2015D47528

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De algemene commissie voor Wonen en Rijksdienst heeft enkele vragen
en opmerkingen over de brief van de Minister voor Wonen en Rijksdienst
over de Aanwijzingen inzake rijksinspecties (Kamerstuk 31 490, nr. 190)
De voorzitter van de commissie,
Geurts
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

nds-tk-2015D47528

1

1. Inbreng VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de Aanwijzingen inzake rijksinspecties. Deze leen achten het een
goede zaak dat er uniforme regels zijn opgesteld over de rol en de
onafhankelijke positionering van rijksinspecties. Graag willen zij u enkele
vragen stellen.
De Regeling, houdende de vaststelling van de Aanwijzingen inzake de
rijksinspecties, heeft betrekking op de uitoefening van de toezichtstaken
door inspecties en niet op de andere taken van de inspecties. Overigens
blijkt dat niet uit de algemene titel van de regeling, maar uit «aanwijzing
1». In hoeverre is overwogen om ook voor de andere taken van inspecties
regels op te stellen, opdat er ook bij die taken sprake is van enige
uniformiteit? Gaarne ontvangen de leden van de VVD-fractie uw reactie.
Een rijksinspectie valt onder een bepaald departement. De desbetreffende
Minister van dat departement is dan verantwoordelijk voor die inspectie,
zowel wat betreft de organisatie als de wetten waar hij verantwoordelijk
voor is. De leden van de VVD-fractie merken hierbij op dat het tevens
voorkomt dat een andere Minister verantwoordelijk is voor een bepaald
beleidsterrein waarop die inspectie ook toezicht houdt. De leden van de
VVD-fractie vragen u nader in te gaan op de verhouding tussen die beide
Ministers. Wat als er een verschil van mening ontstaat tussen de Minister
van het andere departement, de beleidsinhoudelijke Minister dus, en de
Minister die organisatorisch verantwoordelijk is voor de inspectie? Gaarne
krijgen de leden van de VVD-fractie een reactie.
Binnen de rijksinspecties is een functionele scheiding tussen toezichtstaken en uitvoerende taken. De leden van de VVD-fractie vragen u nader
aan te geven hoe die scheiding is gewaarborgd.
Aanwijzing 11 stelt in het tweede lid dat de Minister het jaarverslag «zo
nodig» voorziet van een gecoördineerde reactie van de betrokken
Ministers. Kunt u specifieker zijn over wanneer er sprake is van «zo
nodig»? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie een reactie.
Ingevolge aanwijzing 13 kan de inspecteur-generaal de beleidsverantwoordelijke Minister in een aantal gevallen in de gelegenheid stellen om
een reactie te formuleren op een rapport voordat het openbaar wordt
gemaakt. Als de Minister daar gebruik van maakt, dan wordt de openbaarmaking van het rapport ten hoogste zes weken aangehouden. Waarom is
gekozen voor een termijn van ten hoogste zes weken? Zou de maximale
termijn ook korter kunnen zijn? Gaarne krijgen de leden van de
VVD-fractie een reactie. En als de openbaarmaking wordt aangehouden, in
hoeverre is het dan voor burgers en instellingen mogelijk om een beroep
te doen op de Wet openbaarheid van bestuur? Behoeft de Wet
openbaarheid van bestuur hiervoor overigens aanpassing? In hoeverre
kunnen Kamerleden een beroep doen op artikel 68 Grondwet als de
openbaarmaking van het rapport wordt aangehouden? Gaarne krijgen de
leden van de VVD-fractie een reactie.
Het nog niet openbaar maken van het rapport wordt gezien als een
bijzondere aanwijzing van de Minister, zo blijkt uit de toelichting, maar in
hoeverre is dit uit de tekst van de aanwijzingen 13 en 14 zelf af te leiden,
zo vragen de leden van de VVD-fractie. Kan voorts nader worden
ingegaan op wanneer een rapport nog niet openbaar wordt gemaakt?
Welke criteria gelden daarbij? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
een reactie.

2

Volgens aanwijzing 14 kan de beleidsverantwoordelijke Minister algemene
en bijzondere aanwijzingen geven. In hoeverre zal dit de uniformering van
de voorliggende Aanwijzingen inzake rijksinspecties mogelijk dwarsbomen? Gaarne ontvangen de leden van de VVD-fractie uw reactie.
In artikel 2 van de Regeling, houdende de vaststelling van de Aanwijzingen inzake de rijksinspecties is bepaald dat u binnen vijf jaar na de
inwerkingtreding van de onderhavige regeling een verslag aan de
ministerraad aanbiedt. De leden van de VVD-fractie gaan ervan uit dat dit
verslag met een reactie van het kabinet ook naar de Kamer wordt
gezonden. Waarom is dit niet ook in artikel 2 opgenomen, zo vragen de
leden van de VVD-fractie.
2. Inbreng CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de Aanwijzingen inzake rijksinspecties zoals verwoord in de brief van
de regering van 1 oktober jl. (31 490, nr. 190). Zij hebben nog enkele
vragen.
De leden van de CDA-fractie constateren dat niet iedere inspectie zich
beperkt tot enkel toezichtstaken. Kan daarom een overzicht verstrekt
worden waarbij per inspectie wordt aangegeven welke andere taken dan
toezichtstaken door iedere inspectie wordt uitgeoefend? Ook vragen deze
leden zich daarbij af of een verdere harmonisering van de andere taken
dan de toezichtstaken wenselijk en mogelijk is. Dat zou immers de
voorspelbaarheid, efficiency en transparantie van de inspecties vergroten.
De leden van de CDA-fractie vragen zich af waarom verschillende
benamingen voor de inspecties worden gebruikt. Naast inspecties worden
immers ook termen als agentschap, autoriteit en staatstoezicht gebruikt.
Graag vernemen deze leden of het niet logisch zou zijn om de term
«autoriteit» uitsluitend voor markttoezichthouders te gebruiken.
De leden van de CDA-fractie vragen of het voeren van een aparte
financiële administratie de enige onderscheidende factor is bij agentschappen en wat de reden is om daarvoor te kiezen.
De leden van de CDA-fractie delen de visie dat rijksinspecties geen
zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) kunnen zijn. Toch zijn er zbo’s die
toezichthoudende taken hebben. Kan daarvan een overzicht gegeven
worden?
De leden van de CDA-fractie vragen zich af wat de bedoeling is van het
zinsgedeelte «soms ook werkplan genoemd» in de toelichting op
onderdeel d van Aanwijzing 2, aangezien de term «werkplan» niet in de
bedoelde aanwijzing wordt gebruikt.
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd hoe de onafhankelijke positie
van inspecties in vergaderingen van de Bestuursraad of in een vergelijkbare hoog-ambtelijk overlegorgaan binnen het ministerie geborgd is
als een secretaris-generaal geconfronteerd wordt met een conflict van
beleidsinhoudelijke belangen enerzijds en belangen die het toezicht
betreffen anderzijds. Kan een secretaris-generaal dan de inspectie direct
of indirect een aanwijzing geven? Ook zijn deze leden benieuwd hoe een
conflict behandeld wordt als een secretaris- generaal een duidelijk andere
visie heeft op een concrete situatie ten opzichte van de inspecteurgeneraal.

3

De leden van de CDA-fractie vernemen graag of de stukken die bedoeld
worden in Aanwijzing 12 vallen onder de wet Openbaarheid van Bestuur
en als zodanig openbaar zijn en op welk moment openbaarheid van die
stukken een feit is.
De leden van de CDA-fractie vragen of het wellicht wenselijk is om een
termijn vast te leggen in Aanwijzing 13 zodat een Minister niet langdurig
een rapport aan de openbaarheid kan onthouden. Ook zijn deze leden
benieuwd naar de rol van de Kamer in dergelijke situaties.
3. Inbreng SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de Aanwijzingen inzake de rijksinspecties en hebben hierover nog enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de SP-fractie zijn blij met de aandacht die er is voor het
belang van inspecties en de versterking van het toezicht dat wordt
uitgevoerd door deze rijksinspecties. Deze aanwijzingen laat de verantwoordelijkheid voor de verschillende inspecties bij de verschillende
ministeries. Deze leden vragen zicht af of er rijksbrede beginselen worden
opgesteld waar deze inspecties aan moeten voldoen en zijn benieuwd
naar wat daarbij de overwegingen zijn.
Verder vragen de leden van de SP-fractie zich af waarom er niet gekozen
is om één ministerie aan te wijzen om eenheid van het functioneren van
de verschillende inspecties te bewerkstelligen.
De leden van de SP-fractie vragen zich af wat er kan worden verstaan
onder andere redenen waardoor de Minister kan besluiten eerst een
reactie te formuleren op een rapport alvorens deze openbaar te maken.
Dit lijkt overbodig omdat de Minister volgens de regel «de Minister heeft
aangegeven een reactie te willen formuleren» in principe altijd in staat
wordt gesteld een reactie te geven alvorens het rapport openbaar
gemaakt wordt.
4. Inbreng SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de aanwijzingen inzake Rijksinspecties.
De leden van de SGP-fractie delen het uitgangspunt van de aanwijzingen
dat het toezicht, conform de kader stellende visie en de definitie van de
Algemene wet bestuursrecht, zich richt op de naleving van wettelijke
regels en dat overige taken van het toezicht dienen te worden onderscheiden. Deze leden vragen hoe dit uitgangspunt zich verhoudt tot de
structuur van de Wet op het onderwijstoezicht, waarin aanvullende taken
als het bevorderen van de kwaliteit van het onderwijs juist als onderdeel
van het toezicht worden gepositioneerd.
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre u het wenselijk vindt dat
het toezicht in de onderscheiden sectoren in specifieke wetgeving is
vervat. Deze leden vragen waarom bijvoorbeeld voor het financieel
toezicht en het onderwijstoezicht is voorzien in afzonderlijke wetgeving,
terwijl dit voor het toezicht in andere sectoren van de samenleving niet
geldt. Zij vragen waarom dit verschil in stand wordt gehouden, gelet op
het doel van de aanwijzingen om eenheid inzake de Rijksinspecties te
bewerkstelligen.

4

De leden van de SGP-fractie vragen of u van mening bent dat oordelen en
kwalificaties van toezichthouders op een wettelijke basis dienen te
berusten, gelet op de mogelijk ernstige gevolgen hiervan voor instellingen
en bedrijven. Deze leden constateren dat de regering bijvoorbeeld in de
Wet aanpak schijnconstructies heeft voorzien in waarborgen inzake het
optreden van de Inspectie SZW, maar vragen op welke wijze op dit punt
eenheid tussen toezichthouders wordt bevorderd. In hoeverre ligt het in
de rede dat de onderhavige aanwijzingen zich ook op dit thema richten, zo
vragen zij.

5