Bijlage 2: Onderbouwing en Evaluatie van het voorstel (CW3.1)
[Reclasseren: grenzen stellen, krachten benutten. Kenmerk: 3085850]
Op basis van Artikel 3.1 in de comptabiliteitswet wordt bij voorstellen een toelichting verwacht op
nagestreefde doelstellingen, doeltreffendheid, doelmatigheid, ingezette beleidsinstrumenten en
financiële gevolgen voor het Rijk en, waar mogelijk, maatschappelijke sectoren. Voorstellen die tot
een substantiële beleidswijziging leiden dienen ook een evaluatieparagraaf te bevatten conform de
motie Van Weyenberg en Dijkgraaf. Met deze bijlage wordt invulling gegeven aan de vereiste
toelichtingen, die mogelijk verder worden aangevuld bij opvolgende Kamerbrieven. Deze bijlage is
onderdeel van een pilot die in het kader van de Operatie Inzicht in Kwaliteit wordt uitgevoerd om
de vindbaarheid van de vereiste toelichtingen te vergroten.
Onderdeel

Nagestreefde doelen

Ingezette
beleidsinstrument(en)

Toelichting
Het doel van reclassering blijft Nederland veiliger maken en
criminaliteit en slachtoffers voorkomen. De uitdagingen voor de
reclassering zijn vertaald in een richtinggevende kijk op reclasseren,
bestaande uit vijf ambities:
1. De reclassering wordt uitdrukkelijker gepositioneerd als dé
uitvoerder van bevolen vrijheidsbeperking, en investeert hiervoor
in – de kwaliteit van – zijn strafrechtelijk werk.
2. De effectiviteit van het reclasseringswerk wordt verhoogd door
de
specifieke
kracht
van
de
afzonderlijke
reclasseringsorganisaties meer te benutten en te bewaken.
3. Waardevolle ondersteuning bij het toezicht wordt vergroot door
meer aandacht en ruimte voor de inzet van vrijwilligers.
4. Een goed verloop van de detentieperiode en nazorg wordt
bevorderd door een duidelijkere en betere positie van de
reclassering binnen het gevangeniswezen.
5. Het reclasseringswerk wordt verrijkt doordat de reclassering
nadrukkelijker een brugfunctie kan gaan vervullen tussen
strafrecht enerzijds en sociaal domein en zorg anderzijds.
1. Kwalitatief emanciperen:
De reclassering zet in op versterking van vaardigheden
personeel, om goed te kunnen (blijven) handelen naar de nieuwe
spelregels, neergelegd in een aangescherpt kader (beleidsregels
in het kader van de Wet USB) en hoge kwaliteitseisen.
Periodiek worden de nieuwe spelregels, en de mate waarin
hiermee in overeenstemming wordt gehandeld, geëvalueerd
(voor het eerst in 2021).
2. Eenheid in verscheidenheid:
Met de reclassering, het OM en DJI wordt, in 2020 en 2021,
onderzocht hoe beter aan te sluiten bij de kracht van
afzonderlijke reclasseringsorganisaties en de betekenis hiervan
voor de budgettaire verdeling.
Er wordt uitvoering gegeven aan, door de TK verzocht,
(wetenschappelijk) onderzoek, naar de mogelijkheid van een
vervangende taakstraf als de geldboete niet kan worden betaald.
3. Bevlogen vrijwilligers:
Op basis van ervaring in de praktijk en onderzoek brengt de
reclassering in 2021 de kosten en baten van vrijwilligers
preciezer in kaart (in de vorm van een business case).
Vanaf 2021 vindt geleidelijke uitbreiding plaats van de –
structurele – inzet van vrijwilligers bij toezicht.
4. In de bak aan de bak:
De reclassering en DJI ontwikkelen een selectie-ondersteunend
model (2020 en 2021), om goed te bepalen voor welke
gedetineerden inzet van de reclassering zinvol is.
DJI en de reclassering komen in 2021 tot doelmatige
samenwerkingsafspraken, op basis van lessen uit het verleden
en (nog) af te ronden experimenten.
5. De lokale verbinding:
De schakelrol van de reclassering met sociaal domein en zorg
wordt nader gedefinieerd (betekenis en bedoeling).
Bij een beroep van gemeenten op de reclassering worden
noodzakelijk bevonden voorwaarden gesteld.

Bijlage 2: Onderbouwing en Evaluatie van het voorstel (CW3.1)
De
beschikbare
middelen
voor
de
uitvoering
van
reclasseringsactiviteiten worden benut. Het budget voor 2021
Financiële gevolgen
bedraagt conform de conceptbegroting van Justitie en Veiligheid ad
voor het Rijk
circa € 251 mln. Aanvullend is voor de rol van de reclassering in
detentie in het kader van de Wet SenB voorzien in de hiervoor
ingeschatte noodzakelijk bevonden dekking. De uitkomsten van
(gestarte) experimenten en aangekondigd onderzoek kunnen
mogelijk aanleiding geven om de beschikbare middelen te wijzigen.

Financiële gevolgen
voor maatschappelijke
sectoren – als van
toepassing

Nagestreefde
doeltreffendheid

Nagestreefde
doelmatigheid

Evaluatieparagraaf (of
en hoe)

Het lectoraat ‘waarde van reclassering’ van de hogeschool Saxion
onderzoekt de waarde van de reclassering. De eerste bevindingen
laten zien dat de reclassering maatschappelijke meerwaarde heeft.
Die meerwaarde wordt nog niet in concrete bedragen weergegeven.
Door een straf met gerichte interventies krijgen delinquenten de
kans hun leven op het goede spoor te brengen. Onderzoeken laten
zien dat als interventies worden toegesneden op de criminogene
tekorten van delinquenten, dit leidt tot vermindering van recidive.
Hieraan werkt de reclassering door risico’s te beheersen en
delinquenten te stimuleren in hun gedragsverandering. Het
voorgestelde beleidsinstrumentarium draagt bij aan een optimale
inzet van de reclassering, rekening houdend met het regeerakkoord.

De eerste resultaten van de Saxion hogeschool bevestigen dat de
inzet van de reclassering meer opbrengt dan het kost. Ook is
gebleken dat delinquenten minder vaak de fout ingaan na een
toezicht of taakstraf, ten opzichte van een detentie. Dit zit onder
andere in de verbinding die de reclassering maakt tussen
delinquenten en samenleving, zodat zij na hun straf zonder al te veel
problemen daaraan kunnen deelnemen. Hiervoor zijn naast de
delinquent ook andere justitiële en maatschappelijke organisaties
verantwoordelijk
zoals
zorginstellingen,
gemeenten,
onderwijsinstellingen en vrijwilligers. Door middel van het
voorgestelde beleidsinstrumentarium wordt zowel de positie van de
reclassering als de verbinding met andere betrokkenen versterkt.

Alle uit de op reclasseren uitgetekende route voortkomende
opdrachten worden geëvalueerd, in het kader van een proces- of
wetsevaluatie. Voor het overzicht zal in 2023 gebundeld worden
gerapporteerd over behaalde resultaten.

Indicatieve hulpvragen voor het invullen van de CW3.1 bijlage
Onderdeel
Nagestreefde doelen
Ingezette beleidsinstrument(en)
Financiële gevolgen voor het Rijk
Financiële gevolgen voor
maatschappelijke sectoren – als van
toepassing
Nagestreefde doeltreffendheid

Nagestreefde doelmatigheid
Evaluatieparagraaf (of en hoe)

Hulpvragen
Welke doelen worden nagestreefd met het voorstel
in termen van beoogde prestaties en effecten?
Welke beleidsinstrumenten worden ingezet om
deze doelen te realiseren?
Welke gevolgen heeft het voorstel voor de
Rijksbegroting?
Welke financiële gevolgen heeft het voorstel voor
maatschappelijke sectoren?
Op welke wijze en in welke mate wordt verwacht
dat het beleidsinstrumentarium gaat bijdragen aan
de beoogde prestaties en effecten? (beknopte
beleidstheorie)
Waarom is het voorgestelde instrumentarium een
efficiënte manier om de beoogde prestaties en
effecten te bereiken?
Wordt het voorstel gemonitord en geëvalueerd, en
zo ja, hoe?

N.B. bij het volledig doorlopen van het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)
komen alle CW 3.1 vereisten terug.