Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 641

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 januari 2009
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin
van 19 en 20 januari 2009 te Brussel.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De minister van Financiën,
W. J. Bos

KST126953
0809tkkst21501-07-641
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-07, nr. 641

1

Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofin Raad van 19 en
20 januari 2009
1. Economische situatie
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: niet van toepassing
Toelichting:
De bespreking van de economische situatie is tijdens de Ecofin Raad niet
als afzonderlijk agendapunt geagendeerd, maar uiteraard wordt hierover
wel gesproken. De effecten van de crisis op de reële economie dienen zich
aan. De Commissie publiceert op 19 januari a.s. haar interim voorspellingen op basis van de meest recente inzichten. Waarschijnlijk zullen ook
deze voorspellingen worden besproken tijdens de bijeenkomst van de
Ecofin Raad. Als laatste zal waarschijnlijk van gedachten worden gewisseld over de economische stimuleringsmaatregelen van de verschillende
lidstaten in het licht van de huidige economische situatie. Dit zal het
karakter hebben van een oriënterend debat.
Vanaf begin december is de eurozone officieel in een recessie beland. De
economie van de vijftien eurolanden kromp met 0,2% in het 3e kwartaal
vergeleken met het voorgaande kwartaal. In het 2e kwartaal kromp het
BBP van de eurozone ook met 0,2%. In Nederland werd groei noch krimp
geregistreerd. Niet alleen Europa heeft te maken met economische neergang. Volgens het Amerikaanse Bureau van de Statistiek daalde het BBP
van de VS in het 3e kwartaal met 0,5% ten opzichte van het vorige kwartaal.
Door de gedaalde grondstofprijzen en de economische recessie daalt de
inflatie. Volgens een eerste voorlopige berekening van Eurostat kwam de
inflatie in december 2008 uit op 1,6%. Dit is lager dan de inflatie in
november van 2,1%.
Andere effecten van de crisis die nu zichtbaar worden, zijn een oplopende
werkloosheid, dalende huizenprijzen, een dalende consumptie van duurzame goederen en een afnemend consumentenvertrouwen. In het eurogebied daalde de werkgelegenheid met 0,1% (80000 mensen) in het 3e kwartaal van 2008 vergeleken met het kwartaal ervoor. Ook in Nederland lijkt er
een einde te zijn gekomen aan de dalende werkloosheid. Het Europese
consumentenvertrouwen is verder afgenomen . De vertrouwensindicator
van DG Ecfin van de Europese Commissie is in oktober met 1,5 punt
gedaald en kwam daarmee uit op -25,1.
Na een kort herstel van de dollar begin december, is deze nu weer gedeprecieerd ten opzichte van de euro. Oorzaken van de daling zijn onder
andere de relatieve economische neergang in de VS ten opzichte van de
eurozone. Ook het Britse pond zakte verder weg ten opzichte van de euro.
2. Werkprogramma van de Ecofin
Document: nog niet beschikbaar
Aard bespreking: presentatie door Tsjechisch Voorzitterschap
Toelichting:
Het Tsjechische Voorzitterschap zal het werkprogramma van de Ecofin
voor de eerste helft van 2009 presenteren. Het werkprogramma bevat veel
(half-) jaarlijks terugkerende agendapunten, zoals de bespreking van de
stabiliteits- en convergentieprogramma’s. Daarnaast zullen veel punten
betrekking op de economische situatie, de internationale financiële architectuur en het verminderen van de effecten van kredietcrisis. Nederland
kan de presentatie van het werkprogramma aanhoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-07, nr. 641

2

Over de internationale financiële architectuur is u in het Kamerverslag
over de informele Ecofin Raad van 18 december 2008 gemeld dat op
2 april 2009 opnieuw een G20-bijeenkomst zal plaatsvinden op het niveau
van regeringsleiders. Voor die tijd moet er belangrijke vooruitgang zijn
geboekt. Dit zal in komende Ecofin Raadsvergaderingen een punt van
aandacht zijn. Nederland heeft in de aanloop naar de eerste G20 bijeenkomst in november actief meegewerkt aan ideeën over de vormgeving
van de internationale financiële architectuur en zal zich ook in de komende
tijd zeer actief opstellen.
3. Euro-introductie in Slowakije
Document: nog niet beschikbaar
Aard bespreking: presentatie door Commissie
Toelichting:
De Commissie zal tijdens de Ecofin Raad de stand van zaken presenteren
omtrent de introductie van de euro in Slowakije op 1 januari 2009. De
invoering van de euro in Slowakije is volgens een big-bang-scenario
verlopen, te weten de gelijktijdige introductie van de euro in zowel het
girale betalingsverkeer als in contant geld. Nederland zal kennis nemen
van het Commissierapport na publicatie daarvan.
4. Western Balkans Investment Framework
Document:
– Commission document dated 15 December 2008: «Western Balkans
Investment Framework», report to the EcoFin Council
– draft council conclusions, nog niet beschikbaar
Aard bespreking: informatie door Commissie, aannemen Raadsconclusies
Toelichting:
De Commissie brengt rapport uit over de uitvoering van het Western
Balkans Infrastructure Initiative, waartoe de Ecofin Raad in mei 2008 heeft
besloten. De Commissie rapporteert over de initiatieven die de stuurgroep
van Commissie, partner Internationale Financiële Instellingen (IFI’s) EIB,
EBRD en CEB, en betrokken lidstaten, hebben genomen. In het bijzonder
heeft deze stuurgroep de mogelijke governance-structuur voor het
Western Balkans Infrastructure Initiative besproken. Volgens de stuurgroep is de favoriete optie om voor het coördineren van de faciliteiten
voor grants (schenkingen) van enerzijds de Commissie en anderzijds de
betrokken IFI’s en lidstaten, een nieuw Joint Trust Fund op te richten.
Naast de faciliteiten voor het doen van schenkingen, komt er ook een
gezamenlijke leningfaciliteit van de EIB, EBRD en CEB. De besluitvorming
voor deze leningen blijft binnen de betreffende IFI’s liggen. Verder rapporteert de Commissie dat de eigen grants faciliteit, de Infrastructure Project
Facility, al helemaal operationeel is en dat men begonnen is om steun te
verlenen aan de eerste 18 prioriteitsprojecten.
Nederland hecht er aan dat er geen sprake is van stapeling/duplicatie/
proliferatie van initiatieven en faciliteiten. Hoewel het doel van het
Western Balkan Infrastructure Initiative juist stroomlijning van faciliteiten
is, lijkt er met de voorgestelde opzet juist weer sprake te zijn van extra
structuren en faciliteiten. Een bijdrage van Nederland voor het Joint Trust
Fund ligt daarom niet voor de hand. Nederland vraagt zich bovendien af
of Europa en de landen in de Westelijke Balkan bij de voorgestelde opzet
gebaat zijn. Overigens onderschrijft Nederland wel de lijn om besluitvorming voor projecten onder de gezamenlijke leningfaciliteit binnen de
betreffende IFI’s te laten plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-07, nr. 641

3

5. Follow-up Europese Raad en budgettair beleid 2009
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: gedachtewisseling
Toelichting:
De Europese Raad van 11 en 12 december jl. heeft conclusies aangenomen over plannen voor het herstel van de economie. De conclusies
bevatten een samenhangend kader voor het optreden op Unieniveau en
voor de maatregelen waartoe elke lidstaat besluit, rekening houdend met
ieders situatie. In de geest van de mededeling van de Commissie van
26 november 2008 berust het plan op een inspanning die neerkomt op
ongeveer 1,5% van het BBP van de Europese Unie. Het voorziet tevens in
prioritaire maatregelen waardoor onze economieën zich sneller kunnen
aanpassen aan de huidige uitdagingen.
In navolging van deze conclusies worden lidstaten opgeroepen een overzicht van nationale maatregelen in te leveren bij de Commissie. In de
Follow-up van de Europese Raad zullen de nationale acties besproken
worden.
Lidstaten zullen het overzicht van nationale maatregelen via een addendum bij hun Stabiliteits- en convergentieprogramma’s (SCP) of door
middel van herziening van het SCP verstrekken. In de Raadsopinies over
de SCP’s zal dit jaar ook aandacht besteed worden aan de stimuleringspakketten. De komende Ecofin Raad zal naar verwachting een oriënterend
debat houden over de stimuleringspakketten. De Ecofin zal tijdens de
gebruikelijke bespreking van de programma’s in maart opinies aannemen
over alle SCP’s en stimuleringspakketten. Eventuele beslissingen in het
kader van de buitensporigtekortprocedure zullen ook genomen worden
door de Ecofin in maart. De Europese Raad van maart kan daarom de
stand van zaken bezien van de stimuleringspakketten in samenhang met
de ontwikkeling van de overheidsfinanciën in de lidstaten.
Nederland zal er in relatie tot de economische stimuleringsmaatregelen
op toe blijven zien dat eerdere verworvenheden gerespecteerd worden.
Hierbij gaat het vooral om het waarborgen van de interne marktregels, het
Stabiliteits- en Groeipact, de Financiële Perspectieven voor 2007–2013 en
de onafhankelijkheid van de ECB. Ook dienen de budgettaire maatregelen
tijdelijk, tijdig, doelgericht en gecoördineerd te zijn, en moeten zij een
concrete bijdrage leveren aan de economische groei. Ook zal Nederland
ervoor blijven pleiten dat financiële sector interventies en automatische
stabilisatoren mee dienen te tellen voor de inspanning die van de
lidstaten wordt gevraagd.
Nederland kan niet instemmen met het Commissie voorstel om
€ 5 miljard extra middelen uit de EU-begroting te besteden aan Trans
Europese Netwerken op energiegebied (€ 4 miljard) en aan breedband
(€ 1 miljard). Dit voorstel houdt namelijk een herziening van de Financiële
Perspectieven in en zou een verhoging van de Nederlandse EU-afdrachten
van ca € 250 miljoen betekenen in de periode 2009–2011. Nederland staat
op het standpunt dat bij het vrijmaken van EU-begrotingsfondsen voor
«groene» en technologieprojecten de regels en afspraken in het kader van
de Financiële Perspectieven 2007–2013 worden gerespecteerd.
Toezeggingen
Conform de toezegging van Minister-President Balkenende tijdens het
debat over de Europese Raad (d.d. 17 december 2008) vindt u hieronder
informatie over de te hanteren systematiek inzake de excessieve tekortprocedure.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-07, nr. 641

4

Overeengekomen in het stimuleringspakket is dat mogelijke 3%-tekortoverschrijdingen tijdelijk moeten zijn en gereduceerd moeten worden
parallel aan het economisch herstel. Dit is conform het Stabiliteits- en
Groeipact (SGP). De procedures van het SGP moeten worden gevolgd,
waarin de flexibiliteit die het SGP biedt, kan worden benut. De Commissie
heeft al aangegeven dat voor lidstaten met een tekort boven de
3%-referentiewaarde, conform het SGP, gewoon een buitensporigtekortprocedure opgestart zal worden. Lidstaten met een buitensporig tekort
zullen dan een aanbeveling krijgen van de Raad om dit tekort terug te
dringen, maar het tijdspad zal dan waarschijnlijk langer zijn dan de gebruikelijke één jaar. Het SGP biedt namelijk ruimte voor een langere periode
om een tekort terug te brengen onder de 3%-grens in het geval van
«special circumstances». Dit zal echter per geval moeten worden beoordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-07, nr. 641

5