Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2818
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Staatssecretaris van
Economische Zaken over het gebruik van een olifant als publiekstrekker voor
circus Freiwald, ondanks een wettelijk verbod (ingezonden 25 mei 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) (ontvangen
14 juni 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat circus Freiwald de wet overtreedt door
nog altijd de olifant Buba te gebruiken als publiekstrekker en daarbij direct
contact tussen de olifant en het publiek toe te laten?1
Antwoord 1
Naar aanleiding van dit bericht en andere meldingen heeft de NVWA een
onderzoek ingesteld. Hierbij wordt gekeken of het circus zich houdt aan de
ontheffingsvoorwaarden.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de ontheffingen die toestaan dat olifant Buba met
circus Freiwald mee mag reizen en olifant Carla met circus Renz Berlin2 op
geen enkele manier het belang van deze olifanten dienen, omdat het reizen
voor deze dieren stressvol is en de circussen zelfs niet bij benadering een
omgeving voor de olifanten creëren waarin de dieren hun natuurlijke gedrag
kunnen uitoefenen? Deelt u de mening dat het onacceptabel is om vrouwelijke olifanten, bij wie een complexe sociale groepsstructuur een basisbehoefte is, solitair te houden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Nee. Ik heb de ontheffingen verstrekt tot en met 15 januari 2017 onder de
voorwaarde dat de circuseigenaren hun medewerking verlenen aan een
onderzoek door onafhankelijke deskundigen om te bepalen of de olifanten
geschikt zijn om naar een opvanglocatie te worden overgebracht.

1

Brandbrief: «Verbod = verbod» van wilde dieren in circus, 11 maart 2016
https://www.piepvandaag.nl/brandbrief-verbod-wilde-dieren-circus/
2
Brandbrief: «Verbod = verbod» van wilde dieren in circus, 11 maart 2016
https://www.piepvandaag.nl/brandbrief-verbod-wilde-dieren-circus/

ah-tk-20152016-2818
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat het niet valt uit te leggen dat deze circussen opnieuw
deze ontheffing hebben gekregen, terwijl ze alle tijd hebben gehad om een
opvanglocatie te vinden voor olifanten met trauma’s? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Nee. Het vinden van een goede opvanglocatie voor een olifant is niet
eenvoudig. Tijdens de totstandkoming van de onderhavige regelgeving is
altijd uitgedragen dat het ministerie een bemiddelende rol zal oppakken bij
het opvangen van dieren, indien dat nodig is. Daar houd ik mij aan.
Vraag 4
Bent u ervan op de hoogte dat vereniging Wilde Dieren de Tent Uit tijdens de
ambtelijke voorbereiding van het verbod op wilde dieren in circussen
verschillende keren hulp heeft aangeboden bij de opvang van wilde dieren,
waaronder ook deze twee olifanten? Zo ja, waarom heeft u hier geen gebruik
van gemaakt?
Antwoord 4
Ja, daar ben ik van op de hoogte. De wilde dieren zijn echter eigendom van
de circusondernemingen. Het is aan de circussen om te bepalen waar zij hun
dieren onderbrengen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat met het gebruik van de olifant Buba als publiekstrekker
voor het circus de voorwaarden van de ontheffing overtreden zijn? Deelt u de
mening dat direct contact tussen publiek en olifant daarbij bijzonder risicovol
is, aangezien het circus zelf in hun verzoek voor de ontheffing heeft aangegeven dat de eerste levensjaren van Buba traumatisch waren en ze in het
verleden al eens van ernstige gedragsproblemen blijk heeft gegeven
(onhandelbaar, onbenaderbaar en zelfdestructief aldus het circus zelf)?3 Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ik verwijs u hiervoor naar het antwoord op vraag 1.
Vraag 6
Is het waar dat u een verzoek van Stichting PiepVandaag heeft afgewezen om
een petitie in ontvangst te nemen van ruim 11.000 handtekeningen aangaande de handhaving van de wetgeving en opvang van olifant Carla? Zo ja,
waarom?
Antwoord 6
U doelt op een petitie die Stichting PiepVandaag in het najaar van 2015
organiseerde om olifant Carla bij Circus Renz Berlin weg te halen. Ik heb de
organisatoren van de petitie laten weten dat ik de petitie beschouwde als een
handhavingsverzoek en heb dit dossier daarom toen aan de NVWA over
gedragen. Die heeft op 14 december 2015 een inspectie uitgevoerd. Daar zijn
toen geen overtredingen vastgesteld.
Zie ook mijn antwoorden op de vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de
Staatssecretaris van Economische Zaken over de situatie van olifant Carla bij
Circus Renz Berlin (Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 960).
Vraag 7
Is het waar dat circus Freiwald ook twee zebra’s mee laat reizen zonder hier
een ontheffing voor te hebben?4 Zo ja, welke maatregelen gaat u treffen om
deze zebra’s weg te halen bij het circus en in een geschikte opvang te
plaatsen?
Antwoord 7
Ja. De NVWA betrekt dit in haar onderzoek.
3

Circus overtreedt voorwaarden ontheffing en wet, 19 mei 2016
http://vroegevogels.vara.nl/Nieuws-detail.1006.0.html?&tx_ttnews[tt_news]=375676&cHash=
caad57f56339df36926bb640e8d9740b
4
http://www.1limburg.nl/zebras-blijven-als-huisdier-toch-bij-circus-freiwald

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 8
Deelt u de mening dat het hoog tijd is om het verbod op wilde dieren in het
circus te handhaven? Zo ja, bent u bereid zo snel mogelijk handhavend op te
treden en deze dieren uit deze onwenselijke situatie weg te halen? Zo ja, op
welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 2, 3 en 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3