Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1147
Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de Minister van
Volksgezondheid Welzijn en Sport over de uitkomsten van het
belevingsonderzoek euthanasie (ingezonden 8 januari 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 januari 2015).
Vraag 1
Kent u de uitkomsten van het belevingsonderzoek euthanasie en de artikelen
die hierover zijn verschenen in het Medisch Contact en op de website van de
Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG)? Deelt
u de mening, dat dit onderzoek van grote waarde is en dat het van belang is
dat de KNMG dit onderzoek heeft uitgevoerd?1
Antwoord 1
Ja. Ik waardeer de inspanning van de KNMG om onderzoek te verrichten naar
de beleving van artsen.
Vraag 2
Op welke wijze duidt u dit onderzoek?
Antwoord 2
Zoals ik al aangeef in reactie op vragen van dhr. Van der Staaij (SGP,
ingezonden 8 januari 2015, Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 1148) zijn de resultaten van dit onderzoek helder. Artsen vinden dat er te
weinig oog is voor de emotionele belasting van de arts wanneer deze een
euthanasieverzoek behandelt. Daarnaast ervaren zij een (toenemende) druk
van patiënten en hun naasten om euthanasie uit te voeren. Het is ongewenst
dat artsen een extra druk ervaren met betrekking tot het behandelen van een
verzoek om euthanasie. De wet stelt dat artsen niet verplicht zijn om een
verzoek in te willigen en dat de arts overtuigd moet zijn dat het verzoek
voldoet aan de wettelijke zorgvuldigheidscriteria. Deze afweging moet een
arts zonder extra druk kunnen maken.

1

ah-tk-20142015-1147
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

KNMG website «Euthanasie hoort bij het artsenvak, maar is emotioneel belastend» 6 januari
2015.
Dokters hikken soms tegen euthanasie aan, Medisch Contact, 8 januari 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Daarnaast is het uiteraard onwenselijk dat er personen zijn die het idee
hebben dat euthanasie een afdwingbaar recht is, terwijl dit niet het geval is.
Het blijkt niet eenvoudig om de noodzakelijke nuance bij dit onderwerp breed
bekend te krijgen. Er is wel informatie voorhanden waarin wordt uitgelegd
dat er geen recht op euthanasie is en hoe artsen een verzoek om euthanasie
behandelen. Hiervoor verwijs ik naar de website van de rijksoverheid, de
website van de KNMG en de patiëntenbrochure «Spreek op tijd over uw
levenseinde».
Vraag 3
Deelt u de mening, dat het onwenselijk is, dat veel patiënten euthanasie als
een recht beschouwen? Op welke wijze kunt u verduidelijken, dat euthanasie
in Nederland geen recht is, maar alleen is toegestaan wanneer aan de
zorgvuldigheidscriteria van Euthanasiewet wordt voldaan?
Vraag 4
Wat gaat u eraan doen om patiënten beter te informeren over de grenzen van
de euthanasiewetgeving?
Vraag 5
Deelt u de mening, dat euthanasie moet worden gezien als uitzonderlijk
medisch handelen, waartoe artsen slechts zullen overgaan als aan alle
zorgvuldigheidscriteria in de wet wordt voldaan? Vindt u het begrijpelijk,
zoals ook uit het onderzoek blijkt, dat het uitvoeren van euthanasie emotioneel belastend kan zijn voor artsen en ook in dat opzicht moet worden gezien
als uitzonderlijk medisch handelen? Op welke wijze kunt u eraan bijdragen
dat de samenleving hier meer oog voor heeft?
Antwoord 3, 4 en 5
Ik kan mij voorstellen dat het uitvoeren van euthanasie heel belastend kan
zijn voor de betrokken arts. Dat euthanasie pas mag plaatsvinden als aan alle
wettelijke zorgvuldigheidseisen is voldaan, geeft aan dat het hierbij niet gaat
om een gewone, maar om een uitzonderlijke medische handeling. Via de
KNMG is een patiëntenbrochure over het levenseinde beschikbaar, die
opgesteld is in samenwerking met verschillende ouderenbonden en
patiëntenorganisaties. Daarnaast is objectieve, laagdrempelige informatie
beschikbaar via de website van de rijksoverheid.
Ik vind het overigens niet alleen een verantwoordelijkheid van de overheid,
maar ook van maatschappelijke organisaties om genuanceerde, objectieve
informatie te verschaffen over dit onderwerp. Het is ongewenst om een
boodschap te verspreiden dat euthanasie een recht is of dat artsen een plicht
hebben om er aan mee te werken. Een arts moet in vrijheid en zonder extra
druk de afweging kunnen maken of een euthanasieverzoek aan de wettelijke
zorgvuldigheidseisen voldoet.
Zie verder mijn antwoord op de vragen 5, 6 en 7 van de hierboven genoemde
schriftelijke vragen van de SGP.
Vraag 6
Hoe duidt u, dat een kwart van de huisartsen het moeilijk vindt om «nee» te
zeggen tegen een euthanasieverzoek? Deelt u de mening dat het onwenselijk
is dat bijna 70 procent van de artsen zich onder druk gezet voelt om
euthanasie uit te voeren? Hoe verklaart u dit?
Antwoord 6
Zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 7
Wilt u met de KNMG aan de slag gaan om informatie over euthanasie
begrijpelijk te maken voor laaggeletterden?
Antwoord 7
De informatie op de website van de rijksoverheid voldoet zoveel mogelijk aan
de eisen van toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid. Ik zal hierover
niettemin met de KNMG in overleg treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 8
Deelt u de mening, dat de informatie van de Nederlandse Vereniging voor
een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) en de Levenseindekliniek niet neutraal is?
Op welke wijze kan er meer toegankelijke informatie over het levenseinde
beschikbaar komen, die patiënten op een neutrale wijze informeert?
Antwoord 8
Zoals ik hierboven al heb aangegeven wordt er informatie beschikbaar
gesteld via de brochure van de KNMG en de website van de rijksoverheid.
Verder staat het organisaties vrij om informatie te verschaffen vanuit ieders
opvatting over deze materie, zolang deze informatie niet misleidend is.
Vraag 9
Wilt u in gesprek gaan met de KNMG over de bevindingen van het onderzoek?
Antwoord 9
In het regulier overleg met de KNMG zal dit onderwerp uiteraard worden
meegenomen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van
der Staaij (SGP), ingezonden 8 januari 2015 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2014–2015, nr. 1148)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3