Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

216
Vragen van de leden Vestering en Wassenberg (beiden PvdD) aan de
Ministers van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Justitie en
Veiligheid over het illegaal vangen van zwanen (ingezonden 7 september
2021).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit),
mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid (ontvangen 7 oktober
2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 23.
Vraag 1
Kent u het bericht «Wéér gedonder over het illegaal vangen van zwanen; dit
moet je weten over zwanendriften»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven hoeveel zwanen illegaal worden gevangen per jaar en in de
afgelopen vijf jaar? Zo nee, kunt u aangeven wie verantwoordelijk is voor het
bijhouden van deze cijfers en waarom deze niet worden bijgehouden?
Antwoord 2
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) beschikt niet
over deze gegevens. Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming op 1 januari 2017 zijn provincies bevoegd gezag voor het soortenbeschermingsbeleid en ook verantwoordelijk voor toezicht en handhaving.
Daarnaast is ook de politie verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op
strafbare feiten.
Zoals ik uw Kamer eerder heb geïnformeerd (Kamerstuknummer
2021D36184)2 zijn er in 2020 bij de Nationale Politie 3.478 meldingen
geregistreerd op maatschappelijke klasse «flora en fauna», waar stroperij
onder valt. De 3.478 meldingen betreffen zowel flora als fauna. Het fenomeen
1

AD, 23 augustus 2021, «Wéér gedonder over het illegaal vangen van zwanen; dit moet je weten
over zwanendriften», https://www.ad.nl/gouda/weer-gedonder-over-het-illegaal-vangen-vanzwanen-dit-moet-je-weten-over-zwanendriften~a48dc0f3/
?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F
2
Antwoord op vragen van de leden Vestering en Wassenberg over stropers | Tweede Kamer der
Staten-Generaal

ah-tk-20212022-216
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

stroperij is daar slechts een deel van. Het exacte aantal meldingen die dit
type stroperij betreffen kan alleen door handmatige analyse worden
vastgesteld. Een dergelijke zoekslag vergt zeer veel tijd en capaciteit van het
OM en de politie en is tot nu toe niet als proportioneel gekenschetst.
Vraag 3
Hoe wordt het verbod op zwanendriften gehandhaafd? En hoeveel uren zijn
hiervoor gereserveerd?
Antwoord 3
Het verlenen van en toezicht op de ontheffingen voor zwanendriften was in
het verleden een verantwoordelijkheid van de betreffende Minister of
Staatssecretaris. Sinds de Wet natuurbescherming in werking trad in 2017, is
zwanendriften niet meer toegestaan. Er zijn daarom nu geen geldende
ontheffingen meer in werking.
Het vangen en of doden van zwanen of andere in het wild levende dieren valt
onder de verbodsbepalingen in hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming.
Zoals ik in het antwoord op vraag 2 aangeef, zijn politie en provincies
verantwoordelijk voor de handhaving van deze verbodsbepalingen. Handhaving gebeurt risicogestuurd en aan de hand van meldingen of klachten; er is
geen aantal uren specifiek gereserveerd voor toezicht en handhaving ten
behoeve van een specifieke overtreding of soort.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is verantwoordelijk voor
het toezicht op de handel in beschermde dieren zoals zwanen. De NVWA
heeft in 2019 een controle uitgevoerd en in 2021 geparticipeerd in een
politie-onderzoek inzake de handel in watervogels, waaronder zwanen.
Vraag 4
Hoeveel (wel of niet anonieme) meldingen over het illegaal vangen van
zwanen zijn er in de afgelopen vijf jaar geweest (uitgesplitst per kalenderjaar
en per type melding)?
Antwoord 4
Bij de NVWA zijn de afgelopen vijf jaar 21 meldingen binnen gekomen:
• 2017: twee meldingen, één over het doden van zwanen en één over het
leeghalen van nesten.
• 2018: één melding over illegale verkoop.
• 2019: drie meldingen, één over het doden van zwanen, één over ruimen
van een nest en één over het vangen van zwanen.
• 2020: vijf meldingen, één over stroperij, één over de opvang van zwanen,
twee over opzettelijk doden en één over handel.
• 2021: tien meldingen, negen over het leeghalen c.q. verwijderen van
nesten op diverse plaatsen in Nederland en één over het ter verkoop
aanbieden van een zwaan.
De registratiesystemen binnen de politie bevatten geen specifieke categorie
betreffende (het vangen van) zwanen. Wel heeft de politie, voor zover is na te
gaan, de afgelopen vier en een half jaar 13 meldingen ontvangen die te
maken hebben met zwanendriften of met het ontvreemden en vangen van
zwanen. Echter is niet bij alle meldingen bij controle door de politie iets
aangetroffen.
Vraag 5
Kunt u verklaren waarom u de eerder door de leden Vestering en Wassenberg
op 9 juni jongstleden gestelde vragen over stropers nog niet heeft beantwoord?3 Waarom heeft u hier zoveel tijd voor nodig?
Antwoord 5
Door het zomerreces en de benodigde afstemming ben ik niet eerder in de
gelegenheid geweest uw vragen te beantwoorden, waarvoor excuses.
Vraag 6
Kunt u deze vragen per vraag beantwoorden, zonder naar antwoorden op
andere vragen te verwijzen?
3

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 3192.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3