Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2316
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en van
Infrastructuur en Milieu en de staatssecretaris van Economische Zaken over
een vergunning voor de omstreden geitenstal in Landerd (ingezonden
29 maart 2013).
Antwoord van minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) mede namens de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en
de staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 3 mei 2013) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 2071
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat de bouw van de omstreden geitenstal in de gemeente
Landerd alsnog doorgaat en gedetailleerd uiteenzetten op grond waarvan
besloten is dat de bouw toch door mag gaan?1
Antwoord 1
Ik heb uit de pers begrepen dat de ondernemer heeft aangekondigd spoedig
met het afbouwen van de geitenstal verder te gaan.
Op grond van artikel 132, vierde lid, van de Grondwet kan de Kroon een
besluit van het gemeentebestuur of het provinciebestuur vernietigen wegens
strijd met het recht of strijd met het algemeen belang. Vernietiging is een
discretionaire bevoegdheid van de Kroon. Uitgangspunt bij de beoordeling
van de vraag of een besluit voor vernietiging in aanmerking komt, is het
Beleidskader schorsing en vernietiging (Kamerstukken II 2009/10, 32 389,
nr. 5). Steeds dient aan de hand van alle omstandigheden van het geval een
zorgvuldige afweging gemaakt te worden van alle bij het besluit betrokken
belangen. In deze zaak is het mij duidelijk geworden dat er niet van strijd met
het recht of het algemeen belang is gebleken. En als daarvan niet gebleken is,
kan het instrument van vernietiging niet worden toegepast.
Mijn oordeel dat geen sprake was van strijd met het recht is gebaseerd op de
volgende overwegingen (zie antwoord 3 over de strijd met het algemeen
belang). Het voorbereidingsbesluit van 11 december 2009 raakte de aanvraag
van 11 december 2007 niet, evenmin als de in de Verordening ruimte
opgenomen bouwstop (inwerkingtreding met ingang van 1 juni 2010) de

1

ah-tk-20122013-2316
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.boerderij.nl/Home/Nieuws/2013/3/Minister-staat-bouw-in-Landerd-toe-1210558W/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

bouwvergunning van 27 april 2010. De bouwvergunning moest worden
verleend omdat geen van de in artikel 44, eerste lid, van de Woningwet
opgesomde weigeringsgronden aan vergunningverlening in de weg stond
(ook niet de strijdigheid met het bestemmingsplan vanwege de tevens te
verlenen vrijstelling). Bij het verlenen van de vrijstelling heeft het gemeentebestuur een zekere vrijheid, maar die gaat niet zover dat het die vrijstelling
had kunnen weigeren vanwege de (niet op de aanvraag van toepassing
zijnde) provinciale voorbereidingsbesluiten, die genomen zijn met het oog op
de volksgezondheid, en de daaropvolgende wijzigingen van de Verordening
ruimte.
De bouwvergunning is rechtmatig verleend en ook bij de vrijstelling heeft het
gemeentebestuur in redelijkheid geen betekenis toegekend aan de voorbereidingsbesluiten van provinciale staten van Noord-Brabant en de daarop
volgende wijzigingen van de Verordening ruimte. Dat het gemeentebestuur
wellicht ruimte had om ten tijde van besluitvorming – gezien de beide in
werking getreden voorbereidingsbesluiten en het van kracht zijn van de
Verordening ruimte, fase 1 – alsnog geen vrijstelling te verlenen, levert het
niet gebruiken van die door GS gestelde ruimte naar mijn mening nog geen
strijd met het recht op.
Vraag 2
Kunt u aangeven hoe de toestemming voor het vervolg van de bouw zich
verhoudt tot de eerdere schorsing van de bouwvergunning2, de bouwstop
van geiten- en schapenhouderijen in Noord-Brabant, daaraan gerelateerde
bevoegdheden van de gemeente en het onjuist handelen van de gemeente
ten tijde van de vergunningverlening?3
Antwoord 2
Vernietiging is een zwaar middel en kan niet eerder worden toegepast dan na
zorgvuldig onderzoek of er sprake is van strijd met het recht of het algemeen
belang. Om die reden kan het gewenst zijn – en was dat ook in deze zaak –
om tijdelijk de werking van de bouwvergunning te schorsen, ten einde dat
onderzoek af te ronden. Het is niet zo dat na schorsing automatisch vernietiging volgt. In dit geval heeft het onderzoek ertoe geleid dat geconcludeerd is
dat er geen sprake was van strijd met het recht of het algemeen belang. Om
deze reden is het verzoek tot vernietiging van gedeputeerde staten van
Noord-Brabant afgewezen. Het gemeentebestuur kon met de door het
provinciebestuur vastgestelde bouwstop geen rekening houden bij de
afwikkeling van onderhavige bouwaanvraag.
Vraag 3
Kunt u uiteenzetten op basis waarvan is besloten dat de bouw van de
geitenstal niet in strijd is met het algemeen belang, en welke belangen hierin
en op welke manier zijn meegewogen?
Antwoord 3
Uit het eerder genoemde beleidskader blijkt dat de Kroon zeer terughoudend
moet optreden wanneer er geen strijd is met het recht maar er mogelijk
alleen strijd is met het algemeen belang. Er mag niet lichtvaardig ingegrepen
worden op de constitutioneel verankerde vrijheid van gemeenten om de
belangen te dienen die aan hen zijn toevertrouwd. Zo komt ook in het
beleidskader aan de orde, dat de betekenis van het criterium «strijd met het
algemeen belang» beperkt is. Voor strijd met het algemeen belang in
onderhavige zaak moet, gelet op het verzoek van het provinciebestuur, het
besluit van het gemeentebestuur worden afgewogen tegen het belang dat het
provinciebestuur met de bouwstop wilde dienen. Ik zie wel dat met de
verlening van de bouwvergunning de bedoeling van de bouwstop wordt
doorkruist. Immers de facto wordt met de vergunningverlening uitbreiding
met een extra stal mogelijk gemaakt. Maar dat levert op zich nog geen strijd
met het algemeen belang op.

2

http://www.landerd.nl/
index.php?simaction=content&mediumid=1&jaar=2012&pagid=899&stukid=48263
3
ANP, 20 maart 2013, Landerd had meer moeten doen tegen geitenstal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 4 en 7
Deelt u de mening dat volksgezondheid een belangrijk aspect is van het
algemeen belang, en dat geiten- of schapenhouderijen een extra risico
vormen voor de volksgezondheid, zoals ook de Gezondheidsraad in zijn
rapport van 30 november 2012 concludeert? Zo ja, hoe is het belang voor de
volksgezondheid meegenomen in de afweging, om niet tot vernietiging van
de bouwvergunning over te gaan? Zo nee, waarom niet?
Kunt u uitleggen waarom het verzoek tot vernietiging van de bouwvergunning is afgewezen, terwijl er nog geen kabinetsreactie is op het rapport van
de Gezondheidsraad over gezondheidsrisico’s rond veehouderijen, en
waarom er niet is gewacht met het nemen van een beslissing totdat de
kabinetsreactie er is?
Antwoord 4 en 7
In het rapport van de Gezondheidsraad «Gezondheidsrisico’s rond veehouderijbedrijven» van 30 november 2012 wordt diverse malen over Q-koorts
gesproken. Voorzover het rapport conclusies trekt over Q-koorts, is dit alleen
over de uitbraakperiode. Verder is uw Kamer bij brief van 14 juli 2011
geïnformeerd over een deskundigenadvies over Q-koorts dat de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 24 juni 2011 hebben ontvangen. De
deskundigen adviseerden dat het uitbreidingsverbod als maatregel geen
toegevoegde waarde meer had onder voorwaarde dat professioneel
gehouden melkgeiten en melkschapen alsook schapen en geiten op bedrijven
met een publieksfunctie steeds tijdig (voor het dekken) en volledig gevaccineerd worden. Naar aanleiding van onder meer het deskundigenadvies heeft
het Rijk besloten om het uitbreidingsverbod in te trekken.
In het verzoek tot voordracht tot vernietiging van het besluit van het
gemeentebestuur werd er door GS op aangedrongen om het advies van de
Gezondheidsraad af te wachten. Op 30 november 2012 is het advies van de
raad «Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen» gepubliceerd. Het kabinet
bereidt een reactie voor op het advies van de raad. In mijn afwijzing heb ik
daarover opgemerkt dat het advies, geschreven op verzoek van de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport teneinde een beoordelingskader te
ontwikkelen over risico’s van de intensieve veehouderij voor de gezondheid
van omwonenden, mij geen houvast geeft om te kunnen concluderen dat het
gemeentebestuur van Landerd met het verlenen van deze bouwvergunning
en de vrijstelling heeft gehandeld in strijd met het algemeen belang. Dat
brengt ook met zich mee dat het niet nodig was om de kabinetsreactie af te
wachten. Bovendien staat artikel 10:44 van de Algemene wet bestuursrecht in
de weg aan een tweede verlenging van de schorsing, die op
1 april 2013 is afgelopen.
Vraag 5
Kunt u aangeven of en hoe bij de beoordeling het provinciaal belang is
meegewogen, en toelichten waarom er bij de uiteindelijke beoordeling
voorbij is gegaan aan het provinciaal belang?
Antwoord 5
Als gezegd is het door het provinciebestuur met de bouwstop te realiseren
doel een algemeen belang. Het gemeentebestuur was niet aan die bouwstop
gebonden bij de beslissing over de bouwvergunning, zodat geen sprake was
van strijd met het recht. Er bestond onvoldoende grond om de bevoegdheden van het gemeentebestuur te doorkruisen wegens de met de bouwstop te
dienen belangen. Zie antwoord 3.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de provincie Noord-Brabant terecht een bouwstop
heeft ingesteld, en dat deze bouwstop zwaar moet worden meegenomen in
de besluitvorming rond de bouwvergunning? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Met mijn beslissing tot afwijzing van het verzoek van GS doe ik geen
uitspraak – in de brief is dat ook expliciet weergegeven – over de wenselijkheid van de uitbreiding van de geitenstal en ook niet over de besluitvorming
rond de verlenging van de bouwstop. Wel heb ik aangegeven dat ik begrip

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

heb voor de wens van GS om vanuit een voorzorgsprincipe de bouwstop
vooralsnog te willen verlengen. Het gaat in de casus over de geitenstal te
Landerd niet om de beoordeling van een bouwstop of de verlenging daarvan,
maar om de vraag of het besluit van het gemeentebestuur voor vernietiging
door de Kroon in aanmerking kwam. De bouwstop had geen betrekking op de
aanvraag voor de gewraakte bouwactiviteit en kan geen rol spelen bij de
bouwvergunning.
Vraag 8 en 10
Bent u bereid de bouwvergunning alsnog te schorsen, en pas een definitieve
uitspraak te doen wanneer de kabinetsreactie op het rapport van de
Gezondheidsraad klaar is? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid in overleg met alle betrokken bewindspersonen inzake deze
kwestie alsnog tot vernietiging van de vergunning over te gaan? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8 en 10
Nee. Ten behoeve van (nader) onderzoek heb ik destijds besloten om de
bouwvergunning te schorsen en deze schorsing eenmaal te verlengen. Ik zie
geen redenen om terug te komen op mijn beslissing om het besluit niet voor
te dragen voor vernietigen. Daarbij staat de wet staat slechts een eenmalige
schorsing toe.
Vraag 9
Is er bij de heroverweging van de vergunning overleg geweest met de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van
Economische Zaken over de risico’s van de komst van de geitenstal? Zo ja,
welke risico’s zijn meegenomen, en wat hebben de betrokken bewindspersonen geadviseerd? Zo nee, waarom niet? Bent u bereid alsnog met andere
betrokken bewindspersonen te overleggen?
Antwoord 9
Ja, de bewindslieden van EZ, VWS en BZK zijn betrokken bij de voorbereiding
van mijn beslissing tot afwijzing van het verzoek. Zie ook mijn antwoord op
de vragen 4 en 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4