Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 947

Wijziging van de Visserijwet 1963 (elektronische
toestemming sportvisserij)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING1

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het uitsluitend opmerkingen van
redactionele aard bevat (artikel 26, vijfde lid,
van de Wet op de Raad van State).

1. Strekking van het wetsvoorstel
Het wetsvoorstel strekt ertoe in de Visserijwet 1963 (de wet) de
mogelijkheid op te nemen om gegevens van de schriftelijke toestemming
voor sportvisserij op de binnenwateren elektronisch te kunnen
verstrekken in plaats van uitsluitend op schrift.
Het overgrote deel van de Nederlandse binnenwateren kan door sportvissers worden bevist. De hiervoor benodigde schriftelijke toestemming
wordt in veel gevallen namens vele visrechthebbenden, waaronder de
Staat, uitgegeven door Sportvisserij Nederland. Deze toestemming wordt
in twee delen uitgegeven. Eén deel in de vorm van een pas, de
zogenoemde VISpas. Hierop staan de naam, adresgegevens en de
geboortedatum van de ontvanger van de toestemming en de geldigheidsduur vermeld. Het tweede deel omvat een beschrijving van alle
wateren waar de houder van de VISpas mag vissen, waarbij per water de
gegevens van de visrechthebbende zijn vermeld. Tevens vermeldt dit
overzicht eventuele bijzondere voorwaarden, zoals minimum maat of
meeneemverbod, en de betaalde vergoeding. Dit tweede deel is door de
jaren heen een zeer omvangrijk document geworden, vanwege de grote
hoeveelheid wateren die in detail moet worden beschreven en de grote
verscheidenheid aan rechthebbenden op het visrecht in die wateren.
Daarnaast neemt het aantal wateren dat onder de VISpas valt jaarlijks toe.
Omdat een ieder die de visserij uitoefent de schriftelijke toestemming bij
zich moet hebben en ter inzage moet afgeven op eerste vordering van een
opsporingsambtenaar (artikel 55), is de sportvisser gehouden zowel het
eerste deel (de VISpas) als het tweede (het omvangrijke boekwerk) bij zich
te hebben.
Veel sportvissers ervaren het meenemen van het boekwerk als hinderlijk.
Sportvisserij Nederland zorgt nu al naast de fysieke uitgifte van het
boekwerk op schrift voor brede digitale beschikbaarheid van de gegevens
1

kst-33947-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 947, nr. 3

1

via haar website en door middel van een speciale applicatie (app) voor
mobiel internet. Daarmee is het elektronisch beschikbaar stellen en tonen,
via bijvoorbeeld een smartphone, van de gegevens gezamenlijk met de
VISpas op dit moment al goed mogelijk. Formeel ontslaat dit de sportvisser echter niet van de verplichting toch ook het boekwerk te kunnen
tonen. In paragraaf 3 worden de juridische aspecten hiervan nader
uiteengezet. Het is zowel vanuit het perspectief van de sportvisser als
vanuit het perspectief van Sportvisserij Nederland wenselijk de wet op dit
punt aan te passen.
Nu aan het faciliteren hiervan geen bezwaren kleven, het kabinetsbeleid er
op is gericht lasten waar mogelijk terug te dringen en het kunnen
benutten van de beschikbare techniek in het belang van de visserij is,
wordt dan ook voorgesteld te bepalen dat schriftelijkheid van de gegevens
geen voorwaarde voor geldigheid van de schriftelijke toestemming is als
de desbetreffende gegevens:
a. elektronisch beschikbaar zijn gesteld door degene die die toestemming
heeft gegeven (in de huidige praktijk vooral: Sportvisserij Nederland)
en
b. de houder van de toestemming (de sportvisser) de aldus beschikbaar
gestelde gegevens ook kan tonen.
Op deze wijze blijft geborgd dat niet alleen de opsporingsambtenaar maar
ook de sportvisser zelf ter plaatse altijd beschikt over de noodzakelijke
informatie om te kunnen bepalen of hij mag vissen. Voorgesteld wordt
niet nader te beperken om welke gegevens het moet gaan. Op die wijze
heeft Sportvisserij Nederland de mogelijkheid op termijn eventueel alle
gegevens elektronisch ter beschikking te stellen.
Het wetvoorstel strekt er overigens niet toe de sportvisser te verplichten
om zijn toestemming voortaan geheel of gedeeltelijk elektronisch te
tonen. De sportvisser kan de benodigde gegevens ook tonen met een
thuis gemaakte uitdraai van de elektronisch ter beschikking gestelde
gegevens. Daarnaast is het om redenen variërend van gehechtheid aan
het vertrouwde boekje tot het niet hebben van bijvoorbeeld een smartphone of een computer, aannemelijk dat een vooralsnog substantieel deel
van de sportvissers de voorkeur zal hebben voor of aangewezen zal zijn
op de niet-elektronische toestemming. Sportvisserij Nederland zorgt dat
de schriftelijke toestemming in enigerlei vorm beschikbaar blijft voor
degene die dat nodig heeft. Overigens is dit naar verwachting op termijn
slechts nog maar nodig voor een beperkte groep.
Er wordt gestreefd naar inwerkingtreding van de voorgestelde wijziging
op 1 januari 2015. De datum van 1 januari sluit aan bij de datum waarop
de geldigheidsduur van de jaarlijks te verstrekken VISpas aanvangt en
geniet vanuit communicatief oogpunt de voorkeur, daar de betrokken
sportvisser gelijktijdig met de toezending van de nieuwe pas kan worden
geïnformeerd over het versoepelde regime. Indien de voorgestelde
wijziging op een andere datum in werking zou treden, wordt het versoepelde regime geldig op de op die datum verleende VISpassen. De invloed
hiervan is evenwel gering daar zoals hierboven is toegelicht de sportvisser ook na inwerkingtreding de keuze heeft de toestemming schriftelijk
dan wel elektronisch te tonen en het elektronische systeem van Sportvisserij NL al geruime tijd online is.
2. Juridische noodzaak wetsvoorstel
Op grond van artikel 21 van de wet is het uitsluitend toegestaan om met
een schriftelijke toestemming van de visrechthebbende te vissen. Artikel
23 van de wet schrijft gedetailleerd voor welke gegevens die schriftelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 947, nr. 3

2

toestemming moet bevatten en bepaalt ook dat deze gegevens in duidelijk
leesbaar en niet uit te wissen schrift moeten worden vermeld. De
toestemming is daarmee een privaatrechtelijke rechtshandeling met als
wettelijk vormvereiste schriftelijkheid. De wet kent voor wat betreft het
privaatrecht geen algemene bepaling waarin aangegeven is onder welke
voorwaarden een elektronisch document dezelfde rechtsgevolgen heeft
als een geschrift. Wel is voor specifiek omschreven gevallen aangegeven
dat waar de wet de eis van schriftelijkheid stelt, daaraan ook langs
elektronische weg kan worden voldaan.
Zo geeft artikel 88, derde lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek een
expliciete voorziening om toestemming aan een echtgenoot voor
bepaalde rechtshandelingen elektronisch te kunnen geven en bevat Boek
2 de nodige bepalingen met betrekking tot de elektronische volmacht (art.
2:38 BW). Hieruit volgt dat het ook elektronisch kunnen voldoen aan een
wettelijk schriftelijkheidsvereiste uit de Visserijwet expliciet op wetsniveau
geregeld dient te worden. Artikel 6:227a BW bepaalt in zijn algemeenheid
dat overeenkomsten waarvoor een schriftelijkheidsvereiste geldt onder
een aantal voorwaarden geldig elektronisch kunnen worden gesloten. De
hier aan de orde zijnde toestemming is echter in de regel geen overeenkomst zodat reeds om die reden er niet van uitgegaan kan worden dat
deze bepaling benut kan worden. Daar komt bij dat de eis van schriftelijkheid in de Visserijwet vooral ook het belang van de naleving van het
wettelijke verbod op vissen zonder toestemming dient. Het gaat dan dus
niet zozeer over de wijze van totstandkoming alswel de bewijsfunctie van
de toestemming. Artikel 156a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bepaalt dat onderhandse akten onder bepaalde voorwaarden «op
andere wijze dan bij geschrift» – dat wil zeggen elektronisch – worden
opgemaakt. Boekwerk en Vispas zijn gestandaardiseerde producten die
niet worden ondertekend en derhalve niet als onderhandse akte kunnen
worden aangemerkt. Dat zou ook niet praktisch zijn nu de op grond van dit
wetsvoorstel elektronisch beschikbaar te stellen gegevens vaak wijzigen
zodat niet aan de eis van ongewijzigde reproduceerbaarheid kan worden
voldaan of telkens aan alle toestemminghouders een gewijzigde ondertekende elektronische akte zou moeten worden verschaft. De hier aan de
orde zijnde problematiek vraagt derhalve om een specifiek op aanpassing
van de Visserijwet gericht wetsvoorstel.
3. Regeldruk
Met het wetsvoorstel, dat is voorbereid in nauw overleg met Sportvisserij
Nederland, wordt een structurele reductie van de administratieve lasten
voorzien van € 400.000. Dit omdat de noodzaak van het produceren,
verspreiden en voorhanden hebben van boekwerken, behorend bij de
VISpas, voor veel gebruikers van de VISpas zal komen te vervallen. De
kosten voor het drukken en verspreiden van de meer dan 600.000
boekwerken en evenzoveel jaarlijkse aanvullingen bedragen jaarlijks
gemiddeld ongeveer een € 500.000. Deze kosten komen ten laste van de
landelijke organisatie die de VISpas uitgeeft. Daarnaast leidt het
wetsvoorstel tot vermindering van de ervaren regeldruk bij sportvissers
aangezien deze niet meer het boekwerk en aanvullingen bij zich hoeven te
hebben. Omdat naar verwachting 80% van de sportvissers zal kiezen voor
het elektronisch kunnen tonen van het benodigde document, zullen de
administratieve lasten dalen met € 400.000. Met dit wetsvoorstel wordt
dus een extra variant gecreëerd voor het tonen van een document, met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 947, nr. 3

3

als doel de regeldruk terug te dringen. Een weging van mogelijk nog
minder belastende varianten, zoals het geheel laten vervallen van de
toonplicht, is om redenen van handhaafbaarheid niet aan de orde.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 947, nr. 3

4