Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1044

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 april 2013
Tijdens de regeling van werkzaamheden van uw Kamer op 9 april
jongstleden (Handelingen II, 2012/13, nr. 72, Regeling van werkzaamheden) is gevraagd om de Kamer voorafgaand aan het Algemeen Overleg
Ecofin, dat voorzien is in week 17, te informeren over de situatie in
Slovenië. Middels deze brief geef ik gehoor aan dit verzoek. In de brief ga
ik achtereenvolgens in op de economische, budgettaire en financiële
situatie in Slovenië.
Economische situatie
Zoals uit de meest recente ramingen van de Europese Commissie (Winter
Forecast1) blijkt, bevindt de economie van Slovenië zich voor de tweede
keer sinds het uitbreken van de crisis in een recessie. Volgens deze
ramingen bedroeg de economische krimp in 2012 2,0%. Voor 2013 wordt
een verdere neergang voorzien van eveneens 2,0%. Deze economische
krimp wordt veroorzaakt doordat investeringen achterblijven, gecombineerd met stijgende werkloosheidspercentages en achterblijvende
binnenlandse consumptie. Voor 2014 wordt een bescheiden economische
groei van 0,7% voorzien.
Budgettaire situatie
Slovenië zit sinds december 2009 in een buitensporig tekortprocedure.
Volgens de aanbevelingen in deze procedure moet Slovenië het buitensporige tekort uiterlijk in 2013 gecorrigeerd hebben. Volgens de laatste
ramingen van de Europese Commissie kwam het EMU-saldo van Slovenië
in 2012 uit op –4,4% bbp. Dit was een verbetering ten opzichte van het
saldo in 2011, toen een tekort van –6,4% werd geadministreerd. Ondanks
het in mei 2012 geïntroduceerde ombuigingspakket en aanvullende
maatregelen uit de begroting 2013, verslechtert het EMU-saldo volgens de
ramingen in 2013 echter naar –5,1% bbp. Dit is vooral het gevolg van de
1

kst-21501-07-1044
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2013/pdf/ee1_en.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1044

1

economische ontwikkelingen en de recente kapitaalinjecties bij de
grootste Sloveense banken. Die laatste hadden een omvang van 0,9%
bbp.
De EMU-schuld is met 53,7% bbp in 2012 relatief laag in Europees
verband, maar bevindt zich op een stijgend pad. De verwachting is dat de
schuld met 63,4% bbp in 2014 boven de drempelwaarde van 60% uitkomt.
Financiële situatie
De belangrijkste uitdagingen voor Slovenië lijken zich te concentreren in
de financiële sector, met name bij de banken. De onlangs gepubliceerde
diepteanalyse van de Europese Commissie over Slovenië2 concludeerde
dat er in Slovenië sprake is van een buitensporige onevenwichtigheid. Een
van de belangrijkste redenen die wordt genoemd hiervoor is, in de
context van negatieve economische ontwikkelingen, de risico’s voor de
stabiliteit van de financiële sector als gevolg van hoge schulden bij
Sloveense bedrijven. Ook het recente landenrapport over Slovenië van de
OESO concludeerde dat de meest dringende prioriteit voor Slovenië is om
de bankensector te herstellen3.
De Sloveense bankensector is relatief klein (totaal bezit t.o.v. bbp rond de
140%). Echter, vooral de binnenlandse banken hebben te maken met een
stijgende portefeuille leningen waarop al 90 dagen of meer niet is afgelost
(zogenaamde «non-performing loans»). De omvang van deze portefeuille
is volgens de OESO € 7 miljard, hetgeen overeenkomt met 19% bbp. De
verslechtering van de kredietportefeuilles zetten druk op de kapitaalpositie
van deze banken. De OESO geeft aan dat herkapitalisaties door de staat
met 2,5% bbp tot nog toe relatief beperkt zijn gebleven, maar dat
aanvullende herkapitalisaties noodzakelijk lijken.
De problemen zijn vooral het gevolg van kredietverstrekking in de jaren
voorafgaand aan de crisis en concentreren zich voor een belangrijk deel in
de bouwsector. Aan bouwbedrijven zijn veel leningen verstrekt en het zijn
met name deze bedrijven die door de crisis in de problemen zijn
gekomen. Ook zit een belangrijk aandeel bij financiële houdstermaatschappijen, die met geleend geld de uitkoop van staatsbedrijven hebben
gefinancierd. De problemen zouden volgens het rapport van de OESO
mede veroorzaakt zijn door een sterke politieke bemoeienis met de
bedrijfsvoering in de sector.
Om de problemen aan te pakken heeft het Sloveense Parlement in
december 2012 een stabiliteitswet aangenomen, die voorziet in de
oprichting van een zogenaamde «bad bank». Daarbij wordt € 1 miljard
uitgetrokken voor de herkapitalisatie van banken na overdracht van de
slechte activa naar de «bad bank» en € 4 miljard aan staatsgaranties op
de financiering van de «bad bank». Het Sloveense Parlement heeft
eveneens een staatsactivawet aangenomen, die voorziet in de oprichting
van een houdstermaatschappij om het beheer van staatsactiva efficiënter
en transparanter te maken en waar vanuit privatiseringen tot stand
moeten worden gebracht. De OESO concludeert in haar rapport4 dat het
van belang is dat snel opvolging wordt gegeven aan de wetten, door
middel van een concreet implementatieplan. Ook beveelt de OESO aan
om het financiële toezicht aan te scherpen en het overheidsbelang in de
grootste banken, alsook in het bedrijfsleven, af te bouwen.

2

http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2013/pdf/ocp142_en.pdf
OECD Economic Surveys: Slovenia
4
OECD Economic Surveys: Slovenia
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1044

2

De Sloveense regering heeft op vrijdag 12 april aangekondigd binnen
twee weken met een plan te komen voor de privatisering van twee grote
overheidsondernemingen. Tijdens de volgende bijeenkomst van de
Eurogroep in mei zal mijn Sloveense ambtgenoot bovendien verder
ingaan op de beleidsprioriteiten van de Sloveense regering.
Ik hoop u hierbij voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1044

3