Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 750 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014

Nr. 60

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 november 2013
Op grond van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen vindt elke vijf
jaar een beoordeling plaats van de doelmatigheid en doeltreffendheid van
het Commissariaat voor de Media; het verslag daarvan wordt toegezonden aan beide Kamers der Staten-Generaal. Bijgaand treft u het
tweede evaluatieverslag aan1, dat betrekking heeft op de periode
2007–2011.2
Dit evaluatieverslag heeft drie onderdelen. Ten eerste een beschrijving
van werkzaamheden en taakuitoefening in de periode 2007–2011,
opgesteld door het Commissariaat voor de Media zelf.3 Het geeft een
goed overzicht van de diverse taken die het Commissariaat vervult.
Daarnaast heb ik een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren door
DSP-Groep met als centrale vraagstelling of de wettelijke taken goed zijn
vervuld in de periode 2007–2011 en of het Commissariaat uitvoering geeft
aan zijn missie. Daarbij is onderzocht of de interne organisatie en
bedrijfsvoering adequaat zijn en hoe de diverse stakeholders oordelen
over het functioneren van het Commissariaat.4
Tenslotte heb ik het Commissariaat uitgenodigd om zijn reactie te geven
op het evaluatierapport van DSP-Groep. Die reactie gaat als derde bijlage
bij deze brief.5

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Het eerste evaluatieverslag had betrekking op de periode 2003–2006 en werd aan de Kamer
toegezonden bij brief van 16 juli 2008, Kamerstuk 31 200 VIII, nr. 201
3
Beschrijving van werkzaamheden en taakuitoefening 2007–2011, Commissariaat voor de
Media, Hilversum, 2012.
4
Evaluatie Commissariaat voor de Media 2007–2011, DSP-Groep, Amsterdam,
17 september 2013.
5
Brief Commissariaat voor de Media van 22 oktober 2013.
2

kst-33750-VIII-60
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 VIII, nr. 60

1

Bevindingen uit het evaluatierapport van DSP-Groep
Vervulling van de wettelijke taken
De vraag of het Commissariaat zijn wettelijke taken goed heeft vervuld,
beantwoordt DSP-Groep over het algemeen positief. Dat blijkt onder meer
uit het feit dat alle sanctiebesluiten van het Commissariaat (63 in deze
evaluatieperiode) in bezwaar en beroep overeind zijn gebleven. In
vergelijking met de vorige evaluatieperiode (2003–2006) is niet alleen het
aantal sancties sterk teruggelopen (van 142 naar 63), ook het aantal
bezwaarschriften is sterk gedaald (van 112 naar 10). Dat laatste zou een
indicatie kunnen zijn, dat de nieuwe wijze van toezicht en handhaving –
voorlichten en in de regel eerst waarschuwen om verdere overtredingen
te voorkomen – ertoe leidt dat sancties eerder als «terecht» worden
ervaren.
DSP-Groep oordeelt dat het Commissariaat duidelijke inspanningen
verricht om een toegankelijke toezichthouder te worden. Over het
algemeen wordt de toegankelijkheid positief gewaardeerd door stakeholders. Uitzondering hierop vormen de organisaties van regionale en
lokale omroepen (resp. ROOS en OLON), evenals de koepels van
gemeenten (VNG) en provincies (IPO).
DSP-Groep adviseert dat het Commissariaat en deze organisaties een
goed en open gesprek hierover met elkaar aangaan.
Interne organisatie van het Commissariaat
De formatie en financiële middelen van het Commissariaat zijn in de
evaluatieperiode ongeveer gelijk gebleven. Tegelijkertijd nam de werklast
toe:
– Het aantal omroepen waarop het Commissariaat toeziet, is toegenomen van 501 tot 823, een relatieve toename met 64%;
– Het aantal handhavingsverzoeken is eveneens toegenomen;
– Het medialandschap wordt door convergentie en vervaging tussen
nationale en internationale grenzen complexer;
– Het aantal meldingen van nevenactiviteiten neemt toe en de toetsing
ervan wordt complexer;
– Uitbreiding van het toezicht op audiovisuele activiteiten van omroepen
op het internet;
– Doordat non-lineaire diensten onder het toezicht zijn komen te vallen,
betekent dat een aanmerkelijke uitbreiding van het aantal toezichtsobjecten.
Gelet op al deze factoren – en in aanmerking genomen de over het
algemeen positieve waardering van het Commissariaat door zijn
stakeholders – meent DSP-Groep dat het Commissariaat doelmatig en
doeltreffend functioneert.
Uitvoering geven aan de missie van het Commissariaat
Het Commissariaat verwoordt zijn missie als volgt: «Met het uitvoeren van
zijn taken beoogt het Commissariaat de onafhankelijkheid, pluriformiteit
en toegankelijkheid van het media-aanbod te beschermen en daarmee de
vrije meningsvorming te ondersteunen».6
DSP-Groep concludeert, dat uit de werkzaamheden en de werkwijze van
het Commissariaat valt af te leiden dat het Commissariaat staat voor een

6

Beschrijving van werkzaamheden en taakuitoefening 2007–2011, blz. 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 VIII, nr. 60

2

onafhankelijk, pluriform en toegankelijk media-aanbod en daarmee
voldoende uitvoering geeft aan zijn eigen missie.
Oordeel van stakeholders over het Commissariaat
DSP-Groep heeft interviews gehouden met een groot aantal stakeholders
(o.a. Ministerie OCW, ACM/OPTA, Nicam, landelijke omroepen, OLON en
ROOS, IPO en VNG) en concludeert dat de relaties tussen de stakeholders
en het Commissariaat over het algemeen goed zijn te noemen, met
uitzondering van IPO/ROOS en VNG/OLON, zoals hiervoor al opgemerkt.
Twee dossiers nader onderzocht
Op verzoek van OCW heeft DSP-Groep twee dossiers nader onderzocht en
beoordeeld in termen van doelmatigheid en doeltreffendheid. Het gaat
om het advies dat het Commissariaat aan OCW heeft uitgebracht inzake
het vrijgeven van programmagegevens en het terugdringen van de
overschrijdingen van de maximum toegestane hoeveelheid televisiereclame per uur, door NPO, SBS en RTL.
In beide dossiers komt DSP-Groep tot de conclusie dat het Commissariaat
doeltreffend en doelmatig heeft opgetreden.
Reactie van het Commissariaat op evaluatie DSP-Groep
Het Commissariaat stelt vast dat het rapport een positieve totaalindruk
achter laat. Wat betreft de opmerkingen van provinciebesturen (IPO),
ROOS, OLON en VNG ten aanzien van de toegankelijkheid en de tijdigheid
van reacties van het Commissariaat realiseert het Commissariaat zich dat
er verbeteringen aangebracht kunnen worden. Ruimschoots voor het
verschijnen van het evaluatierapport heeft het Commissariaat stappen
ondernomen om reactietermijnen te bekorten en de contacten met het
veld verder te intensiveren.
Het Commissariaat acht het van groot belang om contact te hebben met
het veld en aanspreekbaar te zijn voor stakeholders. Voorlichting vormt
een belangrijke component in het toezicht. Ook vinden er zeer regelmatig
mondelinge of schriftelijke consultaties plaats en is het Commissariaat
dagelijks bereikbaar via een telefonisch spreekuur.
De aanbeveling van DSP-Groep om een open gesprek aan te gaan met
IPO, VNG, ROOS en OLON heeft het Commissariaat dan ook van harte
overgenomen.
Tenslotte
Uit het onafhankelijk onderzoek van DSP-Groep komt een overwegend
positief beeld naar voren over het functioneren van het Commissariaat
voor de Media in de periode 2007–2011. Dat stemt tot tevredenheid.
Uiteraard is dat geen reden om achterover te leunen, noch voor het
Commissariaat, noch voor mij. Het vormt wél een sterke motivatie om
gezamenlijk te blijven werken aan een optimale uitvoering van de
belangrijke taken die aan het Commissariaat voor de Media zijn
opgedragen.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 VIII, nr. 60

3