1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

30 180

Conferentie van Voorzitters van de parlementen
van de Europese Unie

E/ nr. 13

VERSLAG VAN EEN CONFERENTIE
Vastgesteld 17 juni 2010
Op 13 t/m 15 mei 2010 vond in Stockholm een conferentie plaats van de
voorzitters van de parlementen van de Europese Unie. Namens de
Tweede Kamer nam de Voorzitter, mevrouw Verbeet, hieraan deel. Zij
werd begeleid door de heer Van Overbeeke, parlementair vertegenwoordiger in Brussel en de heer Kester, commissieadviseur EU-zaken. Namens
de Eerste Kamer der Staten-Generaal nam de Voorzitter, de heer Van der
Linden deel. Hij werd begeleid door de Griffier, de heer Hamilton.
De delegatie brengt als volgt verslag uit. De conclusies die tijdens de
conferentie werden aangenomen zijn bij het verslag gevoegd.
De Griffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaal,
G. J. A. Hamilton
De Griffier van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
J. E. Biesheuvel-Vermeijden

kst-30180-13
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

1

Conferentie van Voorzitters van parlementen van de EU-landen,
Stockholm 13 t/m 15 mei 2010
Eerste hoofdthema voor de bespreking op 14 mei was «het Verdrag van
Lissabon en interparlementaire samenwerking». In dit kader werd
gesproken over de samenwerking met de Europese Commissie, op basis
van een introductie van Maroš Šefčovič, Vicevoorzitter van de Europese
Commissie verantwoordelijk voor inter-institutionele relaties. Uit de
discussie bleek dat de parlementen over het algemeen tevreden zijn over
de beantwoording door de Commissie van vragen en opmerkingen van de
nationale parlementen over specifieke voorstellen. Op verzoek van de
Voorzitter van de Tweede Kamer zegde de heer Šefčovič toe dat de
Europese Commissie bereid is, het jaarlijks Werk- en Wetgevingsprogramma van de Europese Commissie toe te lichten in nationale parlementen. De Voorzitter van de Eerste Kamer ging in zijn bijdrage in op de
zwakheden die de huidige crisis heeft blootgelegd, en de uitdaging die
daarvan voor de verdere ontwikkeling van Europa in een steeds verder
globaliserende wereld uitgaat. Hij wees op het belang van een passend
stelsel van toezicht en sancties ter versterking van het Stabiliteits- en
Groeipact, Ook wees hij op het belang van certificatie van nationale
statistieken, zodat deze onderling vergelijkbaar zijn, en bepleitte hij
scherpe financiële verantwoording van EU-uitgaven door de lidstaten. Hij
benadrukte het belang van openbare debatten in de nationale parlementen over de kern van het Europees beleid.
In het kader van dit hoofdthema werd ook gesproken over de rol van
nationale parlementen bij de controle op Europol en Eurojust. De
vergadering concludeerde dat de Europese Commissie, nog voordat zij
met haar voorstellen komt, een intensieve consultatie moet houden met
de nationale parlementen. Een interparlementaire bijeenkomst dient
hiervan deel uit te maken.
Over de toekomstige rol van COSAC liepen de meningen uiteen.
Sommigen waren van mening dat COSAC een meer politieke rol dient te
gaan vervullen , inclusief discussies met de Voorzitters van de Europese
Commissie en de Europese Raad. Anderen zagen de rol van COSAC meer
als facilitair en ondersteunend ten opzichte van de werkzaamheden en
debatten in de nationale parlementen zelf, met name wat betreft de
samenwerking bij subsidiariteitstoeten. Besloten werd de discussie in
COSAC, eind mei, af te wachten alvorens conclusies te trekken.
Ook kwam de rol van nationale parlementen bij de controle van het
Europees veiligheids- en defensiebeleid aan de orde, naar aanleiding van
het opheffen van de parlementaire assemblee van de West-Europese
Unie. De meningen liepen uiteen over de vraag of bestaande structuren,
zoals COSAC, COFACC en CODAC, de taak van de assemblee kunnen
overnemen of dat een nieuwe structuur nodig is. De Voorzitter van de
Eerste Kamer bracht naar voren dat COSAC deze taak niet kan overnemen
en dat gezocht moet worden naar een geschikt forum dat woordvoerders
uit de commissies voor buitenlandse zaken en defensie bijeen brengt. De
discussie zal op de volgende Voorzittersconferentie terugkomen.
Voorts werd gesproken over de coördinatie van interparlementaire
bijeenkomsten. Algemeen werd het gevoelen gedeeld dat het aantal
interparlementaire bijeenkomsten te groot is en de kwaliteit niet altijd
optimaal. Op tafel lag een voorstel om de parlementen van het trio van
EU-voorzitters samen met het Europees Parlement de taak te geven om
interparlementaire conferenties te coördineren, in samenwerking met
vertegenwoordigers van het vorige en het volgende trio. Namens beide
Kamers gaf de Voorzitter van de Tweede Kamer aan, te streven naar een

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

2

eenvoudiger systeem van coördinatie, waarbij het voorzitterstrio het
voortouw heeft. Ook riep zij op om terughoudend te zijn met het oprichten
van te veel geformaliseerde structuren op commissieniveau tussen
nationale parlementen en het Europees Parlement. De vergadering
concludeerde, in lijn met de Nederlandse interventie, tot een vereenvoudigd systeem van coördinatie. Ten aanzien van de gestructureerde
samenwerking op commissieniveau met het Europees Parlement werden
geen expliciete conclusies getrokken.
Onder dit hoofdthema werden de aangepaste Guidelines for the Conference of Speakers aangenomen. Deze heten voortaan de «Stockholm
Guidelines».
Het tweede hoofdthema was «nieuwe technologieën en communicatie –
uitdagingen voor parlementen». De bespreking werd ingeleid door enkele
sprekers, waaronder een uiteenzetting door de heer Matthew Barzun,
ambassadeur van de VS in Zweden, over het gebruik van communicatiemiddelen in de Obama-campagne. Op aandringen van de Voorzitter van
de Tweede Kamer werd het Belgische voorzitterschap opgeroepen,
voorbereidingen te treffen zodat de Voorzittersconferentie van 2011
praktische afspraken kan maken over het gebruik van videoconferencing
in het contact tussen nationale parlementen.
Op zaterdag 15 mei werd gesproken over de Wereldconferentie van
Voorzitters van Parlementen, die op 19 en 21 juli 2010 plaatsvindt te
Genève. Een van de gevoelige punten hierin was het voorstel om de
Interparlementaire Unie (IPU) een nauwere band met de VN te laten
aangaan. De overgrote meerderheid, inclusief de beide Nederlandse
Voorzitters, verzette zich hiertegen en stelde voor om alle verwijzingen
hiernaar te schrappen uit de conceptconclusies van de vergadering in
Genève. De Voorzitter van de Eerste Kamer kondigde aan dat de
Voorzitters van de beide Nederlandse Kamers een brief zullen opstellen
aan de IPU met daarin een inhoudelijk standpunt over deze kwestie.
Bij de bespreking over de financiële crisis en gevolgen voor parlementaire
begrotingen maakten verschillende Voorzitters melding van substantiële
bezuinigingen op de begroting van hun parlement als gevolg van de
financiële problematiek die zich momenteel voordoet. Sommigen
maakten melding van een algemene korting op de begroting, anderen van
kortingen op de salarissen van ambtenaren en op het operationele budget
van het parlement. Algemeen werd onderschreven dat de bezuinigingen
de kerntaken van het parlement niet mogen aantasten.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

3

EU Speakers» Conference
13–15 May, 2010
Presidency Conclusions
Concerning the Lisbon Treaty and Interparliamentary Cooperation
1. The Speakers consider it important that national parliaments, while
respecting their respective constitutional rules and parliamentary
traditions, should be in a position to make full use of the possibilities
the Treaty of Lisbon grants them to contribute actively to the good
functioning of the European Union.
Regarding the European Commission and National Parliaments
2.

3.

The Speakers underline the earlier initiatives and efforts of the
European Commission to establish and improve the political dialogue
with national parliaments, both with reference to monitoring the
application of the principle of subsidiary and regarding the political
content.
The Speakers note that increased contacts and dialogue between the
Commission and national parliaments remain important for the
general scrutiny of EU matters by national parliaments and for their
contribution to the good functioning of the Union. In this regard, they
take note of the willingness of the European Commission to present
its annual work programme in national parliaments.

Regarding Fora for Interparliamentary Cooperation
Evaluation and Monitoring in the Area of Freedom, Security and Justice
4.

5.

The Speakers concur in the request of COSAC that the EU institutions
should enter into dialogue with national parliaments when drafting
and negotiating regulations dealing with parliamentary oversight of
Eurojust and Europol, and that national parliaments should be given
reasonable time to express their views. The Speakers welcome the
announced consultation document from the Commission in this
regard.
The Speakers consider that an interparliamentary meeting, in an
appropriate format ensuring adequate representation, preferably by
the parliamentary committees or bodies responsible for issues
concerning the Area of Freedom, Security and Justice, should be
arranged on the oversight mechanisms as part of the consultation
process regarding the Europol and Eurojust regulations. The
Speakers ask the incoming EUSC Presidency to contribute to
preparations for such a meeting.

Future Parliamentary Scrutiny of European Security and Defence Policy
6.

7.

Given the special nature of the common security and defence policy
(CSDP) and the role of national parliaments in the smooth functioning
of the European Union, the Speakers stress the fundamental role of
national parliaments in the future parliamentary scrutiny of the
common foreign and security policy including the CSDP.
The Speakers ask the incoming EUSC Presidency to take the
discussion forward on this basis, with a view to reaching an
agreement at the next meeting of the Conference of Speakers of EU
Parliaments.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

4

The Future Role of COSAC
8.

9.

Following Article 9 of the Protocol on the Role of National Parliaments in the European Union, the Speakers note that Article 10 of this
Protocol opens the possibility for a discussion concerning the future
role and composition of the conference of Parliamentary Committees
for Union Affairs [COSAC]. In this regard, they concur that the Treaty
of Lisbon’s provisions imply a more general approach than before to
interparliamentary cooperation.
Given that EU matters are increasingly on the agenda of the
specialised committees as effective scrutiny and implementation
often require their specialist competence, the Speakers consider that
political debates on specific issues or themes are best held in
meetings or other contacts involving the relevant committees. In this
context, they highlight that contacts between specialised committees
should be developed and strengthened. Concerning the future role of
the conference of Parliamentary Committees for Union Affairs
[COSAC], the Speakers will await the results of the internal discussion
of COSAC before drawing conclusions.

Regarding Challenges and Expectations for Future Interparliamentary Cooperation
Coordination in the Planning of Interparliamentary Cooperation
10.

11.

12.

13.

14.

15.

The Speakers consider networking, regular contacts and cooperation between the EU parliaments important for the parliaments»
ability to scrutinise the work of their respective governments on EU
matters, which is in turn essential for the legitimacy of the Union’s
decisions.
For intensified interparliamentary cooperation to be conducted in an
efficient manner, the Speakers consider that improved coordination
of interparliamentary activities within the EU is important. The
Speakers stress the importance of developing established structures
to meet future needs in interparliamentary cooperation. Overlapping meetings or debates should be avoided. In this regard, the
Speakers have taken note of discussions held by their SecretariesGeneral concerning an extended «trio» formation as the most
appropriate base for coordination and planning. This formation
would address issues relating to the format of organisation as well
as coordination of meetings held on an ad hoc basis.
The Speakers ask the incoming EUSC Presidency to further explore
the proposal to schedule regular conferences for parliamentary
committees dealing with European affairs, foreign affairs and
defence as well as justice and home affairs in cooperation with the
European Parliament. They also ask the incoming EUSC Presidency
to elaborate on how to strengthen links between the different
Council constellations and national parliaments.
The Speakers acknowledge the important work of the Brussels
representatives and their valuable contribution to the informal
exchange of information including on subsidiarity.
The Speakers encourage all initiatives aimed at establishing
standards for digital data and documents, so as to make information
on the activities of parliaments and EU institutions more easily
accessible and transparent, and entrust the IPEX Board with this
task.
The Speakers take note of the declaration of cooperation of the next
trio – Poland/Denmark/Cyprus – signed in Stockholm on 14 May.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

5

Revision of the Guidelines for the Conference of Speakers of EU
Parliaments
16.

17.

The work of the Conference of Speakers is conducted in accordance
with the Guidelines for the Conference of Presiding Officers,
adopted at the Conference in Rome in September 2000. The
Speakers note that the Guidelines have been complemented by
separate accords and practices since their adoption. The Speakers
underline the necessity of an update of the present Guidelines
within the debate on interparliamentary cooperation as a consequence of the Treaty of Lisbon.
The Speakers commend the adoption of the revised Guidelines –
«The Stockholm Guidelines for the Conference of Speakers of the
EU Parliaments» – and believe that the Conference has made a
valuable contribution to the revision, helping to increase visibility in
how the Conference operates by bringing the Guidelines up to date
and codifying complementary accords and practices so as to
contribute to effective interparliamentary cooperation within the
Union (enclosed).

Concerning New Technologies and Communication – Challenges
for Parliaments
18.

19.

The Speakers acknowledge that technical developments in society
can facilitate greater public participation and involvement in
parliamentary work. In this regard, they welcome future exchanges
of experiences as well as discussions relating to new forms of
communication and their impact on parliaments.
The Speakers encourage the use of new technologies for meetings
of the Conference as well as for other interparliamentary meetings.
In this regard, the Speakers ask the incoming EUSC Presidency to
further explore the use of videoconferences as a means of communication between parliaments to be followed up at the next meeting
of the Conference of Speakers of EU Parliaments.

Regarding preparations for the World Conference of Speakers of
Parliament
20. The Conference debated the draft declaration of the World Conference
of Speakers in July in Geneva. The focus of the World Conference of
Speakers should be on the main topics on the agenda, such as the
achievement of the Millennium Development Goals, the challenges of
the global economic and financial crisis etc. At the same time, the
Speakers supported the debate that has started inside the IPU about its
structure, its further democratisation and its cooperation with the
United Nations. A broad majority of Speakers were in favour of
deleting the paragraphs dealing with the role of the IPU (section D) in
this document. Several Speakers are not in a position to endorse them
for constitutional reasons. The Conference authorised the presiding
Speaker Mr Westerberg to inform the President of the IPU.
The Financial Crisis and Consequences for Parliamentary Budgets
21. The Speakers had a valuable exchange of views on the current
financial situation and shared experiences on the consequences for
parliaments.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

6

Incoming EUSC Presidency
22. On behalf of the Belgian Parliament, Mr Geert Versnick, Chairman of
the Foreign Affairs Committee in the House of Representatives, invited
the Speakers to the next Conference of Speakers of EU Parliaments in
Brussels on 3–5 April 2011 and the Secretaries-General to a preparatory meeting on 16–17 January 2011.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 30 180, nr. 13

7