ADVIES van de Werkgroep Advies Wet wapens en Munitie
Onderwerp: Verkrijgbaarheid zware luchtdrukwapens
Adviesnummer: INVULLEN
Datum vaststelling advies: 01.09.2015

Adviesaanvraag
(informatie
overnemen van
formulier
adviesaanvraag)

Ontvangstdatum adviesaanvraag: 18 februari 2015
Overheidsorgaan dat advies aanvraagt: Ministerie Veiligheid en Justitie
Adviesaanvraagnummer: INVULLEN
Weergave adviesaanvraag
Minister van Veiligheid en Justitie verzoekt nader onderzoek naar zware
luchtdrukwapens op basis van de daartoe gestelde Kamervragen door Kamerlid
Kooiman van de SP
Kamervraag 5
Is het, ongeacht de uitkomsten van het door u aangekondigde onderzoek naar
de situatie rond zware luchtdrukwapens, mogelijk om een bepaalde categorie
luchtdrukwapens onder de Wet wapens en munitie te laten vallen?
AANGEVEN WELKE PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING IS
WEERGEGEVEN DOOR DE AANVRAGER
Probleemstelling vloeit voort uit de Kamervragen. Kern van de probleemstelling is:
Blijkens een uitzending van het programma ‘Een vandaag’ zijn zware
luchtdrukwapens nog steeds gemakkelijk verkrijgbaar. Kamerlid Kooiman vraagt om
aanscherping van de regels rond zware luchtdrukwapens
Doelstelling
Onderzoek uitvoeren dat duidelijk maakt bij welke grenswaarden en schotkracht
luchtdrukwapens gevaarlijk zijn voor mens en dier (in de zin van veroorzaking van
ernstig of zelfs dodelijk letsel) en - afhankelijk van het resultaat van het onderzoek –
welke (wettelijke) maatregelen mogelijk zijn om de risico’s van het voorhanden
hebben van die wapens te beperken.
Standpunt aanvrager
De minister heeft toegezegd dat hij in 2015 “de hele situatie van de zware
luchtdrukwapens zal onderzoeken”: “Ik zal dan de schotkracht bekijken, de
grenswaarde en de redenen waarom deze wapens in de tachtiger jaren uit de Wet
wapens en munitie zijn gehaald. Ik zal daarnaast ook naar de handhaving kijken. We
moeten een instrument hebben om te kunnen handhaven. Ik vind het urgent en zeg
het volgende toe aan mevrouw Kooiman, omdat -- ik herhaal dat -- ik vind dat ze een
punt heeft. Ik zorg ervoor dat ik het onderzoek in mei afgerond zal hebben en met
conclusies naar de Kamer zal komen. Als we de luchtdrukwapens naar een andere
categorie brengen, zal dit ook wetgeving betekenen. Ik zal daarop dan ook een
antwoord geven. Voordat ik kan doen wat mevrouw Kooiman vraagt, of het nu
wetgeving of het nemen van maatregelen betreft, hebben we een onderzoek nodig.”.

Adviesverzoek
Ministerie van
Justitie

Ontvangstdatum verzoek van het Ministerie van Justitie om de adviesaanvraag in
behandeling te nemen: 18 februari 2015

Ontvangen
stukken en
voorwerpen

Ontvangen stukken
 Kamervragen 2014Z23213 van 16 december 2014
 Kamervragen 2015ZO1128 van 23 januari 2015
 Antwoorden op Kamervragen 1253 van 10 februari 2015
 Nota schotkracht van J. Blokland, politie Oost-Brabant van 13 februari 2015
 Memorie van Toelichting Vergaderjaar 1994-1995, nummer 24 107, nr. 3
inzake de Herziening van de Wet wapens en munitie
 NFI Rapportage omtrent het onderzoek aan zware luchtdrukwapens van 15
mei 2015 ing. R. Hermsen en W. Kerkhoff

Ontvangen voorwerpen
Geen voorwerpen ontvangen

ADVIES

Adviesvraag
De werkgroep stelt zich ten doel
I) Om antwoord te geven op de schotkracht van zware luchtdrukwapens
II) Om antwoord te geven op de vraag waarom luchtdrukwapens in de tachtiger
jaren uit de Wet wapens en munitie zijn gehaald (Historisch perspectief)
III) om antwoord te geven op de vraag of bepaalde zware luchtdrukwapens
onder een andere categorie van de Wet wapens en munitie gebracht dienen
te worden
IV) om naar de handhaafbaarheid van de wettelijke bepalingen te kijken

Behandeling
Ten behoeve van het onderzoek, zijn op de volgende dagen overleggen gepland
geweest op het ministerie van Veiligheid en Justitie
18-02-2015 (startbijeenkomst door V en J)
11-03-2015 Werkgroep advies Wet wapens en munitie
21-04-2015 Werkgroep advies Wet wapens en munitie
19-05-2015 Werkgroep advies Wet wapens en munitie
18-06-2015 Werkgroep advies Wet wapens en munitie
24-09-2015 Werkgroep advies Wet wapens en munitie
Wettelijk kader
Artikel 2, lid 1, categorie IV, sub 4e Wet wapens en munitie
Artikel 2, lid 1, categorie I, sub 7e Wet wapens en munitie
Artikel 26 lid 5 Wet wapens en munitie
Artikel 27 lid 1 Wet wapens en munitie
Artikel 31 lid 4 Wet wapens en munitie
NB: Artikel 13 Wet wapens en munitie wordt in dit advies verder buiten beschouwing
gelaten.

Beoordeling vragen
I. De schotkracht van zware luchtdrukwapens
Door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) is op last van de minister van
Veiligheid en Justitie een onderzoek gedaan naar de schotkracht van zware
luchtdrukwapens. Voor de volledigheid wordt verwezen naar het bijgevoegde
rapport van het NFI voorzien van het zaaknummer: 2015.03.04.084 de dato 28
mei 2015.
Centrale onderzoeksvraag voor het NFI was:
Om te kunnen bepalen tot welke categorie (bepaalde) gas- en luchtdrukwapens
zouden moeten behoren is onderzoek nodig dat duidelijk maakt bij welke
Pagina 2 van 7

grenswaarden en schotkracht luchtdrukwapens gevaarlijk zijn voor mens en dier
(in de zin van veroorzaking van ernstig of zelfs dodelijk letsel) en - afhankelijk
van het resultaat van het onderzoek — welke (wettelijke) maatregelen mogelijk
zijn om de risico’s van het voorhanden hebben van die wapens te beperken.
Uit de beoordeling van het NFI zijn de volgende feiten vastgesteld:

Letselpotentie (vraag 1 en 2)
De menselijke huid

Een belangrijke maat voor letselpotentie bij projectielen uit lucht-, gas- en
veerdrukwapens is de grenswaarde voor de penetratie van de menselijke huid.
Als een projectiel onder deze grenswaarde blijft dan wordt de huid niet doorboord en is
de kans op ernstig letsel nihil.
De grenswaarde wordt grotendeels bepaald door de kinetische energie en de diameter van een
projectiel en wordt aangeduid als de specifieke energie, in Joule per vierkante millimeter
(]/mm2). Ook andere factoren spelen een rol bij de grenswaarde, zoals de vorm van het
projectiel en de verschillen in de menselijk huid, per individu en per lichaamsdeel.
Om deze redenen is er niet één, vaste grenswaarde te noemen. Opgemerkt wordt dat de
kinetische energie in Joules, wat als ‘schotkracht’ kan worden gezien geen goede graadmeter
is voor letselpotentie.
Letselpotentie geïnventariseerde wapens en projectielen (vraag 3c)
Uit de gemaakte inventarisatie van lucht-, gas- en veerdrukwapens in Nederland valt
op te maken dat alleen air-soft apparaten en paintball markers consequent en ruim
onder de ondergrens van 0,17 ]/mm2 blijven. Van de overige lucht-, gas- en
veerdrukwapens bleven slechts enkele exemplaren onder deze grens.
Met betrekking tot de bovengrens van 0,60 ]/mm2 valt op te merken dat er geen
eenduidige relatie is te leggen tussen enerzijds het kaliber en/of het systeem van de
53 geteste wapens en anderzijds het al dan niet overschrijden van de bovengrens.
Wel is op te maken dat meer pistolen onder de bovengrens blijven dan geweren.
Het geteste lucht-, gas- en veerdrukwapen met de laagste kinetische
mondingsenergie welke de bovengrens van 0,60 ]/mm2 overschreed, had een
kinetische mondingsenergie van 9,99].
Het geteste lucht-, gas- en veerdrukwapen met de hoogste kinetische
mondingsenergie welke nog onder de bovengrens van 0,60 ]/mm2 bleef, had een
kinetische mondingsenergie van 13,77].
De vier krachtigste van de geteste wapens, met een kinetische mondingsenergie van
50 ]oule of meer, waren alle vier van het type PCP. Andersom is het niet zo dat alle
PCP wapens zeer krachtig zijn.
10.3 Vergelijk met vuurwapens (vraag 4)
De kinetische mondingsenergie van de twee krachtigste wapens van de 53 geteste
lucht-, gas- en veerdrukwapens overschreed die van de zwakste van alle gangbare
vuurwapens. Hierbij wordt opgemerkt dat er nog krachtigere lucht-, gas- en
veerdrukwapens bestaan. Het gaat hierbij om wapens die als enkel stuk of in kleine
series in zogeheten custom-shops worden gemaakt. Deze wapens hebben meestal
een PCP-systeem en worden in veel verschillende kalibers gemaakt.
Voor meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar het NFI-rapport voornoemd.

II. De wijziging van de Wet wapens en munitie in de tachtiger jaren (het
historische perspectief)
De Wet wapens en munitie werd met ingang van 1997 gewijzigd. Een
belangrijke wijziging betrof die van het begrip ‘schietwapen’ dat werd gewijzigd
naar het oude begrip ‘vuurwapen’. De overwegingen die leidden tot de wijziging
waren blijkens de Memorie van Toelichting:
Pagina 3 van 7

a) Alle bepalingen die betrekking hebben op de op 9 december 1970 te Brussel
tot stand gekomen Benelux-Overeenkomst inzake Wapens en munitie (Trb.
1971, 41) worden geschrapt. De overeenkomst is echter nimmer door de
drie Benelux-staten bekrachtigd en bijgevolg nooit in werking getreden. Dit
betekent dat alle bepalingen van de Wet wapens en munitie die specifiek
uitvoering geven aan de Benelux-Overeenkomst kunnen worden geschrapt.
Ook het vanwege de Benelux-Overeenkomst ingevoerde begrip
«schietwapen» zal worden vervangen door het – meer vertrouwde en
gangbare – begrip «vuurwapen». Een en ander betekent een aanzienlijke
vereenvoudiging van de WWM. Het tweede lid van artikel 1 vervalt vanwege
het vervallen van het begrip «schietwapen». De lucht-, gas- en
veerdrukwapens zullen – zoals hierboven reeds is aangegeven – voortaan
worden ondergebracht in categorie IV.
b) Ten slotte dient hier te worden vermeld de introductie van een verbod tot het
voorhanden hebben van wapens van categorie IV voor minderjarigen,
alsmede het daaraan gekoppelde verbod tot overdracht van dergelijke
wapens aan minderjarigen.
c) Met betrekking tot lucht-, gas- en veerdrukwapens geldt thans alleen een
draagverbod voor zover de kinetische mondingsenergie hoger is dan 2,2
Joule, doch niet meer dan 7,5 Joule. Lucht-, gas- en veerdrukwapens met
een kinetische mondingsenergie die niet hoger is dan 2,2 Joule vallen thans
geheel buiten de wapenwetgeving, terwijl bij een kinetische
mondingsenergie van meer dan 7,5 Joule het voorhanden hebben aan een
verlof is gebonden. In de praktijk blijkt echter het vaststellen van de
kinetische mondingsenergie veel problemen op te leveren, waardoor
handhaving van de grens van 7,5 Joule nauwelijks reëel mogelijk is.
Bovendien zijn de getrokken grenzen in hoge mate arbitrair. Zo is een
luchtdrukwapen met een kinetische mondingsenergie van 7 Joule niet
minder gevaarlijk dan een luchtdrukwapen waarvan de kinetische
mondingsenergie 8 Joule bedraagt. Daarom wordt thans voorgesteld het
criterium kinetische mondingsenergie geheel te laten vervallen
Voor de goede orde, wordt vermeld dat vorenstaande paragraaf de wetswijziging
betrof van 1997.
III. De categoriebepaling voor zwaardere luchtdrukwapens
Luchtdrukwapens vallen onder de categorie IV van de Wet wapens en munitie.
Zij vallen onder deze categorie omdat zij niet aangemerkt kunnen worden als
een vuurwapen.
.
Het maken van een onderscheid naar verschillende categorieën waar
luchtdrukwapens in zouden kunnen vallen op basis van de energieafgifte is een
andere benadering dan de vorenstaande en kent vanuit historisch perspectief –
getuige de wijziging van de Wet wapens en munitie in 1997 grote problemen bij
de toelating op de markt (het keuren vooraf) en het handhaven van de
toegestane energiewaarden (het onderzoeken hiervan hetgeen als zeer arbitrair
is aangemerkt).
De ingestelde verbodsbepaling biedt houvast om op te treden tegen het bezit
van luchtdrukwapens door minderjarigen en daarnaast geldt een algeheel
draagverbod voor iedereen, ongeacht de leeftijd.
IV. De handhaafbaarheid van de wettelijke kaders
De huidige wettelijke kaders zijn handhaafbaar. Er geldt een duidelijke
verbodsbepaling met betrekking tot het bezit en met betrekking tot het dragen
van luchtdrukwapens.
Met de wijziging van de Wet wapens en munitie in 1997 is de term schietwapen
weer veranderd in die van vuurwapen, zodat een duidelijk onderscheid aanwezig
Pagina 4 van 7

is tussen de verschillende wapen categorieën.
De wijziging met betrekking tot de energiegrenzen van luchtdrukwapens, zoals
deze in de oude wetgeving gold, vond plaats omwille van de
handhavingsproblematiek.
De voormalige energiewaarden zaten gekoppeld aan een vergunningensysteem
hetgeen administratie lasten voor de overheid en de burgers tot gevolg had.
Door de wijziging van 1997 verviel dit vergunningensysteem en werd het bezit
van categorie IV wapens toegestaan voor personen van 18 jaar of ouder.
Een herinvoering van de vergunningplicht zal de uitvoeringsvraagstukken
opnieuw op tafel brengen, zoals het bepalen van de typegoedkeuring en het
controleren van de energiewaarden van luchtdrukwapens. Bovendien zal naar
schatting een zeer groot aantal luchtdrukwapens dat nu onder de bevolking
rouleert opnieuw onder het vergunningstelsel gebracht dienen te worden.
Overige onderzochte onderwerpen:
Met betrekking tot de vraagstelling werd niet alleen onderzoek gedaan naar de
schotkracht, zoals door het NFI weergegeven. Tijdens de behandeling van de
vraagstelling zijn ook andere zaken bevonden, te weten:
- I Een vergelijk van de verschillende wetgeving in de Europese landen
waarbij werd vastgesteld dat de normstelling rond luchtdrukwapens grote
verschillen laat zien
- II Het verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 –
De illegale handel in vuurwapens en explosieven van Frank Boerman en
Monique Bruinsma, verricht in opdracht van de Dienst Nationale Recherche
informatie

Conclusies
1. Op basis van het NFI rapport kan geconcludeerd worden dat
luchtdrukwapens een gevaarzetting in zich kunnen hebben op basis van de
energiewaarden. De kans op het ontstaan van letsel is aanwezig
2. Op basis van het NFI rapport kan geconcludeerd worden dat verschillende
variabelen een rol kunnen spelen bij het bepalen van deze gevaarzetting, te
weten de huiddikten en plaatsen waar de huid al dan niet gepenetreerd kan
worden, de projectielvormen en de type luchtdrukwapens waarmee deze
projectielen verschoten kunnen worden.
3. Op basis van het NFI rapport kan voorts geconcludeerd worden dat deze
gevaarzetting ook voor komt bij de reeds gangbare in gebruik zijnde
luchtdrukwapens die sinds 1997 vrij voorhanden kunnen worden gehouden.
De toename van de gevaarzetting wordt reëel aanwezig verondersteld met
de zwaardere luchtdrukwapens.
4. De wetswijziging van de Wet wapens en munitie in 1997 vond onder andere
plaats op basis van de overweging dat het hanteren van al dan niet
toegestane energiewaarden voor luchtdrukwapens, leidde tot problematiek
in de handhaving. Ook de regeldruk door middel van het vergunningstelsel
leidde tot een administratieve lastenverzwaring
5. De vragen van het Kamerlid Kooiman richtten zich op het categoriseren van
de luchtdrukwapens. Uit de relevante stukken is niet gebleken dat de
handhaafbaarheid van de huidige verbodsbepalingen als niet toereikend
werden ervaren.
6. Het veranderen van de categorie-indeling zal leiden tot de ingewikkelde
handhaving die in 1997 aanleiding vormde om de wetswijziging door te
voeren.
7. De aard en omvang van incidenten nog geen aanleiding vormen om de
regelgeving aan te passen
8. Dat het onderzoek naar schotkracht wel het inzicht heeft verschaft dat de
technologische ontwikkeling sterk is toegenomen

Pagina 5 van 7

Ad I Verschillen in wetgeving binnen EU-landen
9. Het onderzoek heeft ook inzicht verschaft dat de wettelijke normstellingen
rond (zware) luchtdrukwapens binnen Europa zeer verschillend is.
10. De verschillende normstellingen hebben ook verschillende
uitvoeringsvormen in beeld gebracht rond het al dan niet hanteren van een
vergunningplicht
Ad II: Nationaal dreigingsbeeld 2012
11. Dat het gebruik van luchtdrukwapens door criminelen niet aannemelijk kan
worden geacht gelet op het feit dat naarmate de status van een crimineel
toeneemt binnen het criminele circuit, dat ook de professionaliteit van de
door hem gebruikte wapens toeneemt. Bij het image van dergelijke
criminaliteitsvormen past het gebruik van luchtdrukwapens niet.
Advies
De werkgroep onderkent
- Dat de onderzochte luchtdrukwapens een grote schotkracht kunnen hebben
ten gevolge van de technologische ontwikkelingen
- dat misbruik van luchtdrukwapens een ongewenste maatschappelijk
veiligheidsrisico met zich brengt
- Dat dit misbruik zowel kan geschieden met de reeds in omloop zijnde
luchtdrukwapens als ook met de (nieuw op de markt komende) zwaardere
luchtdrukwapens.
- Dat de wapenwetgeving voldoende strafrechtelijke kaders biedt om de
handhaving van dat misbruik aan te pakken.
Gelet:
- op het rapport van de NFI inzake de variabele factoren die van invloed
kunnen zijn rond luchtdrukwapens en
- gelet op het historisch besef met betrekking tot de complexe en vrijwel niet
uitvoerbare handhaafbaarheid van energiewaarden van luchtdrukwapens
- de administratieve lastendruk die zou kunnen ontstaan bij het weder
invoeren van een vergunningstelsel en
- op het feit dat de aard en omvang van incidenten nog geen aanleiding
vormen om de regelgeving aan te passen en
- gelet op het feit dat tijdens het onderzoek niet is gebleken van een toename
van veiligheidsincidenten met luchtdrukwapens
- op het Nationaal Dreigingsbeeld 2012, waarbij onderzoek is gedaan naar de
handel in illegale vuurwapens en explosieven, waarbij binnen het criminele
circuit meer belangstelling is voor kwalitatief betere vuurwapens, waarmee
belangstelling voor de zware luchtdrukwapens als niet aannemelijk kan
worden beschouwd
wordt geadviseerd om:
- Geen normering voor energiewaarden in te voeren voor luchtdrukwapens
- De huidige categorie-indeling te handhaven
- Geen afzonderlijke vergunningplicht voor luchtdrukwapens in te voeren
- Voorts wordt geadviseerd om binnen de EU de verschillen in de normstelling
aan te kaarten, zodat binnen EU verband gekomen kan worden tot een meer
eensluidende normstelling.

Bijlagen advies








Kamervragen 2014Z23213 van 16 december 2014
Kamervragen 2015ZO1128 van 23 januari 2015
Antwoorden op Kamervragen 1253 van 10 februari 2015
Nota schotkracht van J. Blokland, politie Oost-Brabant van 13 februari 2015
Memorie van Toelichting Vergaderjaar 1994-1995, nummer 24 107, nr. 3
inzake de Herziening van de Wet wapens en munitie
NFI Rapportage omtrent het onderzoek aan zware luchtdrukwapens van 15
mei 2015 ing. R. Hermsen en W. Kerkhoff
Pagina 6 van 7

Pagina 7 van 7