Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

6
Vragen van het lid Van Houwelingen (FVD) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de uitgelekte contracten met Pfizer
(ingezonden 30 juli 2021).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 21 september 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2020–2021, nr. 3753.
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de overeenkomsten die Albanië1 en Brazilië2 zijn
aangegaan met Pfizer voor de levering van «vaccinaties» om COVID-19 tegen
te gaan, waarvan de contracten onlangs zijn uitgelekt?
Antwoord 1
Ik ben bekend met de overeenkomsten zoals die op de website van uw partij
staan. Ik ben echter niet bekend met de status of de juistheid ervan.
Vraag 2
Bent u op de hoogte van het feit dat Carlos Murillo, Pfizer-CEO van LatijnsAmerika3, tegenover de parlementaire COVID-19-onderzoekscommissie van
de Braziliaanse Federale Senaat, onder ede heeft verklaard dat Pfizer voor elk
land dezelfde voorwaarden heeft gesteld in het leveringscontract?4
Antwoord 2
Ik heb kennisgenomen van de door u aangeleverde Youtube-clip. Het betreft
naar het schijnt een passage van een hoorzitting voor het Braziliaanse
parlement in het Portugees. Ik heb deze clip niet laten vertalen, maar ik ben
bereid aan te nemen dat wat u stelt, in de clip ook wordt gezegd.
Vraag 3
Erkent u dat de twee uitgelekte contracten van Pfizer met respectievelijk
Albanië en Brazilië inderdaad dezelfde gestelde voorwaarden bevatten, zoals
Carlos Murillo heeft verklaard, ondanks dat het gaat om twee volstrekt
verschillende landen op twee verschillende continenten?
1

https://bestanden.fvd.nl/Contract-Pfizer-Albanie.pdf
https://bestanden.fvd.nl/Contract-Pfizer-Brazilie.pdf
3
https://cl.linkedin.com/in/carlosmurillomedina
4
https://www.youtube.com/watch?v=PTAxv-WLr2A
2

ah-tk-20212022-6
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ik heb kennis genomen van de contracten zoals die op uw website staan. Het
is niet duidelijk wat de status is van deze documenten. Ik heb ook geen
juridische vergelijking van deze contracten en ons contract laten maken. Ik
kan derhalve niet aangeven of erkennen dat het hier om dezelfde voorwaarden gaat. Ook rust op onze contracten een geheimhoudingsplicht.
Vraag 4
Heeft Nederland (en/of de EU) een leveringscontract met Pfizer getekend met
gelijke of soortgelijke voorwaarden zoals die zijn gesteld in de uitgelekte
leveringscontracten van Pfizer met Albanië en Brazilië?
Antwoord 4
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Waarom bent u akkoord gegaan met geheimhouding van de leveringsovereenkomst met Pfizer? Waarom bent u akkoord gegaan met geheimhouding
van de leveringsovereenkomst met andere farmaceuten?
Antwoord 5
In een onderhandeling over een contract hebben beide partijen wensen
omtrent de inhoud en de vorm van de overeenkomst. In het geval van deze
contracten was het de wens van onze industriepartners om de inhoud ervan
geheim te houden. Geheimhouding is ook niet ongebruikelijk bij het aangaan
van contracten in de farmaceutische sector.
Vraag 6
Voor welke duur is geheimhouding overeengekomen met Pfizer?
Antwoord 6
De duur van de geheimhouding is niet nader bepaald. In ieder geval
gedurende de looptijd van de overeenkomst.
Vraag 7
Voor welke duur is geheimhouding overeengekomen met Moderna?
Antwoord 7
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 8
Voor welke duur is geheimhouding overeengekomen met AstraZeneca?
Antwoord 8
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 9
Voor welke duur is geheimhouding overeengekomen met Janssen?
Antwoord 9
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 10
Voor welke duur is geheimhouding overeengekomen met Curevac?
Antwoord 10
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 11
Welk doel dient de geheimhouding van leveringscontracten met farmaceuten,
geredeneerd vanuit het belang van de Nederlandse bevolking?
Antwoord 11
De overeenkomsten zijn de uitkomsten van onderhandelingen. Het punt van
de geheimhouding was een wens van de bedrijven. De totale overeenkomst
is naar mijn mening in het belang van de Nederlandse bevolking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 12
Bent u bereid de contracten alsnog openbaar te maken? Bent u bereid, indien
daar toestemming van de desbetreffende farmaceut voor nodig is, deze
toestemming namens de Nederlandse regering te vragen?
Antwoord 12
Het openbaar maken van de overeenkomsten is een vorm van contractbreuk.
Indien de bedrijven zelf zouden aangeven dat de geheimhouding opgeheven
kan worden, dan heeft het kabinet geen probleem met het openbaren ervan.
Vraag 13
Ziet u het maatschappelijk belang van het spoedig openbaar maken van de
Nederlandse en Europese contracten met Pfizer, nu er na de uitgelekte
contracten van Pfizer met Albanië en Brazilië hevig gespeculeerd wordt over
de inhoud van de contracten, en Nederlanders zich zorgen maken over ofwel
hun gezondheid na het nemen van het Pfizer-«vaccin», ofwel over de
mogelijke financiële gevolgen van eventuele schadeclaims voor Nederlandse
belastingbetalers?
Antwoord 13
Ik ben niet bekend met de door u gesuggereerde zorgen onder de Nederlandse bevolking.
Vraag 14
Bent u bekend met het ontslag en de arrestatie van Roberto Ferreira Dias, een
voormalig directeur belast met de logistiek van het Braziliaanse Ministerie
van Volksgezondheid en tevens ondertekenaar namens de Braziliaanse
overheid van de leveringsovereenkomst met Pfizer, omdat hij zou zijn
omgekocht bij de inkoop van een vaccin en zou hebben gelogen tegenover
de parlementaire COVID-19-onderzoekscommissie van de Braziliaanse
Federale Senaat?5
Antwoord 14
Ja. Naar ik begrijp is de heer Dias is gearresteerd nadat de parlementaire
onderzoekscommissie bewezen achtte dat hij een onjuiste verklaring onder
ede had afgelegd over een ontmoeting met een verkoper. Volgens deze
verkoper zou Dias hebben gevraagd om smeergeld bij de levering van doses
van het AstraZeneca vaccin. Dias zelf schijnt de beschuldigingen te ontkennen.
Vraag 15
Wie is er bevoegd om namens Nederland (en/of de EU) contracten met
farmaceuten te ondertekenen voor de levering van «vaccins»?
Antwoord 15
De Directeur-Generaal Volksgezondheid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Vraag 16
Welke personen zijn er allemaal namens Nederland (en/of de EU) direct
betrokken geweest bij de onderhandelingen met Pfizer en andere leveranciers
van «coronavaccins»?
Antwoord 16
Namens Nederland gaat het om de directeur Internationale Zaken van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en een van zijn medewerkers.
Vraag 17
Kunt u uitsluiten dat er in Nederland (en/of de EU), net zoals mogelijk in
Brazilië, omkoping heeft plaatsgevonden bij de inkoop van «vaccinaties»? Zo
ja, hoe? Zo nee, waarom niet?

5

https://www.reuters.com/world/americas/former-brazil-health-ministry-official-arrested-senate2021-07-07/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 17
Ik heb geen enkele aanleiding om te denken dat hier sprake van is.
Vraag 18
Wat wordt er bedoeld met «any device, technology, or product used in the
administration of or to enhance the use or effect of, such vaccine», zoals het
Pfizer-vaccin (gedeeltelijk) wordt gedefinieerd in het contract met Albanië
onder artikel 1.54 en in het contract met Brazilië onder artikel 1.57? Welke
technologie en/of welke apparaatjes zijn er onderdeel van de «vaccin»levering aan Nederland?
Antwoord 18
Zoals in het antwoord op vraag 3 aangegeven, heb ik geen nadere analyse
laten maken van door u genoemde documenten. Ik kan daarom ook niet
aangeven wat met bepaalde definities daarin wordt bedoeld. Buiten het door
de EMA goedgekeurde product, wordt er niets door de fabrikant aan ons
geleverd. Elke levering wordt geïnspecteerd door het RIVM.
Vraag 19
Maken andere «vaccins» ook gebruik van technologie of apparaatjes? Zo ja,
welke «vaccins»? En om wat voor technologie gaat het dan?
Antwoord 19
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 18.
Vraag 20
Hoe beoordeelt u de clausule onder artikel 2.1 (b), die zowel Albanië als
Brazilië hebben geaccepteerd, die stelt dat ook als er goedkopere en
effectievere medicijnen tegen COVID-19 op de markt komen of al blijken te
zijn, zoals bijvoorbeeld ivermectine, dit geen reden mag vormen om het
contract met Pfizer te beëindigen? Is Nederland (en/of de EU) met een gelijke
of soortgelijke clausule akkoord gegaan?
Antwoord 20
Zoals eerder aangegeven heb ik geen inhoudelijke analyse gemaakt van de
door u bedoelde documenten. Tegelijk kan ik me voorstellen dat als je
afspreekt iets te kopen, je het gekochte ook moet afnemen en betalen. Ik kan
vanwege de geheimhouding die rust op de door ons gesloten contracten, niet
ingaan op uw vraag naar de toepasselijkheid van clausules.
Vraag 21
Hebben andere farmaceuten een gelijke of soortgelijke clausule opgenomen
in het leveringscontract met Nederland (en/of de EU)?
Antwoord 21
Hier kan ik geen antwoord op geven. Op de inhoud van de overeenkomsten
rust een geheimhoudingsplicht.
Vraag 22
Adviseert Pfizer de Nederlandse overheid (en/of de EU) of heeft het dat in het
verleden gedaan, over welke medicijnen die een goedkoop en effectief
alternatief zouden kunnen vormen voor haar «vaccin», noodzakelijkerwijs
moeten worden afgeraden, om het miljardencontract tussen Nederland (en/of
de EU) en Pfizer politiek stand te laten houden?
Antwoord 22
Nee.
Vraag 23
Hoe rijmt u uw stellige uitspraak «over langetermijneffecten kan ik duidelijk
zijn, die zijn er niet»6, met de door Pfizer van Albanië en Brazilië geëiste
erkenning dat de langetermijneffecten onbekend zijn, zoals in beide contracten onder artikel 5.5 duidelijk wordt?
6

https://www.trouw.nl/politiek/de-jonge-tieners-die-willen-kunnen-een-prik-krijgen~bdf7bd47/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 23
Ik verwacht geen langetermijneffecten. Wetenschappers geven aan dat de
kans hierop zeer klein is.
Vraag 24
Hoe kunt u Nederlanders, in het bijzonder Nederlandse kinderen, ervan
overtuigen dat het «vaccin» ook op de lange termijn veilig is, als zelfs de
producent van de injectie er, in ieder geval in een aantal landen op deze
wereld, geen verantwoordelijkheid voor durft te nemen?
Antwoord 24
Ik ben van mening dat het vaccin voldoende veilig en verantwoord is. Ook
voor kinderen. Zoals ik ook in mijn brief van 30 juni jl. heb aangegeven zijn
de vaccins streng beoordeeld door het EMA en daardoor is de kans op lange
termijn effecten bijzonder klein. Ook bij andere vaccins worden deze niet of
nauwelijks gezien. Op basis van de beschikbare studies naar de coronavaccins, die ook zijn beoordeeld door de Gezondheidsraad, en de ervaringen in
bijvoorbeeld de Verenigde Staten, waar al miljoenen jongeren vanaf 12 jaar
zijn gevaccineerd, stel ik vast dat de voordelen van het vaccin opwegen tegen
de mogelijke bijwerkingen. Ook bij jongeren. Hierover is toegankelijke
informatie beschikbaar via www.coronavaccinatie.nl/jongeren.
Vraag 25
Heeft u zelf ook in het leveringscontract tussen Nederland (en/of de EU) en
Pfizer erkend dat de langetermijneffecten van de Pfizer-injectie onduidelijk
zijn?
Antwoord 25
Ik kan geen uitspraken doen over die contracten. In zijn algemeenheid zijn
producenten verantwoordelijk voor de veiligheid van het vaccin. Hierover zijn
afspraken gemaakt tussen de overheid en producenten. Ik hecht er waarde
aan om in het antwoord van deze vraag nogmaals te benadrukken dat alle
COVID-19 vaccins zorgvuldig zijn beoordeeld op werkzaamheid, kwaliteit en
veiligheid. Het EMA en het CBG stellen hoge eisen aan vaccins en hanteren
zeer strenge criteria, die hetzelfde zijn als bij de beoordeling en toelating van
andere vaccins. Er zijn geen stappen in de beoordeling overgeslagen. Als een
vaccin grootschalig wordt ingezet, zoals in de huidige COVID-19 vaccinatiecampagne, kan het gebeuren dat zeer zeldzame bijwerkingen aan het licht
komen. Het EMA en het CBG houden bij of er tijdens het gebruik van het
vaccin nog onbekende of zeldzame bijwerkingen naar voren komen, die
eerder bij de studies nog niet zichtbaar waren.
Vraag 26
Heeft u tegenover de leveranciers van andere «coronavaccinaties» (ook)
moeten erkennen dat de langetermijneffecten van het desbetreffende
«vaccin» onbekend zijn? Zo ja, om welke «vaccins» gaat het?
Antwoord 26
Ik verwijs u naar de antwoorden op vraag 24 en 25.
Vraag 27
Heeft Nederland (en/of de EU namens Nederland) geld gereserveerd voor
eventuele schadeclaims als gevolg van grootschalige en ingrijpende
bijwerkingen van de Pfizer-injectie? Zo ja, waarom en hoeveel? Zo nee,
waarom niet? Verschilt dit met andere «coronavaccins»?
Antwoord 27
Nederland heeft hiervoor geen voorzieningen getroffen. De EU/EC ook niet.
De Nederlandse staat verzekert zich in de regel niet tegen schade.
Op de begroting worden in het algemeen geen middelen gereserveerd voor
niet bestaande schadeclaims. Er is geen reden om hier anders mee om te
gaan in het kader van vaccins tegen COVID-19.
Vraag 28
Kunt u per «coronavaccin» aangeven in hoeverre de Nederlandse staat
aansprakelijk is voor schade en/of letsel als gevolg van de toediening ervan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

Antwoord 28
Op de overeenkomsten rust geheimhouding. Indien de Nederlandse staat
aansprakelijk is voor schadegevallen als gevolg van de vaccinaties, dan zal de
staat deze verantwoordelijkheid zoals gebruikelijk dragen.
Vraag 29
Kunt u een overzicht sturen van de concrete standaarden die Nederland
hanteert om de (productie)kwaliteit van specifiek een batch met mRNAinjecties, zoals die van Pfizer, te controleren?
Antwoord 29
De standaarden die gehanteerd worden zijn:
– EudraLex – Volume 4 – Good Manufacturing Practice (GMP)
– GDP richtsnoer (2013/C 343/01)
Vraag 30
Welke zogheten Current Good Manufacturing Practices (CGMPs) gelden er in
Nederland/de EU met betrekking tot mRNA-injecties?
Antwoord 30
De GMP richtsnoeren voor alle geneesmiddelen (humaan en veterinair) die
gelden binnen de EU, en dus ook binnen Nederland, zijn vastgelegd in
Eudralex volume 4: https://ec.europa.eu/health/documents/eudralex/vol-4_en.
Vraag 31
Waren deze CGMP’sup to date op het moment van de eerste leveringen van
het Pfizer-«vaccin»? Zo ja, waaruit blijkt dit? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 31
Op de website genoemd in het antwoord op vraag 30 staan altijd de
up-to-date GMP richtsnoeren, dus die waren ook up-to-date op het moment
van de eerste leveringen van het Pfizer-vaccin.
Vraag 32
Kunt u aangeven onder welke voorwaarden Nederland een levering/batch
met Pfizer-vaccins bij twijfels over de kwaliteit kan terugsturen? In welke
gevallen vindt er restitutie plaats?
Antwoord 32
Na goedkeuring van de Official Medicines Control Laboratories (OMCL) die
controle uitvoeren op productieproces, kwaliteit en veiligheid van partijen),
krijgt de fabrikant toestemming om de batch te leveren aan Nederland. Bij
levering aan Nederland kan een batch alleen geweigerd worden als de
Responsible Person van het RIVM de batch afkeurt op basis van niet voldoen
aan de specificaties of GMP (Goede Manieren van Produceren)/GDP (Goede
Distributiepraktijken) eisen.
Na levering aan RIVM en vrijgifte van een batch door RP kan alleen een batch
terug gestuurd worden bij een herroeping. Een herroeping vindt plaats bij
een kwaliteitsdefect die gevolgen kan hebben voor patiëntveiligheid. Het
besluit tot het starten van een herroeping kan genomen worden door de
leverancier of door IGJ.
In het contract met de leverancier zijn afspraken gemaakt dat zij zorgdragen
voor vervangend product als een batch niet voldoet. Er zijn geen afspraken
gemaakt over restitutie bij het terugsturen van een levering. In de praktijk zal
restitutie van teruggestuurde vaccinbatches alleen mogelijk zijn als de
leverancier geen vervangend product heeft en als aantoonbaar is dat de
fabrikant niet voldaan heeft aan de contractuele kwaliteitsafspraken.
Iedere overeenkomst kent wederzijdse rechten en verplichtingen voor
partijen. In geval van twijfel over de kwaliteit van een product zijn tussen
partijen contractuele afspraken gemaakt. De afspraken onder deze overeenkomst vallen onder de geheimhouding.
Vraag 33
Welke prijs heeft Nederland betaald per dosis van het Pfizer-«vaccin»?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Antwoord 33
De prijsafspraken zijn vertrouwelijk. Deze informatie valt onder de geheimhouding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7