Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2046
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Staatssecretaris van Economische
Zaken over het feit dat bij de hengstenkeuring van de KVTH bijna alleen maar
paarden met gecoupeerde staarten meedoen, terwijl couperen sinds 2001
verboden is (ingezonden 8 februari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) (ontvangen
29 maart 2016) Zie ook Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 1604
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving rondom de laatste hengstenkeuring van de Koninklijke Vereniging «Het Nederlandse Trekpaard en De
Haflinger» (KVTH) op 23 januari jl.?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 5 en 6
Is het u ook opgevallen dat op het beeldmateriaal bijna alleen maar paarden
met gecoupeerde staarten te zien zijn? Hoe verklaart u dit?
Welke acties gaat u ondernemen tegen de KVTH?
Bij het algemeen overleg Paardenhouderij dd. 7 april 2015 zei u «In de
rechtspraak hebben zich heel recentelijk ontwikkelingen voorgedaan met
betrekking tot hondententoonstellingen. Daarom zie ik nu ook mogelijkheden
om het tentoonstellingsverbod van gecoupeerde dieren beter te handhaven,
ook voor dieren die legaal in het buitenland gecoupeerd zijn.»; op welke
recente ontwikkelingen doelde u? Welke betere handhaafmogelijkheden zag
u? Hoe heeft u deze verbeterde handhaafmogelijkheden in de praktijk
gebracht en welke resultaten zijn hiervan te melden? Kunt u de motie
(Kamerstuk 28 286, nr. 481) die vraagt om een tentoonstellingsverbod bij uw
antwoord betrekken?
Hoe verklaart u dat de geïntensifieerde inspanningen bij de hengstenkeuring
van de KVTH geen resultaten hebben opgeleverd?
Welke acties gaat u ondernemen die wel het gewenste resultaat zullen
hebben?

1

ah-tk-20152016-2046
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.youtube.com/watch?v=DwKqeVN6eJM&feature=youtu.be
http://www.kvth.nl/nl/nieuws/27-trekpaardhengsten-goedgekeurd-tijdens-hengstenkeuring-23januari-jl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3, 4, 5 en 6
Het couperen van dieren (staarten, oren) is sinds 2001 een verboden
lichamelijke ingreep in Nederland, tenzij de ingreep uit medische noodzaak
wordt verricht. Ook verboden is de toelating tot een tentoonstelling of een
keuring van dieren (als ook het deelnemen aan of toelaten tot wedstrijden
van dieren) waarbij een verboden lichamelijke ingreep is verricht. Volgens
een uitspraak uit 2002 van het College van Beroep voor het bedrijfsleven
(hierna: het CBb) evenwel, is de reikwijdte van het tentoonstellingsverbod
beperkt. Indien een dier legaal in het buitenland is gecoupeerd, mag het
volgens de uitspraak toch in Nederland worden tentoongesteld. Ik verwijs
hiervoor ook naar eerdere brieven over dit onderwerp en beantwoorde
vragen (Kamerstukken 28 286, nr. 76; Kamerstukken 31 389, nr. 3; Kamerstukken 31 389, nr. 5; Kamerstukken 28 286, nr. 246, Kamerstukken 31 389, nr. 125;
Kamerstukken II 2012/13, Aanhangsel, nr. 2029; Kamerstukken II 2013/14,
Aanhangsel, nr. 368; Kamerstukken II 2013/14, Aanhangsel, nr. 1043).
Ik vind dit uit het oogpunt van dierenwelzijn niet gewenst en vind dat het
tentoonstellingsverbod uit Europeesrechtelijk perspectief bezien wel degelijk
gerechtvaardigd kan worden.
Ik ben van mening dat dit tonen van gecoupeerde dieren op tentoonstellingen
of keuringen, zeker als dergelijke dieren in de prijzen vallen, het couperen van
dieren stimuleert. Het kan er toe leiden dat dieren illegaal in Nederland
worden gecoupeerd of dat houders dieren laten couperen in landen waar
couperen niet verboden is.
Gelet hierop ben ik voornemens de komende periode bestuursrechtelijk te
gaan handhaven op het tentoonstellingsverbod. De verwachting is dat het
tentoonstellingsverbod dan op termijn opnieuw bij de rechter aan de orde
komt. Tegelijkertijd zal ik onderzoeken op welke wijze het verbod effectiever
kan worden gehandhaafd. Het Openbaar Ministerie is van oordeel dat er niet
succesvol tot strafrechtelijke vervolging kan worden overgegaan in de
gevallen waarop de genoemde uitspraak van het CBb van toepassing is.
Vraag 7
Erkent u dat als de KVTH in haar wedstrijdreglement zou opnemen dat
paarden met geamputeerde staarten niet mogen meedoen, het probleem van
couperen grotendeels opgelost is? Zo ja, wat gaat u doen om druk uit te
oefenen op de KVTH om dit op te nemen in het wedstrijdreglement en wat
heeft u reeds gedaan?
Antwoord 7
Ja. Ondanks diverse verzoeken heeft de KVTH niet de wil het couperen op
vrijwillige basis uit te bannen. Ik verwijs verder naar mijn antwoord op de
vragen 2 t/m 6.
Vraag 8
Vindt u dat de KVTH het predicaat koninklijk verdient?
Antwoord 8
Ik verwijs hiervoor naar de antwoorden op vragen over het ontnemen van het
predicaat «Koninklijke» van 28 augustus 2013 (2013–2014, nr. 368).
Vraag 9
Bent u bereid een meldplicht voor dierenartsen in te voeren waarbij ze met
foto’s en documenten de medische noodzaak van couperen moeten onderbouwen en centraal moeten melden om zo inzicht te krijgen bij welke stallen
en bij welke dierenartsen opvallend veel staarten worden gecoupeerd?
Antwoord 9
Lichamelijke ingrepen bij dieren zijn verboden, tenzij de ingreep krachtens de
wet is aangewezen of er een diergeneeskundige noodzaak bestaat om de
ingreep toe te passen. Het couperen van staarten is een lichamelijke ingreep
die alleen is toegestaan indien daar een diergeneeskundige noodzaak voor
bestaat. De diergeneeskundige noodzaak dient door de dierenarts aangetoond
te kunnen worden. Indien hij dat niet kan, is hij daarop tuchtrechtelijk
aanspreekbaar. Een extra meldplicht heeft een zeer geringe toegevoegde
waarde en leidt daarnaast tot een behoorlijke en onwenselijke lastenverzwaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 10
Wilt u reageren op de volgende opmerking in Dagblad De Limburger:
«Iemand zei tegen mij; «ik wil stoppen met couperen, maar dan maken mijn
paarden geen schijn van kans tijdens de veulenkeuring». Het zijn altijd
gecoupeerde paarden die winnen.»?2
Antwoord 10
Dit maakt dat het noodzakelijk is het bestaande verbod afdoende te kunnen
handhaven. Ik verwijs u verder ook naar het antwoord op vragen 2 t/m 6.
Vraag 11
Klopt het dat het recent in Frankrijk verboden is om een paard met een
gecoupeerde staart te transporteren of tentoon te stellen? Zo ja, waarom kan
in Frankrijk wel een tentoonstellingsverbod bewerkstelligd worden maar in
Nederland niet? Zijn er in Nederland juridische obstakels om een transportverbod voor gecoupeerde paarden af te kondigen?
Antwoord 11
Het klopt dat in Frankrijk deelname van een paard met een gecoupeerde
staart aan tentoonstellingen is verboden, een transportverbod is echter niet
afgekondigd. Het instellen van een transportverbod zou in strijd zijn met de
EU-bepalingen inzake het vrije verkeer van goederen en diensten en is naar
mijn oordeel om die reden juridisch gezien niet haalbaar. Ik verwijs u verder
naar antwoord op vragen 2 t/m 6 waarin wordt verwezen naar een uitspraak
van het CBb.

2

Dagblad de Limburger 4 feb 2016 en 2 feb 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3