Holstmeerweg 1 Postbus 1087
T 058 215 70 84 info@fier.nl

8900 CB Leeuwarden
www.fier.nI

fieri.

Tweede Kamer der Staten-Generaal
T.a.v. mevr. Agema
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

Betreft
Datum
Leeuwarden, 7 december 201 5 Kopie brief: Reactie op het AO over de rapportage van de
Commissie Azough

Geachte mevrouw Agema,
Bijgaand ontvangt u een kopie van de brief die wij verzonden hebben aan minister Van der Steur
en staatsecretaris Van Rijn met als onderwerp: Reactie op hetAQoverde rapportage van de
Commissie Azough
jke groet,

der Hoek
Di rectiesecretaresse

HULP BIJ GEWELD

•

Holstmeerweg 1 Postbus 1087
T 058 215 7084 info@fier.nl

8900 [8 Leeuwarden
www.fier.nI

.

Ministerie van Veiligheid en Justitie
T.a.v. minister Van der Steur
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
T.a.v. staatssecretaris M. van Rijn
Postbus 20350
2500 Ej Den Haag

Betreft
Datum
Leeuwarden, 7december 2015 Reactie op hetAO over de rapportage
van de Commissie Azough

Kenmerk
U215l2011

Geachte minister Van der Steur en staatssecretaris Van Rijn,
Op 7 oktober jI. vond er een AOJeugd plaats waarin onder andere het rapport van de commissie
Azough is besproken. Tijdens dit algemeen overleg kwamen een aantal thema’s naar voren, die
ook binnen Fier belangrijke ontwikkel- of aandachtspunten zijn. Wellicht kan Fier op deze
punten van betekenis zijn. Graag zouden we hierover met u in gesprek gaan.

Jongens die slachtoffer zijn van loverboys/mensenhandelaren
Tijdens het AO kwam aan de orde dat we weinig afweten van jongens die het slachtoffer zijn van
mensenhandelaren/loverboys. Vanuit de kamer is er behoefte aan meer zicht op deze doelgroep,
zowel kwantitatief als kwalitatief. In het verlengde hiervan werd tijdens het AO opgemerkt dat,
als de registratie verbeterd er ook meer zicht zal komen op jongens. Vanuit Fier verwachten wij
niet dat de registratie bij Comensha hier veel in kan betekenen. lmmers,jongens worden pas als
mensenhandel slachtoffer gemeld bij Comensha als ze in beeld zijn bij de instanties en
instellingen. Voor zover wij weten is er (nog) weinig zicht op deze doelgroep. Hierin spelen
verschillende elementen een rol. Onze indruk is dat de schaamte bij jongens nog groter is dan
bij meisjes; jongens zichzelf niet zien als slachtoffer; professionals zich niet bewust zijn van het
voorkomen van dit probleem en het daardoor ook niet signaleren; daar waar professionals het
vraagstuk wel signaleren ze jongens anders benaderen dan meisjes en dat ze, net zoals de
jongens zelf, geneigd zijn om jongens niet of minder als slachtoffer te zien (van een ernstig
delict).
Fier pleit al enkele jaren voor een behandelgroep voor seksueel misbruikte jongens, inclusief
jongens die misbruikt zijn in het loverboycircuit/prostitutiecircuit. Deze week kregen wij van de
VNG akkoord om het aanbod dat wij voor meisjes hebben in het landelijk transitie arrangement
ook open te stellen voor jongens. Ook een van onze zorgverzekeraars is bereid om klinische
behandeltrajecten te financieren voor deze doelgroep. Wij zijn blij met deze ontwikkeling.
Immers, een behandelgroep waar voor seksueel misbruikte en uitgebuite jongens maakt de
doelgroep z/chtbaaren geeft inzicht in het vraagstuk.

HULP BIJ GEWELD

•

fieri
Fier is op zoek naar huisvesting in Rotterdam. Zodra wij een geschikte locatie hebben gevonden,
zullen wij starten met een behandelgroep voor deze groep jongens (12 t/m 23 jaar).
Specialistische zorg landelijk borgen
Tijdens het AO is verschillende keren gesproken over de borging van het landelijk specialisme
op dit terrein. Wij blijven ons hier zorgen over maken. Zowel van de TAj als van ambtenaren van
Amsterdam, Rotterdam en de VNG krijgen wij te horen dat het landelijk transitie arrangement
jeugd (LTA) afgebouwd zal worden na drie jaar en dat het geen bestaansrecht heeft in een
gedecentraliseerd stelsel, Op dit moment worden in diverse overleggen de contouren uitgewerkt
van het nieuwe zorglandschap. Het is zaak dat in deze overleggen ook nagedacht wordt over
nut, noodzaak en borging van specialistische landelijke functies zodat we straks niet voor
verrassingen komen te staan. Het landelijk transitie arrangement heeft een looptijd van drie jaar
en eindigt op 31 december 2017.
Daar waar high intensive safety en high intensive care geboden geëigend is zal dit door enkele
landelijke specialisten geborgd moeten worden.
Er is omvang nodig om voldoende vlieguren te maken en specialisme door te ontwikkelen. Dit
naar analogie van het brandwondencentrum. Daar waar veiligheid aan de orde is, moeten
kinderen in veel gevallen juist uit de regio. In een gedecentraliseerd stelsel is dit lastig. Zie ook
bijlage 1.
Aanpak mensenhandelaren (loverboys)
In het AO kwam verschillende keren de noodzaak van het scherper en actiever opsporen van
loverboys/mensen handelaren aan de orde: “Loverboys moeten hard worden aangepakt”. Verder
werd opgemerkt dat het belangrijk is om iets te doen met signalen van ouders en uit de
omgeving van meisjes (en jongens). Ook gaven Kamerleden aan behoefte te hebben aan meer
inzicht wie de daders nu eigenlijk zijn. In dit kader breng ik de publicatie Mensenhandelaren’
onder uw aandacht. Verder bracht mevrouw Keijzer naar voren dat zij een tijdje geleden een
email kreeg van een oom die volledig in paniek was, omdat zijn nichtje van l8plus was
verdwenen en de familie vermoedde dat ze terecht was gekomen in de handen van pooierboys.
Wat zei de politie? “ja, sorry, 1 8—plus, we kunnen hier niets mee.”
In de praktijk zien we dat loverboyzaken niet altijd door de politie kunnen worden opgepakt met
de aandacht en snelheid die nodig is. Ook heeft de politie vaak geen tijd om alle ‘signalen van
ouders en omgeving’ van (vermoedelijke) loverboypraktijken te onderzoeken. Fier en Terre des
Hommes hebben een project ontwikkeld waarbij ouders, familie en vrienden, mensen uit de
omgeving van (potentiele) slachtoffers en instellingen signalen kunnen melden en waarbij met
gecertificeerde professionals uit de veiligheidsbranche onderzoek wordt gedaan naar de
signalen. Het project is voorgelegd en besproken en afgestemd met politiemensen en mensen
van het Openbaar Ministerie. Zij gaven aan dat het project een lacune opvult die er momenteel is
omdat de politie niet altijd de menskracht en de tijd heeft om alle signalen op te pakken. Wij
hebben bij fondsen een bijdrage gevraagd voor dit project. Deze zijn nog in behandeling. Wij
gaan graag met de minister van Veiligheid en justitie in gesprek over een mogelijke bijdrage van
-

—

de Rijksoverheid aan dit kansrijke project.

fier,
We kunnen niets doen’
Tijdens het AO werd ook uitgebreid stilgestaan bij de bescherming van meisjes (en jongens) met
een verstandelijke beperking. Instellingen zouden de handvatten missen om zaken toe te
passen. De nationaal rapporteur mensenhandel heeft aangegeven dat dit “eigenlijk een uiting is
van een gebrek aan kennis”. Tweede Kamerleden merkten hier over op dat “als er een gebrek is
aan handvatten of kennis, daar toch volop in zou moeten worden geïnvesteerd, want deze
meisjes moeten veilig zijn in de instelling.” Vanuit de Fier Academy wil en kan Fier een rol spelen
in de deskundigheidsbevordering van de verstandelijk gehandicapten sector. Fier wil graag
expertise beschikbaar stellen en inzetten ten behoeve van deze sector. Mocht hier interesse in
zijn dan gaan wij hier graag met u en met de sector over in gesprek. Fier heeft momenteel ook
een grote opdracht van de Rijksoverheid op het terrein van deskundigheidsbevordering van het
onderwijs op het terrein van eer gerelateerde vraagstukken zoals huwelijksdwang en
achterlating.
Met vriendelijke groet,

7

Linda Terpstra
Anke van Dijke
Raad van Bestuur Fier
Cc:
Mevr. Volp, PvdA
Mevr. Age ma, PW
Mevr. Kooiman, SP
Mevr. van der Burg, VVD
Mevr. Berg kamp, D66
Mevr. Dik Faber, ChristenUnie
Mevr. Keijzer, CDA
Dhr. Segers, ChristenUnie
Bijlage 1: High Intensive Care & High Intensive Safety