Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1934

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2014
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij een fiche, die
werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Mededeling de stedelijke dimensie van het Europees beleid –
hoofdkenmerken van een Europese stedelijke agenda.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-1934
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 22 112, nr. 1934

1

Fiche: Mededeling de stedelijke dimensie van het Europees beleid
– hoofdkenmerken van een Europese stedelijke agenda
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees parlement, de Raad, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s.
De stedelijke dimensie van het Europees beleid – hoofdkenmerken van
een Europese stedelijke agenda.
Datum ontvangst Commissiedocument
18 juli 2014
Nr. Commissiedocument
COM(2014) 490
Pre-lex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=1042188
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
n.v.t.
Behandelingstraject Raad
Er zijn momenteel nog geen afspraken over follow-up in EU-verband. Er
bestaat een link met meerdere raadsformaties.
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
2. Essentie voorstel
De mededeling van de Europese Commissie bevat een consultatie over
hoe de stedelijke dimensie in EU-beleid kan worden versterkt. De beide
Kamers zijn reeds geïnformeerd over de kabinetsreactie1 op deze
mededeling. Naar aanleiding van deze reactie is op verzoek van de vaste
Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken tevens dit fiche opgesteld2.
De Europese Commissie stelt in het document dat Europese steden en
stedelijke regio’s een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan economische groei en mondiale uitdagingen zoals vermindering van energieverbruik, en dat de lidstaten en de Commissie de mogelijkheden van steden
en stedelijke regio’s beter kunnen benutten. De Commissie constateert
verder dat er een toenemende vraag is naar een Europees stedelijke
agenda, vanuit onder andere het Europees parlement, het Comité van de
Regio’s en decentrale overheden. De Europese Commissie stelt
vervolgens in de consultatie een aantal vragen over hoe een Europese
stedelijke agenda moet worden ingevuld.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein en beoordeling
Nederland ondersteunt het initiatief van de Commissie om door
middel van deze consultatie te verkennen hoe een Europese Stedelijke
Agenda kan worden vormgegeven en spoort de recentelijk geïnstalleerde Commissie aan om dit punt actief op te volgen.

1
2

Kamerstuk 22 112, nr. 1918.
Brief d.d 4 november 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 22 112, nr. 1934

2

Nederland vindt – met de Europese Commissie – dat het economische
en maatschappelijke potentieel van Europese stedelijke gebieden beter
kan en moet worden benut. Daarom zijn op initiatief van Nederland en
België een aantal lidstaten in 2013 gestart met een samenwerking om
te komen tot een Europese Stedelijke Agenda (Urban Agenda). De
Nederlandse inzet is gericht op een verbeterde werkwijze op EU-niveau
en is niet gericht op nieuwe Europese wet- en regelgeving. Het
volledige Nederlandse standpunt kan worden teruggevonden in de
eerder verzonden kabinetsreactie3.
b) Inzet ten aanzien van dit voorstel
Nederland beoogt de bovengenoemde doelstelling van de Europese
Stedelijke Agenda, een verbeterde werkwijze op Europees niveau, via
drie sporen te realiseren:
1. Kwalitatief goede en uitvoerbare wet- en regelgeving (Better
Regulation):
De praktische uitvoering van EU wet- en regelgeving ligt, na
omzetting, voor een groot deel op lokaal en regionaal niveau. Als
hiermee in het besluitvormingsproces onvoldoende rekening wordt
gehouden kan dit zich vertalen in problemen bij de implementatie,
uitvoering en naleving van deze wet- en regelgeving. Europese weten regelgeving dient al in de ontwikkelfase rekenschap te geven
van het bestuursniveau waarop het zal moeten worden uitgevoerd
en de ruimte te bieden voor gebiedsgerichte oplossingen. Voor
steden en regio’s kan de kwaliteit van EU wet- en regelgeving
worden verhoogd door in het gehele besluitvormingsproces
(ex-ante en ex-post) structureel en cross-sectoraal te kijken naar de
(financiële en administratieve) gevolgen van EU wet- en regelgeving. Nederland verwelkomt daarom de inzet van de Commissie op
het gebied van Better Regulation en is voorstander van een
ambitieuze agenda ten aanzien van dit onderwerp.
2. Meer op steden toegesneden kennisinstrumenten
Een goede dialoog tussen EU, steden en lidstaten over stedelijke
problematiek in Europa is van groot belang. Voor het voeren van
een goede dialoog is het volgende belangrijk:
− Betere EU-brede data op stedelijk niveau (welke ook van
meerwaarde kan zijn bij het ontwikkelen van nieuwe wet- en
regelgeving, bv als input voor Impact Assessments);
− Meer kennisdeling tussen steden, lidstaten en de Europese
instellingen door o.a. betere synergie en door gebruik te maken
van bestaande gremia.
3. Gebruiksvriendelijkere financiële instrumenten
Bij EU-fondsen dient meer aandacht te zijn voor de uitvoering (en
bijkomende regeldruk) zodat steden en regio’s zo optimaal mogelijk
gebruik kunnen maken van de fondsen voor het oplossen van haar
specifieke problemen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Onder de lidstaten bestaat een brede consensus over nut en noodzaak
van een Europese Stedelijke Agenda. Als randvoorwaarde wordt wel
algemeen gesteld dat de principes van subsidiariteit en proportionaliteit moeten worden gerespecteerd. De Europese Commissie is nog
zoekende en begeeft zich over haar rol nog in de oriënterende fase. Dit
wordt met deze consultatie bevestigd. Er is nog geen duidelijkheid
over het vervolg vanuit de Europese Commissie op de consultatie.
Een Europese Stedelijke Agenda heeft ook de aandacht van het
Europese parlement. Het Europese parlement heeft een rapporteur
aangewezen voor het thema van de stedelijke dimensie in EU-beleid,
die voor de zomer van 2015 met een rapport zal komen.

3

Kamerstuk 22 112, nr. 1918.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 22 112, nr. 1934

3

Vanuit regio’s en steden (Comité van de Regio’s, Eurocities, CEMR)
komen steeds meer signalen dat het huidige systeem van EU-beleid en
regelgeving niet flexibel genoeg, niet integraal en gebiedsgericht is en
teveel administratieve lasten voor decentrale overheden geeft. Het
Comité van de Regio’s pleit in zijn advies voor meer cross-sectorale
samenwerking binnen de Europese Commissie en meer betrokkenheid
van steden bij EU-beleidsvorming.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
De Europese Unie heeft geen specifieke bevoegdheid op het gebied
van stedelijk beleid. Deze mededeling betreft de stedelijke dimensie
van EU-beleid. Het gaat hierbij niet om het vormgeven van Europees
stedelijk beleid, maar om het beter rekening houden met de stedelijke
dimensie in het gehele scala aan onderwerpen die onder het
bestaande acquis communautair vallen.
b) Subsidiariteit
Nederland heeft een positieve grondhouding ten opzichte van de
subsidiariteit. De verantwoordelijkheid van de lidstaten ten aanzien
van het voeren van stedelijk beleid is in de mededeling goed verankerd. De mededeling beoogt een handreiking te bieden over hoe de
Commissie lidstaten hierbij het beste kan ondersteunen.
c) Proportionaliteit
Nederland heeft een positieve grondhouding ten opzichte van de
proportionaliteit. De mededeling bevat geen nieuwe maatregelen maar
beoogt een handreiking te bieden over de vormgeving van een betere
samenwerking en coördinatie op EU-niveau.
d) Financiële gevolgen
Er zijn geen financiële gevolgen, want er wordt geen voorstel gedaan
door de Europese Commissie.
e) Gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
Er zijn geen gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten, want
er wordt geen voorstel gedaan door de Europese Commissie. Het kan
daarentegen als onderdeel van smart regulation beleid bijdragen om
uitvoeringslasten voor decentrale overheden te verminderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 22 112, nr. 1934

4