Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3547

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 24 november 2022
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister voor Klimaat en
Energie over de brief van 4 november 2022 over de Appreciatie Energiepakket van de Europese Commissie (Kamerstuk 22 112, nr. 3535).
De vragen en opmerkingen zijn op 9 november 2022 aan de Minister voor
Klimaat en Energie voorgelegd. Bij brief van 21 november 2022 zijn de
vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
Adjunct-griffier van de commissie,
Reinders

kst-22112-3547
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie van het Energiepakket van de Europese Commissie. Deze leden
vinden het positief dat de Europese Unie streeft naar een gecoördineerde
aanpak om de uitdagingen op energiegebied van deze winter het hoofd te
bieden en om gezamenlijk tot oplossingen te komen voor de periode erna.
Het coördineren van de vraag naar gas en inzetten op energiebesparing
zijn essentieel om vraag en aanbod weer met elkaar in lijn te brengen.
Deze leden zijn echter kritisch over de voorstellen van de Europese
Commissie voor prijsinterventiemaatregelen aangezien deze tot risico’s
voor onze leveringszekerheid zouden kunnen leiden. De leden van de
VVD-fractie hebben dan ook nog enkele vragen.
VVD vraag 1
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel om
gezamenlijk gas in te kopen. Deze leden onderschrijven dat gezamenlijke
inkoop tot gunstigere inkoopvoorwaarden kan leiden en helpt te
voorkomen dat lidstaten met elkaar concurreren op de gasmarkt waardoor
de prijs hoger wordt. Tegelijkertijd willen zij benadrukken dat inkoop van
energie altijd een nationale bevoegdheid moet blijven en dat deze ingreep
van tijdelijke aard moet zijn. Kan de Minister dit bevestigen?
Antwoord
Het voorstel van de Europese Commissie voor gezamenlijke inkoop berust
op vrijwilligheid. De ingreep is van tijdelijke aard, de door de Commissie
voorgestelde verordening heeft vooralsnog een looptijd van één jaar.
Overigens bestaat er geen nationale bevoegdheid voor de inkoop van
energie, het inkopen van energie is een taak voor bedrijven die energie
nodig hebben voor hun eigen gebruik of voor hun klanten. Bedrijven doen
dat voor hun gehele portfolio, een portfolio dat ook kan bestaan uit
faciliteiten en klanten in meerdere lidstaten.
VVD vraag 2
De leden van de VVD-fractie vinden het daarnaast belangrijk dat er een
dienstverlener wordt aangewezen die expertise heeft met het kopen van
gas. Welke randvoorwaarden stelt de Minister aan de dienstverlener?
Antwoord
Het kabinet kan zich vinden in de randvoorwaarden die de Commissie in
artikel zes van de voorgestelde verordening stelt aan de dienstverlener,
waaronder expertise met het kopen van gas.
VVD vraag 3
Hoe zal het ingekochte gas worden verdeeld onder de lidstaten? Hoe
wordt dit gedaan indien het niet lukt om voldoende gas in te kopen?
Antwoord
Voor de gezamenlijke inkoop van gas stelt de Commissie voor dat te laten
lopen via een daartoe via een openbare aanbesteding nog te selecteren
partij (de «dienstverlener»). Het gas dat via deze dienstverlener wordt
ingekocht wordt toebedeeld aan de partij die heeft aangegeven gas via de
dienstverlener te willen inkopen en daartoe, na tussenkomst van de
dienstverlener, uiteindelijk een contract sluit met een leverancier of
producent. Partijen die gas willen inkopen via de dienstverlener kunnen
inkoopconsortia vormen om zo hun vraag te bundelen en gezamenlijk een
contract te sluiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

2

In het geval dat er via de dienstverlener en anderszins niet voldoende gas
wordt ingekocht waardoor er een fysiek tekort ontstaat kan artikel 25 van
de voorgestelde verordening in werking treden waarbij de Commissie een
voorstel aan de Raad kan doen voor de allocatie van het wel aanwezige
gas. Het is dan aan de Raad om daarover een besluit te nemen.
VVD vraag 4
De leden van de VVD-fractie zijn kritisch over het voorstel dat entiteiten
melding moeten maken indien zijn een hoeveelheid van meer dan 5 TWh
willen inkopen. Deze leden delen de zorg van de Minister. Hoe appreciëren
andere lidstaten dit voorstel? Kan de Minister samen optrekken met
lidstaten om ervoor te zorgen dat dit artikel wordt geschrapt?
Antwoord
Er zijn diverse lidstaten die de bezwaren van het kabinet delen. Inmiddels
is duidelijk geworden dat het doel van de Commissie vooral is dat
handelsmissies naar derde landen en grootschalige tenders voor
bijvoorbeeld het vullen van de opslagen beter onderling worden
afgestemd. In die aanpak ziet het kabinet wel meerwaarde, maar niet in
het melden van overeenkomsten die worden afgesloten.
VVD vraag 5
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel van
de Europese Commissie om het elektriciteitsverbruik op piekmomenten
met 5% te verminderen. Hoe wil de Minister dit bewerkstelligen? Is de
Minister voornemens om dit op basis van vrijwilligheid met een tender te
laten invullen?
Antwoord
Om het elektriciteitsverbruik tijdens piekuren te verminderen – zoals
voorgeschreven door recente Verordening (EU) 2022/1854 – breidt het
kabinet lopende initiatieven voor energiebesparing uit. Dit betreft onder
andere de campagne «Zet ook de knop om» die is uitgebreid met tips voor
besparing tijdens piekuren.1 Ook gaat het kabinet verder in gesprek met
gemeentes en branches om iedereen te motiveren energieconsumptie te
verminderen, ook in de piekuren waar dat mogelijk is. Het kabinet is niet
van plan tenders uit te schrijven voor het realiseren van elektriciteitsvraagreductie in piekuren. Vergelijkbare tenders voor aardgasbesparing
hebben laten zien dat de baten niet opwegen tegen de lasten.
VVD vraag 6
Is de Minister van mening dat dit ook kan helpen met de congestie op het
elektriciteitsnet en zou het permanent opzetten van een dergelijke
elektriciteitspiektender ruimte op het net kunnen creëren?
Antwoord
De EU-verordening geeft drie opties voor de definitie van piekuren, te
weten: 1) uren met de naar verwachting hoogste day-aheadprijzen, 2)
uren met het naar verwachting hoogste elektriciteitsverbruik en 3) uren
met het naar verwachting hoogste elektriciteitsverbruik uit
niet-hernieuwbare bronnen. Geen van deze drie definities komt direct
overeen met de uren waarin de meeste netcongestie voorkomt.
Bovendien is reductie van de vraag niet altijd de oplossing voor
verlichting van netcongestie. Alle netbeheerders van Nederland werken
samen aan het GOPACS initiatief waarmee wel gericht congestieverlichting kan worden aangeboden en afgenomen. Dit initiatief volgt het

1

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/10/17/hernieuwde-zet-ook-de-knop-omcampagne-biedt-tips-om-energiezuinig-de-winter-door-te-komen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

3

kabinet met grote interesse. Op dit moment ziet het kabinet geen nut of
noodzaak van overheidsinmenging in dit initiatief.
VVD vraag 7
De leden van de VVD-fractie zijn kritisch over het voorstel van de
Europese Commissie om een marktcorrectiemechanisme op te zetten
waarmee een dynamische prijslimiet kan worden ingesteld op de Title
Transfer Facility (TTF). Prijslimieten op de import van gas kunnen leiden
tot grotere tekorten en daardoor dus ook hogere prijzen. Daarnaast
bestaat een dynamisch prijsplafond niet, er is een plafond of het is er niet.
Wat zijn de gevolgen voor Nederland als er op het niveau van de
Europese Unie een dynamisch prijslimiet wordt ingesteld? Kan de
Minister toezeggen dat Nederland niet zal instemmen met de invoering
van een dynamisch prijslimiet totdat er een impactassessment is
uitgevoerd en hieruit is gebleken dat onze leveringszekerheid niet in
gevaar wordt gebracht?
Antwoord
De gevolgen van het invoeren van een eventueel prijslimiet op EU-niveau
voor gas op de groothandelsmarkt – die niet verward moet worden met
het nationale prijsplafond waarover u recent bent geïnformeerd
(Kamerstuk 36 200, nr. 162) – zijn afhankelijk van de precieze uitwerking
daarvan. Gezien de potentieel grote gevolgen van een dergelijke price
cap, vindt het kabinet de waarborgen die de Commissie heeft voorgesteld
in het recente energiepakket (Kamerstuk 22 112, nr. 3535)- waaronder dat
er geen gevolgen mogen zijn voor de leveringszekerheid – van groot
belang. In de conclusies van de Europese Raad van 21 oktober is
eveneens afgesproken dat aan de waarborgen die de Commissie heeft
voorgesteld moet worden voldaan, alsook aan een aantal aanvullende
waarborgen. Het kabinet deelt de mening van de leden van de VVD-fractie
dat dit vooraf door een betrouwbare analyse zoals een impact assessment
moet worden vastgesteld. Wel wijst het kabinet erop dat de Energieraad
besluit met een gekwalificeerde meerderheid. Ook indien Nederland
tegenstemt, kan het voorstel dus aangenomen worden. Daarom zet het
kabinet zich er samen met gelijkgestemde lidstaten voor in om een
compromis te vinden waarbij alle waarborgen, zowel die benoemd door
de Commissie als benoemd in de conclusies van de Europese Raad,
behouden blijven.
VVD vraag 8
De leden van de VVD-fractie nemen kennis van de voorstellen op het
gebied van onderliggende solidariteit. Deze leden begrijpen de noodzaak
hiertoe, maar hebben nog een aantal vragen. Is de Minister van mening
dat solidariteit alleen gevraagd kan worden nadat een lidstaat alle
mogelijke stappen eerst zelf heeft genomen, waaronder het afschakelen
van niet-essentiële gebruikers?
Antwoord
Ja, ik ben het eens met de leden van de VVD-fractie dat solidariteit alleen
gevraagd kan worden nadat een lidstaat eerst zelf alle mogelijke stappen
genomen heeft, waaronder het afschakelen van niet-essentiële gebruikers.
Dit is ook de afspraak in de EU en volgt ook uit Verordening (EU)
2017/1938 betreffende maatregelen tot veiligstelling van de gasleveringszekerheid.
VVD vraag 9
Daarnaast zijn de leden van de VVD-fractie van mening dat het besluit tot
overgaan tot solidariteit niet genomen mag worden door de Europese
Commissie maar door de lidstaten zelf. Deelt de Minister deze mening?
Hoe gaat zij dit principe borgen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

4

Antwoord
Het zijn de lidstaten die bepalen of zij in een zodanige positie verkeren dat
een beroep moet worden gedaan op door andere, aanpalende lidstaten te
leveren solidariteit, de Commissie speelt daarbij geen rol anders dan dat
de Commissie daarover moet worden geïnformeerd.
Wat wel het geval kan zijn is dat de Commissie – zoals opgenomen in het
nu voorliggende voorstel voor een verordening – in het geval van een
ernstig fysiek tekort aan gas in de EU aan de Raad een voorstel kan doen
voor de allocatie van het nog aanwezige gas. Een besluit daarover is dan
aan de Raad en daarmee aan de lidstaten gezamenlijk.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie van het Energiepakket van de Europese Commissie. Deze leden
hebben hierover nog enkele vragen.
D66 vraag 1
De leden van de D66-fractie onderschrijven de teleurstelling van de
Minister dat het pakket niet voorziet in verplichte besparingsdoelen. Deze
leden zijn het eens met het belang van verplichte besparingsdoelen. Zal
de Minister verplichte besparingsdoelen blijven aankaarten in Europa?
Antwoord
Zoals toegelicht in de Kamerbrief van 4 november (Kamerstuk 22 112,
nr. 3535), is het verplicht stellen van besparingsdoelen een van de meest
gerichte en doeltreffende instrumenten om iets te doen tegen de hoge
energieprijzen. Verplichte doelen op EU-niveau dragen eraan bij dat alle
lidstaten zich in moeten spannen om bij te dragen aan deze collectieve
opgave. In het kader van de onderhandelingen op andere EU-voorstellen
over energiebesparing, zoals de voorgestelde herziening van de EnergieEfficiëntie Richtlijn, blijft het kabinet zicht ook inzetten voor ambitieuze,
bindende doelen op EU-niveau.
D66 vraag 2
Zal de Minister ervoor zorgen dat het effect van verplichte besparingsdoelen wordt meegenomen in de impactanalyse van een dynamisch
prijslimietmechanisme, zodat die twee maatregelen in samenhang
worden bekeken?
Antwoord
Zoals toegelicht in de Kamerbrief van 4 november (Kamerstuk 22 112,
nr. 3535), is het kabinet van mening dat elke maatregel die op enige wijze
gepaard gaat met ingrijpen in de markt altijd vooraf gegaan moet worden
door verplichte besparingsdoelen voor gas. Dit is dan ook een belangrijk
onderdeel van de Nederlandse inzet, ook ten aanzien van de beoordeling
van het voorgestelde marktcorrectiemechanisme.
D66 vraag 3
De leden van de D66-fractie kijken kritisch naar een prijsplafond voor gas
dat wordt gebruikt voor elektriciteitsopwekking. Zij zien dat hiermee de
prijs van elektriciteit gedrukt kan worden maar zien ook risico’s, met name
op het gebied van energiebesparing. In hoeverre heeft de Europese
Commissie de ervaring uit Spanje betrokken bij het voorstel? Daar is de
energieconsumptie omhooggegaan na een prijsplafond voor gas voor
elektriciteitsopwekking.
D66 vraag 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

5

In hoeverre kan worden gegarandeerd dat gas dat tegen een lagere prijs
wordt ingekocht voor elektriciteitsopwekking, niet alsnog voor een hogere
prijs wordt doorverkocht?
D66 antwoord 3 en 4
In Spanje en Portugal geldt een subsidie van gas dat wordt gebruikt voor
elektriciteitsopwekking. Er ligt geen voorstel van de Europese Commissie
om dit «Iberische model» breed toe te passen in de Europese Unie en het
kabinet verwacht ook geen voorstel voor subsidie van gas specifiek voor
elektriciteitsopwekking. Zonder dat een voorstel voor een Iberische price
cap er ligt, vind ik het niet verstandig om te speculeren over de
vormgeving van een dergelijk voorstel. De discussie in de EU gaat over
het invoeren van een eventueel marktcorrectiemechanisme (of: price cap)
op EU niveau voor gas op de groothandelsmarkt, voor elk doel, dus niet
alleen voor elektriciteitsopwekking. Gezien de potentieel grote gevolgen,
vindt het kabinet de waarborgen die de Commissie heeft voorgesteld in
het recente energiepakket2 – waaronder dat er geen gevolgen mogen zijn
voor de leveringszekerheid – van groot belang.
D66 vraag 5
Ten aanzien van de verplichte gezamenlijke inkoop van gas hebben de
leden van de D66-fractie enkele vragen. Wat is de appreciatie van het
voorgestelde percentage, namelijk 15% voor een vulgraad van 90%? Is de
Minister van mening dat 15% voldoende is om de situatie van afgelopen
najaar, waarbij Europese landen elkaar beconcurreerden op gas, te
voorkomen? Welke voordelen en risico’s zitten er aan een hoger
percentage?
Antwoord
Met de voorgestelde 15% wordt een bodem gelegd onder het inkoopplatform. Een bodem die kan worden vergroot door te kiezen voor een
hoger percentage en de relatie met het vullen van de opslagen sterker te
leggen. Op deze wijze kan voorkomen worden dat ook om een situatie als
die in de afgelopen zomer ontstaat, namelijk: extreem hoge prijzen en
congestie in transportsysteem Dit is echter nog onderwerp van discussie
want er zijn ook lidstaten die hier anders over denken en een lager of geen
percentage willen. Vooralsnog houdt het Tsjechisch voorzitterschap echter
vast aan 15%.
D66 vraag 6
De leden van de D66-fractie lezen dat de Minister kritisch is op een
dynamische prijslimietmechanisme via de TTF. Deze leden kunnen dit
goed volgen. Zij vragen wel welk alternatief de Minister in Europa heeft
aangedragen om de volatiliteit op de gasmarkt te beteugelen. Is enkel
gasbeparing voldoende?
Antwoord
Het kabinet vindt het van belang om in Europa te zoeken naar maatregelen die kunnen helpen om de prijsvolatiliteit te verkleinen en de hoogte
van de energieprijzen te verlagen. Hiervoor heeft Nederland een aantal
voorstellen gedaan, zo heeft het kabinet gepleit voor het gezamenlijk
inkopen van aardgas en het streven naar een meer gecoördineerd en een
geleidelijk vulpad voor de gasopslagen om prijspieken door overheidsingrijpen te voorkomen. Om volatiliteit op korte termijn te verminderen,
heeft Nederland aangegeven open te staan voor het instellen van
aanvullende circuit breakers op de gasbeurzen en in principe voorstander
te zijn van het voorstel voor het ontwikkelen van een alternatieve
benchmark voor LNG-import. Hiernaast blijft Nederland pleiten voor
2

Kamerstuk 22 112, nr. 3535

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

6

aanvullende gasbesparing. Omdat de hoge prijzen worden veroorzaakt
door een onbalans tussen vraag en aanbod van aardgas, is het verlagen
van de vraag en het uitbreiden van het aanbod een van de meest
effectieve manieren om de gasprijs te laten dalen. Ook nationaal draagt
Nederland nationaal daaraan bij door het uitbreiden van de infrastructuur
voor LNG-import.
D66 vraag 7
De leden van de D66-fractie delen het belang van Europese solidariteit en
onderschrijven dus een extra solidariteitsverplichting. Zij vinden wel dat
solidariteit ook reikt tot aan besparingen. Zij verzoeken de Minister
daarom om ook in het kader van de solidariteitsverplichting te pleiten
voor Europese verplichte besparingsdoelen.
Antwoord
Zoals bij het antwoord op vraag 2 is toegelicht, is het kabinet van mening
dat elke maatregel die op enige wijze gepaard gaat met ingrijpen in de
markt altijd vooraf gegaan moet worden door verplichte besparingsdoelen voor gas. Dit geldt ook voor de voorgestelde maatregelen op
gebied van solidariteit.
D66 vraag 8
De leden van de D66-fractie zien tot slot graag dat de Minister de
aankomende informele Energieraad benut om een ander punt van belang
te maken, namelijk de ontbossing in Europa ten behoeve van biomassa.
Kan de Minister toezeggen om in de Energieraad aandacht te vragen voor
de biodiversiteitsstrategie van de Europese Unie, die staat voor 3 miljard
extra bomen in 2030, in relatie tot bomenkap voor biomassa? Kan de
Minister toezeggen om zich hard te maken voor het belang dat de
biodiversiteitsstrategie zorgt voor echt méér bomen in Europa en te
voorkomen dat meer bomen in Europa ook weer leidt tot meer bomenkap
ten behoeve van biomassa?
Antwoord
Ja, dat kan ik. De EU Bossenstrategie, het onderdeel van de Green Deal
waarnaar in de EU Biodiversiteitsstrategie wordt verwezen voor het
aanplanten van 3 miljard bomen, bevat een roadmap om middels
vrijwillige toezeggingen van lidstaten te komen tot 3 miljard extra bomen.
Uiteindelijk is het aan de lidstaten zelf om hier uitwerking aan te geven.
Bomen die aangeplant worden met het doel om middels kortlopende cycli
in te zetten voor biomassa, worden niet meegeteld door de Commissie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie van het Energiepakket van de Europese Commissie en hebben
daarover op dit moment geen vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de kabinetsappreciatie van het Energiepakket van de Europese
Commissie.
SP vraag 1
Deze leden lezen dat de Europese Commissie voornemens is om
genomen crisismaatregelen in de energievoorziening van permanente
aard te maken. Zij vragen de Minister om niet zonder overleg met de
Kamer onomkeerbare stappen te zetten. Deze leden vragen de Minister
om transparantie in afspraken die gemaakt worden en van tijdelijke aard

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

7

zijn, en afspraken die gemaakt worden die van langdurige aard zijn en
bijvoorbeeld een wijziging van de verdragen met zich mee brengt dan wel
een wijziging aan de werking van de interne markt tot gevolg heeft. Deze
leden vragen de Minister om een strikte scheiding te maken tussen
crisismaatregelen om een tijdelijke situatie op te lossen, en maatregelen
van een permanente aard. Deze leden vragen om in het geval van
maatregelen van permanente aard democratische besluitvorming te
eisen.
Antwoord
Zoals gebruikelijk en zoals van het kabinet mag worden verwacht, zal het
kabinet uw Kamer tijdig informeren over energiemaatregelen en Europese
besluitvorming, zodat uw Kamer inbreng voor Raden voorafgaand kan
meegeven. Uw Kamer zal via de gebruikelijke weg worden geïnformeerd
over de appreciatie van Commissie voorstellen en de Nederlandse inzet
voor de Raad door BNC-fiches, of wanneer daar gelet op het snelle
besluitvormingstraject geen tijd voor is, door een afzonderlijke Kamerbief,
en door de geannoteerde agenda’s van Raden. Daarbij zal aandacht zijn
voor de aard van de door de Commissie voorgestelde maatregelen en de
(lange termijn) effecten daarvan.
SP vraag 2
De leden van de SP-fractie vragen de Minister om zich kritisch op te
stellen tegenover initiatieven waarmee op Europese Unie-niveau private
organisaties een spilrol zullen vervullen in de coördinatie van primaire
levensbehoeften zoals energie. Deze leden vragen de Minister om bij
voorstellen van de Europese Commissie zo veel mogelijk publieke en
democratische waarborgen te verankeren. Deze leden uitten zich kritisch
tegenover het aanbesteden van een dergelijke dienst aan een private
partij, waarmee te weinig publieke controle uitgeoefend kan worden op
dit orgaan. Zij stellen bovendien dat coördinerende taken gepaard gaan
met een sterke informatiepositie waarmee een zekere macht toebedeeld is
en dat daarom kritisch gekeken moet worden of dit tot taak van een
private organisatie moet zijn, zeker wanneer dit een primaire levensbehoefte als energie betreft waarmee additioneel een positie van strategische afhankelijkheid wordt verworven.
Antwoord
Het voorstel van de Commissie voorziet erin de coördinatie van gasinkopen via een openbare aanbesteding bij een dienstverlener te contracteren. Deze dienstverlener wordt belast met de bundeling van de vraag en
het organiseren van gezamenlijke aanbestedingen. Het kabinet steunt dit
operationele voorstel. Het betrekken van een professionele partij met de
juiste ervaring die in de benodigde IT kan voorzien en processen kan
opzetten, kan erg behulpzaam zijn om de gezamenlijke inkoop na
maanden van onduidelijkheid over structuur en proces nu eindelijk van de
grond te krijgen. Uiteraard dient deze partij zorgvuldig te worden gekozen.
Daarvoor worden in het pakket de nodige voorwaarden gesteld en
waarborgen opgenomen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks- en
PvdA-fractie
De leden van de GroenLinks- en PvdA-fracties lezen dat de Minister
aangeeft zeer kritisch te zijn op het voorstel van de Europese Commissie
om een plafond op de TTF in te stellen en wil dat er eerst bindende
gasbesparingsdoelen worden ingesteld. Deze leden delen de sterke
nadruk op gasbesparing, wanneer de prijzen dalen kan dat leiden tot
onnodig hoge gasconsumptie, wat niet wenselijk is in het kader van
leveringszekerheid en de klimaatcrisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

8

GroenLinks/PvdA vraag 1
Deze leden zien echter ook niet graag dat het pakket helemaal uiteenvalt.
Klopt het dat er echter nu een meerderheid is voor het voorstel van de
Europese Commissie? Deelt de Minister dan de inschatting dat het beter is
om te focussen op het maken van harde afspraken over gasbesparing?
Antwoord
Zoals toegelicht in de Kamerbrief van 4 november (Kamerstuk 22 112,
nr. 3535), en in antwoord op eerdere vragen aangegeven, is het verplicht
stellen van besparingsdoelen een van de meest gerichte en doeltreffende
instrumenten om iets te doen tegen de hoge energieprijzen. Hiervoor zet
het kabinet zich dan ook in tijdens de onderhandelingen. Het krachtenveld
is gaande de onderhandelingen nog in ontwikkeling.
GroenLinks/PvdA vraag 2
De leden van de GroenLinks- en PvdA-fractie maken zich grote zorgen
over de winter van 2023–2024 en zijn blij te lezen dat de Minister wil
inzetten op een sterkere link tussen het gezamenlijk inkopen van gas en
het vullen van de gasvoorraden. In een recent rapport van het Internationale Energie Agentschap (IEA) wordt gewaarschuwd voor moeilijkheden die gaan spelen bij het vullen van de gasopslagen in aanloop naar
de volgende winter.3 Dit jaar kwam er nog 30 miljard kuub gas uit Rusland
via pijpleidingen naar de Europese Unie en importeerde China relatief
weinig liquefied natural gas (LNG). Deze twee factoren zijn er wellicht niet
meer in 2023. Kan de Minister een appreciatie geven van dit rapport?
Antwoord
Zoals te doen gebruikelijk bevat ook dit rapport van het IEA een gedegen
en goed onderbouwde analyse van de situatie, een analyse waarin het
kabinet zich goed kan vinden. Dat geldt ook voor de twee factoren die
worden genoemd door de leden van de fracties van GroenLinks en de
PvdA. Deze factoren kunnen er toe leiden dat we in 2023 met een krappe
situatie te maken krijgen waardoor het moeilijk kan worden om de
opslagen tijdig en tot een adequaat niveau te vullen voorafgaand aan
winter 2023/34. Om die reden beziet het kabinet onder meer of het
wenselijk is om maatregelen te nemen die er voor moeten zorgen dat we
met goed gevulde opslagen uit de huidige winter komen om daarmee een
basis te hebben voor de volgende winter. Het kabinet zal de Tweede
Kamer daar in december nader over informeren.
Daarnaast blijft het kabinet, in lijn met de aanbevelingen van het IEA, vol
inzetten op gasbesparing, of energie-efficiëntie maatregelen en op
hernieuwbare energie.
GroenLinks/PvdA vraag 3
Deelt de Minister de overtuiging dat alles op alles moet worden gezet om
nog veel meer energie te besparen zodat de winter van 2023–2024 goed
kan worden doorstaan?
Antwoord
Het kabinet onderschrijft dat besparing van zeer groot belang is en een
onmisbare randvoorwaarde is om de voorziene krapte op de gasmarkt het
hoofd te bieden. Dit geldt niet alleen voor Nederland maar voor alle
lidstaten in de Europese Unie.
GroenLinks/PvdA vraag 4
3

IAE, november 2022, «Never Too Early to Prepare for Next Winter: Europe’s gas balance for
2023–2024».
(https://www.iea.org/reports/never-too-early-to-prepare-for-nextwinter?utm_source=SendGrid&utm_medium=Email&utm_campaign=IEA+newsletters)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

9

De leden van de GroenLinks- en PvdA-fractie hebben vernomen dat de
import van Russische LNG naar de Europese Unie met maar liefst 46% is
gestegen. Dit is om meerdere redenen absoluut onwenselijk. Wat gaat de
Minister doen om dit te stoppen?
Antwoord
LNG komt in Nederland binnen op twee punten, via de Gate-terminal in
Rotterdam en de Eems Energy Terminal in de Eemshaven. Bij de terminal
in de Eemshaven, die dit jaar is geopend, geldt de gebruikersvoorwaarde
dat Russisch LNG wordt geweerd. Navraag bij de Gate-terminal leert dat
er sinds afgelopen zomer steeds minder Russisch LNG is binnengekomen
en inmiddels nog slechts heel beperkt binnenkomt. Conform de gewijzigde motie van de leden Piri en van der Lee (Kamerstuk 21 501–20,
nr. 1867) heeft de Minister-President tijdens de Europese Raad aandacht
gevraagd voor de noodzaak de import van Russische LNG in Europa
versneld af te bouwen. Uiteraard span ik mij als Minister voor Klimaat en
Energie hier ook Europees voor in om onze afhankelijkheid van Russische
brandstoffen te verkleinen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de
kabinetsappreciatie van het Energiepakket van de Europese Commissie.
Deze biedt op dit moment geen aanleiding tot verdere vragen van deze
leden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3547

10