Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

662
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de minister van Defensie over
gevechten in Uruzgan in september en oktober 2007 (ingezonden 2 november
2010).
Antwoord van minister Hillen (Defensie) (ontvangen 1 december 2010).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het Wikileaks-document over Afghanistan1 over
een groot gevecht op 1 oktober 2007 in de buurt van Deh Rawod, waarbij 60
doden onder de Taliban zijn gemeld door de Amerikaanse militairen?1
Antwoord 2
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Welke informatie hebt u over het aantal slachtoffers dat in dat gevecht is
gevallen? Waarom hebt u dat cijfer nooit bekend gemaakt aan de Kamer?2
Zijn bij dit gevecht ook Nederlandse grondtroepen ingezet? Zo ja, welke
eenheden waren dat en om hoeveel personen ging het? Welke bondgenootschappelijk eenheden werden daarbij ook ingezet?
Kunt u een precies overzicht geven van alle gevechten die bedoeld worden
met de beschrijving in het weekoverzicht van 4 oktober 2007?3 Kunt u daarbij
per geval melden welke zowel Nederlandse als bondgenootschappelijke
eenheden hierbij betrokken waren en welk materieel ingezet is en hoeveel
slachtoffers daarbij, in de afzonderlijke gevechten, zijn gevallen?
Antwoord 2, 3, 4
In antwoorden op Kamervragen (vergaderjaar 2007–2008, Aanhangsel van de
Handelingen 272, 273) is gemeld dat de situatie rond Deh Rawod in september 2007 aanzienlijk was verslechterd. Ook is indertijd in de periodieke stand
1
2

3

ah-tk-20102011-662
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Argos, Radio 1, 30 oktober 2010, Wikileaks document AFG20071001n992.
Het antwoord van de Directie voorlichting van het Ministerie van Defensie d.d. 28 oktober
2010 aan de VPRO-redactie stelt dat het aantal van zestig strijders niet kan worden bevestigd
door Defensie.
Weekbericht (4 oktober 2007) op defensie.nl stelt: «De afgelopen tijdverslagperiode zijn
diverse vuurcontacten geweest rond Chora, Deh Rawod en in de omgeving van Poentjak. Bij
deze vuurcontacten is ondersteuning geleverd door de Pantser Houwitser, F-16’s en Apache
gevechtshelikopters. Bij deze vuurcontracten zijn mogelijk slachtoffers gevallen aan de zijde
van de Opposing Militant Forces».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

van zaken brieven en Weekoverzicht Defensie-operaties melding gemaakt van
de instabiele situatie rondom Deh Rawod. In september 2007 zagen ISAF en
het Afghaanse leger zich genoodzaakt diverse tegenacties uit te voeren om de
opmars van vijandelijke strijders te stuiten. Eind september en begin oktober
2007 zijn Nederlandse eenheden en eenheden van andere landen meerdere
malen in gevecht geraakt. Deze gevechten hebben onder meer plaatsgevonden bij Chora en Deh Rawod, en in de omgeving van de patrouillebasis
Poentjak. Daarbij is op diverse momenten luchtsteun geleverd door zowel
Nederlandse eenheden als eenheden van andere landen. Tactische details
over gevechtsoperaties worden uit veiligheidsoverwegingen niet vermeld.
Bij gevechten op 25 en 26 september 2007, waar geen Nederlandse eenheden
bij betrokken waren, zijn waarschijnlijk enkele tientallen burgerslachtoffers
gevallen. U bent hierover geïnformeerd (vergaderjaar 2007–2008, Kamerstuk
27 952 nr. 852).
Op 1 oktober hebben gevechten plaatsgevonden nadat een Nederlandse
eenheid ten zuiden van Deh Rawod vijandelijke strijders had waargenomen.
Tijdens het vuurgevecht dat volgde is luchtsteun geleverd door een Nederlandse F16, Apachehelikopters en vuursteun door de Nederlandse artillerieeenheid. Tijdens deze gevechten is een aanzienlijk aantal vijandelijke strijders
omgekomen. Gezien de geldende eisen van zorgvuldigheid doet Defensie
geen mededelingen over schattingen en over onbevestigde berichten met
betrekking tot aantallen omgekomen vijandelijke strijders. Het aantal van 60
vijandelijke strijders dat door Wikileaks naar buiten is gebracht, is afkomstig
uit een eerste schatting; vanwege de veiligheidsomstandigheden waarin toen
moest worden opgetreden kunnen precieze aantallen niet worden bevestigd.
Volgens de beschikbare informatie zijn er geen burgerslachtoffers gevallen
tijdens het gevecht van 1 oktober 2007.
Vraag 5
Deelt u de mening dat uit de officiële mededeling aan de Kamer niet is op te
maken dat op 1 oktober 2007 een groot gevecht in de omgeving van Dew
Rawod heeft plaats gehad? Indien nee, waarom niet? Deelt u de mening dat
uw informatievoorziening tekort schiet om een goed beeld en derhalve goede
parlementaire controle mogelijk te maken? Bent u bereid uw voorlichtingsbeleid aan te passen zodat deze gegevens wel direct bekend worden gemaakt?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Zoals eerder aangegeven is de ernstig verslechterde situatie bij Deh Rawod
bij herhaling gemeld. Tactische details over gevechtsoperaties worden uit
operationele- en veiligheidsoverwegingen niet openbaar gemaakt. De basis
van het communicatiebeleid van Defensie, zoals ook verwoord in het
«Communicatieplan ISAF Stage III Uruzgan», geeft uiting aan de transparantie
die Defensie betracht bij de berichtgeving over operaties. Deze transparantie
blijkt uit de periodieke stand van zakenbrieven die aan het parlement zijn
gestuurd, incidentele Kamerbrieven, bezoeken van parlementsleden aan het
operatiegebied, het Weekoverzicht Defensie-operaties dat wekelijks op de
website van Defensie wordt geplaatst, aanvullende berichtgeving op de
website van Defensie, persbriefings, persberichten en door berichtgeving van
een groot aantal embedded journalisten. De enige beperking die aan deze
embedded journalisten is opgelegd, is dat publicaties de veiligheid van
operaties en de persoonlijke veiligheid van troepen, journalisten en Afghanen
niet in gevaar brengen. Journalisten kunnen ook unembedded, dus buiten
Defensie om, naar Afghanistan afreizen. Ter plaatse kunnen zij zich dan
eventueel tijdelijk als embeddedjournalist bij de Nederlandse troepen
aansluiten. Ook in de genoemde periode zijn journalisten mee geweest op
patrouilles in de omgeving en zij hebben de situatie onafhankelijk kunnen
observeren. Defensie is voornemens deze transparantie op deze wijze te
continueren in toekomstige operaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2