Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 754

Terrorismebestrijding

Nr. 529

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 november 2019
In de regeling van werkzaamheden van 29 oktober jl. (Handelingen II
2019/20, nr. 16, Regeling van werkzaamheden) heeft uw Kamer gevraagd
om een brief naar aanleiding van het bericht «OM wil meer Syriëgangers
naar Nederland» (NOS Teletekst, 24 oktober 2019). Ook werd verzocht in
deze brief een reactie op te nemen over het bericht «Commandant
Syrische terreurmakkers opgepakt in Ter Apel, danste en zong op lijken»
(Geenstijl.nl, 25 oktober 2019). In onderhavige brief kom ik aan beide
verzoeken tegemoet.
Brieven OM
Gedurende de afgelopen maanden heb ik diverse brieven van OM
gekregen waarin de Nederlandse overheid wordt verzocht zich in te
spannen om Nederlandse uitreizigers naar Nederland terug te laten keren.
Zo heeft de rechtbank Rotterdam op 8 januari 2019 6 bevelen tot gevangenneming ter uitlevering uitgevaardigd, die door het OM onder de
aandacht zijn gebracht bij de Minister van Justitie en Veiligheid. Verder
heeft de officier van justitie tevens brieven gestuurd over 4 vrouwen die in
een vergelijkbare situatie verkeren als de 6 vrouwen waarover de
rechtbank zich heeft uitgesproken1. In mijn brief van 24 juni jl. heb ik uw
Kamer geïnformeerd over 13 andere verzoeken van het OM2. Inmiddels
heb ik wederom nieuwe brieven van het OM ontvangen, waarmee het
totaal uitkomt op 29 verzoeken die momenteel in behandeling zijn.
Uw Kamer is eerder al op de hoogte gesteld dat het kabinet heeft
geconstateerd dat de terugkeer van de 10 vrouwelijke uitreizigers naar
Nederland niet op een veilige en verantwoorde manier gerealiseerd kan
worden. De uitgebreide onderbouwing waarom niet wordt overgegaan tot
het terughalen staat beschreven in de brieven van 24 juni 2019
(Kamerstuk 29 754, nr. 507) en de Kamerbrief over «het onderzoek naar de
1
2

kst-29754-529
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstuk 29 754, nr. 492
Kamerstuk 29 754, nr. 507

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 754, nr. 529

1

uitvoering van de bevelen gevangenneming van de rechtbank
Rotterdam», dd. 13 september 2019 (Kamerstuk 29 754, nr. 524). Ten
aanzien van de onderhavige 19 uitreizigers gelden dezelfde overwegingen
als ten aanzien van de groep van 10 uitreizigers. Ook de terugkeer van
deze 19 Nederlandse mannelijke en vrouwelijke uitreizigers door
inspanning van de Nederlandse overheid kan op dit moment niet op een
veilige en verantwoorde manier gerealiseerd worden. Het onderzoek van
het kabinet naar de mogelijkheden hiertoe is een doorlopend proces,
waarin continu inspanningen verricht worden en nauwlettend de steeds
veranderende situatie en omstandigheden worden bezien.
Aanhouding in Ter Apel
Het OM heeft mij op de hoogte gesteld van het feit dat de politie op
22 oktober jongstleden in het asielzoekerscentrum in Ter Apel een
29-jarige Syriër heeft aangehouden. De man wordt verdacht van ernstige
vernedering van gesneuvelde strijders in Syrië en van lidmaatschap van
een criminele organisatie met een terroristisch oogmerk. Hij zou de
persoonlijke waardigheid van de gedode personen hebben aangetast.
Enkele van zijn wandaden heeft hij geplaatst op YouTube. De vernederingen hebben zich vermoedelijk voorgedaan rond gevechten in Hama in
april 2015. De verdachte zou destijds een commandant zijn geweest van
Ahrar Al Sham.
Aanranding van de persoonlijke waardigheid, in het bijzonder vernederende of onterende behandeling van mensen die buiten gevecht zijn
gesteld is strafbaar volgens de Wet Internationale Misdrijven (WIM). Voor
dit misdrijf geldt maximaal een levenslange gevangenisstraf. De
opsporing en vervolging van misdrijven die vallen onder de WIM is
binnen het OM bij het cluster internationale misdrijven van het landelijk
parket belegd. Binnen dit cluster zijn officieren van justitie werkzaam met
een hoge mate van expertise op het gebied van alle internationale
misdrijven. Op het moment dat personen zich in Nederland bevinden en
er aanwijzingen zijn dat zij zich schuldig hebben gemaakt aan internationale misdrijven, zullen de officieren van justitie, indien zij daartoe
voldoende aanleiding zien, vervolging instellen. Daar is in dit geval sprake
van. Nu het een lopend strafrechtelijk onderzoek betreft, kan ik verder niet
inhoudelijk op de zaak ingaan.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 754, nr. 529

2