4
Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bergkamp, Segers,
Hermans en Geluk-Poortvliet. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.

Aan de orde is het VAO Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid (AO d.d. 15/03).

Zij krijgt nr. 253 (29538).

De voorzitter:
Dit VAO gaat over de Wmo, de mantelzorg en het hulpmiddelenbeleid. Uw AO was de 15de maart, en mevrouw
Bergkamp van de fractie van D66 staat al te trappelen van
ongeduld voor haar twee minuten spreektijd. Het woord is
aan haar.

Mevrouw Bergkamp (D66):
Dank u wel, voorzitter. Ik heb één motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Dank u wel. Dan mevrouw Dijksma van de fractie van de
Partij van de Arbeid.

Mevrouw Dijksma (PvdA):
Voorzitter. Tijdens het algemeen overleg hebben zowel
collega Segers als ik een klein debatje met de minister
gehad over de mogelijkheid om in de gemeenten te komen
tot één loket voor cliënten. Om twee pagina's verslag even
in één zin weer te geven, de minister had daar aarzelingen
over, maar zei: we gaan het denk ik wel onderzoeken. Er
was vervolgens nog wat onduidelijkheid over de vraag of
dat onderzoek er nu echt komt. Het leek ons goed om het
een en ander toch vast te leggen in een motie, waarbij ik
op voorhand wel wil zeggen dat het verzoek dat wij doen
geen resultaatverplichting is maar een inspanningsverplichting om gewoon serieus onderzoek te doen naar de mogelijkheid om te komen tot één loket voor cliënten in
gemeenten. Ik zeg er nadrukkelijk bij, dat is niet het juiste
loket, want dat is een nationale vraagbaak voor mensen
met vragen. Dit gaat echt over iets anders.

constaterende dat de onafhankelijke cliëntondersteuner
wettelijk verankerd is in de Wmo en de Wlz;
van mening dat de onafhankelijke cliëntondersteuner door
middel van informatie, advies, algemene ondersteuning en
zorgbemiddeling een grote bijdrage kan leveren aan de
zelfregie van mensen die zorg, ondersteuning of begeleiding
nodig hebben;

Motie

constaterende dat uit diverse onderzoeken blijkt dat de
bekendheid van de onafhankelijke cliëntondersteuner
ondermaats is;

overwegende dat er nu verschillende loketten zijn waar
mensen naartoe moeten met hun hulpvragen;

overwegende dat er in het regeerakkoord middelen zijn
vrijgemaakt voor de onafhankelijke cliëntondersteuning,
de regering een onderzoek uitvoert naar de inzet van deze
middelen om te komen tot een versterking van de cliëntondersteuning en binnenkort met een aanpak komt;
verzoekt de regering om in de aanpak nader in te gaan op
een verbetering van de kwaliteit van de onafhankelijke cliëntondersteuner, met name voor specifieke doelgroepen
zoals jongeren, ouders van zeer ernstig verstandelijk en
meervoudig beperkte kinderen (ZEVMB), dak- en thuislozen,
mensen met een lichte verstandelijke beperking, mensen
met een niet aangeboren hersenafwijking en ouderen met
een klein netwerk, en hierbij aandacht te besteden aan de
verschillende hulpvragen van deze groepen;
verzoekt de regering voorts om in de uitwerking van de
inzet van middelen ook voorstellen te doen om de algemene
bekendheid met het recht op cliëntondersteuning en de
vindbaarheid van de cliëntondersteuner in algemene zin te
verhogen onder iedereen die hier wettelijk recht op heeft,

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

overwegende dat daardoor mensen verdwalen in de
bureaucratie en soms niet tijdig de juiste hulp krijgen;
verzoekt de regering samen met de gemeenten de mogelijkheden te onderzoeken om tot één loket te komen waar
cliënten terechtkunnen voor ondersteuning,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Dijksma en Segers.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 254 (29538).
Mevrouw Dijksma (PvdA):
Voorzitter, dank u wel.
De voorzitter:
U bedankt. Dan gaan wij luisteren naar mevrouw Ellemeet
van de fractie van GroenLinks.

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

5 april 2018
Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid TK 70

70-4-1

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Voorzitter. Ook van mijn kant één motie.

gewezen zijn op de uitspraak van de Centrale Raad van
Beroep die geoordeeld heeft dat de wet deze constructie
niet toestaat;

Motie
De Kamer,

verzoekt de regering om in overleg met gemeenten die nog
steeds een alfahulpconstructie hanteren, deze constructie
uiterlijk in het najaar van 2018 te schrappen en tevens alle
thuiszorgmedewerkers die nu werken via een alfahulpconstructie in loondienst te nemen,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat de decentralisaties van overheidstaken
naar gemeenten hebben geleid tot een versnippering van
kennis over gezondheidszorg, en tot een grotere diversiteit
aan kennisvragen;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Hijink. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

van mening dat de gemeentelijke kennisbehoefte aan kennisinstituten als SCP, Vilans, Movisie, ZonMw, RIVM, NJi,
Trimbos en andere organisaties vraagt om een betere
aansluiting bij concrete praktijken en om het oppakken van
thema's die voortkomen uit de decentralisaties;
verzoekt de regering om zich in te zetten voor het delen van
kennis en om de gemeentelijke kennisvragen beter te verankeren in de bestaande kennisinfrastructuur,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ellemeet. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 255 (29538).

Zij krijgt nr. 256 (29538).
Dank u wel. Dan gaan wij luisteren naar mevrouw Hermans
van de VVD. Zij ziet wederom af van haar spreektijd.
De heer Segers, de laatste spreker van de zijde van de
Kamer. Het woord is aan hem.

De heer Segers (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik heb een motie die ik ook bij het vorige VAO
had kunnen indienen. Aangezien zij een beetje domeinoverstijgend is, heb ik de vrijmoedigheid om haar nu in te dienen. De motie gaat over levensbegeleiding en geestelijke
verzorging. Elk leven is waardevol, maar niet iedereen
ervaart het altijd als waardevol. Soms heb je daar een klein
beetje hulp bij nodig; vandaar de volgende motie.

Dan gaan wij luisteren naar de heer Hijink van de fractie
van de SP.
Motie
De heer Hijink (SP):
Dank u, voorzitter. Ik heb in het debat dat wij hebben
gevoerd onder andere over de Wmo aandacht gevraagd
voor de dames die werken in de thuiszorg in de Oude IJsselstreek. Zij zijn boos omdat zij nog steeds als alfahulp
worden ingezet voor een schamel loon, vaak zonder pensioen, zonder vakantiegeld en zonder bescherming tegen
ziekte of ontslag. De gemeenten die deze constructie nog
steeds inzetten, zijn door de minister al aangeschreven dat
zij deze constructie moeten beëindigen. Ik ben heel blij dat
de minister dat heeft gedaan. Alleen is het probleem, zij
doen dat nog niet. Wij weten al dat er een uitspraak ligt van
de Centrale Raad van Beroep dat deze constructie niet past
binnen de wet zoals die nu werkt. En dus moeten wij voorkomen dat deze thuiszorgmedewerkers nog langer werken
in een alfahulpconstructie. Daarom dien ik de volgende
motie in.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in het regeerakkoord voor de periode
2018-2021 35 miljoen euro is gereserveerd voor levensbegeleiders/geestelijke verzorging in het kader van Waardig
ouder worden;
overwegende dat het kabinet met drie beleidsprogramma's
invulling geeft aan het Pact voor de ouderenzorg en daarnaast werkt aan de uitvoering van Waardig ouder worden;
verzoekt de regering rond de zomer met een concreet plan
te komen hoe invulling wordt gegeven aan de opgave op
het gebied van levensbegeleiders/geestelijke verzorging en
daarbij aan te geven hoe deze opgave een plaats krijgt in
het uitvoeren van de drie beleidsprogramma's,
en gaat over tot de orde van de dag.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er gemeenten zijn die nog steeds de
alfahulpconstructie hanteren, terwijl zij door de minister

Tweede Kamer

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Segers en Slootweg. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 257 (29538).

5 april 2018
Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid TK 70

70-4-2

De heer Segers was de laatste spreker van de zijde van de
Kamer. Ik schors voor vijf minuten, zodat de minister naar
de moties kan kijken.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Het woord is aan de minister. Ik wil graag met gezwinde
spoed door naar het volgende debat. Dat gaat over Careyn.
Als we dit VAO kort en puntig kunnen afronden, dan graag.

Minister De Jonge:
Dat ga ik proberen, voorzitter. Ik begin met de eerste motie,
die op stuk nr. 253, die qua lengte zeker weten de betere
literatuurlijst zou kunnen halen. In de inhoud sluit de motie
goed aan bij de manier waarop het kabinet aan de slag wil
met de versterking van de cliëntondersteuning, in vervolg
op de opdracht die wij daarbij vanuit het regeerakkoord
hebben. Omwille van het feit dat deze motie als ondersteuning van het beleid kan worden gezien, zal ik het oordeel
erover aan de Kamer laten.
De motie op stuk nr. 254 van de leden Dijksma en Segers
zou ik willen ontraden. In het algemeen overleg hebben we
nou juist uitvoerig stilgestaan bij de mate waarin het wenselijk en mogelijk is om één loket voor alle Wmo-doelgroepen te hebben, van dak- en thuislozen tot ouderen die
huishoudelijke ondersteuning nodig hebben. Het is zeer de
vraag of wij daarmee mensen echt helpen. Wat vooral een
probleem is, is dat mensen weleens op de verkeerde deur
bonzen en vervolgens een kastje-naar-de-muurexperience
hebben als ze eigenlijk bij een andere deur hadden moeten
zijn. Eigenlijk zou je veel beter kunnen werken aan een soort
no wrong door policy. Wat we sowieso landelijk doen, is
het juisteloket.nl. Voor iedereen die de weg zoekt, maken
we die vindbaar. Ik zou hier niet voor zijn. Ik ontraad de
motie.
De voorzitter:
Eén vraag, kort en puntig graag, mevrouw Dijksma.
Mevrouw Dijksma (PvdA):
Ik ben natuurlijk diep bedroefd en zeer teleurgesteld. Dit
antwoord onderstreept het belang van de motie. In het
algemeen overleg heeft de minister toegezegd dat hij dat
voorstel van onder andere de Patiëntenfederatie serieus
gaat onderzoeken. Mijn vraag blijft wel staan of die toezegging van toen nu nog steeds geldt.
Minister De Jonge:
Toezeggingen blijven altijd geldig. Natuurlijk ga ik daarnaar
kijken. Punt is alleen dat ik ook vanuit mijn ervaring als
wethouder wel een aantal stevige aarzelingen heb. Daar
kan ik niet voor weglopen. De toezegging blijft staan. Ik ga
natuurlijk naar dat voorstel kijken, maar wat hier wordt
gevraagd, is meer dan wat ik heb toegezegd en straalt op
zijn minst meer uit dan wat ik zou willen. Eén loket voor
alle zorgvragen in de gemeente is echt niet doenlijk en ook
niet wenselijk.

Tweede Kamer

In de motie op stuk nr. 255 verzoekt mevrouw Ellemeet de
regering om zich in te zetten voor het delen van kennis en
voor het beter verankeren van gemeentelijke kennisvragen
in de bestaande kennisinfrastructuur. Daar hebben we
inderdaad wel een klus te klaren. Zeker sinds de decentralisatie moeten we de bestaande kennisinfrastructuur opnieuw
doordenken. We moeten doordenken wie daar zijn vragen
heeft te stellen. Net als bij de motie op stuk nr. 253 zeg ik
dat dit een ondersteuning is van het beleid van het kabinet.
Om die reden zou ik het oordeel aan de Kamer willen laten.
Dan de motie op stuk nr. 256 van de heer Hijink. Het gaat
om ouderwetse aktie met een k, zoals de SP dat nog gewend
is. Maar het punt is dat de aktie met een k hier niet zo nodig
is. De wet is helder: het mag niet. De uitspraak van de
Centrale Raad van Beroep is daarover helder. Gemeenten
waarbij wij zicht hadden op constructies die in strijd waren
met de wet, hebben we daarop gewezen. Gemeenten hebben al aangegeven te komen tot een afbouw van die
onwettige situatie. Kortom, een paar jaar geleden was actie
hier best nog nodig, maar eigenlijk inmiddels niet meer zo.
Ik ga de motie ontraden. Ik zeg wel toe dat ik in mei terugkom op het wetsvoorstel dat het vorige kabinet zich had
voorgenomen voor de constructie van de alfahulpen. Dat
was nog voor de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep
en nog voordat de Raad van State daarover had geadviseerd. Ik kom terug op dat wetsvoorstel en wil dan best
even noemen op welke manier wij omgaan met gemeenten
waarvan wij het signaal hebben dat daar een constructie
wordt gehanteerd die in strijd is met de wet. Dat wil ik graag
doen; dat zeg ik graag toe. Maar deze motie wil ik ontraden.
De voorzitter:
Een vraag, meneer Hijink.
De heer Hijink (SP):
Het maakt mij niet zo veel uit of de minister actie met een
k of een c schrijft, het gaat erom dat hij aan de gang gaat.
Want wat hij zegt, klopt niet helemaal. In Oude IJsselstreek,
bijvoorbeeld, maken ze helemaal geen einde aan deze
constructie. Dit is natuurlijk precies het moment waarop in
al die gemeenten gesproken wordt over nieuwe coalities.
Dit is het ultieme moment om tegen de lokale politici te
zeggen: zorg nou dat je dit probleem oplost. Dus de minister
kan volgens mij het volgende het best doen: geef nou
gewoon nog één keer daar waar de problemen nog zijn
heel duidelijk aan om hiermee te stoppen, aangezien het
onwettig is. Het mag niet en het is slecht voor de mensen
die er werken. Dan kan het ook daadwerkelijk beëindigd
worden en hoeven die mensen die nu in die constructie
zitten niet nog een jaar te wachten.
Minister De Jonge:
Volgens mij ben ik best heel helder geweest, ook in het AO:
een constructie die in strijd is met de wet, moet worden
beëindigd. Wij wijzen gemeenten daar met liefde op. Dat
doen we al, dus daar voegt deze motie niets aan toe. Overigens heeft ook de gemeente Oude IJsselstreek een
gemeenteraad, ook niet onbelangrijk, die daartoe zijn college kan oproepen en aansporen om dat zo snel mogelijk
af te bouwen. Nogmaals, ik heb al toegezegd om bij de brief
die wij sturen over dat wetsvoorstel ook in te gaan op de

5 april 2018
Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid TK 70

70-4-3

wijze waarop wij gemeenten erop wijzen, als constructies
in strijd zijn met de wet.
Dan ben ik bij de motie op stuk nr. 257 van het lid Segers
over de levensbegeleiders. Als de heer Segers het goed
vindt, zou ik die motie wat rooms willen interpreteren,
omdat ze namelijk vraagt om voor de zomer met een concreet plan te komen. Wat ik best wil, is omstreeks de zomer
te komen met een ... Heb ik de motie niet goed gelezen? Ik
heb haar niet goed gelezen. De motie was al zo rooms
opgesteld. Nou, in alle interconfessionaliteit komen we er
dan wel uit, denk ik. Als ik omstreeks de zomer met een
reactie mag komen op dit punt, is het wat mij betreft een
goeie uitwerking van de opdracht die al in het regeerakkoord staat, en ook om die reden ondersteuning van het
beleid, zodat ik het oordeel aan de Kamer willen overlaten.
De voorzitter:
Een beetje jezuïtisch oordeel, eigenlijk.
Minister De Jonge:
Het is eigenlijk een vrij jezuïtisch oordeel, ja absoluut.
De voorzitter:
Dan hebben we ze allemaal gehad. Tot zover dit debat.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
We stemmen dinsdag over de moties.

Tweede Kamer

5 april 2018
Wmo / Mantelzorg / Hulpmiddelenbeleid TK 70

70-4-4