Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 429 (R 1988)

Aanpassing van de Wet militaire
strafrechtspraak, het Wetboek van Militair
Strafrecht en de Wet militair tuchtrecht in
verband met gewijzigde regelgeving en herstel
van technische onvolkomenheden

Nr. 2

VOORSTEL VAN RIJKSWET
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de Wet
militaire strafrechtspraak, het Wetboek van Militair Strafrecht en de Wet
militair tuchtrecht aan te passen aan wijzigingen in de Wet op de
rechterlijke organisatie, de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren en
het Wetboek van Strafvordering, alsmede enkele technische en redactionele wijzigingen in de genoemde rijkswetten aan te brengen in verband
met het herstel van onjuiste verwijzingen, technische inconsequenties en
verschrijvingen;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State van het
Koninkrijk gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, de
bepalingen van het Statuut voor het Koninkrijk in acht genomen zijnde,
hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij
deze:

ARTIKEL I
De Wet militaire strafrechtspraak wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het woord «wet» wordt telkens vervangen door: rijkswet.
2. In het tweede lid, onder a en b, wordt «het Europese deel van het
Koninkrijk» telkens vervangen door: het Europese deel van Nederland
B
Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

kst-33429-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

1

1. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en vierde
lid komen het eerste en tweede lid te luiden:
1. Onverminderd de artikelen 10 en 17 en behoudens de uitzonderingen
bij de wet gemaakt, berust de bevoegdheid tot kennisneming in eerste
aanleg van strafbare feiten, begaan door militairen en door hen die ten
aanzien van zodanige feiten bij of krachtens de wet met Nederlandse
militairen zijn gelijkgesteld, bij de rechtbank te Arnhem.
2. Zaken betreffende strafbare feiten als bedoeld in artikel 382 van het
Wetboek van Strafvordering worden behandeld en beslist door de
militaire kantonrechter, bedoeld in artikel 49 van de Wet op de rechterlijke
organisatie. De overige zaken worden behandeld en beslist door de
militaire kamers, bedoeld in artikel 55 van de Wet op de rechterlijke
organisatie.
2. Het derde lid (nieuw) wordt als volgt gewijzigd:
a. De aanhef komt te luiden:
In tijd van oorlog is het tweede lid niet van toepassing en nemen de
militaire kamers, bedoeld in artikel 55 van de Wet op de rechterlijke
organisatie, onverminderd het eerste lid, in eerste aanleg kennis van:
b. In onderdeel 1° wordt «door Ons» vervangen door: bij koninklijk
besluit.
3. Het vierde lid (nieuw) komt te luiden:
4. De rechtsmacht van de in het eerste lid bedoelde rechtbank strekt zich
eveneens uit over de strafbare feiten, omschreven in de Wet op de
economische delicten. In afwijking van artikel 38, tweede volzin, van de
Wet op de economische delicten worden deze zaken behandeld en beslist
door de militaire kamers, bedoeld in artikel 55 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
4. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
5. Artikel 45, tweede lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie is van
toepassing.
6. Onder oorlog als bedoeld in het derde lid wordt mede verstaan: een
gewapend conflict dat niet als oorlog kan worden aangemerkt en waarbij
het Koninkrijk is betrokken, hetzij ter individuele of collectieve zelfverdediging, hetzij tot herstel van internationale vrede en veiligheid.
C
Artikel 3 komt te luiden:
Artikel 3
1. Het rechtsgebied van de rechtbank te Arnhem is met betrekking tot de
in artikel 2 omschreven rechtsmacht onbegrensd, doch strekt zich niet uit
over het rechtsgebied van enig ander bij of krachtens deze rijkswet
aangewezen gerecht, tot de uitoefening van de in artikel 2 omschreven
rechtsmacht bevoegd.
2. De militaire kamers van de rechtbank te Arnhem kunnen zitting
houden buiten de hoofdplaats van de rechtbank.
D
In artikel 4, eerste lid, vervalt: uitsluitende.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

2

E
Artikel 5 vervalt.
F
Artikel 6, eerste tot en met vierde lid, komt te luiden:
1. De militaire leden, bedoeld in artikel 55, tweede lid, van de Wet op de
rechterlijke organisatie worden op voordracht van Onze Minister van
Veiligheid en Justitie, in overeenstemming met Onze Minister van
Defensie, bij koninklijk besluit benoemd.
2. Om te kunnen worden benoemd tot militair lid, moet men militair zijn
en voldoen aan de bij of krachtens artikel 5 van de Wet rechtspositie
rechterlijke ambtenaren gestelde beroepsvereisten en niet behoren tot de
Koninklijke marechaussee.
3. De militaire leden worden voor de tijd van vier jaren benoemd. Zij zijn
bij hun aftreden tweemaal herbenoembaar. Het militaire lid wordt op
eigen verzoek bij koninklijk besluit ontslagen. Indien het militair lid niet
meer voldoet aan een van de eisen, genoemd in het tweede lid, heeft dit
van rechtswege ontslag als militair lid tot gevolg.
4. Op de militaire leden zijn de artikelen 4, 46c tot en met 46g, 46i met
uitzondering van het eerste lid, onderdeel c, 46j, 46l, 46m, 46o en 46p van
de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren van overeenkomstige
toepassing.
G
Artikel 7 vervalt.
H
Artikel 8 komt te luiden:
Artikel 8
1. Het gerechtshof te Arnhem is bevoegd tot het oordeel in hoger
beroep over de daarvoor vatbare vonnissen van de militaire kamers van
de rechtbank te Arnhem. Het hoger beroep wordt behandeld en beslist
door de militaire kamer van het gerechtshof, bedoeld in artikel 68 van de
Wet op de rechterlijke organisatie.
2. De militaire kamer van het gerechtshof kan zitting houden buiten de
hoofdplaats van het gerechtshof.
I
Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste, tweede lid en derde lid komen te luiden:
1. De militaire leden, bedoeld in artikel 68, tweede lid, van de Wet op de
rechterlijke organisatie worden op voordracht van Onze Minister van
Veiligheid en Justitie, in overeenstemming met Onze Minister van
Defensie bij koninklijk besluit benoemd.
2. Tot militair lid wordt slechts benoemd een militair die voldoet aan de
bij of krachtens artikel 5 van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren
gestelde beroepsvereisten, die ten minste de rang van kapitein ter zee of
kolonel bekleedt en die niet behoort tot de Koninklijke marechaussee.
3. Aan militairen met de rang van kapitein ter zee of kolonel wordt als
militair lid de titulaire rang van commandeur, brigade-generaal of
commodore toegekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

3

2. Het vierde lid vervalt.
3. Het vijfde lid wordt vernummerd tot vierde lid.
J
Artikel 10 komt te luiden:
Artikel 10
1. Bij koninklijk besluit kunnen op voordracht van Onze Ministers van
Veiligheid en Justitie en van Defensie, in het gebied waarvoor een
uitzonderingstoestand is afgekondigd, of voor de berechting buiten het
Koninkrijk een of meer mobiele rechtbanken worden ingesteld.
2. Bij koninklijk besluit kan worden bepaald dat een daarbij aan te wijzen
militaire autoriteit in het gebied waarvoor een uitzonderingstoestand is
afgekondigd, een of meer mobiele rechtbanken kan instellen.
3. Artikel 2, met uitzondering van het tweede lid, is van overeenkomstige toepassing op een mobiele rechtbank.
4. Indien meer dan een mobiele rechtbank worden ingesteld wordt bij
het ingevolge het eerste of tweede lid genomen koninklijk besluit hun
onderlinge betrekkelijke bevoegdheid geregeld. De militaire kamers van
de rechtbank te Arnhem nemen bij voorkeur geen kennis van een feit
waarvan ook een mobiele rechtbank kan kennis nemen.
5. Zodra de omstandigheden die tot de instelling van een mobiele
rechtbank hebben geleid, hebben opgehouden te bestaan, of zoveel
eerder als dienstig wordt geoordeeld, wordt die mobiele rechtbank bij
koninklijk besluit op voordracht van Onze Ministers van Veiligheid en
Justitie en van Defensie opgeheven. In het koninklijk besluit wordt tevens
de afdoening van de nog bij die rechtbank aanhangige zaken geregeld.
K
Artikel 11 komt te luiden:
Artikel 11
1. Een mobiele rechtbank houdt zitting en beslist met drie leden, van
wie twee, onder wie de voorzitter, rechterlijke ambtenaren met rechtspraak belast als bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van de Wet op de
rechterlijke organisatie zijn en één militair lid is.
2. Indien een of twee rechterlijke ambtenaren met rechtspraak belast,
bedoeld in het eerste lid, niet beschikbaar zijn, wordt hun plaats
ingenomen door militaire leden. Ingeval slechts één rechterlijk ambtenaar
met rechtspraak belast aanwezig is, fungeert deze als voorzitter. Indien
geen rechterlijk ambtenaar met rechtspraak belast, aanwezig is, wordt de
rechtbank voorgezeten door het militaire lid dat het oudste is in
benoeming als militair lid.
3. Op de militaire leden, bedoeld in het eerste en tweede lid, is artikel 6,
tweede, vierde, vijfde en zesde lid, van overeenkomstige toepassing, met
dien verstande dat aan de bij of krachtens artikel 5 van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren gestelde beroepsvereisten bij voorkeur dient
te worden voldaan. Tevens zijn de artikelen 7, derde lid, 12 en 13 van de
Wet op de rechterlijke organisatie van overeenkomstige toepassing.
4. Indien een mobiele rechtbank is ingesteld, worden bij koninklijk
besluit op voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie, in
overeenstemming met Onze Minister van Defensie, de voorzitter en zoveel
leden als dienstig wordt geoordeeld, benoemd. Ingeval de in artikel 10,
tweede lid, bedoelde militaire autoriteit de rechtbank heeft ingesteld,
benoemt hij de voorzitter en zoveel leden als hij dienstig oordeelt. Hij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

4

voert inzake die benoemingen zo mogelijk overleg met de genoemde
ministers en de voorzitter van de mobiele rechtbank.
L
Artikel 12 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de militaire kantonrechter of de militaire
kamer van de arrondissementsrechtbank» vervangen door: de militaire
kamers van de rechtbank te Arnhem.
2. In het tweede lid wordt «de in artikel 3 genoemde rechtbank,
onderscheidenlijk de militaire kantonrechter» vervangen door: de militaire
kamers van de rechtbank te Arnhem.
M
Artikel 13 komt te luiden:
Artikel 13
1. Bij een mobiele rechtbank zijn met de handhaving van de wetten, met
de vervolging van strafbare feiten en het doen uitvoeren van de vonnissen
belast leden van het openbaar ministerie. De artikelen 2, derde lid, 5, en 5f
van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren en artikel 136, vijfde lid,
van de Wet op de rechterlijke organisatie zijn van overeenkomstige
toepassing met dien verstande dat de benoeming geschiedt op de wijze in
artikel 11, vierde lid, voorzien.
2. Bij afwezigheid van leden van het openbaar ministerie kunnen met de
waarneming van de taak van het openbaar ministerie militairen worden
belast. Het daartoe strekkend besluit wordt bij koninklijk besluit genomen
op voordracht van Onze Ministers van Veiligheid en Justitie en Defensie,
of indien zodanig besluit niet kan worden afgewacht, door de voorzitter
van de rechtbank.
3. Op de waarnemende militairen, bedoeld in het tweede lid, is artikel 6,
vijfde en zesde lid, van overeenkomstige toepassing, met dien verstande
dat zij bij voorkeur dienen te voldoen aan de bij of krachtens artikel 5 van
de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren gestelde beroepsvereisten.
Tevens is artikel 13 van de Wet op de rechterlijke organisatie van
overeenkomstige toepassing.
N
Artikel 14 komt te luiden:
Artikel 14
1. Bij een mobiele rechtbank worden op de wijze, in artikel 11, vierde lid,
voorzien, gerechtsambtenaren, rechterlijke ambtenaren in opleiding of
gerechtsauditeurs benoemd die de werkzaamheden verrichten die bij of
krachtens de wet aan de griffier zijn opgedragen.
2. Bij afwezigheid van de gerechtsambtenaren, rechterlijke ambtenaren
in opleiding of gerechtsauditeurs kunnen met de waarneming van de
griffierstaken militairen worden belast. Het daartoe strekkend besluit
wordt bij koninklijk besluit genomen op voordracht van Onze Ministers
van Veiligheid en Justitie en Defensie, of, indien zodanig besluit niet kan
worden afgewacht, door de voorzitter van de mobiele rechtbank.
3. Op de waarnemende militairen, bedoeld in het tweede lid, zijn de
artikelen 6, vijfde en zesde lid van deze rijkswet, en 13 en 14, zevende lid,
van de Wet op de rechterlijke organisatie van overeenkomstige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

5

toepassing. Tevens is artikel 1 van het Besluit beëdiging en vergoeding
buitengriffiers en waarnemend griffiers van overeenkomstige toepassing.
O
In artikel 15, tweede lid, wordt «behoort tot de rechterlijke macht»
vervangen door: is een rechterlijk ambtenaar met rechtspraak belast.
P
Artikel 16 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. Artikel 8 is van overeenkomstige toepassing op de vonnissen van de
mobiele rechtbank.
2. In het tweede lid wordt «Artikel 95 van de Wet op de rechterlijke
organisatie» vervangen door: Artikel 78, eerste, vijfde en zesde lid, van de
Wet op de rechterlijke organisatie.
Q
Artikel 17 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het vijfde lid wordt «in Aruba, Curaçao en Sint Maarten en in de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba » vervangen door:
binnen het in het eerste lid bedoelde bevelsgebied.
2. In het zesde lid wordt «Artikel 5, eerste en tweede lid,» vervangen
door: Artikel 55, tweede en derde lid, van de Wet op de rechterlijke
organisatie.
3. In het achtste lid wordt «het wapen der Koninklijke marechaussee»
vervangen door: de Koninklijke marechaussee.
4. Het elfde lid komt te luiden:
11. Overdracht van een zaak die in eerste aanleg bij een militaire kamer
van de rechtbank te Arnhem of bij een mobiele rechtbank aanhangig is
met betrekking tot een persoon die zich bevindt binnen het in het eerste
lid bedoelde bevelsgebied, dan wel overdracht van een zaak die bij een
militaire kamer van een der in het eerste lid genoemde gerechten in eerste
aanleg aanhangig is met betrekking tot een persoon die zich niet meer in
het rechtsgebied van deze gerechten bevindt, naar de militaire kamer van
de rechtbank te Arnhem of naar een mobiele rechtbank, kan plaatsvinden
in de stand waarin de zaak zich op dat ogenblik bevindt. Uitvoering van
deze overdracht geschiedt door het openbaar ministerie.
R
Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid vervalt.
2. Het tweede tot en met achtste lid worden vernummerd tot eerste tot
en met zevende lid.
3. In het derde lid (nieuw) wordt «Aruba, Curaçao of Sint Maarten of in
de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba» vervangen door:
binnen het in artikel 17, eerste lid, bedoelde bevelsgebied.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

6

4. In het vierde lid (nieuw) wordt «Artikel 9, eerste, tweede en derde lid,
is van overeenkomstige toepassing» vervangen door: Artikel 68, tweede
lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie, en de artikelen 8, tweede lid,
en 9, eerste en tweede lid, van deze rijkswet zijn van overeenkomstige
toepassing.
5. In het zevende lid (nieuw) komt de eerste volzin te luiden:
Overdracht van een zaak die bij de militaire kamer van het gerechtshof
te Arnhem aanhangig is met betrekking tot een persoon die zich bevindt
binnen het in artikel 17, eerste lid, bedoelde bevelsgebied, naar het
Gemeenschappelijk Hof van Justitie, dan wel overdracht van een zaak die
bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie aanhangig is met betrekking
tot een persoon die zich niet meer in het rechtsgebied van dit gerecht
bevindt, naar het gerechtshof te Arnhem, kan plaatsvinden in de stand
waarin de zaak zich op dat ogenblik bevindt.
S
Artikel 19 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt «Artikel 88 van de Wet op de rechterlijke
organisatie» vervangen door: Artikel 77 van de Wet op de rechterlijke
organisatie.
2. In het tweede lid wordt «De artikelen 95–99, 102 en 107 van de Wet op
de rechterlijke organisatie» vervangen door: De artikelen 75, 78, eerste,
vijfde en zesde lid, 79 en 83 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
T
In artikel 20, eerste lid, wordt «wet» vervangen door: rijkswet.
U
Artikel 22, eerste lid, wordt gewijzigd als volgt:
1. De zinsnede «van de in artikel 3 genoemde rechtbank» wordt
vervangen door: van de rechtbank te Arnhem.
2. De zinsnede «het Europese deel van het Koninkrijk» wordt vervangen
door: het Europese deel van Nederland.
3. Het woord «wet» wordt vervangen door: rijkswet.
V
Artikel 23 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het tweede lid wordt «Buiten het Europese deel van het Koninkrijk»
vervangen door: Voor het optreden buiten het Europese deel van
Nederland.
2. In het derde lid wordt «het Europese deel van het Koninkrijk»
vervangen door: het Europese deel van Nederland.
W
In artikel 25 wordt «ter beschikking van zijn commandant» vervangen
door: ter beschikking van de bevelvoerende militair van de eenheid
waartoe de verdachte behoort.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

7

X
Artikel 29, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. «Artikel 59 van de Wet op de rechterlijke organisatie» wordt
vervangen door: Artikel 46 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
2. «artikel 2 van deze wet» wordt vervangen door: artikel 2 van deze
rijkswet.
3. «van de militaire kamer» wordt vervangen door: van de militaire
kamers.
Y
In artikel 30 vervallen het tweede lid alsmede de aanduiding «1.» voor
het eerste lid.
Z
In artikel 31, eerste lid, wordt «artikel 342, derde lid, van het Wetboek
van Strafvordering» vervangen door: artikel 342, tweede lid, van het
Wetboek van Strafvordering.
AA
Artikel 34 vervalt.
BB
Artikel 36 komt te luiden:
Artikel 36
In geval van verwijzing als bedoeld in artikel 440, tweede lid, tweede
volzin, van het Wetboek van Strafvordering, wordt de zaak verwezen:
a. wanneer de vernietigde uitspraak is gedaan door een militaire kamer
van de rechtbank te Arnhem, naar het gerechtshof te Arnhem;
b. wanneer zij is gedaan door de militaire kamer van het gerechtshof te
Arnhem naar datzelfde gerechtshof.
De verwezen zaak wordt behandeld door de militaire kamer. Aan de
behandeling van de verwezen zaak nemen bij voorkeur geen leden deel
die op enigerlei wijze bij de behandeling van de zaak betrokken zijn
geweest.
CC
In artikel 37, eerste volzin, wordt «en artikel 465, tweede lid, van het
Wetboek van Strafvordering» vervangen door «en artikel 467, eerste en
tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering» en wordt «naar het in
artikel 8 genoemde gerechtshof» vervangen door: naar het gerechtshof te
Arnhem.
DD
Artikel 39, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Na «489» vervalt «, eerste en tweede lid» en na «497,» wordt
ingevoegd: 500, eerste lid,.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

8

2. De zinsnede «en op de overtredingen genoemd in de artikelen 432 en
433 van het Wetboek van Strafrecht» vervalt.
EE
In artikel 44, tweede lid, wordt «tot de rechterlijke macht behorende
personen» vervangen door: rechterlijke ambtenaren met rechtspraak
belast als bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van de Wet op de rechterlijke
organisatie.
FF
In artikel 46, onderdeel a, onder 2°, wordt «deze wet» vervangen door:
deze rijkswet.
GG
Artikel 50 komt te luiden:
Artikel 50
1. Indien en voor zolang de verbinding met Onze Minister van Veiligheid
en Justitie is verbroken, oefent de in artikel 10, tweede lid, bedoelde
militaire autoriteit, ten aanzien van een door hem ingestelde mobiele
rechtbank, de bevoegdheden uit, die in de artikelen 46 en 47 aan Onze
Minister van Veiligheid en Justitie zijn toegekend.
2. De artikelen 48 en 49 zijn in dat geval van overeenkomstige
toepassing met dien verstande dat voor de Minister van Veiligheid en
Justitie wordt gelezen de in het eerste lid bedoelde militaire autoriteit.
HH
In artikel 55 wordt «bedoeld in artikel 56 van de Wet op de rechterlijke
organisatie» vervangen door: bedoeld in artikel 382, onder b, onder 1° tot
en met 6°, van het Wetboek van Strafvordering.
II
De artikelen 65 tot en met 72 vervallen.

ARTIKEL II
Het Wetboek van Militair Strafrecht wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
1. De zinsnede «dit Wetboek» wordt vervangen door: dit wetboek.
2. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In dit wetboek wordt verstaan onder:
a. Wetboek van Strafrecht: het Wetboek van Strafrecht van het Europese
deel van Nederland.
b. Wetboek van Strafvordering: het Wetboek van Strafvordering van het
Europese deel van Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

9

B
In artikel 2 wordt «dit Wetboek» vervangen door: dit wetboek.
C
Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «het Wetboek van Strafrecht» vervangen door: het
gemene strafrecht
2. Onderdeel b komt te luiden:
b. als bijkomende straf: ontzegging van bepaalde bevoegdheden.
D
In artikel 10 wordt «Wij» vervangen door «bij algemene maatregel van
rijksbestuur» en wordt «vaststellen» vervangen door: worden vastgesteld.
E
Artikel 12 wordt als volgt gewijzigd:
1. De tweede volzin van het eerste lid komt te luiden: De straf wordt ten
uitvoer gelegd in een inrichting als bedoeld in artikel 1, onder b, van de
Penitentiaire beginselenwet.
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. Voor militairen die in een penitentiaire inrichting een vrijheidsstraf
ondergaan, kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur en in
afwijking van de bij of krachtens de Penitentiaire beginselenwet gestelde
regels bijzondere voorschriften worden vastgesteld met betrekking tot:
a. de indeling en het beheer van en het regime in de desbetreffende
inrichtingen;
b. de arbeid en de bestemming van de opbrengst van de verplichte
arbeid;
c. de geestelijke, culturele en sociale verzorging; en
d. de tucht.
3. Het derde lid vervalt.
F
Artikel 21 komt te luiden:
Artikel 21
1. Veroordelingen tot vrijheidsstraffen, vervangende hechtenis
daaronder begrepen, kunnen, in de gevallen en op de wijze bij algemene
maatregel van rijksbestuur te bepalen, geheel of gedeeltelijk ten uitvoer
worden gelegd in inrichtingen in Aruba, Curaçao of Sint Maarten of in de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
2. Veroordelingen tot gevangenisstraf, militaire detentie of hechtenis,
vervangende hechtenis daaronder begrepen, kunnen, indien de
gelegenheid ontbreekt om gebruik te maken van een daartoe bestemde
inrichting of een daartoe bestemd gebouw, in de gevallen en op de wijze
bij algemene maatregel van rijksbestuur te bepalen, geheel of gedeeltelijk
ten uitvoer worden gelegd hetzij in een inrichting buiten het Koninkrijk,
hetzij op een andere plaats geschikt tot het ondergaan van straf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

10

G
Artikel 35 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «nos. 1 en 2» vervangen door: onder 1° en 2°,.
2. In het tweede lid wordt «no. 3» vervangen door: onder 3°,.
H
Artikel 35b komt te luiden:
Artikel 35b
1. Ingeval tegen de bestuurder van een motorrijtuig proces-verbaal
wordt opgemaakt ter zake van overtreding van artikel 163 of artikel 164
van dit wetboek, is artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 van
overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de in laatstgenoemd
artikel omschreven verplichting tot overgifte betrekking heeft op elk aan
de bestuurder ingevolge enige binnen het Koninkrijk geldende regeling
afgegeven rijbewijs alsmede op het hem in het buitenland uitgereikt
internationaal rijbewijs.
2. Indien artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 wordt toegepast in
een geval dat zich voordoet in Aruba, Curaçao of Sint Maarten of in de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, worden onder
opsporingsambtenaren als bedoeld in dat artikel mede begrepen de
militairen die aldaar zijn aangesteld als opsporingsambtenaar.
I
In artikel 36 wordt, onder vernummering van het tweede lid tot derde
lid, een lid ingevoegd, luidende:
2. Voor de toepassing van het eerste lid wordt een strafbeschikking als
bedoeld in Titel IVA van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafvordering met een veroordeling gelijkgesteld.
J
In artikel 36b wordt «Wij kunnen regelen stellen» vervangen door: Bij
algemene maatregel van rijksbestuur kunnen regels worden gesteld.
K
In artikel 44a wordt «door Ons» vervangen door: bij algemene
maatregel van rijksbestuur.
L
In artikel 48 wordt na «rang» ingevoegd: of stand.
M
Artikel 54 komt te luiden:
Artikel 54
Indien een der misdrijven, omschreven in de artikelen 245, 248a en 281
van het Wetboek van Strafrecht, gepleegd is in tijd van oorlog, door een
persoon, genoemd in artikel 2 van de Wet militaire strafrechtspraak, kan
de vervolging ambtshalve plaatshebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

11

N
In artikel 57, eerste lid, wordt «die vóór het begaan» vervangen door:
die ten tijde van het begaan.
O
Artikel 59 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden;
1. De krachtens artikel 59 van de Wet militaire strafrechtspraak
aangewezen bevelvoerende militairen kunnen buiten het Koninkrijk of
binnen de territoriale zee, onder omstandigheden en in zaken bij
algemene maatregel van rijksbestuur vast te stellen, een strafbeschikking
als bedoeld in Titel IVA van het Tweede Boek van het Wetboek van
Strafvordering uitvaardigen.
2. In het tweede lid wordt «Rijksbestuur» vervangen door: rijksbestuur.
3. Het derde lid komt te luiden:
3. De bevelvoerende militairen, bekleed met de bevoegdheid, bedoeld
in het eerste lid, maken hiervan gebruik volgens richtlijnen, vast te stellen
door het College van procureurs-generaal.
P
Artikel 60 wordt als volgt gewijzigd:
1. De aanduiding «1.» vervalt.
2. In onderdeel 2° wordt «dit Wetboek» vervangen door: dit wetboek.
Q
In artikel 60a wordt «Wij kunnen bepalen,» vervangen door «Bij
algemene maatregel van rijksbestuur kan worden bepaald» en wordt
«door Ons» vervangen door: daarbij.
R
In artikel 61 wordt «het voorgaande artikel» vervangen door: artikel 60.
S
Artikel 62 wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «artikel 60 no. 2» vervangen door: artikel 60,
onder 2°,.
2. Onderdeel 1° komt te luiden:
1°. zodra hij, voor de werkelijke dienst opgeroepen of vrijwillig in
werkelijke dienst komende, op de plaats van zijn bestemming is aangekomen, zodra hij zich voor deze dienst heeft aangemeld of zodra hij voor
deze dienst is overgenomen, een en ander totdat hij met groot verlof
vertrekt;.
T
In artikel 63 vervalt de aanduiding «1.».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

12

U
In artikel 67, onder 1° en 2°, wordt na «rang» telkens ingevoegd: of
stand.
V
In artikel 67a wordt «door Ons of van Onzentwege door Onze daarbij
betrokken Minister van Defensie» vervangen door: bij of krachtens
algemene maatregel van rijksbestuur.
W
Artikel 71a wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt «hetzij indien Wij zulks bepalen in verband met
het feit dat Wij een oorlog dreigende achten» vervangen door: hetzij
indien bij koninklijk besluit is bepaald dat een oorlog dreigende is.
2. In het tweede lid wordt «Ons desbetreffende besluit» vervangen door:
Het in het eerste lid bedoelde besluit.
X
In artikel 75a wordt «zulks door Ons of van Onzentwege door door Ons
aan te wijzen autoriteiten wordt bepaald» vervangen door: dit bij
algemene maatregel van rijksbestuur of door een bij algemene maatregel
van rijksbestuur daartoe aangewezen autoriteit is bepaald.
Y
In de artikelen 77, 84, 85, 87, 102, 107, 120, 128, 142, 143, 153, 156 en
160 wordt «twintig» telkens vervangen door: dertig.
Z
Artikel 78 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef wordt «twintig» vervangen door: dertig.
b. In onderdeel 2° wordt «no. 1» vervangen door: onderdeel 1°.
2. In het tweede lid wordt «De bepalingen van nos. 2 en 3 zijn niet
toepasselijk» vervangen door: Het eerste lid, onder 2° en 3°, is niet van
toepassing.
AA
In artikel 86, tweede lid, wordt «twintig» vervangen door «dertig» en
«onder 1° en 2° van dit artikel» door: in het eerste lid.
BB
In artikel 114, derde lid, wordt «door Ons» vervangen door: bij
algemene maatregel van rijksbestuur en wordt «door Onze Minister»
vervangen door: door Onze Minister van Defensie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

13

CC
In artikel 135 wordt «Rijksbestuur» vervangen door: rijksbestuur.
DD
Artikel 152 komt te luiden:
Artikel 152
Artikel 151 is niet van toepassing op hem die door de kennisgeving
gevaar voor een strafvervolging zou doen ontstaan voor zichzelf, voor een
van zijn bloedverwanten of aangehuwden in de rechte lijn of in de tweede
of derde graad van de zijlijn, voor zijn echtgenoot of gewezen echtgenoot
of degene met wie hij een geregistreerd partnerschap is of was
aangegaan, of voor een ander, bij wiens vervolging hij zich, uit hoofde van
zijn ambt of beroep, van het afleggen van getuigenis zou kunnen
verschonen.
EE
In artikel 165 wordt «de artikelen 162 en 163» vervangen door: de
artikelen 163 en 164.
FF
In artikel 170, eerste lid, wordt «dit Wetboek» vervangen door: dit
wetboek.

ARTIKEL III
De Wet militair tuchtrecht wordt als volgt gewijzigd:
A
In de artikelen 1, 2, 3, 4, 5, 5a, 26, 27, 30, 49, 51, 74, 75 en 105 wordt
«wet» telkens vervangen door: rijkswet.
B
In artikel 54, eerste lid, onderdeel a, wordt «53, zesde lid,» vervangen
door: 53, zevende lid,.
C
In artikel 78, eerste lid, wordt «behoudens in het geval dat voldaan
wordt aan de voorwaarden gesteld op grond van het bepaalde in artikel
59 van het Wetboek van Militair Strafrecht» vervangen door: behoudens in
het geval dat op grond van artikel 59 van het Wetboek van Militair
Strafrecht een strafbeschikking wordt uitgevaardigd.
D
Artikel 79 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt na «311» ingevoegd «, eerste lid» en wordt
«wet» vervangen door: rijkswet.
2. Het derde lid, tweede volzin, wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

14

a. De zinsnede «met toepassing van artikel 74 van het Wetboek van
Strafrecht» wordt vervangen door: met een strafbeschikking als bedoeld
in Titel IVA van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafvordering
b. De woorden «bij het stellen van voorwaarden onderscheidenlijk»
vervallen.
c. De woorden «deze wet» worden vervangen door: deze rijkswet.
E
In artikel 90, vierde lid, wordt «artikel 284, tweede lid,» vervangen door
«artikel 290, vierde lid,» en wordt «artikel 296, eerste lid, onder 1°,»
vervangen door: artikel 51m, tweede lid,.
F
In artikel 103, tweede lid, wordt «indien degene die wordt verdacht van
de schending van een gedragsregel onbekend is» vervangen door: indien
de dader van de schending van een gedragsregel onbekend is.

ARTIKEL IV
A
De Wet militaire strafrechtspraak wordt als volgt gewijzigd:
1. In artikel 37 wordt «artikel 461, eerste lid, en artikel 467, eerste en
tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering» vervangen door: artikel
471, eerste lid, en artikel 472, eerste en tweede lid, van het Wetboek van
Strafvordering.
2. In artikel 38 wordt «artikel 470, eerste lid, van het Wetboek van
Strafvordering» vervangen door: artikel 473, eerste lid, van het Wetboek
van Strafvordering.
B
Artikel 36 van de Wet oorlogsstrafrecht wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «artikel 461, eerste lid» vervangen door «artikel
471, eerste lid» en wordt «artikel 467, eerste lid» vervangen door: artikel
472, eerste en tweede lid.
2. In het tweede lid wordt «de artikelen 470, 473 en 474» vervangen
door: de artikelen 473 en 476.

ARTIKEL V
Indien het bij koninklijke boodschap van 1 september 2009 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering in
verband met de invoering van een regeling betreffende herziening ten
nadele van de gewezen verdachte (Wet herziening ten nadele) (32 044) tot
wet is of wordt verheven en in werking treedt of is getreden, worden de
volgende wetten als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

15

A
Artikel 37 van de Wet militaire strafrechtspraak wordt als volgt
gewijzigd:
1. Voor de eerste volzin wordt de aanduiding «1.» en voor de tweede
volzin wordt de aanduiding «3.» geplaatst.
2. Na het eerste lid (nieuw) wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. Bij toepassing van artikel 482g, eerste lid, van het Wetboek van
Strafvordering vindt, indien de in die artikelen bedoelde gevallen
betrekking hebben op zaken als bedoeld in artikel 2, verwijzing plaats naar
de rechtbank te Arnhem.
B
Na artikel 36 wordt in de Wet oorlogsstrafrecht een artikel ingevoegd,
luidende:
Artikel 37
1. In afwijking in zoverre van artikel 482g van het Wetboek van
Strafvordering, geschiedt in het daar bedoelde geval, de verwijzing naar
een bijzondere rechtbank.
2. Hetgeen bij artikel 482g van het Wetboek van Strafvordering, alsmede
bij de artikelen, waarnaar daarin wordt verwezen, omtrent de rechtbank,
deszelfs voorzitter en de officier van justitie is bepaald, is ten aanzien van
de bijzondere rechtbank, derzelver voorzitter en de officier van justitie bij
die rechtbank van overeenkomstige toepassing.

ARTIKEL VI
Indien het bij koninklijke boodschap van 1 september 2011 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de
Wet op de rechterlijke organisatie en diverse andere wetten in verband
met de vermindering van het aantal arrondissementen en ressorten (Wet
herziening gerechtelijke kaart) (32 891) tot wet is of wordt verheven en die
wet eerder in werking treedt of is getreden dan artikel I en artikel V van
deze wet, wordt deze wet als volgt gewijzigd:
A
In artikel I, onder B, C, H, J, L, Q, U en BB, en artikel V, onder A, wordt
«rechtbank te Arnhem» telkens vervangen door: rechtbank
Oost-Nederland.
B
In artikel I, onder H, R, BB en CC, wordt «gerechtshof te Arnhem»
telkens vervangen door: gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.
C
In artikel I, onder C en H, wordt «hoofdplaats» telkens vervangen door:
zittingsplaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

16

ARTIKEL VII
Indien het bij koninklijke boodschap van 1 september 2011 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de
Wet op de rechterlijke organisatie en diverse andere wetten in verband
met de vermindering van het aantal arrondissementen en ressorten (Wet
herziening gerechtelijke kaart) (32 891) tot wet is of wordt verheven en die
wet later in werking treedt dan artikel I en artikel V deze wet, wordt de Wet
militaire strafrechtspraak als volgt gewijzigd:
A
In de artikelen 2, eerste lid, 3, 8, eerste lid, 10, vierde lid, 12, eerste en
tweede lid, 17, elfde lid, 22, eerste lid, 36 en 37 wordt «rechtbank te
Arnhem» telkens vervangen door: rechtbank Oost-Nederland.
B
In de artikelen 8, eerste lid, 18, zevende lid, 36 en 37 wordt «gerechtshof
te Arnhem» telkens vervangen door: gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.
C
In de artikelen 3, tweede lid, en 8, tweede lid, wordt «hoofdplaats»
telkens vervangen door: zittingsplaatsen.

ARTIKEL VIII
Indien het bij koninklijke boodschap van 4 juni 2010 ingediende voorstel
van wet houdende regels voor het kunnen verlenen van verplichte zorg
aan een persoon met een psychische stoornis (Wet verplichte geestelijke
gezondheidszorg)(32 399) tot wet is of wordt verheven en in werking
treedt of is getreden, wordt in artikel 5a, tweede lid, van het Wetboek van
Militair Strafrecht «wegens gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis
van de geestvermogens» vervangen door: wegens psychische stoornis of
verstandelijke beperking.

ARTIKEL IX
1. In strafzaken waarin voor de datum van inwerkingtreding van artikel
II, onderdeel O, eerste lid, van deze rijkswet voorwaarden ter voorkoming
van strafvervolging zijn gesteld overeenkomstig artikel 59 van het
Wetboek van Militair Strafrecht, blijven de wettelijke bepalingen die door
de artikelen II, onderdeel O, en III, onderdeel C, van deze rijkswet worden
gewijzigd, van toepassing zoals deze luidden voor de inwerkingtreding
van de desbetreffende onderdelen van deze rijkswet.
2. In strafzaken waarin voor de datum van inwerkingtreding van artikel
II, onderdeel O, van de Wet OM-afdoening voorwaarden ter voorkoming
van strafvervolging zijn gesteld overeenkomstig artikel 74 van het
Wetboek van Strafrecht, blijft de wettelijke bepaling die door artikel III,
onderdeel D, van deze rijkswet wordt gewijzigd, van toepassing zoals die
luidde voor de inwerkingtreding van het desbetreffende onderdeel van de
Wet OM-afdoening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

17

ARTIKEL X
Deze rijkswet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad, in het Afkondigingsblad
van Aruba, in het Publicatieblad van Curaçao en in het Afkondigingsblad
van Sint Maarten zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten,
colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering
de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Veiligheid en Justitie,

De Minister van Defensie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 429 (R 1988), nr. 2

18