Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

30 523

Bepalingen met betrekking tot de veilige vaart
op de binnenwateren (Binnenvaartwet)

Nr. 45

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 april 2010
In de schriftelijke antwoorden naar aanleiding van het Algemeen Overleg
Binnenvaart van 17 maart 2010 (kamerstuk 30 523, nr. 44) kondigde ik aan,
uw Kamer dit voorjaar nader te informeren over de mogelijkheid voor
personen die aan één oor doof zijn om een klein vaarbewijs voor de
pleziervaart te verkrijgen. Met deze brief geef ik invulling aan deze
toezegging. Daarbij ga ik tevens in op de mogelijkheden een klein
vaarbewijs te verkrijgen voor personen die in hen bewegen beperkt zijn.
Daarnaast informeer ik uw Kamer nader over de stand van zaken met
betrekking tot diverse initiatieven en maatregelen die ik heb genomen om
de binnenvaart als beroepssector aantrekkelijker te maken en te houden
voor nieuwe en bestaande schippers. Ook hiermee kom ik tegemoet aan
een eerder door de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat gedane
toezegging aan uw Kamer.
Klein vaarbewijs bij doofheid aan één oor en bewegingsbeperkingen
Op verzoek van uw Kamer heb ik onderzocht of er mogelijkheden zijn voor
een bevredigende oplossing voor het probleem dat mensen die doof zijn
aan één oor niet in aanmerking komen voor een klein vaarbewijs voor de
pleziervaart. Ik heb hierover ook advies gevraagd aan de Domeinadviescommissie van de VAMEX, de organisatie die de examens voor het klein
vaarbewijs organiseert en de vaarbewijzen afgeeft.
Conclusie van het advies was dat het verantwoord is om aan mensen met
doofheid aan een oor het klein vaarbewijs te verstrekken mits het andere
oor wel aan de minimale eisen voldoet. Op grond daarvan heb ik besloten
om, conform de wens van uw Kamer, over te gaan tot een wijziging van
bijlage 6.1 (Keuringsaanwijzingen en keuringseisen) van de Binnenvaartregeling. Aldus wordt het voor personen die aan één oor doof zijn

kst-30523-45
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 523, nr. 45

1

mogelijk voor het klein vaarbewijs ten behoeve van de pleziervaart
medisch te worden goedgekeurd. Deze wijziging treedt met terugwerkende kracht per 1 april 2010 in werking. In overleg met de medische
adviseur Scheepvaart van mijn ministerie heb ik besloten de gehooreisen
in geval van één functionerend oor aan te scherpen teneinde de veiligheid
op het water voldoende te kunnen waarborgen. Medische goedkeuring
kan plaatsvinden als het gehoorverlies van het functionerende oor de
gemiddelde waarde van 30 dB(A) niet overschrijdt. Hiermee wordt
bovendien aangesloten bij bepalingen in de zeevaart.
Om het in de toekomst ook voor de beroepsvaart mogelijk te maken dat
een persoon die aan één oor doof is voor het vaarbewijs medisch wordt
goedgekeurd, is overeenstemming in de Centrale Rijnvaartcommissie
(CCR) noodzakelijk. Ik zal daartoe in de CCR binnenkort het initiatief
nemen.
De Domeinadviescommissie van de VAMEX heeft voorts ten aanzien van
andere handicaps geadviseerd voor de goedkeuring voor het klein
vaarbewijs een systeem te hanteren zoals dat bij het wegverkeer wordt
toegepast, namelijk een systeem van beperkingen en ontheffingen waarbij
bepaalde randvoorwaarden kunnen worden gesteld.
De huidige binnenvaartregelgeving biedt al mogelijkheden om personen
met lichamelijke beperkingen voor het klein vaarbewijs goed te keuren.
Daarvoor moet de regelgeving wel soepel worden geïnterpreteerd. Ik ben
daarom voornemens om de regelgeving op dit punt zodanig te verduidelijken dat daaruit meer vanzelfsprekend dan nu voortvloeit dat personen
met een bewegingsbeperking, eventueel onder de voorwaarde van
aanpassingen aan het vaartuig of persoon, voor het klein vaarbewijs dat
voor de pleziervaart wordt gebruikt medisch kunnen worden goedgekeurd. Er zal daarbij een splitsing aangebracht worden tussen beroeps- en
pleziervaart, omdat de feitelijke situatie aan boord en de gevaarzetting
nogal verschillen. Ik zal ook dit punt voor de beroepsvaart binnenkort in
de CCR aan de orde stellen.
Tevens zal ik bezien of voor personen bij wie niet direct duidelijk is dat
met een aanpassing aan het vaartuig en/of aan de persoon veilig kan
worden gevaren, de systematiek van het wegverkeer kan worden gevolgd.
Dat wil zeggen, dat door een ergonomisch deskundige ter plaatse wordt
bezien of in een dergelijke situatie de veiligheid voldoende gewaarborgd
is.
Maatregelen om de binnenvaartsector aantrekkelijker te maken
Bevordering zij-instromers en nieuwe werknemers
Het is een uitdaging de sector aantrekkelijker te maken voor (nieuwe)
werknemers. Daartoe voert het Onderwijs Centrum Binnenvaart (OCB),
het Expertise- en innovatieCentrum Binnenvaart (EICB) en Agentschap NL,
in opdracht van mijn Ministerie het Educatieprogramma Binnenvaart uit.
Als onderdeel van dit programma is door mij per 1-11-2008 t/m 31-12-2012
een Educatiefonds ten bedrage van € 2 000 000,– beschikbaar gesteld.
Hiermee beschikt de sector over de benodigde middelen om nieuwe
ambities te realiseren. Voor een goede toedeling van de financiële
middelen is het van belang dat de binnenvaart een integrale visie op
arbeidsmarkt en scholing vaststelt. Het EICB en het OCB hebben hiertoe in
januari 2010 het rapport «Visie op arbeidsmarkt en scholing» gepresenteerd.
In de Binnenvaartwet, die op 1 juli 2009 in werking is getreden, is het
mogelijk gemaakt om door middel van een praktijkexamen de vaartijd
benodigd voor het verkrijgen van een groot vaarbewijs met maximaal drie
jaren te verminderen. Hierdoor wordt het in de nabije toekomst voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 523, nr. 45

2

zogenaamde «zij-instromers» gemakkelijker om een groot of beperkt
groot vaarbewijs te halen.
In opdracht van werkgevers en werknemers in de binnenvaart wordt
momenteel, met geld uit voornoemde educatiefonds, bezien hoe dit
praktijkexamen vorm moet worden gegeven. Daarbij komt ook het gebruik
van simulatoren aan de orde. Ook in de CCR wordt de mogelijkheid van
het gebruik van simulatoren bezien.
Flexibiliteit bemanningsregeling (vaar- en rusttijden) en groot vaarbewijs
plicht
De bestaande, in de regelgeving verankerde, flexibiliteit ten aanzien van
bemanningsvereisten en vaar- en rusttijden, mede in de vorm van
vrijstellings- en ontheffingsmogelijkheden, wordt nu reeds zo ruim
mogelijk toegepast.
Zo wordt op dit moment gewerkt aan een verlichting van de bemanningseisen voor schepen met een lengte tot 86 meter.
Voorts is voor het varen met rondvaartboten van het Amsterdamse
grachtentype, in samenspraak met de binnenvaartbranche, de
mogelijkheid geopend om vrijstelling te verkrijgen van de verplichting in
het bezit te zijn van een groot vaarbewijs. Een vrijstelling wordt gegeven
aan diegenen die in het bezit zijn van het nieuw ontwikkelde diploma
Schipper rondvaartboot beperkt vaargebied.
Uitbreiden ligplaatsen en afzetplaatsen
Ligplaatsen vormen een belangrijk onderdeel voor het zakelijke en sociale
functioneren van de binnenvaart. De capaciteit aan ligplaatsen wordt in
het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) dan
ook uitgebreid onderzocht en waar nodig aangepakt. Zo lopen er
momenteel MIRT-studies naar de ligplaatsproblematiek op de Waal, de
Merwedes, de IJssel en de routes tussen Amsterdam en Rotterdam naar
Noord-Nederland en België. Daarbij wordt ook gekeken of het toevoegen
van bijvoorbeeld auto-afzetplaatsen nodig is.
De laatste jaren zijn er in het kader van amendement Gerkens/vd. Staaij
(30800 A nr 25) inmiddels ook een flink aantal ligplaatsen en
auto-afzetplaatsen gerealiseerd op de rijksvaarwegen. Op dit moment
wordt er met de beschikbaar gestelde gelden uit het aanvullende
Beleidsakkoord verder gewerkt aan uitbreiding van ligplaatsen aan de
Rietbaan, de IJssel, bij Durgerdam en bij Zwartsluis.
Daarnaast wordt er in het kader van de visie Verkeersmanagement 2020
bij het beheer door Rijkswaterstaat ook breder bezien waar ligplaatsen
ontbreken en waar kwaliteitsverbetering nodig is.
Vermindering lastendruk
Sinds de inwerkingtreding van de Binnenvaartwet is er voor de binnenvaart een lastenverlichting gerealiseerd door middel van
ICT-toepassingen. Zo is het op dit moment mogelijk bepaalde aanvraagformulieren te downloaden van de website van de Inspectie Verkeer en
Waterstaat. Daarnaast is met ingang van 1 januari 2010 een database in
gebruik genomen, die het mogelijk maakt te bepalen welke schepen wel
en welke schepen niet voor een controle hoeven te worden bezocht. De
toezichtlast voor de binnenvaart is hierdoor aanzienlijk afgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 523, nr. 45

3

In de CCR is gepland te bezien in hoeverre het mogelijk is de registratie
van gegevens, die momenteel in het vaartijdenboek en het dienstboekje
handmatig worden vastgelegd, te automatiseren door middel van een
digitale tachograaf. Deze zou dan de vaar- en rusttijden en de vaartijd van
de verschillende bemanningsleden registreren op een persoonsgebonden
card, die door de desbetreffende autoriteiten kan worden uitgelezen. De
sector staat hier achter omdat hierdoor een aanmerkelijke verlichting van
de administratieve lasten wordt gerealiseerd. Een en ander maakt deel uit
van het Actieprogramma behorend bij het Convenant Binnenvaart dat
eind 2006 tussen de Minister van Verkeer en Waterstaat en de branchepartijen is afgesloten en dat nog loopt tot en met 31 december 2011.
Ik ben van mening dat de afgelopen periode in goede samenwerking met
de sector flinke stappen zijn gezet om het binnenvaartberoep aantrekkelijker te maken, zowel voor nieuwkomers als voor bestaande schippers.
Ook in de flexibilisering van de bemanningsregelgeving en het terugdringen van de lastendruk is concrete voortgang geboekt. Ik ben
voornemens om voortvarend op de ingeslagen weg verder te gaan, zowel
nationaal als voor wat betreft mijn inzet in de CCR.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 523, nr. 45

4