JAARRAPPORTAGE

Regeling
Grote Projecten
2022
1 mei 2023 | Dienst Analyse en Onderzoek | Commissie Rijksuitgaven

Grote
Projecten
2022*

7

I&W

Defensie

grote projecten

HWPB2

deelproject Boxer

ERTMS

Onderzeeboten

PHS

GrIT
F-35

€ 24,2 mld

€ 10,7 mld

€ 13,5 mld

totale budgetwaarde

budgetwaarde

budgetwaarde

1
* volgens Regeling Grote
Projecten

grote project beëindigd:
HSL-Zuid (€ 7,3 mld)
op 10 maart 2022

Rapporteurs

5

1

4

rapporteurs

rapporteur bij PHS

rapporteurs:
2 bij Onderzeeboten
2 bij GrIT

8

1/6

2/2

voortgangsrapporten
ontvangen

voortgangsrapporten
op tijd ingediend

voortgangsrapporten
op tijd ingediend

4

1/3

0/1

accountantsrapporten
ontvangen

accountantsrapporten
op tijd ingediend

accountantsrapport
op tijd ingediend

Voortgangs- en
accountantsrapporten

Behandeling
rapporten

feitelijke vragen
commissiedebat
wetgevingsoverleg
technische
briefing

Bron: Parlis, bewerking DAO

Report

Created by Sam K
Copyright 2023 Venngage Inc.
DMCA Policy
1/1

CREATE YOUR OWN

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Inhoudsopgave

Inleiding ............................................................................................. 3
1. Grote Projecten in 2022 .................................................................. 4
2. Verantwoording in 2022 ........................................................... 5 - 10
2.1

Voortgangsrapporten ................................................................................. 5

2.2

Accountantsrapporten ................................................................................ 7

2.3

Behandeling rapporten grote projecten ........................................................ 9

2.4

Rapporteurs grote projecten in 2022 ..................................................................... 10

3. Wijzigingen grote projecten in 2022 ............................................. 11
Bijlagen .................................................................................... 12 - 14
Bijlage 1. Overzicht budgetwaardes grote projecten ............................................ 12
Bijlage 2. Overzicht voortgangs- en accountantsrapporten ................................... 13
Bijlage 3. Overzicht behandelwijze grote projecten .............................................. 14

Pagina 2 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Inleiding

Artikel 21 van de Regeling Grote Projecten luidt:

“De commissie voor de Rijksuitgaven brengt jaarlijks op de derde woensdag in mei
een verslag uit aan de Tweede Kamer over de werking en toepassing van deze
regeling in het voorafgaande kalenderjaar.”

In deze jaarrapportage geeft de commissie voor de Rijksuitgaven een overzicht van de
werking en toepassing van de regeling over het kalenderjaar 2022. Ook enkele
ontwikkelingen die zich na het kalenderjaar 2022 hebben voorgedaan, worden genoemd.
Deze aanvullende informatie is actueel tot 1 april 2023.
Dit jaar is de lay-out van de jaarrapportage gewijzigd om een beter overzicht te bieden van
de grote projecten. De rapportage bevat nu meer visualisaties en interactieve hyperlinks,
die direct verwijzen naar de relevante Kamerstukken.
De jaarrapportages over de kalenderjaren 2008 tot en met 2021 zijn te vinden in de
Kamerstukken 26 399, nr. 9 t/m 23. In figuur 1 is de ontwikkeling van het aantal grote
projecten over de afgelopen 10 jaren zichtbaar.

Trend grote projecten

Figuur 1. Aantal grote projecten door de jaren heen
2013 - 2022
14
12
10
8
6
4
2
0

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Totaal

10

10

11

11

10

11

8

8

8

7

Nieuw

1

0

1

0

0

1

0

0

1

0

Afgesloten

0

0

0

0

1

0

3

0

1

1

Bron: Parlis, bewerking DAO

Pagina 3 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

1

Grote projecten in 2022

Eind 2021 waren volgens de jaarrapportage grote projecten 2021 (zie Kamerstuk 2639923) 8 projecten in uitvoering. Op 10 maart 2022 is het groot project HSL Zuid beëindigd.
Het project Pantservoertuigen, deelproject Boxer, staat nog gebudgetteerd tot en met
2024. Ultimo 2022 waren er 7 grote projecten in uitvoering met een totale
budgetwaarde van € 24,2 miljard.

Figuur 2. Aantal grote projecten en financiële omvang 2022
€ 8.000

€ 6.000

€ 4.000

€ 2.000

€HWPB2

ERTMS

PHS

deelproject Onderzeeboten
Boxer

Infrastructuur en
Waterstaat
Budget (x mln)

€ 2.745

€ 3.872

€ 4.090

GrIT

F-35

Defensie
€ 839

€ 2.500

€ 3.152

€ 6.961

Bron: Parlis, bewerking DAO

Meer informatie over de budgetwaardes van de grote projecten en de hyperlinks naar de
onderliggende Kamerstukken zijn te vinden in bijlage 1.

Pagina 4 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

2

Verantwoording in 2022

2.1 Voortgangsrapporten

Figuur 3. Aantal voortgangsrapportages ontvangen in 2022
Defensie
2

8
I&W
6

Bron: Parlis, bewerking DAO

Figuur 3 toont dat in 2022 de Tweede Kamer acht voortgangsrapportages heeft
ontvangen op basis van de Regeling Grote Projecten. Zes daarvan waren afkomstig van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de overige twee werden ingediend door
Defensie.

I&W
Het ministerie van I&W heeft voor alle drie de grote projecten twee voortgangsrapporten
ingediend.

Defensie
De twee ontvangen voortgangsrapporten van het ministerie van Defensie zijn voor de twee
nieuwe grote projecten Grensverleggende IT (GrIT) en Onderzeeboten.
Op 8 februari 2022 heeft de Kamer de uitgangspuntennotitie van het project GrIT
ontvangen. Vervolgens heeft Defensie op 29 september 2022 zowel de basisrapportage als
het eerste voortgangsrapport ingediend. Wat betreft het grote project Onderzeeboten heeft
de Kamer het eerste voortgangsrapport ontvangen op 1 april 2022.
Voor het grote project Pantservoertuigen, deelproject Boxer, wordt de Kamer niet meer
via een afzonderlijke voortgangsrapportage geïnformeerd. De vaste commissie voor
Defensie heeft in februari 2018 besloten af te zien van verdere voortgangsrapporten. De
voortgang wordt inzichtelijk gemaakt via het jaarlijkse rapport Defensie projectenoverzicht
(DPO).
Op 24 juni 2022 heeft de staatssecretaris van Defensie verzocht om de jaarlijkse
voortgangsrapportage voor het project Verwerving F-35 voortaan vóór 1 november aan
te bieden, vanwege wijzigingen in de Amerikaanse verantwoordingsprocessen (zoals te
vinden in Kamerstuk 26488-468). In 2022 heeft de Kamer geen voortgangsrapport

Pagina 5 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

ontvangen voor het project F-35 vanwege een verzoek om uitstel van het ministerie van
Defensie. In Kamerstuk 26488-472 vraagt het ministerie van Defensie om uitstel tot
31 maart 2023. De Kamer heeft het voortgangsrapport op 30 maart 2023 ontvangen.

Ontvangst en tijdigheid voortgangsrapportages
Op grond van de Regeling Grote Projecten maken commissie en bewindspersoon afspraken
over frequentie en verschijningstijdstip. De norm volgens de Regeling is: maximaal drie
maanden na de peildatum van de rapportages.
In figuur 4 is de snelheid weergegeven waarmee de voortgangsrapportages na afloop van
de rapportageperiode (peildatum) aan de Tweede Kamer werden aangeboden.
De voortgangsrapportages van I&W zijn vijf van de zes keer niet tijdig ingediend. In één
geval, bij het project ERTMS, is het rapport meer dan 1 maand na termijn ingediend.

Figuur 4. Tijdigheid indiening voortgangsrapportages
I&W
HWPB2

ERTMS

DEF
Onderzeeboten

PHS

GrIT

21e
VGR

22e
VGR

16e
VGR

17e
VGR

6e
VGR

7e
VGR

1e
VGR

1e
VGR

Peildatum 31-12rapport
2021
JAN

30-62022

31-122021

30-62022

31-122021

30-62022

31-122021

30-62022

FEB
MRT
APR

4-42022

8-42022

MEI

1-4-2022

4-52022

JUN
JUL
AUG
SEP

30-92022

OKT

29-92022
26-102022

11-102022

NOV
DEC
Bron: Parlis, bewerking DAO

Pagina 6 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

In figuur 5 zijn van de afgelopen vijf jaren de indieningstermijnen van de
voortgangsrapportages weergegeven. Hieruit blijkt dat het aantal rapporten dat na de
afgesproken termijn worden ingediend in 2022 zijn toegenomen ten op zichte van 2021.

Figuur 5. Ontvangst voortgangsrapportages 2018-2022
10
8
6
4
2
0

2018

2019

2020

2021

2022

> 1 maand na termijn

0

0

2

0

1

< 1 maand na termijn

5

5

3

2

4

< afgesproken termijn

2

2

3

4

3

Bron: Parlis, bewerking DAO

2.2 Accountantsrapporten
In artikel 13, lid 1, van de Regeling Grote Projecten staat:

“Bij voortgangsrapportages wordt periodiek, op basis van een nader te bepalen
frequentie, doch ten minste één maal per jaar, een accountantsrapport gevoegd met
een oordeel over de kwaliteit en volledigheid van de financiële en niet-financiële
informatie in de voortgangsrapportage en over de beheersing en het beheer van het
project”.

In lid 4 staat:

“Het accountantsrapport wordt als afzonderlijk document aan de Tweede Kamer
gezonden, uiterlijk twee weken na verschijning van de voortgangsrapportage waarop
het accountantsrapport betrekking heeft”.

Daarmee is de uiterlijke termijn waarop het accountantsrapport aan de Kamer moet
worden aangeboden 3,5 maanden na de verslagperiode. In 2022 heeft de Tweede
Kamer 4 accountantsrapporten over grote projecten ontvangen. Uit figuur 6 blijkt dat 3
van de 4 accountantsrapporten niet tijdig zijn ingediend.

Pagina 7 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Figuur 6. Tijdigheid indiening accountantsrapporten
I&W

DEF

HWPB2
Accountantsrapport bij
21e VGR
Peildatum
rapport

31-12-2021

ERTMS

PHS

Onderzeeboten

16e VGR

6e VGR

1e VGR

31-12-2021

31-12-2021

31-12-2021

JAN
FEB
MRT
APR

8-4-2022
25-4-2022

MEI

4-5-2022
16-5-2022

JUN
Bron: Parlis, bewerking DAO

Figuur 7 toont hoe snel de accountantsrapporten in de afgelopen vijf jaren bij de Tweede
Kamer zijn ingediend. Dit wordt uitgedrukt in het aantal maanden na de verslagperiode.

Figuur 7. Ontvangst accountantsrapporten 2018-2022
7
6
5
4
3
2
1
0

2018

2019

2020

2021

2022

> 5 maanden

0

0

1

0

0

< 4 - 5 maanden

2

3

1

0

3

< 3,5 maanden

4

1

3

5

1

Bron: Parlis, bewerking DAO

In bijlage 2 is meer informatie te vinden over de voortgangsrapportages en de
accountantsrapporten. Hierin zijn onder andere de peildata en de hyperlinks naar de
onderliggende Kamerstukken opgenomen.

Pagina 8 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

2.3 Behandeling rapporten grote projecten
De commissies kunnen voortgangsrapportages voor kennisgeving aannemen of ze
behandelen door feitelijke vragen te stellen en of ze te agenderen voor een overleg. Dit
kan zijn een algemeen overleg/commissiedebat, schriftelijk overleg, wetgevingsoverleg of
notaoverleg. Ook kunnen zij zich verder laten informeren over de inhoud van het rapport
middels een technische briefing.
De rapportages die in 2021 zijn ontvangen zijn in meerderheid behandeld middels
commissiedebatten. Over zes van de 8 voortgangsrapportages zijn in 2022 feitelijke
vragen gesteld. Alle voortgangsrapportages die in 2022 zijn ontvangen zijn geagendeerd
voor een commissiedebat of een wetgevingsoverleg.

I&W
De voortgangsrapporten van projecten European Railway Traffic Management System
(ERTMS) en Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) zijn gezamenlijk behandeld in
het commissiedebat Spoor, spoorveiligheid en ERTMS op 9 juni 2022 en in het
commissiedebat Spoor op 15 december 2022.

Defensie
De eerste voortgangsrapportage en basisrapportage van het project Onderzeeboten van
Defensie zijn grondig behandeld, middels feitelijke vragenronde, twee technische
briefings en een commissiedebat.
In figuur 8 is de behandeling van de voortgangsrapporten (en accountantsrapporten)
uitgesplitst per commissie.

Figuur 8. Behandelwijze voortgangsrapportages per
commissie
6
5
4
3
2
1
0

Feitelijke vragen

Commissidebat

I&W

4

5

Wetgevingsoverleg Technische briefing
1

0

Defensie

2

1

1

2

Bron: Parlis, bewerking DAO

In bijlage 3 van deze rapportage staat een overzicht van de behandeling per rapportage.

Pagina 9 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

2.4 Rapporteurs grote projecten in 2022
Grote project

Rapporteurs

Rapporteurs per fractie

HWBP2
Tweede
Hoogwater-

VVD

(Geen)

beschermingsprogramma

D66

ERTMS
European

(Geen)

PVV

Railway Traffic
Management
SGP

System

0

PHS

1

2

Programma
Hoogfrequent
Spoorvervoer

Van Ginneken
(D66)

deelproject

(Geen)

Boxer

Onderzeeboten

Stoffer

Valstar

(SGP)

(VVD)

Van

Valstar

Weerdenburg

(VVD)

GrIT
Grensverleggende IT

(PVV)
F-35

(Geen)

Pagina 10 van 14

3

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

3

Wijzigingen grote projecten in 2022

In 2022 is de status van enkele grote projecten veranderd. De wijzigingen zijn hieronder
beschreven. Ook ontwikkelingen die zich na de rapportageperiode (het kalenderjaar 2022)
hebben voorgedaan komen aan bod. Onderstaande informatie is actueel tot en met 1 april
2023.

Commissie Infrastructuur en Waterstaat (I&W)
Beëindiging van het project HSL-Zuid
De commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 10 maart 2022 aan de Tweede
Kamer voorgesteld de grootprojectstatus van het project HSL-Zuid te beëindigen
(Kamerstuk 22026-520). De Kamer heeft hier op 15 maart 2022 mee ingestemd.

Commissie Defensie
Pantservoertuigen
Het Defensie Projectenoverzicht (DPO) 2022 geeft aan dat er voor het grote project
Pantservoertuigen, deelproject Boxer, uitgaven zijn gepland tot en met 2024. Deze
plannen kunnen veranderen op basis van verschillende factoren, zoals politieke
beslissingen, budgetten, en veranderende behoeften en prioriteiten binnen Defensie.
Verwerving F-35
Verder heeft op 24 juni 2022 de staatssecretaris van Defensie het verzoek gedaan om de
jaarlijkse voortgangsrapportages voor het project Verwerving F-35 voortaan op uiterlijk
1 november aan te bieden vanwege wijzigingen in de Amerikaanse verantwoordingsprocessen (Kamerstuk 26488-468). Ook is er op 18 oktober 2022 uitstel gevraagd tot
uiterlijk 31 maart 2023 (Kamerstuk 26488-472). Op 30 maart 2023 heeft Defensie de
drieëntwintigste voortgangsrapportage voor project Verwerving F-35 ingediend.
Er zijn twee incidentele suppletoire begrotingen (ISB’s) ingediend bij de begroting van
Defensie en defensiematerieelbegrotingsfonds voor het jaar 2022. De ISB’s hadden
betrekking op het grote project Verwerving F-35 voor versnelling aanschaf militair
materieel F-35 en MQ-9 (Kamerstukken 36143 en 36144).
Voor ISB 36144 zijn twee moties ingediend door de Kamerleden Van Dijk (SP) en Fritsma
(PVV). Het lid Van Dijk stelde in zijn motie (Kamerstuk 36144-4) voor de aanschaf van
F-35's en Reaperdrones via de reguliere begroting te behandelen. Het lid Fritsma stelde in
zijn motie (Kamerstuk 36144-5) voor af te zien van de voorgenomen aankoop van zes
extra F-35-vliegtuigen. Beide moties zijn verworpen.
Grensverleggende IT (GrIT)
De commissie Defensie heeft in het voorjaar van 2022 besloten het lid Valstar (VVD), als
opvolger van Van Wijngaarden, te benoemen tot rapporteur.

Pagina 11 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Bijlagen

Bijlage 1. Overzicht budgetwaardes grote projecten
Tabellen 1 en 2 bieden een overzicht van de budgetten van de grote projecten in 2022.
Voor de budgetwaardes is uitgegaan van de meest actuele peildatum, zoals vermeld in
de (voortgangs)rapportages.
Het grote project Pantservoertuigen omvat drie deelprojecten, namelijk de aanschaf
van een klein pantserwielvoertuig (Fennek MRAT/AD), een infanteriegevechtsvoertuig
(CV-90) en een groot pantserwielvoertuig (Boxer). De eerste twee deelprojecten zijn
reeds afgerond en beoordeeld, waarbij de budgetten zijn vastgesteld.
In tabel 1 wordt alleen het budget voor het deelproject Boxer weergegeven. Het
deelproject Fennek MRAT/AD, dat een budget van € 197,6 miljoen had, werd in 2011
voltooid na een evaluatie van het project (zie Kamerstuk 26396-90 van 29 december
2011). Het deelproject CV-90 werd afgerond na een evaluatie van het project in 2017
(zie Kamerstuk 26396-109 van 28 maart 2017).
Voor de financiering van de vervangende onderzeebootcapaciteit is een taakstellend
levensduurkostenbudget voor investeringen plus exploitatie voor de levensduur van
30 jaar vastgesteld. Gedetailleerde informatie hierover is opgenomen in een
vertrouwelijke brief (zie Kamerstuk 34 225, nr. 24). In tabel 1 is voor onderzeeboten
vanwege de vertrouwelijke aard van het project een indicatie van de budgetwaarde
vermeld.
Tabel 1. Budget per grote project bij Defensie (bedragen x € mln.)
Commissie

Groot Project

Budget

Peildatum

Kamerstuk

DEF

Verwerving F-35

€ 6.961,3

31-12-2022

26488-473

DEF

Pantservoertuigen:
deelproject Boxer

€ 838,8

30-06-2022

27830-374

DEF

Onderzeeboten

Meer dan
€ 2,5 miljard

13-12-2019

34225-24

DEF

GrIT

€ 3.152

30-06-2022

35728-7

Totaal

€ 13.452,1

Bron: Parlis, bewerking DAO

Pagina 12 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Tabel 2. Budget per grote project bij Infrastructuur en Waterstaat (bedragen x € mln.)
Commissie

Groot Project

Budget

Peildatum

Kamerstuk

I&W

Hoogwater
Beschermingsprogram
ma (HWBP-2)

€ 2.745

30-06-2022

32698-70

I&W

European Railway
Traffic Management
System (ERTMS)

€ 3.872

31-12-2022

33652-85

I&W

Programma
Hoogfrequent
Spoorvervoer (PHS)

€ 4.090,3

31-12-2022

32404-117

Totaal
I&W

€ 10.707,3
Hogesnelheidslijn-Zuid
(beëindigd)

€ 7,271
miljard

Voorjaarsnota
2020

Bron: Parlis, bewerking DAO

Bijlage 2. Overzicht voortgangs- en accountantsrapporten
Tabel 3. Aantal ontvangen voortgangs- en accountantsrapporten in 2022

I&W

I&W

I&W

Kamer
dossier

Groot
project

Voortgangsrapporten
(VGR)

Kamerstuk

Datum
ontvangst

32698

HWPB2

21e VGR
Accountantsrapport bij
21e VGR

32698-66
32698-67

4-4-2022
25-4-2022

22e VGR

32698-70

30-9-2022

16e VGR
Accountantsrapport bij
16e VGR

33652-84
33652-84bijlage

4-5-2022
4-5-2022

17e VGR

33652-85

26-10-2022

6e VGR
Accountantsrapport bij
de 6e VGR

32404-113
32404-113bijlage

8-4-2022
8-4-2022

7e VGR

32404-115

11-10-2022

33652

32404

ERTMS

PHS

DEF

26396

Boxer

Defensie Projectenoverzicht (DPO)
2022

20-09-2022

DEF

34225

Onderzeeboten

1e VGR

34225-35

1-4-2022

Accountantsrapport

34225-36

16-5-2022

DEF

35728

GrIT

Uitgangspuntennotitie
Basisrapportage en 1e
VGR

35728-4
35728-7

8-2-2022
29-9-2022

DEF

26488

F-35

Mededeling: het
jaarlijkse VGR voortaan
op uiterlijk 1 november
Uitstelverzoek VGR tot
31-3-2023

26488-468

24-6-2022

26488-472

18-10-2022

Bron: Parlis, bewerking DAO

Pagina 13 van 14

Regeling Grote Projecten 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal | 1 mei 2023

Bijlage 3. Overzicht behandelwijze grote projecten

Tabel 4. Overzicht feitelijke vragenrondes en overleggen voor grote projecten in 2022
Project

Document

Ontvangen
op

Behandeld
op

Behandelwijze

Document
behandeling

HWBP2

21e VGR
32698-66

4-4-2022

27-5-2022

Feitelijke vragen
(12)
Commissiedebat
Water

32698-69

7-6-2022

ERTMS

22e VGR
32698-70

30-9-2022

21-11-2022

Wetgevingsoverleg
Water

16e VGR
33652-84

4-5-2022

9-6-2022

Commissiedebat
Spoor,
spoorveiligheid en
ERTMS

17e VGR
33652-85

26-10-2022

13-12-2022

Feitelijke vragen
(20)
Commissiedebat
Spoor

33652-86

Feitelijke vragen
(34)
Commissiedebat
Spoor,
spoorveiligheid en
ERTMS
Feitelijke vragen
(20)
Commissiedebat
Spoor

32404-114

Feitelijke vragen
(118)
Technische briefing
Defensie

34225-37

15-12-2022
PHS

6e VGR
32404-113

8-4-2022

8-6-2022
9-6-2022

7e VGR
32404-115

11-10-2022

9-12-2022
15-12-2022

Onderzeeboten

1e VGR
34225-35

1-4-2022

24-5-2022
19-4-2022

GrIT

1e VGR
35728-7

29-9-2022

32404-116

2-6-2022

Technische briefing
Algemene
Rekenkamer

29-6-2022

Commissiedebat
Materieel Defensie

31-10-2022

Feitelijke vragen
35728-8
(7)
Wetgevingsoverleg
Personeel/
Materieel/ Defensie

7-11-2022

Bron: Parlis, bewerking DAO

Pagina 14 van 14