Samenvattend rapport
Zorgverzekeringswet 2015

Hoe voeren de zorgverzekeraars de Zorgverzekeringswet uit in 2015?

Inhoud
Inleiding

1

1

Voldoet de informatie van
de zorgverzekeraar over het
basispakket en de basispolis?

2

Wat is de rol van de
zorgverzekeraar bij zorgvragen
van verzekerden?

3

Hoe verloopt het overstappen van
zorgverzekeraar als zorg nodig is?

4

Hoe voeren de zorgverzekeraars
de Zorgverzekeringswet uit?

2

3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 2

Inleiding
Zorgverzekeraars zijn een spil in de gezondheidszorg en hebben
een belangrijke maatschappelijke rol. Voor naturapolissen kopen
zij immers zorg in voor hun verzekerden. Bij de uitvoering van
deze en hun andere taken moeten zij zich houden aan de
Zorgverzekeringswet (Zvw). Iedereen moet goede toegang
hebben tot zorg. Solidariteit vormt daarom de basis van de Zvw.

1

2

3

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt hier toezicht op.
Dit rapport is een weergave van ons toezicht in 2015 en een
groot gedeelte van 2016.
Opbouw rapport
Dit rapport hebben wij anders opgebouwd dan eerdere
samenvattende rapporten over de uitvoering van de Zvw.
We koppelen de verslaglegging van ons toezicht nu meer aan
zaken waarmee burgers in de praktijk te maken krijgen. Of ze nu
gezond zijn of zorg nodig hebben. De basis is echter hetzelfde:
we informeren u over de uitvoering van de Zvw in het afgelopen
kalenderjaar.

Het rapport geeft weer in hoeverre zorgverzekeraars:
• voldoen aan hun acceptatieplicht (ze moeten iedereen accepteren
die zich aanmeldt voor een zorgverzekering);
• voldoen aan hun zorgplicht (ze moeten ervoor zorgen dat de
verzekerde zorg of een zorgvergoeding krijgt als hij daar recht op
heeft. Het gaat hierbij niet over het contracteerproces tussen
zorgverzekeraars en zorgaanbieders als zodanig);
• het verbod naleven op premiedifferentiatie (ze mogen niet voor
dezelfde polis verschillende premies hanteren);
• transparant zijn bij hun informatieverstrekking;
• omgaan met collectiviteiten;
• hun financiële verantwoording op orde hebben;
• voldoende rekening houden met de privacy van verzekerden;
• controleren of de ingediende zorgnota’s correct zijn.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 3

1. Voldoet de informatie van de
zorgverzekeraar over het basispakket
en de basispolis?
Wie in Nederland woont of werkt, is verplicht om een
zorgverzekering (basisverzekering) af te sluiten. Ook als
iemand gezond is en dus nog geen zorg nodig heeft.
Elke zorgverzekeraar moet mensen goed informeren
over basispakket en basispolis. Dat is belangrijk om een
afgewogen keuze te kunnen maken.

hebben. De NZa houdt in de gaten of zorgverzekeraars deze sites
juiste informatie verstrekken.

Eind 2015 vroegen we zorgverzekeraars in een nieuw onderzoek
(een self assessment) hoe zij ervoor zorgen dat de informatie op de
vergelijkingssites een juiste weergave is van de werkelijkheid. Uit dit
onderzoek bleek dat zorgverzekeraars nu scherper controleren of de
informatie op vergelijkingssites juist en volledig is.

3

Uit de informatie van de zorgverzekeraar moet allereerst duidelijk
worden wat er in het basispakket zit. Oftewel: wat de inhoud is van
de basisverzekering. De overheid stelt deze inhoud elk jaar vast.
Daarnaast moet de verzekerde per polis kunnen zien bij welke
zorgaanbieders hij terecht kan voor de zorg die hij nodig heeft en
tegen welke vergoeding.

4

Vergelijkingssites
Veel mensen die zich oriënteren op een zorgverzekering, beginnen bij
een vergelijkingssite. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt
toezicht op deze vergelijkingssites voor zover deze optreden als
bemiddelaar. Bijvoorbeeld door te kijken of zij een vergunning

1
1

2

In een eerder onderzoek naar vergelijkingssites hebben wij gesteld dat
zorgverzekeraars de informatie op vergelijkingssites actiever moeten
controleren. Ook moeten zij ervoor zorgen dat de informatie op
vergelijkingssites juist en volledig is.

Zorgverzekeraars controleren nu scherper
of de informatie op vergelijkingssites juist
en volledig is

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 4

Keuzemogelijkheden
Alle verzekerden hebben recht op dezelfde zorg uit het basispakket.

1
1

2

3

Toch hebben verzekerden wel degelijk veel te kiezen. Er is namelijk
een groot aantal zorgverzekeraars en zorgverzekeringen. Volgens
afspraken (Kern-gezond) binnen Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
is het aantal polissen voor het eerst overigens wel licht gedaald.
Voor 2016 kan de burger voor de basisverzekering kiezen uit
61 verschillende polissen (2015: 71). In onze Marktscan
Zorgverzekeringsmarkt 2016 brengen wij deze markt gedetailleerd
in kaart.
De verschillende zorgverzekeraars hebben niet alleen andere polissen
maar bieden ook verschillende keuzemogelijkheden. Zo hoeven
burgers lang niet bij alle verzekeraars dezelfde premie te betalen.
Ook biedt de ene verzekeraar ‘naturapolissen’ aan terwijl de andere
‘restitutiepolissen’ verkoopt. Ook een polis met een combinatie van
natura- en restitutiekenmerken is mogelijk (zie kader). Daarnaast laat
de ene zorgverzekeraar verzekerden uit meer zorgaanbieders kiezen
dan de andere. Verzekerden kunnen verder beslissen om hun eigen
risico hoger te maken dan verplicht is. Vaak wordt de premie
daardoor lager. Maar als er zorg nodig is, moeten de verzekerden
wél dat hogere eigen risico betalen.

Collectiviteiten
Bijna alle zorgverzekeraars bieden collectieve zorgverzekeringen
aan en de overgrote meerderheid van de verzekerden is collectief
verzekerd. Om de vraag te beantwoorden of verzekerden beter af
zijn met of juist zonder het aanbod aan collectieve zorgverzekeringen
heeft de NZa in september 2016 een Monitor uitgebracht.
Onze conclusie is dat collectieve zorgverzekeringen meer neutrale
of positieve dan negatieve effecten hebben op de publieke belangen.
Het belangrijkste verbeterpunt is dat zorgverzekeraars duidelijker
zouden moeten zijn over de mogelijkheden van collectieve
contracten, de (eventuele) toetredingsvoorwaarden en de
kortingenstructuur. Samen met zorgverzekeraars gaan wij verder
verkennen welke mogelijkheden er zijn om de zorginkoop en
zorginhoudelijke afspraken voor collectieve zorgverzekeringen
verder in te vullen.
Aanvullende verzekering
Naast de basisverzekering kan men ook nog een aanvullende
verzekering afsluiten. Zo’n extra verzekering bovenop de
basisverzekering kan handig zijn als iemand bijvoorbeeld (veel)
kosten verwacht voor specifieke zorg. Bijvoorbeeld fysiotherapie
of mondzorg.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 5

1
1

2

3

Modelovereenkomsten: zijn ze in orde?
Als een verzekerde een zorgaanbieder nodig heeft dan zijn er twee
mogelijkheden voor de vergoeding van de kosten. Óf hij zoekt zelf
een aanbieder en laat de kosten vergoeden door de verzekeraar. Óf
hij kan kiezen uit de selectie zorgaanbieders van de zorgverzekeraar

Zorgverzekeraars moeten al hun modelovereenkomsten aan de NZa
toezenden voordat zij ze op de markt brengen. Wijzigingen in de
overeenkomsten toetsen wij alleen op verzoek van de
zorgverzekeraar. Daarbij kijken we steeds of deze wijzigingen in
overeenstemming zijn met de Zvw.

De zorgverzekeraar kiest of hij de eerste optie aanbiedt (‘restitutie’),
de tweede (‘natura’) of een combinatie daarvan. Maar ook met een
polis met aanspraken in natura kan een verzekerde naar de
zorgaanbieder van zijn keuze. Zelfs als deze zorgaanbieder niet door
zijn zorgverzekeraar is gecontracteerd. In dat geval kan het wel zijn
dat de verzekerde een deel van de kosten zelf moet betalen. De
meeste zorgverzekeraars hebben voor aanspraken in natura een
groot aanbod van gecontracteerde zorgaanbieders. Als een
verzekerde daar naar toe gaat is bijbetalen niet nodig. Dit staat
uiteraard los van het eigen risico en eventuele eigen bijdragen.

De modelovereenkomsten van zorgverzekeraars zijn in orde
Alle zorgverzekeraars hebben afgelopen jaar modelovereenkomsten
voor een toetsing aan ons voorgelegd. Daarnaast onderzochten we
door middel van een steekproef zelf een aantal overeenkomsten.
Zorgverzekeraars passen de modelovereenkomsten aan op eventuele
opmerkingen van onze kant. Hierdoor komen correcte
modelovereenkomsten op de markt.

De zorgverzekeraar legt de voorwaarden vast in een
‘modelovereenkomst’: een model van de polis die hij aanbiedt
en wil afsluiten met zijn verzekerden.

De modelovereenkomsten van
zorgverzekeraars zijn in orde

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 6

Wettelijke eisen aan informatie
Wat de beste polis is, verschilt per persoon. Het is mede afhankelijk
van individuele voorkeur en omstandigheden. Wil iemand
bijvoorbeeld meer (financiële) risico’s nemen in ruil voor een lagere
maandpremie? Verwacht hij veel zorg, het komende jaar? Wordt de
zorgaanbieder van zijn keuze volledig vergoed vanuit de polis?

1
1

2

3

Stel: een chronisch zieke gaat het liefst naar één bepaalde
zorgaanbieder. Dan zal deze verzekerde veel sneller geneigd zijn een
polis te kiezen die de kosten van deze specifieke aanbieder volledig
vergoedt.
Om een keuze te kunnen maken, moeten burgers de beschikking
hebben over alle informatie die zij belangrijk vinden. Die informatie
moet goed toegankelijk zijn. Het is de taak van zorgverzekeraars om
duidelijk te maken wat een polis omvat, wat die polis de verzekerde
kost, welke zorgaanbieders de zorgverzekeraar gecontracteerd heeft,
voor welke zorg hij dat gedaan heeft en wat de kwaliteit is van deze
zorg. Het is van belang dat al deze informatie doeltreffend, juist,
inzichtelijk en vergelijkbaar is.

De zorgverzekeraars introduceren vanaf november 2016 bij
elke zorgverzekering voor 2017 een zorgverzekeringskaart.
Hiermee willen zij hun verzekerden informeren over de
belangrijkste polisvoorwaarden. Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
heeft dit in september 2016 bekend gemaakt met een nieuwsbericht.
De Patiëntenfederatie Nederland en de Consumentenbond
– die zorgverzekeraars vroegen om een dergelijk informatieproduct –
hebben geadviseerd bij de totstandkoming van de
zorgverzekeringskaart.
Als zorgverzekeraars niet aan de wettelijke eisen voldoen dan
spreken wij hen daarop aan. Zo nodig grijpen we in, bijvoorbeeld
door de verzekeraars te verplichten om de informatie aan te passen.
Ook zetten wij voorafgaand aan het overstapseizoen informatie op
onze website.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 7

1
1

Onderzoek informatieverstrekking
De NZa controleerde in 2015 op diverse manieren of
zorgverzekeraars de juiste informatie geven aan hun
verzekerden over de polissen en de vergoedingen.
De informatieverstrekking op websites en in reclame-uitingen
checkten we bijvoorbeeld via self-assessments. Dat wil
zeggen dat zorgverzekeraars zélf aangaven hoe zij aan hun
informatieverplichtingen voldeden.
Hieruit blijkt dat zorgverzekeraars hun polissen overzichtelijker
en het overstappen makkelijker maken.

2

3

Daarnaast deed TNS NIPO in opdracht van de NZa onderzoek
naar de telefonische informatie van zorgverzekeraars aan
burgers. Dat onderzoek vond plaats tijdens de overstapperiode
in 2015. De NZa vindt het belangrijk dat de burger de juiste
informatie krijgt en doet daarom in 2016 opnieuw onderzoek
naar de telefonische informatieverstrekking. Daarbij houden
wij nadrukkelijk rekening met opmerkingen van het College
van Beroep voor het bedrijfsleven. Bovendien stemmen wij de
methode van onderzoek goed af met de zorgverzekeraars.

Zorgverzekeraars maken polissen
overzichtelijker en het overstappen
makkelijker

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 8

1
1

2

3

Informatie over zorgaanbieders
Verzekerden moeten bij het kiezen van een polis met gecontracteerd
aanbod onder andere weten welke zorgaanbieders voor die polis zijn
gecontracteerd door de zorgverzekeraar. Ook als zij op dat moment
nog geen zorg nodig hebben. In hoeverre vergoedt de verzekeraar
bijvoorbeeld de zorg van het ziekenhuis van hun keuze? Dat zijn
belangrijke vragen.
Verzekeraars zijn daarom verplicht om een actuele en juiste weergave
te bieden van de door hen gecontracteerde aanbieders. De NZa
controleert of ze dat ook daadwerkelijk doen. Afgelopen jaar
bijvoorbeeld tijdens de overstapperiode en door het eerder genoemde
‘self-assessment’. Op 22 maart 2016 hebben wij de minister van VWS
per brief geïnformeerd over de uitkomsten.

Wel is er een aantal verbeterpunten, die we de verzekeraars ook
voorgelegd hebben. Het is bijvoorbeeld niet altijd duidelijk of het
hanteren van maximale-volume-afspraken (omzetplafonds) met
zorgaanbieders consequenties heeft voor de verzekerde – en zo ja,
welke. Zorgverzekeraars hebben deze en andere verbeterpunten
direct opgepakt.
Informatie over reistijd
De reistijd naar een zorgaanbieder kan één van de afwegingen zijn
om een polis wel of niet te kiezen. Bij sommige polissen zijn weinig
zorgaanbieders gecontracteerd, waardoor een verzekerde wellicht
verder moet reizen. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor ‘polissen met
beperkende voorwaarden’ (‘budgetpolissen’ in de volksmond,
zie volgende pagina).

Verzekeraars hebben het algemene proces
van informatieverstrekking op orde

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 9

1
1

2

3

4

Budgetpolissen: voldoen zorgverzekeraars aan de zorgplicht?
Zorgverzekeraars hebben een ‘zorgplicht’. Afhankelijk van het type
polis moeten zij ervoor zorgen dat de verzekerde de juiste zorg krijgt,
dat hij daar niet te lang op moet wachten en dat die zorg ook goed
bereikbaar is. De NZa vroeg zich af of de contractering van
zorgaanbieders bij zorgpolissen met beperkende voorwaarden
(‘budgetpolissen’) voldoende is om aan de zorgplicht te voldoen.
Dat onderzochten we bij zeventien polissen met beperkende
voorwaarden. We publiceerden onze bevindingen in juni 2015 in
het rapport ‘Zeventien zorgpolissen nader bekeken’.
De conclusie
De beperkingen in de polissen hadden geen overtreding van de
zorgplicht tot gevolg. Wel is er een aantal aandachtspunten uit naar
voren gekomen, bijvoorbeeld op het gebied van selectieve inkoop
van zorg.
Selectieve inkoop betekent dat zorgverzekeraars niet álle
zorgaanbieders contracteren, maar een kleiner deel. Dus bijvoorbeeld
niet alle ziekenhuizen maar een deel hiervan. We onderzochten
in het bijzonder de tijdigheid en bereikbaarheid van medischspecialistische zorg. We onderscheidden onder de 90 ziekenhuizen
in Nederland eerst degene met lange wachttijden; dat waren er 17.
‘Lang’ betekende dat verzekerden een wachttijd hadden tot soms

wel 52 weken. Voor de onderzochte polissen waren relatief weinig
ziekenhuizen gecontracteerd. Bovendien zaten daar telkens twee tot
acht ziekenhuizen tussen met lange wachttijden.
Verantwoordelijkheid
Meer in het algemeen – dus niet alleen bij budgetpolissen – leggen
bijna alle zorgverzekeraars de verantwoordelijkheid voor tijdige zorg
(via de contracten) bij de zorgaanbieders. Maar zij monitoren de
afspraken over tijdige zorg niet of nauwelijks. En als zorgaanbieders
de maximale aanvaardbare wachttijd (‘Treeknormen’) overschrijden,
verbinden verzekeraars daar nu meestal onvoldoende consequenties
aan.
Mogelijk draagt deze houding eraan bij dat zorg niet tijdig geleverd
wordt. En dat zou in strijd zijn met de zorgplicht van
zorgverzekeraars. Daarom zet de NZa vervolgstappen.
Vervolgstappen
Naar aanleiding van onze bevindingen stuurden vier
zorgverzekeraars ons in september 2016 verbeterplannen voor het
monitoren en aanspreken van zorgaanbieders op de overschrijding
van de Treeknormen. Daarin staat hoe de zorgverzekeraars
onderzoeken of verzekerden met budgetpolissen tijdige zorg krijgen.
Als dit niet zo blijkt te zijn, dan moeten de zorgverzekeraars de

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 10

polissen aanpassen. Ze moeten dan bij andere zorgaanbieders
extra zorg inkopen.

1
1

Wij gaan nader in kaart brengen bij welke specifieke vormen van
medisch-specialistische zorg zich knelpunten in de wachttijden
voordoen. Voor deze knelpunten zullen wij de oorzaken
onderzoeken en bekijken hoe zorgverzekeraars deze kunnen
aanpakken. De resultaten verwachten we in de eerste helft van
2017.

Als zorgaanbieders de maximale
wachttijd (Treek- of andere geldende
tijdigheidsnormen) overschrijden dan
verbinden verzekeraars daar nu meestal
onvoldoende consequenties aan

2

3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 11

1
1

2

3

4

Informatie over de prijs van de polis en de
vergoeding van zorg
Bij de keuze voor een zorgpolis zijn ook de financiële gevolgen van
belang. Zo wil de burger weten wat hij maandelijks moet betalen
voor zijn polis. En wat de mogelijke kosten zijn als er zorg nodig is.
Als hij vooraf inzicht heeft in die kosten dan kan hij deze beter
beïnvloeden, bijvoorbeeld door te kiezen voor een bepaalde polis
of zorgaanbieder. De NZa en de zorgverzekeraars hebben samen
geconstateerd dat de informatieverstrekking over financiële gevolgen
nog beter kan.
Prijs van de polis
Om burgers een beter beeld te geven van de premie voor de
basisverzekering adverteren zorgverzekeraars niet meer met ‘vanafprijzen’ (de laagste premie bij het hoogst mogelijke vrijwillige eigen
risico). Vanaf 2016 maken zorgverzekeraars de premie bekend die
verzekerden betalen bij het minimale, wettelijk verplichte eigen risico.
Vergoeding van zorg
Verzekerden kunnen met veel verschillende typen eigen zorgkosten
te maken krijgen: het eigen risico, eigen bijdragen, eigen betalingen
of – een deel van – het passantentarief. (Passantentarieven zijn de
prijzen voor behandelingen die ziekenhuizen in rekening brengen als
er geen contract is met de zorgverzekeraar. Deze tarieven moeten
voor burgers goed vindbaar, actueel en vergelijkbaar zijn.)

Transparantie: hoe vergroten we helderheid?
Wij hebben onze regels voor informatieverstrekking aan
consumenten in 2015 en 2016 verder uitgewerkt.
Vanaf 1 november 2016 geldt een nieuwe regeling met als
kernpunten:
• Zorgverzekeraars hebben een bredere verplichting om
consumenten inzicht te geven in kosten voor
behandelingen of diensten.
• Zorgverzekeraars moeten polissen op de zelfde manier
typeren: natura-, restitutie- of combinatiepolis (zie ook
kader volgende pagina);
• Zorgverzekeraars moeten transparant zijn over (nagenoeg)
gelijke polissen die zij binnen een concern aanbieden;
• Alle zorgverzekeraars moeten de term ‘marktconform
tarief’ op dezelfde manier gebruiken.
Op de NZa-website vinden burgers verder een Informatiekaart
(Uw ziekenhuisrekening en het eigen risico) en een factsheet
(Mijn zorgkosten: wie moet mij vooraf welke informatie
geven?).

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 12

1
1

Typen polissen: welke definities gelden?
De NZa krijgt regelmatig signalen dat verzekerden onverwacht
moeten bijbetalen voor zorg. Bijvoorbeeld omdat ze ten onrechte
denken dat hun polis alle zorg vergoedt. Wij willen dit soort
onduidelijkheden voorkomen. Daarom hebben wij enkele regels
aangepast – in het bijzonder de definities van ‘naturapolis’ en
‘restitutiepolis’. Alle zorgverzekeraars moeten vanaf polisjaar 2017
(voor de vergoeding van zorg) deze definities volgen.
Vanaf 2017 gelden hiervoor de volgende definities:

2

3

• Bij een naturapolis weet je als verzekerde zeker dat de
zorgverzekeraar de zorg bij gecontracteerde zorgaanbieders
betaalt. Gaat iemand toch naar een niet-gecontracteerde
zorgaanbieder, dan moet hij meestal een deel van de kosten zelf
betalen. Dit kan behoorlijk oplopen. Bijvoorbeeld bij een
behandeling in een ziekenhuis. De verzekerde kan zijn
zorgverzekeraar vooraf vragen of hij dit risico loopt bij de
zorgaanbieder waar hij graag naartoe wil.

• Bij een restitutiepolis vergoedt de zorgverzekeraar de kosten
van zorg bij alle zorgaanbieders. Bij een restitutiepolis is het dus
niet belangrijk welke zorgaanbieders wel of niet gecontracteerd
zijn. Alleen als een zorgaanbieder een naar Nederlandse
marktomstandigheden onredelijk hoog tarief rekent, dan is het
mogelijk dat de verzekerde toch een deel van de kosten zelf moet
betalen. De verzekerde kan zijn zorgverzekeraar vooraf vragen of
hij dit risico loopt bij de zorgaanbieder waar hij graag naartoe
wil.
• Een combinatiepolis combineert de kenmerken van natura- en
restitutiepolissen. Voor bepaalde prestaties heeft de verzekerde
recht op levering van zorg, voor andere prestaties op vergoeding
van zorg en desgevraagd inspanningen gericht op bemiddeling
naar een zorgaanbieder. In beide gevallen kan het bij zo’n
combinatiepolis voorkomen dat een deel van de kosten van zorg
niet vergoed wordt als de verzekerde naar een nietgecontracteerde zorgaanbieder gaat.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 13

2. Wat is de rol van de zorgverzekeraar
bij zorgvragen van verzekerden?
1

2
2

3

In het vorige hoofdstuk gingen we vooral uit van de
burger die gezond is. Maar wat als iemand zorg nodig
heeft? Hij moet er dan op kunnen vertrouwen dat de zorg
uit het basispakket goed en op tijd beschikbaar is.
Ook heeft hij heldere informatie en ondersteuning nodig.
Van zorgaanbieders, maar ook van de zorgverzekeraar.
Hij wil weten bij welke zorgaanbieders hij terecht kan, of
er wachtlijsten zijn en hoe het staat met de vergoeding en
kwaliteit van zorg.

Kwaliteit van zorg
Het is de taak van zorgverzekeraars om voldoende zorg in te kopen
voor hun naturapolissen en hun verzekerden te helpen bij het vinden
van een geschikte zorgaanbieder. Wij houden toezicht op deze
zorgplicht.
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op de
kwaliteit van zorg bij zorgaanbieders. De IGZ kan oordelen dat een
aanbieder zorg levert onder de minimumnormen voor kwaliteit en
veiligheid. De zorgverzekeraar moet van de NZa rekening houden met
dat oordeel. Niet alleen bij de inkoop van zorg maar ook bij de
bemiddeling van zijn verzekerden naar een andere zorgaanbieder.

Zoals ook de Autoriteit Consument en Markt (ACM) aangeeft,
is informatie over de kwaliteit van behandelingen voor burgers
minstens zo belangrijk als informatie over de prijs. Maar ACM vindt
ook dat zorgverzekeraars en niet de ziekenhuizen aan zet zijn om
consumenten inzicht te geven in de tarieven van ziekenhuis­
behandelingen tot aan de eigen risicogrens. In september 2016
heeft ACM zich hier in een nieuwsbericht over uitgesproken.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 14

1

Medicatieoverdracht: hoe loopt de inkoop en
vergoeding?
De meeste patiënten krijgen tijdens een ziekenhuisopname
medicijnen. Als die medicijnen na ontslag uit het ziekenhuis
nog nodig zijn dan gaat de verzekerde daarvoor naar zijn eigen
apotheek. Om deze medicijnen te kunnen verstrekken en voor
goede zorg heeft de apotheek een overdracht nodig van de
ziekenhuisapotheek.

2
2

Vanuit hun zorgplicht moeten zorgverzekeraars de
medicatieoverdracht bij apotheken inkopen of vergoeden.
De IGZ meldde ons dat dit niet altijd goed ging. Daarom
hebben wij onderzocht hoe zorgverzekeraars aan hun
zorgplicht voldoen bij de inkoop en vergoeding van de
overdracht van medicatie tussen apotheken.

3

Zorgverzekeraars moesten de inkoop en vergoeding van de
prestatie ‘medicatie-overdracht’ verder verbeteren. Dat gold
voor alle gecontracteerde apotheken, inclusief de
ziekenhuisapotheken.

4

Alle zorgverzekeraars hebben goede en
duidelijke inkoop van farmaceutische
begeleiding bij ziekenhuisopname
en ontslag inmiddels verwerkt in hun
contracten met apotheken
Voor het rapport Zeventien zorgpolissen nader bekeken richtten
we ons op twee aspecten van de kwaliteit van zorg: het
medicatieoverzicht en zorgaanbieders onder verscherpt toezicht.
Voor beide onderwerpen hebben wij een zorgverzekeraar verzocht
om een verbeterplan. Deze plannen zijn in september 2016 bij ons
opgeleverd.

Alle zorgverzekeraars hebben goede en duidelijke inkoop van
farmaceutische begeleiding bij ziekenhuisopname en ontslag
inmiddels verwerkt in hun contracten met apotheken.

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 15

1

2
2

Medicatieoverzicht
Wij onderzochten of er een actueel medicatieoverzicht is
wanneer iemand verplicht is herhaalmedicatie af te nemen via
een internetapotheek. Bij herhaalmedicatie is een actueel
medicatieoverzicht namelijk van belang om farmaceutische zorg van
goede kwaliteit te kunnen leveren. Over dit medicatieoverzicht maken
zorgverzekeraars dan ook afspraken met de zorgaanbieders. Uit het
onderzoek bleek dat zorgverzekeraars (op enkele gevallen na) zicht
hebben op de mate waarin zorgaanbieders deze afspraken naleven.

Zorgverzekeraars hebben doorgaans
zicht op de mate waarin zorgaanbieders
afspraken naleven over actuele
medicatieoverzichten bij de afname
van herhaalmedicatie

De meeste verzekeraars monitoren
IGZ-verbeterafspraken proactief
Medisch-specialistische zorg van aanbieders onder toezicht
Ook analyseerden wij of en hoe zorgverzekeraars de kwaliteit borgen
van medisch-specialistische zorg van een specifieke groep aanbieders:
de zorgaanbieders die onder verscherpt toezicht (komen te) staan van
de IGZ. We constateerden dat verzekeraars zich voor deze borging
baseren op IGZ-verbeterafspraken en dat zij die afspraken ook
monitoren. Niet alle verzekeraars doen dat even proactief, maar het
grootste deel blijkt er goed mee bezig. Op ons verzoek leverde één
zorgverzekeraar hier in september 2016 een verbeterplan voor aan.

3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 16

1

2
2

3

4

Bereikbare en beschikbare zorg
De zorgverzekeraar moet burgers informeren welke aanbieders
zijn gecontracteerd. Voor aanspraken in natura moet hij bovendien
zorgen voor bereikbare zorg (genoeg zorgaanbieders binnen
een redelijke afstand). Ook moet de zorgverzekeraar kunnen
‘bemiddelen’: hij moet zijn verzekerden kunnen helpen bij het
vinden van een andere zorgaanbieder. Bijvoorbeeld als de wachttijden
bij een voorkeursaanbieder te lang zijn. Bij een restitutiepolis zijn
zorgverzekeraars verplicht om hun verzekerden bemiddeling aan
te bieden. Bij een aanspraak in natura heeft de verzekeraar een
resultaatverplichting om zorg te leveren. Bemiddeling kan een manier
zijn om aan deze resultaatverplichting te voldoen.
Tijdige zorg
Als iemand zorg nodig heeft, wil hij daar niet te lang op hoeven
wachten. Dat moet ook niet, anders loopt hij het risico nog zieker
te worden. Vanuit hun zorgplicht moeten zorgverzekeraars daarom
(bij aanspraken in natura) zorgen voor tijdige zorg. Meestal gelden
Treeknormen: maximaal aanvaardbare wachttijden per zorgvorm.
Deze normen zijn de basis voor contractuele afspraken tussen zorg­
verzekeraars en zorgaanbieders. Bovendien zijn de normen leidend in
ons toezicht. Zorgverzekeraars moeten erop letten dat de Treeknormen
(en andere geldende tijdigheidsnormen) niet worden overschreden.
Veel zorgaanbieders moeten, in het kader van transparantie,
hun actuele wachttijden publiceren. Dit geldt bijvoorbeeld voor
ziekenhuizen en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz).

Tijdige ambulancezorg
Sommige vormen van zorg kunnen helemaal niet wachten.
Bijvoorbeeld ambulancevervoer. Bij spoed moet een ambulance
binnen maximaal vijftien minuten ter plaatse zijn. Dat is van groot
belang bij een levensbedreigende situatie zoals na een ongeluk.
De norm is dat in ten minste 95% van de spoedmeldingen de
ambulance er ook echt binnen vijftien minuten is.
Uit onderzoek dat wij in april 2016 publiceerden, blijkt dat
ambulances niet in alle regio’s van Nederland in 95% van de gevallen
binnen vijftien minuten ter plaatse zijn. In 2014 waren in zeven
van de 24 regio’s alle ambulances binnen de normtijd ter plaatse.
Zo scoren bijvoorbeeld Zuid-Limburg en Gooi- en Vechtstreek met
97% het hoogst. In Zeeland en Friesland was 91% van de ambulances
op tijd.
Voor meer informatie: zie ons rapport.

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 17

1

Zorgverzekeraars moeten in actie komen om de responstijd van
ambulances te verbeteren. In een aantal regio’s is dat nodig om aan
hun zorgplicht voor tijdig ambulancevervoer te kunnen voldoen.
In de regio’s waar de norm niet gehaald wordt, hebben wij
zorgverzekeraars gevraagd verbeterplannen op te stellen.
Het gaat daarbij om de zorgverzekeraars die als eerst of tweede
representerende verzekeraar zorg inkopen. De verbeterplannen
hebben wij ontvangen. Op dit moment hebben wij de beoordeling
van de plannen nog niet afgerond. Wij zullen de uitvoering van deze
plannen monitoren.

Ambulances zijn niet in alle regio’s
van Nederland in 95% van de gevallen
binnen vijftien minuten ter plaatse
Zorgverzekeraars moeten in actie komen
om de responstijd van ambulances te
verbeteren

2
2

!
3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 18

1

2
2

3

4

Tijdige medisch-specialistische zorg
Zoals eerder gesteld blijkt uit het rapport Zeventien zorgpolissen
nader bekeken dat zorgverzekeraars er niet altijd zicht op hebben of
er bij medisch-specialistische zorg een probleem is met wachttijden.
Bijna alle zorgverzekeraars leggen de verantwoordelijkheid voor
tijdige zorg bij de zorgaanbieders maar monitoren de contractuele
afspraken niet of nauwelijks En als zorgaanbieders de maximale
wachttijd (Treek- of andere geldende tijdigheidsnormen) overschrijden
dan verbinden verzekeraars daar nu meestal onvoldoende
consequenties aan. Mogelijk draagt deze houding eraan bij dat zorg
niet tijdig geleverd wordt. Zie ook het kader op pagina 8.
Tijdige ggz
Stel: de ouders van een volwassen kind met autisme zijn op zoek naar
zorg voor hun kind. Zij zoeken naar een instelling die gespecialiseerde
ggz levert en waar hun kind (naast begeleiding en zorg) ook nog een
nuttige dagbesteding kan krijgen. Zij bellen zelf naar instellingen in
de regio, maar die geven aan dat de wachttijd maanden en soms
zelfs langer dan een jaar kan zijn. Bepaalde wachtlijsten zijn al
gesloten omdat er weinig doorstroom in zit.
Ook hier hebben zorgverzekeraars een zorgplicht. Bij een aanspraak
in natura moet de zorgverzekeraar deze ouders voorzien van
informatie én ervoor zorgen dat hun kind tijdig zorg krijgt,
dus conform de Treeknormen.

De NZa maakt zich zorgen over de wachttijden in de gespecialiseerde
ggz. Uit onderzoek blijkt dat voor bepaalde specifieke behandelingen
de wachttijd langer is dan de Treeknormen. Ook blijkt dat patiënten
op een wachtlijst zich niet altijd realiseren dat hun wachttijd te lang
is. Hierdoor komen er weinig signalen en bemiddelingsverzoeken bij
zorgverzekeraars en worden zorgaanbieders niet geprikkeld iets aan
de wachttijd te doen.
We vroegen verzekerden daarom om signalen over lange wachttijden
bij ons te melden. Ook zetten we vervolgacties op. Zo verzochten we
zorgverzekeraars verbeterplannen op te stellen voor tijdige
gespecialiseerde ggz. Op dit moment hebben wij de beoordeling van
de plannen nog niet afgerond.
Ook moet de gespecialiseerde ggz-sector de actuele wachttijden
vermelden op hun websites. Als die wachttijden langer zijn dan de
Treeknorm dan moet de zorgaanbieder bovendien aangeven dat
patiënten elders terecht kunnen of hen verwijzen naar hun
zorgverzekeraar. Deze (en andere) verplichtingen voor aanbieders van
ggz hebben wij uitgewerkt in onze Regeling publicatie wachttijden
ggz. De ingangsdatum van deze regeling is 1 april 2016.

We verwachten van zorgverzekeraars dat zij
te lange wachttijden in de ggz aanpakken

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 19

1

2
2

3

Toegankelijke geneesmiddelen
In 2015 en 2016 was in het nieuws dat patiënten van hun ziekenhuis
niet altijd het geneesmiddel kregen dat zij nodig hadden. Dat was
niet alleen kritiek op zorgaanbieders maar ook op zorgverzekeraars.
Die moeten er – op grond van hun zorgplicht bij aanspraken in
natura – immers voor zorgen dat zorgaanbieders de noodzakelijke
geneesmiddelen verstrekken.
Zorgverzekeraars kunnen hier – afhankelijk van de aanspraken in de
polis – voor zorgen door die zorg in te kopen bij het ziekenhuis
(vooraf) of door de zorg te vergoeden (achteraf). Als een ziekenhuis
een geneesmiddel weigert te leveren, dan moet de zorgverzekeraar
er – bij een aanspraak in natura – voor zorgen dat de patiënt dit
geneesmiddel alsnog krijgt. Bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met
het ziekenhuis, of door de verzekerde een alternatief aan te reiken.
Uit onderzoek (2015) blijkt al wel dat er steeds meer nieuwe en dure
geneesmiddelen en behandelmethoden beschikbaar komen, ook voor
chronische ziekten. Veel ziekenhuizen geven aan dat ze de dure
geneesmiddelen straks niet meer kunnen betalen, onder andere
vanwege de afspraak dat de zorgkosten niet te veel mogen stijgen.
Wij hebben ook onderzoek gedaan naar dure geneesmiddelen en
contractering. In maart 2016 hebben wij hier een Monitor over
gepubliceerd.

Op dit moment onderzoeken wij of zorgverzekeraars voldoen aan
hun zorgplicht voor dure geneesmiddelen. Eind 2016 verwachten wij
de resultaten van dit onderzoek openbaar te maken en aan te kunnen
geven of er vervolgacties nodig zijn.
Bereikbare eerstelijnszorg
Voor bepaalde vormen van eerstelijnszorg (zoals fysiotherapie en ggz)
hebben wij in 2015 de bereikbaarheid in kaart gebracht. De inkoop
en wachttijden voor ggz hebben wij afzonderlijk bekeken. Zo hebben
wij onderzocht of er – voor iedere verzekerde met een naturapolis
– binnen een bepaalde reistijd een zorgaanbieder is gecontracteerd.
Uit ons onderzoek bleek dat zorgverzekeraars dusdanig breed
contracteren dat er in Nederland – voor deze vormen van
eerstelijnszorg – een goede dekking is.

Zorgverzekeraars sluiten met zeer veel en
verschillende zorgaanbieders een contract
zodat er in Nederland – voor de door ons
onderzochte vormen van eerstelijnszorg –
een goede dekking is

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 20

1

2
2

3

4

Kosten voor de patiënt
Voor behandelingen kan een patiënt met veel verschillende soorten
eigen kosten te maken krijgen. Dit zijn de kosten die bovenop het
bedrag komen dat de basisverzekering dekt. Zo betaalt iedereen met
een basisverzekering het verplichte eigen risico. Voor 2016 en 2017 is
het eigen risico (voor verzekerden vanaf 18 jaar) 385 euro per jaar.
Iedereen kan dit eigen risico vrijwillig verhogen. Verzekerden doen dit
bijvoorbeeld als zij weinig zorg verwachten en in ruil voor een hoger
eigen risico minder premie willen betalen. Het vrijwillige eigen risico is
maximaal 500 euro. Het totale eigen risico (verplicht en eventueel
vrijwillig) bedraagt in 2016 en 2017 dus maximaal 885 euro.
Naast het eigen risico gelden voor sommige zorgvormen wettelijke
eigen bijdragen. En soms moet iemand voor bepaalde zorg een deel
zelf betalen. Bijvoorbeeld het bedrag dat overblijft als een nota hoger
is dan het ‘marktconforme tarief’ dat een restitutiepolis maximaal
vergoedt. Dit kan het geval zijn als een verzekerde naar een kliniek
gaat die onredelijk hoge tarieven hanteert.
Bij een polis met gecontracteerde zorg kan een zorgverzekeraar
ervoor kiezen om een deel van de zorg niet te vergoeden als de
verzekerde naar een aanbieder gaat die hij niet gecontracteerd heeft.
Onafhankelijk van de gekozen polis moet de zorgverzekeraar de
verzekerde kunnen informeren over welke kosten hij zelf moet
betalen voor zijn behandeling. Het gaat hierbij in elk geval over het
eigen risico, de wettelijke eigen bijdragen en de eventuele bijbetaling

als de verzekerde naar een aanbieder gaat die niet door de
zorgverzekeraar is gecontracteerd. Op onze website nza.nl geven
wij in een factsheet meer informatie over deze kosten.
Wij hebben onderzocht of de overzichten van kosten voor patiënten
op de websites van de zorgverzekeraars voldoen aan de regels.
Het gaat daarbij om de zogenoemde ‘mijn-omgeving’ waar je als
verzekerde je eigen zorgkosten kunt inzien. De conclusie is dat de
informatie die verzekeraars daar laten zien, in orde is.
Dat vinden wij positief. Wij gaan er vanuit dat zorgverzekeraars zich
blijven inspannen om de kostenoverzichten voor de verzekerden
continu te onderhouden en te verbeteren. Door zulke verbeteringen
krijgen verzekerden meer inzicht in hun zorggebruik en kunnen ze
bovendien de factuur controleren.

Informatie die verzekeraars geven op
de zogenoemde ‘mijn-omgeving’ ziet er
professioneel uit

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 21

3. Hoe verloopt het overstappen van
zorgverzekeraar als zorg nodig is?
1

2

3
3

Aan het begin van dit rapport gingen we uit van iemand
die gezond is en een zorgverzekering wil kiezen.
Vervolgens verplaatsten we ons in de positie van iemand
die vervolgens ook zorg nodig heeft. En in dit hoofdstuk
denken we vanuit de verzekerde die (chronisch) zorg
nodig heeft en wil overstappen naar een andere
zorgverzekering. Welke vragen heeft hij? Waar loopt
hij tegenaan? En wat moet de zorgverzekeraar doen?
Overigens gelden bepaalde hierna besproken
onderwerpen ook voor verzekerden die (nog) geen zorg
nodig hebben.

Uit eerder NZa-onderzoek bleek dat alle zorgverzekeraars
dat inderdaad doen. Overigens mogen verzekeraars in
uitzonderingsgevallen wel mensen weigeren. Bijvoorbeeld als die
persoon al verzekerd is. Of als zijn verzekering in de afgelopen vijf
jaar ontbonden of opgezegd is door opzettelijke misleiding of het
niet betalen van premie.
Voor een aanvullende verzekering heeft de verzekeraar géén
acceptatieplicht: de verzekeraar mag voorwaarden stellen om
iemand te accepteren. Zo kan er een medische selectie plaatsvinden.
De zorgverzekeraar kan dan bijvoorbeeld vragen stellen over het
zorgverleden en de gezondheid.

Acceptatieplicht
Mensen die iets mankeren kunnen twijfelen of een nieuwe
verzekeraar hen wel accepteert. Dat kan dan een reden zijn om
niet over te stappen. Maar: voor de basisverzekering geldt dat de
zorgverzekeraar een acceptatieplicht heeft. Hij moet dus iedereen
accepteren die verzekeringsplichtig is: jong, oud, ziek of gezond.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 22

1

2

3
3

Sturing: weren verzekeraars bepaalde groepen?
De meeste mensen sluiten hun basis- en aanvullende
verzekering af bij dezelfde verzekeraar. In 2015 onderzocht de
NZa of zorgverzekeraars de keuze van burgers proberen te
sturen via de aanvullende verzekering. Met ‘sturen’ bedoelen
we dat de verzekeraar de aanvullende verzekering aantrekkelijk
maakt voor een bepaalde groep verzekerden, en minder voor
andere groepen, zodat die andere groepen zich ook niet
aanmelden voor de basisverzekering.
Uit dit onderzoek bleek dat zorgverzekeraars – in tegenstelling
tot de voorgaande jaren – voor het overgrote deel van de
aanvullende verzekeringen geen acceptatievoorwaarden meer
hanteren. Een aantal zorgverzekeraars maakte hierover in het
Actieplan Kern-gezond 2015 afspraken en deze
zorgverzekeraars hebben zich daar ook aan gehouden.
Slechts bij een enkele aanvullende verzekering zijn er nog
acceptatievoorwaarden. Het gaat dan om zeer uitgebreide
polissen. Bij uitgebreide aanvullende tandartsverzekeringen is
er bijvoorbeeld nog bij 25% van de polissen enige vorm van
acceptatiebeleid.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 23

Risicosolidariteit en risicoselectie
In 2015 en 2016 hebben wij bekeken hoe het staat met de
risicosolidariteit en de mogelijke risicoselectie door zorgverzekeraars.

1

2

3
3

4

Risicosolidariteit houdt in dat iedere verzekerde – jong en oud, arm
en rijk, gezond en ziek – toegang heeft tot goede en betaalbare zorg.
Dit is essentieel voor het maatschappelijk draagvlak. Risicosolidariteit
betekent ook dat verzekerden die geen of weinig zorg gebruiken via
de verzekeringsplicht meebetalen aan de zorg voor chronisch zieken.
Als iemand die gezond is minder voor zijn basisverzekering betaalt
dan tast dit de solidariteit aan.
‘Risicoselectie’ definiëren we als ‘acties van verzekerden en/of
verzekeraars die als doel of gevolg hebben dat de beoogde
risicosolidariteit niet volledig wordt gerealiseerd’. Bijvoorbeeld door
ongewenste sturing naar een bepaalde polis of van een bepaalde
polis vandaan.
Onderzoeken
We zagen tijdens het kwantitatieve onderzoek van 2015 bij zeven
zorgpolissen sterke aanwijzingen voor een ‘selectieve populatie’. Dat is
een populatie die gemiddeld gezien gunstige of juist minder gunstige
gezondheidsrisico’s heeft dan het landelijk gemiddelde. Ook zagen
wij een aanwijzing voor selectieve in- én uitstroom van verzekerden.
Bij twintig polissen zagen wij beperkte aanwijzingen voor selectie. Dit is
op een totaal van de 71 polissen die in 2015 op de markt zijn gebracht.

Tijdens het kwalitatieve onderzoek van 2016 duidden we de eerdere
kwantitatieve resultaten en bekeken we hoe het is gesteld met de
risicosolidariteit. Onze belangrijkste bevinding is dat verzekerden en
verzekeraars er momenteel gezamenlijk in slagen om een solidaire
zorgverzekeringsmarkt tot stand te brengen. Vanwege hun wens naar
stabiliteit streven veel (en vooral de grote) zorgverzekeringsconcerns
naar een verzekerdenbestand dat een afspiegeling vormt van de
samenleving. Hiertoe doen zij aan kruissubsidiëring binnen hun
concern: zij gebruiken de positieve financiële resultaten van de ene
polis om ook verliesmakende polissen te kunnen aanbieden. De winst
op een budgetpolis die vooral jonge, gezonde overstappers aantrekt,
wordt bijvoorbeeld gebruikt om ook een restitutiepolis aan te kunnen
bieden die veel chronisch zieken afsluiten.
Conclusies
Zorgverzekeraars dragen bij aan het vertrouwen in een risicosolidaire
markt. We troffen onder zorgverzekeraars geen risicoselectie aan
– op enkele gevallen na. In die uitzonderingsgevallen ging het om
intermediairs of grote collectiviteiten. We hebben de betrokken
zorgverzekeraars hier individueel op aangesproken.

Zorgverzekeraars dragen bij aan het
vertrouwen in een risicosolidaire markt

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 24

1

2

Premiedifferentiatie
De zorgverzekering kent een verbod op premiedifferentiatie: de
grondslag van de premie voor de basisverzekering moet gelijk zijn
voor alle verzekerden met dezelfde verzekeringspolis van een
bepaalde zorgverzekeraar. Het gaat daarbij om varianten waarbij de
te verzekeren prestaties of de keuzemogelijkheden voor aanbieders
van zorg (of overige diensten) niet van elkaar verschillen.
Dat is niet helemaal vanzelfsprekend. Een klassieke schadeverzekeraar
brengt premies in rekening die afhankelijk zijn van het verzekerde
risico. Bij een zorgverzekering mag de premie die een zorgverzekeraar
rekent alleen verschillen als het gaat om een andere polis. Dus als de
polis verschilt in prestaties en/of keuzemogelijkheden.

Daarom hebben wij in ons onderzoek naar risicoselectie ook naar
premiedifferentiatie gekeken. Hieruit kwam naar voren dat er soms
verschillende verschijningsvormen zijn van dezelfde basispolis,
waarvoor verschillende premies gelden. Bijvoorbeeld binnen een
bepaald concern. Dat vinden wij onwenselijk omdat het zo voor
verzekerden moeilijker wordt om te kiezen tussen de basispolissen.
Met ingang van 1 november 2016 hebben wij daarom onze
transparantieregels aangescherpt. Wij verplichten zorgverzekeraars
om met ingang van 2017 in een overzicht op hun website aan te
geven wanneer binnen een concern polissen gelijk of nagenoeg
gelijk zijn.

3
3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 25

1

2

3
3

Acties risicoselectie en premiedifferentiatie
Om premiedifferentiatie op concernniveau te voorkomen,
hebben wij drie maatregelen getroffen:
• We hebben de transparantie-eisen aangescherpt;
• In 2017 onderzoeken we de mogelijkheden om het verbod
op premiedifferentiatie nader te duiden;
• We blijven de ontwikkelingen rondom risicoselectie en
risicosolidariteit de komende jaren nauwlettend volgen.
Daarbij nemen wij in het bijzonder de gesignaleerde prikkels
en mogelijkheden voor risicoselectie mee.

Wij hebben de minister in overweging gegeven om – wanneer de
omstandigheden daar om vragen – het vrijwillig eigen risico en de
‘budgetpolissen’ als bestaande mogelijkheden voor risicoselectie te
herbezien.

Aan de minister hebben wij de volgende aanbevelingen meegegeven:
• zoveel mogelijk de prikkels voor risicoselectie weg te nemen door
verdere verbetering van het risicoverevingssysteem, en
• het verbod op premiedifferentiatie aan te passen op de huidige
praktijk zodat handhaving op concernniveau mogelijk wordt.

Appel op zorgverzekeraars om:
1. risicosolidariteit beter te borgen door een expliciete
risicosolidariteitstoets in te bouwen in het
productontwikkelingsproces;
2. de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor risicosolidariteit tot
uiting te laten komen in een scherpere sturing op het gedrag van
distributiepartners, zoals intermediairs en collectiviteiten.

Waar er op dit moment nog geen sprake is van ongewenste
risicoselectie door zorgverzekeraars kan dat in de toekomst anders
worden. Zo worden zorgverzekeraars risicodragender. Daarnaast
bestaat de kans dat zorgverzekeraars meer op winst gericht gaan
handelen. Onder meer door het opvraagbaar worden van reserves
van de voormalige ziekenfondsen wanneer zorgverzekeraars hun
statuten gaan wijzigen.

Dat kan wel negatieve gevolgen hebben voor de keuzevrijheid van
verzekerden, waardoor het draagvlak voor de risicosolidariteit kan
afnemen. Ook beperkt dit de mogelijkheden voor zorgverzekeraars
om selectief in te kopen. Ten slotte zal ook de mogelijkheid voor
zorgverzekeraars om zich in de markt te profileren afnemen.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 26

1

2

3
3

Risicoverevening: hoe werkt het?
Zorgverzekeraars zijn verplicht iedereen – ziek of gezond –
tegen dezelfde premie te accepteren voor een
zorgverzekering. Om te voorkomen dat zorgverzekeraars
op andere manieren selecteren op kenmerken van
verzekerden, is het risicovereveningssysteem ingesteld.
Dit systeem compenseert zorgverzekeraars voor
voorspelbare gezondheidsverschillen in de samenstelling
van hun verzekerdenpopulatie. Die financiële compensatie
komt uit het Zorgverzekeringsfonds, dat in 2015 en 2016
ruim 22 miljard euro bevatte en jaarlijks gevuld wordt door
de overheid.
Zorgverzekeraars worden gecompenseerd op basis
van onder meer de leeftijd, het geslacht en de
gezondheidsverschillen in hun verzekerdenportefeuille.
Dit noemen we vereveningskenmerken. Hierdoor krijgen
zorgverzekeraars meer compensatie voor verzekerden met
voorspelbaar hoge zorgkosten dan voor verzekerden met
voorspelbaar lage zorgkosten.

+

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 27

Continuïteit van zorg
Het komt elk jaar meermalen voor dat zorgaanbieders in de
(financiële) problemen raken en daardoor geen zorg meer kunnen
verlenen. Voor zorgaanbieders zijn de risico’s op financiële problemen
groter dan voor zorgverzekeraars. Zie hiervoor ook ons
onderzoeksrapport uit juni 2015.

1

2

3
3

Als een zorgaanbieder geen zorg meer kan verlenen, dan heeft de
zorgverzekeraar de plicht om alles te doen wat nodig is om de
verzekerde bij een andere zorgaanbieder onder te brengen. Bij deze
overdracht mag de gezondheid van de verzekerde niet in gevaar
komen. De overdracht naar een nieuwe aanbieder is bij een polis
met een aanspraak in natura onderdeel van de zorgplicht van de
verzekeraar. Bij restitutie heeft de verzekerde recht op bemiddeling
naar een andere zorgaanbieder.
Als de zorgverzekeraar de continuïteit van cruciale zorg niet meer
kan borgen – en daar echt niets meer aan kan veranderen – dan moet
hij dit melden bij de NZa. De minister van VWS kan in zulke gevallen
van overmacht besluiten om een ‘vangnetstichting’ op te richten.
Daarmee kan de cruciale zorg alsnog geborgd worden. Tot nu toe is
er nog nooit een vangnetstichting opgericht.

De vangnetregeling geldt alleen maar voor cruciale zorg.
Met betrekking tot alle overige zorg zal de zorgverzekeraar vanuit
zijn zorgplicht afspraken moeten maken met andere zorgaanbieders
om patiënten goed over te dragen en/of budgetten eventueel
uit te breiden. Is er geen goed alternatief voor een zorgaanbieder?
Dan moet de zorgverzekeraar kijken of het mogelijk is om zúlke
afspraken te maken met de oorspronkelijke, in problemen geraakte
zorgaanbieder dat deze toch de noodzakelijke zorg kan blijven
leveren.
Wij zien erop toe dat zorgverzekeraars correct handelen als
zorgaanbieders in de problemen komen. Zo vragen we de
zorgverzekeraars bijvoorbeeld naar een draaiboek in geval van
een faillissement en houden we een vinger aan de pols hoe
zorgverzekeraars ervoor zorgen dat verzekerden de zorg krijgen
die ze nodig hebben.
We hebben een wisselend beeld van het beleid dat zorgverzekeraars
hebben als aanbieders in de (financiële) problemen komen. Niet alle
zorgverzekeraars zijn op dit vlak even proactief. Sommigen zoeken
oplossingen, anderen wachten af. Tot nu toe hebben de
zorgverzekeraars – in dit kader – steeds aan hun zorgplicht voldaan.
Dat is een goed teken.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 28

1

Aanbieders in de problemen:
behielden burgers hun zorg?
Verschillende aanbieders van thuiszorg gingen in 2016
failliet of werden overgenomen. De NZa controleerde bij de
zorgverzekeraars of de zorg aan verzekerden gegarandeerd
bleef. Soms werd de zorgaanbieder door een andere partij
overgenomen, waarna de zorg door kon gaan. In een andere
situatie bood de zorgverzekeraar extra financiële middelen zodat
de zorglevering bij de betreffende aanbieder gegarandeerd bleef.
De zorgverzekeraars voldeden hier aan hun zorgplicht: de
verzekerden kregen de zorg waar ze recht op hadden.

2

3
3

De zorgverzekeraars voldeden aan hun
zorgplicht: de verzekerden kregen de zorg
waar ze recht op hadden

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 29

1

2

3
3

4

Financiële verantwoording door zorgverzekeraars
Zorgverzekeraars leveren jaarlijks een groot aantal (financiële)
verantwoordingen op met gegevens van verzekerden en zorgkosten.
Via het risicovereveningsmodel worden op basis van de
vereveningskenmerken de verwachte zorgkosten berekend en
wordt de compensatie per zorgverzekeraar jaarlijks bepaald.
De berekeningen in het model worden uitgevoerd door het
Zorginstituut Nederland (verder: het Zorginstituut). De NZa
beoordeelt of de zorgverzekeraars de benodigde financiële
informatie juist en tijdig aanleveren. Het onderzoek is op het
moment van publiceren van dit rapport nog niet afgerond. Op 1
december 2016 melden wij het Zorginstituut of de recente
(financiële) verantwoordingen van de zorgverzekeraars volgens ons
juist zijn.
Voor een goede risicoverevening bekijken wij onder meer of
zorgverzekeraars de juiste aantallen en kenmerken van verzekerden
hanteren. Zorgverzekeraars weten uiteraard dat iedereen verplicht is
om een zorgverzekering af te sluiten als hij in Nederland woont en/of
werkt. Maar uit onderzoek blijkt dat de verzekeraars níet altijd weten
wanneer zij burgers in- en uit moeten schrijven, en hoe het nu precies
zit met het uitschrijven van verzekerden waarbij twijfel bestaat over
de verzekeringsplicht. Zoals arbeidsmigranten of (buitenlandse)
studenten. De vraag was of zorgverzekeraars een aantal handelingen
moeten verrichten om er zeker van te zijn of iemand zich moet
verzekeren. En als de gerede twijfel niet weggenomen kan worden,

moet de verzekering dan beëindigd worden of niet? Zorgverzekeraars
willen hier duidelijkheid over hebben. In samenwerking met onder
meer de Sociale Verzekeringsbank hebben zij een richtlijn opgesteld
over hoe zij moeten handelen.

Het is voor zorgverzekeraars niet altijd
duidelijk wanneer zij burgers moeten in- of
uitschrijven als verzekerde
Declaratiecontrole door zorgverzekeraars
Verzekerden hebben recht op correcte zorgnota’s. Zorgaanbieders
moeten daarom correcte nota’s sturen en zorgverzekeraars moeten
de declaraties van die aanbieders controleren
(rechtmatigheidscontroles).
Verzekeraars mogen namelijk alleen correct gedeclareerde zorg
vergoeden. Als zij declaraties vergoeden voor zorg die niet is verleend,
als een te hoog tarief in rekening is gebracht of als de declaratie om
andere redenen niet correct was, dan kan dat leiden tot onwenselijke
situaties. Bijvoorbeeld tot een onnodige verhoging van de premies.
Of een te hoge bijdrage aan zorgverzekeraars uit het
Zorgverzekeringsfonds.

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 30

1

Zorgverzekeraars verantwoorden zich jaarlijks over de uitvoering van
de formele en materiële controles, gepast gebruik en fraude. Zij doen
dit door middel van een uitvoeringsverslag. Het criterium van ‘gepast
gebruik’ houdt in dat geleverde zorg voor de basisverzekering per
definitie ‘evidence-based’ moet zijn (oftewel: dat het in lijn is met de
‘stand van de wetenschap en praktijk’) en dat de patiënt er gezien
zijn aandoening ‘redelijkerwijs op aangewezen moet zijn’. Is dat niet
het geval? Dan valt deze zorg niet onder de basisverzekering.

2

3
3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 31

Toezicht op declaratiecontroles
Wij onderzoeken of de zorgverzekeraars de controles op de
declaraties goed uitvoeren. Dat noemen we ‘toezicht op de
beheersing van de declaratiestromen’.

1

2

3
3

De zorgverzekeraars hebben de uitvoering van hun controletaken
over de afgelopen jaren verbeterd en voeren ze voldoende uit.
Daarom gaan wij in ons vernieuwde toezicht weer meer uit van de
eigen verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraars en de keuzes en
motivaties bij de uitvoering van hun controletaken.
Op verschillende plaatsen in de zorg ziet de NZa dat zorgverzekeraars
en zorgaanbieders nieuwe afspraken maken over de manier waarop
zij zorgdeclaraties controleren. Wij vinden dit een positieve
ontwikkeling. In februari 2016 hebben wij onze zienswijze op
horizontaal toezicht gepubliceerd.

Voor ons toezicht focussen we op enkele onderdelen van de
declaratieprocessen die de zorgverzekeraars in onze ogen kunnen
verbeteren. Dit betreffen:
• het gebruikmaken van het geautomatiseerde systeem door
zorgverzekeraars om zorgdeclaraties te controleren;
• het meer gebruik maken van analyse-instrumenten door
zorgverzekeraars om afwijkende declaratiepatronen op te sporen;
• de tijdigheid van controles door zorgverzekeraars;
• het inventariseren of zorgverzekeraars contractuele afspraken
maken met zorgaanbieders over ‘gepast gebruik’ van zorg voor
hun verzekerden.
In onze thematische onderzoeken inventariseren wij voor elk
onderdeel welke ontwikkelingen individuele zorgverzekeraars op dat
punt doormaken.
We hebben onze thematische onderzoeken nog niet afgerond op het
moment dat dit rapport gepubliceerd wordt. Naar verwachting is die
afronding begin 2017 een feit. We koppelen dan terug hoe de sector
ervoor staat op het gebied van de geselecteerde thema’s, laten zo
mogelijk goede voorbeelden uit de praktijk zien en geven aan wat
onze visie is.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 32

1

2

Toezicht op controle van gepast gebruik
De afgelopen jaren keken wij hoe zorgverzekeraars achteraf
controleerden of er bij zorg wel sprake was van gepast gebruik.
Omdat de zorgverzekeraar niet alles kan controleren, moet hij vóóraf
afspraken maken met aanbieders en op die manier de
declaratiestromen beter beheersen. Daarom onderzoeken we nu ook
hoe zorgverzekeraars met zorgaanbieders zorgen voor gepast
gebruik. Dat kunnen ze bijvoorbeeld hebben gedaan via
inkoopafspraken of door het hanteren van kwaliteitsstandaarden.
Naar verwachting brengen we de resultaten begin 2017 naar buiten.
Toezicht op privacybescherming
Zorgverzekeraars moeten zich bij het controleren van declaraties
houden aan de privacyregels. In de Regeling zorgverzekering zijn
voorwaarden opgenomen voor het uitvoeren van materiële controles.

In 2016 hebben wij onderzocht hoe zorgverzekeraars omgaan met
de privacyregeling ggz. Als verzekerden gebruik maken van deze
privacyregeling dan vermeldt de zorgaanbieder geen diagnoseinformatie op de declaratie. Daar is een door de verzekerde en de
zorgaanbieder getekende privacyverklaring voor nodig, die aan de
verzekeraar wordt overlegd.
Zorgverzekeraars leven deze privacyregeling in het algemeen goed na.
Ook biedt de interne organisatie van zorgverzekeraars goede
waarborgen voor correcte verwerking van medische
persoonsgegevens. Dat staat in ons rapport dat in september 2016 is
verschenen. Aanleiding voor het onderzoek waren signalen dat de
regeling niet goed werd nageleefd.

3
3

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 33

1

2

3
3

Slechts één verzekeraar voerde de privacyregeling ggz niet goed uit:
hij vroeg diagnose-informatie op waar dat niet mocht. De NZa heeft
deze verzekeraar hierop gewezen en verplicht om tot en met maart
2017 periodiek aan de NZa te rapporteren over de juiste uitvoering
van de privacyregeling ggz. Verder hebben individuele verzekeraars
aanbevelingen van ons gekregen om de uitvoering van de
privacyregeling nog verder te verbeteren. Deze aanbevelingen hebben
we afgestemd met de Autoriteit Persoonsgegevens.
Alle verzekeraars reageerden positief op de aanbevelingen en een
aantal heeft deze inmiddels overgenomen. Het gaat bijvoorbeeld om
een duidelijkere beschrijving van de wijze waarop de privacyregeling
ggz wordt uitgevoerd. Ook is het nuttig het privacybeleid in één
document vast te leggen. Een andere aanbeveling is dat
zorgverzekeraars zich bij het uitvoeren van controles open en
aanspreekbaar opstellen richting zorgaanbieders.

Zorgverzekeraars leven de privacyregeling
in het algemeen goed na

Toezicht op ontvangst compensatiebedragen bij wanbetaling
Als iemand zijn premie voor de basisverzekering niet kan betalen, dan
blijft hij in beginsel wel verzekerd, maar komt in de
wanbetalersregeling terecht. Heeft iemand de premie langer dan zes
maanden niet betaald? Dan meldt de zorgverzekeraar hem aan bij
het Zorginstituut voor het ‘bestuursrechtelijke premieregime’. Het
Zorginstituut betaalt de zorgverzekeraar een bijdrage voor het
verzekerd houden van de wanbetaler. Dit geld komt uit het
Zorgverzekeringsfonds (compensatiebedragen). Het Zorginstituut int
daarnaast een bestuursrechtelijke premie bij de wanbetaler. Die
premie wordt, indien mogelijk, direct ingehouden op het salaris of de
uitkering en is hoger dan de normale premie. Wanneer inhouding
niet mogelijk is, int het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) de
bestuursrechtelijke premie. Het CJIB ontvangt dan ook rechtstreeks
van de Belastingdienst de zorgtoeslag waar de wanbetaler recht op
had.
De NZa beoordeelt of zorgverzekeraars voldoen aan de voorwaarden
om deze compensatiebedragen te ontvangen. Hiervoor kijken wij
naar hun processen voor wanbetalers. In 2017 volgt een
onderzoeksrapport hierover.

4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 34

Zorgverzekeraars over hun uitvoering van de Zvw: wat vinden ze zelf?
In dit rapport beschrijven we hoe wíj vinden dat zorgverzekeraars de Zvw uitvoeren. Maar ze
moeten hier ook zelf over rapporteren. Dat doen zij in hun ‘uitvoeringsverslag’. Elke
zorgverzekeraar stuurt jaarlijks zo’n verslag naar ons toe. Hierin verantwoorden zij zich over de
uitvoering van hun wettelijke taken uit de Zvw.

1

2

3
3

4

Alle zorgverzekeraars geven in hun uitvoeringsverslag over 2015 aan dat zij voldoen aan de
acceptatieplicht en dat ze het verbod op premiedifferentiatie niet overtreden. Eventuele
knelpunten of problemen bij de zorgplicht kunnen zorgverzekeraars zelf oplossen met
alternatieven. Zo hebben zij – volgens hun uitvoeringsverslagen – de schaarste in de
specialistische ggz opgelost via bemiddeling van verzekerden en het contracteren van extra
zorgaanbieders.
Zorgverzekeraars moeten ook aangeven of zij voldoen aan de Gedragscode Goed
Zorgverzekeraarschap (Gedragscode) van ZN. Hun antwoord heeft invloed op ons oordeel over
hun functioneren. Zorgverzekeraars hebben in de Gedragscode vastgelegd hoe zij (vanuit de
eigen positie en taak) hun maatschappelijke rol willen invullen. Hierbij zijn drie basiswaarden
van belang: zekerheid, betrokkenheid en solidariteit.

Alle zorgverzekeraars
geven zelf aan dat
zij voldoen aan de
acceptatieplicht, het verbod
op premiedifferentiatie
niet overtreden en de
Gedragscode naleven

Alle zorgverzekeraars geven aan dat zij de Gedragscode naleven. De toelichting hierop
verschilt. De helft van de verzekeraars geeft bijvoorbeeld aan te handelen conform de
Gedragscode, zonder dit nader toe te lichten. Andere zorgverzekeraars geven per regel uit de
Gedragscode aan hoe zij hier invulling aan geven. En weer andere verzekeraars doen dit per
onderwerp uit de Gedragscode.

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 35

4. Hoe voeren de zorgverzekeraars de
Zorgverzekeringswet uit?
1

2

3

4
4

Het toezicht op zorgverzekeraars – en in het bijzonder op
de zorgplicht en de transparantie van informatie – heeft
voor ons hoge prioriteit. In al onze toezichtactiviteiten
stimuleren we zorgverzekeraars om hun rol proactief op
te pakken. Zorgverzekeraars hebben namelijk een
belangrijke maatschappelijke rol. De burger sluit een
zorgverzekering af omdat dat moet, maar vooral ook om
zorg te kunnen krijgen wanneer hij dat nodig heeft.
Iedereen moet goede toegang hebben tot zorg.
Solidariteit vormt daarom de basis van de Zvw.
Wettelijke plichten
Omdat de maatschappelijke rol van de zorgverzekeraars zo belangrijk
is, is het óók belangrijk dat er wettelijke plichten zijn waaraan de
zorgverzekeraars zich moeten houden, en dat de burger daarop kan
vertrouwen. Bijvoorbeeld de acceptatieplicht en de inhoud van de
basisverzekering. Maar ook transparantie, zorgplicht en een goede
uitvoering van de controletaken voor de risicoverevening.

Risicoselectie
Over risicoselectie concluderen we in 2016 dat verzekerden en
verzekeraars er gezamenlijk in slagen om een solidaire
zorgverzekeringsmarkt tot stand te brengen. Veel zorgverzekeraars
– met name de grote – streven naar een verzekerdenbestand dat een
afspiegeling vormt van de samenleving. We hebben onder
zorgverzekeraars geen risicoselectie aangetroffen, op enkele gevallen
van ongewenste sturing na. In die gevallen ging het om handelingen
van intermediairs of grote collectiviteiten. We hebben de betrokken
zorgverzekeraars hier individueel op aangesproken.
Verzekeringsvoorwaarden
Aan de modelpolissen zien we dat de polisvoorwaarden van
zorgverzekeraars voldoen aan de eisen van de Zvw. Dit betekent dat
iedere verzekerde vanuit zijn verzekering recht heeft op zorg, als hij
dat nodig heeft. We zien ook dat er steeds minder vaak voorwaarden
worden gesteld voor de acceptatie van een aanvullende verzekering.
Bovendien zijn er sinds 2016 minder/vrijwel geen polissen meer die
gericht zijn op bepaalde doelgroepen. Verder is de mijn-omgeving
(persoonlijke omgeving op website waar je als verzekerde je eigen
zorgkosten kunt inzien) bij alle zorgverzekeraars in orde. De
afgelopen jaren hebben we bovendien gezien dat zorgverzekeraars
hun controletaken goed hebben opgepakt.

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 36

1

2

Transparantie
Ook op het gebied van transparantie hebben zorgverzekeraars
stappen gezet. Zij willen de polissen overzichtelijker maken en het
overstappen vergemakkelijken. Tegelijkertijd zien we ook
verbeterpunten. Bijvoorbeeld op het gebied van transparantie over de
financiële aspecten en de kwaliteit van zorg. Verzekeraars zelf
erkennen dat ook. Daarom hebben wij onze regels hierover
aangescherpt.
Zorgplicht:
Zorgverzekeraars voeren de zorgplicht goed uit. Vrijwel alle
verzekerden krijgen de zorg die zij nodig hebben. Op het gebied van
tijdig ambulancevervoer en wachtlijsten in de ggz zien wij
mogelijkheden tot verbetering. De wachttijden voor de medischspecialistische zorg vragen extra aandacht. Vooral als deze de
Treeknormen overschrijden. Wij verwachten dat zorgverzekeraars een
nog proactievere houding aannemen. Goede resultaten zijn al
behaald.

Controletaken risicoverevening
De zorgverzekeraars hebben de uitvoering van hun controletaken
over de afgelopen jaren verbeterd en voeren ze voldoende uit.
Daarom gaan wij in ons vernieuwde toezicht weer meer uit van de
eigen verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraars en de keuzes en
motivaties bij de uitvoering van hun controletaken.
Privacy
Zorgverzekeraars leven de privacyregeling ggz in het algemeen goed
na. Ook biedt de interne organisatie van zorgverzekeraars goede
waarborgen voor correcte verwerking van medische
persoonsgegevens. Wij hebben individuele verzekeraars
aanbevelingen gedaan om de uitvoering van de privacyregeling
verder te verbeteren. Dit hebben wij afgestemd met de Autoriteit
Persoonsgegevens. Alle verzekeraars hebben positief op de
aanbevelingen gereageerd en sommige verzekeraars hebben deze al
opgevolgd.

3

4
4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 37

Positieve bevindingen en verbeterpunten
Zorgverzekeraars nemen hun maatschappelijke rol serieus. Wij zien in
ons toezicht dat zij de polissen overzichtelijker en overstappen
makkelijker willen maken. Vrijwel alle verzekerden krijgen gewoon de
zorg die zij nodig hebben. Zorgverzekeraars voeren hier hun taak – de
uitvoering van de zorgplicht – goed uit.

1

Wel vinden we de verzekeraars bij complexe vraagstukken en
problemen met tijdigheid nog te reactief. Zo zijn wij van mening dat
de zorgverzekeraars beter moeten handelen op het gebied van tijdig

ambulancevervoer en wachtlijsten in de ggz. Daarnaast verdienen de
wachttijden voor de medisch-specialistische zorg extra aandacht waar
die wachttijden de Treeknormen overschrijden.
Wij verwachten dat zorgverzekeraars op deze vlakken een actieve
houding aannemen; dat ze proactief zijn en dat ook laten zien,
bijvoorbeeld door goede resultaten te delen. Initiatieven van zowel de
branchevereniging als van alle individuele zorgverzekeraars geven ons
het vertrouwen dat zorgverzekeraars dit zelf ook willen.

2

3

4
4

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 38

Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
Postadres
Postbus 3017
3502 GA Utrecht
Bezoekadres
Newtonlaan 1-41
3584 BX Utrecht
Telefoon: 030 - 296 81 11
Website: www.nza.nl
Twitter: @zorgautoriteit
Informatielijn
Telefoon: 088 - 770 8 770
(bereikbaar tussen 09.00-17.00 uur - lokaal tarief)

E-mail: info@nza.nl
Vormgeving
Optima Forma bv

SAMENVATTEND RAPPORT ZORGVERZEKERINGSWET 2015 | 39