Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 984

Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 203

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 oktober 2009
Hierbij reageer ik op mijn toezegging tijdens het AO van 2 april 2009
(Kamerstuk 31 700 XII, nr. 63) om in te gaan op de motie van de heer
Roemer (nummer 31 700A-56).
De SP heeft in het plan «Beter vervoer per trein» nadrukkelijk een Noordzuidverbinding via de Maaslijn opgenomen. Citaat: «Sommige trajecten in
Nederland zijn nu nog enkel spoor, terwijl er grote kansen liggen indien
dit spoor verdubbeld wordt. Een voorbeeld is de Maaslijn tussen
Nijmegen en Roermond. Dit is nu een trage verbinding met enkel wat
stoptreinen. Door deze verbindingen (grotendeels) dubbelspoor te maken
en te electrificeren, kunnen hier ook intercity’s rijden, waardoor dit een
ideale spoorverbinding wordt tussen Noord- en Zuid-Nederland.» Tijdens
het AO van 2 april jl is door mij toegezegd ook het traject Nijmegen–
Zwolle (naast de Maaslijn) te betrekken in de reactie op het voorstel.
In de notitie die als bijlage is bijgevoegd1, wordt ingegaan op de huidige
reismogelijkheden tussen Noord- en Zuid-Nederland, het huidige aantal
treinreizigers, de mogelijke groei en tot slot de infrastructurele gevolgen
en investeringen die met een eventuele directe treinverbinding samenhangen. Er is overeenkomstig het SP-plan uitgegaan van een directe intercitytrein tussen Noord- en Zuid-Nederland, die rijdt via Noordoostelijk
Nederland (Gelderland en de Maaslijn). Bij de analyse zijn ook de reistijden tussen Zwolle en Nijmegen betrokken, zoals toegezegd in het AO
van 2 april jl.
NS heeft de huidige marktomvang en de mogelijke groei ingeschat met
een door een extern bureau geaudit model. Op basis van gegevens van
NS en ProRail trek ik de volgende conclusies.

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Er is sprake van ca. 800 dagelijkse treinreizen tussen Noord/Noordoostelijk
en Zuid Nederland, die baat hebben bij een eventuele directe treinverbinding. Een eventuele rechtstreekse treinverbinding leidt als gevolg van de
kortere reistijd en het feit dat niet meer hoeft te worden overgestapt, tot

KST135951
0910tkkst29984-203
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 984, nr. 203

1

1

een groei van mogelijk 200 reizen per dag. Een kostendekkende exploitatie
voor een treindienst van ca. 1000 treinreizen per dag is niet realistisch. Ter
vergelijking: bestaande intercitylijnen vervoeren in de regel tienduizenden
reizigers per dag.
De reistijdwinst (met name door het wegvallen van overstappen) en het
kunnen realiseren van groei is alleen realistisch als er forse investeringen
worden gedaan bovenop het lopende planstudie- en realisatieprogramma
spoor. Bij de onderzochte rechtstreekse treindienst, die rijdt naast het
overige bestaande treinverkeer, liggen de kosten ruwweg in de orde van
€ 1 à 1,6 mld, exclusief eventuele uitstralingseffecten.
In het kader van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer worden
planstudies verricht om hoogfrequent spoorvervoer op een aantal corridors mogelijk te maken. Onderdeel van de ambities van PHS zijn kwalitatief goede reistijden naar de landsdelen (zoals aangegeven in de beleidsbrief van 19 november 2007). Ook worden er maatregelen uitgewerkt voor
het spoorvervoer in Noord Nederland; hiervoor is € 160 mln beschikbaar
(motie Koopmans TK 27 658, nr. 41).
Via deze maatregelen en een dienstregelingsontwerp op basis van PHS, is
het streven de reistijden vanuit Utrecht naar Zuid Nederland na invoering
van PHS waar mogelijk te verkorten. Met dit pakket wordt zodoende ook
de reistijd tussen Noord- en Zuid-Nederland waar mogelijk verkort.
Het geheel overziend zie ik in de analyse zoals gevraagd door de motie
Roemer 31 700A-56 en gelet op de reeds lopende projecten en planstudies
geen aanleiding om een rechtstreekse treinverbinding Groningen–Maastricht verder uit te werken.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 984, nr. 203

2