Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1130
Vragen van het lid De Liefde (VVD) aan de minister en staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het bericht dat de Monumentenwacht
oneerlijk zou concurreren en belasting zou ontwijken (ingezonden 8 december
2010).
Antwoord van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 20 januari 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Inspecteurs monumenten klussen bij»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u op de hoogte van de aangifte bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) tegen de Monumentenwacht?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
In hoeverre ziet u de aanvullende activiteiten van Monumentenwacht als een
kerntaak van de Monumentenwacht?
Antwoord 3
De kerntaak van de Monumentenwacht is het -op basis van afgesloten
abonnementen- inspecteren, rapporteren en verrichten van kleine werkzaamheden aan monumentale gebouwen.
Voor de aanvullende activiteiten zijn, sinds 1988, de provinciale besturen
verantwoordelijk.
Vraag 4
In hoeverre is het aanbieden van aanvullende activiteiten in dezelfde
organisatie in strijd met Europese en Nederlandse regels inzake concurrentievervalsing?

1

ah-tk-20102011-1130
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

de Volkskrant, 6 december 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Het is niet aan mij om daarover te oordelen, maar aan de NMA en/of de
Europese Commissie.
Vraag 5 en 6
Was u bekend met de «aanvullende diensten» die zonder BTW aangeboden
worden sinds 2000 en de gevolgen voor concurrerende bedrijven in dezelfde
sector? Zo ja, wat is uw mening hierover?
Kunt u inzage geven in de gehanteerde BTW door Monumentenwacht?
Antwoord 5 en 6
Op grond van artikel 11, eerste lid, onderdeel f, van de Wet op de omzetbelasting 1968, zijn de door Monumentenwacht als zodanig verrichte kerntaken
(inspecteren, rapporteren en verrichten van kleine onderhoudswerkzaamheden aan monumentale gebouwen) vrijgesteld van BTW.
Genoemd artikel bevat een vrijstelling voor leveringen en diensten van
sociale of culturele aard die door de betreffende ondernemers als zodanig
worden verricht, mits daarmee geen winst wordt beoogd en geen sprake is
van een ernstige verstoring van concurrentieverhoudingen ten opzichte van
ondernemers die wel winst beogen.
De 11 provinciale Stichtingen Monumentenwacht Nederland en de overkoepelende Stichting Federatie Monumentenwacht Nederland zijn aangewezen
voor toepassing van deze vrijstelling. Dit betekent dat zij ter zake van de
leveringen en diensten die zij als zodanig verrichten geen BTW verschuldigd
zijn. Indien en voor zover prestaties worden verricht die dit kader overstijgen,
bijvoorbeeld werkzaamheden die ook door reguliere ondernemers zoals
aannemers, architecten of bouwkundig adviseurs worden aangeboden, dient
ter zake BTW in rekening te worden gebracht.
Bij de Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed was bekend dat de Monumentenwacht ook andere diensten levert aan particulieren. Vanuit de dienst is dit
een aantal malen gemeld bij de bestuurlijke en ambtelijke vertegenwoordigers van het IPO-Cultuur. Het rijk heeft de verantwoordelijkheid in 1988
overgedragen en heeft geen zeggenschap over de aanvullende diensten.
In een aantal gevallen is duidelijk dat door Monumentenwacht ter zake van
aanvullende diensten, conform de regelgeving, BTW in rekening wordt
gebracht. Naar aanleiding van de thans ontvangen signalen wordt door de
Belastingdienst nader bezien in hoeverre Monumentenwacht werkzaamheden
verricht waarover BTW is verschuldigd zonder dat deze in rekening wordt
gebracht. Daarmee zou met name een verstoring van concurrentieverhoudingen kunnen optreden. Als dat het geval is, ziet de Belastingdienst er actief op
toe dat de fiscale regelgeving ook in die situaties op correcte wijze wordt
toegepast.
Vraag 7
In hoeverre strookt het beeld dat Monumentenwacht zijn eigen geleverde
diensten inspecteert met de werkelijkheid?
Antwoord 7
De ervaring van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met de Monumentenwacht is overwegend positief. Er is veel bouwkundige kennis aanwezig, de
rapporten zijn inzichtelijk en bruikbaar voor de particulieren die geabonneerd
zijn. Ik heb niet de indruk dat er structureel misstanden zijn bij de Monumentenwacht. Het geschetste totaalbeeld is voor rekening van de Vereniging van
Architecten Werkzaam in de Restauratie en de Vereniging Adviesbureaus
Monumentenzorg.
Vraag 8
Bent u voornemens de strikte scheiding tussen inspectie en aanvullende
activiteiten als voorwaarde te stellen aan Monumentenwacht? Zo nee, wat
zijn uw beweegredenen? Zo ja, hoe bent u van plan hier vorm aan te geven
en hoe gaat u dit controleren?
Antwoord 8
Nee, dat ben ik niet van plan. De reden hiervoor is dat het private stichtingen
zijn die geen rijkssubsidie ontvangen. De provincies kunnen dergelijke
voorwaarden stellen. Tenslotte hoort iedere organisatie, binnen en buiten de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

monumentenzorg, correct te handelen binnen de algemene kaders. De NMA
verzorgt toezicht. Ik ben niet van plan daarboven op nog weer nieuwe regels
te bedenken, zeker niet in een tijd van deregulering en voorgenomen
vermindering van het aantal ambtenaren.
Vraag 9
In hoeverre leidt het geschetste beeld, dat Monumentenwacht geen BTW over
eigen organisatie hoeft te heffen, tot oneerlijke concurrentie?
Antwoord 9
Het is aan de NMA of de Europese Commissie om dat te beoordelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3