Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 725 XIII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Economische Zaken en Diergezondheidsfonds
2016

Nr. 8

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 8 juni 2017
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer over de brief van 17 mei 2017
inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek 2016 bij het
Ministerie van Economische Zaken en Diergezondheidsfonds (XIII)
(Kamerstuk 34 725 XIII, nr. 2).
De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van
8 juni 2017. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ziengs
Adjunct-griffier van de commissie,
Konings

kst-34725-XIII-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XIII, nr. 8

1

Vraag 1
Hoe oordeelt u over de verantwoordelijkheid die de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland krijgt met de pilot en wie draait op voor de
verliezen indien dit verkeerd uitpakt?
De verantwoordelijkheid van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
als opdrachtnemer is vastgelegd in artikel 12 van de Regeling agentschappen. In deze regeling staat onder andere dat het agentschap
verantwoordelijk is voor het financieel beheer en het afleggen van
verantwoording daarover aan de opdrachtgevers en de eigenaar. Deze
verantwoordelijkheid verandert niet door de pilot. De Minister van
Economische Zaken is als eigenaar verantwoordelijk voor de continuïteit
van het agentschap op de lange termijn. Eventuele verliezen, die niet
binnen de begroting van RVO.nl kunnen worden opgevangen, komen ten
laste van de begroting van het Ministerie van Economische Zaken. Wij
achten het daarom van belang dat bij opdrachten die middels een
lumpsum worden gefinancierd goede afspraken worden gemaakt over de
onderbouwing van de lumpsum (kwantiteit, kwaliteit en prijs). Daarnaast
vinden we het van belang dat er duidelijke afspraken worden gemaakt
over in welke gevallen van de lumpsum kan worden afgeweken. Majeure
politiek-bestuurlijke ontwikkelingen kunnen bijvoorbeeld tot gevolg
hebben dat er wijzigingen optreden in de beleidsprioriteiten, wat
gevolgen kan hebben voor het aantal, de omvang en de aard van
opdrachten.
Vraag 2
Welke risico’s brengt de verdubbeling van de hoeveelheid verplichtingen
van het departement met zich mee?
In ons rapport hebben wij aangegeven dat de toename van de aangegane
verplichtingen vooral verband houdt met subsidietoekenningen voor
hernieuwbare energieprojecten (SDE+) en met een subsidie aan netbeheerder Tennet voor de bouw en aanleg, het beheer en het onderhoud van
het netwerk op zee voor de aansluiting van windparken. Wij zien hierin
geen specifiek risico omdat het door het parlement geautoriseerde
verplichtingen betreft, die zijn aangegaan om vastgesteld beleid uit te
voeren.
Vraag 3
De financiële informatie over het Diergezondheidsfonds die is opgenomen
in het Jaarverslag 2016 van het Ministerie van Economische Zaken
voldoet op totaalniveau niet aan de daaraan te stellen eisen; kunt u
aangeven waarom het Diergezondheidsfonds slechts uit één artikel
bestaat?
Omdat het Diergezondheidsfonds één samenhangend geheel is en één
onderwerp betreft is gekozen om het in één begrotingsartikel onder te
brengen. Het artikel, «Bewaking en bestrijding van dierziekten», is
onderverdeeld in de volgende subartikelen: 1.1.1 Bewaking, 1.1.2
Bestrijding, 1.1.3 Voorkomen en verminderen welzijnsproblemen en 1.1.4
Overig.
Vraag 4
Kunt u een toelichting geven op de alinea waarin staat dat de fouten op
totaalniveau gelijk zijn aan de gevonden fouten (€ 4,7 miljoen) in de
rechtmatigheid van de uitgaven op artikelniveau en dat de fouten de
tolerantiegrens op artikelniveau overschrijden en daarmee ook op
totaalniveau?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XIII, nr. 8

2

Omdat er sprake is van slechts één artikel bij het DGF, zijn de verantwoorde verplichtingen, uitgaven en ontvangsten op dat artikel gelijk aan
die op het totaal van het jaarverslag. Het percentage fouten is daarmee
eveneens gelijk. De fouten van € 4,7 miljoen bij aanbestedingen hebben
betrekking op circa 15% van de gerealiseerde uitgaven (€ 31,6 miljoen). In
de bedrijfsvoeringsparagraaf van het DGF licht de Minister de oorzaak van
de onrechtmatigheid toe en geeft hij ook aan dat dit naar verwachting
eind 2017 zal zijn opgelost door de uitvoering van project «Schoon schip».
Vraag 5
Kunt u aangeven waarom niet transparant is hoe de beschikbare gelden
zijn besteed in bijvoorbeeld de aanpak van vogelgriep?
In ons rapport hebben wij aangegeven dat de fouten in de rechtmatigheid
van de uitgaven de tolerantiegrenzen overschrijden. Dat wil niet zeggen
dat niet transparant is waaraan het betreffende geld is uitgegeven. De
geconstateerde fouten hebben voornamelijk te maken met contracten die
niet goed zijn aanbesteed door de inmiddels opgeheven productschappen. RVO.nl heeft een aantal van die contracten overgenomen, maar
heeft de eerder gemaakte fouten niet zelf veroorzaakt. Zie verder ons
antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Hoeveel huishoudens zijn gecompenseerd voor schade? Wat was de
gemiddelde compensatiesom? Wat was de hoogte van de gemiddelde
schadeclaim?
Uit de vierde kwartaalrapportage van de Nationaal Coördinator Groningen
(NCG, februari 2017) blijkt dat vanaf de start van de schadeafhandeling
(NAM + CVW) er in totaal 76.694 reguliere schademeldingen zijn binnengekomen, waarbij de indiener in 65.434 gevallen akkoord is gegaan met
de compensatie. Voor meer informatie verwijzen wij naar de genoemde
kwartaalrapportage.
Vraag 7
Welk aandeel van de schadeclaims heeft het geclaimde bedrag
ontvangen?
Deze vraag kunnen wij niet beantwoorden omdat wij er geen onderzoek
naar hebben gedaan.
Vraag 8
Hoeveel schadeclaims lopen nog en wat is daar het totaal bedrag van?
Eind december 2016 stonden er volgens de vierde kwartaalrapportage van
NCG nog 11.260 reguliere schadegevallen open en 54 complexe gevallen.
Het hiervoor benodigde bedrag wordt niet genoemd in de rapportage en
is ons ook anderszins niet bekend.
Vraag 9
Hoeveel schadeclaims zijn de komende jaren te verwachten en met welk
totaalbedrag?
Deze vraag kunnen wij niet beantwoorden omdat wij er geen onderzoek
naar hebben gedaan. Daarbij komt dat de totale schade ook afhangt van
de eventuele bevingsschade die mogelijk toekomstige aardbevingen nog
veroorzaken.
Vraag 10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XIII, nr. 8

3

Kan een inschatting worden gemaakt van het benodigde bedrag voor een
adequate schadeafhandeling tot 2018?
Zie ons antwoord op vraag 9.
Vraag 11
Kan een inschatting worden gemaakt van het benodigde bedrag voor een
adequate schadeafhandeling na 2018?
Zie ons antwoord op vraag 9.
Vraag 12
Kan verder worden toegelicht door welke oorzaken het budget nu al zo
goed als verbruikt is?
De uitgaven voor de schadeafhandeling zijn fors hoger uitgevallen dan
oorspronkelijk geraamd doordat er meer schademeldingen zijn ontvangen
dan verwacht.
Vraag 13
Kan worden toegelicht waarom de uitgaven met betrekking tot de post
Leefbaarheid achter zijn gebleven bij de begroting?
Om de uitgaven met betrekking tot de post Leefbaarheid toe te lichten, is
het van belang eerst een onderscheid te maken tussen het bestuursakkoord Vertrouwen op herstel en Herstel van vertrouwen en het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en kansrijk Groningen 2016–2020 van
de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).
In het bestuursakkoord is de post Leefbaarheid één van de zes categorieën, waarvoor in de periode van 2014 tot en met 2018 in totaal € 85
miljoen was geraamd. In de eerste twee jaar is op de post Leefbaarheid
€ 38,2 miljoen uitgegeven (45%) en daarmee liggen de uitgaven redelijk
op schema.
In het Meerjarenprogramma van de NCG maakt de post Leefbaarheid
onderdeel uit van een veel breder aanvullend flankerend beleid. Hierdoor
is het niet mogelijk vast te stellen of de uitgaven voor leefbaarheid
achterblijven bij de begroting. In meer algemene zin geldt dat de NCG zich
nog in een opstartfase bevindt. De budgetten voor het Meerjarenprogramma zijn tot nu toe gebaseerd op ramingen en worden stapsgewijs
door de NCG onderbouwd met plannen om uiteindelijk te komen tot
daadwerkelijke uitgaven. Dit heeft geleid tot onderbesteding in 2016. De
middelen die in 2016 niet zijn uitgegeven blijven in latere jaren
beschikbaar voor het Meerjarenprogramma van de NCG.
Vraag 14
Kan een inschatting worden gemaakt van het benodigde bedrag voor een
adequate schadeafhandeling van de buitengebieden?
Zie ons antwoord op vraag 9.
Vraag 15
Hoe bent u tot de conclusie gekomen dat de informatiebeveiliging van het
departement onvolledig of onvoldoende is? Hoe reageert u op de reactie
van de Minister?
Wij hebben onderzoek gedaan naar de sturing op de informatiebeveiliging
en hebben bij twee kritieke systemen van het Ministerie van Economische
Zaken beoordeeld hoe het is gesteld met de feitelijke invulling van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XIII, nr. 8

4

informatiebeveiligingsmaatregelen die voortvloeien uit de Baseline
Informatiebeveiliging Rijksdienst. Uit ons onderzoek bleek dat de
processen nog niet zodanig zijn ingericht dat op centraal niveau
voldoende informatie aanwezig is om ook decentrale organisatiedelen op
dit punt te kunnen (bij)sturen.
Onze reactie op de reactie van de Minister is opgenomen in het verantwoordingsrapport onder 6.2 «Nawoord Algemene Rekenkamer».
Vraag 16
Heeft u nader overleg met het departement gehad over concrete
verbeteringen die het departement dient uit te voeren?
Gelet op het belang van een goede informatiebeveiliging zijn wij
vanzelfsprekend bereid om samen met de Minister van Economische
Zaken, de Auditdienst Rijk en de Minister van BZK als verantwoordelijke
voor het rijksbeleid op dit terrein, nader te bespreken hoe implementatie
van de BIR verder vormgegeven kan worden, alsmede de borging van de
centrale beheersing daarvan. Met de drie genoemde partijen zullen
daarom op korte termijn gesprekken plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XIII, nr. 8

5