Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 937

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2021
Met deze verzamelbrief informeer ik u, naast mijn brief over de voortgang
van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (Kamerstuk 29 398,
nr. 639), over de stand van zaken van diverse onderwerpen, moties en
toezeggingen op het terrein van verkeersveiligheid, ten behoeve van het
Commissiedebat Verkeersveiligheid van 1 juni 2021.
Omgewisselde rijbewijzen van kennismigranten onder de
30%-regeling
Allereerst informeer ik u over mijn toezegging om bij politie en OM na te
gaan of er signalen bestaan over verkeersonveilige situaties rond
omgewisselde rijbewijzen van kennismigranten. Aanleiding van deze
toezegging, waren de vragen van het lid Postma tijdens het AO Verkeersveiligheid van februari 2020 (Kamerstuk 29 398, nr. 815) en de vervolgvragen van de leden van de CDA-fractie tijdens het Schriftelijk Overleg
Verkeersveiligheid van juli 2020.1 Bij dit laatste overleg ben ik nader
ingegaan op de mogelijkheden voor buitenlandse kennismigranten om
een niet-EU rijbewijs om te wisselen voor een Nederlands rijbewijs.
Deze omwisselingsregeling, die is ingevoerd in 1995, is een aanvulling op
de fiscale maatregelen van het Ministerie van Financiën om het
aantrekken van buitenlandse medewerkers met een schaarse specifieke
deskundigheid te vergemakkelijken (de zogenaamde 30%-regeling). Ik heb
bij het schriftelijk overleg aangegeven dat er geen negatieve effecten van
deze regeling op de verkeersveiligheid bekend zijn, maar hierover nog
navraag te zullen doen bij de het OM en de politie.
Inmiddels heeft er overleg plaatsgevonden met het OM en de politie.
Beide organisaties bevestigen het beeld dat er geen signalen over de
negatieve effecten voor de verkeersveiligheid zijn rond deze specifieke
groep rijbewijshouders. Daarnaast geven ze aan dat er nagenoeg geen
1

kst-29398-937
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 29 398, nr. 843.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 937

1

mogelijkheden tot monitoring zijn, omdat deze groep niet als zodanig in
hun systemen wordt geregistreerd. Het is niet bekend hoeveel kilometers
er door deze groep worden gemaakt. Om die reden is het erg lastig om
vergelijkende conclusies te trekken over de verkeersveiligheid van deze
groep ten opzichte andere rijbewijshouders. Zoals eerder aangegeven bij
het schriftelijk overleg is het gebruik van een niet-EU-rijbewijs in
Nederland geen bijzonderheid: op grond van internationale verdragen
mag iedereen met een niet-EU-rijbewijs dit bij een tijdelijk verblijf in
Nederland gebruiken – net zoals omgekeerd het Nederlandse rijbewijs in
een groot deel van de wereld tijdelijk mag worden gebruikt. Naar
aanleiding van het bovenstaande zie ik verder geen aanleiding voor een
heroverweging van de omwisselingsregeling voor kennismigranten die
vallen onder de 30%-regeling.
APK-, registratie- en kentekenplicht (land)bouwvoertuigen
Op 1 januari 2021 is er een APK-, registratie- en kentekenplicht geïntroduceerd voor (land)bouwvoertuigen. Bij de behandeling van het
wetsvoorstel2 in uw Kamer zijn drie moties aangenomen. Hieronder licht
ik de uitvoering van deze moties nader toe.
De motie van het lid Von Martels3 verzoekt de regering om geen nationale
kop te creëren op de APK-eisen die worden gesteld voor landbouw- en
bosbouwtrekkers. Deze APK-eisen voor landbouw- en bosbouwtrekkers
(de APK-3) zijn verwerkt in het bij de wetswijziging behorende besluit4 en
de regeling5. Hierbij is aangesloten bij de eisen die volgen uit de Europese
APK-richtlijn 2014/45/EU. Er zijn geen aanvullende nationale eisen gesteld.
De gewijzigde motie van het lid Kröger6 verzoekt de regering om te
bekijken welke mogelijkheden er zijn om lokale maatregelen te nemen om
de verkeersveiligheid van landbouwverkeer te vergroten. Hiertoe heeft
CROW in samenwerking met onder andere SWOV, politie en een selectie
wegbeheerders een kennisproduct en een overwegingsinstrument
ontwikkeld dat wegbeheerders kunnen gebruiken om lokaal maatregelen
te nemen om de nieuwe wet- en regelgeving goed te implementeren.7 Op
25 november 2020 is het kennisproduct door CROW via een online
webinar gepresenteerd aan meer dan 200 deelnemers vanuit het werkveld
van de wegbeheerders. Dit jaar vinden diverse ontwerperscafés voor
wegbeheerders plaats waarbij in kleiner comité concrete casussen worden
behandeld. Bijvoorbeeld over het openstellen van rondwegen voor
landbouwverkeer om vermenging met kwetsbare verkeersdeelnemers in
dorpskernen zoveel mogelijk te voorkomen.

2

Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de implementatie van richtlijn
2014/45/EU alsmede ter invoering van een registratie- en kentekenplicht voor landbouw- en
bosbouwtrekkers (Kamerstuk 35 188).
3
Kamerstuk 35 188, nr. 13.
4
Besluit van 4 december 2020 tot wijziging van het Besluit voertuigen, het Kentekenreglement,
het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 en enige andere besluiten ter implementatie van richtlijn nr. 2014/45/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014
betreffende de periodieke technische controle van motorvoertuigen en aanhangwagens en tot
intrekking van Richtlijn 2009/40/EG (PbEU 2014, L 127) en enige andere wijzigingen. Stb. 2020,
nr. 505.
5
Regeling van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, van 30 december 2020, nr. IENW/
BSK-2020/143233, tot wijziging van enkele ministeriële regelingen in verband met de invoering
van een APK-, registratie- en kentekenplicht voor landbouw- en bosbouwtrekkers en een
registratie- en kentekenplicht voor motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines
en enige andere wijzigingen. Stcrt. 2021, nr. 568.
6
Kamerstuk 35 188, nr. 16.
7
https://www.crow.nl/over-crow/nieuws/2020/november/nieuwe-handreiking-toollandbouwverkeer-en-bouwver.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 937

2

De motie van de leden Sienot en Van der Graaf8 verzoekt de regering om
een meting uit te voeren naar de verkeersveiligheid rondom landbouwverkeer, de effecten jaarlijks te monitoren en ook het effect van de
snelheidsverhoging voor landbouwverkeer van 25 km/u naar 40 km/u te
evalueren. Ook de hierboven benoemde moties Von Martels en Kröger
verzoeken om de effecten van de nieuwe wet- en regelgeving op onder
andere de kosten voor de sector en de verkeersveiligheid te monitoren en
hierover te rapporteren aan uw Kamer. In navolging van een amendement
van de leden Von Martels en Remco Dijkstra9 is bovendien een wettelijke
evaluatiebepaling in de wet opgenomen om binnen drie jaar na de
inwerkingtreding van deze wet een verslag te zenden aan de StatenGeneraal over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de
praktijk, waarbij in het bijzonder aandacht besteed wordt aan de
nalevingskosten.
Om uitvoering te geven aan de diverse verzoeken om de wet te evalueren,
heeft advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV via een openbare
aanbesteding de opdracht gekregen voor deze evaluatie. De komende
jaren vindt monitoring plaats op zowel het effect op de verkeersveiligheid,
als op de nalevingskosten voor de sector en het effect op de handhaving
van landbouwverkeer. De evaluatie wordt opgesteld in samenwerking met
de diverse betrokken brancheverenigingen (zoals RAI Vereniging, LTO
Nederland, Cumela, Fedecom, FEHAC, Bouwend Nederland, Fehamec,
TLN, Evofenedex en BMWT), handhavers (OM en Politie), wegbeheerders
(IPO, VNG, UvW), maatschappelijke organisaties (zoals de Fietsersbond)
en kennisinstellingen (waaronder SWOV). De eerste resultaten worden
eind 2023 verwacht en worden dan met uw Kamer gedeeld. Op deze
manier heb ik invulling gegeven aan de moties van de leden Von Martels,
Kröger, Sienot en Van der Graaf.
In aanvulling op deze moties heeft de SGP in het verslag van de Verzamelwet IenW 2020 een vraag gesteld over het mogelijk maken van de
registratie van een (land)bouwvoertuig op naam van een maatschap.
Zoals ook gemeld in de nota naar aanleiding van het verslag10, is het op
dit moment voor vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid via
artikel 1, vierde lid, van de Wegenverkeerswet 1994 mogelijk een voertuig
op naam van de vennootschap te zetten, maar niet voor maatschappen.
Omdat de rechtsvorm van de maatschap in de agrarische sector veel
wordt gebruikt, heeft er een nadere analyse en afstemming plaatsgevonden met onder andere het Ministerie van JenV, de RDW, het CJIB en
verzekeraars. Daarbij zijn geen noemenswaardige bezwaren naar voren
gekomen. Door de Minister van JenV wordt momenteel een herziening
voorbereid van het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten in verband
met de modernisering van het wettelijk kader voor personenvennootschappen. Hierin krijgt een maatschap dezelfde eigenschappen als
bijvoorbeeld een vennootschap onder firma (op naam van die rechtsvorm
kan nu wel een voertuig worden geregistreerd). Een wijziging van de
Wegenverkeerswet 1994 wordt binnen dit kader meegenomen, zodat
registratie op naam van alle personenvennootschappen mogelijk wordt.
Het wetsvoorstel gaat in de loop van dit jaar in internetconsultatie.
Stand van zaken vereenvoudigd T-rijbewijs voor lichte voertuigen
In de brief van 25 mei 202011 heb ik uw Kamer het Eindrapport haalbaarheidsstudie T-rijbewijs lichte voertuigen aangeboden en aangekondigd
8

Kamerstuk 35 188, nr. 14.
Kamerstuk 35 188, nr. 8.
10
Kamerstuk 35 664, nr. 6.
11
Kamerstuk 29 398, nr. 825.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 937

3

om hierover met de sector in overleg te gaan. Dit project is gestart naar
aanleiding van de kritiek die vanuit de sector bij de evaluatie van het
T-rijbewijs naar voren is gebracht over de gevolgen hiervan bij lichte
T-voertuigen. Inmiddels is er overleg gevoerd met een aantal organisaties
uit de agro- en bouwsector en de bezitters van historische T-voertuigen.
De sector heeft aangegeven dat de huidige opzet van het T-rijbewijs voor
bepaalde groepen gebruikers tot onnodig zware lasten leidt. Bij de
invoering van het T-rijbewijs is als overgangsmaatregel bepaald dat
bestuurders die voor 1 juli 2015 hun B-rijbewijs hebben behaald recht
hebben op bijschrijving van het T-rijbewijs. Dit geldt niet voor de
– meestal jongere – bestuurders die na 2015 hun B-rijbewijs hebben
gehaald. Vooral bij lichtere landbouwvoertuigen, lichtere bouwmachines
en heftrucks is het behalen van het T-rijbewijs voor veel gebruikers
hierdoor een extra last. Het T-examen staat voor veel van deze gebruikers
ver af van de dagelijkse gebruikssituatie. De meest voor de hand liggende
oplossing, die ook als aanbeveling in het eindrapport is genoemd, is de
invoering van een vrijstelling op grond van het B-rijbewijs voor
T-voertuigen met een laag gewicht.
Ik verken met de sector in het vervolgtraject hoe deze aanbeveling kan
worden vormgegeven. Van belang is dat de haalbaarheid en de effecten
op de verkeersveiligheid daarbij beter in beeld komen. Dit is een complex
proces omdat er binnen de T-categorie een grote diversiteit aan
voertuigen is. Met de RDW is afgesproken dat begin 2022 de ervaringen
van het eerste jaar kentekenen van T-voertuigen worden gedeeld, zodat
een goed beeld kan worden gekregen van het bestand voertuigen. Naar
verwachting zal dat samenvallen met de eerste tussenresultaten uit de
hierboven genoemde evaluatie van de APK-, registratie- en kentekenplicht
door Royal HaskoningDHV. Daarnaast wordt in het overleg ingegaan op
aanvullende specifieke wensen die door de sectorpartijen naar voren zijn
gebracht. Ik informeer de Kamer in het voorjaar van 2022 over de
uitkomsten van het overleg en de vervolgstappen.
Stand van zaken en handhaving Mobiliteitspakket
In mijn brief van 18 september 2020 voorafgaand aan de Transportraad
van 28 september 202012 heb ik u geïnformeerd over het Europees
Mobiliteitspakket I. Het pakket bestaat uit twee verordeningen ((EU)
2020/1055 over de toegang tot het beroep en de markt en (EU) 2020/1054
over de rij- en rusttijden) en een richtlijn ((EU) 2020/1057 over de
detachering van werknemers in het wegtransport). Het mobiliteitspakket
dient bestaande regelgeving over het goederen- en personenvervoer te
verbeteren en een veilige, efficiënte en sociaal verantwoordelijke
wegvervoersector te realiseren. Implementatie van het mobiliteitspakket
vraagt aanpassing van nationale regelgeving, uitvoering en handhaving
binnen het domein van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW).
Een deel van dit pakket heeft door verordeningen een directe werking. Dit
geldt bijvoorbeeld voor de nieuwe regels voor rij- en rusttijden die vanaf
20 augustus 2020 gelden. Andere bepalingen zijn geldig vanaf 21 februari
2021. Het gaat dan bijvoorbeeld om de eis van betrouwbaarheid van een
vervoersonderneming. Een deel van deze regels vraagt aanpassing van
nationale wet- en regelgeving. Het wetsvoorstel waarin dit wordt
geregeld, wordt in het vierde kwartaal van dit jaar naar uw Kamer
gestuurd. Tegelijkertijd zal de Europese Commissie worden bericht over
de stand van zaken van de wettelijke implementatie van het pakket, die
mogelijk na 21 februari 2022 is afgerond.

12

Kamerstuk 21 501-33, nr. 824.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 937

4

Brancheorganisaties en sociale partners zijn betrokken in het implementatieproces, dat overigens beleidsarm is. Beleidsarm houdt in dat de
Europese regelgeving uit het Mobiliteitspakket in de nationale wetgeving
wordt geïmplementeerd en er niet op basis van nationale beleidswensen
nog extra bepalingen aan worden toegevoegd.
Voor wat betreft de handhaving van de regels van het Mobiliteitspakket
geldt dat de regels uit het Mobiliteitspakket die per augustus 2020 van
kracht zijn gegaan, vanzelfsprekend worden gehandhaafd. In mijn brief
van 11 maart13 heb ik uw Kamer geïnformeerd over het staken van arbeid
bij overtreding van de rij- en rusttijden en de boete die geldt bij
overschrijding van de wekelijkse 45 uurs rust in de cabine. Handhaving
van de regels voor rij- en rusttijden en die voor toegang tot het beroep en
de markt gebeurt door wegcontroles en bedrijfsinspecties. De bedrijfsinspecties (administratieve controles) worden uitgevoerd door (fysieke)
bezoeken aan bedrijven en – in toenemende mate – door digitale controle
van de administratie op afstand. Controles door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) vinden plaats op basis van een risicogestuurde
aanpak.
Voor de regels die later in werking gaan treden, zoals de nieuwe regels
van cabotage, zullen binnenkort de handhavings-, uitvoerings- en
fraudebestendigheidstoetsen plaatsvinden. Daarmee komt meer duidelijkheid over hoe de inspecties de regels gaan handhaven die volgend jaar
van toepassing zijn. Eind dit jaar wordt het wetsvoorstel toegezonden en
wordt de Kamer over het Mobiliteitspakket en eventuele bijzonderheden
ten aanzien van de uitvoering en handhaving geïnformeerd.
Tijdelijke tolheffing A24 Blankenburgverbinding en A12/A15
Ressen – Oudbroeken (VIA15)
Bij motie verzochten14 de leden Hoogland en Visser om aanbestedingsmeevallers bij de aanleg van de Blankenburgverbinding en de VIA15 in
mindering te brengen op de tolopgave. Er zijn geen meevallers bij de
aanleg van deze tracés. Dit ziet u terug in de budgetontwikkeling van deze
projecten, bijvoorbeeld in het MIRT overzicht 2021.15 Hiermee heb ik
invulling gegeven aan de motie.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

13

Kamerstukken 29 398 en 25 883, nr. 904.
Kamerstuk 34 550 A, nr. 38.
15
Kamerstuk 35 570 A, nr. 4.
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 937

5