1
> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Ministerie van Justitie en Veiligheid
De minister voor Rechtsbescherming
De heer drs. F.M. Weerwind
Postbus 20301
2500 EH Den Haag

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.inspectie-jenv.nl

Projectnaam
Onderzoek rol
jeugdbescherming bij
gedupeerde
toeslagengezinnen

Datum
27 juni 2022
Onderwerp Deelpublicatie CBS kenmerken gedupeerde gezinnen
kinderopvangtoeslagenaffaire

Ons kenmerk
4081545
Bij beantwoording de datum
en ons kenmerk vermelden.
Wilt u slechts één zaak in uw
brief behandelen.

Geachte heer Weerwind,

In deze brief vraagt de Inspectie Justitie en Veiligheid (hierna: de Inspectie) uw
aandacht voor de eerste deelpublicatie door het Centraal Bureau voor de Statistiek
(hierna: het CBS) in het kader van het onderzoeksprogramma van de Inspectie
naar de rol van de jeugdbescherming bij door de toeslagenaffaire gedupeerde
gezinnen.1 Conform zijn werkwijze zal het CBS deze deelpublicatie op 28 juni
aanstaande openbaar maken. De Inspectie zal deze brief, waarin zij toelichting
geeft op de resultaten, gelijktijdig met het CBS publiceren. De Inspectie verzoekt
u deze brief op 28 juni naar de Tweede Kamer te verzenden.
Aanleiding
Als onderdeel van haar onderzoeksprogramma heeft de Inspectie het CBS verzocht
in kaart te brengen of gezinnen gedupeerd door de toeslagenaffaire hierna vaker of
minder vaak dan andere gezinnen (en dus cijfermatig disproportioneel) te maken
kregen met een kinderbeschermingsmaatregel. Zoals eerder door de Inspectie
aangegeven en door u gemeld in de kamerbrief van 10 mei 20222, voert het CBS
deze opdracht in twee fasen uit.
Op 28 juni 2022 publiceert het CBS tabellen waarin een deel van de groep
gedupeerde gezinnen3 wordt beschreven in termen van een aantal
achtergrondkenmerken4. Hiermee wordt voor het eerst een feitelijk beeld
opgemaakt van een tot nu toe (on)bekende groep mensen die door de
toeslagenaffaire gedupeerd zijn geraakt. Er is veel over deze gezinnen gesproken,
maar tot op heden is nooit een systematische beschrijving van deze groep gegeven.
Deze tabellen geven nog geen antwoord op de vraag of de gedupeerde gezinnen

1

Aankondiging onderzoeksprogramma Hoe ging de Jeugdbescherming om met gezinnen gedupeerd door
de Toeslagenaffaire? | Plan van aanpak | Inspectie Justitie en Veiligheid (inspectie-jenv.nl)
2
Kamerbrief kenmerk 4081545 d.d. 10 mei 2022. Beantwoording verzoek om meer informatie over het
onderzoek van de inspecties n.a.v. de motie over uithuisplaatsingen.
3
De in de tabellen opgenomen groep gedupeerde gezinnen is gebaseerd op de meest actuele lijst van
gedupeerden (stand 1 april 2022) die zich hebben gemeld bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen
en van wie na een zogenoemde ‘eerste toets’ is vastgesteld dat zij slachtoffer zijn van de Toeslagenaffaire.
4
Te weten samenstelling van het huishouden, opleidingsniveau, herkomst, herkomstland, belangrijkste
inkomensbron, huishoudinkomen en vermogen.
Pagina 1 van 10

vaker of minder vaak dan andere gezinnen te maken kregen met een
kinderbeschermingsmaatregel. Dit volgt na de zomer.

Inspectie Justitie en
Veiligheid

Deze brief bevat de door het CBS samengestelde tabellen. Daarnaast wordt in deze
brief een toelichting gegeven bij de tabellen, en wordt uiteengezet hoe de Inspectie
informatie over de feitelijke beschrijving van de groep gedupeerde gezinnen in haar
vervolgonderzoek meeneemt.

Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Bijlage 1 bevat de drie tabellen van het CBS met de feitelijke beschrijving van een
deel van de groep gedupeerde gezinnen op achtergrondkenmerken. Daarbij is ook
een korte toelichting opgenomen.
Achtergrond van de tabellen
Wat staat er in de tabellen?
In de tabellen worden de onderzochte kenmerken van gedupeerde gezinnen
weergegeven. Het gaat hierbij om de kenmerken van gedupeerde gezinnen vóór zij
van de Belastingdienst een eerste invordering kregen om ontvangen
kinderopvangtoeslag terug te betalen (tabel 1). Het gaat om de
achtergrondkenmerken: samenstelling van het huishouden, opleidingsniveau,
herkomst, herkomstland, belangrijkste inkomensbron, huishoudinkomen en
vermogen. Daarnaast is - waar mogelijk - onderscheid gemaakt naar gedupeerde
gezinnen die wel en niet te maken kregen met een kinderbeschermingsmaatregel
(ondertoezichtstelling of voogdij) en/of een gedwongen uithuisplaatsing na de
eerste invordering van de Belastingdienst (tabel 2 en 3).
Wie staan er in de tabellen?
De in de tabellen opgenomen groep gedupeerde gezinnen is gebaseerd op de meest
actuele lijst van gedupeerden (stand 1 april 2022) die zich hebben gemeld bij de
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: de UHT) en van wie na een
zogenoemde eerste toets5 is vastgesteld dat zij slachtoffer zijn van de
Toeslagenaffaire. Dit zijn 10.265 gedupeerde gezinnen. Dit is dus een selectie van
de totale groep van 24.125 gedupeerde aanvragers.6
Cohorten
De eerste gezinnen die gedupeerd zijn door de Toeslagenaffaire dateren van 2004.
Gegevens over de inzet van kinderbeschermingsmaatregelen zijn echter alleen
beschikbaar voor de jaren 2011 tot en met 2021; gegevens over gedwongen
uithuisplaatsingen zijn alleen beschikbaar voor de jaren 2015 tot en met 2021. Dit
heeft als gevolg dat het voor slechts een deel van de gedupeerde gezinnen mogelijk
is om te bepalen of zij in de periode ná de eerste invordering wel of niet te maken
kregen met een kinderbeschermingsmaatregel, al dan niet met gedwongen
uithuisplaatsing. In de tabellen zijn daarom alleen de kenmerken van gedupeerde
gezinnen opgenomen die in 2012 t/m 2014 en 2016 t/m 2018 een eerste
invordering voor kinderopvangtoeslag hebben ontvangen.7
5

Zie https://services.belastingdienst.nl/toeslagen-herstel/de-lichte-toets-wat-is-het-en-hoe-werkt-het/.
Voor de lijst van gedupeerden en de eerste invorderingsdatum is het CBS uitgegaan van een door de
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) geleverd bestand. Dit bestand is op 10 mei 2022 voor dit
onderzoek aangeleverd door UHT. Het bevat ruim 24 000 gedupeerde aanvragers van kinderopvangtoeslag
die op 1 april 2022 geregistreerd stonden. Het UHT heeft met een zogenoemde eerste toets vastgesteld
dat zij slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire. Naast deze ruim 24 000 gedupeerde aanvragers van
kinderopvangtoeslag bevat het bestand ook de ruim 63 000 geregistreerde kinderen van deze
gedupeerden. Zie ook bijlage 1 aanvullende opmerkingen.
7
Het jaar 2015 is niet meegenomen om zodoende enkel gedupeerde gezinnen mee te nemen waarvan
bekend is dat zij in het jaar voorafgaand aan de dupering geen kinderbeschermingsmaatregel hadden
opgelegd gekregen.
6

Pagina 2 van 10

Wat laten de tabellen zien?
Beschrijving groep gedupeerde gezinnen
In de tabellen zijn de kenmerken van 10.2658 gedupeerde gezinnen opgenomen.
Dit zijn gezinnen die op 1 april 2022 na een eerste toets door het UHT als
gedupeerde zijn aangemerkt, én die voor het eerst gedupeerd zijn geraakt in één
van de zes voor dit onderzoek geselecteerde cohortjaren (2012 t/m 2014 en 2016
t/m 2018).

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Kenmerken van de gedupeerde gezinnen
Zoals aangegeven heeft de Inspectie het CBS gevraagd de groep gedupeerde
gezinnen te beschrijven op een aantal kenmerken. In tabel 1 is te zien dat de
beschreven groep gedupeerde gezinnen voor de helft uit eenoudergezinnen (5.105
toeslagaanvragers) bestaat. De overige gezinnen zijn ‘een paar met kinderen’
(4.645 toeslagaanvragers) of zijn anders samengesteld.
Van de beschreven groep gedupeerde gezinnen is een kleine meerderheid van de
aanvragers van toeslag (5.610 toeslagaanvragers) in Nederland geboren. De
overige aanvragers van toeslag (4.660 toeslagaanvragers) zijn niet in Nederland
geboren. Van de in Nederland geboren toeslagaanvragers heeft bijna de helft één
of twee ouders die niet in Nederland geboren zijn. Daarmee zijn ongeveer driekwart
van de onderzochte groep toeslagaanvragers migranten of kinderen van migranten.
Dat wil zeggen dat tenminste één van hun ouders in het buitenland geboren is.9
Het CBS heeft ook het herkomstland van de toeslagaanvrager in kaart gebracht.10
Van de beschreven groep gedupeerde gezinnen is een derde (3.005
toeslagaanvragers) van Nederlandse afkomst. Van de overige aanvragers van
toeslag is de grootste groep afkomstig uit Suriname (1.830 toeslagaanvragers), de
Nederlandse Cariben11 (1.275 toeslagaanvragers), of een ander land buiten Europa
(1.815 toeslagaanvragers). Daaropvolgend zijn er toeslagaanvragers afkomstig uit
Turkije (800 toeslagaanvragers), toeslagaanvragers afkomstig uit een ander land
binnen Europa (700 toeslagaanvragers), toeslagaanvragers afkomstig uit Marokko
(615 toeslagaanvragers) en toeslagaanvragers afkomstig uit Indonesië (165
toeslagaanvragers).
Een grote meerderheid van de aanvragers van toeslag binnen de beschreven groep
gedupeerde gezinnen heeft een laag (3.235 toeslagaanvragers) of middelbaar
(3.995 toeslagaanvragers) opleidingsniveau. Voor meer dan de helft van de
aanvragers van toeslag in de gedupeerde gezinnen (5.700 toeslagaanvragers) was
loon als werknemer de belangrijkste inkomstenbron. Daarnaast ontving een
aanzienlijk deel van hen in het jaar voorafgaand aan de eerste vordering bijstand
en/of een overige sociale voorziening (2.100 toeslagaanvragers).

8

De aantallen zijn afgerond op vijftallen, waardoor de som van het aantal huishoudens in de zes
meegenomen jaren iets afwijkt van het totaal van 10 265.
9
Het CBS kijkt eerst of een inwoner zelf in Nederland of het buitenland geboren is, en vervolgens waar de
ouders geboren zijn. In het buitenland geboren inwoners noemt het CBS migranten. In Nederland geboren
inwoners met één of twee in het buitenland geboren ouders worden kinderen van migrant(en) genoemd.
10
Voor het onderscheid naar herkomstland maakt het CBS gebruik van een indeling op basis van
werelddelen en veelvoorkomende immigratielanden. Het CBS bepaalt de herkomst van mensen als volgt.
De herkomst van mensen die in het buitenland zijn geboren wordt bepaald door hun eigen geboorteland.
Bij mensen die in Nederland geboren zijn, wordt de herkomst bepaald door het geboorteland van de ouders.
11
De door het CBS gehanteerde definitie ‘Nederlandse Cariben’ includeert de eilanden Aruba, Curaçao,
Sint-Maarten, Bonaire, Sint Eustatius, Saba). Zie ook: CBS introduceert nieuwe indeling bevolking naar
herkomst
Pagina 3 van 10

Bijna de helft van de aanvragers (4.800 toeslagaanvragers) had voorafgaand aan
de eerste invordering van kinderopvangtoeslag een besteedbaar huishoudinkomen
behorend tot de laagste twintig procent van de Nederlandse bevolking12, gevolgd
door gezinnen (2.400 toeslagaanvragers) met een besteedbaar huishoudinkomen
in de tweede twintig procent. Ten slotte had twee derde van de beschreven groep
gedupeerde gezinnen (6.800 toeslagaanvragers) voorafgaand aan de eerste
vordering door de Belastingdienst een negatief vermogen. Dit betekent dat deze
gezinnen meer schulden dan bezittingen hadden.

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Gedupeerde gezinnen die in aanraking kwamen met jeugdbescherming
Van de 10.265 gedupeerde gezinnen die in dit onderzoek zijn meegenomen kregen
620 gedupeerde gezinnen te maken met een door de rechter opgelegde
kinderbeschermingsmaatregel bij één of meer kinderen uit hun gezin.
In tabel 2 en 3 is weergegeven wat in het jaar voorafgaand aan de eerste
invordering de kenmerken waren van de groep gedupeerde gezinnen die wel en
niet te maken kregen met een kinderbeschermingsmaatregel. In tabel 2 zijn de
cohorten 2016 tot en met 2018 opgenomen. In tabel 3 de cohorten 2012 tot en
met 2014.
Evenals de beschreven groep gedupeerde gezinnen bestaat het merendeel van de
groep
gedupeerde
gezinnen
die
te
maken
kreeg
met
een
kinderbeschermingsmaatregel
uit
een
éénoudergezin
(375
van
620
toeslagaanvragers). Zij hadden voornamelijk een laag of middelbaar
opleidingsniveau (490 van 620 toeslagaanvragers). De meeste van hen (375 van
620 toeslagaanvragers) zijn ofwel zelf in het buitenland geboren (235
toeslagaanvragers), ofwel zijn zelf in Nederland geboren maar hadden één of twee
ouders die in het buitenland geboren zijn (140 toeslagaanvragers). Daarnaast heeft
ongeveer een derde van deze groep als inkomstenbron loon als werknemer (na
afronding 200 van 620 toeslagaanvragers) of bijstand en/of overige sociale
voorziening (na afronding 200 van 620 toeslagaanvragers). Zij hadden een
besteedbaar inkomen behorende bij de laagste veertig procent van de Nederlandse
bevolking (na afronding 400 van 620 toeslagaanvragers). De overgrote
meerderheid van deze groep had een negatief vermogen (na afronding 400 van
620 toeslagaanvragers).
Ontwikkeling over de tijd
De beschrijving van de groep gedupeerde gezinnen is voor de verschillende
cohortjaren 2012-2014 en 2016-2018 beschreven. Ondanks dat er een afname is
van het aantal gedupeerde toeslagaanvragers per cohortjaar, blijft de verdeling van
de kenmerken door de cohortjaren heen ongeveer gelijk.
Het vervolg
Op basis van deze cijfers kunnen nog geen conclusies getrokken worden over de
mate waarin het gedupeerd zijn in de toeslagenaffaire samenhangt met het in
aanraking komen met een kinderbeschermingsmaatregel. Ook kan op basis van
deze cijfers nog niet gezegd worden óf de groep gedupeerde ouders vaker of minder
12

Het CBS definieert besteedbaar inkomen van het huishouden als het totaal bruto-inkomen verminderd
met betaalde inkomensoverdrachten, premies inkomensverzekeringen, premies ziektekostenverzekeringen
en belastingen op inkomen en vermogen. Hierbij is gekeken naar het inkomenskwintiel (20%-groep) van
het huishouden in het verslagjaar voorafgaand aan de eerste invordering van kinderopvangtoeslag. De
kwintielen zijn bepaald op basis van het besteedbaar huishoudinkomen van particulier huishoudens in het
betreffende verslagjaar exclusief studentenhuishoudens.
Pagina 4 van 10

vaak dan andere ouders met een kinderbeschermingsmaatregel te maken kregen,
en indien dit het geval is welke kenmerken hiermee samenhingen. Dit omdat deze
uitkomsten nog niet vergeleken zijn met een groep vergelijkbare maar nietgedupeerde gezinnen. Wél zijn deze eerste bevindingen van het CBS voor de
Inspectie aanleiding om haar onderzoek naar hoe de jeugdbescherming omging
met gedupeerde gezinnen scherper af te bakenen.

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Er volgen nu twee vervolgstappen.
Ten eerste vervolgt het CBS het kwantitatieve deelonderzoek. In dit vervolg brengt
het CBS in kaart of gedupeerde gezinnen al dan niet disproportioneel in aanraking
zijn gekomen met een kinderbeschermingsmaatregel nádat ze gedupeerd zijn
geraakt in vergelijking met niet-gedupeerde gezinnen. Dit deelonderzoek wordt na
de zomer door het CBS gepubliceerd.13 De Inspectie voorziet de resultaten dan
wederom van een toelichting, zoals zij in deze brief doet.
Ten tweede kan de Inspectie vanwege de oplevering van de tabellen nu, met een
vertraging van twee maanden14,15, starten met het tweede deelonderzoek. De
Inspectie publiceert daarom gelijktijdig met de openbaarmaking van de
beschrijving van de groep gedupeerde gezinnen het plan van aanpak van haar
tweede deelonderzoek16. In dit verdiepende onderzoek richt de Inspectie zich op de
vraag
waarom
gedupeerde
gezinnen
te
maken
kregen
met
een
kinderbeschermingsmaatregel en welke lessen hieruit te trekken zijn. De reeds
gepubliceerde tabellen van het CBS helpen de Inspectie haar onderzoek verder
vorm te geven. In de tabellen is te zien dat de toeslagenaffaire veel
éénoudergezinnen raakte, veel gezinnen met een migratieachtergrond, veel
gezinnen met een (nog vóór het duperen) laag inkomen, gezinnen die afhankelijk
waren van bijstand en veel gezinnen met een laag (veelal zelfs negatief) eigen
vermogen. Hoe dit heeft doorgewerkt in de jeugdbescherming is wat de Inspectie
gaat onderzoeken.

Hoogachtend,

H.C. Faber
Hoofdinspecteur Rechtsbescherming en
Executie

13

Mits het mogelijk is om op basis van de beschikbare gegevens statistisch betrouwbare uitspraken te
doen over of kinderbeschermingsmaatregelen vaker of minder vaak voorkomen bij de groep gedupeerde
gezinnen dan bij een groep vergelijkbare, maar niet gedupeerde gezinnen
14
In kamerbrief 31839-819 is gecommuniceerd dat het voor het uitvoeren van het tweede (kwalitatieve)
deelonderzoek voor de Inspectie noodzakelijk is om dossiers te onderzoeken en interviews af te nemen
met gedupeerde gezinnen en professionals. Het is daarom zeer belangrijk om in beeld te hebben om
welke gezinnen het gaat.
15
Aankondiging onderzoeksprogramma Hoe ging de Jeugdbescherming om met gezinnen gedupeerd door
de Toeslagenaffaire.pdf. d.d. 17 januari 2022. In deze aankondiging staat beschreven dat naar
verwachting eind 2022 beide deelonderzoeken zijn afgerond.
16
Plan van aanpak Deelonderzoek 2: Hoe ging de Jeugdbescherming om met gezinnen gedupeerd door
de Toeslagenaffaire?
Pagina 5 van 10

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022

BIJLAGE 1

Ons kenmerk
4081545
Tabel 1
Kenmerken (in het jaar voor de eerste invordering) van huishoudens die in de jaren 2012 t/m 2014 of 2016 t/m 2018 gedupeerd zijn geraakt door de toeslagenaffaire, naar cohortjaar
Totaal
Waarvan cohortjaar
2012
2013

2014

2016

2017

2018

aantal
Totaal aantal huishoudens

10 270

3 900

2 525

1 990

870

615

375

Huishoudtype
Eenpersoonshuishouden
Paar met kinderen
Paar zonder kinderen
Eenouderhuishouden
Overig of onbekend huishouden

165
4 645
125
5 105
230

50
1 835
40
1 910
65

40
1 115
30
1 270
65

35
920
20
965
50

15
370
15
445
25

15
260
10
310
20

15
145
10
205
.

Opleidingsniveau toeslagaanvrager
Laag
Midden
Hoog
Onbekend

3 235
3 995
990
2 045

1 190
1 365
315
1 025

800
900
200
625

625
855
250
255

295
395
115
65

200
310
60
40

125
175
45
30

5 610

2 005

1 310

1 115

550

375

250

3 005
630
1 970

1 085
215
705

725
150
440

620
115
375

265
75
210

185
45
145

125
30
95

4 660

1 895

1 215

875

315

235

125

70
95
4 500

25
30
1 835

15
30
1 170

15
10
845

.
10
300

.
.
230

.
.
120

3 005
760
800
615
1 830
165
1 275
1 815

1 085
240
390
255
720
75
470
665

725
215
165
135
470
45
320
450

620
140
155
115
315
25
250
360

265
65
35
50
165
10
115
165

185
70
35
35
95
.
85
110

125
35
15
25
65
.
40
65

Bijstand en/of overige sociale voorziening
WW-uitkering
AO-/ziektewetuitkering
Pensioenuitkering
Geen inkomen
Overig of onbekend inkomen

5 700
600
2 100
200
300
100
200
1 000

2 300
200
800
100
100
0
100
300

1 400
200
500
100
100
0
100
200

1 100
100
400
0
0
0
100
200

500
100
200
0
0
0
0
100

300
100
100
0
0
0
0
100

200
0
100
0
0
0
0
0

Besteedbaar huishoudinkomen
Laagste 20 procent
Tweede 20 procent
Derde 20 procent
Vierde 20 procent
Hoogste 20 procent
Onbekend

4 800
2 400
1 500
700
300
500

1 800
1 000
600
300
100
200

1 300
500
300
200
100
100

900
500
300
200
100
100

400
200
100
100
0
100

300
100
100
0
0
0

200
100
0
0
0
0

Vermogen van het huishouden
Minder dan 0 euro
0 tot 5 000 euro
5 tot 10 000 euro
10 000 tot 20 000 euro
20 000 tot 50 000 euro
50 000 euro en meer
Onbekend

6 800
1 700
200
200
300
700
300

2 400
700
100
100
100
300
100

1 700
400
100
0
100
100
100

1 300
300
0
0
0
100
100

600
100
0
0
0
0
0

500
100
0
0
0
0
0

300
100
0
0
0
0
0

Herkomst toeslagaanvrager
In Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren
Niet in Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren
Herkomstland toeslagaanvrager
Nederland
Europa (exclusief Nederland),
Turkije
Marokko
Suriname
Indonesië
Nederlandse Cariben
Overig Buiten-Europa
Belangrijkste inkomensbron van het huishouden
Loon als werknemer
Inkomen uit eigen onderneming

Bron: CBS

Pagina 6 van 10

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545
Tabel 2
Kenmerken (in het jaar voor de eerste invordering) van huishoudens die gedupeerd zijn geraakt door de toeslagenaffaire (cohortjaren 2016 t/m 2018), naar jeugdbescherming en samenloop jeugdbescherming en jeugdhulp met verblijf
Totaal
Waarvan samenloop jeugdbescherming
en jeugdhulp met verblijf
gestart na eerste invordering

Waarvan jeugdbeschermingsmaatregel
gestart na eerste invordering
Wel
Geen jeugdbeschermings- jeugdbeschermingsmaatregel
maatregel

Geen samenloop

Wel samenloop

Waarvan
type jeugdbeschermingsmaatregel
Alleen OTS Alleen voogdij OTS en voogdij
aantal
Totaal aantal huishoudens

1860

1765

95

85

.

.

1820

40

Huishoudtype
Eenpersoonshuishouden
Paar met kinderen
Paar zonder kinderen
Eenouderhuishouden
Overig of onbekend huishouden

40
775
35
960
45

40
750
35
900
40

.
25
.
60
.

.
25
.
55
.

.
.
.
.
.

.
.
.
.
.

40
770
35
935
45

.
10
.
25
.

Opleidingsniveau toeslagaanvrager
Laag
Midden
Hoog
Onbekend

620
880
220
140

575
835
220
135

45
45
.
.

40
40
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

600
865
220
140

20
15
.
.

1 180

1115

65

55

.

.

1155

25

575
150
450
680

540
145
430
650

35
.
20
30

35
.
20
30

.
.
.
.

.
.
.
.

560
150
445
665

15
.
.
15

10
20
650

10
20
615

.
.
30

.
.
30

.
.
.

.
.
.

10
20
635

.
.
15

Bijstand en/of overige sociale voorziening
WW-uitkering
AO-/ziektewetuitkering
Pensioenuitkering
Geen inkomen
Overig of onbekend inkomen

1 000
100
400
0
100
0
0
200

900
100
400
0
100
0
0
200

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

900
100
400
0
100
0
0
200

0
0
0
0
0
0
0
0

Besteedbaar huishoudinkomen
Laagste 20 procent
Tweede 20 procent
Derde 20 procent
Vierde 20 procent
Hoogste 20 procent
Onbekend

900
400
200
100
100
100

900
400
200
100
100
100

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

900
400
200
100
100
100

0
0
0
0
0
0

Vermogen van het huishouden
Minder dan 0 euro
0 tot 5 000 euro
5 tot 10 000 euro
10 000 tot 20 000 euro
20 000 tot 50 000 euro
50 000 euro en meer
Onbekend

1 400
200
0
0
0
100
100

1300
200
0
0
0
100
0

100
0
0
0
0
0
0

100
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

1300
200
0
0
0
100
0

0
0
0
0
0
0
0

Herkomst toeslagaanvrager
In Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren
Niet in Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren
Belangrijkste inkomensbron van het huishouden
Loon als werknemer
Inkomen uit eigen onderneming

Bron: CBS

Pagina 7 van 10

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Tabel 3
Kenmerken (in het jaar voor de eerste invordering) van huishoudens die gedupeerd zijn geraakt door de toeslagenaffaire (cohortjaren 2012 t/m 2014), naar jeugdbescherming
Totaal
Waarvan jeugdbeschermingsmaatregel
gestart na eerste invordering
Wel
Geen jeugdbeschermings- jeugdbeschermingsmaatregel
maatregel
Waarvan type jeugdbeschermingsmaatregel
Alleen OTS
Alleen voogdij
OTS en voogdij

Onbekend

aantal
Totaal aantal huishoudens

8410

7885

525

435

15

55

25

Huishoudtype
Eenpersoonshuishouden
Paar met kinderen
Paar zonder kinderen
Eenouderhuishouden
Overig of onbekend huishouden

125
3 865
90
4 145
180

105
3690
80
3835
170

15
175
10
315
10

15
155
.
255
.

.
.
.
10
.

.
15
.
30
.

.
.
.
20
.

Opleidingsniveau toeslagaanvrager
Laag
Midden
Hoog
Onbekend

2 615
3 115
770
1 905

2385
2950
740
1805

230
170
30
100

180
150
25
80

.
.
.
.

30
10
.
10

15
.
.
.

4 430

4110

320

265

10

35

10

2 430
480
1 520
3 980

2235
445
1435
3775

195
35
85
205

165
30
70
170

.
.
.
.

20
.
10
20

.
.
.
15

55
75
3 850

50
65
3655

.
.
195

.
.
160

.
.
.

.
.
20

.
.
10

Belangrijkste inkomensbron van het huishouden
Loon als werknemer
Inkomen uit eigen onderneming
Bijstand en/of overige sociale voorziening
WW-uitkering
AO-/ziektewetuitkering
Pensioenuitkering
Geen inkomen
Overig of onbekend inkomen

4 800
500
1 700
200
200
100
200
800

4500
500
1500
200
200
100
200
700

200
0
200
0
0
0
0
100

200
0
100
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

Besteedbaar huishoudinkomen
Laagste 20 procent
Tweede 20 procent
Derde 20 procent
Vierde 20 procent
Hoogste 20 procent
Onbekend

3 900
2 000
1 200
600
200
400

3600
1900
1200
600
200
400

300
100
0
0
0
0

200
100
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

Vermogen van het huishouden
Minder dan 0 euro
0 tot 5 000 euro
5 tot 10 000 euro
10 000 tot 20 000 euro
20 000 tot 50 000 euro
50 000 euro en meer
Onbekend

5 500
1 500
200
200
200
600
300

5100
1400
200
200
200
500
200

300
100
0
0
0
0
0

300
100
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0

Herkomst toeslagaanvrager
In Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren
Niet in Nederland geboren
Waarvan
Beide ouders in Nederland geboren
Eén ouder in buitenland geboren
Twee ouders in buitenland geboren

Bron: CBS

Pagina 8 van 10

Verantwoording per tabel
Tabel 1
In de eerste tabel wordt van de gedupeerde gezinnen in elk afzonderlijk jaar (2012,
2013, 2014, 2016, 2017 en 2018) het huishoudtype, het opleidingsniveau, de
herkomst, het herkomstland, de inkomensbron, het inkomen en het vermogen
beschreven. Deze tabel geeft een eerste beeld van de samenstelling van de groep
gedupeerden en laat zien of deze samenstelling verandert in de verschillende jaren.

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Tabel 2
In de tweede tabel zijn de gedupeerde gezinnen uit de jaren 2016 t/m 2018 bij
elkaar genomen en is van deze gehele groep ook in kaart gebracht of zij wel of niet
te maken heeft gehad met een kinderbeschermingsmaatregel en/of een gedwongen
uithuisplaatsing na de eerste invordering. Hierbij is gekeken naar alle kinderen van
de gedupeerden.
Tabel 3
In de derde tabel zijn de gedupeerden uit de jaren 2012 t/m 2014 bij elkaar
genomen en is van hen in kaart gebracht of zij wel of niet te maken hebben
gehad met een kinderbeschermingsmaatregel na de eerste invordering. Een
eventuele gedwongen uithuisplaatsing kan voor deze jaren niet in beeld worden
gebracht, omdat daarover geen gegevens beschikbaar zijn.
Aanvullende opmerkingen
 voor de lijst van gedupeerde gezinnen en de eerste invorderingsdatum is het
CBS uitgegaan van een door de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)
geleverd bestand. Dit bestand is op 10 mei 2022 voor dit onderzoek
aangeleverd door UHT. Het bevat ruim 24.000 gedupeerde aanvragers van
kinderopvangtoeslag die op 1 april 2022 geregistreerd stonden. Het UHT heeft
met een zogenoemde eerste toets vastgesteld dat zij slachtoffer zijn van de
toeslagenaffaire. Naast deze 24 125 gedupeerde aanvragers van
kinderopvangtoeslag bevat het bestand ook 63.120 geregistreerde kinderen
van deze gedupeerden;
 in de eerdere publicaties van het CBS over uithuisplaatsingen bij gedupeerden
van de toeslagenaffaire is gekeken naar uithuisplaatsingen bij alle gedupeerden
van de toeslagenaffaire (sinds 2004). In de huidige tabellen is slechts gekeken
naar de gedupeerde gezinnen in enkele specifieke jaren. Het aantal
uithuisplaatsingen bij deze kleinere groep van gedupeerde gezinnen is dan ook
veel lager dan het eerder gepubliceerde aantal van 1.675 uithuisplaatsingen bij
de gehele groep gedupeerden. Een ander verschil met de voorgaande
publicaties is dat in de huidige tabellen het aantal huishoudens met minstens
één uithuisgeplaatst kind wordt geteld, waar in de voorgaande tabellen het
aantal uithuisgeplaatste kinderen werd geteld. Bij huishoudens met meerdere
uithuisgeplaatste kinderen leidt dat tot verschillen in de tellingen;
 omdat het CBS niet beschikt over gegevens van de daadwerkelijk opgelegde
uithuisplaatsingen, heeft het CBS als benadering gekeken naar kinderen die
zowel een jeugdbeschermingsmaatregel als een jeugdhulptraject met verblijf
hebben (het kind woont dus niet thuis);
 het CBS beschikt niet over informatie over de wijze waarop gebeurtenissen
rondom de uithuisplaatsing en de problemen met toeslagen in deze gezinnen
met elkaar samenhangen en elkaar beïnvloed hebben;

Pagina 9 van 10





het CBS beschikt niet over informatie waar het kind gaat wonen na afloop van
de uithuisplaatsing en weet dus ook niet of het kind weer thuis bij de eigen
ouders gaat wonen;
situaties waarin een kind uit huis is geplaatst zónder een formeel door de
rechter uitgesproken jeugdbeschermingsmaatregel blijven buiten beeld. Het
CBS heeft geen informatie over de omvang van deze groep;
om te voorkomen dat individuele personen herkenbaar of herleidbaar zijn in de
tabellen, zijn uitkomsten afgerond op vijftallen en zijn vervolgens aantallen
onder de 10 niet weergegeven. Uitkomsten op basis van inkomensgegevens
zijn afgerond op honderdtallen. Hierdoor tellen cijfers niet altijd op tot het
totaal.

Inspectie Justitie en
Veiligheid
Datum
27 juni 2022
Ons kenmerk
4081545

Pagina 10 van 10