Ophoging Jaarverplichting Hernieuwbare Energie in Transport
Departement: IenW
Omschrijving van de maatregel
 Ophoging van de jaarverplichting hernieuwbare energie voor vervoer
Doelgroep en doelstelling
 Verhoging van de inzet hernieuwbare brandstoffen in te zetten in mobiliteit. Het is aan de
brandstofleveranciers aan wegvervoer en vanaf 2022 ook de leveranciers aan binnenvaart, om de
hernieuwbare brandstoffen te leveren.
Achtergrond/rationale
 De huidige voorgestelde jaarverplichting is 65 PJ conform het Klimaatakkoord. Dit is gelijk aan ca 4,9
Mton nationaal toerekenbare CO2 -reductie in wegvervoer en binnenvaart 2030.
 De jaarverplichting kan ingevuld worden met duurzame biobrandstoffen, hernieuwbare synthetische
brandstoffen, hernieuwbare elektriciteit en additioneel hernieuwbare waterstof.
 In het Klimaatakkoord staat dat de jaarverplichting in 2030 2 Mton (27 PJ) bovenop de Europese
verplichting moet leveren met wegvervoer en minimaal 0,4 Mton (5 PJ) met binnenvaart. De
Europese verplichting levert in 2030 volgens de NEV 2017 33 PJ op. In het Klimaatakkoord is
afgesproken dat de 27 PJ het maximale aandeel aan groei is voor de inzet van hernieuwbare
brandstoffen in wegvervoer. Als hernieuwbare elektriciteit en additioneel hernieuwbare H2 ingezet
worden, dan zal onder de huidige jaarverplichting minder dan de maximum 27 PJ duurzame
brandstoffen in het wegvervoer worden ingezet. De 5 PJ voor binnenvaart betreft een minimum.
 Binnen de huidige afspraak van het Klimaatakkoord kan er ruimte gevonden worden op de volgende
drie manieren:
o Volgens de berekeningen van RVO.nl, op basis van de KEV2020, zal de inzet van
hernieuwbare elektriciteit ca 4,18 PJ zijn en de inzet van additioneel hernieuwbare waterstof
ca 0,24PJ zijn in 2030. Dit betekent dat de jaarverplichting in 2030 circa 60,58 PJ
hernieuwbare brandstoffen oplevert, terwijl dit 65 PJ had mogen zijn. Kortom, binnen de
afspraak aan maximum groei voor hernieuwbare brandstoffen kan circa 4,42 PJ (= 0,32
Mton) aan ruimte gevonden worden voor een verdere ophoging van de verplichting naar
69,42 PJ.
o Daarnaast betreft de inzet van hernieuwbare brandstoffen in binnenvaart een minimum. Dit
laat speelruimte voor ophoging waarmee de verplichting nog kan groeien.
o Mocht er gekozen worden voor verdere stimulering van elektrische auto’s en de inzet van
hernieuwbare elektriciteit toenemen dan zou er extra ruimte komen om de jaarverplichting
verder te verhogen, en daarmee de afgesproken 27PJ aan hernieuwbare brandstoffen
volledig te benutten.
 De Inzet van hernieuwbare brandstoffen wordt nu begrensd door de afspraken in het
klimaatakkoord; deze zijn in dit document als grens aangenomen. Indien partijen zo besluiten is het
mogelijk om, met in achtneming van de duurzaamheidseisen, deze inzet hoger te maken.
 De verhoging van de jaarverplichting zal verder in samenhang gezien moeten worden met:
o Beschikbaarheid van duurzame grondstoffen en de afspraken over opbouw, ombouw en
afbouw in het Duurzaamheidskader Biogrondstoffen.
o De ambities van niet nationaal toerekenbare sectoren – luchtvaart en zeevaart – waarvoor
middels ReFuel Aviation en FuelEU Maritime Europese concrete verduurzamingstrajecten
lopen en waarvoor nationaal in de Duurzame Luchtvaartnota en de Greendeal Havens,
Zeevaart, Binnenvaart ook ambities met hernieuwbare energie zijn neergezet.
o Daarnaast loopt Europees een revisie voor de RED II (de RED III) waarbij waarschijnlijk de
Europese transportverplichting opgehoogd zal worden. Ook dit zal impact hebben op de
vraag en het aanbod naar duurzame hernieuwbare brandstoffen en andere hernieuwbare
energiedragers.
o Monitoring op bereiken CO2-emissiereductiedoelen voor mobiliteit.

Effecten
Klimaat

Energievraag

Budgettair +
uitvoeringskosten

Maatregel (eventueel
uitgesplitst naar varianten)

Verwachtte emissiereductie en/of
hernieuwbare productie /
energiebesparing in 2030
In Mton CO2/jaar of MWh/jaar

De huidige jaarverplichting
ophoging met de verwachtte
hernieuwbare elektriciteit en
waterstof. Ophoging
jaarverplichting met 4,42 PJ
(naar 69,42 PJ)
Variant: extra ophoging in
geval van extra EV stimulans
Extra bijdrage van de
binnenvaart van 5 PJ.
Ophoging jaarverplichting
met 5 PJ (naar 70PJ)

0,32 MT CO2 reductie

Nationale kosten

0,36 MT CO2 reductie

De inzet van duurzame, hernieuwbare brandstoffen in wegtransport wordt met
dit voorstel via de jaarverplichting verhoogd. Daarbovenop komt nog de inzet
van hernieuwbare energiedragers in de lucht- en zeevaart. De hoogte van deze
additionele inzet is afhankelijk van diverse factoren.
Opbrengst in mln. euro
2022
2023
2024
2025.
Titel maatregel

Administratieve lasten

pm

Uitvoering beleid energie voor vervoer door
de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa)
Uitvoeringskosten
5,7 mlj. 5,7 mlj. 5,4 mlj. 5,4 mlj.
Deze uitvoeringskosten worden al door de NEa gemaakt. Een extra ophoging
van de jaarverplichting valt te realiseren binnen deze huidige NEA
uitvoeringskosten. Deze maatregel breng verder geen additionele kosten met
zich mee voor de overheid omdat de gebruiker betaalt. Hiermee een zeer
efficiënt en effectieve maatregel.
De administratieve lasten voor de brandstofleveranciers zullen niet toenemen ,
omdat wordt aangesloten bij de systematiek zoals deze nu al geldt en in 2022
wordt voortgezet.
De extra inzet van hernieuwbare brandstof leidt tot hogere brandstofprijzen.
De kosten voor het realiseren van het verplichte aandeel hernieuwbare energie
zullen immers (meestal) worden doorberekend aan de afnemers aan de pomp.
De kosten voor hernieuwbare energie worden op basis van data van IEA, TNO
en Irena, geraamd op circa €5 tot €15 euro per GJ (1 miljoen GJ = 1 PJ) in 2030.
Grofweg komt 60% voor rekening van huishoudens en 40% voor bedrijven op
basis van het aandeel in de getankte brandstof (CBS, 2020). Het deel dat voor
rekening komt van het buitenland is 5 tot 10%. Een ophoging van de inzet in de
binnenvaart zou gepaard moeten gaan met een vorm van
gebruikersverplichting (minimaal op NL grondgebied maar bij voorkeur
Rijnoeverstaten/Europees).

Uitvoeringsaspecten

Maatschappelijk
draagvlak

Gelijkheid speelveld

De NEa is verantwoordelijk voor de uitvoeringsaspecten. Deze zullen niet
significant wijzigen ten opzichte van het huidige beleid en het huidige pakket
voor de RED II implementatie / Klimaatakkoord.
Over de (verplichtte) inzet van hernieuwbare brandstoffen in transport bestaat
veel discussie. Er bestaat een verschil in inzicht tussen leveranciers van
dergelijke brandstoffen en maatschappelijke (milieu)organisaties over de
daadwerkelijke duurzaamheid van dergelijke brandstoffen en de
beschikbaarheid van grondstoffen voor het produceren van de brandstoffen.
Met het Klimaatakkoord zet NL een dubbel zo hoge verplichting voor vervoer
dan wat vanuit de RED II minimaal is vereist. De revisie van de RED II (RED III) zal
de Europese ambitie verhogen, naar verwachting naar ongeveer een gelijk
niveau als de NL ambitie uit het Klimaatakkoord. Verhoogt NL de ambitie weer
naar een hoger niveau dan de verwachting met de RED III dan zorgt dit ervoor
dat NL brandstofleveranciers meer kosten moeten maken ten opzichte van de
collega brandstofleveranciers in andere lidstaten.
Daarnaast is het de vraag hoe Europa brandstofleveranciers aan binnenvaart
meeneemt in de RED II verplichting. Momenteel vallen deze leveranciers onder
de FQD. De FQD verplichting is echter minder ambitieus dan het huidige NL
target voor binnenvaart in het Klimaatakkoord. Daarom vallen leveranciers aan
binnenvaart naar verwachting vanaf 2022 onder de jaarverplichting waarmee
NL de RED II haalt. Een verdere ophoging van de jaarverplichting zorgt ervoor
dat brandstofleveranciers aan binnenvaart een veel hogere ambitie opgelegd
krijgen, met dito kosten, ten opzichte van omringende landen met te
verwachten bunkertoerisme.

Overig

Betreft kwaliteitseisen, duurzaamheidscriteria en broeikasgasreductiecriteria
geldt tot slot per definitie een gelijk Europees speelveld.
 Europa en NL kennen een limiet op bepaalde vormen van hernieuwbare
energiedragers
 Ophoging van de jaarverplichting voor wegtransport kan niet los
worden gezien van ontwikkelingen in Europa en ten aanzien van
internationale sectoren zoals de lucht- en zeevaart.