Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1128
Vragen van de leden Marcouch en Recourt (beiden PvdA) aan de minister
van Veiligheid en Justitie over gewapend geweld in Amsterdam Zuidoost
(ingezonden 18 november 2010).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
20 januari 2011).
Vraag 1
Kent u het bericht «Daders schietpartijen zwaarder straffen»1 en herinnert u
zich uw antwoorden op eerdere Kamervragen d.d. 7 oktober 2009 over de
Amsterdamse wijk de Bijlmer?2 Heeft u kennisgenomen van het laatste
nieuws over een schietpartij met dodelijke afloop in Amsterdam Zuidoost?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorg over het aanhouden van het gewapend geweld in Amsterdam
Zuidoost en de slachtoffers die daarbij vallen? Wat zijn de ontwikkelingen in
de aanpak ten opzichte van uw eerdere antwoorden?
Antwoord 2
Ik deel de zorg over incidenten en het (wapen)geweld in Amsterdam
Zuidoost. De incidenten zijn onacceptabel. De in 2009 gestarte aanpak – zowel
repressief als preventief – wordt onverminderd voortgezet, waarbij het
terugdringen van wapenbezit een belangrijk onderdeel is. In de Amsterdamse
driehoek is gesproken over mogelijke extra maatregelen, zoals de hieronder
geschetste intensieve aanpak. Want alles moet in het werk worden gesteld
om het bezit van wapens aan te pakken. Uiteraard worden de voortgang en
de resultaten van de maatregelen door de lokale driehoek continu in de gaten
gehouden.
Wat de aanpak betreft, waarover ook in eerdere antwoorden is3 gesproken:
stadsdeel Zuidoost en de centrale stad zijn samen met de politie en het
openbaar ministerie een intensieve aanpak gestart die zich richt op zowel de
repressie als op preventie. Een intensieve aanpak van de notoire top 50
1
2
3

ah-tk-20102011-1128
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

AT5, «Daders schietpartijen zwaarder straffen», 15 november 2010.
Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, nr. 915.
Zie antwoord op Kamervragen met kenmerk 2009Z18264 van 2 december 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

maakt hiervan onderdeel uit. Deze is vanuit het veiligheidshuis gestart op een
door de politie opgestelde lijst. Dit zijn mensen die bij herhaling voor veel
criminaliteit en overlast hebben gezorgd op een aantal hotspots in het
stadsdeel Zuidoost waaronder het Holendrechtplein.
De eindevaluatie van deze aanpak is begin 2011 gereed. Daarop vooruitlopend kan ik u het volgende melden:
– zowel in 2009 als in 2010 is in meer dan de helft van de incidenten een
verdachte aangehouden. Daarnaast lopen er nog verschillende
onderzoeken.
– een kwart van de top 50 zit vast (mede doordat ze door het OM sneller op
een zitting zijn gebracht). Meer dan de helft heeft huisbezoek van de
Dienst Persoonsgegevens/politie gehad omdat hun adres niet juist was.
Ook worden ze voortdurend aangesproken door de politie, kijkt de
Belastingdienst voor een aantal of beslag kan worden gelegd op het
vermogen en is van een enkeling de uitkering stopgezet.
– de criminaliteit en overlast gepleegd door de top 50 is gedaald, ook
doordat 8 personen in een traject bij de Dienst Werk en Inkomen zitten.
– het stadsdeel Zuidoost besteedt veel aandacht aan de schil rondom de top
50 (broertjes, zusjes en familie). Er wordt bijvoorbeeld gekeken wat kan
worden gedaan om deze broertjes te helpen of het gezin bij te staan op
verschillende domeinen (schuldhulpverlening, opvoedondersteuning etc.).
– bewoners rondom het Holendrechtplein hebben tijdens een bewonersbijeenkomst aangegeven het prettig te vinden dat er meer wordt gehandhaafd op samenscholing, het verhoogt het gevoel van veiligheid.
– het Stadsdeel Zuidoost heeft samen met de eigenaar het aanzien van het
winkelcentrum onder handen genomen (snoeien, graffiti verwijderd,
betere verlichting etc.).
Vraag 3
Herkent u het beeld dat er een dadergroep van geweld is, die op een volstrekt
gewetenloze manier te werk gaat? Zo ja, hoe vindt u dat de samenleving zich
hier met behulp van het strafrecht tegen teweer moet stellen? Zo nee, waar
baseert u dat op?
Antwoord 3
Uiteraard baart het mij zorgen dat er onder andere in Amsterdam Zuidoost
mensen zijn die geweld als enige mogelijkheid zien, dan wel makkelijk een
wapen pakken om ruzies te beslechten. Voor wat betreft de genomen
maatregelen verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 2 en dat op vraag 8 van
het lid Çörüz (vraagnummer 2010Z17078, ingezonden 18 november 2010).
Vraag 4
Heeft u, naast de uitspraken van de politiecommissaris in Amsterdam
Zuidoost, meer signalen dat de strafmaat tegen daders van ernstig geweld
een effectieve aanpak belemmert? Bent u bereid hierover op korte termijn
met betrokken partijen het gesprek aan te gaan?
Antwoord 4
Ik herken deze signalen, zie verder het antwoord op vraag 9. Naast een
afschrikkende strafmaat is vooral van groot belang dat er sneller en consequenter wordt gestraft. Hiertoe is recentelijk overlegd tussen de driehoek en
de president van de rechtbank en zijn afspraken gemaakt over het versnellen
van lik-op-stuk.
Vraag 5
Kunt u een overzicht geven van de aanhoudingen van verdachten van
gewapend geweld en wapenbezit waar de politiecommissaris op doelt, en de
veroordelingen waar dit toe geleid heeft?
Antwoord 5
Van de vuurwapenincidenten uit 2009 is mede door extra recherche-inzet het
merendeel van de incidenten, 17 van de 24, opgelost in die zin dat verdachten zijn aangehouden.
In 2010 zijn er 14 schietincidenten geweest met één dodelijk slachtoffer. In
deze zaken zijn 18 verdachten aangehouden en er lopen nog onderzoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Aangezien veroordelingen niet worden geregistreerd per stadsdeel kan
hiervan geen overzicht worden verstrekt.
Vraag 6
Hoe vordert het gebruik van het Vuurwapen Data Systeem en het opbouwen
van vuurwapenkennis bij de politiekorpsen?
Antwoord 6
In het betreffende politiekorps, Amsterdam-Amstelland, is de lokaal aanwezige vuurwapenkennis voor de behandeling van de onderhavige incidenten
toereikend. Landelijk vorderde het opbouwen van vuurwapenkennis bij de
politie aanvankelijk traag, maar is op dit moment sprake van een inhaalslag.
De inhaalslag bestaat er uit dat vorig jaar is besloten om vuurwapenkennis en
-expertise onder te brengen in het nieuw in te richten Forensische Service
Centrum van de politie. Dit betekent dat medio 2012 in het gehele land die
kennis eenduidig en uniform georganiseerd en beschikbaar zal zijn bij alle
politiekorpsen. In de voor dit Forensische Service Centrum benodigde kennis
wordt verder voorzien door een nieuwe opleiding binnen de Nederlandse
Politieacademie. Deze opleiding wordt thans ontwikkeld. Het gebruik van het
Vuurwapen Data Systeem behoeft bij de korpsen nog de nodige aandacht Ik
zal mij met het korpsbeheerdersberaad verstaan om te bezien op welke wijze
dit verder versneld kan worden. Ik kan u alvast melden dat de KMar eind
vorig jaar is begonnen met het vullen en gebruiken van het Vuurwapen Data
Systeem.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de analyse dat het voor handen hebben van wapens de
drempel verlaagt om conflicten door middel van geweld op te lossen? Kent u
de verhalen dat de schietpartijen in Zuidoost volgden op een conflict waarna
men een wapen ging halen?
Antwoord 7
Ik deel de verwachting dat het bestrijden van vuurwapenbezit een positief
effect op het terugdringen van het aantal vuurwapenincidenten. Daarom is,
na de incidenten in 2009, het preventief fouilleren in frequentie opgevoerd en
flexibeler uitgevoerd naar tijd en plaats. In 2010 zijn er 56 acties gehouden.
In een enkel geval wordt in het strafrechtelijk onderzoek bevestigd dat een
vuurwapen (thuis) is opgehaald en vervolgens is gebruikt naar aanleiding van
een eerder conflict. Hieruit kan de voorlopige conclusie worden getrokken dat
het als gewoonte bij zich dragen van een vuurwapen op de openbare weg als
te risicovol wordt ervaren. Voor zover dat veronderstelde risico het gevolg is
van het geïntensiveerde politietoezicht in het algemeen en het preventief
fouilleren in het bijzonder zie ik dat als bemoedigend.
Vraag 8
Is het waar dat een huiszoeking moeilijk te realiseren is op basis van enkel
een verdenking van verboden wapenbezit, zoals informatie die bekend is bij
de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE)? Vindt u ook dat aan deze informatie
onder omstandigheden een zwaarder gewicht toegekend mag worden? Zo ja,
hoe wilt u dat bevorderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Op grond van artikel 49 van de Wet wapens en munitie (WWM) kunnen
opsporingsambtenaren te allen tijde op plaatsen waar zij redelijkerwijs
kunnen vermoeden dat wapens of munitie aanwezig zijn, ter inbeslagneming
een doorzoeking doen. Deze bepaling biedt een ruim bemeten bevoegdheid
tot doorzoeking ter inbeslagneming. De strengere eis van een redelijk
vermoeden van het bestaan van een strafbaar feit (art 27 Wetboek van
Strafvordering) wordt niet gesteld.
De Hoge Raad heeft nog recentelijk (HR 22 december 2009, LJN: BJ8622) en
in lijn met eerdere jurisprudentie (HR 25 september 2001, LJN: ZD1858),
uitgemaakt dat CIE-informatie voldoende kan zijn om een doorzoeking op
grond van artikel 49 WWM te rechtvaardigen. Wel dient – in geval van
toepassing van dwangmiddelen – (anoniem verkregen) informatie te worden
getoetst op haar juistheid en gestaafd met nadere onderzoeksgegevens (HR
13 juni 2006, LJN: AV4179).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

Of dergelijke informatie toereikend is voor de toepassing van het bij artikel 49
WWM voorziene dwangmiddel, is in belangrijke mate afhankelijk van de aan
de feitenrechter voorbehouden weging en waardering van de omstandigheden van het geval. Daarbij kan een rol spelen of de CIE-informatie als
betrouwbaar is aangemerkt en of de CIE-informatie recent is verkregen.
Naar mijn mening biedt artikel 49 WWM voldoende mogelijkheden om
verboden wapenbezit aan te kunnen aanpakken.
Vraag 9
Deelt u de mening dat er op basis van het cv een bewezen dader gerichter
gezocht zou mogen worden naar wapens bij personen waarvan vermoed
wordt dat zij wapens bezitten? Wat wilt u doen om ervoor te zorgen dat deze
mensen niet opnieuw wapens kunnen bezitten en weten dat ze hierop in de
gaten gehouden worden?
Antwoord 9
De justitiële documentatie van een persoon, waaruit blijkt dat iemand is
veroordeeld voor een wapenincident en/of verboden vuurwapenbezit, in
combinatie met een CIE-melding, is voldoende basis om gericht te zoeken.
Aangezien het bezit en het gebruik van vuurwapens in Amsterdam Zuidoost
streng dient te worden bestraft, formuleren de officieren van justitie ter
terechtzitting hoge strafeisen. De rechtbank heeft in een aantal zaken bij de
strafmaatoverwegingen de problemen in Zuidoost (strafmaatverhogend)
betrokken. Daarnaast is een specifieke beleidslijn opgesteld tussen Team
Noord-Oost van het arrondissementsparket Amsterdam en District 3 van de
politie Amsterdam-Amstelland. Indien een verdachte wordt aangehouden in
Zuidoost voor vuurwapenbezit neemt de politie contact op met de teamleider
van team Noord-Oost van het arrondissementsparket Amsterdam en wordt in
beginsel een voorgeleiding bij de rechter-commissaris afgesproken.
Vraag 10
Bent u van mening dat het voor een goede aanpak van geweld noodzakelijk
is om de lokale samenleving goed te kennen en dat in dit geval kennis van de
Antilliaanse gemeenschap van groot belang is? Zo ja, hoe waarborgt u
financieel en organisatorisch dat die kennis in de toekomst gehandhaafd
blijft? Zo nee, waarom vindt u deze kennis niet waardevol?
Antwoord 10
De kennis van en de binding met de lokale gemeenschap is in het algemeen
van groot belang bij het uitoefenen van de politietaak. Amsterdam Zuidoost
staat bekend om de rijke schakering van nationaliteiten en culturen. De
gebiedsgebonden politiezorg is sterk ontwikkeld; er zijn contacten met de
meest belangrijke groeperingen, naast de Antilliaanse ook de West-Afrikaanse
en Surinaamse gemeenschap. Dat is ook bij de bestrijding van vuurwapenincidenten aan de orde. Deze invulling van de gebiedsgebonden politiezorg
wordt gehandhaafd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4