Besluit van de Minister van Economische Zaken en Klimaat, in overeenstemming met de
Minister voor Rechtsbescherming van
, nr. W)Z / 18018309,
tot vaststelling van het Protocol mijnbouwschade Groningen en tot instelling van de
Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen en van de Tijdelijke commissie advisering
bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen (Besluit mijnbouwschade Groningen)

3 1 JAN. 2018

De Minister van Economische Zaken en Klimaat, in overeenstemming met de Minister voor
Rechtsbescherming;
Gelet op artikel 4:81 en afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 2, eerste lid,
van de Wet vergoedingen adviescolleges en commissies;
Besluit:
1. Algemeen

Artikel 1
In dit besluit en de hierbij behorende bijlagen wordt verstaan onder:
Commissie: de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen, bedoeld in artikel 3;
Commissie advisering bezwaarschriften: de Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften
mijnbouwschade Groningen, bedoeld in artikel 9;
gebouwen en werken: gebouwen en werken met uitzondering van:
a. industriegebouwen zoals gebouwen voor de vervaardiging van chemische producten;
b. infrastructurele werken zoals openbare wegen, openbare bruggen, openbare riolering, dijken en
netten als bedoeld in artikel 1 van de Elektriciteitswet 1998 en artikel 1 van de Gaswet;
schade:
a. fysieke schade aan gebouwen en werken die is ontstaan door beweging van de bodem als gevolg
van de aanleg of de exploitatie van een mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen van gas uit het
Groningenveld of als gevolg van de gasopslag Norg, en
b. materiële schade die het gevolg is van deze fysieke schade;
Protocol: het Protocol mijnbouwschade Groningen, bedoeld in artikel 2;
vergunninghouder: de houder van de bij koninklijk besluit van 30 mei 1963, nr. 39 (Stcrt. 126)
verleende winningsvergunning en de houder van de opslagvergunning voor de gasopslag Norg.
-

-

-

-

-

-

II. Protocol mijnbouwschade Groningen
Artikel 2
Er is een Protocol mijnbouwschade Groningen voor de afwikkeling van aanvragen tot vergoeding van
schade. Dit protocol is opgenomen in bijlage 1.
III. Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen

Artikel 3
1. Er is een Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen, die bestaat uit twee deelcommissies:
a. de deelcommissie mijnbouwschade, en
b. de deelcommissie bezwaar.
2. De deelcommissie mijnbouwschade heeft tot taak te besluiten op aanvragen tot vergoeding van
schade en de overlastvergoecling als bedoeld in bijlage 2, met overeenkomstige toepassing van het
civielrechtelijke aansprakelijkheids- en schadevergoedingsrecht.
3. De deelcommissie bezwaar heeft tot taak het nemen van beslissingen op bezwaar tegen besluiten
als bedoeld in het tweede lid.
1

4. De Commissie kan zich laten bijstaan door deskundigen.
5. De Commissie kan aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat aanbevelingen doen die zij
wenselijk acht met het oog op een doelmatige en voortvarende uitvoering van haar taken.
6. De Minister van Economische Zaken en Klimaat stelt personeel en huisvesting ter beschikking aan
de Commissie.
7. Elke deelcommissie bestaat uit een voorzitter, tevens lid, en ten minste twee andere leden.
8. Aan de voorzitter van de Commissie, de voorzitter van de deelcommissie mijnbouwschade en de
voorzitter van de deelcommissie bezwaar wordt, ieder voor zich mandaat, volmacht en machtiging
verleend voor het nemen van besluiten en het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen en
overige handelingen die verband houden met de in het tweede, respectievelijk derde lid bedoelde
taken.
9. Aan de voorzitter van de Commissie wordt tevens mandaat, volmacht en machtiging verleend voor
het nemen van besluiten voor de personele aangelegenheden van de Commissie.
Artikel4
1. De voorzitter van de Commissie is tevens voorzitter van de deelcommissie mijnbouwschade.
2. De voorzitter en de andere leden worden, na consultatie , door de Minister voor Rechtsbescherming
benoemd voor een termijn van twee jaar.
3. De voorzitter van beide deelcommissies is, evenals één van de leden, meester in de rechten en kan
bogen op ruime ervaring in de rechtspraak. Het andere lid dient te beschikken over een technische
achtergrond, waarbij dient te worden beschikt over diepgaande en actuele kennis van de oorzaken en
gevolgen van de aardbevingen in Groningen.
4. De voorzitter en leden van de Commissie zijn onafhankelijk en bij hun benoeming wordt aandacht
besteed aan de eventuele betrokkenheid van leden bij de aardbevingsproblematiek in Groningen.
5. De voorzitter en de andere leden kunnen door de Minister voor Rechtsbescherming worden
geschorst en ontslagen.
6. Schorsing en ontslag vindt plaats:
a. wegens ongeschiktheid of onbekwaamheid voor de vervulde functie dan wel wegens andere
zwaarwegende in de persoon van de betrokkene gelegen redenen; of
b. op eigen verzoek van de voorzitter of andere leden.
7. Er kunnen voor de voorzitter van de Commissie en de deelcommissies en andere leden van deze
commissies plaatsvervangers worden benoemd. Het tweede tot en met het achtste lid zijn van
overeenkomstige toepassing.
8. De uit dit besluit voor de voorzitter van de Commissie, de voorzitter van de deelcommissie
mijnbouwschade en de voorzitter van de deelcommissie bezwaar voortvloeiende bevoegdheden gaan
in geval van hun afwezigheid over op hun plaatsvervanger.
Artikel 5
1. Aan een voorzitter wordt een vaste vergoeding per maand toegekend, waarbij de salarisschaal
wordt vastgesteld op schaal 18 van bijlage B van het Bezoldigingsbesluit Burgerlijke Rijksambtenaren
1984 en de arbeidsduurfactor jaarlijks wordt vastgesteld.
2. Aan de andere leden wordt, ieder voor zich, een vaste vergoeding per maand toegekend, waarbij de
salarisschaal wordt vastgesteld op schaal 16 van bijlage B van het Bezoldigingsbesluit Burgerlijke
Rijksambtenaren 1984 en de arbeidsduurfactor jaarlijks wordt vastgesteld.
Artikel 6
1. De Commissie stelt haar eigen werkwijze vast met inachtneming van het Protocol en maakt deze
werkwijze bekend.
2. Door de vaststelling van verschillende procedures voor verschillende gevallen streeft de Commissie
naar een korte doorlooptijd, naar beheersbare proceskosten, naar de benodigde inhoudelijke

2

zorgvuldigheid en uitkomsten die redelijk en billijk zijn. De Commissie onderbouwt haar keuzes en
stelt hierover eens per jaar een verslag op als bedoeld in artikel 8.
3. De Commissie baseert de procedures op de opgetreden bodembeweging, de aard of de omvang van
de schade dan wel een combinatie hiervan, een en ander steeds met inachtneming van het belang van
veiligheid van gebouwen en werken als bedoeld in artikel 1.
4. De werkwijze omvat een prioritering van de te behandelen zaken met als uitgangspunt dat zaken zo
snel mogelijk afgehandeld kunnen worden.
5. De werkwijze omvat voorts de wijze waarop onderzoek wordt verricht, de kwaliteitseisen die
gesteld worden aan de door de Commissie ingeschakelde deskundigen, de werkwijze van de
deskundigen en de vergoeding van hun kosten.
Artikel 7
1. De leden van de Commissie, het aan haar ter beschikking gestelde personeel en de door de
Commissie ingeschakelde deskundigen verlangen of ontvangen geen instructies van derden die op een
individuele zaak betrekking hebben.
2. De leden brengen op persoonlijke titel hun kennis en ervaring in en treden niet op als
vertegenwoordiger van een specifieke belangengroep.
Artikel 8
1. De Commissie brengt periodiek en in elk geval een maal per jaar aan de Minister van Economische
Zaken en Klimaat en de Minister voor Rechtsbescherming een verslag uit over haar werkzaamheden
van het afgelopen jaar. In dit verslag wordt in elk geval aandacht besteed aan de door de Commissie
gehanteerde werkwijze, procedures en beoordelingsmethodiek.
2. De Commissie verstrekt desgevraagd aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat en de
Minister voor Rechtsbescherming de voor de uitoefening van hun taken benodigde inlichtingen. De
ministers kunnen, voor zover dat voor de vervulling van hun taak reclelijkerwijs nodig is, inzage
vorderen van zakelijke gegevens en bescheiden.
3. Het beheer van de bescheiden betreffende de werkzaamheden van de Commissie geschiedt op
overeenkomstige wijze als bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De bescheiden
worden na beëindiging van de werkzaamheden van de Commissie bewaard in het archief van dat
ministerie.

IV. Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen
Artikel 9
1. Er is een Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen.
2. De Commissie advisering bezwaarschriften heeft tot taak de deelcommissie bezwaar te adviseren
over te nemen beslissingen op bezwaar in verband met besluiten als bedoeld in artikel 3, tweede lid.
Artikel 10
1. De Commissie advisering bezwaarschriften bestaat uit een voorzitter, tevens lid, en ten minste
twee andere leden.
2. De artikelen 3, vierde tot en met negende lid, 4, tweede tot en met het achtste lid, 5, 6, eerste lid,
7 en 8, derde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.

V. Overgangs- en slotbepalingen
Artikel 11
1. Schademeldingen die in de van periode 31 maart 2017, 12:00 uur tot de datum van
inwerkingtreding van dit besluit zijn voorgelegd aan het Centrum Veilig Wonen en bij het Centrum in

3

—,,——

behandeling zijn, worden geacht een aanvraag tot vergoeding van schade als bedoeld in artikel 2 te
zijn.
2. De Commissie neemt de zaken bedoeld in het eerste lid over in de staat waarin deze zich bevinden.
Artikel 12
Uitsluitend geschillen die voor de datum van inwerkingtreding van dit besluit door de Raad van
Arbiters Bodembeweging in behandeling zijn genomen en op de datum van inwerkingtreding van het
besluit nog in behandeling zijn, worden door de Raad van Arbiters Bodembeweging afgehandeld, tenzij
de geschilbeslechtingsprocedure door de eigenaar wordt beëindigd volgens de procedure van artikel
16 van het Reglement arbiter bodembeweging. In dat geval kan voor hetzelfde geschil een aanvraag
worden ingediend bij de Commissie. De Commissie behandelt deze aanvraag met inachtneming van de
reeds in de geschilbeslechtingsprocedure gewisselde stukken.
Artikel 13
De Commissie kan, vooruitlopend op een volledige werkwijze als bedoeld in artikel 6, een werkwijze
vaststellen om aanvragen te behandelen waarvan eenvoudig is vast te stellen dat de schade is
veroorzaakt door bodembeweging als gevolg van de aanleg of de exploitatie van een mijnbouwwerk
ten behoeve van het winnen van gas uit het Groningenveld of als gevolg van de gasopslag Norg.

Artikel 14
1. Aanvragen tot vergoeding van schade waarvoor door de vergunninghouder al schade is vergoed of
waarvoor door de vergunninghouder geen schadevergoeding is toegekend dan wel waarvoor een
schadeclaim bij deze vergunninghouder in behandeling is of hiertoe een vordering bij de burgerlijke
rechter is ingesteld, worden door de Commissie niet in behandeling genomen.
2. De Commissie kan afwijken van het eerste lid ten einde onbillijkheden van overwegende aard te
voorkomen.
Artikel 15
Dit besluit treedt in werking met ingang van 19 maart 2018.
Artikel 16
Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit mijnbouwschade Groningen.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst en in afschrift worden
gezonden aan betrokkenen.
‘s-Gravenhage,

1 jAN. 2018

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,

4

BIJLAGE 1, BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2 VAN HET BESLUIT MIJNBOUWSCHADE GRONINGEN

Protocol houdende regels over de afhandeling van schade als gevolg van bodembeweging
door gaswinning uit het Groningerveld (Protocol mijnbouwschade Groningen)
Artikel 1 (Begripsomschrijvingen)
In dit protocol wordt verstaan onder:
Besluit: Besluit mijnbouwschade Groningen;
bouwkundige opname: vaststelling van de staat van het gebouw of werk waarop de aanvraag tot
vergoeding van schade betrekking heeft;
schade: schade als bedoeld in artikel 1 van het Besluit;
deskundige: een persoon die voldoet aan de kwaliteitseisen zoals vastgesteld door de Commissie op
basis van artikel 6, vijfde lid, van het Besluit.
-

-

-

-

Artikel 2 (Aanvraag tot schadevergoeding)
1. Een aanvraag tot schadevergoeding wordt ingediend bij de Commissie via een door de Commissie
vastgesteld formulier.
2. De aanvraag bevat ten minste:
a. de naam en het adres van de aanvrager;
b. de datum;
c. de aard en het adres van het gebouw waarop het aanvraag betrekking heeft;
cl. indien mogelijk, de datum of een inschatting van de datum waarop de schade is ontstaan;
e. een aanduiding van de oorzaak van de schade;
f. een beschrijving naar eigen inzicht van de aard en de omvang van de schade;
g. de inschatting van aanvrager of sprake zou kunnen zijn van een acuut onveilige situatie;
h. indien van toepassing de melding dat de schade bij een ander orgaan aanhangig is gemaakt.
Artikel 3 (Acuut onveilige situatie)
Als sprake zou kunnen zijn van een acuut onveilige situatie, laat de Commissie onmiddellijk maar in
elk geval binnen 48 uur na indiening van de aanvraag, de situatie inspecteren en treft de Commissie
in overleg met de aanvrager de benodigde maatregelen en informeert de Commissie de betreffende
burgemeester.
Artikel 4 (Eerste reactie op aanvraag om schadevergoeding)
1. De Commissie bevestigt de ontvangst van de aanvraag zo spoedig mogelijk, doch tenminste binnen
één week na de ontvangst ervan en stelt de aanvrager in kennis van de te volgen procedure en de
contactpersoon (zaakbegeleider) voor de aanvrager binnen de Organisatie van de Commissie. De
zaakbegeleider kan indien gewenst extra uitleg en informatie aan de aanvrager verschaffen.
2. De Commissie stelt de aanvrager een termijn voor aanvulling van de gegevens en stukken als deze
nodig zijn voor de beslissing op de aanvraag en de aanvrager hierover redelijkerwijs de beschikking
kan krijgen.
3. De Commissie stelt de aanvrager desgewenst in de gelegenheid tot het geven van een mondelinge
toelichting op zijn aanvraag.
Artikel 5 (Deskundigen)
1. De Commissie kan naar aanleiding van een aanvraag om schadevergoeding één of meerdere
deskundigen aanwijzen om de schade op te nemen en te rapporteren over de aard van de schade in
het licht van de door de Commissie te maken beoordeling.
2. De deskundige werkt volgens de werkwijze zoals vastgesteld door de Commissie op basis .van
artikel 6, vijfde lid, van het Besluit.

5

3. De Commissie stelt de aanvrager in kennis van zijn voornemen om één of meerdere deskundigen
aan te wijzen.
4. De aanvrager kan binnen twee weken na verzending van de kennisgeving een zienswijze geven
naar aanleiding van het voörnemen.
5. Indien uit de zienswijze naar het oordeel van de Commissie blijkt dat de deskundige niet voldoet
aan de kwaliteitseisen, bedoeld in het tweede lid, of aan de eisen van onpartijdigheid, wijst de
Commissie een andere deskundige aan.
Artikel 6 (Procedure)
1. De Commissie beslist over de te volgen procedure en deelt deze mee aan de aanvrager. De
procedure kan de in het tweede tot en met het vijfde lid omschreven stappen omvatten.
2. De deskundige neemt de schade op en rapporteert over de aard van de schade in het licht van de
door de Commissie te maken beoordeling.
3. Indien de deskundige binnen de termijn zoals vastgesteld door de Commissie geen rapport kan
uitbrengen, deelt d deskundige dit aan de Commissie mee voor het einde van de termijn en onder
opgaaf van de reden(en). De deskundigen geeft daarbij een zo kort mogelijke termijn op waarbinnen
wel kan worden gerapporteerd.
4. Indien het voor het uitbrengen van een rapport noodzakelijk is dat meer deskundigen worden
benoemd, kunnen deskundigen de Commissie daarom verzoeken. Artikel 5 is van overeenkomstige
toepassing.
5. Een aanvrager kan binnen een door de Commissie vast te stellen termijn mondeling of schriftelijk
zijn zienswijze geven op het rapport van de deskundige. De termijn kan op verzoek van de aanvrager
met een door de Commissie, vast te stellen termijn worden verlengd.
Artikel 7 (Besluit Commissie)
1. De Commissie besluit op een aanvraag als bedoeld in artikel 3 van het Besluit. De Commissie past
daarbij de regels van het civielrechtelijke aansprakelijkheids- en schadevergoedingsrecht
overeenkomstig toe, waaronder begrepen de regel dat fysieke schade aan gebouwen en werken, die
naar haar aard redelijkerwijs schade door beweging van de bodem als gevolg van de exploitatie van
het Groningenveld zou kunnen zijn, vermoed wordt schade te zijn die veroorzaakt is door de
exploitatie van het Groningenveld.
2. Indien dit noodzakelijk is om op de aanvraag te kunnen besluiten, kan de Commissie deskundigen
om een aanvullend rapport vragen.
3. De Commissie stelt, afhankelijk van de aanvraag, bij een positief besluit op de aanvraag
schadevergoeding vast als betaling van de in opdracht van aanvrager herstelde schade of als
geldbedrag.
4. De Commissie zal, indien aan de orde, een vergoeding toekennen van de door de schade
veroorzaakte bijkomende kosten op basis van door de Commissie vast te stellen richtlijnen en bijlage
2.
5. Het toekennen van vergoeding kan gepaard gaan met overdracht aan de Staat van de vordering
van de aanvrager op de vergunninghouder ter zake van de schade die vergoed wordt.
Artikel 8 (Bouwkundige opname)
Bij het besluit, bedoeld in artikel 7, biedt de Commissie de aanvrager de mogelijkheid een
bouwkundige opname te laten verrichten, tenzij er voor hetzelfde gebouw of werk al eerder een
bouwkundige opname is gedaan.
Artikel 9 (Bezwaar)
1. Tegen het besluit van de deelcommissie mijnbouwschade staat bezwaar open bij de deelcommissie
bezwaar.

6

2. De deelcommissie bezwaar schakelt de Commissie advisering bezwaarschriften in als onafhankelijke
commissie in de zin van artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht.
3. De Commissie advisering bezwaarschriften wijst ambtshalve of op verzoek een deskundige aan die
de aanvrager kan bijstaan, tenzij de zaak waarop het betrekking heeft hier evident geen aanleiding
voor geeft. Artikel 5 is van overeenkomstige toepassing.

7

BIJLAGE 2 BEHORENDE BIJ ARTIKEL 7, VIERDE LID, VAN HET PROTOCOL
MIJNBOUWSCHADE GRONINGEN

Voor de volgende posten geldt als uitgangspunt een vaste vergoeding, tenzij de kosten aantoonbaar
hoger zijn of anderszins worden vergoed:
Thuis blijven tijdens inspectie en/of schadeherstel
Schoonmaakkosten
Overnachten
Advieskosten
Verhuiskosten
Opslag van goederen
Reiskosten

€ 95,- per dagdeel
€ 150,- per schademelding
€ 100,- per nacht voor één of twee personen
€ 200,- per nacht voor meer dan twee personen
€ 95,- per uur voor maximaal 20 uren
Daadwerkelijk gemaakte kosten
€40 per week
€0,26 per kilometer

Voor de volgende schade geldt een vergoeding die afhankelijk is van de werkelijke kosten zoals door
de schademelder zijn gemaakt: inboedel- en tuinschade, zorgkosten, inkomstenderving, redelijke
juridische of andere begeleidingskosten.
OVERLAST VERGOEDING

De overlastvergoeding is € 250 tot maximaal € 1.000,-. De omvang van de overlastvergoeding wordt
door de Commissie vastgesteld en is afhankelijk van de omvang van de schade en de overlast in de
persoonlijke omstandigheden van de aanvrager.

8

Toelichting
1. Inleiding

Bij brief van 13 april 2017 (Kamerstukken II 2016/17, 33 529, nr. 330) is aan de Tweede Kamer
aangekondigd dat er een nieuwe procedure komt voor de afhandeling van schademeldingen van
bewoners als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld, waarbij NAM zal terugtreden uit de
schadeafhandeling. Reden hiervoor is dat de huidige manier van afhandeling van schade in Groningen
onvoldoende voortvarend is en niet leidt tot als rechtvaardig ervaren uitkomsten. Het feit dat NAM als
veroorzaker van de schade ook opsteller is van het huidige schadeprotocol en -handboek en
opdrachtgever is van het Centrum Veilig Wonen (hierna: CVW), draagt bij aan het beeld dat NAM
grote invloed heeft op de schadeafhandeling. Het is daarom van belang dat de
schadeafhandelingsprocedure onafhankelijk van NAM en onder verantwoordelijkheid van de overheid
gaat plaatsvinden. De uitzonderlijke omstandigheid dat zich een groot aantal relatief gelijksoortige
gevallen van schade voordoet in korte tijd, in combinatie met het feit dat deze zich in één regio van
Nederland bevinden en er één schadeoorzaak is, rechtvaardigt dat de overheid zelf
verantwoordelijkheid neemt voor de afhandeling van schadeverzoeken. De burger wordt op deze wijze
ontlast. Een gang naar de rechter wordt voor hem waar mogelijk voorkomen. De burger zal niet
worden belast met het verhaal op NAM door de Staat van de uitgekeerde bedragen.
Om deze reden is in dit besluit onder meer de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
(hierna: de Commissie) ingesteld met de opdracht om aanvragen tot vergoeding van schade als
gevolg van de gaswinning in Groningen te behandelen. Dit laat de aansprakelijkheid van NAM op
grond vanartikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek onverlet.
Met dit besluit wordt invulling gegeven aan de vier pijlers die door de regionale overheden
maatschappelijke organisaties (in het bijzonder het Gasberaad en de Groninger Bodem Beweging) van
groot belang worden geacht voor de toekomstige schade-afhandeling. De vier pijlers zijn kortweg: 1)
De Staat neemt op ruimhartige wijze zijn verantwoordelijkheid voor de schadeafhandeling. 2) Schade
dient op rechtvaardige wijze bepaald te worden. 3) De Staat komt haar zorgplicht na. Daarbij moet
gewerkt worden aan herstel van vertrouwen van de inwoners in Groningen. 4) De schadeafhandeling
wordt onafhankelijk van NAM en de Minister van Economische Zaken en Klimaat uitgevoerd. Het
ontwerp, de inrichting en de uitvoering van het schadeprotocol worden onafhankelijk van NAM
bepaald.
Met het besluit en het bijbehorend schadeprotocol neemt de Staat ruimhartig zijn
verantwoordelijkheid, wordt voorzien in een ruimhartige, rechtvaardige en onafhankelijke schadeafhandeling en is er oog voor de menselijke maat. Het onderhavige besluit legt de basis voor een op
het publiekrecht gebaseerde rechtvaardige afhandeling van schadeverzoeken waarbij de veiligheid van
bewoners te allen tijde voorop staat. Een schade-afhandeling die is gericht op redelijke en billijke
uitkomsten en waarbij het toepasselijke bestuursrecht borgt dat een einde komt aan de ongelijke
positie voor bewoners. Een ruimhartige schade-afhandeling bovendien waarbij niet langer NAM, maar
een onafhankelijke Commissie bepaalt of geleden schade voor vergoeding in aanmerking komt.
Bij besluiten die in het kader van het publiekrecht worden genomen, gelden voor alle stappen in het
proces de regels vanuit de Algemene wet bestuursrecht. Deze regels hebben in essentie tot doel om
voor een evenwichtige verhouding te zorgen tussen het bestuursorgaan dat besluiten neemt en de
burger of het bedrijf als ontvanger van deze besluiten. Voor het bestuursorgaan dat besluiten neemt,
gelden vanuit het publiekrecht regels over een zorgvuldige voorbereiding van besluiten, waarbij de
mening van de belanghebbende goed moet worden betrokken, regels over de wijze waarop het
bestuursorgaan deskundigen betrekt en over de manier waarop de aanvrager bij het oordeel van deze
deskundigen wordt betrokken, als ook regels over bezwaar bij het bestuursorgaan en beroep bij de
rechter.

9

De Commissie en de Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen
zullen functioneren totdat er, zoals aangekondigd in het regeerakkoord 2017 2021, een Instituut
Mijnbouwschade en een schadefonds is ingericht onder onafhankelijke publieke regie. Het besluit en
Protocol moeten dan ook worden beschouwd als een eerste stap richting publieke schade-afhandeling
van mijnbouwschade in Groningen. Het besluit voorziet niet in een eindsituatie en geeft ook geen
invulling aan alle ambities die er zijn. Zo wordt er nog gewerkt om zo snel als verstandig mogelijk is
herstel in natura voor de verzoeker te realiseren. Schade zal echter in eerste instantie worden vergoed
door een schadebedrag vast te stellen of een factuur voor het herstel van schade te vergoeden. Ook
immateriële schade en vermogensschade bij het MKB die niet het gevolg is van fysieke schade aan
een gebouw komt vooralsnog niet voor vergoeding in aanmerking. Tevens dekt het huidige besluit en
protocol om uiteenlopende redenen een aantal bestaande regelingen niet, die naar verwachting op
termijn wel kunnen worden opgenomen. Het gaat hierbij om de werkzaamheden van de Commissie
Bijzondere Situaties, het Programma Groninger Schuren en Stallen (PGSS), de
waardevermeerderingsregeling en de waardeverminderingsregeling. Dit besluit realiseert dus niet alle
wensen die er zijn, maar vormt wel een belangrijke aanzet in de richting van een publieke schadeafhandeling. De redenen waarom bepaalde zaken nog niet kunnen worden overgenomen worden later
in deze toelichting uiteengezet.
—

2. Instelling en taken van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
2.1 Bevoegdheidsstructuur

Dit besluit legt een vorm van onverplicht, buitenwettelijk beleid vast. Het laat de civielrechtelijke
aansprakelijkheid van de vergunninghouder onverlet en loopt vooruit op de wettelijke regeling van de
schadeafhandeling. Vooruitlopend op die regeling ligt al een publieke taak besloten in de zorg voor een
goede afhandeling van schade. Gegeven de aard van het in dit besluit neergelegde beleid is het de
Minister van Economische Zaken en Klimaat die bevoegd bestuursorgaan is. Op grond dit besluit zijn
bevoegdheden op basis van mandaat, machtiging of volmacht toegedeeld aan de Commissie. Niet
tegenstaande de mandaatverhouding werkt de Commissie zelfstandig, in die zin dat uitdrukkelijk is
geregeld dat de Commissie geen instructie ontvangt op individuele zaken.
2.2 Doel van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen

In dit besluit wordt de Commissie ingesteld. Met dit besluit is gekozen voor een bestuursrechtelijke
regeling voor de afhandeling van de schade in Groningen. De in deze regeling vastgelegde procedure
behelst een laagdrempelige, voortvarende en met voldoende rechtswaarborgen omklede mogelijkheid
voor de aanvragers om een vergoeding te krijgen voor de door hen geleden schade die is ontstaan
door beweging van de bodem als gevolg van de gaswinning in het Groningenveld. De Commissie
wordt in het leven geroepen om een oplossing te bieden voor de schade die het gevolg is van de
beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie van een mijnbouwwerk ten
behoeve van het winnen van gas uit het Groningenveld of als gevolg van de gasopslag Norg. Het
Groningenveld betreft het veld waarvoor bij koninklijk besluit van 30 mei 1963, nr. 39 (Stcrt. 126)
een winningsvergunning is verleend. Ook is de Commissie in het leven geroepen om een oplossing te
bieden voor de schade door bodembeweging als gevolg van de gasopslag Norg.
Het betreft hier een commissie die belast is met de uitvoering van het beleid, zoals vastgelegd in het
Protocol mij nbouwschade Groningen (hierna: Protocol), samengesteld uit deskundige en
onafhankelijke personen die geen ambtenaar zijn. Deze instelling geschiedt door de Minister van
Economische Zaken en Klimaat, in overeenstemming met de Minister voor Rechtsbescherming. De
Minister van Economische Zaken en Klimaat is primair verantwoordelijk voor het beleid van de
10

Commissie op het gebied van de afhandeling van de schade. De Minister voor Rechtsbescherming
benoemt de leden van de (deel)commissies na consultatie en kan deze ook schorsen en ontslaan.
Benoeming door de Minister voor Rechtsbescherming borgt dat de Commissie na consultatie
onafhankelijk van nationale en regionale belangen kan functioneren. De Minister voor
Rechtsbescherming kan leden ook schorsen en ontslaan op specifiek, in artikel 4, zesde lid, genoemde
gronden. Schorsing en ontslag kan aan de orde zijn wegens ongeschiktheid of onbekwaamheid voor
de vervulde functie dan wel wegens andere zwaarwegende in de persoon van de betrokkene gelegen
redenen of op verzoek van de voorzitter of andere leden.
De voorzitters van de deelconimissies en de Commissie handelen op basis van een mandaat aan een
niet-ondergeschikte van de Minister van Economische Zaken en Klimaat. De voorzitter van de
Commissie heeft het mandaat om besluiten van organisatorische aard te nemen. Op basis van artikel
10:4 van de Awb moet door een niet-ondergeschikte met dit mandaat worden ingestemd. Met het
feitelijk ter hand nemen van de opgedragen taken, zal de Commissie blijk geven van instemming met
het mandaat.
Het voorliggende besluit staat niet op zichzelf. Op dit moment wordt door de Technische commissie
bodembeweging gewerkt aan een beschouwing over hoe de afhandeling van schade veroorzaakt door
mijnbouw in Nederland kan worden verbeterd. (Tweede Kamer, vergaderjaar 2016-2017, 33 529, nr.
377). Inzichten die dit oplevert kunnen ook op termijn in het schadeprotocol worden vertaald.
2.3 Werkgebied van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
Het werkgebied van de Commissie betreft aanvragen tot vergoeding van de fysieke schade aan
gebouwen en werken door beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie van een
mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen van gas uit het Groningenveld of als gevolg van de
gasopslag Norg. Met materiële schade als bedoeld in artikel 1 van het Protocol wordt gedoeld op de
vergoeding voor bijkomende kosten voor materiële schade als gevolg van schade aan gebouwen en
werken. Het werkgebied is niet nader geografisch begrensd. Om voor vergoeding in aanmerking te
komen, moet wat betreft de winning uit het Groningenveld, naar oordeel van de Commissie de schade
naar haar aard redelijkerwijs schade kunnen zijn die veroorzaakt door beweging van de bodem als
gevolg van mijnbouwactiviteiten in het Groningerveld. De Commissie kan in haar werkwijze bepalen
welk technisch onderzoek zij nodig acht om te komen tot een oordeel over dit verband. Hierbij zal zij
de regel in acht nemen dat fysieke schade aan gebouwen en werken, die naar haar aard redelijkerwijs
schade door beweging van de bodem als gevolg van de exploitatie van het Groningenveld zou kunnen
zijn, vermoed wordt schade te zijn die veroorzaakt is door de exploitatie van het Groningenveld. Dit is
het zogenaamde bewijsvermoeden zoals opgenomen in artikel 6:177a van het Burgerlijk Wetboek, dat
is opgenomen als het kader waarbinnen de Commissie een besluit neemt (zie artikel 7 van het
Protocol). De Commissie dient de aanvraag tot vergoeding van schade immers te beoordelen met
overeenkomstige toepassing van de regels van het civielrechtelijke aansprakelijkheids- en
schadevergoedingsrecht, zoals neergelegd in het Burgerlijk Wetboek. Het ligt in de rede dat de
Commissie bij de uitleg van de regels van het civiele recht ook aansluiting zal zoeken bij de
jurisprudentie.
2.4 Waarvoor kan een aanvraag worden ingediend
Uitgezonderd van de werkzaamheden vn de Commissie zijn industriegebouwen en infrastructurele
werken. Voor een nadere duiding wat industriegebouwen en infrastructurele werken zijn, wordt een
aantal voorbeelden genoemd, die niet uitputtend zijn maar wel een goed beeld geven waar het bij
industriegebouwen en infrastructurele werken om gaat. Het betreft bij infrastructurele werken
voorzieningen voor algemeen en gemeenschappelijk gebruik die belangrijk zijn om de samenleving
goed te laten functioneren. Het gaat daarbij zowel om infrastructurele werken die bovengronds als
11

ondergronds zijn gelegen. Reden voor het uitzonderen van industriegebouwen en infrastructurele
werken is dat de schade hier door professionele partijen bij NAM geclaimd kan worden. Een
onafhankelijke beoordeling is hier minder nodig nu het aan beide kanten grote, professionele partijen
betreft, die naar verwachting unieke schade zullen hebben.
Vanzelfsprekend valt particuliere riolering als bedoeld in de bouwregelgeving, gelegen in particuliere
grond tot en met het aansluitpunt wel onder de reikwijdte van het Protocol. Het midden en klein
bedrijf is door middel van deze begripsomschrijving nadrukkelijk niet uitgezonderd. Een aanvraag tot
schadevergoeding aan gebouwen en werken van het midden- en kleinbedrijf niet zijnde een
industriegebouw of infrastructureel werk komt voor afhandeling van de schade in aanmerking.
Ook agrarische bedrijven kunnen een aanvraag indienen bij de Commissie. Een veel voorkomend
probleem bij agrarische bedrijven zijn lekkende mestkelders als gevolg van aardbevingen. De
Commissie kan de schade hiervoor vergoeden en zal rekenschap geven van het protocol mestkelders
zoals dat eerder werd toegepast. Verder valt onder de reikwijdte van de werkzaamheden van de
Commissie ook de schade door bodembeweging die wordt veroorzaakt door de gasopslag in Norg.
Onder de gebouwen waarvoor een aanvraag tot vergoeding van de schade bij de Commissie kan
worden ingediend, vallen ook monumenten en karakteristieke en beeldbepalende gebouwen. Bij de
beoordeling van deze aanvragen zal rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van
deze gebouwen en de bescherming die zij eventueel genieten en een gespecialiseerde deskundige
ingeschakeld. Bij brief van 25 augustus 2017 (Kamerstukken II 2016/17, 33 3529, nr. 382) is het
Groningen Erfgoedprogramma 2017 2021 gepresenteerd. Dit erfgoedprogramma blijft onverminderd
van kracht en zal ook door de Commissie bij haar werkzaamheden worden betrokken. Bij de
beoordeling van schade aan monumenten en waardevolle panden wordt de versterking en
restauratiebehoefte zo mogelijk meegenomen om hiermee het aantal ingrepen bij erfgoed tot een
minimum te beperken.
De Commissie is geen loket voor de thans geldende Regeling waardevermeerdering woningen
gaswinning Groningerveld, die wordt uitgevoerd door het Samenwerkingsverband Noord-Nederland.
Bezien zal worden of op termijn gekomen kan worden tot één loket voor beide voorzieningen.
—

,

2.5 Beslissingen van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
In de besluitvorming van de Commissie staat de vraag centraal of er sprake is van schade aan
gebouwen en werken die wordt veroorzaakt door gaswinning uit het Groningenveld. Dit volgt uit de
taken van de Commissie, zoals opgenomen in artikel 3, tweede en derde lid, van dit besluit, in
combinatie met de in artikel 1 van het besluit opgenomen definities. Deze vraag wordt beoordeeld
tegen de achtergrond van het civiele schadevergoedingsrecht. Dit is vastgelegd in artikel 7, eerste lid,
van het Protocol. NAM heeft geen invloed op de besluitvorming in de procedure bij de Commissie. De
beslissing van de Commissie op een aanvraag om schadevergoeding wordt aangemerkt als een besluit
in de zin van artikel 1:3 Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Titel 4.4 van de Awb kent regels
over de betaling van het toegekende bedrag, waaronder termijnen en wijze van betaling. Indien de
Commissie besluit tot een vergoeding als betaling van in opdracht van aanvrager tot herstel van
schade, zal de factuur van de door de bewoner ingeschakelde aannemer worden vergoed door de
Commissie.
Dit besluit legt een vorm van onverplicht, buitenwettelijk beleid vast en kan voor deze delen worden
gezien als een beleidsregel in de zin van artikel 4:81 van de Awb. Hoewel, zoals hierboven
uiteengezet, met deze regeling geen afbreuk wordt gedaan aan de bestaande civiele rechten van
belanghebbenden, komt dezelfde schade vanzelfsprekend niet tweemaal voor vergoeding in
aanmerking.

12

De aanvrager kan na toekenning van de vergoeding door de Commissie geen schadevergoeding eisen
van NAM bij de burgerlijk rechter voor het deel dat vergoed is door de Commissie. Voor zover de
aanvrager echter meent dat een deel van de geleden schade niet is afgedekt door het besluit van de
Commissie, kan aanvrager zich voor dat deel alsnog tot de civiele rechter wenden. Uiteraard staat
tegen een besluit van de Commissie ook bezwaar en beroep open.
3. Deelcommissies

3.1 Deelcommissie mifnbouwschade
De Commissie bestaat uit twee deelcommissies met elk een te onderscheiden taak. De deelcommissie
mijnbouwschade neemt de werkzaamheden over die nu voornamelijk door het CVW worden verricht.
Deze commissie zal schademeldingen in ontvangst nemen, beoordelen en naar aanleiding van de
beoordeling een besluit nemen.
3.1.1 Behandeling schadeposten door de deelcommissie mijnbouwschade
Naar aanleiding van een aanvraag om vergoeding van schade in verband met aardbevingen in
Groningen, kent de deelcommissie mijnbouwschade naast de fysieke schade aan gebouwen of werken
zoals omschreven in artikel 1 van het Besluit ook andere materiële schadeposten toe, zoals materiële
gevolgschade of een overlastvergoeding als bedoeld in bijlage 2 van het Besluit. Over de vergoeding
van immateriële schade loopt op dit moment hoger beroep in een zaak van rechtbank NoordNederland van 1 maart 2017 in de zaak met nr. C/19/109028 / HA ZA 15-33. Omdat het de wens is
om de Commissie op korte termijn met de afhandeling van schade van start te laten gaan, is het niet
opportuun nu al immateriële schade onder de taken van de Commissie te brengen. Daarbij moet
worden opgemerkt dat via de Commissie Bijzondere Situaties in uitzonderlijke en bijzonder
schrijnende situaties wel in vergoeding van immateriële schade wordt voorzien. Op langere termijn is
het echter wenselijk dat alle immateriële schade door een onafhankelijke instantie kan worden
beoordeeld. Dit sluit ook aan bij het voornemen van de Minister van Economische Zaken en Klimaat
om alle schade die ontstaat door de gaswinning uit het Groningenveld of als gevolg van de gasopslag
Norg onder publieke regie te brengen. Ook waardedaling van gebouwen zonder dat er sprake is van
schade aan deze gebouwen, wordt niet door de Commissie behandeld. Het hof Arnhem-Leeuwarden
heeft een uitspraak gedaan over de vergoeding van waardedaling (Gerechtshof Arnhem-Leeuwaarden
van 23 januari 2018, nr. ECLI:NL:CHARL:2018:618). Mede gelet op de onzekerheden die hierover op
dit moment nog bestaan, is er niet voor gekozen deze schade tot de taken van de deelcommissie
mijnbouwschade te rekenen. Dit gelet op het tijdelijke karakter van de Commissie en de wens om de
Commissie te laten besluiten over schade waar een zekere mate van duidelijkheid over bestaat en die
in het algemeen ook op korte termijn kan worden afgehandeld. De zogenoemde complexe gevallen,
waarvoor de Nationaal Coördinator Groningen (hierna: NCG) tot op heden een bemiddelende rol
vervulde, zullen ook door de deelcommissie mijnbouwschade worden behandeld. Hierbij zal waar
mogelijk samen met de Technische commissie bodembeweging en de commissie bodemdaling naar
integrale oplossingen worden gezocht. In haar werkwijze kan de deelcommissie mijnbouwschade
rekening houden met de meer complexe schadezaken die wellicht leiden tot een lange looptijd. Waar
mogelijk zal de deelcommissie mijnbouwschade, als zij complexe schadezaken in behandeling krijgt,
zoeken naar een meer integrale oplossing.
3.2 Leden deelcommissie mijnbouwschade en deelcommissie bezwaar
De deelcommissies bestaan uit een voorzitter en ten minste twee leden. De voorzitter van de
deelcommissie mijnbouwschade is tevens voorzitter van de Commissie. De voorzitter van de
Commissie neemt besluiten van organisatorische aard. Het is noodzakelijk dat bij zowel de
13

deelcommissie mijnbouwschade Groningen als bij de deelcommissie bezwaar de voorzitter en één van
de leden meester in de rechten is en kan bogen op ruime ervaring in de rechtspraak. Het tweede lid
zal een technische achtergrond hebben, waarbij belangrijk is dat dit lid beschikt over diepgaande en
actuele kennis van de oorzaken en gevolgen van de aardbevingen in Groningen. De onafhankelijkheid
van de leden is essentieel voor het vertrouwen in de Commissie. Bij de benoeming zal dan ook worden
gelet op de eventuele betrokkenheid van leden bij de aardbevingsproblematiek in Groningen. De leden
van de deelcommissies worden initieel benoemd voor een termijn van twee jaar. Dit omdat op dit
moment niet duidelijk is hoelang de Commissie zal functioneren. Als er wordt gekomen tot een meer
definitieve situatie, zal dit leiden tot opheffing van de (deel-)commissie en ontslag van de leden.
Schorsing en ontslag van leden in een andere situatie dan opheffing van de Commissie, behoudens als
hun eventuele benoemingstermijn is verlopen, vinden plaats door de betrokken minister uitsluitend
vanwege gebleken ongeschiktheid, onbekwaamheid of andere zwaarwegende redenen, die gelegen
moeten zijn in de persoon van de bestuurder. Dit is een belangrijke bevoegdheid voor de minister
omdat hij hiermee gelegenheid heeft de kwaliteit van de Commissie te beïnvloeden.
4. Onafhankelijkheid van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
De onafhankelijkheid van de Commissie is van groot belang. Om deze reden zijn in dit besluit hierover
regels opgenomen. De leden, het secretariaat en de door de Commissie ingeschakelde deskundigen
mogen niet door de Minister of anderen worden gestuurd. Daarom is bepaald dat de leden van de
Commissie, het secretariaat of de ingeschakelde deskundigen geen instructies vragen of krijgen over
individuele zaken. Dit is een belangrijke waarborg voor de onafhankelijkheid van de Commissie.
De Commissie brengt verslag uit aan de Minister over haar werkzaamheden. Dit verslag kan
aanbevelingen bevatten over het besluit en het bijbehorende Protocol. Ook los van de periodieke
verslaglegging kan de Commissie aanbevelingen doen aan de Minister over de werking van dit besluit
met bijbehorend Protocol. Deze aanbevelingen kunnen aanleiding zijn voor de Minister te komen tot
aanpassing van dit Protocol. Ook andere factoren kunnen leiden tot aanpassing van dit besluit of het
bijbehorende protocol, zoals rechterlijke uitspraken.
5. Werkwijze Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen
5.1 Vaststellen werkwijze
Uitgangspunt is dat de Commissie haar eigen werkwijze vaststelt en ook steeds actueel houdt. Dit
betekent dat de werkwijze steeds dient te zijn afgestemd op recente kennis en ervaring en
wetenschappelijke inzichten. Het vaststellen van de werkwijze is een interne werkinstructie die niet
vatbaar is voor bezwaar en beroep. De Commissie kan indien zij dat wçnst derden consulteren bij het
vaststellen en wijzigen van de werkwijze. Bij toekomstige wijziging van het besluit zal eveneens
worden voorzien in een vorm van consultatie. Het belangrijkste kader voor de Commissie is het
Protocol. In het Protocol is vastgelegd dat bij de beoordeling van de schademeldingen de relevante
bepalingen van het civielrechtelijke aansprakelijkheids- en schadevergoedingsrecht tot uitgangspunt
worden genomen. De Commissie beoordeelt of schade is ontstaan als gevolg van beweging van de
bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie van een mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen
van gas uit het Groningenveld of als gevolg van de gasopslag Norg. In de beoordeling wordt rekening
gehouden met de artikelen 6:177 en 6:177a van het Burgerlijk Wetboek en de hierop gebaseerde
jurisprudentie. Dit betekent dat, in overeenstemming met het civiele aansprakelijkheids- en
schadevergoedingsrecht, niet uitsluitend de kosten voor zaakschade voor vergoeding in aanmerking
komen, maar ook de materiële gevolgschade. Daarnaast zal de Commissie indien aan de orde een
overlastvergoeding als bedoeld in bijlage 2 van het Besluit toekennen. Ook is van belang dat de
Commissie rekening houdt met de risico’s dat individuele schades ten onrechte niet, of gestelde
schades ten onrechte wel worden erkend, gegeven de belasting van de aanvrager om in aanmerking
14

te komen voor vergoeding van de schade en een overlastvergoeding als bedoeld in bijlage 2 van het
Besluit. Aanvragenom schade kunnen zowel door particulieren als door MKB-bedrijven worden
ingediend. Bij aanvragen van MKB-bedrijven zal ook rekening worden gehouden met de specifieke
(materiële gevolg)schade die MKB-bedrijven kunnen lijden. Als het om complexe gevolgschade gaat is
het in de praktijk wel mogelijk dat het bepalen van de fysieke schade en het vaststellen van de
gevolgschade in gescheiden procedures plaatsvindt.
De werkwijze regelt verder de procedure voor de behandeling van schademeldingen als gevolg van
gaswinning uit het Groningenveld. In het Besluit zijn enkele onderwerpen opgenomen die in elk geval
deel uit moeten maken van de werkwijze van de Commissie. Vanuit het oogpunt van transparantie is
ook voorgeschreven dat de Commissie haar werkwijze bekendmaakt. Voor de hand ligt om dit via haar
website te doen. Uit deze werkwijze zal volgen welke procedure wordt gevolgd bij de afhandeling van
nieuwe schades en bestaande schades die nog niet in behandeling zijn. Uitgangspunt bij deze
procedure is een adequate beoordeling van individuele schades die voor de aanvrager zo eenvoudig
mogelijk is en waarvan de proceskosten redelijk zijn. Ook zal de werkwijze van de Commissie erop
zijn gericht om zo veel mogelijk zaken zo snel mogelijk af te handelen. Tegelijk zal de prioriteit te
allen tijde liggen op de gebouwen en werken waarvan de veiligheid in het geding is. Bij de werkwijze
zal de Commissie voorts rekening houden met de opgetreden bodembeweging en de aard of de
omvang van de schade. De keuze welke procedure wordt gevolgd, moet steeds afhankelijk zijn van de
meest recente gegevens en inzichten ten aanzien van het bevingsbeeld en de kennis over schade. Van
belang is dat iedere aanvraag op zijn eigen merites wordt beoordeeld. Afhankelijk van de aard en de
omstandigheden, zal de Commissie bepalen welke procedure van toepassing is. Het ligt voor de hand
dat de keuze van de procedure geënt zal zijn op een combinatie van omstandigheden, zoals
beschreven in artikel 6, derde lid, van het Besluit. Verder wordt uiteraard ook waarde gehecht aan het
ontzorgen, proactief en ruimhartig bijstaan van bewoners met eenvoudige en duidelijke procedures.
Met de zaakbegeleider wordt hier ook invulling aan gegeven. De Commissie neemt bij het vaststellen
van haar werkwijze bestaande afspraken die door het CVW met de desbetreffende woningcoöperaties
zijn gemaakt voor zover mogelijk over. Ook is van belang dat de Commissie rekening houdt met de
risico’s dat individuele schades ten onrechte niet, of gestelde schades ten onrechte wel worden
erkend, gegeven de belasting van de aanvrager om in aanmerking te komen voor vergoeding van de
schade en een overlastvergoeding als bedoeld in bijlage 2 van het Besluit. Jaarlijks rapporteert de
Commissie aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat. In deze rapportage zal op
bovengénoemde afwegingen worden ingegaan.
5.2 Beoordeling en besluit

De deelcommissie mijnbouwschade onderzoekt naar aanleiding van een aanvraag tot vergoeding van
de schade de vraag of schade door bodembeweging is ontstaan en een oordeel geven over de vraag of
gemelde schade vergoed wordt en zo ja, welke vergoeding hierbij hoort. Om dit goed te kunnen doen,
zal de deelcommissie mijnbouwschade opnemers en beoordelaars van schade inschakelen als
deskundigen. Vervolgens zal de deelcommissie op redelijke en billijke wijze beoordelen of naar haar
oordeel de schade veroorzaakt is door de aanleg of exploitatie van de gaswinning uit het
Groningenveld. De vastgestelde werkwijze in het Protocol en de door de Commissie vastgestelde
werkwijze bieden voldoende flexibiliteit biedt om maatwerk te leveren. Op basis van deze beoordeling
zal de Commissie de schade vergoeden. Dit wordt aangemerkt als een besluit in de zin van de Awb,
waartegen bezwaar en beroep openstaat.
De deelcommissie bezwaar beoordeelt in bezwaar diezelfde vraag aan de hand van het besluit van de
deelcommissie mijnbouwschade. In de bezwaarfase kan de deelcommissie ook gebruik maken van
deskundigen.
De Commissie zal voorzien in kwaliteitseisen voor voornoemde deskundigen. Het is van belang dat de
deskundigen op een uniforme manier werken. Te denken valt bijvoorbeeld aan het opnemen van het
15

standpunt van de melder van de schade bij het opnemen van de schade. Ook hierin zal de werkwijze
van de Commissie voorzien.
6. Het Protocol mijnbouwschade Groningen
6.1 Algemeen

Het Protocol mijnbouwschade Groningen is als bijlage 1 bij dit besluit gevoegd. Kernelement van het
Protocol is de onafhankelijke en ruimhartige beoordeling van schademeldingen. Dit wordt gerealiseerd
met dit besluit.
In dit protocol is beschreven langs welke stappen schade kan worden gemeld, in behandeling wordt
genomen en wordt beoordeeld. Van belang is dat de aanvrager gedurende het aanvraagproces
ondersteund kan worden door een zaakbegeleider. Deze zaakbegeleider kan gedurende het
besluitvormingsproces ondersteuning bieden. De besluiten zijn een riadere invulling en concretiserin
g
van de algemene regels die gelden voor alle besluiten van de overheid op basis van de Awb. Dit
betekent ook dat dit protocol moet worden gelezen in combinatie met de Awb en de regels die
hierin
zijn opgenomen voor het nemen van besluiten en de behandeling van bezwaar en beroep tegen
deze
besluiten.
6.2 Acuut on veilige situatie

Van belang is om zo snel mogelijk vast te stellen of er sprake is van een acuut onveilige situatie.
De
deelcommissie mijnbouwschade beoordeelt als eerste een ontvangen aanvraag om schadevergoeding
op deze vraag. De aanvrager kan aangeven of er sprake is van een acuut onveilige situatie, maar de
deelcommissie kan ook zelf het vermoeden hebben dat er sprake is van een acuut onveilige situatie.
In beide gevallen zal de deelcommissie de burgemeester van de betrokken gemeente hierover
informeren en de situatie zo snel mogelijk laten inspecteren en waar nodig maatregelen voorstellen.
Dit kan bijvoorbeeld zijn het voorstel dat de bewoners van een huis tijdelijk ergens anders verblijven
of het plaatsen van stutten. De kosten hiervoor worden gedragen door de Commissie. Als bij inspectie
door de Commissie blijkt dat er sprake is van een acuut onveilige situatie zal de Commissie dit
doorgeven aan de burgemeester van de betrokken gemeente. Het is vervolgens aan de gemeente
om
te beoordelen of gebruik moet worden gemaakt van bevoegdheden die uit hoofde van de Woningwet
2015 voorhanden zijn. Het is van groot belang dat bevoegde autoriteiten adequaat handelen bij een
acuut onveilige situatie. De deelcommissie zal dan ook gebruik maken van het Protocol Acuut
Onveilige Situatie (AOS) en Evacuatie zoals dat door het CVW is opgesteld. Ook zal rekenschap
worden gegeven van het Draaiboek acuut onveilige situaties zoals dat is opgesteld door de Groninger
aardbevingsgemeenten.
6.3 Eerste opname van de schade

Na de eerste check op een acuut onveilige situatie neemt de deelcommissie mijnbouwschade een
aanvraag om vergoeding van de schade in behandeling als het alle gegevens bevat zoals vermeldt
in
artikel 2, tweede lid van het Protocol. De deelcommissie stelt in haar werkwijze vast in welke gevallen
een deskundige de schade op zal nemen en eventueel gelijk zal taxeren.
Een reden voor de deelcommissie om aanvragen zonder betrokkenheid van een deskundige af
te
wijzen, is als deze schade al is vergoed door NAM of als een lopende schadeclaim bij NAM in
behandeling is. In het aanvraagformulier kan hieraan aandacht worden besteed.
Uitgangspunt van het schadevergoedingsrecht is dat elke schade slechts eenmaal voor vergoeding
in
aanmerking komt. Indien een schade al door NAM als exploitant van het Groningenveld is vergoed,
zal
het aanvraag om schadevergoeding niet in behandeling worden genomen. Ook indien een aanvraag
om schadevergoeding al bij NAM in behandeling is of hierover bijvoorbeeld een procedure loopt
voor
16

de civiele rechter, zal een aanvraag niet in behandeling worden genomen. Het kan ook zijn dat NAM
eerder een aanvraag om schadevergoeding heeft afgewezen. Ook in dit geval zal de deelcommissie dit
aanvraag als uitgangspunt afwijzen tenzij er sprake is van een evident onbillijke uitkomst, hierbij valt
te denken aan gevallen waarin de schademelders wel een aanbod tot schadevergoeding van de NAM
hebben gekregen maar dit aanbod niet geaccepteerd hebben (de zogenaamde eenzijdig gesloten
dossiers). Aanvragen die sinds 1 april 2017 door het CVW zijn ontvangen, zullen op basis van het
overgangsrecht in het Besluit door de deelcommissie worden overgenomen zonder dat hiervoor
verdere actie nodig is van de aanvrager.
6.4 Deskundigen

In het besluit en het Protocol zijn enkele regels opgenomen over de inschakeling van deskundigen.
Deze volgen als uitgangspunt de regels die hiervoor gelden op basis van de Awb en de hierop
gebaseerde jurisprudentie. De deelcommissie mijnbouwschade kan zich laten bijstaan door
deskundigen. Deze deskundige moet aan kwaliteitseisen voldoen en onafhankelijk zijn. De
deelcommissie stelt de aanvrager op de hoogte van de inschakeling van de deskundige en geeft hierbij
ook aan welke deskundige in wordt geschakeld. De aanvrager kan hierover zijn mening (“zienswijze”)
geven, die de deelcommissie zal betrekken bij de definitieve keuze van de deskundige. Het is
uiteraard van belang dat een deskundige niet alleen voldoet aan de eisen die de Commissie stelt voor
deskundigen, maar ook dat de aanvrager vertrouwen heeft in deze deskundige. De deelcommissie zal
ook aanvragen om schadevergoeding behandelen met betrekking tot monumenten en karakteristieke,
beeldbepalende gebouwen. Ook hiervoor kan het wenselijk zijn om deskundigen in te schakelen met
een bijzondere expertise op dit gebied. Het is van groot belang dat de door de deelcommissie
ingeschakelde deskundigen onafhankelijk zijn. Dit omdat de deelcommissie af zal gaan op het oordeel
van deze deskundige waar het gaat om de aard en de oorzaak van de schade. Het is vervolgens aan
de Commissie om een oordeel te geven over de vraag of de aanvraag voor vergoeding in aanmerking
komt, mede in het licht van het hiervoor beschreven bewijsvermoeden. Het advies van de deskundige
is onafhankelijk. Het is om die reden ten principale niet nodig dat de aanvrager zelf ook nog een
deskundige inschakelt. Uiteraard staat dit de aanvrager wel vrij.
De Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen zal ambtshalve of op
verzoek deskundigheid inschakelen, tenzij de zaak waarop het betrekking heeft hier evident geen
aanleiding voor geeft. De aanvrager wordt betrokken bij de keuze van de deskundige. De deskundige
zal de aanvrager bijstaan
6.5 Procedure

De Commissie stelt haar eigen werkwijze vast. Hierbij zal zij rekening houden met allerlei factoren,
waaronder de opgetreden bodembeweging, de aard of de omvang van de schade dan wel een
combinatie hiervan. Tevens dient de werkwijze het belang van een duidelijke, zorgvuldige en voor
aanvrager eenvoudig te hanteren procedure te borgen waarbij de veiligheid van bewoners te allen
tijde voorop staat.
6.5.1 Aanvraag

De procedure start bij een aanvraag tot schadevergoeding. De aanvrager kan in ieder geval een
melding doen via een formulier dat door de deelcommissie Mijnbouwschade wordt opengesteld of per
brief. Uitgangspunten bij het nader uitwerken van de meldingsprocedure door de deelcommissie zijn
het borgen toegankelijkheid en Iaagdrempeligheid voor de aanvrager.
6.5.2 Zaakbegeleider

17

De aanvrager krijgt vanaf het moment dat de melding wordt gedaan een zaakbegeleider toegewezen.
De zaakbegeleider zal de aanvrager gedurende het besluitvormingsproces proactief bijstaan en waar
mogelijk ontzorgen in de procedure bij de deelcommissie mijnbouwschade door uitleg en informatie
verschaffen over bijvoorbeeld het advies van de deskundige, het besluit van de deelcommissie en de
procedurele mogelijkheden. Bij de procedure staat hoor en wederhoor centraal.
6.5.3 Besluit

Als de deelcommissie mijnbouwschade over voldoende informatie beschikt neemt een besluit. Dit
besluit kan zowel inhouden een vergoeding in een geldbedrag als betaling van de factuur voor herstel
van de schade tot de hoogte van het door de Commissie vastgestelde bedrag. Dit maakt de
beoordeling van deze eventuele nieuwe aanvragen eenvoudiger. Bij constructieve schade is herstel
van de schade niet altijd de beste weg, en kan het de voorkeur verdienen het gebouw te versterken
en dus te volstaan met het vaststellen van een bedrag.
De deelcommissie kan advies van cle Technische Commissie Bodembeweging (TCBB) en advies van de
Commissie Bodemdaling indien aanwezig betrekken in haar besluitvorming. Bestaande werkafspraken
tussen de TCBB, de Commissie en NCG kunnen als uitgangspunt dienen bij het vaststellen van de
werkwijze en werkafspraken tussen de Commissie, TCBB en de Commissie Bodemdaling. Wanneer de
Commissie wegens de omvang van de schade of een verhoogd risico denkt dat er sprake kan zijn van
het versneld opnemen in het versterkingsprogramma, dan kan dit ter afweging aan de NCG en
aanvrager worden voorgelegd. 1 Het staat de aanvrager uiteraard ook vrij om dit bij de NCG kenbaar
te maken. Wanneer de commissie wegens de omvang van de schade of een verhoogd risico denkt dat
er sprake kan zijn van het versneld opnemen in het versterkingsprogramma dan wordt dit ter
afweging aan de NCG voorgelegd. Ook de aanvrager zou hier zelf om kunnen verzoeken.
,

6.5.4 Overdragen vordering

De Commissie kan bij het toekennen van een vergoeding de aanvrager verzoeken de vordering op de
vergunninghouder ter zake van de schade die door de Staat wordt vergoed aan de Staat over te
dragen. De Staat zal een dergelijk verzoek enkel doen in uitzonderlijke gevallen. Hierbij kan gedacht
worden aan situaties waarin het schadebedrag uitzonderlijk hoog is of waar sprake is van een
complexe situatie.
6.5.5 Bezwaar

De besluiten die de deelcommissie mijnbouwschade neemt besluiten in de zin van de Awb waartegen
bezwaar en beroep openstaat. Het bezwaar tegen een besluit van de deelcommissie
mijnschouwschade wordt behandeld door de deelcommissie bezwaar. Om een grondige heroverweging
van genomen besluiten te waarborgen, is de Tijdelijke commissie advisering bezwaarschriften
mijnbouwschade Groningen ingesteld. Deze commissie adviseert de deelcommissie bezwaar over de
behandeling van bezwaarschriften. Het betreft hier een adviescommissie als bedoeld in artikel 7:13
van de Awb. Dit houdt onder meer in dat indien de beslissing op bezwaar afwijkt van het advies van
de Commissie advisering bezwaarschriften, in de beslissing de reden voor die afwijking vermeld wordt
en het advies met de beslissing meegezonden wordt. Voor de Tijdelijk commissie advisering
bezwaarschriften gelden dezelfde regels met betrekking tot werkwijze en onafhankelijkheid als voor de
Commissie.
De Commissie advisering bezwaarschriften zal uit eigen beweging of op verzoek van degene die
bezwaar heeft aangetekend een deskundige aanwijzen die de aanvrager kan bijstaan tenzij de zaak
Het versterkingsprogramma is neergelegd in het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen 2017-2021 (zie
hierover ook Kamerstukken II 2017/18, 33 529, nr. 403).

18

waarop het betrekking heeft hier evident geen aanleiding voor geeft. Degene die bezwaar heeft
aangetekend wordt door de Commissie advisering bezwaar op de hoogte gesteld van de het
voornemen één of meer deskundigen aan te wijzen en hierbij wordt ook aangegeven welke
deskundigen het betreft. Degene die bezwaar heeft ingediend, kan een zienswijze geven naar
aanleiding van dit voornemen. Als blijkt dat de deskundige niet voldoet aan de kwaliteitseisen,
waaronder de eis van onpartijdigheid, zal de Commissie advisering bezwaar een andere deskundige
aanwijzen. Met deze procedure is verzekerd dat er in de bezwaarfase voldoende mogelijkheid bestaat
om gekwalificeerde en onafhankelijke deskundigen aan te wijzen die degene die bezwaar heeft
ingediend, bijstaat met technische kennis tijdens deze procedure.
De Arbiter bodembeweging heeft veel ervaring opgedaan met het behandelen van zaken in een
vergelijkbare fase als de fase waarin de Commissie advisering bezwaarschriften optreedt. Van de
ervaringen van de Arbiter bodembeweging kan deze Commissie advisering bezwaarschriften gebruik
maken bij het opstellen van haar werkwijze. Belangrijke stappen in de werkwijze van de Arbiter
bodembeweging zijn onder meer de mogelijkheid voor betrokkenen om een zienswijze te geven en de
mogelijkheid om een zogenaamde schouw te houden. Daarbij komen één of meer leden van de
Commissie advisering bezwaarschriften kijken naar de schade aan een woning. Deze elementen
kunnen ook worden opgenomen als vaste elementen van de werkwijze van de Tijdelijke commissie
advisering bezwaarschriften, uiteraard met inachtneming van de regels die de Algemene wet
bestuursrecht stelt aan de behandeling van bezwaren.
.

6.6 Bouwkundige opname

Een bouwkundige opname (ook wel 0-meting genoemd) is gebruikelijk bijvoorbeeld voor aanvang van
grote bouwprojecten. Bij een bouwkundige opname wordt de staat van een gebouw schriftelijk en
visueel vastgelegd. In het geval van gaswinning uit het Groningenveld is het na een bouwkundige
opname makkelijker de oude en nieuwe situatie te vergelijken. Er is överwogen om bij de eerste
opname van schade ook een bouwkundige opname voor te schrijven. Geconstateerd is echter dat de
bouwkundige opname erg arbeidsintensief is, waardoor er maximaal enkele honderden per week
kunnen worden gerealiseerd. Gekozen is dan ook om de bouwkundige opname te faciliteren, maar niet
dwingend op enig moment in de procedure voor te schrijven. Hiermee kunnen lange doorlooptijden
worden voorkomen en relatief kleine schades sneller worden afgehandeld. Het is aan de Commissie
om de bouwkundige opname te operationaliseren. De bouwkundige opnamen die zij uitvoert, hoeven
niet identiek te zijn aan de bouwkundige opnamen die eerder door het CVW zijn uitgevoerd.
7. Uitvoering van het Besluit mijnbouwschade Groningen
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) zal worden belast met de ondersteuning van de
Commissie. De uitvoeringsorganisatie zal haar werkzaamheden verrichten in de regio Groningen.
8. Overgang van de oude naar de nieuwe situatie
Het oude schadeproces is op 31 maart 2017 om 12.00 uur gesloten. Sinds die tijd zijn geen
schadegevallen meer afgehandeld. Wel zijn deze geregistreerd door het CVW en is de schade
opgenomen. De Commissie zal deze zaken van het CVW overnemen. Het is niet de bedoeling dat de
zaken weer van voor af aan worden opgepakt. Verrichte onderzoeken of genomen stappen zullen door
de Commissie worden meegenomen bij de verdere afhandeling. Het is voor de Commissie van belang
om, om zaken effectief te kunnen behandelen, over de bestaande dossiers te beschikken. De
gegevens die de Commissie ontvangt of verzameld zullen worden verwerkt met inachtneming van Wet
bescherming persoonsgegevens. Deze wet bevat de grondslag om dit te kunnen doen. Zaken die voor
31 maart 2017 zijn gemeld worden niet afgehandeld door de Commissie.

19

De Commissie bijzondere situaties zal voorlopig haar werk voortzetten. In de toekomst zullen de taken
van deze commissie echter in publieke regie worden gebracht. De Arbiter Bodembeweging de zaken
die op het moment van inwerkingtreding van deze regeling die bij hem voorliggen afhandelen, maar
vanaf dat moment geen nieuwe zaken in behandeling nemen.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,

20