TER BESLUITVORMING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
DGOBDR

Beantwoording Kamervragen over de uitspraak van
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch over de forse verhoging
van de forensenbelasting in 2020.

Onze referentie
2023-0000369822
Datum
21 juni 2023

Samengewerkt met
Bijlage(n)
3

Aanleiding
Op 13 juni 20223 zijn aan u en de staatsecretaris van Financiën schriftelijke
vragen gesteld door de leden Idsinga en Grevink (beiden VVD) over de uitspraak
van Gerechtshof ’s-Hertogenbosch over een (forse) verhoging van de
forensenbelasting in de gemeente Gulpen-Wittem 2020.
Geadviseerd besluit
•
Akkoord gaan met de beantwoording van de Kamervragen, deze te
ondertekenen en te laten verzenden.
•
De forensenbelasting behoort tot uw taakveld behoort, de staatssecretaris
van Financiën heeft geen directe of indirecte betrokkenheid, dit is ook
ambtelijk afgestemd met het ministerie van Financiën.
De beantwoording is ambtelijk afgestemd met Financiën, met CZW en DenB.
Kern
•
In de Kamervragen wordt ingegaan op een uitspraak van het Gerechtshof ’sHertogenbosch over een opgelegde aanslag forensenbelasting.
•
De gemeenteraad van de gemeente Gulpen-Wittem heeft bij amendement
het tarief forensenbelasting voor het belastingjaar 2020 verdubbelt ten
opzichte van het belastingjaar 2019. Daarbij kan worden opgemerkt dat
overweging voor de raad was aan te sluiten bij de tariefstelling in de
buurgemeente Eijsden-Margraten.
•
De kamervragen gaan over de vraag of u het er mee eens bent dat
gemeenten middels de forensenbelasting inkomensbeleid voeren, dat de
provincie hierop toezicht zou moeten houden en dat er wettelijke grenzen
aan de tariefverhoging zouden moeten worden gesteld.
•
In uw beantwoording geeft u aan dat het niet aan u is om een oordeel te
geven over de wijze waarop de gemeentelijke verordening en de daarop
gebaseerde aanslag tot stand is gekomen en/of de rechtelijke uitspraak
daarover.
•
Verder geeft u in uw beantwoording aan dat de Gemeentewet kaders aan de
gemeentelijke autonomie geeft, de gemeentelijke politiek en in voorkomende
gevallen toetsing door de onafhankelijke rechtspraak in uw ogen voldoende
democratische en rechtstatelijke waarborgen bieden:
o De gemeente wordt geacht zich bij invoering van een
belastingverordening te houden aan de Gemeentewet waaronder
artikel 219 lid 2 waarin het verbod op heffen naar draagkracht is
vastgelegd en u zo nodig passend zal interveniëren.

Pagina 1 van 3

Bij de vaststelling van een belastingverordening door een
gemeente ook burgers, ongeacht of ze in de desbetreffende
gemeente wonen, ook zelf gebruik kunnen maken van de
mogelijkheden tot inspraak.
o Tot slot kan een onafhankelijke rechter in een zaak tegen een
belastingaanslag door middel van exceptieve toetsing, zoals in
deze zaak is gebeurd, ook de belastingverordening zelf toetsen
aan de wettelijke eisen en de algemene rechtsbeginselen.
Ten aanzien van het tarief is uit de uitspraak af te lezen dat er in deze zaak
sprake is van een ongelukkige samenloop van omstandigheden
De leden vragen of u overweegt wettelijke begrenzing aan de tarieven te
stellen. Uw antwoord daarop is dat uws inziens de Gemeentewet die kaders
aan de gemeentelijke autonomie geeft, de gemeentelijke politiek en in
voorkomende gevallen toetsing door de onafhankelijke rechtspraak
voldoende waarborgen bieden.
o

•
•

Onze referentie
2023-0000369822
Datum
21 juni 2023

Toelichting
•
Forensenbelasting wordt geheven over het ter beschikking staan van een
woning gedurende 90 dagen per jaar terwijl men niet is ingeschreven als
bewoner.
•
De veronderstelling dat door de gemeente Gulpen-Wittem sprake is van het
(op verboden wijze) heffen op basis van draagkracht is niet uit de uitspraak
te lezen. De letterlijke formulering van het gerechtshof luidt: “De gemeente
heeft daarmee zijn (ruime) bevoegdheid om forensenbelasting te heffen niet
gebruikt voor een ander doel dan waarvoor die is gegeven. Verder is evenmin
sprake van strijd met andere algemene rechtsbeginselen.”
•
Uit de uitspraak is wel te lezen dat de belastingplichtige in deze individuele
zaak is geconfronteerd met een fors hogere belastingaanslag dan de jaren
daarvoor en geen mogelijkheid had de gestegen kosten op enigerlei wijze te
dekken. De woning mag namelijk niet verhuurd worden en door persoonlijke
omstandigheden kon de belastingplichtige ook niet naar de betreffende
woning verhuizen.
•
Het gerechtshof heeft in deze specifieke zaak geconcludeerd dat er voor deze
belastingplichtige sprake is van een buitensporige last en heeft de aanslag
verlaagd naar het niveau van 2019, waar belastingplichtige wel mee akkoord
was gegaan.
•
Juridisch betreft het een individuele beoordeling van de hoogte van een
opgelegde belastingaanslag door de onafhankelijke rechter.
•
Het begrenzen van de tarieven vraagt een wetswijziging omdat de
Gemeentewet geen grondslag biedt om bij lagere regelgeving grenzen te
stellen aan de hoogte van de forensenbelasting.
•
Eventuele beperking van deze belastingheffing zal voor gemeenten financiële
gevolgen hebben die het rijk in beeld zal moeten brengen en waarvan moet
worden aangegeven hoe deze worden ondervangen Financiëleverhoudingswet artikel 2).

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Pagina 2 van 3

Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Beantwoording kamervragen
over de uitspraak van
Gerechtshof ‘s Hertogenbosch

2

Schriftelijke Vragen BZK
2023Z10719 van 13 juni 2023

3

Uitspraak Gerechtshof 's
Hertogenbosch
ECLI_NL_GHSHE_2023_247

Informatie

Onze referentie
2023-0000369822
Datum
21 juni 2023

Pagina 3 van 3