Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

27 925

Bestrijding internationaal terrorisme

Nr. 453

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE, VAN DEFENSIE EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 maart 2012
Met deze brief wordt u geïnformeerd over de stand van zaken van de
geïntegreerde politietrainingsmissie en de ontwikkelingen in het laatste
kwartaal van 2011(medio september tot december 2011) en maanden
januari en februari 2012. Dit is een vervolg op de laatste stand van
zakenbrief van 5 oktober jl. (Kamerstuk 27 925, nr. 437) en de aanvulling
daarop van 4 november jl. (Kamerstuk 27 925, nr. 443). Deze brief komt
eveneens tegemoet aan uw verzoek om informatie over de actuele
politieke situatie in regio Afghanistan/Pakistan (uw kenmerk 27 925-450/
2012D06946).
Minister-president Rutte bezocht de geïntegreerde politietrainingsmissie
in Noord Afghanistan op 13 en 14 december jl. In Mazar-e-Sharif sprak de
minister-president met de plaatsvervangend commandant van ISAF
Regional CommandNorth (RC North) en ontmoette hij de Nederlandse
troepen die in Mazar-e-Sharif zijn geplaatst. Plaatsvervangend
Commandant Wendt liet weten dat het transitieproces in Noord Afghanistan op schema ligt en dat de Nederlandse politietrainingsmissie in
Kunduz een belangrijke bijdrage levert aan de training van de civiele
politie en de opbouw van de rechtsstaat. In Kunduz sprak de ministerpresident uitgebreid over de voortgang van de missie met Nederlandse
politieagenten, militairen en diplomaten. Ook sprak hij met de Duitse
militaire en civiele leiding van het Provincial Reconstruction Team (PRT)
en met politiecommandant Qatra. Hij bezocht de Nederlandse politie
basistraining op het German Police Training Center (GPTC), het oude
ANA-kamp dat nu dient als veilige locatie voor de aanvullende tienweekse
training en een door EUPOL uitgevoerde training van Afghaanse
aanklagers en rechters.
Deze bezoeken en de gesprekken met de Nederlandse deelnemers aan de
geïntegreerde politietrainingsmissie, Afghaanse cursisten en verschillende internationale partners maakten inzichtelijk dat alle onderdelen van

kst-27925-453
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

1

de geïntegreerde trainingsmissie op gang zijn gekomen. Onder leiding
van het driehoofdige managementteam wordt er dagelijks op toegezien
dat alle onderdelen van de missie een coherent geheel vormen en elkaar
aanvullen. Met deze geïntegreerde aanpak wordt de civiele politie en de
justitiële sector van Kunduz als geheel versterkt.
Deze stand van zakenbrief is opgebouwd uit drie delen: eerst worden de
belangrijkste algemene (politieke) ontwikkelingen in Afghanistan en in
Kunduz geschetst (deel 1). Vervolgens gaat de brief aan de hand van de
vier thema’s van het geïntegreerde missieontwerp in op de resultaten van
de Nederlandse geïntegreerde politietrainingsmissie (deel 2). Tenslotte
besteedt de brief aandacht aan de organisatorische aspecten van de
missie en een aantal overige zaken die betrekking hebben op Afghanistan
maar niet direct de missie raken (deel 3).
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten
De minister van Defensie,
J. S. J. Hillen
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

2

DEEL 1: ALGEMENE ONTWIKKELINGEN
Politieke situatie Afghanistan
Politieke (verzoenings)proces
Het verzoeningsproces heeft na de moord op oud-president en voorzitter
van de Hoge Vredesraad Rabbani enige tijd stil gelegen, maar lijkt nu weer
in beweging te komen. Van 16 tot 19 november jl. kwam in Kaboel een
raadgevende loya jirga bijeen. De ongeveer 2000 deelnemers spraken hun
steun uit voor een Afghaans geleid, inclusief verzoeningsproces en
herbevestigden het mandaat van de Afghaanse Hoge Vredesraad. De loya
jirga steunde ook de intentie van de Afghaanse regering om een strategisch partnerschap te sluiten met de VS. De loya jirga deed verder de
aanbeveling geen nachtelijke invallen en huiszoekingen door buitenlandse
troepen toe te staan en detentiecentra buiten de controle van de
Afghaanse autoriteiten af te schaffen. In zijn afsluitende toespraak tot de
loya jirga liet president Karzai weten dat hij na 2014 geen president meer
zou zijn. De loya jirga was omstreden. Onder andere vanuit het parlement
werd de kritiek geuit dat op deze manier het parlement werd omzeild dat
President Karzai grote invloed had op de selectie van de deelnemers. De
regering reageerde door te zeggen dat de loya jirga slechts een raadgevende rol zou hebben en dat de adviezen voor zouden worden gelegd aan
het parlement. Dit is echter tot op heden nog niet gebeurd.
De Taliban heeft de uitkomsten van de loya jirga formeel verworpen, maar
is daarna wel akkoord gegaan met het openen van een politiek kantoor in
Qatar. Het Taliban kantoor in Qatar zou de vredesonderhandelingen op
termijn moeten vergemakkelijken. Het kantoor is echter nog niet operationeel. Eerst moet nog een aantal concrete afspraken worden gemaakt –
bijvoorbeeld dat het kantoor niet zal worden misbruikt voor propaganda
of financiering van terrorisme. President Karzai heeft na aanvankelijke
aarzeling aangegeven positief tegenover een mogelijk onderhandelingstraject via Qatar te staan. Hij heeft daarnaast inmiddels ook laten weten
dat hij mogelijkheden bekijkt om Saoedi-Arabië en Turkije te betrekken.
Qatar is dus geen exclusief kanaal en de uitkomsten van het ingezette
proces zijn nog zeer onzeker. Er is ook nog geen sprake van formele
onderhandelingen tussen de regering Karzai en het Taliban leiderschap.
De internationale inspanningen blijven daar wel op gericht, omdat een
politieke oplossing noodzakelijk is voor de lange termijn stabiliteit van het
land. De Nederlandse regering steunt dan ook iedere stap die toekomstige
onderhandelingen over een politieke oplossing binnen de gestelde kaders
en voorwaarden kan bespoedigen.
Follow-up Bonn Conferentie
Tijdens de Bonn Conferentie op 5 december jl. werden vooral de
betrokkenheid en steun van de internationale gemeenschap op de lange
termijn bij Afghanistan besproken. Er was eensgezindheid over de
noodzaak om in de periode 2015–2024 financiële ondersteuning te blijven
bieden aan het Afghaanse overheidsapparaat, inclusief de veiligheidssector. Wel werd benadrukt dat de toekomstige internationale steun aan
Afghanistan niet vanzelfsprekend is, maar mede afhankelijk zal zijn van de
daadkracht van de Afghaanse regering. Voor verdere informatie over de
uitkomsten van de Bonn Conferentie en de Nederlandse beoordeling
wordt verwezen naar de brief (Kamerstuk 27 925, nr. 446) die op 16 januari
jl. aan uw Kamer is gestuurd.
In vervolg op de Bonn conferentie zal in juli 2012 in Tokio een internationale Afghanistanconferentie worden gehouden waar concrete invulling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

3

moet worden gegeven aan de gemaakte afspraken over sociaaleconomische ontwikkeling en de lange-termijn steun van de internationale
gemeenschap hiervoor. Een belangrijk aspect zal zijn om prioriteiten te
stellen binnen de ontwikkelingsprogramma’s die voortgekomen zijn uit de
Kaboelconferentie van 2010. Ook de afspraken op het gebied van goed
bestuur zullen hier een voornaam thema zijn. De Afghaanse regering is
ervan doordrongen dat de lange-termijn steun van de internationale
gemeenschap mede afhankelijk is van concrete vooruitgang op het gebied
van goed bestuur. Naarmate de precieze invulling van de conferentie
duidelijker wordt, zal de Kamer hierover worden geïnformeerd, alsook
over de Nederlandse inzet voor de Tokio conferentie.
In NAVO verband wordt in aanloop naar de Chicago Top in mei 2012
besluitvorming voorbereid over de betrokkenheid van de NAVO in
Afghanistan na afronding van de transitie in 2014. Nederland benadrukt in
dit kader het belang van een duidelijk mandaat voor mogelijke NAVO
betrokkenheid post-2014, die overwegend zal bestaan uit ondersteunende,
adviserende taken en trainingsactiviteiten. Het is niet uitgesloten dat de
NAVO na 2014 ook nog ondersteunende gevechtscapaciteit in Afghanistan
moet behouden ter ondersteuning van het Afghaanse leger. In Chicago zal
ook worden gesproken over duurzame financiering van het Afghaanse
leger en politie. De Afghaanse overheid zal de komende jaren immers niet
in staat zijn dit uit eigen inkomsten te financieren. Internationale financiële
steun blijft dan ook na afloop van het transitieproces in 2014 op grote
schaal noodzakelijk. Daarbij wordt momenteel wel kritisch gekeken naar
de noodzakelijke en betaalbare omvang van Afghaans leger en politie. De
regering zal de Kamer begin april in een separate brief nader informeren
over de precieze Nederlandse inzet richting de Chicago Top.
Regionale samenwerking
Sinds de moord op de voorzitter van de Afghaanse Hoge Vredesraad
Rabbani is de relatie tussen Afghanistan en Pakistan opnieuw gespannen.
Veel Afghanen verdenken Pakistan ervan bij deze aanslag betrokken te zijn
geweest. Hoewel het wederzijdse wantrouwen nog altijd groot is, laten
recente ontwikkelingen enige toenadering zien. Beide regeringen
proberen de kou uit de lucht te halen door de bilaterale contacten aan te
halen. Na een bezoek begin februari 2012 van de Pakistaanse minister van
Buitenlandse Zaken, Hina Rabbani Khar, aan Kaboel, was president Karzai
op 16 en 17 februari jl. in Islamabad voor bilaterale gesprekken met de
Pakistaanse overheid en een trilaterale top met Pakistan en Iran. De
gesprekken gingen naast verdieping van de regionale samenwerking ook
over verzoening en de mogelijke rol voor Pakistan in dit proces. De
Pakistaanse regering heeft onlangs opnieuw bevestigd een constructieve
rol te willen spelen in het Afghaanse vredesproces. De autoriteiten in
Kaboel noemden de gesprekken met de Pakistaanse autoriteiten positief.
De mediaberichten waren daarentegen negatief over het bezoek aan
Pakistan, waarvan Karzai met lege handen zou zijn teruggekeerd. De
president zou erop hebben aangedrongen dat Pakistan druk zou uitoefenen op de Taliban om aan het vredesproces deel te nemen, wat de
Pakistaanse regering als absurd had afgedaan. Woordvoerders van de
Afghaanse overheid ontkenden het bestaan van spanningen tijdens het
bezoek. Het overleg had in goede, open sfeer plaatsgevonden en
vertrouwen gegeven in de steun van Pakistan voor het verzoeningsproces.
De Afghaanse autoriteiten spraken de verwachting uit dat het bezoek
opgevolgd zal worden door verdere contacten op hoog niveau.
De ISAF-aanval van eind november 2011 aan de Afghaans-Pakistaanse
grens, waarbij 24 Pakistaanse militairen omkwamen, heeft de relaties
tussen de VS en Pakistan verder onder druk gezet. Uit protest tegen dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

4

incident, besloot Pakistan op het laatste moment niet deel te nemen aan
de Bonn Conferentie. Daarnaast sloot Pakistan de grenzen met Afghanistan voor NAVO-transporten, alsmede de Shamsi-luchtbasis. Het interne
NAVO-onderzoek naar het incident is op 6 januari 2012 gepresenteerd. Het
rapport stelt dat ISAF het humanitaire oorlogsrecht heeft gerespecteerd
en wijst moeizame communicatie met de Pakistaanse grensautoriteiten en
onvoldoende interne sturing tijdens het incident aan als belangrijke
oorzaken. De NAVO heeft maatregelen aangekondigd om deze oorzaken
aan te pakken. Pakistan heeft geweigerd aan het onderzoek mee te werken
en heeft de uitkomsten verworpen. Wel heeft Pakistan op 14 februari jl.
besloten de grens beperkt weer te openen voor NAVO transporten.
De Afghaanse regering probeert naast investering in de bilaterale relatie
met Pakistan ook via regionale initiatieven de betrekkingen met de
buurlanden te verbeteren en de samenwerking te verdiepen. Op 26 en
27 maart zal in Dushanbe, Tadjikistan, de vijfde Regional Economic
Cooperation Conference on Afghanistan worden gehouden over het
verdiepen van economische samenwerking op onder andere het terrein
van infrastructuur, onderwijs, handel en investeringen. Daarnaast zal er in
juni in Kaboel een bijeenkomst plaatsvinden in het kader van het
«Istanbulproces» als follow-up van de regionale conferentie die op
2 november jl. werd gehouden in Istanbul. Hier zullen de verdere
uitwerking en bespreking van gezamenlijke initiatieven die het onderlinge
vertrouwen tussen de landen in de regio kunnen vergroten (confidence
building measures) op de agenda staan.
Mensenrechten
Godsdienstvrijheid
In november 2011 is de Nederlandse mensenrechtenexpert als
EU-mensenrechtenadviseur gestart bij de EU delegatie in Kaboel. Hij
besteedt actieve aandacht aan godsdienstvrijheid en bescherming van
religieuze minderheden en vervult een belangrijke coördinerende rol ten
aanzien van inspanningen van internationale partners (EU, VS, Canada)
op dit gebied. De Nederlandse diplomaat die eind januari is aangetreden
als directeur Governance bij het kantoor van de Duitse civiel vertegenwoordiger bij ISAF Regional Command North in Mazar-e-Sharif, zal
aandacht besteden aan de situatie van (religieuze) minderheden in de
negen noordelijke provincies, zoals de politiek adviseur in Kunduz dat
reeds doet op lokaal niveau.
Ter gelegenheid van de internationale dag voor de rechten van de mens
op 10 december 2011 organiseerde de Nederlandse ambassade in Kaboel
een debat tussen studenten van verschillende universiteiten in Kaboel. De
centrale thema’s vrijheid van godsdienst en vrouwenrechten leidden tot
open en levendige discussies. Vrouwenrechten en godsdienstvrijheid zijn
binnen de Afghaanse samenleving zeer gevoelige onderwerpen. Het is
dan ook positief dat de studenten open discussieerden over de stellingen
zonder een blad voor de mond te nemen. De ambassade organiseert
geregeld dit soort discussies door en met studenten.
Op 6 december jl. vonden tijdens de Sjiitische feestdag Ashurah,
terroristische aanslagen plaats in Kaboel en Mazar-e-Sharif, gericht op
ongewapende Sjiieten. De aanslagen hebben zeker 80 mensen het leven
gekost en veel gewonden veroorzaakt. De aanslagen zijn opgeëist door de
in Pakistan gevestigde, maar daar verboden, anti-Sjiitische organisatie
Lashkar-e-Jhangvi Al-Alami. In Afghanistan is met ontzetting gereageerd
op de aanslagen, mede vanwege het sektarische karakter. Afghanistan
kent in tegenstelling tot andere landen in de regio geen patroon van
sektarisch geweld tussen Sjiieten en Soennieten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

5

Vrouwenrechten
Op 23 november jl. bracht UNAMA een rapport uit over de handhaving
van de Afghaanse wet die de uitbanning van geweld tegen vrouwen tot
doel heeft. Het rapport signaleert voorzichtige vooruitgang maar ook
serieuze tekortkomingen in de toepassing van de wet. De belangrijkste
bevinding is dat in het merendeel van de rechtszaken over geweld tegen
vrouwen niet wordt geoordeeld op basis van bovengenoemde wet, maar
op basis van informele rechtssystemen. Dit resulteert vaak in lichtere
straffen of vrijspraak voor daders, of juist in vervolging van vrouwen op
basis van «morele» misdaden. De regering heeft met bezorgdheid kennis
genomen van deze bevindingen. Het beschermen van kwetsbare groepen
en verbeteren van de positie van vrouwen zijn belangrijke taken van de
Afghaanse overheid. In gesprekken met de Afghaanse autoriteiten
onderstreept Nederland dan ook het belang van de volledige naleving van
nationale en internationale wetgeving en conventies op het gebied van
vrouwenrechten en de bestrijding van discriminatie en geweld tegen
vrouwen. Ook de Nederlandse mensenrechtenexpert bij de EU delegatie
in Kaboel heeft in gesprekken over het rapport met de Afghaanse
overheid, de Onafhankelijke Mensenrechtencommissie en vrouwenorganisaties aandacht gevraagd voor de tekortkomingen. Namens de EU
lidstaten heeft hij voorts een aantal individuele zaken van mishandelde
vrouwen onder de aandacht van de autoriteiten gebracht.
Afghaanse Onafhankelijke Mensenrechtencommissie
De commissarissen van de Afghaanse Onafhankelijke Mensenrechtencommissie worden steeds voor een termijn van 5 jaar benoemd door de
president. Op 16 december 2011 verliep het mandaat van de huidige
commissie. Hierop besloot president Karzai drie commissarissen te
vervangen, onder wie de twee kritische en populaire commissarissen
Nadery en Hakim. Hoewel de procedure in principe voldoet aan de
wettelijke bepalingen, kreeg het presidentiële besluit sterke publieke
kritiek. Het Afghaanse maatschappelijk middenveld vroeg hierop een
gesprek aan met de president. De president verzocht de bij de vergadering
aanwezige vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties een
lijst van mogelijke kandidaten samen te stellen. Tot de president een
besluit heeft genomen over de aanstelling van nieuwe commissarissen,
blijven de drie commissarissen in functie. Het verdere verloop van het
benoemingsproces zal een indicatie geven van de toewijding van de
Afghaanse overheid aan mensenrechten. De internationale gemeenschap
benadrukt met name het belang van een transparant en inclusief
aanstellingsproces. Nederland volgt de ontwikkelingen samen met
internationale partners in EU- en VN-verband, nauwlettend.
UNAMA rapport detentiefaciliteiten
ISAF heeft in reactie op het UNAMA rapport over misstanden in detentiefaciliteiten van afgelopen najaar maatregelen genomen. De overdracht
van gevangenen aan alle zestien faciliteiten waarover negatief werd
bericht werd onmiddellijk stopgezet. Al deze faciliteiten zijn bezocht en
geïnspecteerd. Op vijftien faciliteiten zijn trainingen gegeven aan het
personeel en negen faciliteiten, waaronder de detentiefaciliteit op het
politiehoofdkantoor in Kunduz, zijn inmiddels gecertificeerd: aan deze
faciliteiten mogen weer gevangenen worden overgedragen. ISAF zal
overgedragen gevangenen blijven monitoren en onverwachte bezoeken
aan detentiefaciliteiten blijven afleggen om zeker te stellen dat geen
misstanden meer plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

6

UNAMA rapport burgerslachtoffers
Uit het jaarlijkse rapport van UNAMA over burgerslachtoffers blijkt dat in
2011 het totale aantal burgerslachtoffers in Afghanistan opnieuw is
gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor.1 De toename is te wijten aan
veranderde tactieken van de insurgents, waarbij meer burgerslachtoffers
vallen. Het aantal burgerslachtoffers door toedoen van ISAF en coalitiepartners is juist gedaald ten opzichte van 2010. De regering deelt de
zorgen van UNAMA over burgerslachtoffers in Afghanistan. Nederland
spant zich in VN en NAVO verband in voor betere bescherming van de
burgerbevolking in conflictgebieden. Conform de toezegging in het
Algemeen Overleg van 9 februari jl. zal de regering uw Kamer een brief
sturen waarin het Nederlandse beleid gericht op bescherming van de
burgerbevolking in gewapende conflicten uiteen wordt gezet.
Electorale Hervormingen
Op 24 december 2011 verving president Karzai drie commissarissen van
de Onafhankelijke Kiescommissie en verlengde hij het mandaat van twee
andere commissarissen, nadat hun termijn in mei dat jaar was verlopen.
De EU heeft deze procedure, ondanks de wettelijkheid ervan, bekritiseerd
vanwege het gebrek aan transparantie en het uitsluiten van het parlement
in het proces. In 2009 nam het parlement een wetsvoorstel aan dat
voorzag in parlementaire goedkeuring voor commissarissen van de
Kiescommissie. Dit wetsvoorstel is echter nooit tot wet verheven door de
president. De precieze procedure voor de aanstelling van leden van de
Kiescommissie blijft hiermee onvoldoende vastgelegd. De wettelijke
opheldering van deze kwestie was een belangrijk punt in de aanbevelingen van de EU over electorale hervormingen. De EU blijft ervoor pleiten
deze kwesties prioriteit te geven in een toekomstige herziening van het
wettelijke verkiezingskader.
Transitie
Het transitieproces verloopt volgens schema, maar is er meer aandacht
nodig voor de civiele aspecten. De nadruk ligt volgens de Nederlandse
regering nog teveel op de veiligheidssector in enge zin; de vooruitgang op
het gebied van goed bestuur en de rechtsstaat en de sociaal economische
ontwikkeling zijn beperkt. De minister van Buitenlandse Zaken heeft
hiervoor tijdens de Bonn conferentie en de ministeriële NAVO conferentie
van 7 en 8 december jl. expliciet aandacht gevraagd. Zonder een bredere
visie op het transitieproces zal de duurzaamheid van het proces in het
geding komen.

1
«Protection of civilians in armed conflict.
Afghanistan. Annual report 2011», te vinden
op www.unama.unmissions.org.
2
Dit zijn de provincies Balkh, Samangan,
Takhar, Daykundi en Sar-e Pul en Herat
(inclusief aangrenzende districten inBadghis);
diverse districten rondom Kaboel en Bamiyan
en in de provincies Helmand en Badakshan;
de stad Ghazni.

Op 27 november jl. heeft president Karzai de tweede tranche aangekondigd van gebieden waarin de verantwoordelijkheid voor de veiligheid
overgaat naar het Afghaanse leger en politie. Het gaat voor een groot deel
om gebieden in het noorden van Afghanistan.2 De overdracht van
verantwoordelijkheden van ISAF aan de Afghaanse autoriteiten is gaande.
Als deze tranche is afgerond, zal bijna vijftig procent van de Afghaanse
bevolking door de Afghaanse veiligheidsdiensten worden beschermd. Het
veiligheidsniveau in gebieden uit de eerste tranche in juli 2011 is onder
Afghaanse verantwoordelijkheid gehandhaafd. De derde tranche wordt
naar verwachting binnenkort aangekondigd.
De geleidelijke overdracht van de verantwoordelijkheid voor de veiligheid
aan het Afghaanse leger en politie betekent dat ISAF steeds minder
troepen voor gevechtstaken nodig heeft. De nadruk zal steeds meer
komen liggen op het adviseren en assisteren van de Afghaanse veiligheidsdiensten. Enkele landen hebben in dit licht recent uitspraken over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

7

troepenreducties gedaan. Frankrijk kondigde eind januari aan zijn
gevechtstroepen eerder te zullen terugtrekken. De Amerikaanse minister
van Defensie, Panetta, liet in dezelfde periode weten dat de Afghaanse
veiligheidsdiensten waarschijnlijk al in 2013 eerst verantwoordelijk
zouden worden voor de veiligheid in Afghanistan, wat mogelijk gevolgen
zou hebben voor de terugtrekkingsplannen van de VS. De VS heeft na de
hierop ontstane commotie benadrukt niet de intentie te hebben het
transitieproces te versnellen en nog te werken aan een concreet plan voor
troepenreducties.
Vooralsnog zijn er geen gevolgen voor de geïntegreerde politietrainingsmissie. De door Duitsland afgekondigde troepenreductie in het kader van
de in de Bondsdag aangenomen mandaatverlenging tot en met januari
2013 betreft eenheden uit andere noordelijke provincies en aanpassingen
met het oog op efficiëntere inrichting van de Duitse troepen.
Critical Infrastructure Program
Sinds begin 2011 wordt het Critical Infrastructure Program (CIP) uitgevoerd in Afghanistan. In dit door de VS opgezette en gefinancierde
programma worden bij gebrek aan capaciteit van formele veiligheidsdiensten (ANSF) Afghaanse gewapende groepen ingezet bij de beveiliging
van kritische infrastructuur zoals bruggen. Ook worden zij ingezet in een
«hold»-fase na een clearing operatie door ANSF. Er werken ongeveer 675
CIP-agenten in de provincie Kunduz. CIP-agenten kunnen een nuttige
bijdrage leveren aan de veiligheidssituatie en de beveiliging van belangrijke infrastructuur, maar zij maken formeel geen deel uit van de ANSF en
zijn niet of nauwelijks opgeleid. Er zijn incidenten geweest van ongewenst
gedrag. Het programma kan daarom het beeld van de Afghaanse
veiligheidstroepen bij de lokale bevolking negatief beïnvloeden. President
Karzai heeft eind 2011 mede naar aanleiding van negatieve berichten over
het CIP-programma bevolen dat het moet worden beëindigd en dat
salarisbetalingen moeten worden stopgezet. Het per direct niet betalen
van de CIP-agenten kan echter consequenties hebben voor de veiligheidssituatie. Bovendien moet worden bekeken of en hoe de taken die het CIP
nu uitvoert door andere ANSF-eenheden moeten worden overgenomen.
Inmiddels zijn de salarisbetalingen voorlopig hervat en wordt gezocht
naar een structurele oplossing. De Nederlandse missie volgt de ontwikkelingen nauwgezet, maar is niet direct betrokken bij het programma.
Veiligheidssituatie
In 2011 werden de resultaten van de surge (een tijdelijke, forse verhoging
van het aantal troepen en hulpverleners) zichtbaar. De resultaten zijn
gemengd: in het zuidwesten (vooral de provincie Helmand), het westen en
het noorden is sprake van een daling van het aantal geweldsincidenten.
Tegelijkertijd stijgt het aantal geweldsincidenten in het oosten, het
noordoosten en enige zuidelijke provincies van Afghanistan.
Op 20 januari 2012 doodde een Afghaanse soldaat vier Franse militairen
en verwondde hij 15 anderen op een ISAF-basis in de provincie Kapisa.
Een maand daarvoor werden twee Franse militairen door een Afghaanse
soldaat doodgeschoten. Op 20 februari jl. werden twee Albanese ISAF
soldaten doodgeschoten door mannen in uniformen van de Afghaanse
politie; een soldaat raakte gewond.
Afgelopen jaar hebben meerdere zogenaamde green on blue-incidenten
plaatsgevonden, waarbij Afghaanse troepen of politieagenten coalitietroepen hebben aangevallen. Dergelijke aanslagen vormen een reële
dreiging voor ISAF troepen. De oorzaak ligt in de meeste gevallen echter
niet bij daadwerkelijke infiltratie door de insurgency en er zijn geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

8

bewijzen voor systematische, vooropgezette infiltratie van de Taliban in de
Afghaanse politie of in het leger. Berichten in de media dat zich bij de
Afghaanse politie «slapende» Taliban cellen zouden bevinden kunnen niet
worden bevestigd. Het gaat veelal om aanslagen die werden uitgevoerd
door opstandelingen die zich met een (namaak-)uniform voordeden als
agent of militair of om Afghaanse militairen of agenten die werden
geïntimideerd en gedwongen om mee te werken aan gewelddadigheden.
Daarnaast was soms sprake van een persoonlijk of sociaal conflict van de
daders of van rancune of frustratie over het optreden van de coalitie.
Veiligheidssituatie Kunduz
In de provincie Kunduz is in 2011 het aantal geweldsincidenten substantieel gedaald, afgezet tegen het jaar ervoor. Tussen 2007 en 2009
verdubbelde jaarlijks het totale aantal geweldsincidenten in Kunduz en
ook in 2010 was er nog sprake van een geweldstoename. Recente
operaties hebben erin geresulteerd dat gebieden waar de opstandelingen
weer aan invloed probeerden te winnen onder controle zijn gebracht. De
voedingsbodem voor instabiliteit blijft echter aanwezig en de opstandelingen blijven proberen verloren terrein terug te winnen. Hun optreden is
steeds meer asymmetrisch van aard; het aantal bermbomincidenten en
zelfmoordaanslagen is in 2011 flink toegenomen.
De afgelopen maanden lijkt de trend van een toename van het aantal
zelfmoordaanslagen in Kunduz doorbroken en zijn er sinds augustus 2011
geen zelfmoordaanslagen meer gepleegd in de provincie. Desondanks is
het de verwachting dat opstandelingen de intentie blijven houden dit
soort aanvallen uit te voeren.
De incidentenaantallen kennen een jaarlijks terugkerende cyclus waarbij
de winterperiode traditioneel een daling laat zien. De afgelopen maanden
heeft zich in Kunduz relatief vroeg in het jaar een daling van het aantal
geweldsincidenten voorgedaan. Hoewel het onzeker is, ook omdat de
geboekte vooruitgang fragiel en niet onomkeerbaar is, is het de
verwachting voor 2012 dat het aantal geweldsincidenten ten opzichte van
2011 niet zal toenemen.
Koranverbranding
De verbranding van Korans op de Amerikaanse basis in Bagram heeft tot
veel onrust geleid in Afghanistan. ISAF commandant Allen heeft direct
uitgebreid zijn excuses aangeboden aan de Afghaanse autoriteiten en
bevolking, evenals de Amerikaanse president Obama, minister van
Defensie Panetta en andere hooggeplaatste functionarissen. Commandant
Allen benadrukte dat het ging om een vergissing en kondigde aan dat alle
ISAF militairen speciale training zullen krijgen om dit soort fouten te
voorkomen. Desondanks is in Afghanistan heftig gereageerd op het
voorval. Ook vanuit het parlement en de raad van geestelijken zijn felle
reacties gekomen, die de Amerikaanse excuses verwerpen en de VS
oproepen de schuldigen te straffen. President Karzai riep de bevolking op
de rust te bewaren. Op diverse plaatsen in het land zijn, soms gewelddadige, demonstraties gehouden, variërend van enkele honderden tot een
paar duizend mensen. Hierbij zijn ongeveer dertig doden gevallen. De
ANSF werden geprezen door de VN Speciaal Vertegenwoordiger en ISAF
en lijken zich in het algemeen redelijk goed van hun taak te hebben
gekweten.
In Kunduz-stad heeft op zaterdag 25 februari een demonstratie plaatsgevonden waarbij getracht is het UNAMA kantoor binnen te dringen. Het
Afghaanse leger en politie hebben door doortastend optreden dit kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

9

voorkomen. De volgende dag zijn tien Amerikaanse militairen tijdens een
demonstratie bij een vooruitgeschoven Amerikaanse post in het district
Imam Saheb gewond geraakt door een handgranaat. De werkzaamheden
van de geïntegreerde politietrainingsmissie zijn vanwege deze gebeurtenissen tijdelijk stilgelegd. De medewerkers van UNAMA, waaronder de
Nederlands UNAMA politie adviseur, zijn tot nader order gerepatrieerd
naar Kaboel.
Op zaterdag 25 februari werden in Kaboel twee Amerikaanse militaire
adviseurs gedood tijdens hun werk in het Afghaanse ministerie van
Binnenlandse Zaken door een Afghaanse medewerker van het ministerie.
Een onderzoek naar hun dood is gaande. ISAF heeft hierop opdracht
gegeven om buitenlandse experts tot nader order terug te trekken uit
Afghaanse ministeries en andere overheidsinstanties in Kaboel. Ook de
EU, waaronder Nederland en de EUPOL-missie, geeft hier gevolg aan.
Na het weekend is de intensiteit van de onrust in het hele land
afgenomen. Uiteraard worden de veiligheidssituatie en mogelijke
dreigingen constant nauwlettend in het oog gehouden. De missie heeft de
werkzaamheden in Kabul en Kunduz inmiddels geleidelijk hervat.
DEEL 2: INHOUDELIJKE RAPPORTAGE OVER DE DOELSTELLINGEN VAN DE GEÏNTEGREERDE POLITIETRAININGSMISSIE
Dit gedeelte van de brief rapporteert over de voortgang van de geïntegreerde politietrainingsmissie per onderdeel van de missie, aan de hand
van de thematische indeling van het geïntegreerde missieontwerp.
Nulmeting en monitoring
In oktober en november 2011 is door de Afghaanse organisatie Cooperation for Peace and Unity(CPAU) een onderzoek gedaan naar de perceptie
onder de bevolking van het functioneren van de rechtsketen in Kunduz.
Daarnaast is een contextanalyse gemaakt met een overzicht van de
aantallen personen werkzaam in de rechtsketen per district (politie en
justitie). Beide onderdelen zijn geïntegreerd tot een nulmeting voor de
geïntegreerde politietrainingsmissie die binnenkort te vinden is op
http://www.cpau.org.af.
De bevindingen komen er samengevat op neer dat onder de bevolking
een gevoel van onveiligheid bestaat en dat de effectiviteit van de politie
voor verbetering vatbaar is. Voorts bestaat het beeld van corruptie in de
justitiële sector en leeft het gevoel dat de toegang tot het recht mede
afhankelijk is van de beschikbaarheid van financiële middelen, van sekse
en van etnische achtergrond.
Ongeveer 2000 respondenten uit de gehele provincie Kunduz, van wie iets
minder dan de helft vrouw, hebben aan het onderzoek meegewerkt. De
kwaliteit en de onafhankelijkheid van het onderzoek zijn geborgd doordat
de Universiteit van Wageningen CPAU heeft geholpen met het uitwerken
van de methodologie en een kwaliteitstoets door de Universiteit van
Utrecht. Jaarlijks zal een voortgangsstudie worden uitgevoerd, om
duidelijkheid en openheid te bieden over de resultaten van de missie en
de trainingsactiviteiten van de missie waar nodig bij te sturen.
De tussentijdse evaluatie van de geïntegreerde politietrainingsmissie, die
wordt uitgevoerd als uitvloeisel van het Toetsingskader, schuift door naar
volgend jaar. De tussentijdse evaluatie zal dan betrekking hebben op een
periode van anderhalf jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

10

Te verwachten opleidingsresultaten in Kunduz
Nederland richt zich op de verbetering van de kwaliteit van de civiele
politie en de versterking van de rechtsketen in Kunduz en biedt hiertoe
verschillende cursussen aan.
Versterking van de civiele politie in Kunduz
Voor de provincie Kunduz is de totale tashkeel (organisatieomvang)
ongeveer 1500, dit aantal betreft alle functies: van basisagent, ondersteunend personeel tot het politiekader.
Het blijft moeilijk het aantal agenten van de civiele politie dat Nederland
kan opleiden precies weer te geven. Dit aantal staat niet vast en hangt af
van de opleidingsbehoefte van de civiele politie in Kunduz, de mate
waarin reeds actieve agenten kunnen worden vrijgemaakt door de
politiecommandant voor opleidingen, de capaciteit op het trainingscentrum, de trainingsduur en de snelheid waarmee Afghaanse trainers de
trainingen gaan overnemen. Met de transitie worden de Afghaanse
autoriteiten zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Dit jaar worden
daarom in toenemende mate opleidingstaken overgedragen. De komende
maanden speelt de discussie wat de uiteindelijke omvang van de Afghan
National Security Forces (ANSF) moet zijn, de omvang zal waarschijnlijk
kleiner zijn dan aanvankelijk gedacht. Schattingen over het aantal op te
leiden agenten blijven daarom veranderlijk en onzeker.
• Agenten en lager kader van de civiele politie
Zoals met de Kamer is overeengekomen, is het doel van regering om een
extra kwaliteitsimpuls aan de civiele politie in de provincie Kunduz te
geven. De missie richt zich op de basisopleiding van 360 agenten, de
junior NCO-opleiding van 180 juniorkaderleden en de aanvullende
opleiding van 860 agenten. Naast deze opleidingen worden er ook naar
behoefte cursussen aangeboden op specifieke onderwerpen, onder meer
logistiek. Tot nu toe hebben ongeveer 100 politiemensen een opleiding en
90 een cursus gekregen.
Tevens wordt met POMLTs gericht op de begeleiding van alle police
substations in de provincie Kunduz. Op dit moment worden ongeveer 180
politiemensen in de stad Kunduz begeleid in hun dagelijkse werkzaamheden.
• Het hoog en midden kader van de civiele politie:
EUPOL heeft de afgelopen periode in Kunduz verscheidene cursussen
aangeboden aan ongeveer 100 personen uit het midden en hoger
politiekader in Kunduz. Daarnaast worden verschillende personen binnen
de politie intensief gementord en geadviseerd in hun dagelijks werk. Dit
zijn onder andere de politiecommandant, politie sub station chefs en
recherchemedewerkers.
• Community policing:
Binnen het Rule of Law programma heeft GIZ tot nu toe aan ruim 1200
agenten en 1539 gemeenschapsvertegenwoordigers een korte cursus op
het gebied van community oriented policing aangeboden.
• Alfabetisering
Per eind 2011 volgden 800 agenten een alfabetiseringscursus, gefinancierd door Nederland.
Versterking van de rechtsketen in Kunduz
Ook binnen de versterking van de rechtsketen wordt gewerkt aan
capaciteitsopbouw. De inspanningen hiervoor worden gedaan door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

11

EUPOL, GIZ en het Max Planckinstituut. Workshops en cursussen zijn
georganiseerd, aanklagers en rechters worden door EUPOL begeleid in
hun dagelijks werk. De doelgroep in Kunduz voor al deze activiteiten
bestaat momenteel uit 50 aanklagers, 54 rechters, 53 medewerkers van de
lokale justitie afdelingen (huqooq) en de 28 in Kunduz geregistreerde
advocaten.
Thema Civiele politie
Basisopleiding
De achtweekse basisopleiding (Initial Police Training Course) vormt een
belangrijk fundament voor de professionalisering en versterking van de
Afghaanse civiele politie. Op 2 februari jl. heeft de tweede klas van 30
AUP-agenten, zowel rekruten als agenten zonder een eerdere basisopleiding, onder leiding van Nederlandse instructeurs van de KMAR op het
German Police Training Centre (GPTC) in Kunduz deze opleiding afgerond.
Op 4 februari jl. is de derde klas van start gegaan. Deze groep agenten
vertegenwoordigt een etnisch representatieve doorsnede van de
bevolking in de provincie Kunduz en is gemotiveerd de opleiding te
volgen.
Deze maand staat de NCO-opleiding gepland voor het lager politiekader
AUP bestemd voor Kunduz.
Police Mentoring and Liason Teams (POMLTs)
De mentoractiviteiten van de Police Operational Mentoring & Liaison
Teams (POMLTs) richtten zich de afgelopen periode vooral op de Afghan
Uniformed Police (AUP) agenten van de vier in de stad Kunduz aanwezige
politiebureaus (police substations).
Op elk van de police substations zijn ongeveer 50 politiefunctionarissen
gestationeerd, die werken binnen de zone die gekoppeld is aan hun
politiebureau en zich vooral bezig houden met community policing. Ze
doen patrouilles door de wijk, zoeken contact met de burgers, richten
controleposten in en assisteren bij incidenten van velerlei aard. De
POMLTs begeleiden de politie-eenheden bij het uitvoeren van deze
werkzaamheden.
Om ervoor te zorgen dat de trainingen de uitoefening van noodzakelijke
politietaken in de stad niet belemmeren, zijn de volgende afspraken met
de provinciale politiecommandant gemaakt. De agenten die in
aanmerking komen voor de aanvullende tienweekse training worden
tijdelijk onttrokken aan de politiebureaus, waarbij in beginsel een gelijke
verdeling over de bureaus wordt aangehouden. De aanvullende training
bestaat uit theorielessen en uit praktijkonderdelen, waarbij het geleerde in
praktijk wordt gebracht onder begeleiding van de POMLTs. De theorie
lessen worden zoveel mogelijk gegeven op een voormalig ANA-kamp
dichtbij het kamp waar de Nederlandse militairen zijn gelegerd.
De begeleiding en deze aanvullende tienweekse training worden
uitgevoerd op basis van een door Nederlands KMAR-personeel ontwikkelde syllabus. Om de voortgang in de opleiding te kunnen vastleggen en
controleren wordt gebruik gemaakt van een takenboek, waarbij per op te
leiden agent wordt bijgehouden welke lessen zijn gevolgd en in de praktijk
op de juiste wijze zijn toegepast. Dit werkt in de praktijk naar tevredenheid.
De praktijkbegeleiding door de POMLTs is nieuw in het straatbeeld van
Kunduz en sluit aan op de doelstellingen van de missie om vooral

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

12

community policing te versterken. Contact maken met burgers, luisteren
naar hun wensen of informatie draagt bij aan een goede invulling van de
politietaken en de acceptatie door de bevolking. In de dagelijkse praktijk
van het politie optreden zijn de kwaliteitsimpulsen van de POMLT
begeleiding al zichtbaar. Door de bevolking in Kunduz stad wordt over het
algemeen dan ook positief gereageerd. Ook de politie-eenheden en
politieagenten zijn positief over de door de Nederlandse trainers
aangedragen kennis en ervaring. Ook diverse coalitiepartners hebben hun
waardering voor de Nederlandse aanpak getoond. Binnen RC North
maken inmiddels Amerikaanse en Kroatische eenheden gebruik van delen
van het Nederlandse curriculum voor de aanvullende tienweekse training.
De POMLTs besteden speciale aandacht aan vrouwelijke agenten, die een
minderheid vormen in het Afghaanse politieapparaat. Twintig vrouwelijke
agenten worden door vrouwelijke KMAR-instructeurs begeleid en
onderwezen in basisvaardigheden zoals het fouilleren van vrouwen en het
omdoen van handboeien. Een aantal van deze vrouwen zal dit voorjaar de
security awareness cursus volgen.
De training door de POMLTs richt zich naast politietaken ook op materieelonderhoud en logistiek. Daarnaast worden kleine verbeteringen aan
(politie-) gebouwen aangebracht, zoals sanitaire en keukenvoorzieningen.
Tevens wordt de AUP ondersteund bij het opruimen van explosieven en
het treffen van veiligheidsmaatregelen, zoals het plaatsen van munitieboxen voor munitie die burgers inleveren en beschermende wallen om
politiebureaus.
Er worden voorbereidingen getroffen om dit voorjaar de POMLTactiviteiten zoals voorzien ook buiten de stad en het district Kunduz uit te
voeren. Het aangrenzende district Khanabad komt hiervoor als eerste in
aanmerking. Daartoe zijn contacten gelegd met de AUP in Khanabad en
zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop de agenten begeleid en
opgeleid gaan worden. Afhankelijk van de geboekte vooruitgang wordt de
POMLT-begeleiding stapsgewijs gericht op andere politie-eenheden in de
provincie Kunduz waar de veiligheid dit toelaat en community policing
mogelijk is.
In het kader van het transitieproces veranderen de taken van
ISAF-eenheden. ISAF gaat zich meer en meer concentreren op advies en
mentoring in plaats van partnering en het samen uitvoeren van operaties.
In dit licht zal in 2012 een begin worden gemaakt met de omvorming van
ISAF POMLTs naar Police Advisory Teams (PATs). De samenstelling en
voorgestelde werkwijze voor PATs sluit voor een belangrijk deel aan op de
manier waarop de Nederlandse POMLTs al werken; voor de Nederlandse
POMLTs zal in de praktijk dus niet veel veranderen.
Mogelijkheden aanvullende opleidingsactiviteiten
Zoals gemeld in de brief aan uw Kamer van 4 november jl. (Kamerstuk
27 925, nr. 443) en het algemeen overleg van 9 november jl. (verslag
Kamerstuk 27 925, nr. 444) is gekeken naar de mogelijkheden voor het
opleiden van het lager politiekader (Non Commissioned Officers (NCO))
van de (AUP) en Afghan Border Police (ABP) voor de noordelijke regio, op
verzoek van NTM-A. Een interdepartementale delegatie heeft in Kaboel
samen met Nederlandse collega’s werkzaam in Kunduz, op de ambassade
en bij NTM-A, EUPOL en ISAF de verschillende mogelijkheden in kaart
gebracht. Daarnaast is overleg gevoerd met NTM-A, EUPOL, ISAF en het
German Police Project Team (GPPT) over de bijdrage die Nederland zou
kunnen leveren aan training van NCO en ABP voor de noordelijke regio.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

13

Opleiding lager politiekader (NCO) van de AUP voor de noordelijke regio
Het opleiden van het lagere kader van de AUP voor de gehele noordelijke
regio zou resulteren in efficiënter gebruik van de door Duitsland ter
beschikking gestelde capaciteit op het trainingskamp en de beschikbare
KMar-opleiders. Nederland zou op deze wijze een zinvolle bijdrage kunnen
leveren aan de gewenste kwalitatieve verbetering van het Afghaanse
politieapparaat in andere provincies in de noordelijke regio, waar
overigens de praktijkbegeleiding door partnerlanden wordt gedaan.
Tijdens het onderzoek is bekeken of voldoende mogelijkheden bestaan om
door Nederland opgeleide lagere AUP-kaderleden te volgen nadat zij
buiten de provincie Kunduz te werk zijn gesteld. Hiertoe is een tracking &
tracing methode uitgewerkt waarmee de door Nederland opgeleide
agenten na hun opleiding kunnen worden gevolgd. Deze methode maakt
gebruik van bestaande informatiesystemen en behelst de volgende
onderdelen:
• Een door de geïntegreerde politietrainingsmissie ontwikkeld agentvolg-systeem. Hierin zijn alle door Nederland opgeleide en begeleide
agenten opgenomen en worden opleidingsstatus en werklocatie
bijgehouden. Ook worden de biometrische identiteitsgegevens van de
door Nederland getrainde agenten verzameld en vergeleken met de
gegevens van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het
agent-volg-systeem wordt ondertussen ook gebruikt door Amerikaanse en Duitse eenheden in de provincie en is ingevoerd op het
GPTC in Kunduz.
• Een informatiesysteem van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken: het Electronic Payroll System (EPS). Het EPS registreert
welke persoon op welke plek te werk is gesteld. De gegevens uit dit
systeem worden regelmatig door UNDP/LOTFA gecontroleerd en
gelden als betrouwbaar. UNDP/LOTFA heeft toegezegd de informatie
uit het EPS-systeem met Nederland te zullen delen.
• Informatie verkregen uit dagelijkse ISAF/RC(N) rapportages en
operatieplannen. Deze rapportages en operatieplannen bieden inzicht
in activiteiten en plannen van het leger en de politie in geheel
Afghanistan. Mocht uit deze informatie blijken dat agenten van de AUP
voor offensieve militaire acties zijn of zullen worden ingezet, kan
hierover nadere informatie worden gevraagd aan de betrokken
instanties.
Deze methode, hoewel niet waterdicht, stelt de geïntegreerde politietrainingsmissie in staat om op voldoende nauwkeurige wijze na te gaan hoe
de door Nederland opgeleide agenten worden ingezet.
Tijdens het onderzoek is verder gekeken naar de manier waarop de
praktijkbegeleiding van het lager politiekader van de AUP buiten Kunduz
wordt uitgevoerd. In de noordelijke regio zijn op sommige locaties
begeleidingsteams van de VS, Duitsland en Noorwegen actief. Op andere
locaties in de noordelijke regio vindt echter geen praktijkbegeleiding
plaats. Daardoor kan de praktijkbegeleiding van door Nederland opgeleide
lagere kaderleden niet overal worden gegarandeerd. Om die reden ziet de
regering onder deze omstandigheden geen aanleiding om het lagere
kader van de AUP voor de gehele noordelijke regio op te leiden.
Opleiding Afghan Border Police (ABP)
Een goed functionerende grenspolitie gaat grensoverschrijdende
criminaliteit en smokkel tegen en is daarmee belangrijk voor de
Afghaanse civiele veiligheidsstructuur.
Op het vliegveld van Kunduz houdt de ABP zich op dit moment bezig met
de bewaking van het vliegveld. In de toekomst, indien commerciële

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

14

vluchten op Kunduz zullen gaan vliegen, zal de ABP ook daar grenscontroletaken gaan uitvoeren.
Aan de noordelijke grens en de grensovergang Shir Khan Bandar heeft de
ABP vooral te maken met smokkel en criminaliteit en niet met counterinsurgency.
In de praktijk houdt de Afghan Border Police zich dus in het Noorden,
anders dan in het Zuiden en Oosten, vooral met civiele «blauwe» taken
bezig. Dit wordt bevestigd in de rapportages van de operaties in het
afgelopen kwartaal.
Binnen de grenspolitie is er geen scheiding tussen «groen» en «blauw»
alhoewel er wel een verschil bestaat tussen de uitvoering van taken in
verschillende delen van het land. In de ontwikkeling van het veiligheidsapparaat wordt in overleg met oa NTM-A bijvoorbeeld ook gekeken naar
eventuele verbeteringen. Het aanbrengen van een scheiding tussen
«groen» en «blauw» is daarbij een mogelijkheid en ook serieus
besproken. Ons is bekend dat op dit moment het aanbrengen van een
scheiding voorlopig niet aan de orde is. Dit betekent dat de ABP formeel
bevoegd blijft om counter-insurgency taken uit te voeren en de grens te
bewaken tegen externe agressie. Er bestaat onvoldoende garantie dat
door Nederland op te leiden grenspolitie louter civiel zal worden ingezet.
Om deze redenen ziet de regering onder deze omstandigheden geen
aanleiding een bijdrage te geven aan de opleiding van de grenspolitie in
Afghanistan.
Community policing (Police-e-Mardumi)
De Duitse Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) voert voor
Nederland een community policing project uit in Kunduz. In samenwerking met de lokale bevolking zijn buurtcomités opgericht, waarin
burgers klachten en vragen over de politie in hun buurt opbrengen die
vervolgens aan de politie worden doorgegeven. Het buurtcomité krijgt
feedback over wat er met hun opmerkingen is gedaan. Hiermee wordt de
politie gestimuleerd verantwoording af te leggen over het eigen optreden.
GIZ heeft verder meer dan 40 trainingen en workshops georganiseerd
voor de politie in Kunduz stad en in verschillende districten (Khanabad,
Imam Sahib, Qalia Zal and Aliabad). In de trainingen is onder meer
aandacht besteed aan de Afghaanse grondwet en aan de constitutionele
bevoegdheden van de verschillende staatsinstituties. Ruim 1200 agenten
en 1539 gemeenschapsvertegenwoordigers hebben een korte cursus op
het gebied van community oriented policing gevolgd.
De nadruk lag daarbij op de rol van de politie in een democratische
samenleving en de communicatie met burgers. Ook zijn er ontmoetingen
geweest tussen politie en burgervertegenwoordigers om de uitvoering
van politietaken meer te laten aansluiten bij de behoeften van de
bevolking.
Alfabetisering
Nederland werkt nauw samen met GIZ om het schrijf- en leesniveau van
de AUP in de provincie Kunduz te verbeteren. GIZ heeft per 1 januari 2012
bijna alle alfabetiseringsactiviteiten van NTM-A in de provincie Kunduz
overgenomen. Voor alle AUP-agenten die door Nederland worden
opgeleid zijn de taallessen een verplicht onderdeel van het curriculum.
Andere AUP-agenten mogen meedoen. Agenten krijgen ongeveer een jaar
alfabetiseringsles. Het managementteam van de geïntegreerde politietrainingsmissie overlegt geregeld met GIZ over de inhoud en de vorm van de
trainingen. De thema’s mensenrechten, geweld tegen vrouwen, huiselijk
geweld, gezondheidszorg en gender mainstreaming zijn verwerkt in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

15

modules, wat de bewustwording van de agenten over deze onderwerpen
moet bevorderen.
Versterking hoger en midden kader politie via EUPOL
Algemeen
De EU Raad voor Buitenlandse Zaken (RBZ) van 14 november jl. heeft
besloten het mandaat van EUPOL te verlengen tot en met 2014. Nederland
heeft er in Brussel op aangedrongen dat het EUPOL City Police and
Justice Programme (CPJP), dat in verschillende provincies wordt
uitgevoerd, de komende tijd wordt voortgezet en dat de Rule of
Law-component van de EUPOL-missie verder wordt versterkt. In 2012
wordt de EUPOL-missie geëvalueerd en naar verwachting zullen dan
enkele kleine CPJP’s worden beëindigd. De regering verwelkomt de
evaluatie van de EUPOL-missie, maar zal er op toezien dat de omvang van
het CPJP Kunduz tot 2014 onaangetast blijft. EUPOL Kunduz vormt
immers een belangrijk onderdeel van de geïntegreerde politietrainingsmissie.
Met uw Kamer is afgesproken dat EUPOL structureel wordt versterkt met
40 civiele politiefunctionarissen, van wie 25 in Kaboel en vijftien in
Kunduz, en vijf Nederlandse Rule of Law experts in Kunduz. Per
23 februari werken 51 Nederlanders in de EUPOL-missie in Afghanistan:
43 politiefunctionarissen en acht civiele experts.
EUPOL in Kaboel/Afghanistan breed
Nederland levert de Chief Mentor Advisor en een Senior Course
Developer afkomstig van de Nationale Politieacademie aan het nationale
Staff College. Zij zijn in belangrijke mate verantwoordelijk voor de
vormgeving, ontwikkeling en uitvoering van de EUPOL-cursussen voor
het hogere kader van de Afghaanse politie. Het Staff College blijft het
aanbod van trainingen verder vergroten, mede door het inzetten van
(onder meer Nederlandse) specialistische trainers. Zo is in 2012 begonnen
met de Provincial Management Course en fase 2 van het District
Commander Programme. Het Staff College heeft per december 2011 1400
studenten getraind.
Er wordt ook veel aandacht gegeven aan anti-crime, in het bijzonder de
ontwikkeling van het Criminal Investigation Department (CID) en het
opzetten van een faculteit waar CID-politiefunctionarissen in de toekomst
worden opgeleid. De nadruk ligt op het ontwikkelen van (speciale)
forensische capaciteiten, het verbeteren van de informatie, analyse en
evaluatie-unit en het juvenile investigations (JI)/ family response unit
(FRU) waar ook de unit voor het uitbannen van geweld tegen vrouwen
deel van uitmaakt. Binnen de anti-crime pijler levert Nederland
momenteel zes politiefunctionarissen die zich specifiek bezighouden met
(of lead mentor zijn voor) de recherche, de family response units en de
regionale forensische centra.
EUPOL besteedt bijzondere aandacht aan de training van vrouwen in de
Afghaanse politie. Vier Nederlandse politiefunctionarissen zijn betrokken
bij de training en mentoring van vrouwelijke politieagenten in Kaboel. Dit
najaar is een tienweekse NCO cursus voor vrouwen gegeven; 22
studenten hebben hieraan deelgenomen. De cursus is toegespitst op
vrouwen in alle officiersrangen en richt zich op het vergroten van
leiderschapskwaliteiten. Na een evaluatie van het programma zal deze
cursus in 2012 opnieuw worden aangeboden.
De plannen om een centraal trainingscentrum voor vrouwen in Bamiyan
te bouwen, staan binnen het Afghaanse ministerie van Binnenlandse
Zaken ter discussie. Het ministerie is van mening dat Afghaanse vrouwen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

16

beter bereikt kunnen worden door faciliteiten regionaal te organiseren,
zodat zij dichter bij huis en hun werkplek een opleiding kunnen volgen. Op
dit moment inventariseert de Afghaanse overheid of het haalbaar is in de
regionale trainingscentra aparte faciliteiten voor vrouwen (slaapplekken,
kinderopvang) te creëren.
Op het gebied van de professionalisering van de ANP richt EUPOL zich
voornamelijk op de vergroting van de Afghaanse trainingscapaciteit.
EUPOL heeft een vijfweekse train-de-trainer cursus gegeven aan 358
Afghaanse politietrainers. Met mobiele trainingsteams beoogt EUPOL
deze training aan een grotere doelgroep te kunnen leveren. Twee
Nederlandse politiefunctionarissen maken deel uit van de mobiele
trainingsteams en hebben onder andere de train-de-trainer cursus in
Kunduz gegeven.
Tenslotte zet EUPOL de komende tijd extra in op de internationale
coördinatie op het gebied van institutionele politiehervormingen. Een
Nederlandse diplomaat staat aan het hoofd van het secretariaat van de
International Police Coordination Board (IPCB) en zal nauw betrokken zijn
bij dit proces.
EUPOL Kunduz
Onder leiding van het Nederlandse hoofd van CPJP Kunduz zijn de
contacten met het hoger en middenkader van de AUP in Kunduz versterkt
en is in samenspraak met de politiecommandant gekeken naar de
gewenste trainingsbehoeften. Verdere personele versterking van het CPJP
Kunduz heeft het mogelijk gemaakt het aantal trainingen te vergroten en
de mentoring van sleutelfiguren in de provincie te intensiveren.
Nederland levert met invulling van 19 van de 23 beschikbare functies een
aanzienlijke bijdrage.
EUPOL Kunduz heeft trainingen georganiseerd voor onder meer politieofficieren van de AUP en de recherche (CID). Zo hebben 24 officieren een
certificaat behaald voor een training in didactiek, beroepshouding en
management. 20 Andere officieren behaalden een certificaat voor een
training in onderzoeksmethoden en bewijslastverzameling. Sinds juni
2011 worden 20 recherchemedewerkers dagelijks begeleid in hun werk
ten behoeve van kennis en overdracht aan justitie.
In de komende periode staan in Kunduz tien EUPOL-cursussen op het
gebied van politietraining op het programma en gaat een aantal mentortrajecten van start. De startdatum is afhankelijk van het aanbod van
deelnemers en de veiligheidssituatie. Alle cursussen zijn door het
Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken gecertificeerd en
afgestemd op de Afghaanse behoefte en trainingsinspanningen van
andere partners. Het cursusaanbod bestaat onder andere uit een
tweeweekse cursus voor vrouwelijke agenten en een vijfweekse train-detrainer cursus in samenwerking met de overige onderdelen van de
Nederlandse geïntegreerde politietrainingsmissie.
Het mentoren van de politiechefs in de verschillende Afghaanse
provincies is belegd bij EUPOL. EUPOL Kunduz zal de komende tijd de
mentoring van het senior AUP-politiemanagement, inclusief CID,
intensiveren. Zoals in de aanvullende brief aan uw Kamer van 4 november
jl. is gemeld heeft EUPOL versneld gewerkt aan het aanstellen van een
EUPOL-mentor voor de politiecommandant van Kunduz. Een ervaren
Nederlandse senior politiefunctionaris is hiervoor geselecteerd en begin
2012 begonnen aan deze taak. De Nederlandse mentor werkt binnen het
geïntegreerde kader van de missie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

17

Thema Samenwerking politie – aanklager
In meerdere districten zijn politie en aanklagers intensief in de praktijk
begeleid door GIZ. Ook zijn er in zes districten ontmoetingen tussen
aanklagers en politie van het Criminal Investigations Department (CID)
geweest en zijn workshops georganiseerd over strafrecht en politiewetgeving. De begeleidingsactiviteiten moeten leiden tot een betere
samenwerking tussen politie en openbaar aanklager. Op dit moment is die
samenwerking nog onvoldoende. De politie verzamelt bijvoorbeeld in veel
gevallen geen bewijs en legt geen dossiers aan. Vaak worden gevangenen
niet tijdig (binnen 72 uur) bij het OM aangemeld of worden arrestanten
zonder duidelijke reden vrijgelaten. Omdat ook andere organisaties
trainings- en mentoractiviteiten voor deze doelgroep verrichten, is
gedegen afstemming noodzakelijk. Dit gebeurt via het door Nederland
opgezette en geleide maandelijkse Rule of Law coördinatieoverleg en via
bilaterale contacten.
Ook via EUPOL levert Nederland een bijdrage aan versterkte samenwerking tussen politie en justitie. EUPOL houdt zich onder meer bezig met
het koppelen van instituties, in het bijzonder het Ministerie van Binnenlandse Zaken en het Attorney General Office (AGO), met speciale
aandacht voor het verbeteren van de samenwerking van de AUP met het
Ministerie van Justitie. Nederland financiert het Coordination of Police
and Prosecutors (CoPP) project, dat wordt uitgevoerd door GIZ-PIU en
EUPOL. Het is een van de weinige opleidingen waarbij de gerechtelijke
keten direct en met nadruk op praktische kennisuitwisseling wordt
gekoppeld aan de politie. Ruim 150 Afghanen hebben tussen juli en
december deze opleiding gevolgd. Daarnaast integreert EUPOL meer Rule
of Law elementen in curricula, bijvoorbeeld in CID-cursussen. De
cursussen worden gezamenlijk aan CID-functionarissen en aanklagers
aangeboden, met als doel meer begrip tussen de twee onderdelen van de
keten te creëren. Nederlandse curriculumontwikkelaars hebben hieraan
een bijdrage geleverd.
Thema Justitiesector
Het Max Planck Instituut (MPIL) heeft met Nederlandse financiering in het
laatste kwartaal van 2011 en begin 2012 een reeks trainingen gegeven
voor rechters, openbaar aanklagers en andere medewerkers in de
justitiële sector over onder meer juridische ethiek, landrecht en strafvordering. De deelnemers kwamen uit de stad en uit andere districten van
Kunduz provincie.
GIZ heeft als onderdeel van het Nederlandse Rule of Law programma een
training gegeven aan de Afghan Independent Bar Association (AIBA)
advocaten over het recht op verdediging. De training vond plaats in het
door Nederland opgeknapte en pas geopende kantoor van AIBA. AIBA
heeft tevens met ondersteuning van Nederland en GIZ een Memorandum
of Understanding (MoU) gesloten met het Department of Women Affairs
om de toegang tot rechtsbijstand voor vrouwen te verbeteren. AIBA heeft
toegezegd twee advocaten hiervoor beschikbaar te stellen. In het MoU is
vastgelegd dat speciale aandacht uitgaat naar vrouwen in gevangenissen.
Het hybride Afghaanse rechtssysteem kent lokale (huqooq) afdelingen van
het ministerie van Justitie die als schakel dienen tussen formeel en
informeel recht. Ter bevordering van de juridische kennis en capaciteit van
deze afdelingen en ter verhoging van het bewustzijn bij de bevolking over
dit justitiële instituut heeft GIZ een reeks trainingen gegeven aan
huqooq-medewerkers en gemeenschapsoudsten. Nederland financiert
verder de bouw van zes nieuwe huqooq-kantoren voor aanklagers in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

18

districten van Kunduz provincie. GIZ verwacht binnenkort met de bouw te
beginnen.
EUPOL CPJP Kunduz heeft trainingen gegeven ter versterking van de
justitiële keten. Zo zijn twintig aanklagers getraind in Fair Trial Principles
for Prosecutors. Tevens is in september aan 20 aanklagers een cursus
gegeven over mensenrechten in het rechtelijk juridisch handelen en
oordelen. Tenslotte is aan achttien deelnemers de cursus Justice Criminal
Procedure gegeven.
Sinds juni 2011 verzorgen de EUPOL Rule of Law medewerkers mentoractiviteiten voor aanklagers en rechters. Zij beoordelen tijdens rechtszaken
de kennis van aanklagers en rechters en passen vervolgens hun
mentoring- en trainingsactiviteiten hierop aan.
Thema Verbetering bewustzijn, acceptatie en toegang tot het
rechtssysteem
Met Nederlandse steun is de BBC een partnerschap aangegaan met een
lokale theatergroep uit Kunduz voor een edutainment programma. De
eerste theatervoorstellingen zullen op korte termijn plaatsvinden. Op basis
van een needs assessment worden momenteel de exacte onderwerpen
bepaald voor de radioprogramma’s die vanaf voorjaar 2012 in Kunduz
worden uitgezonden. Doel van het programma is het versterken van het
bewustzijn onder de bevolking over hun rechten en mogelijkheden een
beroep te doen op het rechtsstelsel. Vrouwenrechten worden hierbij als
terugkerend thema meegenomen.
Op 1 december jl. is een activiteit op het terrein van local grievances
resolution van start gegaan. Deze activiteit is gericht op het versterken van
de capaciteit van maatschappelijke actoren om zelf hun conflicten op te
lossen, waarbij expliciet de verbinding met de formele justitiële sector
wordt gemaakt. Bewustwording en training in vaardigheden zijn de
sleutelwoorden. Daarmee vervult dit project een voorwaardenscheppende
en ondersteunende rol in de context van lokale re-integratie en verzoening
in het bredere kader van het Afghanistan Peace and Reintegration
Programme (APRP). Nederland heeft twee miljoen euro aan dit
programma bijgedragen.
Nederland steunt ook het project Access to Justice for Women van The
Asia Foundation (TAF). TAF voert op dit moment een assessment uit ter
voorbereiding van de oprichting van Community Dialogue Groups van
vrouwen, die hen helpen voor hun rechten op te komen. Inmiddels is de
selectie van deelnemers in vier districten achter de rug, waaronder
Kunduz stad.
EUPOL organiseert in het kader van verbetering van het bewustzijn over,
de acceptatie van en de toegang tot het rechtssysteem een aantal
seminars. Zo is eind 2011 in samenwerking met UNAMA een succesvol
seminar georganiseerd met de focus op vrouwenrechten. EUPOL
organiseert binnenkort een seminar over Human Rights and Gender
Package. Daarnaast worden seminars georganiseerd met betrekking tot
Legal Aid en zal de focus liggen op rechtshulp.
DEEL 3: ORGANISATIE VAN DE MISSIE EN OVERIGE ZAKEN
Samenwerking met Duitsland
In Kunduz wordt naar volle tevredenheid samengewerkt met Duitsland, de
lead nation in het gebied. Dagelijks wordt overlegd over de verschillende
activiteiten binnen en buiten het kamp. Duitsland maakt graag gebruik van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

19

de ervaring die Nederland heeft opgedaan tijdens de missie in Uruzgan,
vooral om aanslagen met geïmproviseerde explosieven te voorkomen.
Nederland levert sinds half januari 2012 een chirurgisch team van zes
personen aan het Duitse veldhospitaal in Kunduz. Dit is voor aanvang van
de missie vastgelegd en past binnen het personele aantal van 545 voor
deze missie.
Legering
Vanaf juni 2011 is het Nederlandse personeel op Kunduz gelegerd in
tijdelijke infrastructuur, vergelijkbaar met de legering op Kandahar
Airfield. Deze bestaat uit (ongepantserde) werk- en legeringscontainers
met daaromheen beschermende wallen. De permanente legering wordt in
de zomer van 2012 opgeleverd. De vertraging van de oplevering van de
gebouwen wordt voornamelijk veroorzaakt door de aanleg van ondergrondse infrastructuur (riolering e.d.) en de door het Duitse PRT
opgelegde restricties op het kamp. Met het oog op een duurzame bijdrage
verbetert Duitsland de infrastructuur momenteel op een paar punten.
F-16’s
De Air Task Force (ATF) is eind oktober 2011 verhuisd van Kandahar
Airfield naar de multinationale basis in Mazar-e-Sharif. De Nederlandse
F-16’s zijn sinds 1 november 2011 volledig operationeel inzetbaar vanaf
Mazar-e-Sharif. De F-16’s kunnen in heel Afghanistan worden ingezet,
maar de inzet richt zich vooral op Regional Command North (RC(N)) en
Kunduz, voor het zoeken naar bermbommen en het verzamelen van
beeldmateriaal ten behoeve van het inlichtingenbeeld. Sinds de introductie van dit Recce-Lite systeem zijn twee miljoen foto’s gemaakt ter
ondersteuning van de ISAF troepen in Afghanistan. Tijdens meerdere
momenten dit jaar zijn er IED’s gevonden, waaronder granaten en zelf
gemaakte explosieven. Ook zijn personen ontdekt die verdachte graafwerkzaamheden aan het verrichten waren. Door de ontdekkingen en het
onschadelijk maken van de verschillende explosieven zijn aanslagen en
mogelijke slachtoffers voorkomen.
EGF-bijdrage door Marechausseepersoneel
Verschillende landen die deelnemen aan de European Gendarmerie Force
(EGF)leveren personeel aan NTM-A en EUPOL voor politietrainingen en
opleidingen in Afghanistan. De marechaussees in de Nederlandse
politietrainingsmissie maken ook deel uit van het EGF en dragen vanaf de
tweede rotatie een embleem van de EGF. Dit verandert niets aan de
aansturing en rapportageverplichtingen van dit personeel.
Financiën
Aan de inzet van Defensie en Veiligheid en Justitie in de Police Training
Group, de Air Task Force en de Nederlandse bijdrage aan verschillende
ISAF-staven is in 2011 in totaal € 73,5 miljoen uitgegeven. Dit ligt
aanzienlijk lager dan de oorspronkelijke raming voor 2011 van € 122,3
miljoen, hetgeen samenhangt met de gefaseerde opbouw van de missie
en het doorschuiven van een aantal uitgaven naar 2012, onder andere
vanwege vertraging in de realisatie van de permanente infrastructuur in
Kunduz en Mazar-e-Sharif. De raming voor 2012 is, naar aanleiding van
het doorschuiven van deze uitgaven, geactualiseerd en neemt daardoor
met € 6,7 miljoen toe naar € 116,0 miljoen. Deze additionele uitgaven
komen ten laste van de structurele HGIS voorziening voor de uitvoering
van crisisbeheersingsoperaties op de defensiebegroting, beleidsartikel 20
«inzet»,(€ 111,2 miljoen) en de HGIS voorziening voor civiele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

20

crisisbeheersingsmissies/uitzending politiefunctionarissen op de
begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie(€ 4,8 miljoen).
Het «Geïntegreerd Politie Trainingsmissie fonds» (GPTM-fonds) is een
financieringsinstrument voor ODA-activiteiten in het kader van de missie.
Alle activiteiten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken die passen
binnen de doelstelling van de missie kunnen hieruit worden gefinancierd.
Voor het fonds is in totaal € 22,5 miljoen gereserveerd. In 2011 is hiervan
€ 4,1 miljoen uitgegeven, voornamelijk aan het Rule of Law programma in
Kunduz. Een miljoen euro is uitgegeven aan een Law and Order Trust
Fund Afghanistan (LOTFA) project gericht op gender mainstreaming en
empowerment in het Afghaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken. Deze
bijdrage staat los van de jaarlijkse bijdrage van € 10 miljoen voor de
betaling van politiesalarissen (sinds 2008) die ook via het LOTFA fonds
loopt en niet uit het GPTM-fonds wordt betaald.
De missie-gerelateerde ODA-uitgaven bedroegen in 2011 in totaal € 11,6
miljoen. Naast de uitgaven voor activiteiten van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken bestaat dit uit ODA-uitgaven door de ministeries van
Defensie en Veiligheid en Justitie van respectievelijk € 3,2 miljoen en
€ 4,3 miljoen. Deze uitgavenworden conform de afspraak met uw Kamer
bovenop de voor 2011 vastgestelde 0,75% BNP voor ODA uit de vrije
ruimte van de HGIS gefinancierd.
Sinds 2008 levert Nederland een bijdrage aan het door de NAVO beheerde
ANA Trust Fund ter versterking en professionalisering van het Afghaanse
leger. In 2011 heeft Nederland € 9 miljoen uitgegeven aan dit fonds. Deze
bijdrage past in het kader van de Nederlandse steun aan de versterking
van de veiligheidsstructuren in Afghanistan. Met het oog op de transitie is
de ondersteuning en versterking van een professioneel, zelfstandig
Afghaans leger van onverminderd groot belang. De financiële bijdrage
aan het ANA Trust Fund is complementair aan de Nederlandse bijdrage
aan de versterking van de civiele politie en justitieketen en valt buiten het
«Geïntegreerd Politietrainingsmissie fonds».
Redeployment Uruzgan
De redeployment van het materieel dat tijdens de missie in Uruzgan werd
gebruikt, is voltooid. De laatste containers zijn begin november 2011 met
zeetransport in Nederland aangekomen. In de komende maanden wordt
het materieel van de Air Task Force en het National Support Element dat
niet voor de huidige missie in Kunduz nodig is van Kandahar Airfield naar
Nederland gebracht.
Ook de Nederlandse bijdragen aan de staf van Regional Command South
en de medische faciliteit op Kandahar Airfield zijn beëindigd. Op deze
basis blijft nog een beperkt detachement aanwezig om transporten via
Zuid-Afghanistan te coördineren.
In 2011 is ten behoeve van de redeployment € 51,5 miljoen uitgegeven.
Dit is aanzienlijk minder dan de initiële raming voor 2011 van € 100
miljoen. Dit heeft verschillende oorzaken. Allereerst heeft de
Redeployment Task Force met minder personeel en sneller dan voorzien
zijn taak uitgevoerd. Verder is aanzienlijk minder materieel dan gepland
getransporteerd naar Nederland als gevolg van schenkingen en de
afstoting in het missiegebied en als gevolg van de inzet van materieel
door de geïntegreerde politietrainingsmissie. Daarnaast is door de
bezuinigingsmaatregelen bij Defensie voor een deel van het teruggekeerde materieel geen herstel meer nodig, omdat dit materieel wordt
afgestoten. Ten slotte is het materieel later teruggekeerd in Nederland dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

21

gepland, waardoor het grootste deel van de herstelwerkzaamheden pas in
2012 zal worden uitgevoerd. Door het verschuiven van deze uitgaven
wordt de raming voor 2012 met € 23,0 miljoen naar boven bijgesteld tot
€ 43,0 miljoen. De totale raming voor de redeployment in 2011 en 2012 is
hiermee teruggebracht naar € 94,5 miljoen:
€ 51,5 miljoen in 2011 en € 43,0 miljoen in 2012. In 2010 is reeds € 64
miljoen uitgegeven aan de redeployment. Deze uitgaven komen ten laste
van de HGIS-voorziening voor crisisbeheersingsoperaties op de
Defensiebegroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 453

22