Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3660

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 april 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 6 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC). Met Kamerstuk 22 112, nr. 3663 voldoet het kabinet aan
het verzoek van de vaste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid om
een kabinetsreactie op de betreffende mededeling.
Fiche: Mededeling hernieuwde Maritieme Veiligheidsstrategie EU
Fiche: Verordening tegen marktmanipulatie op de groothandelsmarkt voor
energie
(Kamerstuk 22 112, nr. 3661)
Fiche: Mededeling 30 jaar interne markt (Kamerstuk 22 112, nr. 3662)
Fiche: Mededeling meerjarig strategisch beleid Europees geïntegreerd
grensbeheer
(Kamerstuk 22 112, nr. 3663)
Fiche: Mededeling over EU Space Strategy for Security and Defence
(EUSSSD)
(Kamerstuk 22 112, nr. 3664)
Fiche: Verordening ter verbetering van het EU elektriciteitsmarktontwerp
(Kamerstuk 22 112, nr. 3665)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3660
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

1

Fiche: Mededeling hernieuwde Maritieme Veiligheidsstrategie EU
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Gezamenlijke mededeling van de Europese Commissie en de Hoge
Vertegenwoordiger aan het Europees Parlement en de Raad: Een
verbeterde maritieme veiligheidsstrategie van de EU voor veranderende maritieme dreigingen
b) Datum ontvangst Commissiedocument
10 maart 2023
c) Nr. Commissiedocument
JOIN (2023) 8
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:
52023JC0008
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie
Niet van toepassing
f) Behandelingstraject Raad
Raad Buitenlandse Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken
2. Essentie voorstel
De Europese Commissie (hierna: Commissie) en de Hoge Vertegenwoordiger (hierna: HV) hebben een gezamenlijke mededeling gepresenteerd ter
actualisering van de Europese Maritieme Veiligheidsstrategie (EU
Maritime Security Strategy, EUMSS) uit 2014 en het achterliggende
Actieplan. De actualisering van de EUMSS was reeds voorzien in het EU
Strategisch Kompas voor Veiligheid en Defensie dat in maart 2022 werd
aangenomen.1 In het Kompas formuleert de EU voor de komende vijf tot
tien jaar doelstellingen op het gebied van veiligheid en defensie.
Onder andere de klimaatcrisis en de illegale en ongerechtvaardigde
militaire agressie van Rusland jegens Oekraïne vormen aanleiding de
EUMSS te herzien. De EUMSS en het Actieplan beantwoorden aan die
nieuwe dreigingen en beogen de belangen van de EU, haar lidstaten,
burgers, waarden en economie te beschermen. De uitvoering van de
Strategie berust bij de EU en de lidstaten, elk in lijn met hun respectieve
verantwoordelijkheden. In de voorliggende mededeling wordt geen
nieuwe regelgeving aangekondigd.
De mededeling constateert dat de maritieme veiligheid vandaag
wereldwijd steeds meer wordt bedreigd, zowel dichtbij op de Noordzee,
als verder weg in de Golf van Aden of de Zuid-Chinese Zee.2 Dit ten
nadele van de rechtsstatelijkheid en de internationale op regels
gebaseerde orde, zoals onder andere neergelegd in de VN Conventie
inzake het Zeerecht (UNCLOS).3 Ook de Indische en Stille Oceaan zijn het
toneel van geopolitieke concurrentie geworden.

1

Raadsdocument 7371/22, A Strategic Compass for Security and Defence – For a European
Union that protects its citizens, values and interests and contributes to international peace and
security, Raad van de Europese Unie & Kamerstukken 21 501-28 en 21 501-02, nr. 236.
2
Met maritieme veiligheid wordt in het gehele document Maritime Security bedoeld, niet
Maritime Safety.
3
Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, Montego-Bay, 10-12-1982,
https://wetten.overheid.nl/BWBV0003172/1996-07-28

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

2

Klimaatverandering en maritieme vervuiling hebben voorts grote en
blijvende impact op maritieme veiligheid. Zij zijn ook risicofactoren voor
instabiliteit en ongelijkheid en vragen om een geëigende en geïntegreerde
aanpak. Ook gerichte aanvallen op maritieme infrastructuren eisen
verstevigde en meer effectieve EU-inzet. Daarnaast blijven onder andere
piraterij en overvallen op zee, handel/smokkel van mensen, wapens en
drugs, terrorisme, illegale visserij en onontplofte zeemijnen uitdagingen.
In het licht hiervan formuleert de Strategie een aantal strategische
belangen voor de EU. Dit zijn behoud van de fysieke veiligheid van de EU,
haar lidstaten, burgers en partners; het behoud van wereldvrede en
stabiliteit en het open houden van scheepvaartroutes; het handhaven van
het internationaal recht; bescherming van natuurlijke hulpbronnen en het
mariene milieu en het beheersen van de impact van klimaatverandering
en milieuschade; bescherming van essentiële maritieme infrastructuur;
versterking van de weerbaarheid en bescherming van logistieke knooppunten zoals havens en het aanpakken van risico’s in verband met
corruptie en illegale activiteiten; de bescherming van economische
activiteiten op zee (de blauwe economie); het tegengaan van migranten-/
mensensmokkel; het waarborgen van de capaciteit om snel en effectief op
te treden in het maritieme domein en andere domeinen (land, lucht, cyber
en ruimte); en het waarborgen van de veiligheid van zeevarenden.
Om die belangen te helpen behartigen is een zestal strategische doelen
met acties geformuleerd waarop de EU haar actie wil versterken.
Allereerst beoogt de strategie het versterken van activiteiten van de Unie
en lidstaten op zee. De voornaamste acties hieromtrent zullen bestaan uit
versterking van bestaande maritieme EU-operaties (EU Naval Force
Operatie ATALANTA en Operatie Irini) met marine- en luchtmiddelen die
in hun respectieve gecombineerde gezamenlijke eisen worden vermeld,
het gebruikmaken van de investeringen in het EU-ruimtevaartprogramma
en de capaciteiten van Copernicus4, Galileo5 en IRIS26 inzetten voor
maritiem bewustzijn, het overwegen van aanvullende maritieme
aandachtsgebieden waar het CMP-concept (Coordinated Maritime
Presence, CMP)7 kan worden toegepast, intensivering van de bestrijding
van illegale activiteiten op zee, inclusief drugshandel, in CMP-context,
handhaving en versterking van maritieme veiligheidsinspecties binnen de
EU en het adresseren van cyberveiligheid en de veiligheid van passagiersschepen, verbeteren van EU-samenwerking met betrekking tot kustwachtfuncties door het bevorderen van de ontwikkeling van «multipurpose»
maritieme operaties in diverse zeebekkens rondom de EU.
Het tweede strategische doel is de samenwerking met partners, waarbij
de acties gericht zijn op maritieme personeelssamenwerking tussen de EU
en de NAVO, gezamenlijke marine-oefeningen en bevordering van
internationale samenwerking op het gebied van informatie-uitwisseling,
en toezicht op kritieke maritieme infrastructuur.

4

https://www.copernicus.eu/en
https://www.euspa.europa.eu/european-space/galileo/What-Galileo
https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-space-policy/eu-space-programme/iriss_en
7
Het concept van Coordinated Maritime Presences (CMP) beoogt de capaciteiten van de EU als
een betrouwbare partner en veiligheidsverschaffer te vergroten, een permanente maritieme
aanwezigheid en daadkracht te scheppen in gebieden waar de EU maritieme belangen heeft,
grotere maritieme EU-betrokkenheid uit te stralen alsmede internationale maritieme samenwerking en partnerschappen te bevorderen. E.e.a. geschiedt met gebruikmaking – op basis van
vrijwilligheid -van bestaande maritieme middelen van de lidstaten, alsook van luchtmiddelen
waar nodig en mogelijk. Continuïteit, complementariteit en synergie (tussen inzet van nationale
middelen) zijn sleutelwoorden. De betrokkenheid van een Maritime Area of Interest Coordination Cell (MAICC) binnen de EU militaire staf bevordert de omgevingsbewustzijn, analyse en
informatiedeling tussen de lidstaten.
5
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

3

Het voortouw nemen in het omgevingsbewustzijn van het maritieme
domein (Maritime Domain Awareness, MDA) is het derde strategische
doel, waarbij gericht wordt op het operationaliseren van de Common
Information Sharing Environment (CISE) medio 2024, maar ook profiteren
van de investeringen die zijn gedaan via het EU-ruimtevaartbeleid en de
integratie van op de ruimte gebaseerde technologieën, op afstand
bestuurbare vliegtuigsystemen en bemande en onbemande middelen op
zee. Verder wordt ingezet op de bewaking door middel van kust- en
offshore-patrouillevaartuigen.
Het vierde strategische doel is het beheersen van risico’s en dreigingen,
waarbij acties gericht zijn op de bescherming van kritieke maritieme
infrastructuur en het tegengaan van dreigen op het gebied van cyber,
hybride, directe buitenlandse investeringen, de gevolgen van klimaatverandering, en explosieven, actieve wapens en chemische wapens op zee.
De versterking van capaciteiten wordt gezien als het vijfde strategische
doel, waarbij met name gedoeld wordt op het bouwen van interoperabele
onbemande systemen voor monitoring, moderne mijnenbestrijdingsmogelijkheden, verbeterde maritieme patrouillevliegtuigen en het opzetten
van gezamenlijke test- en experimentoefeningen.
Het zesde en laatste doel is opleidingen en training. Met bijbehorende
acties wordt ingezet op cyber-, hybride- en ruimtegerelateerde veiligheidsvaardigheden door nieuwe en bestaande opleidingen, evenals opleidingsprogramma’s voor niet-EU partners om dreigingen voor maritieme
veiligheid aan te pakken. Ook worden civiel-militaire trainingen op basis
van scenario’s van gedeelde jurisdictie en capaciteiten geïnitieerd.
Tenuitvoerlegging van de doelen geschiedt via een Actieplan en langs de
lijnen van de geïntegreerde benadering: het streven is om civiele en
militaire beleidsvormen, gereedschappen en instrumenten in te zetten,
evenals het gecoördineerd inzetten van alle beleidsniveaus, ten behoeve
van synergie en wederzijdse complementariteit. Er worden tevens
regio-specifieke acties voorzien.
Het eerder genoemde Strategisch Kompas onderstreept tevens het belang
van gereedstelling en interoperabiliteit van de zeemachten van lidstaten
en vraagt om fysieke oefeningen. In dat kader lanceert de EU een jaarlijkse
marine-oefening teneinde paraatheid te versterken, interoperabiliteit te
bevorderen en nieuw-ontwikkelende dreigingen van maritieme veiligheid
aan te pakken.
Naar verwachting zal de gezamenlijke positie van de lidstaten over de
geactualiseerde strategie vastgelegd worden in Raadsconclusies. De
Commissie en de HV zullen samenwerken met de Raad om deze uit te
voeren, in lijn met de in EUMSS geïdentificeerde gebieden en zoals
gedetailleerd beschreven in het Actieplan. Commissie en HV nodigen de
Raad uit om beide documenten te onderschrijven. Drie jaar nadat de Raad
met de strategie instemt zullen de Commissie en de HV een gemeenschappelijk voortgangsrapport voorleggen aan de Raad, met bijdragen
van lidstaten.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland ziet dat de specifieke kracht van de EU (in vergelijking met
andere internationale organisaties zoals de NAVO) op het gebied van
maritieme veiligheid schuilt in het vermogen militaire, civiele en econo-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

4

mische instrumenten geïntegreerd te gebruiken. In het maritieme domein
heeft dit vanuit Nederlandse optiek betrekking op bijdragen aan regionale
capaciteitsopbouw, gezamenlijke beeldopbouw en de verhoging van
situationeel bewustzijn vanuit de domeinen zee, lucht, land en ruimte,
surveillance en informatie-uitwisseling in het kader van het Gemeenschappelijk Veiligheid en Defensiebeleid (GVDB) van de EU.
Voor Nederland is de bescherming van de infrastructuur, zoals offshoreinstallaties, datakabels, olie- en gasleidingen een belangrijk
aandachtspunt. Dit om de continuïteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid van processen als energiedistributie en internet- en dataverkeer
blijvend te beschermen. Uitval of verstoring van dergelijke processen
kunnen leiden tot ernstige maatschappelijke ontwrichting in de EU. Ook
maritieme veiligheidsaspecten in de havens, zoals ondermijning en
economische veiligheid zijn punten van belang. Nederland benadrukt
daarbij het belang van het mitigeren van risico’s van strategische
afhankelijkheden als gevolg van buitenlandse investeringen in EU
maritieme logistieke infrastructuur, met name zeehavens. Hierbij is ook
aandacht voor multimodale ketenafhankelijkheden van belang. Cybersecurity en (hybride) activiteiten door (statelijke) actoren brengen eveneens
risico’s met zich mee waar aandacht naar moet uitgaan. Hierbij is
aandacht voor cyberweerbaarheid in de gehele logistieke keten van
belang (informatie- en operationele technologie). Verder onderschrijft
Nederland het belang van inzet op ondermijning in de havens. Hierbij is
samenwerking binnen de EU en met bronlanden een belangrijk element.
Daarnaast zet Nederland zich actief in voor een verbetering van de
samenwerking tussen de EU en de NAVO met de nadruk op complementariteit. Waar de kracht van de EU met name ligt in het geïntegreerd
gebruik van verschillende instrumenten ter verhoging van de
weerbaarheid van kritieke (onderzeese) infrastructuur, is ook op dit thema
samenwerking met andere internationale organisaties van belang. Met
name de NAVO heeft een rol ten aanzien van afschrikking van en
informatie-uitwisseling over de dreiging richting infrastructuur op en
onder zee. Ten aanzien van duurzaam gebruik van internationale
gebieden, waaronder internationale wateren, is eerder de Oceanennotitie
vastgesteld.8
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt de gezamenlijke mededeling van de Commissie
en de HV waarin een actualisering van de Maritieme Veiligheidsstrategie
van de EU uit 2014 wordt voorgesteld. Het kabinet onderschrijft de
noodzaak van een alomvattende strategie om betere veiligheidssamenwerking tussen de actoren in het maritieme domein te bewerkstellingen.
De lidstaten moeten in staat zijn gezamenlijk een scala aan maritieme
taken uit te voeren om alle dreigingen het hoofd te bieden. De aanpak in
de mededeling sluit goed aan bij de strategie uit 2014, onder inbreng van
(de impact van) nieuwe elementen, zoals de Russische inval van Oekraïne
en daaraan verbonden consequenties voor de maritieme veiligheid. Die
continuïteit is goed. Het kabinet onderschrijft het belang van de brede,
actuele, realistische en coherente benadering van de strategie, waarbij
naast de conventionele dreigingen ook de meest actuele ontwikkelingen
zijn meegenomen9. Het kabinet deelt de ambitie van de strategie, en zet
erop in de binnen de verantwoordelijkheden van de lidstaat vallende
onderdelen uit te voeren. Dit vereist naast goede EU-coördinatie ook
goede Nederlandse coördinatie en regie, bijvoorbeeld als het gaat om
8
9

Kamerstuk 30 196, nr. 543.
Zie ook motie van het lid Valstar c.s. Kamerstuk 36 200 X, nr. 26

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

5

taakverdeling en het bewaken van de voortgang. Goede samenwerking
tussen onder andere de EU, de NAVO en private en overheidspartijen is
een zeer belangrijk element voor het behalen van de doelen. Gegeven
geformuleerde doelen op militair maritiem gebied had het kabinet graag
meer aandacht voor EU-NAVO samenwerking in de mededeling gezien.
Het kabinet zal inzetten op verdere uitwerking hiervan. Het kabinet zet
erop in dat de over drie jaar voorziene evaluatie in het licht van het
ambitieuze karakter van de strategie eerder zou mogen plaatsvinden,
naast jaarlijkse voortgangsrapportage.
Het kabinet is positief over de brede geografische benadering, ook buiten
de bestaande activiteiten in diverse oceanen en zeeën. Het kabinet
onderkent de in de mededeling genoemde veiligheidsbelangen.
Nederland is op veel van de genoemde onderwerpen al actief, zowel
onder nationale, als onder NAVO- of bilaterale vlag. Zo levert Nederland
op dit moment een bijdrage aan het hoofdkwartier voor EU-missie
EUNAVFOR Operatie ATALANTA10 (twee stafofficieren en één politiek
adviseur) en aan de Europese (en dus niet-EU) missie EMASoH11,
(momenteel drie stafofficieren). Nederland steunt het verkennen van
aanvullende maritieme aandachtsgebieden voor toepassing van het
CMP-concept. De noordwestelijke Indo-Pacific is reeds aangewezen als
maritime area of interest (MAI) in de EU-strategie voor de Indo-Pacific,
waardoor dit concept in deze regio kan worden geïmplementeerd.12
Nederland heeft actief bijgedragen aan de vormgeving van dit nieuwe
concept. Het kabinet heeft in het bijzonder aandacht voor de bescherming
van de infrastructuur op de Noordzee. Hoewel de Noordzee niet expliciet
door de Commissie in het Actieplan is opgenomen als intensiveringsmaatregel zijn de geformuleerde acties ten aanzien van dreigingen en
risico’s hierop wel van toepassing.
Waar de EUMSS een zeer brede civiel-militaire blik op maritieme
veiligheid biedt, is het Actieplan concreet en specifiek. De in het Actieplan
gestelde doelen voor wat betreft capaciteitsopbouw stroken in algemene
zin met de door Nederland gemaakte keuzes op het gebied van materieelaanschaf, waaronder de aanschaf van Amerikaanse Tomahawkkruisvluchtwapens voor op fregatten en onderzeeboten. Het Actieplan
bevat weliswaar geen beroep op aanvullende gemeenschappelijke
middelen, maar wel acties – ook van de lidstaten – die nationale middelen
kunnen vergen. Een voorbeeld hiervan is het voorstel van een jaarlijkse
marine-oefening. Het kabinet werkt de acties op lidstaatniveau verder uit.
Het kabinet acht de geformuleerde ambities als positief, maar zet in op
nadere invulling van deze plannen op EU-niveau. Ter nadere uitwerking
van deze ambities wordt momenteel binnen de Raad overlegd. Het
streven van dat overleg is om uiteindelijk in Raadsconclusies de gezamenlijke positie van de lidstaten over de strategie vast te leggen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Zowel de strategie als het Actieplan zijn overwegend positief ontvangen
door de lidstaten. In het kader van strategische samenwerking is door
meerdere lidstaten aangegeven graag een intensievere samenwerking te
zien met internationale en regionale partners zoals de NAVO. Ook is onder
de lidstaten aandacht voor het belang van de bescherming van kritieke
(onderzeese) infrastructuur en havens, wat voor Nederland belangrijke
aandachtspunten zijn.

10

European Union Naval Force (EUNAVFOR) Operatie ATALANTA.
European-led Maritime Awareness in the Strait of Hormuz (EMASoH).
12
Kamerstuk 22 112, nr. 3212.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

6

Het Europees Parlement heeft zich nog niet uitgesproken over de
voorliggende strategie.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen voor regeldruk,
concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Bevoegdheid
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de bevoegdheid is
positief. De mededeling heeft betrekking op meerdere beleidsterreinen, te
weten het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB),
waar het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB)
onderdeel van uitmaakt, visserij, milieu, onderzoek en technologische
ontwikkeling, vervoer en de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. Op
het terrein van het GBVB zijn de lidstaten bevoegd om extern naast de
Unie op te treden (artikel 2, lid 4 van het Verdrag betreffende de Werking
van de Europese Unie, (VWEU)). Voor zover de EU een positie heeft
ingenomen, dienen de lidstaten deze te respecteren. Op het terrein van
visserij, milieu, de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht en vervoer heeft
de EU een met de lidstaten gedeelde bevoegdheid (artikel 4, lid 2, sub d e,
g en j VWEU). Op het terrein van onderzoek en technologische ontwikkeling heeft de EU een parallelle bevoegdheid, wat inhoudt dat de EU
bevoegd is om op te treden zonder dat de uitoefening van die
bevoegdheid lidstaten belet hun eigen bevoegdheid uit te oefenen (artikel
4, lid 3, VWEU). De Commissie is zodoende bevoegd deze mededeling uit
te vaardigen.
b) Subsidiariteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit is
positief. De mededeling heeft tot doel beleid en activiteiten op divers
maritiem gebied gezamenlijk te ontwikkelen en uit te voeren om de
maritieme veiligheid te verbeteren. Ter realisatie van deze doelstelling is
optreden op EU-niveau gerechtvaardigd. De maritieme veiligheidsdreigingen die in de mededeling aan de orde komen, hebben vaak immers
een inherent grensoverschrijdend karakter. De bestrijding van deze
dreigingen kan daarom onvoldoende door de lidstaten op centraal,
regionaal of lokaal niveau worden verwezenlijkt en vergt daarom een
EU-benadering. Het kabinet ziet meerwaarde in een gezamenlijke aanpak
op EU-niveau.
c) Proportionaliteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de proportionaliteit van
de mededeling is positief. De mededeling heeft tot doel beleid en
activiteiten op divers maritiem gebied gezamenlijk te ontwikkelen en uit te
voeren om de maritieme veiligheid te verbeteren. Het voorgestelde
optreden is geschikt om deze doelstelling te bereiken. Zo worden in de
strategie diverse maatregelen voorgesteld die zullen bijdragen aan de
verbetering van de maritieme veiligheid, zoals de voorgestelde jaarlijkse
mariene oefening, intensivering van de strijd tegen illegale en ongeoorloofde activiteiten op zee en een intensivering van de samenwerking op
het gebied van kustwachttaken. Bovendien gaat het voorgestelde
optreden niet verder dan noodzakelijk, omdat de strategie grotendeels
aansluit bij de strategie uit 2014 en enkel verder gaat wanneer dit nodig is
met het oog op actuele uitdagingen. Daarnaast behouden de lidstaten
voldoende ruimte bij de tenuitvoerlegging van de individuele acties uit de
strategie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

7

d) Financiële gevolgen
Er worden geen directe financiële gevolgen verwacht als gevolg van de
strategie. Wanneer sprake is van financiële gevolgen op EU-niveau dan is
het kabinet van mening dat eventueel benodigde EU-middelen gevonden
dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van
de EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een prudente
ontwikkeling van de jaarbegroting.
Het uitvoeren van de genoemde acties op lidstaatniveau na bekrachtiging
van voornoemde Raadsconclusies kan wel tot financiële gevolgen leiden.
Hiervan is momenteel nog geen inschatting te maken en dient nader te
worden uitgewerkt. Eventuele budgettaire gevolgen voor de Rijksbegroting worden ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke
departementen, conform de regels van de budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Voor zover te overzien heeft de strategie geen gevolgen voor de regeldruk
voor bedrijven en instellingen. Onder andere het beter beschermen van
vaarroutes en infrastructuur leidt waarschijnlijk tot het vergroten van de
concurrentiekracht. De strategie is inherent geopolitiek en deze past
binnen de toegenomen noodzakelijke aandacht voor de impact van onder
andere de Russische agressie jegens Oekraïne, maar ook de strategische
ambitie van China. Deze toegenomen dreigingen en ambities zorgen ook
op het maritieme vlak voor uitdagingen, en dan vooral ten aanzien van
power projection door genoemde spelers en de noodzaak daar een
westers antwoord op te formuleren dat goed gecoördineerd is en
inhoudelijk adequaat en dat daarmee recht doet aan onze eigen –
nationale en Europese – maritieme belangen. Ook bijvoorbeeld de
gebleken kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur op en onder water –
nabij en veraf – kan alleen effectief worden beantwoord met een internationale aanpak, zowel jegens statelijke als andere (potentiële) actoren. De
brede benadering waarom dit vraagt, vindt een voorname plek binnen de
diverse geledingen van de EU, met onderscheiden taken voor de lidstaten,
de Commissie en Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) onder
leiding van de HV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3660

8