Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2709
Vragen van het lid Vuijk (VVD) aan de Minister van Defensie over een
persbericht van de onderzoeksraad (ingezonden 7 juli 2014).
Antwoord van Minister Hennis-Plasschaert (Defensie) (ontvangen
15 augustus 2014)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het persbericht van de onderzoeksraad voor
veiligheid met als kop «Veiligheidstekorten opgelost, wel aandachtspunten bij
336 Squadron Koninklijke Luchtmacht»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u de constateringen van de onderzoeksraad dat (1) de Koninklijke
Luchtmacht niet aan de – door Defensie opgestelde – militaire luchtvaarteisen, de MAR OPS-1, voldoet, (2) dat deze nog niet volledig zijn ingevoerd en
(3) dat de veiligheidscultuur bij het 336 Squadron meer aandacht behoeft?
Antwoord 2
Ik herken de constateringen van de Onderzoeksraad dat de Koninklijke
Luchtmacht nog niet aan de MAR OPS-1 voldoet en dat deze nog niet
volledig zijn ingevoerd. Die invoering is momenteel wel volop gaande. Zo
worden onder andere de inrichting van de organisatie aangepast, rollen en
taken vastgelegd en procedures en handboeken verder ontwikkeld. Naar
verwachting is de invoering eind van dit jaar voltooid. Vervolgens vindt een
evaluatie plaats en een audit door de Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA).
MAR OPS-1 stelt eisen aan de reguliere bedrijfsvoering voor een veilige
vlucht. Op het moment dat niet aan de eisen kan worden voldaan doordat er
geen sprake is van reguliere bedrijfsvoering, zoals bij militaire missies het
geval is, wordt een risicoanalyse gemaakt en waar nodig maatregelingen
genomen (zie ook het antwoord op de vragen 6 en 7).
Binnen de Koninklijke Luchtmacht en het 336 squadron wordt veel aandacht
besteed aan het creëren van een veiligheidscultuur waarin medewerkers zich
vrij voelen om (vermeende) incidenten te bespreken en te melden. Bovendien

1

ah-tk-20132014-2709
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.onderzoeksraad.nl/uploads/fm/2014_07_03_PB_336_Squadron.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

wordt de veiligheidscultuur meegenomen in de audits en inspectiebezoeken
van de MLA.
Het rapport bevestigt dat deze aandacht rendeert. De Onderzoeksraad heeft
immers vastgesteld dat in de periode 2007–2013 het aantal geregistreerde
meldingen is toegenomen, inbegrepen de C-130 Hercules gerelateerde
meldingen. Alle meldingen zijn behandeld en er zijn maatregelingen
genomen die bijdragen aan de verdere verbetering van de veiligheidscultuur.
Vraag 3 en 4
Herkent u de constatering van de onderzoeksraad dat geen van de gemelde
veiligheidstekorten zich momenteel nog voordoen?
Hoe beoordeelt u de ogenschijnlijk tegenstrijdige conclusies van de onderzoeksraad dat enerzijds de veiligheidscultuur meer aandacht behoeft en dat
anderzijds geen van de gemelde veiligheidstekorten zich momenteel nog
voordoet?
Antwoord 3 en 4
De Onderzoeksraad verwijst hierbij naar twee verschillende zaken. De
gemelde veiligheidstekorten zijn opgelost. Daar is op dit moment dus geen
probleem meer. De Onderzoeksraad constateert tegelijkertijd dat het van
belang is meer aandacht te geven aan de veiligheidscultuur. Daarmee wordt
bedoeld een cultuur waarin medewerkers zich vrij voelen melding te maken
van (vermeende) veiligheidsrisico’s, zodat deze kunnen worden opgelost (zie
ook het antwoord op vraag 2). De Onderzoeksraad heeft geen nader
onderzoek gedaan naar de veiligheidscultuur binnen 336 Squadron.
Vraag 5
Als u de conclusie herkent dat de veiligheidscultuur meer aandacht behoeft,
aan welke specifieke onderdelen van die veiligheidscultuur wordt dan meer
aandacht gegeven?
Antwoord 5
Zoals in het antwoord op vraag 2 al is gesteld, wordt binnen de squadrons
van de Koninklijke Luchtmacht veel aandacht besteed aan de veiligheidscultuur. De veiligheidscultuur komt veelvuldig aan de orde tijdens bijvoorbeeld
supervisiecursussen, vlieg- en grond veiligheidsdagen en opleidingen. Het
melden van (vermeende) veiligheidsrisico’s met als doel deze op te lossen,
lessen te trekken en voorvallen in de toekomst te voorkomen staat hierbij
centraal. De MLA (toezichthouder) stelt bij audits en inspectiebezoeken de
veiligheidscultuur, waaronder ook de rol van leidinggevenden, steeds
centraal.
Vraag 6 en 7
Herkent u de constatering van de onderzoeksraad dat door de uitzenddruk in
de afgelopen jaren de grenzen van veilig werken zijn opgezocht?
Hoe beoordeelt u de conclusie «er kan niet uitgesloten worden dat zij
(vliegers rv) onbevoegd en (te) onervaren zijn ingezet bij tactische vluchten»?
Antwoord 6 en 7
Defensie streeft een zo veilig mogelijke werkomgeving na. Risico’s bij een
militaire inzet in conflictgebieden zijn echter nooit geheel uit te sluiten. De
aard van het militaire werk brengt dat met zich mee. Bij alle inzet wordt een
analyse gemaakt en worden risico’s gewogen. Waar nodig worden maatregelen genomen.
Destijds heeft de risicoafweging, waarbij ook de uitzenddruk is meegenomen,
geleid tot de maatregel om met de C-130 vanaf een vliegveld buiten
Afghanistan te opereren en enkel in te zetten voor relatief eenvoudige
transportvluchten.
Daarmee is voldoende gewaarborgd dat crews niet onbevoegd en (te)
onervaren zijn ingezet.
Vraag 8
In hoeverre hebben deze conclusies effecten op de thans lopende militaire
missies en militaire operaties? Leidt dit bijvoorbeeld tot minder vluchten dan
beoogd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Het onderzoek wijst uit dat geen van de gemelde veiligheidstekorten zich
momenteel nog voordoet. Enerzijds omdat de vermeende tekortkomingen
niet allemaal zijn aangetoond en anderzijds omdat naar aanleiding van de
gemelde tekortkomingen maatregelen zijn getroffen. De conclusie van de
Onderzoeksraad heeft daarom geen effect op thans lopende militaire missies
en operaties. Veiligheid en de veiligheidscultuur zijn beide zeer belangrijk en
zijn onlosmakelijk verbonden aan militaire missies en operaties. Aan beide
aspecten wordt bij de voorbereidingen en tijdens militaire missies voortdurend aandacht besteed.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3