Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2018Z03797
Vragen van het lid Grashoff (GroenLinks) aan de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over de hervorming van een goed pensioenstelsel
(ingezonden 6 maart 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «De hervorming van een goed pensioenstelsel»
van Han de Jong, Chief Economist bij ABN AMRO?1
Vraag 2
Constaterende dat dit artikel laat zien dat het pensioenvermogen is toegenomen van 110% tot 180% van het BBP, maar dat de gemiddelde dekkingsgraad
is gedaald van 144% naar 106%, kunt u aangeven welke factoren (waaronder
de lage rentestand en hogere levensverwachting) hierin een rol hebben
gespeeld? Kunt u per factor kwantificeren hoe groot de rol was?
Vraag 3
Constaterende dat volgens dit artikel de redenen die het regeerakkoord
noemt onvoldoende rechtvaardiging vormen voor een stelselwijziging die zo
ingrijpend lijkt te worden, in hoeverre kunt u zich vinden in deze analyse?
Vraag 4
Bent u het eens met de stelling in het artikel dat het uitstekend is dat zoveel
mogelijk mensen verplicht pensioenvermogen opbouwen? Zo ja, hoe gaat u
er voor zorgen dat zoveel mogelijk Nederlanders verplicht pensioenvermogen
opbouwen?
Vraag 5
Deelt u de stelling in het artikel dat het delen van risico een van de sterkste
punten is van ons stelsel? Bent u dan ook van mening dat het beleggingsrisico, het risico op arbeidsongeschiktheid, het overlijdensrisico en het
langlevenrisico collectief gedeeld moeten blijven?
Vraag 6
Constaterende dat dit artikel het opmerkelijk noemt dat we naar een meer
individualistisch ingericht systeem zouden moeten om de solidariteit te
versterken, hoe kijkt u hier tegen aan? Deelt u de angst dat een persoonlijke
1

kv-tk-2018Z03797
’s-Gravenhage 2018

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/de-hervorming-van-een-goed-pensioenstelsel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Vragen

1

pensioenpot een eerste stap kan zijn richting verdere individualisering die
uiteindelijk de solidariteit en collectiviteit volledig zal uithollen?
Vraag 7
Constaterende dat dit artikel verwijst naar het SER-rapport uit 2015 waarin
wordt gesteld dat ervaringen in het buitenland laten zien dat veel keuzevrijheid op het gebied van pensioenopbouw over het algemeen leidt tot fors
lagere pensioenen, in hoeverre neemt u deze buitenlandse ervaringen mee in
uw visie op het pensioenstelsel?
Vraag 8
Hoe beoordeelt u de stelling in het artikel dat de marktrente geen enkele
feitelijke invloed heeft op de ontwikkelingen van de pensioenfonds verplichtingen?
Vraag 9
Constaterende dat dit artikel stelt dat bij het vaststellen van de kostendekkende premie gerekend mag worden met verwachte rendementen en dat het
inconsistent lijkt om dat bij de berekening van de dekkingsgraad niet te doen,
is dit inderdaad inconsistent? Waarom wordt er bij de premies wel gekeken
naar verwacht rendement en bij de verplichtingenkant niet?
Vraag 10
Klopt het dat Nederland de laagste disconteringsvoet van alle (bij het
onderzoek van de European Insurance and Occupational Pensions Authority
(EIOPA) betrokken) landen gebruikt? Hoe kan het dat de Nederlandse
disconteringsvoet zoveel lager ligt dan die van Duitsland?
Vraag 11
Hoe beoordeelt u de conclusie van het artikel dat we moeten overstappen
naar het gebruik van een rekenrente die is gebaseerd op de verwachte
rendementen van de beleggingen van een fonds (uiteraard met serieuze
buffers)? Zou u deze optie serieus willen overwegen?
Vraag 12
Zou u deze vragen kunnen beantwoorden voor uw eerste termijn van de
plenaire behandeling «Tijdelijke wet aanpassing disconteringsvoet»?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Vragen

2