Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3268 HERDRUK
Vragen van de leden Kerstens en Monasch (beiden PvdA) aan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over topinkomens bij Luchtverkeersleiding Nederland
(ingezonden 30 juni 2016).
Antwoord van Minister Blok (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (ontvangen
19 augustus 2016)
Vraag 1
Kent u het jaarverslag van Luchtverkeersleiding Nederland over 2015 en dan
met name de passage op p. 123 over het managementteam?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe vaak komt het voor dat topfunctionarissen, die onder de werking van de
Wet Normering Topinkomens (WNT) vallen, daaraan onttrokken worden
doordat de organisatie zelf besluit dat die functie niet meer als topfunctie kan
worden aangemerkt?
Antwoord 2
De WNT is van toepassing op topfunctionarissen. Wie als topfunctionaris
wordt aangemerkt, volgt uit de wet. Dit is het geval als een persoon (mede)
leiding geeft aan de gehele organisatie. Dit wordt niet alleen vastgesteld op
basis van de formele organisatiestructuur, maar ook op basis van de feitelijke
situatie. Iemand die op papier niet, maar in de praktijk wel (mede) leiding
geeft aan de gehele organisatie, is dus (ook) topfunctionaris. Een organisatie
kan dus niet besluiten dat iemand niet meer onder de wet valt, terwijl
diegene wel aan de wettelijke criteria voldoet. Wel kan de organisatiestructuur, bijvoorbeeld bij een reorganisatie, zodanig worden aangepast dat een
persoon niet langer belast is met de leiding aan de gehele organisatie. Als die
persoon ook feitelijk geen leiding meer geeft, brengt toepassing van de WNT

1

ah-tk-20152016-3268
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.lvnl.nl/binaries/content/assets/corporate-publicaties/publicaties-2016/2015-lvnljaarverslag.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

met zich mee dat hij niet langer als topfunctionaris wordt aangemerkt. Hoe
vaak dit voorkomt is niet bekend.
Vraag 3
Kan een organisatie eenzijdig beslissen dat een topfunctionaris, die de facto
dezelfde functie blijft uitoefenen tegen hetzelfde inkomen, niet langer als
topfunctionaris kan worden aangemerkt? Zo ja, waarom kan een organisatie
dat zelf bepalen en op grond van welke criteria? En zo ja, wie toetst dergelijke
beslissingen? Zo nee, waarom kan dat niet?
Antwoord 3
Nee. Als een topfunctionaris de facto (mede) leiding blijft geven aan de
gehele organisatie, blijft hij topfunctionaris. Wel kan de organisatie besluiten
tot een structuurwijziging als gevolg waarvan een topfunctionaris geen
topfunctionaris meer is, mits deze structuurwijziging ook feitelijk wordt
doorgevoerd. Overigens is een organisatiestructuur, waarbij de (gezamenlijke)
verantwoordelijkheid voor de gehele instelling alleen op het hoogste niveau
ligt en daaronder een managementteam fungeert, waarvan de leden
verantwoordelijk zijn voor een specifieke portefeuille, niet ongebruikelijk.
Vraag 4
Wie houdt er toezicht op de toepassing van de WNT met betrekking tot
Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL)? Is deze toezichthouder reeds bezig
met een onderzoek naar de door LVNL gekozen constructie? Zo ja, wanneer is
de uitkomst van dat onderzoek te verwachten? Zo nee, waarom niet en kan
dat onderzoek alsnog in gang worden gezet?
Antwoord 4
Tot 1 januari 2016 was het Ministerie van Infrastructuur en Milieu belast met
het toezicht op de naleving van de WNT door LVNL. Per 1 januari 2016 is het
toezicht op de naleving van de WNT op het beleidsterrein van dat ministerie
overgedragen aan de Eenheid toezicht WNT van het Ministerie van BZK. Het
is primair de verantwoordelijkheid van LVNL om in de jaarstukken opgave te
doen van de bezoldigingsgegevens van bij de instelling werkzame topfunctionarissen. Vervolgens is het aan de accountant om dit te controleren. Op basis
daarvan zal de Eenheid toezicht WNT al dan niet nader onderzoek doen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de constructie, die LVNL heeft gekozen, misbruikt kan
worden om functionarissen, van wie het inkomen op dat van een ministerssalaris gemaximeerd is, toch een hoger inkomen te laten krijgen? Zo ja, deelt u
dan ook de mening dat dit onwenselijk is en wat gaat u hier tegen doen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 5
De WNT verzet zich niet tegen een dergelijke constructie, zolang het niet
slechts een formele aanpassing betreft. Alleen indien komt vast te staan dat
de betrokken functionarissen in de praktijk gewoon leiding zijn blijven geven,
kan en zal handhavend worden optreden.
Vraag 6
Deelt u de mening dat ook uit de door LVNL gekozen constructie blijkt dat de
passage uit het Regeerakkoord, dat niet alleen topfunctionarissen maar alle
functionarissen binnen een desbetreffende organisatie onder de werking van
de WNT moeten worden gebracht, zo spoedig als mogelijk in wetgeving moet
worden omgezet? Zo ja, op welke manier en termijn gaat u dit doen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
Het wetsvoorstel uitbreiding personele reikwijdte WNT (WNT-3) breidt de
normering uit naar niet-topfunctionarissen in de publieke en semipublieke
sector. Op dit moment worden de reacties op het wetsvoorstel die zijn
binnengekomen via de internetconsultatie verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7
Deelt u de mening dat, als die wetgeving wordt gemaakt, er geen overgangsregeling moet komen voor personen die eerst topfunctionaris waren en
daarna weer niet? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
In het wetsvoorstel Evaluatiewet WNT, zoals dat eerder dit jaar openbaar is
gemaakt voor consultatie, is een bepaling opgenomen die erin voorziet dat
als iemand meer dan twaalf maanden topfunctionaris is geweest en daarna
bij de desbetreffende instelling als niet-topfunctionaris in dienst blijft, hij voor
de toepassing van de WNT nog vier jaar als topfunctionaris aangemerkt
wordt. Overigens kan een topfunctionaris maar één keer aanspraak maken op
overgangsrecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3