Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 683

Dierziektebeleid

Nr. 68

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 maart 2011
Bij dezen bied ik u het rapport aan met de evaluatie van de invoering van
de receptplicht van URA-diergeneesmiddelen1. Adviesbureau Berenschot
heeft dit rapport in opdracht van mijn voorgangster opgesteld.
Aanleiding
Aanleiding voor deze opdracht was de toezegging in de Nota Diergeneesmiddelen (TK 2009–2010, 29 683, nr. 39, 3 november 2009) om de in 2008
ingevoerde URA-categorie te evalueren en te bepalen of er aanpassingen
nodig zijn.
Onder URA-middelen vallen die diergeneesmiddelen die door apothekers
en houders van een vergunning voor het afleveren van diergeneesmiddelen – op recept van een dierenarts – mogen worden afgeleverd aan
houders van dieren, zoals bijvoorbeeld ontwormingsmiddelen. Die waren
voorheen vrij verkrijgbaar, maar vallen thans op grond van Europese
regelgeving onder de receptplicht van een dierenarts. De dierenarts moet
als poortwachter het selectiever en restrictiever gebruik van deze
middelen borgen en op die manier bijdragen aan een lager risico op
residuen (voedselveiligheid) en resistentieontwikkeling (diergezondheid).
Conclusies

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

kst-29683-68
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Berenschot komt tot de volgende conclusie:
Het oorspronkelijke doel van de Europese richtlijn, te weten het creëren
van een gelijk speelveld tussen de verschillende lidstaten op het gebied
van diergeneesmiddelenverstrekking, is grotendeels bereikt.
Als gevolg van de invoering van de receptplicht voor URA-middelen is het
bewustzijn rondom dierenwelzijn en diergezondheid sterk toegenomen.
De (beleefde) administratieve lastenstijging is voor alle partijen beperkt
gebleven. Er is een duidelijke verschuiving opgetreden tussen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 683, nr. 68

1

handelskanalen. Meer dierhouders betrekken hun URA-middelen van
dierenartsen in plaats van handelaren.
De invoering van de receptplicht en daaruit voortvloeiend de poortwachtersrol voor de dierenarts hebben de wijze van toediening van
URA-middelen (nog) niet significant veranderd.
Aanbevelingen
Op basis van het onderzoek geeft Berenschot vier aanbevelingen die door
de overheid in samenwerking met andere partijen uitgevoerd zouden
moeten worden. Hieronder geef ik een reactie op deze aanbevelingen.
1) Zorg dat dierhouders, vooral in de paardensector, actief en direct,
geïnformeerd worden over enerzijds de noodzaak van goede veterinaire
praktijk inzake toediening van URA-middelen en anderzijds de rol van de
poortwachter (dierenarts) bij het implementeren van de goede veterinaire
praktijk.
Naast de handhavingscommunicatie die de nVWA verricht, zal er ook
specifiek door mijn diensten richting de paardensector worden gecommuniceerd over het belang van selectief en restrictief gebruik van
ontwormingsmiddelen.
2) Zorg dat de open normen voor het omgaan met URA middelen snel
worden ingevuld.
In juni 2011 verwacht ik de eerste uitspraken van het Veterinair Beroepscollege gericht op het uitschrijven van recepten voor URA-middelen.
Daarmee zal de open norm wat van een dierenarts verwacht mag worden
ten aanzien van het voorschrijven van URA-middelen op korte termijn
worden ingevuld.
3) Maak handhaving veel meer onderdeel van het instrumentarium voor
naleving.
In 2011 is de controle op de naleving van de URA-regelgeving bij
handelaren en dierenartsen opgenomen in het jaarplan van de nVWA.
4) Monitor de resistentie-ontwikkeling in de verschillende sectoren.
De faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht heeft reeds de
opdracht gekregen om de resistentieontwikkeling bij schapen en paarden
te monitoren.
In de komende jaren zal dit naar andere diersoorten worden uitgebreid.
Toekomstvisie
Berenschot heeft een drietal scenario’s ter overweging gegeven, namelijk:
1) Ontkoppeling van voorschrijven en leveren voor deze categorie
middelen.
2) Hef de categorie URA op en breng de middelen onder het regime van
UDA.
3) Geef handelaren de mogelijkheid zich te scholen tot een «qualified
person».
Ik deel de analyse van Berenschot en ben van mening dat de nadelen van
deze scenario’s, zoals onduidelijkheid tussen de UDA- (onder andere
antibiotica) en URA- (onder andere ontwormingsmiddelen) categorieën,
beperking van de marktwerking en het creëren van nieuwe gereguleerde
beroepen, niet opwegen tegen de voordelen. Daarom zal ik het bestaande
beleid voortzetten waarbij de dierenarts de rol van poortwachter dient te
vervullen en handelaren een rol kunnen spelen bij het afleveren van
URA-middelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 683, nr. 68

2

Mijn doel is dat de dierenarts zijn poortwachterrol duidelijk invult zodat
een selectiever en restrictiever gebruik van URA-middelen de risico’s op
residuen en resistentieontwikkeling verlagen.
Naast bovenstaande acties specifiek op het vlak van de URA-diergeneesmiddelen verken ik ook wat er, meer ten algemene, nodig is om de rol van
de dierenarts voor het publiek belang te verstevigen.
De uitkomsten van de evaluatie van de invoering van de receptplicht van
URA-diergeneesmiddelen betrek ik bij die verkenning. Mijn streven is om
u voor de zomer te informeren over dat traject.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 683, nr. 68

3