Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 865

Verbetering verantwoording en begroting

Nr. 191

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 15 juni 2021
De commissie voor de Rijksuitgaven heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Financiën over de brief van 10 maart 2021 inzake de
vierde voortgangsrapportage operatie Inzicht in Kwaliteit (Kamerstuk
31 865, nr. 184).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 14 juni 2021.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Geurts
De griffier van de commissie,
Schukkink

kst-31865-191
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

1

Vraag 1
Wat houdt de verbetering in de aanpassing van de Strategische Evaluatie
Agenda (SEA) in en waarom gaat deze nieuwe SEA meer inzicht in
kwaliteit en in doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid geven? Met
welke strategische keuzes van inzichtsbehoefte wordt rekening gehouden?
Antwoord
Aanleiding voor het introduceren van de Strategische Evaluatie Agenda
(SEA) was een onderzoek van SEO Economisch Onderzoek waaruit bleek
dat beleidsdoorlichtingen vaak niet op het juiste moment de inzichten
opleveren die helpen bij het verbeteren van de doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid. Door nadruk te leggen op het in kaart brengen
van de huidige inzichtbehoefte en een daarbij passende agendering van
evaluatieonderzoek op het niveau van logische beleidsthema’s, draagt de
SEA bij aan meer inzicht in doeltreffendheid en doelmatigheid.
Vraag 2
Er is een pilot met een aparte artikel 3.1 Comptabiliteitswet (CW)-bijlage
geweest, maar het kan ook voorkomen dat artikel 3.1 CW in de memorie
van toelichting wordt opgenomen bij nieuwe wetsvoorstellen. Wat is er
afgesproken? En welke vorm is het effectiefst en efficiëntst?
Antwoord
De pilot omvatte beide: bij Kamerbrieven over beleidsvoorstellen een
bijlage, en bij wetsvoorstellen een toelichting in herkenbare kopjes in de
memorie van toelichting (MvT). Een wetsvoorstel wordt vaak aangekondigd in een Kamerbrief waar al een eerste CW 3.1-toelichting is
gegeven. Afspraak is om bij beleids- en wetsvoorstellen met financiële
gevolgen voor de Rijksbegroting de vereiste toelichting voor behandeling
naar de Tweede Kamer te versturen.
Uit de evaluatie van de pilot is gebleken dat de pilot niet geresulteerd
heeft in een zichtbare toename in het gebruik van de CW3.1 toelichting
door de Kamer. Daartoe dient de CW3.1-informatie op een meer centrale
en herkenbare plek in het voorstel te staan, aldus de bevraagde Kamerleden. Ik ben met departementen in gesprek over een betere plek om de
zichtbaarheid van de CW3.1 toelichting te vergroten.
Vraag 3
Hoe wordt de Kamer op de hoogte gesteld van de uitkomsten van de
Publieke Waardescan (PWS)-systematiek?
Antwoord
De eindrapporten van de Publieke Waarde Scans (PWS) worden samen
met een kabinetsreactie actief verzonden naar uw Kamer en gepubliceerd
op rijksoverheid.nl. Tot nu toe zijn twee onderzoeken afgerond en met u
gedeeld: de PWS op het terrein van circulaire economie (Kamerstukken
32 852 en 32 861, nr. 134) en de PWS over de Verklaring Omtrent Gedrag
(Kamerstuk 33 199, nr. 45).
In de vierde voortgangsrapportage van de operatie Inzicht in Kwaliteit
(Kamerstuk 31 865, nr. 184) is toegelicht dat het streven is om nog twee
pilots uit te voeren. De planning van toekomstige PWSen wordt
opgenomen in de departementale Strategische Evaluatie Agenda’s (SEA)
die als bijlage bij de begroting naar de Kamer wordt gestuurd.
Aan de hand van de eerste vier PWS’en zullen we de PWS-methodiek
doorontwikkelen en aanscherpen. Voor het uitvoeren van een PWS is een
leidraad opgesteld, zodat de PWS onderdeel kan uitmaken van de Toolbox
beleidsevaluaties en kan worden ingezet als onderdeel van de SEA’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

2

Vraag 4
In hoeverre overlappen, complementeren of versterken de
PWS-systematiek, artikel 3.1 CW en andere initiatieven gericht op
verbetering van inzicht in doeltreffendheid en doelmatigheid? Op welke
manier?
Vraag 5
Hoe hangen alle verschillende middelen en instrumenten ten behoeve van
versterking van het evaluatiestelsel samen en hoe wordt voorkomen dat
het stelsel door alle toevoegingen te complex wordt?
Antwoord vraag 4 & 5
De verschillende instrumenten en initiatieven bestrijken verschillende
fases van de beleidscyclus en de evaluatiecyclus. De Interdepartementale
Beleidsonderzoeken en Brede Maatschappelijke heroverwegingen passen
bij de fase van probleemanalyse en agendering. Het IAK en de MKBA’s zijn
vormen van ex-ante onderzoek die passen bij de fase van beleidsformulering. Met CW3.1 expliciteren we de onderbouwing van beleid als het
beleidsvoorstel naar uw Kamer gaat. Monitors maar ook bijvoorbeeld de
PWS kijken gedurende de looptijd naar het onderliggende beleid.
Beleidsevaluaties en de periodieke rapportage per beleidsthema (de
nieuwe vorm van beleidsdoorlichtingen) zorgen voor een synthese van
diverse bronnen om te komen tot conclusies over doeltreffendheid en
doelmatigheid. De Strategische Evaluatie Agenda kan gezien worden als
de basis die het gebruik van deze verschillende instrumenten programmeert en inzichtelijk maakt.
De verschillende instrumenten en initiatieven worden na elkaar uitgevoerd waarbij de één input is voor de ander. Zo biedt het IAK bijvoorbeeld
de basis voor de toelichting conform CW3.1, biedt de evaluatieparagraaf
bij beleidsvoorstellen de input voor de Strategische Evaluatie Agenda en
steunen de periodieke rapportages per beleidsthema op reeds uitgevoerd
evaluatieonderzoek en monitors.
Vraag 6
Wat ziet de Kamer in de praktijk terug van alle initiatieven van departementen voor afwegingen ten aanzien van beleidsinzicht en evaluatie? Hoe
ontstaat hiervan voor de Kamer een integraal beeld? Waaraan kan de
Kamer de initiatieven herkennen en toetsen?
Antwoord
De initiatieven beslaan een groot aantal beleidsterreinen en lopen uiteen
wat betreft qua type evaluatie (ex ante, ex durante en ex post), type
impact (een focus op doelmatigheid en/of doeltreffendheid) en verwachte
doorlooptijd (enkele maanden tot meerdere jaren). Hierdoor verschilt ook
de praktische uitwerking van de initiatieven. Een integraal beeld hiervan is
geschetst in bijlage 1 van de vierde voortgangsrapportage van de operatie
Inzicht in Kwaliteit. Daarnaast wordt over de beleidsgerelateerde
initiatieven ook apart gerapporteerd aan de Kamer door het relevante
vakdepartement.
Vraag 7
Hoe breed wordt de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)-check
van het initiatief koers en kansen reeds toegepast bij verschillende
departementen, of gaat dit worden toegepast, en hoe?
Antwoord
De MKBA-checklist is een tool, waarmee gemakkelijker en snel beoordeeld
kan worden of een project zich leent voor een Maatschappelijke kosten- en
batenanalyse (MKBA). Deze is gebruikt voor Koers en kansen projecten.
Deze checklist is gepubliceerd op de Koers en kansen website

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

3

– www.sanctieuitvoering.nl –, en daarmee voor iedereen toegankelijk.
Daarnaast is het MKBA-Kompas ontwikkeld. Het kompas geeft weer aan
welke voorwaarden een project moet voldoen wil het geanalyseerd
kunnen worden op maatschappelijke kosten en baten (MKBA). Het
Kompas is een uitbreiding van de Checklist MKBA, op basis van inzichten
uit de wetenschap, het bedrijfsleven en de praktijk. Ook deze is gepubliceerd op de website van Koers en kansen. Er is hieraan publiciteit
gegeven in de nieuwsbrief van Koers en Kansen en op sociale media. In
Kamerbrieven zijn deze ontwikkelingen genoemd, bij voortgangsbrieven
over gevangeniswezen, onderdeel Koers en kansen.
Tot slot is het bestaan van deze tools gedeeld met departementen tijdens
de operatie Inzicht in Kwaliteit zodat ook zij er gebruik van kunnen maken.
Vraag 8
Hoe is de samenhang tussen allerlei verschillende initiatieven in het kader
van evaluatie van beleid en maatschappelijke impact? Wordt bij evaluaties
op basis van de SEA bijvoorbeeld ook impact op de Monitor Brede
Welvaart meegenomen?
Antwoord
Het doel van de Strategische Evaluatie Agenda (hierna: SEA) is om betere
en meer bruikbare inzichten te krijgen in de (voorwaarden voor) doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid om daarmee bij te dragen aan een
hogere maatschappelijke toegevoegde waarde van beleid. De evaluaties
geven dus een beeld van de maatschappelijke impact van gevoerd beleid
teneinde de maatschappelijke impact te vergroten. Het is aan departementen hoe ze de SEA invullen en de wijze waarop ze de monitor Brede
Welvaart daarbij betrekken.
Vraag 9
Welke gedragsveranderingen zijn nodig binnen de departementen om de
SEA goed in te bedden en hoe dienen deze gedragsveranderingen te
worden bereikt?
Antwoord
Een goed ingebedde SEA vereist een cultuur van strategisch evalueren,
continu verbeteren en samen leren. Deze gedragsverandering kan alleen
gezamenlijk tot stand komen en vereist blijvende aandacht van beleidsmakers, politiek en controleurs.
Het begint bij begrip en overtuiging onder beleidsmakers dat meer inzicht
in kwaliteit gewenst is. Ook voorbeeldgedrag van leidinggevenden is
belangrijk om de verandering te stimuleren. Daarnaast is het essentieel
dat beleidsmakers kennis en vaardigheden opbouwen. Het realiseren van
de veranderopgaven vereist iets van hen.
De politiek kan gedegen onderzoek stimuleren en dit zien als een kans om
beter beleid te maken.
Daarnaast kan de politiek beleidsmakers stimuleren om de juiste vragen te
stellen en nieuw beleid zo goed mogelijk feitelijk te onderbouwen. Verder
kan de Tweede Kamer hier vanuit haar controlerende taak een belangrijke
rol in spelen waarbij ze controleert of de regels worden nageleefd en of
daarmee beoogde effecten van het verkrijgen van beter inzicht en de
benutting hiervan worden gerealiseerd.
Vraag 10
Waarom past een externe toezichthouder op het Integraal afwegingskader
(IAK) conform de aanbevelingen van de OESO niet bij de huidige
organisatie van de rijksoverheid? Is bekend of de OESO haar aanbeveling
baseert op best practices in andere landen? Zo ja, welke landen hebben
zo’n externe toezichthouder en welke voor- en nadelen heeft dit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

4

Antwoord
Het proces om tot nieuw of gewijzigd beleid te komen is sterk afhankelijk
van verschillende omstandigheden, waaronder de politieke context, het
beleidsdomein en de voor handen zijnde beleidsinstrumenten. Het
organiseren van (extern) toezicht op dit proces en de toepassing van het
IAK heeft voor- en nadelen. Daarom worden momenteel in het
IAK-herzieningstraject de verschillende opties met bijbehorende voor- en
nadelen in kaart gebracht, inclusief de ervaringen met modellen in andere
landen. De besluitvorming hierover wordt overgelaten aan een nieuw
kabinet.
Vraag 11
Welke acht departementale initiatieven zijn inmiddels afgerond en welke
elf initiatieven zijn nog actief? Wanneer zullen deze worden afgerond?
Antwoord
Een overzicht van de doorlopende en afgeronde initiatieven is te vinden
op pagina 3 van bijlage 1 van de vierde voortgangsrapportage van de
operatie Inzicht in Kwaliteit. In deze bijlage is ook per initiatief opgenomen
wat de mijlpalen voor de komende periode zijn.
Vraag 12
Welke tools heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken ontwikkeld in het
kader van het initiatief Early Warning Early Action die als startpunt van
conflictanalyses worden ingezet?
Antwoord
In samenwerking met DVB (Directie Veiligheidsbeleid) zijn er door het
Datalab van Buitenlandse Zaken drie tools ontwikkeld ter ondersteuning
van de inzet op Early Warning Early Action (EWEA) voor conflictpreventie.
De Rijksbrede inzet op EWEA wordt gecoördineerd in de Interdepartementale Werkgroep EWEA, voorgezeten door Buitenlandse Zaken. Het
Grondoorzakendashboard geeft een overzicht van structurele indicatoren
van de grondoorzaken van conflict en combineert hiervoor verschillende
openbare bronnen en indices. De Veiligheidsmonitor is gericht op de
actuele veiligheidssituatie en geeft een visuele weergave van geweldsincidenten en protesten met verschillende filtermogelijkheden voor de
gebruiker. De Veiligheidsmonitor is gebaseerd op de ACLED (Armed
Conflict Location and Event Data Project) database die wekelijks wordt
geüpdatet. De derde tool die is ontwikkeld is de Risicomonitor (in eerdere
rapportages «Veiligheidsalerts» genoemd). De Risicomonitor combineert
data uit o.a. de ACLED database en verschillende andere openbare
bronnen en geeft op basis hiervan een voorspelling af van te verwachten
verslechteringen van de veiligheidssituatie in sub-nationale regio’s.
Vraag 13
Op welke wijze leveren de tools die ontwikkeld zijn door van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken tijdwinst op?
Antwoord
Voor Early Warning Early Action (EWEA) is de informatie uit de tools een
belangrijke bron om snel actuele en kwantitatieve inzichten te krijgen in
de veiligheidssituatie van een land of regio. Deze informatie wordt dan
ook gebruikt door de Interdepartementale Werkgroep EWEA als input en
startpunt van conflictanalyse en prioritering. Ook voor instructies en
briefings worden de tools gebruikt en biedt de informatie houvast voor
stellingname en inzet. Door de kwantitatieve en visuele invalshoek is het
een laagdrempelige manier om in korte tijd een gedegen en goed
onderbouwd beeld te hebben van de situatie ter plaatse, waar voorheen
het bij elkaar brengen van zulke gedetailleerde en actuele informatie veel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

5

tijdrovender was. De tools worden inmiddels ook benut buiten het terrein
van EWEA/conflictpreventie: o.a. de Buitenlandse Zaken collega’s bij de
regiodirecties, verschillende posten, en afdeling reisadviezen gebruiken
de tools in toenemende mate om snel een accuraat beeld te verkrijgen
van de veiligheidssituatie in hun respectievelijke focusgebieden.
Vraag 14
Kunt u een overzicht geven van de elf nog actieve initiatieven die
bijdragen aan de veranderopgaven? Kunt u daarbij aangeven waarom het
nog niet gelukt is deze initiatieven af te ronden?
Antwoord
Zie voor de eerste vraag het antwoord op vraag 11. De operatie heeft niet
tot doel gehad om alle initiatieven binnen de kabinetsperiode af te
ronden. Sommige initiatieven, zoals doorlichtingen, lenen zich beter voor
snelle afronding dan andere initiatieven zoals bijvoorbeeld de evaluatiestructuur voor het nationaal klimaatbeleid met doelstellingen voor 2030
en 2050.
Vraag 15
Verwacht u dat de doelstelling om verschillende acties behorende bij de
veranderopgaven voor de zomer van 2021 af te ronden gehaald zal
worden?
Antwoord
Ja. Voor de borging en/of opschaling van de geleerde lessen voor de
initiatieven is inmiddels een drietal handreikingen gemaakt en verspreid
over experimenteren, monitoren en data-inzichten. Daarnaast zijn
inmiddels 6 opleidingsmodules over Monitoren, Evalueren en Leren
ontwikkeld die halfjaarlijks worden gegeven. Ook zijn trainers opgeleid
binnen departementen om deze modules op maat te geven, toegespitst
op hun vakdepartement. De ondersteuning bij de versterking van de
departementale evaluatiefunctie is voor nu afgerond met o.a. de bovengenoemde opleidingen en de publicatie van de Toolbox beleidsevaluatie. De
communicatie van de lessen uit de operatie heeft plaatsgevonden via het
gezamenlijke stuk met de rapporteurs «Reflecties en lessen Inzicht in
Kwaliteit» (kamerstuk 31 865, nr. 188). Op de website Rijksfinancien.nl is
alle informatie terug te vinden.
Vraag 16
Op welke wijze kan het IAK worden versimpeld en het gebruik ervan
worden bevorderd? Kunt u dit nader uitwerken?
Antwoord
Op dit moment vindt nadere uitwerking plaats van de reeds aan uw
Kamer aangekondigde herziening van het IAK, het Integraal Afwegingskader (zie bijlage 3 van de vierde voortgangsrapportage operatie Inzicht in
Kwaliteit).
Vraag 17
Bent u voornemens in kaart te brengen hoe de naleving van artikel 3.1 CW
beter geborgd of werkbaarder kan worden in tijden van mogelijk
toekomstige crises, gezien de constatering dat de coronacrisis de naleving
heeft bemoeilijkt?
Antwoord
Het toepassen van artikel 3.1 is een leerproces. Dat een volledige
onderbouwing in de coronacrisis vaak lastig bleek, maakt deze niet
minder belangrijk uit oogpunt van doeltreffend en doelmatig crisisbeleid.
De werkbaarheid bij crisismaatregelen kan worden bevorderd door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

6

expliciet aan te geven welke 3.1-onderdelen direct kunnen worden
onderbouwd, en welke op een later moment nog nadere onderbouwing of
aanvulling krijgen. Ik zal vanuit mijn stelselverantwoordelijkheid aandacht
blijven besteden aan de naleving van artikel 3.1 CW.
Vraag 18
Op welke manier zijn diverse departementen bezig met het versterken van
de evaluatiefunctie? Kunt u dit specificeren?
Antwoord
De evaluatiefunctie is het geheel aan capaciteit, processen, structuren, en
hulpmiddelen dat is ingericht voor de planning en uitvoering van
evaluaties. Diverse departementen zijn sinds de operatie bezig met het
versterken van de evaluatiefunctie langs de vier lijnen van: voorbeeldgedrag en motivatie; begrip en overtuiging; kennis en vaardigheden; en
ondersteunende systemen en processen. Dit vraagt een intensievere
samenwerking tussen FEZ, beleids- en kennisdirecties en een cultuur
waarin leren als vanzelfsprekendheid wordt gezien. Voor veel departementen vereist het beter benutten van inzichten en het strategisch
agenderen van evaluaties (het jaarlijks opstellen van de SEA) nieuwe
rollen, capaciteit en vaardigheden. Maatwerk is daarbij van belang; in die
gerichte versterking van de evaluatiefunctie blijft het Ministerie van
Financiën ondersteunend. De opleiding en Toolbox zijn daarbij belangrijke
hulpmiddelen.
Vraag 19
Waarom wordt er gesteld dat het gaat om dilemma’s die nooit helemaal
op te lossen zijn? Kunt u dit onderbouwen met voorbeelden?
Antwoord
In het gezamenlijke stuk met de rapporteurs «Reflecties en lessen Inzicht
in Kwaliteit» staan vier dilemma’s en de te trekken lessen geïdentificeerd
(Kamerstuk 31 865, nr. 188). Het gaat bijvoorbeeld om de ruimte om te
experimenteren, leren en verbeteren. In theorie is iedereen het er over
eens dat die ruimte er moet zijn maar als blijkt dat beleid niet werkt als
bedoeld is dat niet altijd even makkelijk te accepteren, mede vanwege de
angst om hierop afgerekend te worden. Een ander dilemma is dat heel
heldere doelen vooraf niet altijd even makkelijk zijn te maken. In de
praktijk is het vaak ingewikkeld om doelen heel scherp te stellen, er zijn
bijvoorbeeld meerdere waarden die tegelijkertijd worden nagestreefd
zoals kansengelijkheid én betere schoolprestaties of een gelijke behandeling én ruimte voor maatwerk. Deze waarden en doelen kunnen op
gespannen voet staan waardoor heel scherpe doelen stellen lastiger is.
Vraag 20
Welke onderlinge verschillen laat de uitwerking van de SEA’s door de
departementen zien en hoe valt dit op te lossen?
Antwoord
De uitwerking van de SEA voor de begroting van 2021 wisselt nog in de
mate waarin het thema is toegelicht en de mate waarin de verschillende
onderzoeken worden toe worden gelicht. Op dit moment wordt er nog
geëxperimenteerd met wat de beste manier is om de SEA vorm te geven.
Volgend jaar kijk ik naar hoe er meer eenduidigheid aangebracht kan
worden in de verschillende departementale SEA’s. Hierbij is het belangrijk
om een goede balans te creëren tussen maatwerk en uniformiteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

7

Vraag 21
Welke concrete stappen zijn er sinds de derde voortgangsrapportage
gezet ten aanzien van het plan van aanpak voor de herziening van het
integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 16.
Vraag 22
Wat is het tijdpad met betrekking tot het presenteren van het plan van
aanpak, de implementatie en evaluatie? Hoe wordt de Kamer bij dit proces
betrokken?
Antwoord
Bijlage 3 van de vierde voortgangsrapportage operatie Inzicht in Kwaliteit
bevat het Plan van aanpak IAK (Integraal Afwegingskader) Uw Kamer
wordt in het najaar van 2021 nader geïnformeerd over het plan van
aanpak en de beoogde implementatie. Hierbij zal er ook aandacht zijn
voor de evaluatie van de treffen maatregelen.
Vraag 23
Hoe worden de onafhankelijke onderzoekers en de onafhankelijke
voorzitters ten behoeve van de (inter)departementale beleidsonderzoeken
gekozen?
Antwoord
Bij interdepartementaal beleidsonderzoeken (IBO’s) bepaalt de ministerraad met het vaststellen van de taakopdrachten welke departementen
en andere actoren in de werkgroep vertegenwoordigd zullen zijn. In iedere
werkgroep is sowieso een werkgroeplid van zowel het Ministerie van
Algemene Zaken als het Ministerie van Financiën aanwezig.
Departementale vertegenwoordigers in de werkgroep worden aangewezen door de departementen zelf. Vertegenwoordiging vindt over het
algemeen plaats op (plv.) directeurniveau.
Op voorstel van de onafhankelijke voorzitter) van de werkgroep kan de
Ambtelijke Commissie Heroverwegingen onder voorzitterschap van de DG
Rijksbegroting, één of meer deskundigen aan de werkgroep toevoegen of
besluiten externe deskundigen en instituten bij de werkzaamheden te
betrekken. Zo sluiten de planbureaus vaak aan als werkgroeplid. Ook
tijdens de onderzoeken wordt veelvuldig gebruik gemaakt van externe
expertise.
Onafhankelijke voorzitters worden door de DG Rijksbegroting na overleg
met hetvakdepartement benaderd. Voorzitters komen zowel van binnen
als buiten de rijksoverheid. Een belangrijk criteria is dat voorzitters geen
inhoudelijk belang of een positie hebben ten aanzien van het inhoudelijke
onderwerp van het IBO.
Voor iedere werkgroep wordt een instellingsbesluit genomen waarin is
opgenomen welke personen zitting hebben in de werkgroep en wie de
voorzitter van het IBO is.
Vraag 24
Hoe wordt geborgd dat de werkgroep de opties neutraal, zonder waardeoordeel uitwerkt?
Antwoord
Bij de vierde voortgangsrapportage van de operatie Inzicht in Kwaliteit
heb ik de belangrijkste spelregels rondom het uitvoeren van IBO’s als
bijlage aan uw Kamer toegestuurd. (Kamerstuk 31 865, nr. 184)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

8

Voor het uitvoeren van IBO’s is een IBO-handboek opgesteld. In het
IBO-handboek zijn de spelregels rondom het uitvoeren van een IBO
opgenomen.
In de IBO-spelregels is onder andere opgenomen dat er geen vetorecht is
ten aanzien van de inbreng van informatie over het bestaand beleid of
over de ontwikkelde beleidsvarianten, noch ten aanzien van de strekking
of de uitwerking van deze varianten. De beschouwingen in het rapport en
de beleidsvarianten zijn niet gebonden aan bestaande wetgeving, het
regeerakkoord, kabinetsafspraken of ministerieel beleid. De werkgroep
draagt er zorg voor dat ingebrachte teksten worden opgenomen in het
rapport. De werkgroep moet zorg dragen voor een evenwichtige, feitelijke
en neutrale presentatie van de effecten van het bestaande beleid en van
de beleidsvarianten.
Om binnen de werkgroep evenwicht te hebben komen de werkgroepleden
uit verschillende gelederen (zie mijn antwoord op vraag 23).
Vraag 25
Kunt u aangeven welke departementen nog niet zijn gestart met het
vervangen van de tabel beleidsdoorlichtingen in de begroting door een
overzicht met de belangrijke beleidsthema’s en geprioriteerde evaluaties?
Antwoord
Alle departementen zijn gestart met het vervangen van de tabel van
beleidsdoorlichtingen in de begroting door een overzicht met de
belangrijke beleidsthema’s en geprioriteerde evaluaties. In de begrotingen
van 2022 zullen de nieuwe tabellen te vinden zijn.
Vraag 26
Hoe wordt geborgd dat het in lijn brengen van de inrichting van de
evaluatiefunctie, manier van werken en gedrag om de SEA duurzaam in te
bedden voldoende tijd krijgt, maar tegelijkertijd voortvarendheid kent?
Hoe worden knelpunten omtrent de implementatie in kaart gebracht en
hoe worden deze actief opgepakt?
Antwoord
Vakdepartementen zijn zelf verantwoordelijk voor het invullen van hun
evaluatiefunctie en ook om te zorgen dat de werkwijze bijdraagt aan een
duurzame inbedding van de SEA. Ik ziet dit als een ontwikkelproces
waarbij de SEA elk jaar een stukje beter wordt. Hierbij is het van belang
dat er een balans wordt gezocht tussen voortvarendheid en lange termijn
effectiviteit. De knelpunten omtrent de implementatie zullen dit najaar in
kaart gebracht worden door middel van een procesevaluatie. De aanbevelingen uit deze evaluatie krijgen een plaatst in het proces van de SEA voor
de begroting van 2023.
Vraag 27
«De huidige opzet voor de SEA stimuleert om vanuit de directies
Financieel-Economische Zaken op departementen, die stelselverantwoordelijk zijn voor planning & control op beleidsevaluaties, samen met
beleids- en kennisdirecties na te denken over de juiste manier van het
evalueren van beleidsthema’s.» Hoe krijgt deze stimulans concreet vorm?
Antwoord
Doordat de SEA een onderdeel is van de begroting is betrokkenheid van
de directies Financieel-Economische Zaken vanzelfsprekend. Aangezien de
SEA gaat over het beleid van hele departement om die reden is samenwerking tussen de directies Financieel-Economische zaken en beleids- en
kennisdirecties nodig om de thema’s uit te werken. Ik ondersteun
departementen hierbij door het delen van voorbeeld-processen en een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

9

handreiking en door het geven van opleidingen. De departementen zijn
zelf verantwoordelijk om dit proces vorm te geven.
Vraag 28
Op welke manier worden verschillende Kamercommissies betrokken bij
de voortgang van de (inter)departementale initiatieven?
Antwoord
Dit verschilt per initiatief en is de verantwoordelijkheid van desbetreffende
vakdepartement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 865, nr. 191

10