Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 232

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht,
het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten
ter implementatie van richtlijn nr. 2013/50/EU
van het Europees Parlement en de Raad van
22 oktober 2013 tot wijziging van Richtlijn
2004/109/EG van het Europees Parlement en de
Raad betreffende de transparantievereisten die
gelden voor informatie over uitgevende
instellingen waarvan effecten tot de handel op
een gereglementeerde markt zijn toegelaten,
Richtlijn 2003/71/EG van het Europees
Parlement en de Raad betreffende het
prospectus dat gepubliceerd moet worden
wanneer effecten aan het publiek worden
aangeboden of tot de handel worden toegelaten
en Richtlijn 2007/14/EG van de Commissie tot
vaststelling van concrete
uitvoeringsvoorschriften van een aantal
bepalingen van Richtlijn 2004/109/EG (PbEU
2013, L 294) (Implementatiewet wijziging
richtlijn transparantie)

Nr. 10

VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEG
Vastgesteld 2 februari 2016
De vaste commissie voor Financiën heeft op 14 december 2015 overleg
gevoerd met Minister Dijsselbloem van Financiën over:
– het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het financieel
toezicht, het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten ter
implementatie van richtlijn nr. 2013/50/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 tot wijziging van
Richtlijn 2004/109/EG van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de transparantievereisten die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de
handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten,
Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de Raad
betreffende het prospectus dat gepubliceerd moet worden
wanneer effecten aan het publiek worden aangeboden of tot
de handel worden toegelaten en Richtlijn 2007/14/EG van de
Commissie tot vaststelling van concrete uitvoeringsvoorschriften van een aantal bepalingen van Richtlijn 2004/109/EG (PbEU

kst-34232-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

1

2013, L 294) (Implementatiewet wijziging richtlijn transparantie) (Kamerstuk 34 232).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De griffier van de commissie,
Berck

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

2

Voorzitter: Van Vliet
Griffier: Van den Eeden
Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten: Merkies, Nijboer, Van Vliet
en Aukje de Vries,
en de heer Dijsselbloem, Minister van Financiën.
Aanvang 16.01 uur.
De voorzitter:
Ik open de vergadering. Aan de orde is een wetgevingsoverleg over de
Implementatiewet wijziging richtlijn transparantie. Wij hebben tot 18.00
uur de tijd. Daarna moet de zaal ontruimd worden. Wij hebben indicatieve
spreektijden van vijf minuten per fractie, maar gezien de gigantische
opkomst zal ik daar enigszins soepel mee omgaan. Ik stel voor de eerste
termijn van de Kamer twee interrupties per fractie voor.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Voorzitter. Op zich is dit een mooie richtlijn. Het doel is de harmonisatie
van regelgeving. Daarmee krijg je een gelijker speelveld. Een ander doel is
ook een vermindering van de administratieve lasten vooral voor de kleine
en middelgrote ondernemingen. Zoals de Minister vast weet, is de VVD
daar een groot voorstander van.
De verplichte kwartaalrapportages voor beursgenoteerde ondernemingen
worden afgeschaft en dat is wat ons betreft een goede zaak. Dit levert
minder regeldruk op. Verder is het een goede zaak dat op basis van de
vragen van de VVD in het verslag van de wet een tweetal fouten is
hersteld via een nota van wijziging. Dank daarvoor. Het viel ons wel op dat
er vervolgens in de nota van wijziging ook wijzigingen in de BRRD, het
dgs en de EMIR moesten plaatsvinden. Wij vragen ons af hoe wij in de
toekomst kunnen voorkomen dat wetten achteraf nog aangepast moeten
worden. Misschien heeft de Minister daar een heel goede uitleg van.
Wellicht gebeurde dit omdat het qua tijdpad niet helemaal lekker op elkaar
aansloot.
Ik heb twee punten. Ten eerste zijn dat de meldingsdrempels. De
wijzigingsrichtlijn bevat enkele lidstaatopties. Nederland maakt gebruik
van één lidstaatoptie om een lagere drempel voor de meldingsplicht van
zeggenschap en beursgenoteerde ondernemingen vast te stellen. De
drempel wordt vastgesteld op 3%. Het doel van deze wijzigingsrichtlijn
was harmonisatie en een vermindering van administratieve lasten. Wij
zijn benieuwd hoe het gebruik van de lidstaatoptie past in het streven van
deze wijzigingsrichtlijn en in het streven van het regeerakkoord om per
2017 een structurele verlaging van de regeldruk met 2,7 miljard euro te
realiseren. Hoe past dit in het algemene uitgangspunt van de Minister dat
hij in de wet geschetst heeft, dus bij de harmonisatie en de lagere
administratieve lasten die ik zo-even al genoemd heb?
De reden van het kabinet voor deze lidstaatoptie vinden wij niet helemaal
overtuigend. Wij dagen de Minister dus nogmaals uit om te onderbouwen
waarom dit zou moeten. Eigenlijk wordt gezegd dat het al in de wet staat
en dat het daarom weer zo is opgenomen. Dat is het gevolg van een
advies van de commissie-Frijns uit 2007, maar het is pas in 2013 in de wet
verankerd. In al die gevallen was die richtlijn er natuurlijk nog niet. Wij
vinden dus dat je opnieuw een heldere afweging moet maken. Transparantie vinden wij natuurlijk belangrijk, maar het moet ook in balans zijn.
Graag krijg ik een reactie hierop van de Minister.
Dan het tweede punt. De verplichting voor een aantal zaken wordt
geschrapt, maar er mogen nog veel dingen vrijwillig zoals additionele
statutaire meldingsgrenzen. De Minister zegt dat er een nationale kop op
komt als je dit verbiedt. Volgens ons is juist voorkomen dat je extra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

3

strengere regels krijgt. Hoe is dit in andere landen geregeld? Is het in
andere landen wel verboden? Welke administratieve lasten kan dit
opleveren? Zijn er voldoende alternatieven beschikbaar?
De voorzitter:
Welkom mijnheer Merkies. Ik ben blij dat er nog wat extra opkomst is van
de zijde van de Kamer. De indicatieve spreektijd is vijf minuten, maar ik zal
daar soepel mee omgaan gezien de riante opkomst.
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. Laat ik kort zijn. De Partij van de Arbeid-fractie stemt in met de
voorliggende wet. Ik heb nog wel een vraag en een punt.
Ik begin met de vraag en die heeft betrekking op de boetes. Voor tal van
overtredingen worden boetes vastgelegd. Wij hebben al eerder gesproken
over de vraag wat het boetebeleid van de verschillende toezichthouders
wordt. Ik noem AFM, DNB, maar ook de Autoriteit Consument & Markt
voor andersoortige financiële overtredingen en witteboordencriminaliteit.
Hoe wordt dit geharmoniseerd? Hoe staat het ermee? Hoe verhouden de
boetes die voor de verschillende vergrijpen zijn opgenomen, zich daartoe?
De fractie van de Partij van de Arbeid is groot voorstander van een
eenduidig omzetgerelateerd boetesysteem. Dat is de Minister ook bekend.
Het belangrijkste inhoudelijke punt heeft betrekking op de kwartaalpublicaties. In de voorliggende wet wordt de verplichting afgeschaft voor
beursgenoteerde ondernemingen om per kwartaal de cijfers te publiceren.
De Partij van de Arbeid-fractie is daar groot voorstander van. Zij roept
bedrijven op om daar ook gebruik van te maken, niet omwille van de
administratieve lastenverlichting die in de wet wordt genoemd, maar
omwille van een gezonde bedrijfscultuur. De kwartaalpublicaties hebben
ertoe geleid dat grote ondernemingen zich steeds weer richten op die
cijfers en doelstellingen afgeven op die cijfers, en dat kortermijndoelstellingen boven langetermijndoelstellingen zoals investeringen gaan. Je kunt
de winst op korte termijn verbeteren door investeringen achterwege te
laten, afschrijvingen niet te laten plaatsvinden, de balans een beetje goed
te houden, maar dat is niet per se goed voor een bedrijf; het is soms zelfs
slecht voor het bedrijf. Wij zijn groot voorstander van bedrijven die een
meer langetermijnstrategie hanteren, die de belangen van de werknemers
en de samenleving meewegen en die niet alleen zijn gericht op het
kortetermijngewin van de aandeelhouders.
In de meest extreme vorm is dit aangetoond met het faillissement van
Andersen. Enron was helemaal gericht op de kortetermijncijfers, blies de
balans op en uiteindelijk verdwenen de firma en het accountantskantoor.
Dat is de meest extreme vorm, maar het zit ook in de cultuur. Dan is een
raad van bestuur elke maand bezig met vragen als: hoe vertellen wij de
beleggers over een of twee maanden de cijfers, en: komen die wel
overeen met onze beloftes. Dat is echt ongewenst en wij willen daarvan
af. Ik heb daartoe een motie voorbereid, maar nu vraag ik of de Minister
bereid is om aan bedrijven in Nederland te vragen dat niet te doen. Wil hij
bedrijven vragen zich weer op de lange termijn te richten en niet op de
kortetermijnbelangen van de aandeelhouders?
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Aandeelhouders kunnen zeggen dat zij daar behoefte aan hebben, omdat
zij meer transparantie willen en een betere informatievoorziening. Hoe
weegt de Partij van de Arbeid dat punt?
De heer Nijboer (PvdA):
Daar was het ook om begonnen. Bedrijven moeten de aandeelhouders
niet bedonderen. Zij moeten eerlijke informatie geven. Ik ben daar ook
voorstander van. Het probleem van de kwartaalcijfers is dat zij als
sturingsinstrument zijn gaan functioneren en dat is echt ongewenst. Als je

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

4

ieder kwartaal doelstellingen geeft als: in dat kwartaal is de kostenratio zo
gedaald, is de winst zo veel gestegen ten opzichte van het vorige kwartaal,
is onze kwartaalgroeidoelstelling zo en zo, dan zal dat de hele onderneming sturen. Uiteindelijk wordt afgerekend op de aandeelhoudersprijs
en -koersen. Dat vind ik echt ongewenst. Ik ben voor transparantie. Het is
prima om dat jaarlijks of misschien zelfs halfjaarlijks te doen. Maar ik vind
het geen geschikt instrument om dat op kwartaalbasis te doen.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
De verplichting gaat er nu af. Is de PvdA bereid om te bekijken hoe het in
de praktijk uitwerkt; hoeveel bedrijven alsnog aan de slag gaan met
kwartaalrapportages en of de sturing op lange termijn beter wordt? Ik
begreep dat dit het doel is voor de PvdA.
De heer Nijboer (PvdA):
Er zijn ook bedrijven, zoals Unilever, die zelf hebben aangegeven dat zij dit
een ongewenst mechanisme vinden. Ik juich het zeer toe dat zij dat niet
meer gaan doen. Het staat er nu een beetje technisch als verlichting van
de administratieve lasten, maar ik vind het wel goed om ook politiek
stelling te nemen en te zeggen dat het een gewenste maatschappelijke
ontwikkeling is dat bedrijven niet meer op kwartaalbasis sturen, dat
bedrijven een opvatting op lange termijn hebben en daar ook alle
belangen in meewegen. De wet heeft het mogelijk gemaakt. Ik vraag de
Minister om daarin positie te kiezen en bijvoorbeeld VNO te vragen om te
bevorderen dat er gebruik van wordt gemaakt.
De heer Merkies (SP):
Voorzitter. Ik ben blij dat ik ben gekomen, zodat er nog wat oppositie
aanwezig is. Wij kunnen instemmen met dit wetsvoorstel. Het belangrijkste punt in de richtlijn is voor ons dat de verplichting voor bedrijven in
de winningsindustrie en de houtkap van oerbos betalingen van meer dan
€ 100.000 moeten rapporteren in een afzonderlijk verslag.
Medion heeft de zinnige suggestie gedaan om dit verslag over die
betalingen niet los van het jaarverslag te presenteren, maar om deze
informatie onderdeel te laten zijn van het bestuursverslag. Ik had
begrepen dat een bijkomend voordeel daarvan is dat er dan ook een lichte
vorm van accountantscontrole is.
Volgens de Minister kan dat niet, omdat in de overwegingen van de
preambule van de richtlijn staat dat het om een apart verslag moet gaan.
Mijn vraag is of een overweging in de preambule dan gelijkstaat aan een
verplichting. Moet deze informatie per se in een apart verslag komen?
Waarom is daartoe besloten? Is het ook verboden voor de lidstaten om
bedrijven te verplichten om in het bestuursverslag wel te verwijzen naar
het verslag over betalingen aan overheden? Op grond waarvan is dat dan
verboden?
Een ander punt in de memorie van toelichting is dat het alleen maar gaat
om betalingen in het kader van de winningsactiviteiten zelf. Waarom is er
niet toe besloten dat bedrijven die aan winning doen of oerbossen
kappen, over alle betalingen van meer dan € 100.000 aan country-bycountry reporting moeten doen, zodat je heel dicht bij meer generieke
country-by-country reporting komt? Er is een motie aangenomen van
mevrouw Schouten, de heer Klaver en mij over country-by-country
reporting. De impact assessment zou begin volgend jaar komen, maar ik
heb begrepen dat deze is vertraagd. Kan de Minister dat bevestigen, als
hij dat weet? Ik hoop wel dat we het nog dit voorjaar over publieke
country-by-country reporting kunnen hebben.
Ik heb goed geluisterd naar wat mijn buurman heeft gezegd over het
schrappen van de verplichting tot kwartaalrapportages in verband met het
sturen op lange termijn. Ik vraag mij af of het opheffen van die kwartaalrapportages er werkelijk toe leidt dat bedrijven op langere termijn gaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

5

sturen. Het lijkt mij nuttiger om te monitoren of dat het geval is. Ik kan mij
ook wel wat voorstellen bij het commentaar van VEB, namelijk dat in
kwartaalrapportages ook tussentijds misstanden kunnen worden
gerapporteerd, terwijl je dat nu later hoort. Dat staat daar dan dus weer
tegenover.
Ten slotte heb ik een vraag over de nota van wijziging. Ik begrijp dat er
een aantal dingen in zijn gezet voor de BRRD, dus de Implementatiewet
Europees kader voor herstel en afwikkeling van banken en beleggingsondernemingen. Ik vraag me af waarom dit in de nota van wijziging is gezet.
Wat is hier precies de reden van? Ik heb begrepen dat Stibbe zich er
zorgen over maakt dat het nemen van een besluit tot herstel van een
financiële onderneming mogelijk in gevaar kan komen. Wat kan de
Minister hierover zeggen?
De voorzitter:
Dank u wel voor uw inbreng. Ik zie geen interrupties. De Minister heeft om
een korte schorsing verzocht.
De vergadering wordt van 16.16 uur tot 16.19 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de Minister van Financiën. Ik
stel voorlopig geen limiet aan het aantal interrupties. Als het uit de
klauwen loopt, zal ik corrigerend optreden.
Minister Dijsselbloem:
Voorzitter. Ik bedank de leden voor hun inbreng en voor hun steun in
algemene zin voor dit voorstel met betrekking tot de Implementatiewet
wijziging richtlijn transparantie. Er is nog een beperkt aantal opmerkingen
gemaakt en vragen gesteld en er is een motie aangekondigd.
Ik noem allereerst de kwestie van de meldingsdrempel. Waarom is er
gekozen voor 3% in plaats van voor 5%? We hadden op basis van de
richtlijn ook voor 5% kunnen kiezen. Het is precies zoals mevrouw De
Vries het zelf ook schetst: het voorstel om naar 3% te gaan, komt uit de
Commissie Corporate Governance en is al van 2007. Vervolgens hebben
we er lang over gedaan om die aanbeveling van deze commissie in de wet
op te nemen. Het voorstel is medio 2013 van kracht geworden. Sindsdien
is het 3%. Daarom heeft Nederland gezegd: wij willen het graag op 3%
houden. Het heeft een voorgeschiedenis in Nederland, daar heeft een
voortraject plaatsgevonden.
En het is nog erger dan mevrouw De Vries denkt: wij hebben er zelfs voor
gepleit dat wij ruimte zouden krijgen om dit Nederlandse punt gewoon
overeind te kunnen houden. Dan zou het dus een omgekeerde redenering
zijn om te zeggen: maar het hoeft niet, dus we kunnen het ook niet doen.
Nee, Nederland wilde, gegeven de voorgeschiedenis en het feit dat het
pas net van kracht is geworden, die 3% graag overeind houden. Ook veel
omringende landen hebben overigens een lagere drempel. Naar ik meen
wordt in het Verenigd Koninkrijk en in Duitsland ook een drempel van 3%
gehanteerd. Nederland staat hier dus bepaald niet alleen in.
De additionele kosten naar aanleiding van die 3% bedragen naar schatting
€ 70.000 per jaar op basis van de aanname van 603 meldingen en een
bepaalde hoeveelheid tijdsbeslag per melding. Dit is een enigszins grove
beredenering.
De heer Merkies (SP):
Waarom is het dan niet gelukt om het in Europa op 3% te krijgen? Welke
landen verzetten zich daartegen? Is het misschien mogelijk om het bij de
evaluatie alsnog voor elkaar te krijgen? Je krijgt dan immers wel een level
playing field. Daar is de VVD ook een voorstander van.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

6

Minister Dijsselbloem:
Ik weet het echt niet. Ik kan me niet herinneren welke landen welke positie
hebben ingenomen. Ik weet wel dat 5% een belangrijk punt in het voorstel
was. Nederland heeft gezegd: wij hechten eraan om de ruimte te hebben
om lager te gaan. Dat gaat vaak zo in Europese richtlijnen. Daarom zijn die
discussies over lidstaatopties en nationale koppen altijd een beetje
verwarrend. Heel vaak wil Nederland of een ander land gewoon het recht
hebben om verder te kunnen gaan. In dit geval willen wij dat het eerder
gemeld wordt. Ik ga dat dus niet opnieuw ter discussie stellen. Wat wij
wilden, is geregeld. Dan is het gek om vervolgens te zeggen: by the way,
nu wil ik dat aan iedereen opleggen.
Er is gevraagd of een individueel bedrijf in de statuten nog lagere
meldingsgrenzen mag vaststellen. Dat mag. Ik heb uit de vraag van
mevrouw De Vries echter niet begrepen of zij het nu wenselijk of niet
wenselijk vindt dat bedrijven die ruimte zouden krijgen.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Ik heb er gewoon een aantal vragen over. Ik wil weten wat de voor- en
nadelen ervan zijn. Enerzijds kun je zeggen dat het goed is om een
beursvennootschap de ruimte te geven om zelf daarin zaken af te spreken.
Anderzijds kan daardoor een grote versnippering optreden, waardoor de
administratieve lasten juist weer toenemen. Ik ben benieuwd naar een
reactie van de Minister daarop.
Minister Dijsselbloem:
Daar zitten absoluut voor- en nadelen aan. Wij willen het zelf op dit
moment niet verbieden, maar het gaat natuurlijk wel vrij ver dat een
onderneming een heel lage grens kan stellen, bijvoorbeeld dat je verplicht
bent om je bij die onderneming te melden zodra je 1% of 2% van de
aandelen in bezit hebt. Wij waren daarover nog met V en J in gesprek. V
en J is overigens ook geen voorstander van een verbod. Maar die
mogelijkheid bestaat nu en ik heb daar geen uitgesproken opvatting over.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Ik heb ook gevraagd in hoeveel andere lidstaten er wel een dergelijk
verbod is.
Minister Dijsselbloem:
Dat kan ik nog niet zeggen, omdat alle lidstaten nu in de implementatiefase zitten. Ik heb geen idee hoe andere lidstaten hiermee om zullen
gaan. Overigens is dit verbod geen lidstaatoptie, want het zou echt
verdergaan dan de richtlijn. Je regelt dan dus eigenlijk buiten de richtlijn
om dat een individueel bedrijf zoiets niet in de statuten mag opnemen.
Dat gaat natuurlijk vrij ver, want het is aan bedrijven zelf om dit soort
dingen te regelen. De aandeelhouders moeten ook van tevoren weten dat
een bedrijf zo’n bepaling heeft. De overheid gaat dus wel vrij ver als zij
regelt dat een bedrijf dat niet in zijn statuten mag opnemen. Je kunt
immers ook zeggen: het wordt alleen maar in de statuten opgenomen als
de aandeelhouders het goedkeuren. Wij vonden het in ieder geval te ver
gaan om over een verbod na te denken. Dat hebben we dus ook niet in de
pen zitten.
Het is onze informatie dat twee bedrijven iets dergelijks hebben. Als een
bepaalde ontwikkeling heel erg toeneemt, kunnen we het natuurlijk altijd
op enig moment opnieuw bekijken.
Voorzitter, er zijn zo weinig woordvoerders dat ik de punten maar even per
woordvoerder langsloop. Mevrouw De Vries heeft vragen gesteld over de
andere punten die in het wetsvoorstel zijn geslopen. Dat zijn gewoon een
aantal dingen die nog in het staartje van de implementatie van de BRRD
en andere wetten zaten. Het is natuurlijk niet de ideale route, maar soms
gebeurt het weleens dat je nog dingen moet corrigeren of aanvullen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

7

dan is dit de snelste weg. Het moet een uitzondering blijven, maar goed:
het gaat nu echt om kleine technische dingen.
Ik spring toch even door de woordvoerders heen, want er zit één ding in
waarnaar de heer Merkies vroeg, namelijk hoeveel dagen een beursgenoteerde bank van tevoren moet melden dat zij kapitaal wil ophalen. Dat is
natuurlijk van belang in het kader van het resolutieraamwerk. Op het
moment dat een bank in de problemen zit, kan het soms nodig zijn dat
een bank extra kapitaal versneld kan ophalen. Dat moet eigenlijk al
kunnen in de preresolutiefase. Die termijn wordt hier nu heel erg verkort.
De heer Merkies vroeg wie daarvoor had gepleit. Ik kan mij alleen
herinneren dat ik daar een keer met de toen enige grote beursgenoteerde
bank over heb gesproken, namelijk de ING. De ING heeft bij mij het punt
gemaakt dat men er helemaal geen probleem mee had om kapitaal op te
halen als de kapitaalratio’s onder water staan, maar dat er wel een termijn
aan vastzat die het heel moeilijk maakte om dat snel te doen. Dat is het
enige contact dat ik mij herinner. Wij hebben die termijn hier dus verkort.
Ik vertel dit met zo veel plezier omdat de Kamer weet hoe intens mijn
contacten met de ING zijn. Ik wil de Kamer op geen enkel onderdeel van
mijn contacten met de ING tekortdoen.
De voorzitter:
Je zou haast vragen: wanneer volgt de brief?
Minister Dijsselbloem:
De heer Nijboer heeft gevraagd naar het boetebeleid. Wat, wanneer? Hij
heeft gezegd dat die omzetgerelateerd moet zijn. Zeer mee eens. Dat
hebben wij op een aantal punten ook al geregeld, maar de toezegging aan
hem was om dat nog een keer over het geheel van wetgeving aangaande
de financiële sector te inventariseren en glad te trekken. Wij zijn nu bezig,
die hele systematiek te bezien over de Wft. Wij zullen de Kamer daarover
in het voorjaar volgend jaar informeren. Dat is een reeds gedane
toezegging, maar wij hangen er nu ook een termijn aan. Wij waren het
zeker niet vergeten, daar wordt gewoon aan gewerkt.
De heer Nijboer heeft gesproken over het publiceren van de kwartaalcijfers. Wat wij in dit wetsvoorstel doen, is de plicht om kwartaalcijfers te
publiceren, eraf te halen. Dat vind ik een belangrijke stap voorwaarts. De
heer Nijboer vroeg ook of het alleen maar vanwege administratieve lasten
was of dat er ook een opvatting achter zit over het najagen op korte
termijn. het laatste is voor mij zeker het geval. Dat is ook de reden
waarom we van deze actie gebruikmaken. Een paar grote internationale
ondernemingen hebben daar al stappen in gezet. Zij hebben er zelf voor
gekozen dat gewoon niet meer te doen. Dat proces kunnen wij zeker
steunen. Wij halen de plicht eraf. De mogelijkheid om het te doen, blijft
bestaan. Nu is natuurlijk de vraag of bedrijven onder druk van aandeelhouders en grote beleggers toch de kwartaalcijfers zullen blijven
publiceren en hoe wij hen daarin kunnen steunen. Het verzoek van de
heer Nijboer is om daarover met het bedrijfsleven te spreken. Dat zullen
wij doen. Een interessante vraag is of dat dan ook opgenomen wordt in de
Nederlandse Corporate Governance Code. Dat zou een steun in de rug zijn
voor bedrijven die zeggen: wij doen dat gewoon niet meer. Anders kan het
zomaar zijn dat de druk van de kant van beleggers blijft bestaan om toch
elk kwartaal cijfers te krijgen en liefst elk kwartaal nog mooiere cijfers.
De heer Merkies hanteert de omgekeerde redenering of legt er een andere
redenering naast, die blijkbaar bij de Vereniging van Effectenbezitters
vandaan komt, namelijk dat de kwartaalcijfers er ook zijn om misstanden
te rapporteren. Misstanden moeten bij beursgenoteerde bedrijven
natuurlijk sowieso zo snel mogelijk bekend worden gemaakt. Dat is
immers koersgevoelige informatie en de belegger heeft er recht op, het te
weten. Het doet het belang van het bedrijf geen goed als er gewacht zou
worden op kwartaalcijfers, laat staan halfjaarcijfers. Als er echt iets aan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

8

hand is, moet die informatie naar buiten. Wij zullen dus met het bedrijfsleven praten en ook met de commissie die de Corporate Governance Code
beheert. Zij werkt nu aan een herziening en wij zullen de commissie in
overweging geven om dit punt daarbij te betrekken.
De heer Merkies heeft gevraagd waarom er een apart verslag komt. Het is
inderdaad zo dat de wijzigingsrichtlijn een afzonderlijk verslag
voorschrijft, in overweging 7. Een overweging is natuurlijk wel onderdeel
van de richtlijn. Ik weet niet of het juridisch helemaal keihard is als er in
een overweging staat dat het apart moet. Ik kijk even aan mijn zijde of wij
juristen bij ons hebben. Dat is niet helemaal helder. Er is overigens wel
een discussie over of het apart rapporteren de transparantie bevordert en
zorgt voor meer aandacht ergens voor, dan wanneer het achterin een
steeds dikker jaarverslag wordt opgenomen. Het is een beetje het
probleem van de jaarverslagen van grote bedrijven dat die inmiddels zo
groot en dik zijn dat de relevante informatie misschien minder aandacht
krijgt. Dan kan een apart verslag juist betekenen dat iets meer aandacht
krijgt.
De heer Merkies (SP):
Dat kan ik me ook wat bij voorstellen, maar ik begreep ook dat er een
lichte vorm van accountantscontrole bij zou kunnen komen. Zou dat
misschien wat toevoegen?
Minister Dijsselbloem:
Dat is in ieder geval niet voorgeschreven in de richtlijn. Dat zou dus echt
een nationale kop zijn. Dan zouden wij echt meer van bedrijven vragen
dan de richtlijn oplegt. Dat is dus niet onze bedoeling.
De heer Merkies (SP):
Ik kan ook niet precies inzien in hoeverre dat noodzakelijk is. Daarom stel
ik de vraag. Het is natuurlijk hooguit een consequentie van het feit dat je
het in een jaarverslag opneemt.
Minister Dijsselbloem:
Ik weet niet of dat een-op-een waar is. In ieder geval krijgt de AFM als
toezichthouder een rol om de naleving van deze verslagleggingsverplichting te controleren, zoals zij ook toezicht houdt op andere delen van
de transparantierichtlijn. De AFM krijgt ook de bevoegdheid om een
verzoek bij de Ondernemingskamer in te dienen als zij vindt dat het
verslag niet juist, onvoldoende of incompleet is. De AFM gaat de kwaliteit
van deze verslaglegging bewaken.
De heer Merkies heeft ook gevraagd naar het meer generieke country-bycountry reporting. Daarover loopt nog een discussie. Wij zaten er net op
het ministerie ook over te praten, want om de verwarring compleet te
maken, regelen wij dit inmiddels op drie plekken. Ik moet mijn eigen
aantekeningen er elke keer weer bij halen om het goed te zeggen. Wij
regelen dit in deze transparantierichtlijn en in de richtlijn jaarrekening,
maar ook in de richtlijn aandeelhoudersbetrokkenheid. Die is nu in de fase
van onderhandeling met het Europees Parlement beland. Het Europees
Parlement pusht op twee punten. Enerzijds is dat de verbreding. Als mijn
indruk klopt, willen zij niet wachten op een impactassessment. Anderzijds
benadrukt het Europees Parlement het belang van volledige transparantie,
dus het daadwerkelijk publiek maken van de informatie. Hoe dat gaat,
zullen wij zien. Ik heb geen informatie dat het impactassessment
vertraagd is; daarover ging de concrete vraag van de heer Merkies. Naar
verwachting is het begin volgend jaar beschikbaar.
De heer Van Vliet (Van Vliet):
Mijnheer Merkies, u hebt een vraag op dit punt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

9

De heer Merkies (SP):
Ik zit even te twijfelen, want misschien zijn dit meer vragen voor de
Staatssecretaris en misschien hoort het zelfs bij Justitie. Ik heb hier
natuurlijk ook naar gekeken. Dit komt inderdaad ook aan de orde in de
richtlijn jaarrekening en in de aandeelhoudersrichtlijn. Die richtlijnen gaan
over verschillende soorten bedrijven: de ene gaat over beursgenoteerde
ondernemingen, de andere over grote bedrijven. Ik was eigenlijk
benieuwd hoe die richtlijnen op elkaar aansluiten. Je hebt een categorie
bedrijven waarvoor overlap tussen de richtlijnen geldt, misschien zelfs
wel drievoudige overlap als wij deze richtlijn erbij nemen, bijvoorbeeld
voor bedrijven die aan grondstofwinning doen.
Minister Dijsselbloem:
Grofweg gezegd betreft wat in de transparantierichtlijn en de jaarrekeningrichtlijn is geregeld, hetzelfde thema, namelijk betaling aan
overheden, met dat verschil dat de bepalingen bij de transparantierichtlijn
gericht zijn op de uitgevende instellingen, terwijl het in de jaarrekeningrichtlijn gaat over grote ondernemingen en OOB’s die zich bezighouden
met bosbouw- of mijnbouwactiviteiten, zoals de heer Merkies ook zei. De
aandeelhoudersrichtlijn regelt weer heel andere dingen. Hoe dat
uiteindelijk in de breedte en diepte gaat uitpakken, kan ik nog niet zeggen.
Voor een deel zou dat inderdaad kunnen overlappen. Het is nog te vroeg
om daar iets over te zeggen.
De voorzitter:
Dat was het antwoord van de Minister in eerste termijn. Dank u wel!
Wij hebben nog tijd voor een korte tweede termijn. Dit is een wetgevingsoverleg. Als de leden moties in willen dienen, kunnen zij dit nu doen. Ik
geef allereerst het woord aan mevrouw De Vries van de VVD.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Voorzitter. Ik dank de Minister voor zijn antwoorden. Het zou ideaal zijn als
de meldingsdrempel overal hetzelfde was, maar we leven natuurlijk niet in
een ideale wereld. We hebben ook begrepen dat het niet alleen met deze
wet samenhangt, maar voor een deel ook met een aantal andere
aandeelhoudersaangelegenheden en dan weer met het Ministerie van
Veiligheid en Justitie, waar ook die 3% terugkomt. Wij vinden niet dat je
het nooit mag kunnen heroverwegen. Daarom dien ik de volgende motie
in, zodat het na verloop van tijd kan worden geëvalueerd. Misschien kan
de Minister dat straks toezeggen. Dan trek ik mijn motie weer in. In derde
termijn lukt dat niet meer.
Motie

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het doel van de Richtlijn transparantie harmonisatie en
vermindering van administratieve lasten van het bedrijfsleven is;
overwegende dat in het wetsvoorstel gebruik wordt gemaakt van de
lidstaatoptie om de meldingsdrempel voor kapitaal- en zeggenschapsbelangen te leggen op 3% in plaats van de 5% van de richtlijn;
overwegende dat dit additionele administratieve lasten en nalevingskosten oplevert;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

10

verzoekt de regering, uiterlijk 2018 de meldingsdrempel van 3% te
evalueren en daarbij in ieder geval aandacht te besteden aan de
meerwaarde en de extra administratieve lasten en nalevingskosten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Aukje de Vries en Harbers. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 8 (34 232).
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Als toelichting merk ik nog even op dat het in onze ogen belangrijk is dat
wordt nagegaan of de lidstaatoptie inderdaad meerwaarde heeft
opgeleverd. In 2013 is het ingevoerd, dus het lijkt ons logisch dat daar vijf
jaar later nog eens naar wordt gekeken en dat de kosten en de baten
tegen elkaar worden afgewogen.
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. De PvdA ziet uit naar het voorjaar. Dan gaan we de boetebesluitvorming een beetje stroomlijnen, zodat we eenduidig en voor het
zelfde vergrijp een zelfde soort boete krijgen, zo veel mogelijk omzetgerelateerd. Dank voor de preciezere toezegging die ik inderdaad een keer
eerder heb gekregen. Ik ga de door mij aangekondigde motie niet
indienen, hoewel het een juweel van een motie was die ook nog eens
klonk als een klok. De Minister heeft precies toegezegd wat ik hem wilde
vragen, dus het is niet nodig om haar in te dienen. Hij gaat in gesprek met
het bedrijfsleven over de kwartaalrapportages en betrekt die bij de
Corporate Governance Code of brengt die in het gesprek onder de
aandacht, precies vanuit het oogpunt dat ik in gedachten had, dus om nu
eens niet de korte termijn het minst leidend te laten zijn, maar de lange
termijn en daarover zo te publiceren. Ik dien de motie dus niet in, want ik
ben tevreden met de toezegging.
De heer Merkies (SP):
Voorzitter. In het kader van de kwartaalrapportages lijkt mij juist
interessant wat de heer Nijboer eerder zei, dus om dan ook te kijken of het
al dan niet hebben van kwartaalrapportages leidt tot een blik op een
kortere termijn of niet. Om die reden gaf de heer Nijboer dat namelijk aan.
Zelf ben ik geneigd te denken dat het geen groot verschil maakt, maar
uiteindelijk gaan we natuurlijk voor dat doel, dus dat er op een langere
termijn wordt gestuurd. Ik zie uiteindelijk uit naar publieke country-bycountry reporting, want daarvoor gaan we natuurlijk.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik heb een verduidelijkende vraag. In de eerste termijn zei de heer Merkies
hierover ook al iets. Het is toch evident dat beursgenoteerde bedrijven
kwartaaldoelstellingen en winstdoelstellingen afgeven en beleggers iets
beloven, waarop ze ook telkens worden afgerekend? Je ziet toch na alle
kwartaalcijfers weer beursschommelingen? Je ziet toch dat die ook als
sturingsinstrument worden gebruikt? Over het feit dat het niet het enige
is, ben ik het met de heer Merkies eens. Over de vraag of het een van de
zaken is die de kortetermijnaandeelhoudersgerichtheid drijft, twijfel ik
niet. Ik snap de twijfel van de SP, die toch niet de meest kapitalistische
partij in dit huis is, niet zo.
De heer Merkies (SP):
Ik stel gewoon vast dat dit in werkelijkheid dan ook het geval is. Ik denk
dat er meerdere redenen zijn waarom men op de korte termijn stuurt. Als
dat in de praktijk het geval blijkt te zijn, ben ik uw man.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

11

De heer Nijboer (PvdA):
Daarover heb ik geen enkele twijfel. Ik verbaas mij een beetje over de
twijfel van de SP. Dan denk ik dat ik een trouwe bondgenoot heb, krijg je
dit. Wellicht is het maar goed dat ik de motie niet in stemming breng,
want de SP had misschien wel tegen gestemd.
De voorzitter:
Mijnheer Merkies, trouwe bondgenoot?
De heer Merkies (SP):
Dat belooft wat voor de toekomst, zou ik zeggen.
De voorzitter:
Dit was de tweede termijn van de zijde van de Kamer. Ik kijk even naar de
Minister of hij al kan reageren op de motie en überhaupt aan de tweede
termijn kan beginnen.
Minister Dijsselbloem:
Voorzitter. Mijn tweede termijn kan kort zijn. Er zijn geen vragen meer
gesteld. Op het punt van de transparantie van de lobby hebben we
vandaag weer veel gewonnen. De SP wordt belobbyd door de Vereniging
van Effectenbezitters en ik, zoals gebruikelijk, door de ING.
De voorzitter:
Mijnheer Merkies, uitlokking?
De heer Merkies (SP):
Ja, dat is uitlokking. Ik zie het maar als een grap, maar ik denk dat wij die
vraag terecht stellen. Het is nog wat anders of wij dat dan ook werkelijk
gaan uitvoeren. Ik vond juist dat de Minister een goed antwoord gaf toen
hij zei dat misstanden ook tussentijds, zonder die kwartaalrapportages,
naar buiten kunnen komen. Ik luister dus ook naar de woorden van de
Minister.
Minister Dijsselbloem:
Het was natuurlijk een half grapje. Er is ook helemaal niets mis mee om
belobbyd te worden, als je er maar integer mee omgaat. Dat is het punt.
De motie op stuk nr. 8 van de leden De Vries en Harbers kan ik van a tot z
overnemen. Zij is feitelijk in de overwegingen en verzoekt om uiterlijk in
2018 de 3% te evalueren en daarbij natuurlijk ook aandacht te besteden
aan de meerwaarde van de extra lasten. De Europese Commissie zal de
richtlijn in 2018 evalueren, maar wij zullen zo nodig ook zelf naar de
Nederlandse praktijk kijken, die immers medio 2013 is ingegaan. Dan
zullen wij met een standpunt naar de Kamer komen.
De voorzitter:
Uw expliciete oordeel?
Minister Dijsselbloem:
Oordeel Kamer.
De voorzitter:
De motie is oordeel Kamer van de zijde van de Minister.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Als de Minister dat gewoon toezegt, kan ik de motie eventueel ook
intrekken.
De voorzitter:
Eventueel? Of trekt u haar in?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

12

Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Als de Minister het toezegt, dan ...
De voorzitter:
Dat heb ik hem net horen zeggen.
Minister Dijsselbloem:
Zonder meer.
Mevrouw Aukje de Vries (VVD):
Dan trek ik haar in.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Aukje de Vries/Harbers (34 232, nr. 8) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
Minister Dijsselbloem:
En we voeren de motie toch uit.
De voorzitter:
En zij wordt toch uitgevoerd. Dat is geweldig. Dat was het, mijnheer de
Minister?
Minister Dijsselbloem:
Ik dacht dat het dat was.
De voorzitter:
Dan stel ik voor dat wij aanstaande donderdag stemmen over het
wetsvoorstel. Er zijn verder geen moties meer van toepassing.
Ik dank de aanwezigen op de publieke tribune, de Minister en zijn
ambtenaren, en zeker ook de collega’s voor het levendige debat.
Sluiting 16.45 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 232, nr. 10

13