Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 849

Mijnbouw

Nr. 5

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 november 2011
Op donderdag 27 oktober heb ik met u Algemeen Overleg gevoerd over
een aantal thema’s met betrekking tot mijnbouw. Als toegezegd, zend ik u
mijn reactie op de resterende vragen uit de eerste termijn.
Bij een aantal boringen naar aardwarmte zijn olie en/of gas mee naar
boven gekomen. Dit leidt tot onvoorzien hoge kosten om de koolwaterstof
van het warme water te scheiden. Hoe ziet de oplossing eruit waar u aan
werkt? (CDA)
De doorontwikkeling van aardwarmte wil ik mogelijk maken en de
oplossing waar ik aan werk, ziet er als volgt uit. Ik zet me in om een
constructieve bijdrage te leveren in deze bijvangstproblematiek. Dit is ook
afgesproken in de green deal met Zuid-Holland en dit is conform de
doelstellingen van Kas als Energiebron en het actieplan aardwarmte.
Ik financier samen met het Productschap Tuinbouw, vanuit het
programma Kas als Energiebron, het onderzoek naar de ontwikkeling van
de technische oplossing. Daarnaast heb ik er voor gezorgd dat er via de
Marktintroductie Energie-Innovatie (MEI) regeling een gedeeltelijke
bijdrage aangevraagd kan worden, om het scheiden van olie en/of gas en
water bij aardwarmteboringen te ontwikkelen en mogelijk te maken. Dit
geldt dus voor de bestaande projecten, die onvoorzien tegen dit probleem
zijn aangelopen. Aardwarmteprojecten die later starten of nog niet zijn
begonnen, kunnen profijt hebben van deze oplossing, omdat zij tegen
lagere kosten er lering van kunnen trekken. Bovendien zijn deze projecten
beter voorbereid op het verschijnsel bijvangst. Ook wordt gekeken of en
op welke manier de bijvangst benut kan worden.
Ligt er een mogelijkheid om te komen tot synergie tussen schaliegasboringen en geothermie? Kan de minister hier zijn visie op geven? Geldt dat
bijvoorbeeld ook al voor de proefboring? (CDA)

kst-32849-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 849, nr. 5

1

Een dergelijke synergie ligt zeker voor de hand en is een optie waar we al
naar kijken. Als een proefboring namelijk geen gas aantreft, betekent dat
bijna per definitie dat de put water heeft aangetroffen. Deze put kan dan in
principe gebruikt worden om warm water naar boven te pompen.
Mogelijk is er dan nog een retourput nodig voor het water. Het voordeel
van deze combinatie is ook dat er vooraf geen risico ligt bij de partijen die
in aardwarmte zijn geïnteresseerd. Op basis van de reeds gezette boring
en de meetgegevens daaruit, kan bepaald worden of geothermie ter
plaatse economisch geëxploiteerd kan worden. Ook ligt er een voordeel
bij de partijen die naar aardgas zoeken, omdat hun put – ook al vinden ze
geen aardgas – een waarde heeft. Dit verlaagt de economische drempel in
de besluitvorming rondom proefboringen naar gas en is dus indirect een
stimulans voor het mijnbouwklimaat. Dit win-win model geldt echter in
mindere mate voor boringen naar schaliegas, omdat het hier om dicht
gesteente gaat. Daardoor zijn de lagen die schaliegas bevatten, niet echt
geschikt voor de productie en injectie van water.
Kan de minister – in het kader van de gasrotonde strategie – aangeven
hoe het staat met de brief over de marginale gasvelden in de Noordzee?
(VVD)
De resultaten van de werkgroep «The Dutch mining climate» komen eind
dit jaar beschikbaar. Deze werkgroep onderzoekt hoe de opsporing en
winning van de nog aan te tonen gasvoorkomens en de winning van de
nog resterende gasreserves in reeds aangetoonde gasvoorkomens in
technische en economische zin verder kunnen worden gestimuleerd. Ik
verwacht u hier begin komend jaar separaat over te kunnen informeren.
Wat zijn de stand van zaken van de verankering van de aansprakelijkheid
in het Burgerlijk Wetboek voor schade die ontstaan is door CO2-opslag
activiteiten? (VVD)
Mijn collega bij Veiligheid en Justitie is voornemens om te komen met
een voorstel voor de wijziging van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Op
dit moment wordt ambtelijk aan een voorstel gewerkt.
Voor het Bergermeer gasopslag project heeft u de natuurcompensatie niet
goed heb geregeld. Graag uw reactie hierop. (PvdD)
De natuurcompensatie-overeenkomst tussen de provincie en TAQA en het
natuurcompensatieplan zijn met de vergunningen ter inzage gelegd. Het
project Bergermeer is nu onder de rechter. De Raad van State is nu aan
zet. De uitspraak wordt in het eerste kwartaal van 2012 verwacht wordt.
In het kader van de Bergermeer gasopslag, klopt het dat de gemeenten
niet mee mogen praten over de nulmeting? (PvdD)
TAQA voert sinds het verlenen van de vergunningen, en mede naar
aanleiding van de toezeggingen op dit punt, constructief overleg met de
vier betrokken gemeenten (Bergen, Alkmaar, Heiloo en Schermer). TAQA
heeft ambtelijk overeenstemming met de vier gemeenten over twee
annexen bij de convenanten over nulmeting en voorfinanciering. Tevens
heeft TAQA met de vier gemeenten gesproken over de aanpak van de
nulmeting. De signalen die genoemd zijn, kan ik dus niet plaatsen.
Er zijn berichten over een mogelijke opslag van kernafval door België
nabij de Nederlandse grens. Hier is lokaal ook veel bezorgdheid over.
Graag uw reactie. (SP)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 849, nr. 5

2

Ik wil benadrukken dat in België nog geen locatiekeuze aan de orde is, dit
is ook door de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie aangegeven tijdens het vragenuurtje op 27 september jl. Het
onderzoek naar alle mogelijke opties voor het lange termijnbeheer van
radioactief afval wordt door België voortgezet. Er is nauw contact met de
Belgische overheid en de Gedeputeerde van Noord-Brabant over dit
dossier.
Over dit onderwerp zijn ook op 29 september vragen ingediend door het
lid De Mos (PVV). De antwoorden worden spoedig aan u toegezonden.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 849, nr. 5

3