Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3047
Vragen van de leden Paulus Jansen en Ulenbelt (beiden SP) aan de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de toepassing van PUR-schuim bij de
isolatie van begane grondvloeren (ingezonden 6 juni 2012).
Antwoord van minister Spies (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(ontvangen 13 juli 2012).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Nieuwsuur over gezondheidsklachten door isolatie van begane grondvloeren met PUR-schuim1 en van het
rapport «Maatschappelijke overwegingen bij het in situ aanbrengen van
PUR-isolatie aan de onderzijde van vloeren»2?
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport en/of de Inspectie SZW zicht
op de schaal waarop de besproken gezondheidsklachten voorkomen?
Antwoord 2
Nee, de Inspectie Leefomgeving en Transport en de Inspectie SZW hebben
geen zicht op welke schaal gezondheidsklachten voorkomen. Er zijn tot op
heden geen gezondheidsklachten bij de Inspectie SZW ingediend specifiek
gerelateerd aan blootstelling van werknemers bij het aanbrengen van
PUR-schuim in kruipruimtes.
Vraag 3
Is het waar dat het gemeentelijk bouwtoezicht de controle op de naleving van
wettelijke voorschriften door isolatiebedrijven volledig overlaat aan de
certificerende instelling? Zo nee, hoeveel gemeenten controleren wél de
naleving van de wet? Zo ja, ziet u aanleiding om voortaan niet geheel blind te
varen op zelfregulering, maar ook steekproefgewijs publieke controle uit te
oefenen?
1
2

ah-tk-20112012-3047
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Nieuwsuur, 1 juni 2012.
GRID Consult, 8 mei 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Wettelijke taken liggen in belangrijke mate op het vlak van het voldoen aan
de bouwtechnische eisen van het Bouwbesluit (thermische isolatie, wering
van vocht e.d.) nadat het PUR-schuim is aangebracht, en op het vlak van
Arbeidsomstandigheden tijdens het aanbrengen van het PUR-schuim.
Voor het sprayen van de onderkant van begane grondvloeren met PURschuim bestaat voor het verlenen van een procescertificaat3 een Nationale
Beoordelingsrichtlijn BRL 1332. In deze Beoordelingsrichtlijn zijn eisen en
bepalingsmethoden opgenomen die gehanteerd dienen te worden door de
certificatie- en attesteringsinstellingen die door de Raad voor Accreditatie zijn
erkend. De in deze Beoordelingsrichtlijn opgenomen eisen zijn onder andere
gebaseerd op de eisen die opgelegd worden door de overheid en op
bouwtechnische eisen die zijn vastgelegd in het Bouwbesluit.
NUON is certificaathouder. Toezicht op de uitvoering in overeenstemming
met de BRL 1 332 berust bij de certificerende instelling, in dit geval IKOBBKB. In het hoofdstuk «prestatie-eisen» van deze BRL 1 332 zijn de bouwtechnische aspecten (thermische isolatie, wering van vocht e.d.) gegeven die in
het kader van een attest voor het sprayen van begane grondvloeren met
PUR-schuim moeten worden beoordeeld om te kunnen voldoen aan de eisen
van het Bouwbesluit.
Genoemde certificering is in principe een private aangelegenheid. Echter in
dit geval zijn de bouwtechnische aspecten, die in de BRL worden genoemd,
ook getoetst aan de eisen van het Bouwbesluit en geldt dat het certificaat dat
tot stand is gebracht binnen het door de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties erkende stelsel van kwaliteitsverklaringen. Uitvoering in
overeenstemming met de BRL 1 332 geeft daarmee een gerechtvaardigd
vertrouwen dat aan genoemde eisen van het Bouwbesluit is voldaan.
Dit stelsel bevat een reeks van intrinsieke checks & balances met betrekking
tot privaat toezicht. Er vindt steekproefsgewijze private controle plaats. Voor
aanvulling daarvan met steekproefsgewijze publieke controle zie ik geen
aanleiding.
Wanneer de opdrachtgever voor uitvoering van de werkzaamheden door een
gecertificeerd bedrijf kiest, vindt het toezicht privaat plaats binnen het
zogenoemde erkende stelsel van kwaliteitsverklaringen en wordt hierop
verder geen toezicht gehouden door de gemeente.
In de BRL 1 332 zijn naast de bouwtechnische aspecten ook eisen gesteld aan
het proces. Voor verwerkingsvoorschriften wordt verwezen naar de uitvoeringsrichtlijn (URL) «Sprayen van de onderkant van begane grondvloeren met
PUR-schuim». In de onderhavige situatie gaat het over het vrijkomen van
gassen tijdens het proces van aanbrengen en de fase daarop volgend. Zie
verder het antwoord op vraag 6.
Wanneer er erkende kwaliteitsverklaringen in de praktijk op dit punt tekortkomingen zouden hebben, dient deze te worden ingetrokken.
Vraag 4
Houdt de Arbeidsinspectie/Inspectie SZW actief toezicht op de naleving van
de ARBO-wetgeving bij het aanbrengen van PUR-schuim onder bestaande
vloeren?
Zo ja, in welke mate?
Antwoord 4
De Inspectie SZW voert actieve inspecties uit in de bouwsector, maar voert
geen specifieke inspecties uit op het aanbrengen van PUR-schuim onder de
begane grondvloeren.
Vraag 5
Is het waar dat in Oostenrijk het gebruik van isocyanaat als component voor
PUR-schuim verboden is?

3

[1] Een procescertificaat is een kwaliteitsverklaring die duidelijk maakt dat een product,
bouwdeel of installatie (na het uitvoeringsproces) overeenkomt met de productspecificaties
en -prestaties die in de verklaring zijn vastgelegd. Ook geeft het procescertificaat aan dat het
daarvoor benodigde proces overeenkomt met de processpecificaties die zijn vastgelegd in de
verklaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Nee. Het gebruik van isocyanaat in PUR-schuim is in Oostenrijk niet
verboden.
Vraag 6
Onderschrijft u dat vrijkomend isocyanaat tijdens en na afloop van de
vorming van PUR-schuim een risicofactor is voor de applicateur respectievelijk de bewoners?
Onderschrijft u dat bij verhitting of brand de vrijkomende gassen uit
PUR-schuim eveneens een substantieel risico vormen? Zo nee, kunt u uw
antwoorden motiveren? Zo ja, wat voor conclusies verbindt u hieraan voor
het toepassingsgebied van PUR-schuim en de voorwaarden die aan de
toepassing gesteld worden?
Antwoord 6
De uitvoeringsrichtlijn (URL) «Sprayen van de onderkant van begane
grondvloeren met PUR-schuim» moet worden gebruikt in combinatie met de
BRL 1332. In deze URL zijn onder andere eisen gesteld aan het proces
(bijvoorbeeld verwerking en veiligheidsmaatregelen). Risico’s bij het sprayen
zijn hierin onderkend. Zo zijn onder meer eisen gesteld aan de verblijfstijd in
de kruipruimte en is beschermende kleding alsook geforceerde ventilatie van
de begane grondvloer sterk aanbevolen, zodat de schadelijke stoffen snel
worden afgevoerd en werknemers niet onnodig worden blootgesteld aan te
hoge concentraties van die schadelijke stoffen. Ten aanzien van het mogelijk
kunnen binnendringen van werkzame stoffen in binnenruimten is in de URL
geen specifieke eis opgenomen ten aanzien van de luchtdichtheid van de
begane grondvloeren.
Vooralsnog zijn er geen redenen om aan te nemen dat het uitvoeren van
werkzaamheden in overeenstemming met de genoemde BRL en bijbehorende
URL leidt tot onacceptabele risico’s voor werknemers en bewoners.
Voor wat betreft het risico van PUR-schuim bij brand heb ik u op 12 juli 2010
het Efectis-rapport «Brandveiligheid isolatiematerialen» (februari 2010)
gestuurd. In dit rapport wordt geconcludeerd dat «de toxiciteit van rookgassen van brandbare isolatiematerialen niet significant groter is en in diverse
gevallen waarschijnlijk lager dan die van andere gangbare bouwmaterialen;
die verschillen vallen overigens grotendeels weg ten opzichte van de toxische
effecten van koolmonoxide, dat in de meeste branden in grote hoeveelheden
wordt geproduceerd door onvolledige verbranding». Over het vervolgonderzoek naar de brandveiligheid van isolatiematerialen dat in deze brief is
toegezegd, zal ik u te zijner tijd informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3