Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3172
Vragen van de leden Eijsink, Heerts
(beiden PvdA) en Van Velzen (SP)
aan de ministers van Defensie en van
Justitie over schorsing- en
afluisterpraktijken binnen de MIVD.
(Ingezonden 4 juni 2009)
1
Bent u bekend met hetgeen gezegd
en vertoond is in de uitzending van
NOVA in het item over de Militaire
inlichtingenen veiligheidsdienst
(MIVD)?1
2
Herinnert u zich uw antwoorden op
vragen van het lid Van Velzen,
ingezonden op 29 januari 20092, en
de vragen van de leden Eijsink,
Heerts en Van Velzen, ingezonden op
25 mei 2009?3
3
In hoeverre komt hetgeen gezegd en
vertoond is over de schorsing van
mevrouw Van H. en de
gesuggereerde afluisterpraktijken
door MIVD-medewerkers overeen
met de bij u bekende werkelijkheid?
4
Is het gebruikelijk dat, zoals wordt
gesteld, MIVD-medewerkers zonder
dat zij hiervoor een specifieke
opleiding hebben doorlopen,
operationele taken «in het veld»
uitvoeren, waaronder het opbouwen
en onderhouden van een eigen
inlichtingennetwerk? Zo ja, wat zegt

KVR36819
2009Z10495
0809tkkvr3172
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

dit naar uw oordeel over de mate van
professionaliteit van de
inlichtingendienst en de kwaliteit van
de door hun aangeleverde
informatie?
5
Zal de kwestie zoals die in genoemde
uitzending aan de orde was, worden
meegenomen in het door u
aangekondigde onderzoek door de
Commissie van Toezicht Inlichtingenen Veiligheidsdiensten (CTIVD) naar
het handelen van de MIVD in eerdere
ontslag- en afluisterzaken?3 Zo nee,
waarom niet? Bent u bereid in dat
geval de CTIVD alsnog opdracht te
geven de in deze uitzending aan het
licht gekomen gang van zaken te
betrekken in genoemd onderzoek?
6
Bent u bereid de CTIVD opdracht te
geven te onderzoeken of de
bovengenoemde ontslagzaken bij de
MIVD incidenten betreffen of dat er
sprake is van stelselmatig nalatig
personeelsbeleid? Zo nee, waarom
niet?
7
Is het waar dat er bij de
uitdiensttreding van mevr. Van H.
geen sprake is geweest van een
«de-briefing», «exit-gesprek» of enige
andere vorm van begeleiding voor
wat betreft de omgang met de bij de
MIVD vergaarde informatie? Zo ja,
hoe beschouwt u deze gang van
zaken in het licht van de gevaren voor

de staatsveiligheid die dit met zich
mee zou kunnen brengen?
8
Bestaan er bij de nationale
inlichtingen- en veiligheidsdiensten
(AIVD4 en MIVD) protocollen en/of
procedures die erop gericht zijn
gevoelige informatie die de
staatsveiligheid in gevaar kan
brengen en in het bezit is van
oud-werknemers veilig te stellen?
Kunt u deze nader toelichten?
1

NOVA, 2 juni 2009.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 1609.
3
Vraagnummer 2009Z09594.
4
Algemene inlichtingen- en veiligheidsdienst.
2

Antwoord
Antwoord van minister Van
Middelkoop (Defensie), mede
namens de minister van Justitie
(ontvangen 7 juli 2009)
1
Ja.
2
Ja.
3
Over de werkwijzen van de MIVD
wordt in het openbaar geen
mededeling gedaan. Over de
schorsing van de betrokken
medewerkster wordt omwille van de
bescherming van de persoonlijke
levenssfeer geen mededeling gedaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6691

en bovendien is het geschil nog
onder de rechter.
4
Analisten bezoeken met enige
regelmaat het gebied dat hun
aandachtsveld betreft. Ook in dit
geval was dit zo. Medewerkers
spreken in het desbetreffende gebied
in openheid met relevante personen,
zoals vertegenwoordigers van
overheden en organisaties, en met de
lokale bevolking. Zij stellen zich dan
voor als medewerker van Defensie en
niet onder een aangenomen
identiteit. Dergelijke gesprekken
behoren tot de reguliere taak van
analisten. Er is geen specifieke
opleiding voor nodig.
Een speciale afdeling bij de MIVD
voert heimelijke operationele
activiteiten uit. De medewerkers die
dergelijke taken uitvoeren, worden
langdurig opgeleid, voordat zij
worden ingezet. De betrokken
medewerker voerde geen heimelijke
operationele activiteiten uit.

herplaatsingmogelijkheden binnen
Defensie. Verscheidene malen is
daarvoor haar medewerking
gevraagd.
8
Het Voorschrift Informatiebeveiliging
Rijksdienst Bijzondere Informatie
bevat regels voor de beveiliging van
bijzondere informatie bij de
rijksdienst. Deze regels strekken ertoe
het aantal personen dat met
bijzondere informatie in aanraking
komt zo beperkt mogelijk te houden.
Daarnaast is het van belang dat zo
spoedig mogelijk actie wordt
ondernomen als niet-gerechtigden
van dergelijke informatie
kennisnemen (compromittering). Het
voorschrift bevat ook regels voor de
omgang met gerubriceerde
informatie.

5 en 6
Na overleg met de Kamercommissie
voor de inlichtingen en
veiligheidsdiensten (CIVD), heb ik
besloten de CTIVD te vragen
onderzoek te doen. De CTIVD, die
zelfstandig onderzoeken instelt en te
allen tijde, gevraagd en ongevraagd,
de verantwoordelijke ministers
(Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en Defensie) kan
inlichten en adviseren over haar
bevindingen, heeft positief op deze
vraag gereageerd. In de onderhavige
kwestie zie ik vooralsnog geen
aanleiding een soortgelijk verzoek
aan de CTIVD te doen Het staat de
CTIVD uiteraard vrij op eigen initiatief
onderzoek te doen.
7
Voordat een MIVD-medewerker een
vertrouwensfunctie gaat bekleden,
ontvangt hij een veiligheidsbriefing
waarin onder meer het omgaan met
staatsgeheimen aan de orde komt.
Elke medewerker tekent na de
briefing een zogeheten Verklaring van
Bekendheid waarin hij verklaart de
veiligheidsbriefing te hebben
begrepen en voorts zich te zullen
houden aan de
geheimhoudingsplicht. Ook in het
onderhavige geval is dit gebeurd. Na
de intrekking van de Verklaring van
Geen Bezwaar heeft de
personeelsafdeling herhaaldelijk
contact met de betrokken
medewerkster gehad over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6692