Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2258
Vragen van het lid Thieme (Partij voor de Dieren) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie over nieuwe gevallen van Q-koorts op
melkgeitenbedrijven (ingezonden 14 maart 2011).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(ontvangen 19 april 2011). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2010–2011, nr. 1927.
Vraag 1 en 5
Kunt u bevestigen dat, ondanks de vaccinatiecampagne, er toch weer nieuwe
bedrijven besmet blijken te zijn met Q-koorts?
Hoe kunt u verklaren dat ondanks de vaccinatiecampagne er toch nieuwe
besmettingen bij dieren worden geconstateerd? Betekent dit dat het vaccin
niet afdoende werkt? Op welke wijze wordt er onderzocht wat de oorzaak is
van de nieuwe besmettingen?
Antwoord 1 en 5
Zoals ook al eerder in brieven aan uw Kamer is gemeld, is de kans dat
gevaccineerde dieren besmet worden kleiner, maar niet nul. Q-koorts is een
ziekte die endemisch voorkomt in Nederland. De ziekte komt bij veel
verschillende diersoorten voor en is onder andere aangetroffen in vogels en
knaagdieren. Ook op gevaccineerde bedrijven kan de ziekte binnenkomen. Als
gevaccineerde dieren geïnfecteerd raken, is de uitscheiding lager dan
wanneer niet-gevaccineerde dieren geïnfecteerd raken. Het vaccin voorkomt
abortussen (waarbij veel Q-koortsbacteriën worden uitgestoten) vrijwel
geheel. Daarom verwachten we dat de nieuwe besmette bedrijven slechts een
zeer beperkt verhoogd risico voor de gezondheid van omwonenden vormen.
Natuurlijk wordt de situatie op en om de besmette bedrijven nauwkeurig in
de gaten gehouden. De nVWA onderzoekt de oorzaken van nieuwe
besmettingen.
Vraag 2
Hoeveel bedrijven zijn momenteel besmet met Q-koorts? Bij hoeveel
bedrijven is die besmetting in 2011 geconstateerd?

ah-tk-20102011-2258
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Op dit moment zijn sinds de start van de tankmelkmonitoring in oktober 2009
in totaal 97 besmettingen op 96 bedrijven geconstateerd. Een van die
bedrijven is in 2011 opnieuw besmet verklaard. Op dit moment zijn daarvan
nog 65 bedrijven besmet. 32 bedrijven zijn vrij verklaard na een jaar lang een
negatief tankmelkresultaat. In totaal zijn in 2011 drie bedrijven besmet
verklaard (één herbesmetting en twee nieuwe besmettingen).
Bij een van de twee nieuw besmette bedrijven is sprake van een bijzondere
situatie. Het bedrijf heeft vorig jaar via het testen van individuele melkmonsters een aantal positieve dieren gevonden en deze afgevoerd. Over deze
strategie hebben wij u op 3 november 2010 geïnformeerd (Tweede Kamer,
2010–2011, 28 286, nr. 441) Nu blijken er op dit bedrijf opnieuw positieve
dieren te zijn.
We hebben beoordeeld of deze omstandigheid reden voor extra maatregelen
zou moeten zijn. Wij zien echter niet dat het risico van dit bedrijf groter is dan
van andere nieuw besmette bedrijven. Voor dit bedrijf gelden de maatregelen
die gebruikelijk gelden voor besmette bedrijven (bezoekersverbod, vervoersbeperkingen en strengere hygiënemaatregelen).
Vraag 3
Op welke wijze wordt erop toegezien dat de besmette bedrijven zich aan de
extra maatregelen houden? Hoe vaak wordt hierop gecontroleerd?
Antwoord 3
Van de besmette bedrijven wordt jaarlijks circa 33% gecontroleerd op de
geldende Q-koortsmaatregelen, steeds in combinatie met een controle op de
juiste toepassing van de verplichte identificatie- en registratieregels.
Daarnaast zijn houders die in december 2010 een ontheffing voor het
levenslang fokverbod van lammeren hebben aangevraagd de afgelopen
maanden allemaal gecontroleerd.
Vraag 4
Heeft u omwonenden van de besmette bedrijven per brief geïnformeerd over
de besmettingen, zoals u eerder ook heeft gedaan? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid dat alsnog te doen? Op welke wijze worden omwonenden en
recreanten er nu op gewezen dat er een bedrijf besmet is met Q-koorts?
Antwoord 4
Nee. Omdat de nieuw besmette bedrijven, naar alle waarschijnlijkheid tijdig
(voor besmetting) gevaccineerd zijn vormen ze een zeer beperkt verhoogd
risico voor de gezondheid van omwonenden. De lokale GGD-en zijn van de
besmetting op de hoogte gebracht. Voor meerinformatie kunnen omwonenden terecht bij de lokale GGD.
Vraag 6
Is bij u bekend of er op de bedrijven die nu recent besmet zijn verklaard,
geiten zijn die vallen onder de categorie waarvan u vorig jaar september het
fokverbod heeft versoepeld? Zo nee, waarom niet en wordt daar onderzoek
naar gedaan? Zo ja, deelt u de mening dat het versoepelen van het fokverbod
onverstandig was, in het licht van deze nieuwe gevallen?
Antwoord 6
De recent besmette bedrijven hebben geen gebruik gemaakt van de
mogelijkheid ontheffing aan te vragen van het levenslang fokverbod. De
versoepeling van dit fokverbod heeft derhalve geen relatie met deze nieuwe
besmettingen.
Vraag 7 en 8
Op welke wijze wordt voorkomen dat de besmette geiten nogmaals gedekt
worden, om te voorkomen dat zij bij het aflammeren de bacterie weer verder
verspreiden?
Is het mogelijk de dieren individueel te testen op de aanwezigheid van de
bacterie, en voor de besmette dieren een levenslang fokverbod in te stellen,
bijvoorbeeld middels herhaalde individuele testen zoals ook is toegepast bij
de bokken? Bent u bereid dit verplicht te stellen? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 7 en 8
Zoals bij het antwoord op vraag 1 en 5 beschreven, is de uitscheiding bij
tijdig gevaccineerde, besmette dieren aanzienlijk lager waardoor zij een zeer
beperkt verhoogd risico vormen voor omwonenden van de bedrijven. Er is
daarom geen aanleiding om te voorkomen dat deze dieren opnieuw drachtig
worden. Ik ben daarom ook niet bereid om het individueel testen van dieren
verplicht te stellen om vervolgens een levenslang fokverbod te kunnen
instellen voor positief geteste dieren.
Vraag 9
Wordt er inderdaad, zoals toegezegd door u, tijdens deze lammerperiode
tweewekelijks de tankmelk van alle bedrijven getest op de aanwezigheid van
de bacterie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ja, in de lammerperiode (1 december–1 juni) wordt zoals toegezegd de
tankmelk op melkgeiten- en melkschapenbedrijven tweewekelijks onderzocht
op de Q-koorts bacterie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3