Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

28 828

Fraudebestrijding in de zorg

Nr. 129

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2021
In de procedurevergadering van 4 november 2021 heeft de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport verzocht om een
reactie op het bericht van RTL Nieuws «Honderden dubieuze zorgbedrijven ontdekt: vermoedens van fraude en zelfverrijking» van 29 oktober
2021. Hierbij geef ik u mijn reactie.
Inleiding
De onderzoeksredactie van RTL Nieuws heeft onderzoek gedaan naar
indicatoren voor fraude en criminaliteit in de zorg. Aanleiding was het
eerdere rapport van het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) «Verwevenheid zorg & criminaliteit» waarover ik uw Kamer eerder informeerde.1
RTL Nieuws heeft acht risico-indicatoren samengesteld (o.a. hoge
winsten, loonratio en eerdere faillissementen). Een combinatie van
minstens drie indicatoren wordt door RTL Nieuws als «dubieus»
beschouwd. Om bedrijven te toetsen op deze indicatoren heeft RTL
Nieuws via Graydon, die informatie verzamelt over bedrijven uit openbare
bronnen, gegevens gekregen van zo’n 70.000 bedrijven in het sociale
domein. RTL Nieuws concludeert dat er 567 dubieuze zorgbedrijven in
Nederland zijn, die op minimaal drie indicatoren hoog scoren. Het gaat
om bedrijven die onder andere actief zijn in de thuiszorg, of die onderdak
verlenen aan mensen met een verstandelijke beperking.
Reactie
Het is absoluut ongewenst dat zorgaanbieders misbruik maken van
zorggelden.Dat sommigen hiervoor kwetsbare cliënten inzetten is
verwerpelijk.

1

kst-28828-129
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 28 828, nr. 127

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 828, nr. 129

1

Het Ministerie van VWS is niet betrokken bij het onderzoek van RTL
Nieuws en heeft geen inzage in het uitgebreide onderzoeksrapport. Het
past mij derhalve niet om de specifieke bevindingen van een nadere
duiding te voorzien, wel moedig ik dergelijk onderzoek aan opdat er meer
bewustwording en inzicht komt in de aard van de problematiek.
Zoals RTL Nieuws zelf ook aangeeft is voorzichtigheid geboden bij de
interpretatie van de uitkomsten van het onderzoek. Er is geen sprake van
bewezen fraude. RTL Nieuws heeft dan ook besloten de lijst met zorgaanbieders niet openbaar te maken.
Het onderzoek van RTL Nieuws was voor mij aanleiding om navraag te
doen bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Dit levert het volgende beeld op:
• Er is geen sprake van bewezen fraude. Elke casus vergt zorgvuldig
onderzoek. In het geval van bewezen fraude nemen partijen passende
maatregelen zoals het terugvorderen van het onterecht gedeclareerde
bedrag en eventuele onderzoekskosten of het doen van aangifte.
• De lijst met aanbieders van RTL Nieuws is niet openbaar dus partijen
kunnen niet exact aangeven of deze zorgaanbieders in beeld zijn. Wel
of zij met dezelfde risico-indicatoren werken.
• Zorgverzekeraars en zorgkantoren gebruiken de indicatoren die RTL
Nieuws heeft samengesteld en verwachten een groot deel van deze
organisaties in beeld te hebben.
• De NZa en de IGJ geven aan nagenoeg alle indicatoren te gebruiken
voor het risicogestuurde toezicht.
• De VNG geeft aan geen integraal beeld te hebben over wat bij
afzonderlijke gemeenten gebeurt, maar herkent de risico-indicatoren.
Er zijn regio’s en gemeenten die met deze indicatoren werken. Waar
gemeenten vooral tegenaan lopen is de complexiteit en het gebruik
aan mogelijkheden als het gaat om gegevensgebruik. Er wordt op dit
moment gekeken hoe gemeenten betere stuurinformatie kunnen
krijgen over mogelijke ondermijnende criminaliteit.
• De VNG zal het bericht en de genoemde indicatoren onder de aandacht
brengen van alle gemeenten.
Tot slot
De zorg mag geen plek zijn voor malafide zorgaanbieders. Ik blijf mij
stevig inzetten op maatregelen om de problematiek omtrent de verwevenheid tussen de zorg en criminaliteit aan te pakken. Hierbij denk ik
vooral aan het optimaliseren van een werkbare aanpak in de regio’s, naast
alle wetgeving die ik in voorbereiding heb, zoals het Wetsvoorstel
bevorderen samenwerking en rechtmatige zorg. Dit wetsvoorstel, dat uw
Kamer controversieel heeft verklaard, vereenvoudigt, verbetert en
verbreedt de mogelijkheden voor het zorgvuldig uitwisselen van
gegevens tussen instanties bij signalen van fraude in de zorg.
Ik vind het belangrijk dat het onderzoek van RTL Nieuws breed onder de
gemeenten verspreid wordt. Ook zie ik hierin een bevestiging van nut en
noodzaak dat alle gemeenten zich aansluiten bij het IKZ zodat gemeenten
sneller en beter kunnen samenwerken bij vermoedens van fraude. In mijn
gesprekken met de VNG zal ik hierop ingaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 828, nr. 129

2

Tot slot verwijs ik u naar de eerdergenoemde brief van 9 april 20212 voor
een uitgebreide toelichting op de maatregelen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

2

Kamerstuk 28 828, nr. 127

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 828, nr. 129

3