Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 317

JBZ-Raad

Nr. 763

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 9 juni 2022
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd over de volgende stukken:
• Voorstel aanpassing mandaat Eurojust inzake bewijsverzameling
internationale misdrijven (Kamerstuk 22 112, nr. 3398)
• Fiche: Richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk
geweld (Kamerstuk 22 112, nr. 3394)
• Reactie op het BIT-advies van het Adviescollege ICT-toetsing over
«Realisatie JBZ-systemen Ketenvoorzieningen» (Kamerstuk 32 317,
nr. 754)
• Antwoorden op resterende vragen commissie over o.a. de geannoteerde agenda JBZ-Raad 3–4 maart 2022 (Kamerstuk 32 317, nr. 752).
• Reactie op verzoek commissie inzake de brief van de commissie
Meijers over het regeerakkoord (Kamerstuk 35 925 VI, nr. 138)
• Verslag van de formele JBZ-Raad van 3–4 maart 2022 (Kamerstuk
32 317, nr. 751)
• Verslag van de ingelaste JBZ-Raad van 28 maart 2022 (Kamerstuk
32 317, nr. 757)
• Geannoteerde agenda JBZ-Raad op 9 en 10 juni 2022 (Kamerstuk
32 317, nr. 760)
Bij brief van 7 juni 2022 hebben de Ministers van Justitie en Veiligheid en
voor Rechtsbescherming en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
de vragen die betrekking hebben op deze JBZ-raad, beantwoord. De
overige vragen worden zo spoedig mogelijk beantwoord. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De adjunct-griffier van de commissie,
Nouse

kst-32317-763
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

1

Vragen en antwoorden
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de verslagen van de JBZ-raden, de kwartaalrapportage van het eerste
kwartaal 2022 en de geannoteerde agenda van de JBZ-raad van 9 en
10 juni. Deze leden maken graag van de gelegenheid gebruik de Minister
nog enkele vragen te stellen over een aantal onderwerpen.
Digitale informatie-uitwisseling in terrorismezaken
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het streven van de Raad om de aankomende JBZ-raad een onderhandelingsmandaat te bereiken over het voorstel van 1 december. In
aanvulling op de vragen die deze leden bij de vorige JBZ-raad over dit
onderwerp hebben gesteld, vragen zij de Minister in hoeverre de tekst die
nu voorligt tegemoet komt aan de bezwaren van Nederland en welke
aanpassingen van het voorstel de Minister noodzakelijk acht om
instemming te kunnen verlenen? Ook vragen zij welke oplossingen zijn
getroffen om doublures met Europol te voorkomen. In het verlengde van
de vorige vragen zijn zij ook benieuwd wat het voorstel is dat nu voorligt
met betrekking tot de verplichting om biometrische gegevens te delen en
onder welke voorwaarden de Minister uiteindelijk zou kunnen instemmen
met deze verplichting?
Antwoord
Zoals in de geannoteerde agenda is aangegeven doet het onderhandelingsresultaat voldoende recht aan de Nederlandse inzet.
Het kabinet is dan ook voornemens in te stemmen met de
algemene oriëntatie. De verplichting informatie in terrorismezaken aan te leveren is nu direct gekoppeld aan het moment dat
justitiële autoriteiten bij het onderzoek worden betrokken maar
is niet van toepassing op zaken die overduidelijk puur nationaal
van aard zijn. De verplichting geldt evenmin wanneer de uitwisseling van informatie een lopend onderzoek zou schaden of de
veiligheid van een individu in gevaar zou brengen, dan wel
strijdig zou zijn met de essentiële veiligheidsbelangen van de
betrokken lidstaat. Op voorspraak van Nederland is opgenomen
dat Eurojust in de regel zoveel mogelijk gebruik zal maken van
reeds bestaande mechanismen voor de vergelijking van biometrische gegevens op nationaal dan wel Europees niveau (bijvoorbeeld Europol). De aan de Raad voorliggende tekst van het
voorstel bevat geen verplichting meer voor lidstaten om biometrische gegevens aan Eurojust aan te leveren. Dat is nu enkel een
mogelijkheid indien de bevoegde nationale autoriteiten over
dergelijke biometrische gegevens beschikken, de verstrekking
van die gegevens is toegestaan op basis van nationale wetgeving
en bovendien noodzakelijk is om een persoon te identificeren.
Verordening terroristische online inhoud
De leden van de VVD-fractie lezen dat op 7 juni 2022 de Verordening
Terroristische online inhoud (TOI-verordening) van kracht zal worden, dat
op die datum de autoriteit operationeel moet zijn en de uitvoeringswet in
werking moet zijn treden. De autoriteit richt zich zowel op het tegengaan
van verspreiding van terroristisch als van kinderpornografisch online
materiaal. Deze leden zien dat de Afdeling advisering van de Raad van
State op 30 maart 2022 advies heeft uitgebracht over dit wetsvoorstel. Kan
de Minister toelichten waarom het wetsvoorstel nog niet is ingediend en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

2

welke gevolgen er zijn in de praktijk als op 7 juni 2022 de nieuwe autoriteit
nog niet operationeel is?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden. Op 6 mei jl. heeft het
kabinet vragen ontvangen van het lid Bikker over de implementatietermijn en de uitvoeringswet van de TOI-verordening. Het
kabinet zal uw Kamer de beantwoording van deze vragen op
korte termijn toezenden.
Verordening en richtlijn digitalisering justitiële samenwerking en toegang
tot het recht
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
antwoorden op de vragen bij het voorstel voor een verordening en
richtlijn digitalisering justitiële samenwerking en toegang tot het recht.
Gelet op de importantie van het onderwerp stellen deze leden hier nog
enkele vragen over, ondanks dat zij hebben gezien dat dit onderwerp niet
voor de JBZ-raad van 9–10 juni 2022 is geagendeerd. Zij vragen naar de
laatste stand van zaken met betrekking tot deze verordening en richtlijn en
wanneer wordt verwacht dat dit onderwerp weer op de JBZ-raad wordt
geagendeerd.
Tevens vragen de leden van de VVD-fractie wanneer de verkenning naar
de voorziene uitvoeringsaspecten op basis van het huidige voorstel
gereed is en of deze verkenning tijdig met de Kamer kan worden gedeeld,
voorafgaand aan nieuwe besprekingen in de JBZ-raad. Ook vragen zij in
hoeverre de Minister optrekt met gelijkgestemde landen zoals Italië,
Duitsland en Frankrijk, waar onder andere geen instemmingvereiste van
verdachten is voor de toepassing van videoconferenties en ook geen
zelfstandig rechtsmiddel openstaat tegen een beslissing om van videoconferentie gebruik te maken.
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Voorstel aanpassing mandaat Eurojust inzake bewijsverzameling
internationale misdrijven
De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennisgenomen van
het voorstel van de Commissie het mandaat van Eurojust aan te passen
naar aanleiding van ernstige schendingen van het humanitair oorlogsrecht in Oekraïne. Kan de Minister nog nader en concreter toelichten hoe
wordt voorkomen dat er in de praktijk doublures ontstaan tussen de taken
en bevoegdheden van Eurojust en andere organisaties? Voornoemde
leden vragen of bij het antwoord op deze vraag specifiek kan worden
ingegaan op mogelijke doublures met Europol, het Internationaal Strafhof
en het Joint Investigation Team (JIT) dat Polen, Litouwen en Oekraïne
gezamenlijk hebben opgericht?
Antwoord
Omwille van het vermijden van overlap is in de gewijzigde
Eurojustverordening aangegeven dat Eurojust en Europol nauw
moeten samenwerken in het kader van hun respectievelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

3

mandaten. Daarbij moet dubbel werk worden voorkomen en moet
rekening worden gehouden met de operationele capaciteit van
beide organisaties afzonderlijk. Dit is vooral van belang bij de
verwerking en analyse van informatie in het kader van het
bestaande «Analyseproject ernstige internationale misdrijven»
van Europol dat dient ter ondersteuning van de bevoegde
autoriteiten bij het onderzoeken en vervolgen van genocide,
misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en daarmee
verband houdende strafbare feiten. Eurojust ondersteunt op zijn
beurt ook de lidstaten bij de bestrijding van genocide, misdaden
tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en daarmee verband
houdende strafbare feiten. De verordening schrijft voor dat
Eurojust daarom informatie die het ontvangt in de uitoefening
van deze operationele taak moet kunnen doorsturen aan Europol.
De verordening schrijft ook voor dat Europol en Eurojust een
regelmatige gezamenlijke evaluatie van operationele en
technische kwesties uitvoeren.
Eurojust werkt in de praktijk al nauw samen met het Internationaal Strafhof, onder meer in het kader van het door uw Kamer
aangehaalde JIT. Het Internationaal Strafhof neemt sinds 25 april
jl. ook zelf deel aan het JIT, dat op 25 maart jl. is opgericht door
Polen, Litouwen en Oekraïne en waarbij Slowakije, Estland en
Letland zich op 31 mei jl. hebben aangesloten. Het Internationaal
Strafhof kan echter, anders dan Eurojust, wel zelf vervolging
instellen. De rol van Eurojust beperkt zich daarentegen tot het
ondersteunen van het JIT en, in voorkomend geval, het Internationaal Strafhof.
(Mogelijk) Raadsbesluit hate crime/hate speech
De leden van de VVD-fractie constateren dat bij het schriftelijk overleg
over de vorige JBZ-raad een aantal vragen met betrekking tot het
raadsbesluit door de Minister niet inhoudelijk konden worden beantwoord, omdat het besluit haatmisdrijven toevoegen aan artikel 83, lid 1,
VWEU volgens de Minister geheel los moet worden gezien van
(mogelijke) initiatieven die daarop volgen. Voornoemde leden verzoeken
de Minister alsnog alle vragen die zij hebben gesteld op 28 februari 2022
over hate crimes/hate speech inhoudelijk te beantwoorden, op het
moment dat er een vervolgvoorstel verschijnt voor een richtlijn. Kan de
Minister dat toezeggen?
De leden van de VVD-fractie onderschrijven het standpunt van de Minister
dat een eventueel vervolgvoorstel ten aanzien van hate speech geen
nadelige gevolgen mag hebben voor het in Nederland geldende recht op
vrijheid van meningsuiting en voor andere grondrechten. In aansluiting
op de vragen die deze leden hebben gesteld bij de vorige JBZ-raad,
vragen zij welke argumenten in de Raad de afgelopen jaren zijn aangevoerd om haatmisdrijven niet toe te voegen aan artikel 83 lid 1 VWEU en
waarin een deel van de lidstaten nu een expliciete aanleiding ziet om
hatecrimes toe te voegen.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister de mening deelt dat het
belangrijk is om geen «kerstboom» te maken van de lijst van artikel 83
lid 1 VWEU, in de zin dat het toevoegen van misdrijven inherente
inflatoire risico’s kent? Erkent de Minister dit risico en zal de Minister dit
inbrengen bij discussie over het voorgenomen Raadsbesluit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

4

Antwoord
Dit onderwerp staat niet meer op de agenda van de huidige
JBZ-Raad. In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk
overleg wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk
en uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie achten het van groot belang ook in Europees
verband blijvend aandacht te besteden aan het bestrijden van de handel
in zwaar illegaal vuurwerk. Hoe gaat de Minister de toezegging
waarmaken die zij deed tijdens het commissiedebat jaarwisseling op
12 mei 2022, om in de JBZ-raad aandacht te vragen voor politiesamenwerking of andere vormen van Europese samenwerking in de strijd tegen
illegale vuurwerkhandel?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Kopgroepontbijt terrorisme
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het feit dat Ministers van België, Duitsland, Finland, Frankrijk,
Oostenrijk, Spanje, Zweden en de EU zullen bespreken hoe de verschillende landen omgaan met (de dreiging van) uitreizigers en het belang van
vervolging en berechting. Is de Minister bereid daarin ook te verkennen
hoe, in gevallen waarin vrouwelijke uitreizigers waarvan de rechter in
Nederland dreigt de zaak te zullen beëindigen, die vrouwen samen met
hun kinderen in samenwerking met deze landen gerepatrieerd zouden
kunnen worden? Is zij eveneens bereid te verkennen hoe samengewerkt
kan worden om Nederlandse weeskinderen te repatriëren?
Antwoord
In lijn met de motie Van der Werf / Koekkoek van 1 juli 2021
levert het kabinet een maximale inspanning om ervoor te zorgen
dat deze terrorismeverdachten hun straf niet ontlopen
(Kamerstuk 29 754, nr. 600). Het kabinet staat regelmatig in
contact met andere EU-lidstaten om te spreken over deze
problematiek. Het kabinet heeft uw Kamer in eerdere gevallen,
wanneer mogelijk, hierover geïnformeerd. Het kabinet kan niet
ingaan op operationele details zoals of, en zo ja met welke,
landen wordt samengewerkt om – zo mogelijk – uitreizigers ter
berechting naar Nederland over te brengen.
Besluit haatzaaien-haatmisdrijven toevoegen aan Verdrag als EU-misdrijf:
nieuwe poging
De leden van de D66-fractie onderschrijven het initiatief van de Europese
Commissie voor een wetgevende procedure om de lijst van EU-misdrijven
uit te breiden tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven. Deze leden
vinden de vrijheid van meningsuiting een groot goed, maar achten het
van belang dat deze nooit gebruikt wordt als excuus of rechtvaardiging
voor haatzaaiende uitlatingen. Met de directeur van het
EU-grondrechtenagentschap Michael O’ Flaherty zijn zij van mening dat er
dan grenzen moeten worden gesteld aan deze vrijheid. Zij begrijpen dat
het tijdens de vorige JBZ-Raad niet gelukt is om een akkoord te bereiken.
Zij betreuren dat. Zij lezen evenwel ook dat het Voorzitterschap tijdens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

5

deze Raad een nieuwe poging zal wagen. Kan de Minister aangegeven
hoe kansrijk zij deze poging acht? Mocht zij deze kans niet groot achten,
wat wordt dan haar houding ten aanzien van de lidstaten die kritisch zijn?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet meer op de agenda van de huidige
JBZ-Raad. In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk
overleg wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk
en uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Toetreding EU tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
(EVRM): voortgangsverslag
De leden van de D66-fractie lezen dat er sinds 202 meerdere onderhandelingsronden zijn geweest tussen de EU en de Raad van Europa (RvE). Op
enkele thema’s (baskets) is voortgang geboekt, maar dat geldt niet voor
alle thema’s, waaronder het Gemeenschappelijk Buitenland – en Veiligheidsbeleid (GVBV). Het kabinet heeft aangegeven voorstander te zijn van
een spoedige toetreding van de EU tot het EVRM. Deze leden onderschrijven dat en achten het daarom opportuun dat de onderhandelingen
op alle thema’s vorderingen boeken. Deze leden vragen de Minister in
hoeverre zij de ingeslagen weg, waarbij er hoofdzakelijk wordt onderhandeld over technische onderwerpen, de juiste acht om het toetredingsproces spoedig te voltooien. Op welke termijn verwacht de Minister dat er
concrete stappen kunnen worden gezet op dit dossier?
Antwoord
Zoals bekend heeft het toetredingsproces van de EU tot het
EVRM aanzienlijke vertraging opgelopen naar aanleiding van
advies 2/13 van het Hof van Justitie van de EU (EU-Hof) in 2014,
waarin het EU-Hof heeft geoordeeld dat het Ontwerpverdrag op
meerdere punten onverenigbaar is met het Unierecht. De onderhandelingen zijn in september 2020 heropend om oplossingen te
vinden voor deze, veelal technische, bezwaren die zijn onderverdeeld in verschillende thema’s (baskets). Het kabinet is tevreden
over de recente ontwikkelingen binnen de onderhandelingen. Zo
is er gedurende de laatste twee onderhandelingsronden een
voorlopig akkoord bereikt t.a.v. basket 1 (EU-specifieke mechanismen voor procedures voor het EHRM) en basket 3 (het beginsel
van wederzijds vertrouwen tussen EU-lidstaten). De onderhandelingen zullen zich vanaf nu hoofdzakelijk concentreren op
basket 2 (interstatelijke geschillen uit hoofde van artikel 33
EVRM en adviesverzoeken krachtens Protocol nr. 16) en basket 4
(het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid).
Het kabinet is van mening dat tijdens de onderhandelingen de
nodige zorgvuldigheid in acht moet worden genomen. Zo is het
niet alleen van belang dat juridisch gedegen oplossingen worden
gevonden voor de bezwaren die het EU-Hof heeft opgeworpen in
advies 2/13, maar ook dat het adequate systeem van mensenrechtenbescherming zoals dat is ontwikkeld onder het EVRM
intact gelaten wordt. De oplossingen dienen voorts politiek
haalbaar te zijn voor alle partijen in de EU en de Raad van Europa.
Inmiddels is tijdens de onderhandelingen over alle bezwaren van
het EU-Hof gesproken. Het belangrijkste nog openstaande punt is
het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB).
De niet-EU-leden van de Raad van Europa hebben zich kritisch
uitgelaten over de oplossing die eerder door de EU is gepresenteerd. Het kabinet zet zich actief in om de EU-interne discussie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

6

ten aanzien van het GBVB-bezwaar verder te brengen en acht het
van belang dat hier tijdens de Raad aandacht voor wordt
gevraagd.
De eerstvolgende onderhandelingsronde is voorlopig voorzien op
5–7 juli 2022.
Reactie op verzoek commissie inzake de brief van de commissie Meijers
over het regeerakkoord
De leden van de D66-fractie lezen in de reactie van het kabinet dat zij de
mediavrijheid en pluriformiteit in de Europese Unie van belang achten. In
dat kader stippen zij de Conceptrichtlijn verbod SLAPP-litigation (Strategic
Lawsuits Against Public Participation) aan. De leden van de D66-fractie
stellen zich op het standpunt dat het voeren van strategische rechtszaken
tegen publieke inspraak, tegen kritische journalisten of mensenrechtenactivisten om hen er van te weerhouden hun belangrijke werk te doen, de
EU-waarden en het rechtssysteem ondermijnen. De persvrijheid en de
vrijheid van meningsuiting zijn fundamentele rechten, en de toegang tot
informatie voor burgers is een onmisbaar element voor een gezonde
democratie. Deze leden zijn dan ook groot voorstander van de conceptrichtlijn om deze praktijk aan te pakken en achten het van het grootste
belang dat de Minister een voortrekkersrol neemt om tot instemming te
kunnen komen binnen de Raad. Kan de Minister uiteenzetten hoe zij het
wetgevingsproces voor de conceptrichtlijn zullen bevorderen? Kan de
Minister uiteenzetten hoe zij, ondanks invloeden van lidstaten die de
persvrijheid minder hoog in het vaandel hebben staan, zal bepleiten dat
het huidige voorstel niet afgezwakt mag worden? Althans, in ieder geval
met betrekking tot de belangrijkste minimale standaarden zoals de
mogelijkheid tot een vroegtijdige niet-ontvankelijkheidsverklaring,
omkering van de bewijslast, de mogelijkheid dat derde partijen zich in een
procedure kunnen voegen (waardoor de verweerder, bijvoorbeeld een
journalist, een sterkere positie heeft), regels om «forum shopping» tegen
te gaan en de mogelijkheid tot schadevergoeding. Binnen welke tijdsspanne voorziet de Minister instemming en implementatie van de
richtlijn? De richtlijn geldt op dit moment alleen voor grensoverschrijdende zaken, maar de bijbehorende Recommendation schrijft voor dat
deze regels ook voor nationale zaken zou moeten gelden. Hoe zal de
Minister zich inzetten om te zorgen dat deze Recommendation ook
daadwerkelijk wordt geïmplementeerd?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben diverse vragen over de thema’s die de
JBZ-raad aangaan. Tevens hebben zij enkele vragen over diverse
EU-voorstellen op het terrein van de JBZ-raad.
Voorstel aanpassing mandaat Eurojust inzake bewijsverzameling
internationale misdrijven
De leden van de SP-fractie onderschrijven het voorkomen van straffeloosheid in Nederland, Europese lidstaten en derde landen. Vooral bij
ernstige misdrijven zoals genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en
oorlogsmisdrijven is het cruciaal dat de daders bestraft worden. Dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

7

Europese Commissie ambities heeft om die straffeloosheid te bestrijden
en zelfs de samenwerking met het Internationaal Strafhof aan te gaan
wordt verwelkomd door deze leden.
Desondanks hebben deze leden toch diverse vragen over het voorstel van
de Europese Commissie (EC).
De leden van de SP-fractie lezen in het voorstel dat het mandaat van
Eurojust fors wordt uitgebreid. Hebben deze leden het goed begrepen dat
Eurojust voorheen alleen een coördinerende taak had wanneer minstens
twee lidstaten een strafrechtelijk onderzoek hadden lopen naar
zogenaamde Eurocrimes en dat Eurojust door dit voorstel voortaan ook
zelfstandig bewijsmateriaal mag gaan verzamelen, analyseren, bewaren
en delen? Klopt het dat deze bevoegdheden zeer strak zijn beperkt tot
vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven of laat het voorstel ook enige ruimte over om het nieuwe
mandaat op andere misdrijven toe te passen? Is het vernieuwde mandaat
om voortaan ook geluidsopnamen, video- en satellietbeelden en foto’s te
verwerken alleen beperkt tot genocide, misdrijven tegen de menselijkheid
en oorlogsmisdrijven of ziet dit ook toe op de zogenaamde Eurocrimes? Is
het correct dat er een nieuwe technische faciliteit ontwikkeld moet worden
om uitvoering te geven aan dit nieuwe mandaat? Kan de Minister een
stand van zaken geven van het voorstel?
De leden van de SP-fractie zijn ook benieuwd naar de overweging voor
alternatieven. Waarom werkt de route via een zogenaamde JIT niet, waar
toch goede ervaringen mee zijn, zoals bijvoorbeeld rondom het neerhalen
van de MH17? Waarom is er niet voor gekozen het werken via JIT’s
laagdrempeliger en effectiever te maken?
De leden van de SP-fractie spreken in het bijzonder hun bezorgdheid uit
over de grondslag voor het verwerken van (persoons)gegevens. In het
voorstel wordt er gesproken over «an automated data management and
storage facility outside the case management system». Kan de Minister
toelichten wat hiermee wordt bedoeld en waarom dit nodig is? Deze leden
vragen zich af waarom deze route is gekozen. In de brief van de Minister,
ter vervanging van de gebruikelijke BNC-fiche, van 3 mei geeft de Minister
aan dat zij geen voorstander is van een Eurojust die zelfstandig opsporingshandelingen gaat verrichten of ruwe informatie zou analyseren en
dat het met die inachtneming kan instemmen met het voorstel. Maar is
het niet zo dat het voorstel van de EC juist behelst dat Eurojust zelfstandig
een strafrechtelijk onderzoek gaat uitvoeren van internationale
misdrijven? Hoe kan de Minister dan toch tot een positief oordeel over de
uitbreiding van dit mandaat komen? Deze leden bekruipt vaker het gevoel
dat de EC crises aangrijpt om (vergaande) bevoegdheden te centraliseren.
Kan de Minister uitleggen of daar hier ook sprake is en haar antwoord
toelichten?
De leden van de SP-fractie zijn ook nieuwsgierig naar de gekozen
procedure. Waarom is deze zeer ongebruikelijke procedure gevolgd voor
een dergelijk ingrijpende voorstel? Hoe meent de Minister dat met deze
procedure tegemoet is gekomen aan de controlerende taak van de
Tweede Kamer?
Antwoord
De op 25 mei jl. goedgekeurde wijziging van de Eurojustverordening legt vast dat Eurojust het optreden van de lidstaten bij de
bestrijding van genocide, misdaden tegen de menselijkheid,
oorlogsmisdaden en daarmee verband houdende strafbare feiten
ondersteunt. Dit zal Eurojust onder meer doen door bewijsmateriaal dat verband houdt met die misdaden en daarmee verband
houdende strafbare feiten te bewaren, te analyseren en op te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

8

slaan en de uitwisseling van dergelijk bewijsmateriaal met de
bevoegde nationale autoriteiten en internationale justitiële
autoriteiten, met name met het Internationaal Strafhof, mogelijk
te maken. Ook kan Eurojust dat bewijsmateriaal rechtstreeks ter
beschikking te stellen aan die autoriteiten. Eurojust mag
daarvoor een afzonderlijke faciliteit voor geautomatiseerd
gegevensbeheer en geautomatiseerde gegevensopslag oprichten,
buiten zijn bestaande casemanagementsysteem, aangezien dat
systeem de eerdergenoemde functionaliteiten niet bevat. Hierbij
dienen wel de bestaande gegevensbeschermingsregels in de
Eurojustverordening in acht te worden genomen. Eurojust mag
met andere woorden niet zelf strafrechtelijk onderzoek gaan
doen of zelf actief bewijs gaan vergaren, maar mag toegezonden
bewijs bewaren, analyseren en opslaan. Eurojust mag ook
bewijsmateriaal van genocide, misdaden tegen de menselijkheid,
oorlogsmisdaden en daarmee verband houdende strafbare feiten
in de vorm van foto’s, geluidsopnamen, video- en satellietbeelden
gaan verwerken, wat nu nog niet mogelijk is.
Uiteraard hebben de schokkende beelden in de media van
ernstige schendingen van het humanitair oorlogsrecht in
Oekraïne en het bezoek van Europese Commissievoorzitter Von
Der Leyen aan Bucha dermate grote impact gehad dat de
Europese Commissie (Commissie) en het Franse Voorzitterschap
gemeend hebben het onderhavige voorstel met voorrang tot
stand te moeten brengen en goed te doen keuren. Vanwege de
dringende noodzaak om tijdig binnen Eurojust een faciliteit voor
geautomatiseerd gegevensbeheer en geautomatiseerde gegevensopslag op te richten hebben de Commissie en het Voorzitterschap
het ook passend geacht gebruik te maken van de uitzondering op
de periode van acht weken die normaliter geldt voor het
raadplegen van nationale parlementen1. Om uw Kamer zo goed
mogelijk in staat te stellen haar controlerende taak uit te oefenen
heeft het kabinet uw Kamer op 3 mei jl. per brief op de hoogte
gesteld van de inhoud van het Commissievoorstel en zijn appreciatie daarvan. Het kabinet is daarbij van mening dat een dergelijke spoedprocedure enkel in zeer uitzonderlijke gevallen mag
worden gehanteerd, zoals in dit geval is gebeurd.
Voor wat de door de leden van de SP genoemde inzet van een JIT
betreft verwijst het kabinet naar de antwoorden op de vragen
terzake van de leden van de VVD. Daarin komt de stand van
zaken aan de orde rond het inmiddels operationele JIT dat sinds
25 maart jl. onderzoek doet naar mogelijke gevallen van
misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en daarmee
verband houdende strafbare feiten in Oekraïne.
Europese plannen ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik
van kinderen
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het voorstel van
de EC om online kinderporno te bestrijden. Deze leden onderschrijven het
bestrijden van het maken en verspreiden van kinderporno. Toch moet ook
de Europese bestrijding van kinderporno proportioneel en effectief zijn.
Daarom hebben zij diverse vragen. Zij beseffen echter dat het BNC-fiche
1

Conform artikel 4 van Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de
Europese Unie, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), aan het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en aan het Verdrag tot oprichting van de
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

9

er nog niet is en spreken hun hoop uit dat het er snel alsnog zal komen.
Immers, hoe sneller Nederland een standpunt inneemt hoe makkelijker
het is om de besluitvorming te beïnvloeden.
De leden van de SP-fractie willen daarom alvast meegeven om in het
BNC-fiche in te gaan op de volgende zaken. In welke mate het internet
gefilterd gaat worden in de zoektocht naar kinderporno en hoe de
toepassing van kunstmatige intelligentie daarin verwerkt gaat worden.
Welke lessen heeft Nederland geleerd voor wat betreft kunstmatige
intelligentie en hoe worden deze betrokken bij de beoordeling van dit
voorstel? Hoe gaat voorkomen worden dat materiaal dat geen kinderporno is toch offline gaat worden gehaald en daarmee een inbreuk maakt
op de vrijheid van meningsuiting? Hopelijk kan de Minister deze thema’s
terug laten komen in het fiche.
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Richtlijn aanpak geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de EU-richtlijn om
seksueel en huiselijk geweld te bestrijden. Hoewel deze leden het
bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld volledig
onderschrijven hebben zij diverse vragen rondom de subsidiariteit van het
beginsel. Kan de Minister toelichten wat de meerwaarde is van dergelijke
gedetailleerde en ingrijpende minimumvoorschriften ter bestrijding van
geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld en de strafbaarstelling van de
diverse delicten die in de richtlijn worden beschreven? Waarom zou het
niet aan de lidstaten zijn om zelf te bekijken hoe en op welke wijze,
passend bij de eigen juridische normen en uitvoering, passende
bescherming wordt geboden waarbij de lezen zeker van mening dat een
zeker minimum of een passende bodem aan bescherming geboden is?
Sinds wanneer is het bijvoorbeeld de bevoegdheid van de EU om iets te
regelen met betrekking tot de hoogte van het eigen risico in de zorg?
Waarom zou vanuit een Europese richtlijn dringend opgelegd moeten
worden aan lidstaten dat slachtoffers hulp moeten krijgen en hun
gegevens gedeeld mogen worden, ook als zij daar géén toestemming
voor geven?
Dit vragen de leden van de SP-fractie vooral omdat ze in het BNC-fiche
lezen dat de Minister positief is over de subsidiariteit van het voorstel. Dat
verbaast. De Minister legt in haar toelichting de nadruk op de grensoverschrijdende aard van computercriminaliteit. Maar deelt de Minister de
mening van de SP-fractie dat het voorstel veel verder gaat dan het
bestrijden van computercriminaliteit zoals in dit geval het openbaar
maken van beeldmateriaal van seksuele aard? Kan de Minister daarom
toelichten waarom het oordeel dan toch positief is over het gehele
voorstel, waar niet de voorwaarde aan zit dat het om grensoverschrijdende situaties moet gaan? Waarom zet dit de deur niet open om voor
alle misdrijven op Europees niveau strafbaar te stellen aan de hand van
minimumvoorschriften?
Kan de Minister toelichten welke alternatieven de EC heeft overwogen om
geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te bestrijden en waarom die
niet de voorkeur genieten van de EC en daarbij tevens aan geven welke
route de voorkeur van de Minister geniet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

10

Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Intra-Europese overlevering van verdachten en veroordeelden
De leden van de SP-fractie grijpen ook dit overleg aan om aandacht te
vragen voor het vraagstuk van overlevering van verdachten tussen
lidstaten. De afbrokkeling van de rechtsstaat in sommige lidstaten leidt tot
zorgen over dit middel bij deze leden. Kan de Minister bevestigen dat het
aantal weigeringen van overleveringsverzoeken de afgelopen jaren
drastisch is afgenomen? Is er een causaal verband vast te stellen tussen
het aantal weigeringen van overleveringsverzoeken en de herziening van
de Overleveringswet vorig jaar?
De leden van de SP-fractie zijn met name geïnteresseerd in het strenge
toetsingskader. Deze leden vroegen hier eerder al veelvuldig aandacht
voor. Kan de Minister daarom reageren op het artikel «De scherpe randen
van het overleveringsrecht» in Mr. Online van 17 mei 2022? Erkent de
Minister de spanning tussen rechtsbescherming van personen aan de ene
kant en het systeem van Europese Aanhoudingsbevelen aan de andere
kant? Wat ziet de Minister in het voorstel om de Internationale Rechtshulp
Kamer (IRK) de bevoegdheid te geven een uitvaardigende lidstaat te
verzoeken een minder ingrijpend middel in te zetten? Is de Minister bereid
daarvoor te gaan pleiten bij de Europese collega’s en om tevens de
drempels van de Europese Toezichtsmaatregel en het Europees Onderzoeksbevel tegen het licht te houden? Hoe kijkt de Minister aan tegen het
pleidooi om bagatel-EAB’s uit te zonderen?
In het verlengde hiervan hebben de leden van de SP-fractie ook een vraag
over de Wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging (WETS)-procedure
met Polen. Klopt het dat Polen voorwaardelijke invrijheidsstellingen niet
(meer) uitvoert, zoals bij de inwerkingtreding van de WETS het beeld was
van de Nederlandse regering en wat betekent dit voor de straf van Poolse
verdachten die in het kader van de WETS hun strafrestant in Polen mogen
uitzitten? Is er hier in de praktijk niet alsnog sprake van strafverzwaring?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Toetreding van EU tot het EVRM
De leden van de SP-fractie zijn uitgesproken voorstander van toetreding
van de EU tot het EVRM omdat het de mensenrechten en het naleveren er
van bevordert. Kan de Minister de nieuwste stand van zaken schetsen na
de onderhandelingsronde van 10 tot en met 13 mei in Straatsburg? Wat
kan de Minister doen om voortgang te maken?
Antwoord
Voor de beantwoording van deze vraag verwijst het kabinet naar
het betreffende antwoord op vragen van de D66-fractie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

11

Afbreuk van de rechtsstaat en het coronaherstelfonds
De leden van de SP-fractie blijven onverminderd bezorgd over de afbraak
van de rechtsstaat in de Europese Unie. Recent springt met name de
onderhandelingen tussen Polen en de EC over het coronaherstelfonds in
het oog. Op 1 mei wisten de partijen een akkoord te bereiken. Deze leden
vrezen dat de EC is gevallen voor een cosmetische ingreep in de Poolse
rechtsstaat. Erkent de Minister dat er hier sprake is van een puur
cosmetische ingreep en dat het de onafhankelijkheid van Poolse rechters
niet tot een acceptabel niveau brengt? Is het inderdaad zo dat in feite
dezelfde rechters de disciplinaire Kamer blijven vormen?2 Klopt het
bovendien dat de voorgestelde wijzigingen nog door Poolse Senaat
behandeld moet worden? Welke consequenties verbindt de Minister aan
de uitblijvende verbetering van de rechtsstaat in Polen voor de toegang
tot het coronaherstelfonds? Is de Minister bereid Polen de toegang tot het
coronaherstelfonds te ontzeggen in overeenstemming met gelijkgezinde
lidstaten? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet op de agenda van de huidige JBZ-Raad.
In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk overleg
wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk en
uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Prüm II verordening
De leden van de SP-fractie hebben vernomen dat de Raad een gezamenlijke positie over de Prüm-II verordening in lijkt te gaan nemen. Kan de
Minister toelichten hoe aan het werken met persoonsgegevens voldoende
waarborgen worden gesteld en of de Minister niet vreest dat deze
verordening een disproportionele inbreuk op de privacy van inwoners
vormt?
Antwoord
Het kabinet meent dat de tekst van de algemene oriëntatie
voldoende waarborgen biedt om de privacy van burgers te
beschermen. De Prüm II-ontwerpverordening (hierna: de ontwerpverordening) regelt hoe lidstaten in het kader van het voorkomen,
opsporen en onderzoeken van een strafbaar feit een zoekopdracht kunnen verrichten in de databases van andere EU-lidstaten
en Europol. Die zoekopdrachten mogen slechts worden uitgevoerd met inachtneming van dezelfde waarborgen die ook voor
soortgelijke zoekopdrachten op nationaal niveau gelden.3
Het uitgangspunt van de ontwerpverordening is dat aanvankelijk
slechts referentiedata met elkaar worden vergeleken op een
«hit/no hit»-basis. Deze referentiedata zijn niet herleidbaar tot
individuele personen en zijn daarom geen persoonsgegevens. Als
er een match is met de aanwezige data in de database van een
andere lidstaat dan stuurt de bevraagde lidstaat (automatisch)
slechts de referentiedata naar de vragende lidstaat die nodig zijn
om een hit te bevestigen.

2

Politico, Poland’s parliament partially rolls back judicial changes to get EU cash, 26 mei 2022,
https://www.politico.eu/article/poland-parliament-partially-rolls-back-judicial-changes-rule-oflaw-eu-recovery-funds/.
3
Dit komt voort uit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) (EU) 2016/679, de
Richtlijn (EU) 2016/680 over bescherming persoonsgegevens met het oog op de voorkoming,
onderzoek, opsporing en vervolging van strafbare feiten en Verordening (EU) 2018/1725 over
de bescherming van persoonsgegevens door instellingen, organen en instanties van de Unie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

12

Als een vragende lidstaat aan de hand van die referentiedata de
hit bevestigt kan het een versneld verzoek doen tot het
verstrekken van kerngegevens. Bij het verstrekken van die
kerngegevens op grond van de ontwerpverordening gelden
strikte normen die mede zijn ingegeven door de beginselen van
een behoorlijke werking van persoonsgegevens (rechtmatigheid,
doelbinding, minimale gegevensverwerking, juistheid, vertrouwelijkheid, opslagbeperking en integriteit) zoals die zijn opgenomen
in de betreffende wet- en regelgeving.4 Zo vereist de Prüm
II-ontwerpverordening dat ontvangen gegevens na vergelijking
moeten worden verwijderd, tenzij deze nog nodig zijn voor het
voorkomen en opsporen van strafbare feiten. Op deze manier
blijven de persoonsgegevens primair in de databases van de
lidstaten staan en worden die in beperkte gevallen door andere
lidstaten bevraagd. Zodoende wordt de kans vergroot dat
criminelen kunnen worden geïdentificeerd en dat grensoverschrijdende verbanden tussen misdrijven worden ontdekt, zonder dat
dit leidt tot onnodige opslag of verzameling van nieuwe
gegevens. Hiermee worden de beginselen van een behoorlijke
werking van persoonsgegevens bij de uitwisseling van gegevens
op grond van de ontwerpverordeninggoed beschermd. Het
opvragen van aanvullende persoons- en zaakgerelateerde
gegevens valt buiten de verordening en gebeurt door middel van
een regulier rechtshulpverzoek.
Daarnaast regelt het voorstel goed toezicht door de Europese
Toezichthouder voor gegevensbescherming, in samenwerking
met de nationale gegevensautoriteiten, op de naleving van
gegevensbeschermingsrecht en de rechtmatigheid van de
gegevensuitwisseling via Prüm II. Ook dient elke lidstaat een
rechtvaardiging te bewaren van elke zoekopdracht die de
competente autoriteiten maken en worden er logs bijgehouden,
mede met als doel de rechtmatigheid van de bevragingen en
verstrekkingen te kunnen toetsen. Hiermee is de rechtmatigheid
van persoonsgegevensverwerking ook achteraf daadwerkelijk
door toezichthouders controleerbaar en blijft het goed
beschermd.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennis genomen van de stukken ter
voorbereiding op het algemene deel van de JBZ-raad. Zij hebben enkele
specifieke vragen ten aanzien van het door het voorzitterschap beoogde
principebesluit inzake haatzaaien. Deze leden vragen ter inleiding of de
minster de antwoorden van dit schriftelijk overleg uiterlijk maandag 6 juni
aan de Kamer wil doen toekomen, zodat voldoende gelegenheid bestaat
voor eventuele vervolgstappen in aanloop naar de Raad.
Hate crime en speech
De leden van de SGP-fractie constateren dat de Minister het principebesluit inzake artikel 83, lid 1, VWEU los wil zien van de verdere uitwerking.
Deze leden begrijpen deze stellingname voor zover het de procedurele
kaders betreft, aangezien de uitwerking pas gerealiseerd kan worden
nadat het principebesluit genomen is. Inhoudelijk gezien kunnen deze
leden de opstelling van de Minister echter niet volgen. Hoe kan de
Minister inhoudelijk een positief oordeel geven over noodzaak, subsidiariteit en proportionaliteit als er geen begin van zicht is op hoe uitwerking
4

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

13

vorm zal krijgen? Zij constateren dat tot op heden in de stukken rond dit
principebesluit volstaan wordt met de constatering dat sprake is van een
forse toename van online haatzaaien en de open deur dat online
haatzaaien een grensoverschrijdend aspect heeft, maar dat volstrekt
onduidelijk blijft welke praktische verbeteringen te verwachten zijn van
het principebesluit. Ten overvloede merken deze leden hierbij nog op dat
het huidige instrumentarium in Nederland en andere lidstaten volgens het
kabinet voldoet. Kan de Minister in hoofdlijnen schetsen op welke
concrete punten de aanpak in de EU belemmerd wordt en welke specifieke oplossingen als gevolg van het principebesluit tot substantiële
versterking van de aanpak van haatzaaien gaan leiden? Waarom is juist
deze ongebruikelijke uitbreiding van de strafrechtelijke route nodig, terwijl
voor het tegengaan van online verspreiding toch meer verwacht kan
worden van EU-plannen inzake de verantwoordelijkheid van internetplatforms en -bedrijven?
De leden van de SGP-fractie vragen of de Minister meer zicht kan bieden
op de verhoudingen in de Raad ten aanzien van het principebesluit. In de
stukken wordt gesproken van een aantal landen dat bezwaren heeft tegen
het principebesluit, al dan niet om inhoudelijke redenen. Daarbij benoemt
het kabinet enkel het thema LHBTI, terwijl het principebesluit ook ziet op
andere groepen die te lijden hebben onder haatzaaien. Waarom deze
beperking? Moeten deze leden uit het verslag opmaken dat de bezwaren
zich concentreren op het onderwerp LHBTI? Kan de Minister aangeven
welke lidstaten om welke redenen terughoudend zijn?
De lezen van de SGP-fractie wijzen op de eerdere opmerkingen van het
kabinet dat er binnen de EU problemen zouden zijn om tot een gezamenlijke definitie te komen op seksuele gerichtheid en LHBTI+. Daarbij werd
ook vermeld dat Nederland expliciet heeft opgeroepen gezamenlijk te
komen tot een definitie met oog voor de verschillen in de Europese
samenlevingen. Kan de Minister toelichten wat precies met deze
opmerkingen is bedoeld in het kader van het principebesluit? Is de
bedoeling om bij het principebesluit en de uitwerking ervan tot een
aanpak te komen die past bij de uiteenlopende culturen en overtuigingen
in de verschillende lidstaten? En aan welke alternatieven denkt de Minister
als deze routes niet slagen?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet meer op de agenda van de huidige
JBZ-Raad. In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk
overleg wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk
en uiterlijk binnen drie weken verzonden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de Volt-fractie
I. Justitie
Gegevensbescherming in het kader van handelsovereenkomsten
De Minister schrijft dat het kabinet in de Raad zal benadrukken dat een
nieuw adequaatheidsbesluit alleen tot stand mag komen als ten volle aan
de uitspraak van het EU-Hof in de Schrems-II zaak tegemoet worden
gekomen. Wat betekent dat concreet voor het huidige voorstel dat
voorligt? Welke aanpassingen moeten er volgens het kabinet aan het
voorstel worden gedaan. Moeten er buiten het voorstel ook aanpassingen
worden gedaan aan bestaande juridische kaders? Zo ja, welke?
Antwoord
Op 25 maart jl. hebben de Commissie en de Verenigde Staten (VS)
naar buiten gebracht dat zij een principeakkoord hebben gesloten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

14

voor een «raamwerk» voor Trans-Atlantische gegevensstromen.5
Het kabinet verwelkomt dit principeakkoord mede vanwege het
belang van gegevensuitwisseling tussen Nederland en de VS.
Onderdeel van deze overeenkomst is onder meer dat de VS heeft
toegezegd in de eigen rechtsorde- via een zogeheten Executive
Order – maatregelen te implementeren om te borgen dat de
Amerikaanse overheid alleen toegang tot gegevens krijgt voor
zover dit «noodzakelijk» en «proportioneel» is. Een ander
belangrijk onderdeel is dat maatregelen worden getroffen om
Europese burgers effectieve rechtsbescherming te bieden in
geval hun persoonsgegevens (onrechtmatig) worden verwerkt. Op
deze twee punten is de VS-regelgeving door het EU-Hof in de
Schrems II zaak in strijd bevonden met het EU-Handvest en de
Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Het is dan
ook van groot belang dat de VS haar regelgeving aanpast om aan
de uitspraak van het EU-Hof in deze zaak te voldoen en om een
adequaatheidsbesluit te kunnen nemen.
Dit principeakkoord is nog geen nieuw adequaatheidsbesluit
waaronder internationale gegevensstromen kunnen plaatsvinden.
De maatregelen vormen wel de basis voor een dergelijk
(eenzijdig) besluit van de Commissie. De Commissie werkt
momenteel aan de noodzakelijke juridische documenten,
waaronder een conceptadequaatheidsbesluit. Het kabinet wordt
via de daarvoor bestaande «comitologieprocedure» in
gelegenheid gesteld zich uit te spreken over het besluit.6
Op dit moment bestaat nog geen concrete uitwerking van het
akkoord en kan het kabinet nog niet beoordelen of een nieuw
adequaatheidsbesluit kan worden genomen. Het kabinet acht het
van belang om tijdens de aanstaande JBZ-Raad te benadrukken
dat Nederland alleen akkoord kan gaan met een nieuw besluit als
daarmee recht wordt gedaan aan alle door het EU-Hof in de
Schrems-II zaak geformuleerde redenen om het destijds
bestaande besluit nietig te verklaren.
Mogelijk Raadsbesluit hate crime/hate speech
De Minister waakt ervoor dat vervolgwetgeving geen nadelige gevolgen
heeft voor het in Nederland geldende recht op vrijheid van meningsuiting
en voor andere grondrechten. Hoe interpreteert de Minister het in
Nederland geldende recht op vrijheid van meningsuiting. Is dat beperkt
tot de rechten in de Grondwet? Of worden daar ook rechten uit internationale verdragen zoals het EVRM en het Handvest van de Grondrechten
van de Europese Unie bedoeld? Welke potentiële nadelige gevolgen ziet
de Minister? Mede gelet op het feit dat hate speech en hate crime ook nu
al verboden zijn in Nederland?
Antwoord
Dit onderwerp staat niet meer op de agenda van de huidige
JBZ-Raad. In verband met het korte tijdsbestek van dit schriftelijk
overleg wordt het antwoord op deze vraag zo spoedig mogelijk
en uiterlijk binnen drie weken verzonden.

5
6

Joint Statement on Trans-Atlantic Data Privacy Framework (europa.eu).
Artikel 45 derde lid jo. artikel 93 tweede lid AVG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

15

Raadsconclusies kinderrechtenstrategie
Nederland heeft het belang van kwetsbare groepen zoals LHBTI-kinderen
benadrukt door een verwijzing naar beleid dat genderinclusief is. Nu blijkt
dat twee lidstaten niet konden instemmen met de ontwerpconclusies
vanwege andere interpretaties van het begrip gender. Inmiddels verwacht
de Minister dat alle lidstaten kunnen instemmen. Is de verwijzing naar
beleid dat genderinclusief is uit de ontwerpbesluiten gehaald? Zijn de
rechten van deze kwetsbare groep nu wel voldoende geborgd? Zal de
Minister ook instemmen indien dit niet het geval is?
Antwoord
In lijn met de algemene, proactieve inzet van het kabinet op de
bescherming van de rechten van lhbtiq+ in EU-verband heeft het
kabinet tijdens de onderhandelingen over de Raadsconclusies
over de Kinderrechtenstrategie aandacht gevraagd voor gendergelijkheid en de positie van lhbtiq+ kinderen. Over deze Raadsconclusies is lange tijd onderhandeld. Er is geen expliciete
verwijzing opgenomen naar het belang van genderinclusief beleid
op scholen. Wel worden de lidstaten in deze Raadsconclusies
opgeroepen om maatregelen te nemen om kinderen te
beschermen tegen discriminatie op alle gronden en in het
bijzonder op grond van seksuele oriëntatie en hun geslacht. Ook
worden lidstaten opgeroepen om een veilige, ondersteunende en
inclusieve omgeving voor kinderen te creëren op scholen waar
hun individualiteit wordt gerespecteerd. De Raadsconclusies
brengen daarnaast in algemene zin onder de aandacht dat de
Kinderrechtenstrategie van de Commissie is gebaseerd op
beginselen van gelijkheid, inclusie, gender gelijkheid en
non-discriminatie. Het kabinet is teleurgesteld dat geen overeenstemming is bereikt om ook een expliciete verwijzing op te
nemen naar genderinclusiviteit in deze Raadsconclusies, maar
ziet in de genoemde passages voldoende aanknopingspunten om
de rechten van kwetsbare kinderen te kunnen beschermen. Het
kabinet acht het van groot belang dat de Raadsconclusies worden
aangenomen om daarbij een bijdrage te leveren aan de
bescherming van alle kinderen.
II. Binnenlandse zaken
Oekraïne; voortgang 10-puntenplan
Waaruit bestaat de personele en materiële capaciteit van Frontex in
Estland en aan de grens tussen Moldavië en Roemenië? Waar wordt de
capaciteit voor ingezet?
Antwoord
Nederland draagt op dit moment met zes personen bij aan de
Frontexoperaties aan de grens tussen Roemenië en Moldavië.
Vanaf 15 juni is dat nog met drie personen. Daarnaast draagt
Nederland met twee personen en een voertuig bij aan een
Frontexoperatie in Estland.
En welke inspanningen gaat het de Minister leveren om tegemoet te
komen aan het belang dat lidstaten waar nodig financiële steun krijgen
voor de opvang van ontheemden?
Het kabinet geeft aan het 10-puntenplan te steunen en dat het houvast
heeft geboden. Zijn er onderdelen van het plan die de Minister minder
geslaagd vindt? Gaat zij daarop acteren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

16

Antwoord
Het kabinet vindt het van groot belang dat de lidstaten die door
de oorlog in Oekraïne onder druk zijn komen te staan voldoende
worden ondersteund. Daarom staat het kabinet achter de
verschillende Europese voorstellen sinds het uitbreken van het
conflict om deze landen financieel maar ook materieel ondersteuning te bieden. Dit betreft bijvoorbeeld het flexibel en sneller
beschikbaar maken van gelden uit de CARE- en AMIF-budgetten.
Waar verdere ondersteuning nodig is zullen we dat blijven doen.
Op financieel gebied is het kabinet van mening dat de ruimte
primair gezocht moet blijven worden in de huidige budgetten,
met name door deze zo flexibel mogelijk beschikbaar te stellen.
Op materieel gebied blijft Nederland beschikbaar voor verzoeken
via bijvoorbeeld het EU Civil Protection Mechanism (UCPM).
Het tienpuntenplan heeft houvast geboden om de verschillende
acties die nodig waren op Europees en nationaal niveau te
stroomlijnen. Het kabinet heeft destijds het plan verwelkomd en
heeft waardering voor de wijze waarop de Commissie en het
Voorzitterschap hiervoor het initiatief hebben genomen. Ten
aanzien van veel onderwerpen is een goed begin gemaakt, door
onder meer het ondersteunen van de grenslidstaten die zwaar
onder druk staan, het opzetten van een registratieplatform, het
ondersteunen van Moldavië, met een informatievoorziening over
de opvangsituatie en voorzieningen per lidstaat en met een
actieplan om mensenhandel tegen te gaan. In EMPACT-verband
wordt ook voor de andere aandachtspunten uit het tienpuntenplan, zoals mogelijke cyberaanvallen, wapenhandel, smokkel
van illegale goederen, fraude en veranderd optreden van
criminele netwerken, in nauwe coördinatie gekeken naar
uitwassen van het conflict en worden passende acties ondernomen waar nodig. Nederland is driver van het EMPACT-project
tegen mensenhandel, «co-driver» op de EMPACT-projecten over
de vier grote drugsmarkten en leidt veel acties in het kader van
EMPACT. Zo zijn acties in gang gezet voor het identificeren en
aanpakken van Oekraïense mensenhandel en het delen van
informatie daarover in samenwerking met de EU-agentschappen
en NGO’s. Ook werkt Nederland nauw samen met Frontex, dat
activiteiten in gang heeft gezet om risico’s op kinderhandel tegen
te gaan.
Het kabinet ziet onder meer kansen om meer relevante data op
het gebied van onder meer instroom en uitstroom van migranten
en informatie over criminele uitwassen in het kader van dit
conflict op Europees niveau te delen. Zo kunnen de Europese
lidstaten op basis van de best mogelijke informatie samenwerken
met elkaar en met agentschappen en NGO’s. Ook biedt dat een
kans om voorbereidingen voor zowel de korte als de lange
termijn verder vorm te geven. In dat kader verwelkomt het
kabinet het initiatief van de Commissie om op basis van scenario’s noodzakelijke voorbereidingen in kaart te brengen en de
eerste aanzet voor discussie in deze JBZ-Raad over de
post-conflictsituatie.
Versterking samenwerking CT-autoriteiten
Binnen de Counter Terrorism Group (CTG) werken de afzonderlijke
veiligheidsdiensten samen op het gebied van terrorismebestrijding.
Tegelijkertijd is nationale veiligheid een nationale aangelegenheid. Kan
het de Minister onderzoeken, aan de hand van de presentatie, welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

17

onderdelen van het veiligheidsbeleid beter op EU niveau aangepakt
kunnen worden? Zijn er aanwijzingen dat bepaalde onderdelen van het
nationale veiligheidsbeleid niet beter in EU-verband kunnen worden
aangepakt? Graag een toelichting.
Antwoord
Hoewel nationale veiligheid primair de verantwoordelijkheid is
van de individuele lidstaten is nationale veiligheid onlosmakelijk
verbonden met internationale veiligheid en zijn er veel
raakvlakken met het domein van EU. Binnen de wettelijke kaders
is een zorgvuldige balans gevonden waar alle partners (binnen EU
en intergouvernementeel) elkaar weten te vinden en nauw
samenwerken. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen om in
deze balans te schuiven. De CTG, waar ook Noorwegen, het
Verenigd Koninkrijk en Zwitserland aan deelnemen, is een
intergouvernementeel samenwerkingsverband buiten de EU.
Het kabinet streeft er uiteraard naar om de intergouvernementele
en EU-samenwerking zo goed mogelijk in te richten en te
bekijken op welke onderdelen de samenwerking nog verder kan
worden versterkt. Ook de presentatie van de CTG wordt in dit
streven meegenomen.
Strijd tegen radicalisering
Is Nederland onderdeel van de RAN-werkgroep (Radicalisation Awareness
Network) die het onderwerp ongewenste financiering uitwerkt? Zo ja, wat
is de Nederlandse inzet in de RAN-werkgroep? Kan de Minister terugkoppelen wat het Voorzitterschap op dit traject heeft toegelicht en hoe daar
door de Minister op is gereageerd?
Antwoord
Nederland is sinds de oprichting van de RAN een actief lid van dit
netwerk. Nederland heeft begin 2021 aandacht gevraagd voor het
onderwerp ongewenste buitenlandse financiering, zowel bij de
Commissie als bij een aantal lidstaten. Op aangeven, en onder
leiding, van Nederland en Frankrijk is het afgelopen half jaar
binnen het RAN geïnvesteerd in onderzoek naar het instrumentarium van de verschillende lidstaten om deze ongewenste
financiering te adresseren. Het kabinet zal uw Kamer in het
verslag van de JBZ-Raad op de hoogte stellen van de inhoud van
de toelichting op dit onderwerp, voorzien van een eventuele
reactie van het kabinet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 317, nr. 763

18