Toelichting
1. Inleiding
Alle voor het publiek toegankelijke plaatsen bij hoogspanningslijnen in Nederland voldoen aan de
aanbeveling van de Europese Unie dat het magneetveld daar niet sterker mag zijn dan 100 microtesla.
Er is in Nederland dan ook nergens sprake van een onveilige situatie. Het kabinet erkent echter dat er
een maatschappelijke wens is ontstaan om bewoners ook in bestaande situaties waar
hoogspanningsverbindingen en woningen zich dichtbij elkaar bevinden, te ontlasten.
Het kabinet wil aan deze wens tegemoet komen door binnen bevolkingskernen het verplaatsen of
onder de grond brengen van hoogspanningsverbindingen (‘verkabelen’) te stimuleren. Waar dit niet
mogelijk is (buiten bevolkingskernen of bij 220 en 380 kiloVolt-verbindingen) is het beleid erop gericht
bewoners de mogelijkheid te bieden om hun woning door de overheid te laten kopen. In de brieven
van de Minister van Economische Zaken van 16 april 2013 (Kamerstukken II, 2012/2013, 31 574, nr.
29) en 3 juli 2014 (Kamerstukken II, 2013/14, 31 574, nr. 36) is dit beleid uiteengezet. Voor het
verplaatsen en onder de grond brengen van verbindingen is een bepaling opgenomen in het
wetsvoorstel voortgang energietransitie (Kamerstukken II, xx, nr. 2). Deze regeling is gericht op de
uitkoop van woningen onder bestaande hoogspanningsverbindingen.
2. Aard van de regeling
2.1 Uitgangspunten
In de genoemde brieven zijn de kaders van het beleid voor het uitkopen uiteengezet. Ten eerste is
van belang dat het uitkopen op vrijwillige basis geschiedt. Niemand zal worden gedwongen om te
gaan verhuizen. Ten tweede vindt het uitkopen alleen plaats bij woningen die loodrecht onder een
bestaande hoogspanningsverbinding staan. Ten derde moet het aankopen van woningen leiden tot
structurele beëindiging van de bewoning op de betreffende locatie. Een aangekochte woning dient
derhalve aan het woningaanbod te worden onttrokken.
2.2 Specifieke uitkering
Gemeenten hebben kennis van de lokale situatie en beschikken over de benodigde bevoegdheden op
het terrein van de ruimtelijke ordening. Gemeenten zijn daarom het best geëquipeerd om voorafgaand
aan de uitkoop in te schatten of voor een bepaalde locatie met succes de bestemming kan worden
gewijzigd. Om die reden ligt het voor de hand dat het aankopen van woningen door de gemeenten
plaatsvindt.
Deze regeling heeft dan ook de vorm van een specifieke uitkering aan gemeenten voor de aankoop
van bepaalde woningen. De eigenaar van een dergelijke woning kan zich melden bij de gemeente en
aangeven dat hij of zij gebruik wil maken van de mogelijkheid tot uitkoop. Op gemeentelijk niveau
wordt afgewogen wat het effect is van het beëindigen van de woonbestemming op de desbetreffende
locatie, al dan niet in samenhang met andere nabijgelegen woningen waarvoor uitkoop tevens aan de
orde is. En welke mogelijkheden er zijn om de woning/het perceel een andere bestemming te geven.
Op grond van deze afwegingen zal het college van burgemeester en wethouders besluiten of tot
aankoop wordt overgegaan. Indien een woning wordt aangekocht kunnen op grond van deze regeling
de kosten die met het aankopen en overdragen van de woning gepaard gaan als specifieke uitkering
door het Rijk aan de gemeente worden uitgekeerd. Dit is mogelijk gedurende vijf jaar na
inwerkingtreding van de regeling.
Op deze wijze wordt recht gedaan aan de gewenste beslissingsruimte op decentraal niveau. Het
initiatief ligt bij de huiseigenaar, die het proces in gang zet, waarmee de gewenste vrijwilligheid wordt
bereikt. Eigenaren van woningen die onder de reikwijdte van de regeling vallen krijgen een
mogelijkheid hun woning te laten kopen. In geval betreffende woning is verhuurd, komt de huurder, in
geval de verhuurder de woning wil verkopen en de huurder wil verhuizen, in aanmerking voor een
verhuisvergoeding. Met deze regeling wordt dan ook beoogd recht te doen aan de maatschappelijke

1

wens om bewoners in de gelegenheid te stellen niet meer onder de hoogspanningsverbinding te
(hoeven) wonen. Daarbij is van belang dat het kabinet uit eigen beweging, zonder verplichting
daartoe, heeft besloten het uitkopen van woningen onder hoogspanningsverbindingen te financieren.
Om dit financieel betaalbaar te houden is er in overleg met de Tweede Kamer voor gekozen de
regeling van toepassing te laten zijn op alleen de woningen die loodrecht zijn gelegen onder een
hoogspanningsverbinding. De minister heeft daarbij onder andere in de genoemde brief van 16 april
2013 aangegeven hoe dit zich verhoudt tot het voorzorgbeginsel dat geldt voor nieuwe situaties.
Met gemeenten is overleg gevoerd over deze regeling. Op basis van dit overleg gaat het Rijk er vanuit
dat gemeenten in beginsel een verzoek tot uitkoop (dat voldoet aan de voorwaarden van deze
regeling) zullen honoreren. Eigenaren die geen gebruik maken van deze vrijwillige regeling, kiezen er
daarmee zelf voor om ook in de toekomst onder een hoogspanningsverbinding te wonen, hetgeen
zonder meer kan, omdat nergens sprake is van een onveilige situatie.
3. Reikwijdte van de regeling
3.1 Welke woningen komen in aanmerking?
Op grond van deze regeling kan een uitkering worden verstrekt voor de aankoop een woning en het
bijbehorende perceel, eventueel met daarop aanwezige opstallen, zoals een fietsenschuurtje of
garage. Om te bepalen of de regeling van toepassing is op een bepaalde woning is de positie van de
woning bepalend. Indien deze loodrecht is gelegen onder een hoogspanningsverbinding die niet in
aanmerking zal komen voor verkabeling of verplaatsing (zie hierna), dan kan voor aankoop een
uitkering worden verstrekt op grond van deze regeling. Ook als de woning slechts voor een klein deel
onder de hoogspanningsverbinding staat komt deze in aanmerking. Indien de hoogspanningsverbinding zich wel loodrecht boven de siertuin bevindt, maar niet loodrecht boven de woning, wordt
er niet voldaan aan de voorwaarden en komt de woning niet in aanmerking voor uitkoop.
In een aantal gevallen is sprake van woningen die aan elkaar vast zitten, waarbij niet alle
afzonderlijke woningen loodrecht onder de verbinding staan. In sommige gevallen kunnen deze
woningen eenvoudig worden gescheiden. Bijvoorbeeld, als de woningen door middel van de garages
met elkaar verbonden zijn. In andere gevallen is dat veel ingrijpender en is het scheiden van de
woningen niet mogelijk zonder dat er hoge kosten gemaakt moeten worden. Dit is meestal het geval
bij mandelige binnenmuren van twee woningen. Indien uit een bouwkundig rapport blijkt dat de
kosten voor het scheiden meer dan een vijfde van de WOZ-waarde bedragen (van de woning die in
eerste instantie niet voor aankoop in aanmerking komt), komt deze alsnog voor uitkoop in
aanmerking. Voorwaarde hierbij is dat van deze groep woningen tenminste één huiseigenaar, wiens
woning loodrecht onder de verbinding staat, via de gemeente een (gehonoreerd) beroep doet of
eerder heeft gedaan op de uitkoopregeling.
Verder is bijzondere aandacht gegeven aan gebouwen waarin zich meerdere woningen bevinden, zoals
appartementencomplexen. Hier is de bouwkundige samenhang nog nadrukkelijker aanwezig en is men
op grond van het Burgerlijk Wetboek eigenaar van een appartementsrecht. Besluitvorming over alle
zaken die de gezamenlijke delen van het appartementsgebouw betreffen, vindt plaats in de
vergadering van de vereniging van eigenaren (VvE). Voorzien is dat de gemeente, in samenspraak
met het bestuur van de VvE, een plan kan indienen voor de uitkoop van de appartementseigenaren,
wiens woningen zich loodrecht onder de hoogspanningsverbinding bevinden en de daarvoor benodigde
aanpassing aan het appartementencomplex.
De situatie op het moment van inwerkingtreding van deze regeling, te weten 1 januari 2017, is
maatgevend. Woningen die op dat moment voldoen aan de voorwaarden komen in aanmerking voor
aankoop door de gemeente met behulp van een uitkering van de Minister van Economische Zaken. Dit
betekent onder meer dat woningen die na genoemde datum van eigenaar zijn gewisseld (behoudens
door erfopvolging) niet in aanmerking komen voor de regeling. Daarbij is wel mogelijk gemaakt dat
een gemeente een verzoek voor een uitkering kan indienen voor een woning die voldoet aan de
voorwaarden en die vooruitlopend op deze regeling door de gemeente is aangekocht in de periode

2

tussen 1 januari 2016 en de inwerkingtreding van deze regeling. In de praktijk bleek hieraan behoefte
te bestaan en de Minister van Economische Zaken heeft in een algemeen overleg op 17 maart 2016
toegezegd hieraan in deze regeling tegemoet te komen (Kamerstukken II, 29023, nr. 206).
De uitkoopregeling is alleen bedoeld om een alternatief te bieden voor het ‘wonen’ onder een
hoogspanningsverbinding. Maatgevend hierin vormt de registratie in het Gebouwenregister (BAG). Dit
betekent dat in geval er sprake is van een woning met bedrijfsgebouwen op één perceel, alleen een
financiële vergoeding aan de gemeente zal worden verstrekt op grond van deze regeling voor de
woning met de siertuin en de direct aan het ‘wonen’ gerelateerde opstallen.
De regeling kent een looptijd van 5 jaar. Daarbij geldt dat met het oog op de behandeltijd bij het Rijk
een aanvraag uiterlijk voor 1 oktober 2021 moet zijn ingediend. Dit betekent dat als een huiseigenaar
gebruik wil maken van deze regeling hij of zij dit eerder aan de betreffende gemeenten kenbaar zal
moeten maken, om nog een deugdelijk taxatie- en aankoopproces te kunnen doorlopen. Aan
huiseigenaren is in dit verband gecommuniceerd dat zij tot 1 juli 2021 de tijd hebben om aan hun
gemeente aan te geven dat zij van de mogelijkheden van de regeling gebruik willen maken.
3.2 Verplaatsen van een woning
Als alternatief voor het aankopen van een woning is opgenomen dat ook een uitkering aan de
gemeente kan worden verstrekt voor het feitelijk verplaatsen van een woning die loodrecht onder een
hoogspanningsverbinding staat (wanneer de hoogspanningsverbinding niet in aanmerking komt voor
verlegging of verkabeling). Dit omdat hiermee hetzelfde doel wordt bereikt. Het is uiteraard (net als
bij uitkoop) in eerste instantie aan de huiseigenaar om af te wegen of hij of zij hiervoor in aanmerking
wil komen. Indien dit het geval is dient aangetoond te worden dat het verplaatsen van de woning
(inclusief de eventuele kosten voor het verwijderen van de oude fundering) goedkoper is dan uitkoop.
Hiervoor kan in beschouwing worden genomen de getaxeerde marktwaarde van de woning en de
eventuele sloopkosten van de woning. Bij de aanvraag dient de nieuwe locatie van de woning met
behulp van een kaartje te worden aangegeven. Het is aan de eigenaar en gemeente om hierover
overeenstemming te bereiken, met in acht name van de strekking van het voorzorgsbeleid. Hetgeen in
dit geval betekent: rekening houdend met de ruimtelijke mogelijkheden naar een locatie waar het
magneetveld minder is dan 0,4 microtesla en indien deze ruimtelijke mogelijkheden er niet zijn, zo ver
mogelijk van de hoogspanningsverbinding vandaan.
3.3 Afbakening ten opzichte van verkabelen of verplaatsen
Zoals in paragraaf 1 uiteen is gezet bestaat het beleid met betrekking tot het wonen onder
hoogspanningsverbindingen uit het wettelijk mogelijk maken van de mogelijkheid om binnen
bevolkingskernen hoogspanningsverbindingen onder de grond te brengen of te verleggen. Buiten
bevolkingskernen is dit financieel niet proportioneel en is gekozen voor het uitkoopbeleid waarop deze
regeling ziet. In gevallen waarin een hoogspanningsverbinding onder de grond kan worden gebracht of
kan worden verplaatst door indiening van een verzoek daartoe bij de netbeheerder, is uitkoop dan ook
niet aan de orde. Het wetsvoorstel voortgang energietransitie, waarin verkabelen en verplaatsen is
vervat, bepaalt dat de Minister van Economische Zaken aanwijst voor welke tracés verkabeling of
verplaatsen mogelijk is. Zoals in de memorie van toelichting bij dat wetsvoorstel uiteen is gezet
(Kamerstukken II, xx, nr. 3, p. ), wordt daarbij op grond van de eerdere brieven van de minister van
Economische Zaken ingezet op hoogspanningsverbindingen met een spanningsniveau van 50kV,
110kV en 150kV die lopen door het bewoonde gebied van een bevolkingskern. Voor de
hoogspanningsverbindingen met een spanningsniveau van 110 kV of 150kV geldt bovendien de eis dat
het tracé minimaal 1 km dient te omvatten (tenzij het een tracé eindigt bij een eind- of tussenstation;
dan geldt een lengte van minimaal 500 meter). Bestaande hoogspanningsverbindingen met een
spanningsniveau van 220 kV of 380 kV komen vooralsnog niet in aanmerkingen voor verkabeling of
verplaatsing.
Effect hiervan is dat woningen loodrecht gelegen onder de volgende hoogspanningslijnen in
aanmerking komen voor de uitkoopregeling:

3

• hoogspanningslijnen van 220 of 380 kV,
• hoogspanningslijnen van 50, 110 of 150 kV buiten een bevolkingskern, en
• hoogspanningslijnen van 110 of 150 kV, binnen een bevolkingskern waarbij de tracélengte korter is
dan 1 kilometer. Indien het desbetreffende deel van de verbinding een eind- of tussenstation omvat
geldt een tracélengte korter dan 500 meter.
Op basis van een inventarisatie met betrokkenheid van gemeenten, is gebleken dat in Nederland
ongeveer 400 woningen loodrecht onder deze hoogspanningsverbindingen staan en daarmee vallen
onder de reikwijdte van deze regeling. Daarnaast kunnen mogelijk circa 25 woningen ook onder de
regeling gaan vallen, omdat deze verbonden zijn met een woning onder een verbinding en moeilijk
bouwkundig van die woning te scheiden zijn (mits de eigenaar van de woning die wel loodrecht onder
de verbinding staat een succesvol beroep doet op de regeling).
Ter uitvoering van de motie Dik-Faber (Kamerstukken 34 199, 2015/16, nr. 44) vindt verder een
onderzoek plaats in hoeverre het mogelijk is ook in het buitengebied tracés met een spanningsniveau
van 50kV, 110kV en 150kV en tracés met een spanningsniveau van 220kV en 380kV, kostenefficiënt
en ruimtelijk inpasbaar te verleggen of te verkabelen. Daarbij wordt onder meer onderzocht wat de
kosten zijn voor het verkabelen of verleggen van het betreffende tracé, mede in relatie tot de kosten
van uitkoop van woningen die loodrecht onder deze verbindingen staan. Indien blijkt dat verkabelen of
verplaatsen van het tracé kostenefficiënter is dan uitkoop van de betreffende woningen en het
technisch mogelijk is, kan het betreffende tracé worden aangewezen. Zodra de uitkomsten van dit
onderzoek bekend zijn en de decentrale overheden op basis van een haalbaarheidsstudie hebben
besloten betreffend tracé te willen gaan verkabelen of verplaatsen, komen de betreffende woningen
die loodrecht onder deze verbinding staan (met een bepaalde overgangstermijn) niet meer in
aanmerking voor de uitkoopregeling. Dan is er immers zicht op een alternatief dat hetzelfde doel
bereikt.
4. Hoogte van de uitkering
4.1 Marktwaarde woning en de wijze van de waardebepaling
Belangrijkste onderdeel van de aan de gemeente te verstrekken uitkering betreft de ingeschatte
waarde van de aan te kopen woning met (sier)tuin en bijbehorende opstallen. Uitgegaan wordt van de
waarde op de vrije markt, rekening houdend met alle relevante (omgevings)factoren bij de
betreffende woning (en vrij van verhuur). Deze marktwaarde dient te worden bepaald door een
deskundig taxateur. Aangenomen wordt dat alle taxateurs ingeschreven bij het Nederlands Register
Vastgoed en aangesloten bij de kamer ‘wonen’, respectievelijk de kamer ‘landelijk en agrarisch
vastgoed’ in geval van een bedrijfswoning, hieraan voldoen. Bovendien kunnen woningtaxaties (van
aangesloten taxateurs) worden gevalideerd door het Nederlands Woning Waarde Instituut (NWWI).
Voordeel hiervan is dat elke taxatie uniform en volgens duidelijke richtlijnen is opgesteld. Derhalve
verdient het de voorkeur hiervan gebruik te maken. Het is evenwel primair aan te aanvrager (i.c.
gemeente) om hierin een keuze te maken.
De te vergoeden marktwaarde kan op twee manieren worden bepaald: op het moment van taxatie
(door gebruik te maken van referenties van recent verkochte woningen), of door uit te gaan van de
waarde op 1 januari 2011 (door gebruik te maken van referenties van verkochte woningen, rond die
waardepeildatum) en deze te indexeren naar het moment van aankoop met behulp van de regionale
marktontwikkeling voor het type woning waar de aanvraag op ziet. Deze indexatie dient plaats te
vinden met behulp van de prijsontwikkeling zoals die door het CBS en Kadaster wordt gepubliceerd.
Daarbij kan een combinatie (“gemiddelde”) worden gemaakt van de prijsontwikkeling van de
desbetreffende regio én die van de (landelijke) prijsontwikkeling voor betreffend woningtype. Aan een
aanvraag moet een taxatie waarbij één of beiden van de beide taxatiemethoden is gebruikt ten
grondslag worden gelegd. Het is aan de aanvrager om een keuze te maken tussen de beide waarden
die hieruit voortvloeien. Naar verwachting zal in de praktijk de hoogste van de twee bedragen worden
aangevraagd.

4

Deze regeling maakt het verstrekken van een uitkering mogelijk voor aankoop van een woning met
eventuele bijbehorende gronden en opstallen. Het is uiteraard ook mogelijk een aanvraag in te dienen
voor alleen de aankoop van de woning, zonder de bijbehorende grond. Bijvoorbeeld indien de
huiseigenaar die wenst te behouden voor uitbreiding van zijn bedrijf of andere doeleinden. In dat
geval kan de woning (het opstal) op dezelfde twee manieren worden getaxeerd, als hierboven
aangegeven.
Indien sprake is van een perceel met zowel een (bedrijfs)woning als opstallen met een andere
bestemming, is het voor de hand liggend om een taxatie voor het hele object te verrichten en deze in
het taxatierapport onderbouwd uit te splitsen naar de waarde die toegerekend kan worden aan de
(bedrijfs)woning inclusief siertuin en bijbehorende opstallen versus de overige opstallen en
bijbehorende grond (die niet in aanmerking komen voor vergoeding via deze regeling).
Bij de aankoop van de woning wordt getaxeerd alsof het een transactie is tussen twee particulieren.
Dat betekent dat in standaard gevallen er op dat moment nog geen asbestonderzoek of
bodemonderzoek is verricht. Bij vermoedens van asbest of bodemverontreiniging zal dit nader
onderzocht moeten worden. De geraamde kosten voor asbest- en/of bodemsanering behoren tot
rekening van de eigenaar te komen, door deze in mindering te brengen op de ‘oorspronkelijke’ taxatie
en in de af te sluiten koopovereenkomst.
Taxatieproces
Het Rijk hecht aan een zorgvuldig taxatieproces en een onafhankelijk bepaalde waardering van de
door de gemeente aan te kopen woning. Derhalve worden eisen gesteld aan de totstandkoming,
kwaliteit en inhoud van de taxatie die aan de aanvraag ten grondslag wordt gelegd. De regeling
bepaalt dat de marktwaarde in beginsel wordt bepaald door een door de gemeente ingeschakelde
taxateur. Indien de eigenaar moeite heeft met de door deze taxateur bepaalde waarde voor zijn of
haar woning, kan een tweede taxateur worden ingeschakeld. In deze situatie kan, indien de beide
taxaties onderling 2,5% of minder afwijken, het gemiddelde van deze beide taxaties worden vergoed
(of de marktwaarde volgend uit de eerste taxatie).
In geval er sprake is van een grotere afwijking tussen de beide taxaties dan 2,5%, is voorzien in de
mogelijkheid dat de marktwaarde wordt bepaald door een gezamenlijk ingeschakelde (derde)
taxateur. Dit kan bijvoorbeeld door de eerste twee taxateurs een gezamenlijk voorstel te laten doen
voor de in te schakelen derde taxateur. Deze derde taxateur kan dan met kennis van de eerste twee
taxaties en voor zover mogelijk in samenspraak met de desbetreffende taxateurs in zijn taxatierapport
een definitief oordeel geven over de marktwaarde van de aan te kopen woning. Indien de
huiseigenaar zich hierin kan vinden en een koopovereenkomst met de gemeente afsluit, zal het Rijk
het betreffende bedrag aan de gemeente vergoeden.
Naar verwachting zal het overeengekomen aankoopbedrag in de regel gelijk zijn aan de vergoeding
van het Rijk. Dit neemt niet weg dat het op grond van deze regeling mogelijk is dat de gemeente en
huiseigenaar in een enkel geval een hoger aankoopbedrag overeenkomen.
Naast de aldus verkregen marktwaarde van de woning, worden ook de kosten van de taxatie vergoed
aan de aanvrager. Dat wil zeggen op grond van deze regeling vergoed het Rijk de kosten van de
eerste taxatie, de kosten van een eventuele tweede taxatie in geval de marktwaarde bij deze taxatie
meer dan 2,5% afwijkt van de eerste taxatie en de helft van de kosten van een eventuele derde
taxatie. Verwacht mag worden dat de gemeente deze kostenvergoeding zal verrekenen met de
huiseigenaar. Dit betekent dat in beginsel de huiseigenaar zelf de kosten van de taxatie zal dienen te
betalen in geval de tweede taxatie 2,5% of minder afwijkt van de eerste en de helft van een eventuele
derde taxatie.
4.2 Wat wordt er vergoed bij aankoop door de gemeente?
De uitkoopregeling is alleen bedoeld voor woningen. Als zich op een adres ook een bedrijf met aparte
bedrijfsgebouwen bevindt, zal alleen een vergoeding worden verstrekt aan de gemeente voor de

5

aankoop van de woning, de grond waarop deze staat en de opstal of opstallen die duidelijk gerelateerd
zijn aan de woning. Het is in voorkomende gevallen aan de gemeente om dit in de aanvraag voor de
specifieke uitkering nader te onderbouwen.
De woning zal vaak op één afzonderlijk kadastraal perceel staan, waarmee evident is wat bij aankoop
voor vergoeding in aanmerking komt. In sommige gevallen heeft de huiseigenaar in de loop der jaren
zijn (sier)tuin uitgebreid met de aankoop van 1 of meerdere stukjes grond, bijvoorbeeld door de
aankoop van een groenstrook. Indien duidelijk is dat dergelijke losse, aangrenzende percelen in de
praktijk integraal onderdeel uitmaken van de (sier)tuin van de woning, komt ook de aankoop van deze
percelen voor vergoeding in aanmerking.
De omvang van de aan te kopen gronden die voor vergoeding in aanmerking komen is gemaximeerd
op 5.000 m2. Naar verwachting kan, in gevallen waarin een gedeelte van het perceel niet kan worden
aangekocht omdat dit de 5000 m2 te boven gaat, het resterende deel door de eigenaar los verkocht
worden. Alleen indien de natuurlijke begrenzing van een groot perceel (of directe aan elkaar
grenzende percelen) er toe leidt dat er een klein onverkoopbaar stukje over zou blijven, is het bij
wijze van uitzondering mogelijk de aankoop van een iets groter grondoppervlak te vergoeden (mits dit
in de aanvraag voldoende is gemotiveerd).
4.3 Vergoeding eventuele sloopkosten en saneringskosten
In paragraaf 2 is aangegeven dat uitgangspunt is dat het verstrekken van een financiële uitkering voor
het aankopen van een woning moet leiden tot een structurele oplossing. Dit kan door een andere
bestemming aan het perceel toe te kennen en daarmee een andere functie aan de woning of
eventueel door de woning te laten slopen. De kosten die verband houden met het slopen van een
woning (inclusief waar nodig het verwijderen van de fundering en het egaliseren van het terrein)
worden door het Rijk op grond van deze regeling vergoed aan de gemeente. Ook eventuele kosten in
verband met asbestsanering of bodemsanering en vooronderzoek om te bepalen of sanering nodig is
komen voor vergoeding in aanmerking. Hiervoor kan bij de aanvraag een raming worden ingediend. In
geval van bodemsanering zullen ten hoogste de kosten worden vergoed om de bodemkwaliteit in
overeenstemming te brengen met de eisen die gelden voor de bestemming van het perceel op het
moment van aankoop.
4.4 Verhuisvergoeding
Alleen woningen die vrij van verhuur zijn op het moment van levering komen in aanmerking voor een
uitkering voor aankoop met behulp van deze regeling. Deze eis wordt gesteld omdat nadien de
woonbestemming bij deze woning zal moeten vervallen. In geval dat een op te kopen woning is
verhuurd, komt de huurder in aanmerking voor een verhuisvergoeding. De huurder dient dan een
schriftelijke verklaring af te leggen dat hij of zij instemt met beëindiging van de huurovereenkomst op
uiterlijk het moment van overdracht van de woning. Qua bedrag is hierbij aangesloten bij de
standaard verhuisvergoeding, die verhuurders aan huurders verschuldigd zijn bij noodzakelijke
verhuizing bij beëindiging van de huurovereenkomst in verband met renovatie of sloop van
betreffende woning. Deze vergoeding bedraagt voor 2016 € 5.892,= en wordt jaarlijks geïndexeerd op
basis van de consumentenprijsindex. In het geval het de bedoeling is de woning met behulp van deze
regeling te verplaatsen, is er geen sprake van een verhuisvergoeding voor de huurder. De
huurovereenkomst kan na de verplaatsing desgewenst immers worden voortgezet. Kosten de worden
gemaakt in verband met bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting zijn onderdeel van de kosten die moeten
worden gemaakt voor verplaatsing van de woning en komen daarom in aanmerking voor vergoeding.
4.5 Wat wordt er vergoed bij verplaatsing van de woning?
In geval aantoonbaar is dat het verplaatsen van de woning (inclusief de eventuele kosten voor het
verwijderen van de oude fundering) goedkoper is dan uitkoop, vergoedt het Rijk aan de gemeente alle
kosten die verband houden met deze verplaatsing. Hierbij zal het in de praktijk vaak gaan om de
onderzoekskosten (taxatiekosten, voorbereidend onderzoek of onderzoeken met een bepaald
maximum), de kosten van de verplaatsing zelf en de kosten in verband met het aanbrengen van een
nieuwe fundering voor de woning, inclusief aansluiting op de riolering en het gas- en elektriciteitsnet.

6

Ook het eventueel verwijderen van de oude fundering komt voor vergoeding in aanmerking, evenals
de tijdelijke verblijfskosten voor de huiseigenaar of huurder. Met als randvoorwaarde dat het totaal
van deze voorziene kosten dus onder het ingeschatte aankoop bedrag dient te blijven.
De gemeente dient bij de aanvraag een raming van deze kosten op te geven; bijvoorbeeld op basis
van een offerte van een daartoe gespecialiseerd bedrijf. Deze offerte kan worden aangevraagd door de
huiseigenaar of door de gemeente.
4.6 Vergoeding gemeentelijke uitvoeringskosten
In overweging is genomen dat de gemeente personele inzet zal moeten plegen bij het aankopen en
verplaatsen van woningen. Hierbij gaat het onder meer om de algemene voorlichting naar betreffende
huiseigenaren, het begeleiden van het taxatieproces, het aangaan van een koopovereenkomst, het in
voorkomende gevallen aanpassen van het bestemmingsplan, of verzorgen van het sloopproces. Gelet
op deze gemeentelijke uitvoeringskosten vergoedt het Rijk hiervoor een standaardbedrag van (in
totaal) € 10.000 per gehonoreerde aanvraag. Verder kan een gemeente bij wijze van voorfinanciering
eenmalig voor 1 juli 2018 een aanvraag indienen voor een totaalbedrag van € 3.500 per woning die
zich in die gemeente bevindt en die loodrecht onder een hoogspanningsverbinding staat. Deze
woningen zijn in de jaren 2015 en 2016 door het Ministerie van Economische Zaken in contact met de
betrokken gemeenten geïnventariseerd. Voor zover voor de in de inventarisatie voorkomende
woningen een aanvraag wordt ingediend is derhalve geen nadere onderbouwing nodig. Heeft een
gemeente een dergelijke uitkering ontvangen dan wordt bij een gehonoreerde aanvraag voor één van
de overige uitkeringen het reeds verleende bedrag van € 3.500 in mindering gebracht op de € 10.000
die per uitkering wordt verstrekt.
4.7 Overzicht opbouw financiële uitkering
De totale uitkering aan de gemeente kent in geval van aankoop op grond van artikel 2, lid 1,
onderdeel a of b, de volgende posten:
vergoeding voor de taxatiekosten (op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten)
vergoeding voor de marktwaarde van de woning (op basis van de taxatie)
vergoeding voor de notariskosten en eventuele overige kosten in verband met de aankoop (op
basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten)
in voorkomende gevallen vergoeding voor het opgestelde bouwkundige rapport (op basis van
daadwerkelijk gemaakte kosten)
in voorkomende gevallen de kosten die gemaakt moeten worden voor het bouwkundig in goede
orde scheiden van de aangekochte woning (op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten)
in voorkomende gevallen vergoeding voor de kosten van een zogeheten landmeting ter bepaling
of de woning daadwerkelijk loodrecht onder de buitenste lijnen van de hoogspanningsverbinding
staat (op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten)
in voorkomende gevallen vergoeding voor de gemaakte sloop- of saneringskosten (op basis van
daadwerkelijk gemaakte kosten) en eventueel uitgevoerd (voor)onderzoek of sanering nodig is
vergoeding van (in totaal) € 10.000 per woning voor de gemeentelijke uitvoeringskosten
in voorkomende gevallen vergoeding van de verschuldigde verhuisvergoeding aan de huurder
Bij aankoop van een groep woningen gelegen in een appartementencomplex gaat het om eenzelfde
kostenvergoeding, met als toevoeging een vergoeding van overige met het plan samenhangende
kosten. Gedacht kan hierbij bijvoorbeeld worden aan de kosten van een architect of andere
deskundigen die nodig zijn om tot een uitvoerbaar plan met draagvlak onder alle betrokken
appartementseigenaren te komen.
De totale uitkering aan de gemeente kent in geval van verplaatsing op grond van artikel 2, lid 3, de
volgende posten:
vergoeding voor de taxatiekosten en kosten van eventuele nadere externe rapportage ter
onderbouwing dat verplaatsen van de woning kostenefficiënter is dan het aankopen (op basis van
de daadwerkelijk gemaakte kosten tot een maximum van 5% van de marktwaarde van de woning)
vergoeding voor het voorbereidende onderzoek (op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten)

7

-

vergoeding van alle kosten die verband houden met de verplaatsing (op basis van de
daadwerkelijk gemaakte kosten)
vergoeding van (in totaal) € 10.000 per woning voor de gemeentelijke uitvoeringskosten
in voorkomende gevallen vergoeding voor de kosten van een zogeheten landmeting ter bepaling
of de woning daadwerkelijk loodrecht onder de buitenste lijnen van de hoogspanningsverbinding
staat (op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten)

De totale uitkering aan de gemeente kent, indien een aankoop of verplaatsing uiteindelijk toch niet is
doorgegaan, op grond van artikel 2, lid 4, de volgende posten:
met betrekking tot aankoop:
vergoeding voor de taxatiekosten (op basis
van de daadwerkelijk gemaakte kosten)

-

in voorkomende gevallen vergoeding voor het
opgestelde bouwkundige rapport (op basis
van daadwerkelijk gemaakte kosten

-

in voorkomende gevallen vergoeding voor de
kosten van een zogeheten landmeting ter
bepaling of de woning daadwerkelijk
loodrecht onder de buitenste lijnen van de
hoogspanningsverbinding staat (op basis van
daadwerkelijk gemaakte kosten)
vergoeding van (in totaal) € 10.000 per
woning voor de gemeentelijke
uitvoeringskosten

-

met betrekking tot verplaatsing:
vergoeding voor de taxatiekosten en
eventuele nadere externe rapportage ter
onderbouwing dat verplaatsen van de woning
kostenefficiënter is dan het aankopen (op
basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten)
vergoeding voor het voorbereidende
onderzoek (op basis van de daadwerkelijk
gemaakte kosten tot een maximum van 5%
van de marktwaarde van de woning)
in voorkomende gevallen vergoeding voor de
kosten van een zogeheten landmeting ter
bepaling of de woning daadwerkelijk
loodrecht onder de buitenste lijnen van de
hoogspanningsverbinding staat (op basis van
daadwerkelijk gemaakte kosten)
vergoeding van (in totaal) € 10.000 per
woning voor de gemeentelijke
uitvoeringskosten

5. Systematiek van verlening, verantwoording en vaststelling
Het verlenen van een uitkering op grond van deze regeling geschiedt volgens het stramien van
verlening, bevoorschotting en vaststelling. Op deze wijze wordt zo goed als mogelijk recht gedaan aan
het proces dat gemeenten uitvoeren en de momenten waarop daarvoor middelen nodig zijn.
Een aanvraag voor een uitkering voor aankoop kan plaatsvinden indien er een koopovereenkomst is
gesloten. Op dat moment is het aankoopbedrag bekend, maar is voor bepaalde kosten slechts nog een
raming te maken. Voor kosten zoals sloopkosten dient een raming te worden opgesteld, die bij de
aanvraag wordt gevoegd. Dit zelfde doet zich voor bij een aanvraag voor verplaatsing van de woning.
Naar aanleiding van de aanvraag wordt beoordeeld of een uitkering kan worden verstrekt. In dat geval
volgt een verleningsbeschikking, waarin de reeds bekende kosten, zoals de marktwaarde, worden
vermeld. Een aanvrager kan ook meteen een voorschot aanvragen, waarover tegelijk met de verlening
kan worden beschikt. Een voorschot kan 100% van het totale uitkeringsbedrag bedragen. Bij een
aanvraag voor het aankopen van een groep woningen gelegen in een appartementencomplex loopt
het proces afwijkend. Hiervoor wordt, indien de aanvraag aan de voorwaarden van de regeling
voldoet, een uitkering verleend ter hoogte van de totale kosten die voor de uitvoering van het plan
nodig zijn. Indien ter uitvoering van het plan een koopovereenkomst is gesloten ter aankoop van één
van de woningen waarop het plan ziet, kan een voorschot worden verleend ter hoogte van de
marktwaarde van het desbetreffende appartement en een evenredig deel van de overige kosten. Dit is
gedaan omdat in deze situatie de aankoop van de in het plan betrokken woningen
(appartementsrechten) niet op één moment, maar gedurende de looptijd van deze regeling zal
plaatsvinden.

8

Door deze aanpak zal de gemeente normaal gesproken over de benodigde financiële middelen
beschikken op het moment dat de woning bij de notaris wordt getransporteerd en er bijgevolg de
koopsom aan de huiseigenaar betaald dient te zien. De gemeente heeft hier bovendien ook zelf
invloed op door in de koopovereenkomst een transportdatum overeen te komen die voldoende ruimte
biedt om een complete aanvraag in te dienen en rekening houdt met de benodigde behandeltijd bij
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl), uitgaande van de wettelijke beslistermijnen van
de Algemene wet bestuursrecht (Awb), die uitgaan van 8 weken als redelijke beslistermijn.
Aan het einde van het proces dient een vaststelling plaats te vinden. Die vaststelling geschiedt op
aanvraag. Getracht is de lasten voor gemeenten zo laag mogelijk te houden door aan te sluiten bij het
systeem van single information single audit (sisa). Gemeenten leggen met dit systeem jaarlijks
verantwoording af over de besteding van de uitkering. In artikel 17a van de FinanciëleVerhoudingswet is vastgelegd hoe deze verantwoordingsinformatie met betrekking tot de besteding
van specifieke uitkeringen moet worden voorgelegd aan de Rijksoverheid, wanneer en aan wie. Het
begrip verantwoordingsinformatie is gedefinieerd in deze wet: namelijk de jaarrekening en het
jaarverslag als bedoeld in artikel 17a, eerste lid, onderdeel a, van deze wet en de controleverklaring
van de accountant en het verslag van bevindingen als bedoeld in artikel 17a, eerste lid, onderdeel b,
van deze wet. Indien in deze jaarlijkse verantwoording wordt gemeld dat het aankoopproces is
afgerond wordt deze als aanvraag om een vaststelling aangemerkt. Na ontvangst van een
vaststellingsaanvraag wordt daarover een besluit genomen. Voor de kosten waarvoor een raming is
ingediend worden bij de vaststelling de werkelijke kosten gehanteerd. De kosten die daarvoor in de
vaststelling worden opgenomen kunnen in dat geval dus hoger zijn dan de bedragen die in de raming
zijn vermeld. Wel is daar de voorwaarde aan verbonden dat gemeenten er voor zorgen deze kosten zo
beperkt mogelijk te houden. Bijvoorbeeld door, in aansluiting bij de geldende aanbestedingsvereisten,
bij substantiële bedrage bij voorkeur 3 offertes te vragen en dan te kiezen voor de goedkoopste.
Gemeenten hebben vijf verantwoordingsjaren de tijd om het aankoopproces af te ronden. Dat houdt in
dat nadat vijf verantwoordingsjaren zijn verstreken sinds de verlening van de uitkering de
woonbestemming moet zijn vervallen en de functie van de woning in het BAG moet zijn aangepast tot
een andere dan een woonfunctie. Indien dat niet het geval is wordt de uitkering op nul vastgesteld.
6. Woonbestemming
Kernvoorwaarde bij het verstrekken van de uitkering is dat met de aankoop of de verplaatsing een
einde wordt gemaakt aan de bewoning op de desbetreffende locatie. De woonbestemming kan worden
opgeheven door wijziging van de bestemming van het desbetreffende perceel. Hiervoor is onder meer
een besluit nodig van de gemeenteraad. Van gemeenten wordt derhalve een inschatting verwacht van
de haalbaarheid van een dergelijke aanpassing, voorafgaand aan de aankoop. Indien de aanpassing
van de bestemming geen doorgang kan vinden, zal de uitkering immers op nul worden vastgesteld.
Omdat de afloop van het wijzigingsproces zich niet geheel binnen de invloedsfeer van de gemeente
afspeelt bevat de regeling een uitzondering op de regel dat wijziging binnen 5 verantwoordingsjaren
voltooid moet zijn. Indien door de gemeenteraad binnen twee jaar na verlening van de uitkering een
besluit is genomen tot wijziging van de bestemming met ingang van de datum waarop de wijziging
voltooid zou moeten zijn, volstaat dit.
7. Rechtsbescherming
Een op grond van deze regeling afgegeven beschikking is gericht tot het college van B&W dat die
beschikking heeft aangevraagd. Als geadresseerde van het besluit wordt het college rechtstreeks
geraakt door de beschikking. De uitkering wordt aangevraagd met het oog op aankoop van de woning.
Naar alle waarschijnlijkheid zal de overeenkomst strekkende tot aankoop worden aangegaan onder de
ontbindende voorwaarde dat voor de aankoop een uitkering wordt verstrekt. Een huiseigenaar die zijn
woning aan de gemeente heeft verkocht onder de ontbindende voorwaarde dat de gemeente hiervoor
een uitkering op grond van deze regeling van het Rijk verkrijgt, heeft een belang bij een besluit tot
toekenning van een uitkering dat is afgeleid van het belang van het college.

9

Degene die belanghebbende is in de zin van artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht kan in
beginsel rechtsmiddelen instellen tegen de beslissing tot verlening van de uitkering of de afwijzing
daarvan. In dat verband kan bijvoorbeeld een rechterlijk oordeel worden gevraagd over de vraag of de
waardebepaling van de woning heeft plaatsgevonden in overeenstemming met de bepalingen van de
regeling en of een woning al dan niet loodrecht onder een hoogspanningsverbinding staat. De rechter
toetst bij behandeling van een beroep de ontvankelijkheid van het beroep en zal derhalve
eigenstandig een oordeel vormen over de vraag of een indiener belanghebbende is.
8. Financiële effecten
Voor deze regeling is in de periode 2017 tot en met 2021 een budget beschikbaar van in totaal € 140
miljoen, oftewel € 28 miljoen per jaar. Afhankelijk van het feitelijke gebruik van de regeling zal waar
nodig verlaging of verhoging van het beschikbare bedrag per jaar plaatsvinden, met het doel dat
jaarlijks alle aanvragen die voldoen aan de voorwaarden kunnen worden gehonoreerd.
Aangezien dit een vrijwillige regeling betreft, valt op voorhand niet precies aan te geven hoeveel van
de huiseigenaren die hier een beroep op kunnen doen, dit via een aanvraag bij de gemeente, ook
daadwerkelijk zullen doen.
9. Uitvoeringskosten en gemeentelijke lasten
De regeling zal namens de Minister voor Economische Zaken worden uitgevoerd door de Rijksdienst
voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). De regeling is zo eenvoudig mogelijk vormgegeven om de
administratieve lasten voor de gemeentelijke aanvrager te beperken. Aanvraag kan worden gedaan
via een digitaal portaal en het aantal in te zenden bewijsstukken is zo beperkt mogelijk gehouden.
Daarbij geldt dat bij de aanvraag voor wat betreft de kosten die in de toekomst worden gemaakt,
volstaan kan worden met een eenvoudige raming van deze kosten. De uiteindelijke vergoeding
geschiedt op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten (waar de gemeente in de regel een
rekening van een extern bedrijf voor zal hebben ontvangen). Rekening is er mee gehouden dat de
gemeente administratieve lasten kent en personele inzet zal moeten plegen bij de uitvoering van deze
regeling. Daarom vergoedt het Rijk voor gemeentelijke uitvoeringskosten een standaardbedrag aan de
gemeente van (in totaal) € 10.000 per huiseigenaar die zich heeft aangemeld voor de regeling en €
3.500 voor de overige woningen, die in potentie vallen onder deze regeling (zie ook paragraaf 4.6).
Verder is qua verantwoording aangesloten bij het principe van ‘single information single audit’,
conform artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet. Via deze verantwoordingsinformatie kan ook
worden gemeld dat de aangevraagde activiteit in zijn totaliteit is afgerond, waarna uiterlijk op 31
december van het desbetreffende jaar de specifieke uitkering wordt vastgesteld door de Minister van
Economische Zaken.
De uitvoeringskosten voor RVO.nl zijn vooralsnog geraamd op circa € 0,5 miljoen per jaar. De
werkelijke uitvoeringskosten voor RVO.nl hangen af van de mate waarin er gebruik wordt gemaakt
van de regeling. Dit zal worden gemonitord.
10. Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1
Dit artikel bevat een aantal begripsbepalingen. De werking daarvan wordt uiteengezet in de artikelen
waarin zij voorkomen, met uitzondering van het begrip “woning”, dat hier separaat wordt behandeld.
Woning
Deze regeling biedt een basis voor het verstrekken van een uitkering door de uitkoop van woningen.
Een woning is gedefinieerd als een gebouw waaraan het gebruiksdoel wonen is toegekend in de
basisregistraties adressen en gebouwen (BAG). Deze registraties zijn inzichtelijk via de website van
het Kadaster en bestaan uit een kaart, met daarop per adres gebouwen met een daaraan toegekende
functie. De werking van de registratie wordt geregeld in de Wet basisregistraties adressen en
gebouwen. Ingevolge artikel 23, eerste lid, onderdeel c, van die wet wordt aan een gebouw in de

10

gebouwenregistratie een gebruiksdoel toegekend. Indien aan een gebouw meerdere gebruiksdoelen
zijn toegekend wordt slechts het gedeelte waarin daadwerkelijk bewoning plaatsvindt aangemerkt als
woning in de zin van deze regeling. Deze situatie zal zich vooral voordoen bij gebouwen die zowel
bedrijfsmatig als voor bewoning worden gebruikt. In dat geval worden derhalve de gedeelten van het
gebouw waarin de bedrijfsmatige activiteiten plaatsvinden niet aangemerkt als woning in de zin van
deze regeling. De vraag of bijvoorbeeld een aangebouwde schuur wordt gerekend tot de woning zal
derhalve ook moeten beantwoord aan de hand van de gegevens die in de gebouwenregistratie zijn
opgenomen.
Artikel 2
Dit artikel biedt de Minister van Economische Zaken (hierna: de minister) een basis voor het
verstrekken van een uitkering voor:
•
het aankopen van een woning (lid 1);
•
het aankopen van een groep woningen in een appartementencomplex (lid 2);
•
het verplaatsen van een woning (lid 3);
•
kosten die door een gemeente zijn gemaakt ten behoeve van aankoop of verplaatsing van een
woning, indien daartoe niet is overgegaan (lid 4);
•
kosten die samenhangen met het uitvoeren van deze regeling (lid 5).
Het aankopen van woningen (lid 1)
In paragraaf 3 van deze toelichting is uiteengezet aan welke voorwaarden een woning moet voldoen
om onder de reikwijdte van de regeling te vallen. Allereerst is van belang dat het een woning betreft
die geheel of gedeeltelijk loodrecht is gelegen onder één of meerdere van de buitenste lijnen van een
verbinding voor transport van elektriciteit op een spanningsniveau van 50 tot en met 380 kV of het
gedeelte tussen die lijnen. Een hoogspanningsverbinding bestaat uit transportlijnen en bliksemdraden.
Al deze lijnen worden gerekend tot de “lijnen van een verbinding voor transport”. De volgende
situaties vallen vervolgens onder de strekking van het eerste lid, onderdeel a:
1. een woning die zich loodrecht onder één of meerdere van de buitenste lijnen bevindt
2. een woning die geheel is gelegen in het vlak tussen de buitenste lijnen van de verbinding
Voorafgaand aan inwerkingtreding van de regeling is een inventarisatie gemaakt van woningen die
loodrecht onder een hoogspanningsverbinding staan op basis van gegevens uit het BAG,
gecombineerd met gegevens over de ligging van hoogspanningsverbindingen, die is verkregen van
netbeheerders. Indien een aanvraag niet vergezeld gaat van informatie over de ligging van de woning
in relatie tot de locatie van de verbinding zal bij de toetsing van de aanvraag worden uitgegaan van de
informatie die is opgenomen in het BAG, gecombineerd met informatie over de ligging van de
verbinding die is aangevraagd bij de netbeheerders. Op deze wijze kunnen de lasten voor aanvragers
zo beperkt mogelijk worden gehouden. Indien een aanvrager van mening is dat een woning loodrecht
onder een verbinding staat, terwijl dat in de voorgenoemde informatie anders is vermeld, kan hij
uiteraard bewijs leveren met een landmeting. Voor een dergelijke landmeting heeft het Kadaster eisen
opgesteld die zijn vastgelegd in de “Handleiding Technisch Werkzaamheden” (HTW1996) en de
“Handleiding kadastrale metingen met GPS” van 21 juli 2010.
Gekeken wordt naar de situatie per inwerkingtreding van deze regeling. Dat wil zeggen dat voor
woningen die zijn gebouwd na 1 januari 2017 geen uitkering kan worden verstrekt. Ook als een
hoogspanningsverbinding na 1 januari 2017 is aangelegd kan hiervoor geen uitkering worden
verstrekt. Voorts is het van belang dat het niet gaat om een verbinding die zal worden verplaatst of
onder de grond gebracht.
Gelet op de definitie van “woning” wordt, indien het gebouw meerdere functies heeft, bij deze
beoordeling of de woning loodrecht onder de verbinding staat, alleen gekeken naar het gedeelte van
een gebouw waaraan een gebruiksfunctie “wonen” is toegekend in het gebouwenregister. Slechts dat
gedeelte van het gebouw wordt in het kader van deze regeling als een woning aangemerkt. De
werking van het begrip is uiteengezet in de toelichting bij artikel 1. Dit laat onverlet dat als blijkt dat

11

het woongedeelte loodrecht onder de verbinding staat, ook inpandige delen of losstaande opstallen,
die een aan het wonen gerelateerd doel hebben, zoals schuurtjes of garages, in aanmerking komen
voor de aankoopvergoeding. Dit volgt uit artikel 6, eerste lid, onderdeel a. Een appartement kan ook
onder de reikwijdte van dit artikellid vallen, indien dat appartement loodrecht onder een
hoogspanningsverbinding staat. Voor de aankoop van een enkel appartement kan derhalve een
uitkering worden verstrekt op grond van het eerste lid, onderdeel a, ondanks het feit dat het tweede
lid een grondslag biedt voor de aankoop van een groep appartementen.
Indien een woning die aan deze kenmerken voldoet zich bevindt in een rij van woningen kan voor de
woningen in die rij die niet loodrecht onder de verbinding staan onder bepaalde voorwaarden ook op
grond van deze regeling een uitkering worden verstrekt. Dit wordt geregeld in onderdeel b van het
eerste lid. Of een woning in aanmerking komt is onder meer afhankelijk van de vraag of de woningen
een gezamenlijke binnenmuur, ook wel aangeduid als een mandelige muur, delen. Hiermee wordt
gedoeld op het begrip mandeligheid, bedoeld in de artikelen 60 en verder van Boek 5 van het
Burgerlijk Wetboek. Voor woningen in de rij, anders dan de woning die in onder de verbinding staat
kan alleen een uitkering worden verstrekt als ook voor de woning onder de verbinding een uitkering is
of gelijktijdig wordt verstrekt.
Het aankopen van woningen in een appartementencomplex (lid 2)
Deze regeling biedt tevens een basis voor de uitkoop van woningen (appartementsrechten) die deel
uitmaken van een appartementencomplex, indien ten minste één van de woningen in dat complex
gelegen is onder een hoogspanningsverbinding. Gelet op de specifieke eigendomssituatie die zich
voordoet bij dit type woningen is het wenselijk dat overleg plaatsvindt tussen de aankopende
gemeente en de verschillende eigenaren, verenigd in de vereniging van eigenaren, en dat de
aanvrager van de uitkering voor aankoop aangeeft dat er een reëel perspectief is op een bevredigende
oplossing voor betrokken partijen. De gemeente moet een plan indienen, waarmee inzichtelijk wordt
gemaakt hoe de verkrijging van de in dat plan genoemde woningen en benodigde bouwkundige
aanpassingen wordt bewerkstelligd. Het betreft slechts een beperkt aantal gevallen in Nederland. In
het licht van het voorgaande is dit lid zodanig geformuleerd dat minister beleidsvrijheid heeft bij het
verstrekken van deze uitkeringen.
Paragraaf 2 van de regeling bevat nadere bepalingen over de uitkeringen op grond van het eerste en
tweede lid.
Het verplaatsen van woningen (lid 3)
Op grond van het derde lid kan een uitkering worden verstrekt voor het verplaatsen of laten
verplaatsen van een woning. Ook dit artikellid geeft de minister beleidsvrijheid bij het verstrekken van
deze uitkeringen. Deze systematiek is gekozen om te borgen dat de gemeente, bij voorkeur in
samenspraak met de huiseigenaar, de mogelijkheden van verplaatsing van de woning op het perceel
(of een nabij gelegen perceel) afweegt, rekening houdend met het voorzorgsbeginsel dat geldt voor
nieuwe hoogspanningsverbindingen of woningen. Bij het verplaatsen zal veelal een
bestemmingswijziging nodig zijn. De gemeente is bevoegd tot een dergelijke wijziging te besluiten en
daarbij de relevante factoren tegen elkaar te wegen. Van rijkswege wordt geadviseerd bij het creëren
van nieuwe gevoelige bestemmingen zoveel als mogelijk de magneetveldzone van 0,4 microtesla te
vermijden1. Bij het beoordelen van een aanvraag zal worden gelet op de mogelijkheden van het
perceel en eventueel aangrenzende of nabij gelegen percelen en wordt nagegaan of de nieuwe
bestemming buiten de magneetveldzone wordt geplaatst, dan wel zo ver mogelijk van de
hoogspanningsverbinding komt te staan. Vandaar dat artikel 13, tweede lid, onderdeel b, ook aangeeft
dat een aanvraag een overzicht bevat van de huidige situatie op het perceel en de beoogde nieuwe
locatie daarop van de woning.

1

Advies met betrekking tot hoogspanningslijnen, 2005, Staatssecretaris van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

12

Een uitkering voor kosten voor aankoop of verplaatsen, indien daartoe niet is overgegaan (lid 4 en 7)
Zoals in paragraaf 4.7 uiteen is gezet kan een uitkering worden verstrekt voor kosten die een
gemeente heeft gemaakt voor het voortraject voor uitkoop of verplaatsen, indien niet tot uitkoop of
verplaatsen is overgegaan. Indien een dergelijke uitkering is verstrekt kan op grond van het zevende
lid geen volledige uitkering meer voor die woning plaatsvinden voor betreffend onderdeel (aankoop of
verplaatsing). Wel is het mogelijk om na vergoeding van de kosten van het haalbaarheidsonderzoek
naar verplaatsing, een aanvraag te dienen in verband met aankoop van die woning. Dit betekent dus
dat als uit het haalbaarheidsonderzoek naar verplaatsing blijkt dat het niet mogelijk of wenselijk is om
die woning te gaan verplaatsen, voor de desbetreffende woning nog wel een uitkering voor aankoop
kan worden verstrekt. Artikel 19 regelt welke kosten een uitkering op grond van het vierde lid omvat.
Afbakening tussen uitkoop van woningen en verplaatsen of verkabelen van verbindingen (lid 6)
Het zesde lid bepaalt dat geen uitkering wordt verstrekt voor een woning die is gelegen in een
dorpskern, tenzij het een woning betreft die zich bevindt onder een 220 kV of een 380 kV verbinding.
Ingevolge dat artikel zijn dat woningen gelegen in een gebied met tenminste 25 woningen of 50
inwoners met een herkenbaar stratenpatroon. Voor deze formulering is aangesloten bij de uitwerking
van het begrip dorpskern, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek dat hanteert in het rapport
‘Bevolkingskernen in Nederland, 2008’, Den Haag 2012.
Met dit artikellid wordt een onderscheid aangebracht tussen woningen waarvoor het aankoopbeleid
geldt en woningen onder tracés die voor verkabeling of verplaatsing in aanmerking komen. Voor een
uiteenzetting van dit tweeledige beleid, waarvan de beide delen met elkaar samenhangen, wordt
verwezen naar paragraaf 1 van deze toelichting.
Artikel 3
Artikel 3 beperkt de reikwijdte van de regeling voor een tweetal gevallen. Ten eerste kan geen
uitkering worden verstrekt voor woningen waarvan de eigendom na inwerkingtreding van deze
regeling is overgegaan. Uitzondering hierop vormt de situatie dat het eigendom is overgegaan als
gevolg van erfopvolging. Dit is geregeld in het eerste lid. Verder geldt dat indien als gevolg van
echtscheiding de woning na inwerkingtreding van de regeling volledig in bezit is gekomen bij één van
de twee oorspronkelijk eigenaren, op basis van deze regeling een uitkering kan worden verstrekt voor
die woning op basis van deze regeling. Deze eigenaar was immers eigenaar op het moment van
inwerkingtreding van de regeling.
Voorts wordt, vanuit de gedachte dat deze regeling eigenaren van woningen loodrecht onder een
hoogspanningsverbinding een mogelijkheid biedt om binnen een periode van vijf jaar hun woning te
laten opkopen, slechts een uitkering verstrekt voor gevallen waarin de overdracht aan de gemeente
plaatsvindt voor 31 december 2021. Het derde lid bepaalt voorts dat ook woningen die vooruitlopend
op de inwerkingtreding van deze regeling reeds door gemeenten zijn aangekocht onder de reikwijdte
van de regeling vallen, voor zover dat aankopen na 1 januari 2016 plaatsvond.
Artikel 4
Dit artikel schrijft voor waaruit een aanvraag voor een uitkering voor aankoop van een woning, al dan
niet in een rijtje of een appartementencomplex, moet voldoen. Naast de gegevens van de aanvrager
en van de aan te kopen onroerende zaak, zal de aanvraag een onderbouwing moeten bevatten van
het aangevraagde bedrag. Daartoe moeten ramingen worden toegevoegd van de kosten, die naar
verwachting worden gemaakt, maar waarvan de omvang op moment van aanvraag nog niet bekend
is. Indien de desbetreffende woning wordt verhuurd moet deze huurrelatie voor de overdracht zijn
beëindigd. Om bij de aanvraag te kunnen toetsen of hieraan zal worden voldaan moet bij de aanvraag
een verklaring worden ingediend van de huurder, die inhoudt dat hij of zij de huur uiterlijk per dat
moment zal opzeggen. Indien een dergelijke verklaring niet wordt verstrekt zal dit, indien de aanvraag
niet wordt aangevuld, ertoe leiden dat deze niet in behandeling wordt genomen.

13

Bij een aanvraag voor een uitkering voor aankoop van woningen in een appartementencomplex wordt
op grond van het derde lid een plan ingediend waarin deze zaken nader zijn uitgewerkt. Daarin
moeten tevens de kosten worden vermeld die met de uitvoering van het plan gepaard gaan. Dat zijn
onder meer de kosten voor aankoop van de woningen, maar ook eventuele bouwkundige kosten en de
kosten die met de overdracht gepaard gaan. Bij de aanvraag moet een schatting worden gevoegd van
de totale marktwaarde van alle woningen waarop het plan ziet. Die schatting wordt gebaseerd op een
taxatie van de desbetreffende woningen. Een afzonderlijke taxatie van de woningen is niet
noodzakelijk, volstaan kan worden met een gezamenlijke taxatie.
Als gevolg van het vierde lid moet een aanvraag voor 1 oktober 2021 zijn ingediend. Aan bewoners is
gecommuniceerd dat zij tot 1 juli 2021 de tijd hebben om aan hun gemeente aan te geven dat zij van
de mogelijkheden van de regeling gebruik willen maken. Door met deze regeling het indienen van een
aanvraag tot 1 oktober van dat jaar mogelijk te maken wordt voldoende tijd geboden om vanaf 1 juli
2021 een deugdelijk aankoop en aanvraagproces te doorlopen. Vanaf het moment dat het niet langer
mogelijk is een aanvraag in te dienen kunnen overdrachten nog in een periode van drie maanden
plaatsvinden. Indien niet aan deze voorwaarde is voldaan kan een aanvraag worden afgewezen. De
overdrachtsdatum blijkt immers uit de koopovereenkomst, welke bij de aanvraag moet worden
gevoegd.
Artikel 5
Dit artikel bevat toetsingscriteria voor het verlenen van een uitkering op grond van het ingediende
plan voor de uitkoop van woningen in een appartementencomplex. Gelet op de specifieke
eigendomssituatie wordt getoetst of het aankopen van het in het plan genoemde aantal woningen en
de eventueel door te voeren bouwkundige aanpassingen als geheel uitvoerbaar lijkt. Daarbij wordt in
ieder geval gelet op de medewerking van de vereniging van eigenaren, de bereidheid om –indien
nodig - de bestemming van het perceel of een deel van het perceel te wijzigen en de voorziene kosten
voor de benodigde (bouwkundige) aanpassingen aan het complex. Deze toets moet leiden tot een
conclusie over de mate waarin het toekennen van een uitkering zal leiden tot het bereiken van de met
de regeling beoogde doelen, namelijk permanente beëindiging van bewoning in de woningen waarvoor
de uitkering wordt verstrekt.
Artikel 6
Artikel 6 bepaalt de hoogte van een uitkering die op grond van artikel 2, eerste lid wordt verstrekt.
Het betreft een uitkering voor uitkoop van woningen onder een verbinding of de woningen die gelegen
zijn in een rij waarin een dergelijke woning zich bevindt. Het eerste lid van artikel 6 vermeldt de
verschillende bestanddelen waaruit een dergelijke uitkering bestaat.
De woning, het perceel en de opstallen
Onderdeel a van het eerste lid geeft aan dat een uitkering wordt verstrekt voor de totale marktwaarde
van de woning met het perceel waarop dit is gelegen en de eventueel bijbehorende opstallen. In de
toelichting bij artikel 1 is uiteengezet wat wordt verstaan onder een woning. Een uitkering omvat ook
het bijbehorende perceel, voor zover daarop een woonbestemming of een aan wonen gerelateerde
bestemming rust. Gedacht kan worden aan de siertuin, de oprit of parkeerplaats bij de woning. Voor
zover op een gedeelte van het perceel een bedrijfsmatige bestemming rust kan voor dat deel geen
uitkering worden verstrekt. De waarde van de opstallen die aanwezig zijn op de delen van het perceel
die onder de regeling vallen komt ook voor vergoeding in aanmerking. Hiermee is gepoogd zoveel als
mogelijk aan te sluiten bij de situatie waarin iemand zijn of haar woning te koop aanbiedt op de
woningmarkt. Alleen indien de woning of het perceel en/of opstallen ook een andere functie hebben,
dient nader onderscheid gemaakt te worden wat wel voor vergoeding op grond van deze regeling in
aanmerking komt en wat niet. Opstallen, waarvoor de bouwwerkzaamheden zijn afgerond na
inwerkintreding van de regeling komen niet voor vergoeding in aanmerking. Uiteraard is het ook
mogelijk een uitkering aan te vragen voor een kleiner deel van het perceel of een deel van de
opstallen of slechts voor de woning en niet voor de bijbehorende grond.
In beginsel kan alleen een uitkering worden verstrekt voor een kadastraal perceel waarop de woning
zich bevindt. Op grond van het eerste lid, onderdeel b kunnen ook één of meerdere aangrenzende

14

percelen worden meegenomen in de hoogte van de uitkering indien de functie van die percelen
onlosmakelijk verbonden is met de het gebruik van de woning en het perceel. Bij toepassing van dit
onderdeel blijft het maximum van het aan te kopen perceel waarvoor op grond van deze regeling een
uitkering kan worden verstrekt 5000 m2.
De hoofdregel van het eerste lid, onderdeel a, is derhalve dat de aankoop van een perceel tot
maximaal 5000 m2 wordt vergoed. Het tweede lid maakt op deze hoofdregel een uitzondering. Op
grond van dat lid kan in bijzondere gevallen een groter deel van het perceel worden vergoed, indien
met de aankoop van maximaal 5000 m2 een gedeelte zou resteren dat voor de eigenaar naar
waarschijnlijkheid onverkoopbaar zou zijn. In dat geval mag de waarde van een groter deel aan de
uitkering ten grondslag worden gelegd, als dat leidt tot een situatie waarin het perceel natuurlijke
begrenzingen bereikt. Te denken valt aan een geval waarin bij aankoop van een perceel een gedeelte
resteert zonder toegangsmogelijkheden tot een openbare weg. Een dergelijk restant is mogelijk niet
zelfstandig verkoopbaar. Indien in dat geval een beperkte overschrijding van de maximumgrens van
5000 m2 een perceel kan worden aangekocht dat natuurlijk begrensd is door bijvoorbeeld een sloot of
een heg, kan de uitkering worden uitgebreid voor de aankoop van dat stuk grond en de daarop
aanwezige opstallen. Op grond van artikel 4, tweede lid, onderdeel e, moet in de aanvraag worden
onderbouwd dat van een dergelijke uitzonderlijke situatie sprake is. In de praktijk zal het slechts om
beperkte overschrijdingen kunnen gaan, omdat de verkoopbaarheid van een separaat perceel groter is
als het oppervlak groter is.
Op grond van onderdeel d van het eerste lid worden kosten voor de overdracht van de woning
vergoed. Gedacht kan worden aan de kosten van de notaris en het Kadaster. Dit onderdeel biedt ook
een basis voor het vergoeden van overige kosten die met het aankopen gepaard gaan, zoals kosten
die voortvloeien uit het beëindigen van een erfpachtovereenkomst of een opstalrecht.
Sloop- en saneringskosten
Indien aan de woning binnen de termijn van 5 jaar geen andere passende functie geven kan worden,
zal die gesloopt moeten worden. De sloopkosten die daarvoor worden gemaakt door de aanvrager,
inclusief eventuele bij de woning behorende opstallen, zoals schuurtjes of garages, die zich bevinden
op het perceel of de percelen die worden aangekocht, komen op grond van onderdeel f in aanmerking
voor vergoeding. Hiervoor kan een raming worden ingediend. Gedacht kan worden aan een schatting
op basis van één of meer offertes van een sloopbedrijf. Onderdeel van de sloopkosten vormen ook het
afvoeren van het sloopmateriaal, het (indien nodig) egaliseren van de bodem met zand of aarde en
asbestsanering, als dat voor het slopen noodzakelijk is.
Op grond van onderdeel h worden bodemsaneringskosten vergoed. Deze kosten worden vergoed voor
zover sanering nodig is om het perceel in overeenstemming te brengen met de bestemming en de
functie bij aankoop. Voor saneringskosten geldt eveneens dat bij de aanvraag kan worden volstaan
met een raming van de kosten.
Bij aankoop van woningen in een appartementencomplex
Het derde lid bepaalt dat voor de aankoop van woningen in een appartementencomplex de
marktwaarde van de woningen en het perceel kan worden vergoed. Gelet op de bijzondere situatie bij
appartementen worden aan de omvang van het perceel geen nadere eisen gesteld. Een aanvrager
krijgt voorts de kosten vergoed die hij moet maken om het plan voor aankoop uit te voeren. Voor het
overige sluiten de bestanddelen van de uitkering aan bij de bestanddelen van een uitkering voor
aankoop van separate woningen.
Artikel 7
Het aankoopproces speelt zich af tussen de gemeente, die de woning aankoopt, en de eigenaar, als
verkoper. De prijs die voor de woning wordt betaald is in eerste instantie onderdeel van de
overeenkomst tussen die partijen. Op basis van deze regeling kan een gemeente een financiële
vergoeding ontvangen voor de totale aankoopsom of een deel daarvan. Artikel 7 bepaalt hoe het
bedrag waarop een gemeente aanspraak kan maken, door de Minister van Economische Zaken wordt

15

vastgesteld. Daarvoor wordt in deze regeling het begrip “marktwaarde” gehanteerd. Bij de vaststelling
daarvan wordt uitgegaan van de marktwaarde zoals die blijkt uit een bij de aanvraag ingediend
taxatie, of taxaties.
Bepalen van de marktwaarde door taxatie
De hoofdregel is dat een taxatie wordt uitgevoerd door een door de aankoper ingeschakelde taxateur.
Dit is bepaald in het vierde lid. De aankoper kan uiteraard over de in te schakelen taxateur in overleg
treden met de verkopende huiseigenaar. Indien deze taxatie niet leidt tot overeenstemming over de
aankoop biedt de regeling twee andere mogelijkheden om de te vergoeden waarde te bepalen. Deze
zijn opgenomen in het vijfde en zesde lid. In het vijfde lid is bepaald dat het gemiddelde van twee
taxaties kan worden vergoed, indien de taxaties niet meer dan 2,5 procent afwijken. Wijken de beide
taxaties meer dan 2,5 procent af dan kan op grond van het zesde lid het bedrag worden vergoed dat
blijkt uit het taxatierapport van een door beide partijen gezamenlijk aangestelde taxateur. Op grond
van artikel 4, tweede lid, onderdeel b, moeten de rapporten van de verschillende taxaties bij een
aanvraag worden gevoegd.
Op grond van dit artikel kan de aanvrager, al dan niet in overleg met de eigenaar met gebruik van de
uitzonderingsmogelijkhedenkomen tot een zorgvuldige bepaling van de marktwaarde van de woning in
een proces dat recht doet aan de verhoudingen tussen de verschillende partijen. De regeling laat
overigens ook toe dat de overeengekomen aankoopprijs hoger is dan de vergoeding die op grond van
deze regeling wordt aangevraagd.
Het vierde lid bepaalt verder dat de taxatie wordt uitgevoerd door een deskundige taxateur.
Aangenomen wordt dat taxateurs die zijn ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed en
aangesloten bij de kamer ‘Wonen’ (reguliere woningen) en de Kamer ‘landelijk en agrarisch vastgoed’
(bedrijfswoningen) hier in ieder geval aan voldoen.
De wijze van taxeren
Het eerste lid biedt twee mogelijkheden voor de wijze van taxeren. Ten eerste mag de waarde van de
woning op het moment van de taxatie worden bepaald (onderdeel a). Het betreft dan een schatting
van de marktwaarde van de woning op het desbetreffende moment door gebruik te maken van
referenties van verkochte woningen, die vergelijkbaar zijn (vergelijkingsmethodiek). Ten tweede mag
de waarde per 1 januari 2011 worden bepaald, eveneens op basis van referenties van verkochte
woningen (rond die datum), waarna met een indexatie naar een gemiddelde regionale
marktontwikkeling voor vergelijkbare woningen, een waarde wordt bepaald op het moment van
taxeren (onderdeel b). Op grond van het tweede lid, onderdeel b, dient hierbij gebruik gemaakt te
worden van de relevante gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek of het Kadaster. In
paragraaf 4.2 van het algemeen deel van deze toelichting is dit ook uiteengezet. In beide gevallen
moeten op grond van het tweede lid, onderdeel a, de concrete omstandigheden worden meegewogen,
waaronder de aanwezigheid van de hoogspanningsverbinding.
Indien een woning wordt aangekocht waarbij een bodem- of asbestsanering of het saneren van een
ondergrondse tank nodig is, kunnen twee situaties worden onderscheiden. De eerste is het geval
waarin bij het uitvoeren van de taxatie reeds duidelijk is dat sanering nodig is en dat de kosten die
daarvoor moeten worden gemaakt neerwaarts meewegen in de getaxeerde marktwaarde. De concrete
omstandigheden moeten immers op grond van het reeds genoemde tweede lid, onderdeel a worden
meegenomen bij het bepalen van de marktwaarde. De tweede te onderscheiden situatie is dat nadat
de taxatie heeft plaatsgevonden duidelijk is geworden dat sanering nodig is of dat hiervoor wel
indicaties bestonden, maar dat de kosten daarvan niet in de prijs zijn verdisconteerd. In dat geval
worden op grond van het derde lid van artikel 7 de saneringskosten in mindering gebracht op de
getaxeerde waarde. Indien het bodemsanering betreft gaat het om de kosten die moeten worden
gemaakt om de bodem zodanig te sanering dat wordt voldaan aan de bodemeisen voor de
bestemming op het moment van aankoop.

16

Het zevende lid geeft de minister een bevoegdheid om in een enkel geval zelf een taxatie te laten
uitvoeren. Deze mogelijkheid wordt wenselijk geacht in gevallen waarin het taxatierapport, dat bij de
aanvraag is ingediend aanzienlijk afwijkt van de waarde die op grond van de Wet waardering
onroerende zaken wordt gehanteerd. Een dergelijke taxatie wordt door de minister niet uitgevoerd
indien de in de aanvraag vermelde marktwaarde het gemiddelde is van twee taxaties (toepassing van
het vijfde lid) of als reeds drie taxaties zijn uitgevoerd (zesde lid).
Artikel 8
Op grond van artikel 8 worden taxatiekosten vergoed. Het betreft de kosten van een eerste taxatie,
die in opdracht van de aankoper plaatsvindt. In de praktijk zal deze, indien over het aankoopbedrag
op grond van deze taxatie geen overeenstemming wordt bereikt, gevolgd worden door een tweede
taxatie op initiatief van de verkopende partij. De kosten van die taxatie worden slechts vergoed indien
de beide taxaties onderling meer dan 2,5 procent verschillen. Indien de beide taxaties meer dan 2,5
% afwijken kunnen partijen gezamenlijk een taxatie laten uitvoeren en waarbij de helft van de kosten
kunnen worden gedekt met een uitkering.
Artikel 9
Dit artikel bepaalt de vergoeding die de aanvrager van de uitkering ontvangt ter compensatie van de
apparaatskosten, die samenhangen met de voorbereiding, indiening en uitvoering van de aanvraag.
De vergoeding is vastgesteld op een vast bedrag van € 10.000 per toegekende aanvraag. Indien de
desbetreffende gemeente reeds een uitkering heeft ontvangen op grond van artikel 2, vijfde lid, wordt
op dit bedrag € 3.500 in mindering gebracht. De gemeente heeft dan immers voor de uitvoering van
de regeling al € 3.500 ontvangen per woning die in die gemeente onder een hoogspanningsverbinding
staat, en derhalve ook voor de woning waarvoor een uitkering voor aankoop wordt aangevraagd.
Artikel 10
De beschikking tot verlening van een specifieke uitkering dient in beginsel de hoogte van de uitkering
te vermelden, of de wijze waarop deze wordt bepaald en de hoogte waarop deze ten hoogste kan
worden vastgesteld. Dat volgt uit artikel 4:31, eerste en tweede lid van de Algemene wet
bestuursrecht. Ingevolge het tweede lid, van dat artikel kan bij wettelijk voorschrift echter worden
bepaald dat geen maximumhoogte voor de vaststelling geldt. Zoals in het algemeen deel van deze
toelichting uiteen is gezet worden voor de kosten waarvoor een raming is ingediend bij de aanvraag
(bijvoorbeeld de sloopkosten of de saneringskosten) bij de vaststelling de daadwerkelijk gemaakte
kosten vergoed. Om deze werkwijze in overeenstemming te brengen met het bepaalde in artikel 4:31
van de Algemene wet bestuursrecht is in artikel 10 van deze regeling bepaald dat de
verleningsbeschikking de posten vermeld waarvoor de uitkering wordt verleend en dat deze geen
bedrag vermeld waarvoor deze ten hoogste kan worden vastgesteld. Voor de posten waarvoor geen
raming wordt ingediend wordt de hoogte wel in de verleningsbeschikking bepaald.
Het derde lid van artikel 10 bepaalt dat de gemeente aan welke een uitkering is verleend verplicht is
de kosten, die worden vergoed maar waarvoor de hoogte bij de verlening niet vaststaat, zo laag
mogelijk te houden.
Artikel 11
Op grond van het tweede lid van artikel 2 kan voor de uitvoering van een plan tot aankoop van
woningen in een appartementencomplex onder een hoogspanningsverbinding telkens een voorschot
worden verleend, indien er voor een woning waarop dat plan ziet een koopovereenkomst is gesloten.
Het voorschot bedraagt dan ten hoogste de marktwaarde van die specifieke woning, en een deel van
de totale kosten voor uitvoering van het plan dat evenredig is aan het totale aantal aan te kopen
woningen in dat complex. Het verlenen van een voorschot geschiedt op aanvraag. Het vierde lid
bepaalt dat bij een dergelijke aanvraag de koopovereenkomst en een taxatie van de woning ter
bepaling van de marktwaarde moet worden toegevoegd. Op die taxatie zijn dan ook de regels voor het
bepalen van de marktwaarde, vervat in artikel 7, van toepassing. Met één aanvraag kunnen meerdere
voorschotten worden aangevraagd.

17

Artikel 12
Een vaststelling geschiedt op aanvraag. In de praktijk zal deze aanvraag bestaan uit een melding
overeenkomstig artikel 22, tweede lid, onderdeel a. Dat houdt in dat na afronden van de aankoop en
het weghalen van de woonbestemming een melding zal worden gedaan met gebruik van het “single
information, single audit”-principe. Die melding wordt als gevolg van artikel 22, tweede lid, onderdeel
a, aangemerkt als aanvraag tot vaststelling van de uitkering.
Indien het aankoopproces na het verstrijken van vijf verantwoordingsjaren niet heeft geleidt tot het
vervallen van de woonbestemming op het perceel wordt de uitkering ambtshalve op nul vastgesteld.
Een uitzondering is het geval waarin het bevoegde gemeentelijke bestuursorgaan een besluit heeft
genomen tot aanpassing van de bestemming, maar dit nog niet onherroepelijk is geworden,
bijvoorbeeld als gevolg van gerechtelijke procedures. Voorwaarde is dat het besluit binnen twee jaar
na verlening van de uitkering is genomen en dat het is gericht op aanpassing van het
bestemmingsplan binnen vijf verantwoordingsjaren na verlening van de uitkering.
Het derde lid bepaalt dat een lagere vaststelling kan plaatsvinden indien een bestemmingswijziging
door een rechterlijke uitspraak geen doorgang vindt. In die gevallen heeft het aangekochte perceel
een hogere waarde doordat bewoning mogelijk blijft. Het beleidsdoel, permanente beëindiging van
bewoning, is niet verwezenlijkt. Daarom bevat de regeling de mogelijkheid de hogere waarde van het
perceel te doen terugvloeien aan het Rijk. Hetzelfde geldt voor gevallen waarin de verbinding wordt
verplaatst, of onder de grond wordt gebracht.
Als gevolg van het vierde lid van artikel 12 vindt geen lagere vaststelling plaats indien bij een
Rijksmonument geen andere dan een woonbestemming kan worden gevonden.
Artikel 13
Op grond van artikel 2, derde lid, kan een uitkering voor het (laten) verplaatsen van de woning
worden aangevraagd. Dit artikel schrijft voor waar een aanvraag voor verplaatsen van een woning aan
moet voldoen. Naast de gegevens van de aanvrager en het te verplaatsen object zal de aanvraag een
onderbouwing moeten bevatten van het aangevraagde bedrag. Daartoe moet een raming worden
toegevoegd van de kosten die naar verwachting worden gemaakt. Deze raming kan bijvoorbeeld
gebaseerd zijn op de offerte van een daarin gespecialiseerd bedrijf. Tevens dient te worden
aangetoond dat het verplaatsen van de betreffende woning goedkoper is dan het uitkopen van deze
woning op grond van artikel 2, eerste lid. Dit kan door een vergelijking te maken van de kosten van
het verplaatsen, versus de kosten voor het uitkopen. Voor wat betreft de inschatting van de kosten
van het uitkopen dient uit gegaan te worden van de marktwaarde van de woning, aan de hand van
een taxatierapport. Hierbij dient de marktwaarde te worden bepaald door een deskundig taxateur op
het moment van taxatie. Ook eventuele sloopkosten kunnen hierbij door de aanvrager worden
meegenomen. Het taxatierapport kan eventueel vergezeld gaan van andere onderzoeksrapporten,
waaruit blijkt dat verplaatsing van de woning kostenefficiënter is dan uitkoop. De totale voorziene
kosten voor het verplaatsen van de woning (waarvoor een vergoeding wordt aangevraagd) mogen per
saldo niet hoger zijn dan de totale voorziene kosten van uitkoop van de woning. Indien de totale
kosten voor het verplaatsen wel hoger zijn, kan met de uitkering slechts een deel van die kosten
worden gedekt. Het staat de aanvrager uiteraard vrij een overig deel van deze kosten voor eigen
rekening te nemen.
Het overzicht van de situatie op het perceel en de beoogde nieuwe locatie wordt, zoals vermeld in
onderdeel b van het tweede lid, geschetst in een locatiekaartje. Op het locatiekaartje dient concreet
aangegeven te worden waar de woning precies komt te staan en wat de afstand is van deze nieuwe
plek van de woning tot de hoogspanningsleiding. Omdat de uitkering aan de gemeente wordt verstrekt
maar de eigendom van de woning bij een andere berust wordt een verklaring gevraagd van de
eigenaar, dat de verplaatsing van de woning op zijn verzoek plaatsvindt.
Het derde lid bepaalt dat een aanvraag moet worden ingediend voor 1 oktober 2021. Naar eigenaren
van de desbetreffende woningen is gecommuniceerd dat zij tot 1 juli 2021 de tijd hebben om aan hun
gemeente aan te geven dat zij van de mogelijkheden van de regeling gebruik willen maken. Door in

18

de regeling te bepalen dat een aanvraag voor 1 oktober 2021 moet zijn ingediend wordt ruimte
geboden voor een gedegen voorbereidings- en aanvraagproces.
Artikel 14
Dit artikel bepaalt de hoogte van de uitkering die op grond van artikel 2, derde lid, verstrekt wordt
voor het (laten) verplaatsen van een woning, die zich loodrecht onder een hoogspanningsverbinding
bevindt. Vergoed worden alle kosten die gemaakt worden voor de daadwerkelijke verplaatsing van de
woning, alsmede de kosten van voorbereidend onderzoek (zoals haalbaarheidsonderzoek, het
taxatierapport of eventueel de landmeting) en een vaste vergoeding voor de door de gemeente
gemaakte kosten. De kosten van het voorbereidend onderzoek naar de haalbaarheid van verplaatsing
van de woning zijn begrensd tot maximaal 5% van de marktwaarde van de betreffende woning, om te
voorkomen dat er onnodig lang onderzoek naar de mogelijkheden van verplaatsing uitgevoerd wordt.
De marktwaarde van de woning wordt bepaald door middel van een taxatie, zoals beschreven in
artikel 7, eerste lid, onderdeel a.
Het eerste lid, onderdeel a geeft aan dat alleen een uitkering wordt verstrekt voor de verplaatsing van
de woning, zoals gedefinieerd in artikel 1. Verplaatsing van losse opstallen op het perceel van de
woning komen dus niet voor vergoeding in aanmerking, omdat deze regeling dient om een alternatief
te bieden voor het ‘wonen’ onder hoogspanningsverbindingen (zie ook paragraaf 1 en 2 van deze
toelichting).
Artikel 15
Dit artikel bepaalt de vergoeding die de aanvrager van de subsidie (de gemeente) ontvangt ter
compensatie van de apparaatskosten, die samenhangen met de voorbereiding, indiening en uitvoering
van de aanvraag. De vergoeding is vastgesteld op een vast bedrag van € 10.000 per toegekende
aanvraag. Indien de desbetreffende gemeente reeds een uitkering heeft ontvangen op grond van
artikel 2, vijfde lid, wordt op dit bedrag € 3.500 in mindering gebracht. De gemeente heeft dan
immers voor de uitvoering van de regeling al € 3.500 ontvangen per woning die in die gemeente
onder een hoogspanningsverbinding staat, en derhalve ook voor de woning waarvoor een uitkering
voor verplaatsing wordt aangevraagd.
Artikel 16
Dit artikel regelt de inhoud van de verleningsbeschikking die afgegeven wordt naar aanleiding van een
aanvraag. Omdat bij indiening van de aanvraag de meeste kosten nog niet definitief zijn, is er voor
gekozen om de beschikking te verlenen voor de uit te voeren activiteiten en hieraan geen
maximumbedrag te verbinden. De kosten die worden vergoed voor het onderzoek naar de
mogelijkheden van verplaatsing en de kostenefficiëntie daarvan, de uitvoeringskosten en de kosten
voor een eventuele landmeting worden wel in de beschikking vermeld. Bij definitieve vaststelling van
de aanvraag wordt het uit te keren bedrag vastgesteld door bij deze vastgestelde kosten de werkelijk
gemaakte kosten voor de verplaatsing op te tellen. In het derde lid is bepaald dat laatstgenoemde
kosten door de aanvrager zo laag mogelijk moeten worden gehouden. Hieraan kan uitvoering gegeven
worden door onder meer voor de verschillende werkzaamheden meerdere offertes op te vragen en
opdracht te verlenen op basis van de laagste kostenraming.
Artikel 17
Dit artikel biedt de mogelijkheid om een voorschot te verstrekken. Omdat bij de verleningsbeschikking
geen vast totaalbedrag voor de uitkering is opgenomen, wordt het voorschot bepaald door de posten,
waarvoor wel een bedrag is vastgesteld op grond van artikel 16, tweede lid, te vermeerderen met het
geraamde bedrag voor het verplaatsen.
Artikel 18
Een vaststelling geschiedt op aanvraag. In de praktijk zal deze aanvraag bestaat uit een melding
overeenkomstig artikel 22, tweede lid onderdeel a. Dat houdt in dat na afronden van het verplaatsen
van de woning (en alles wat daarmee samenhangt) een melding zal worden gedaan met gebruik van

19

het “single information, single audit”-principe. Die melding wordt als gevolg van artikel 22, tweede lid,
onderdeel a, aangemerkt als aanvraag tot vaststelling van de uitkering.
Indien vijf verantwoordingsjaren na verlening van de uitkering de woning nog niet is verplaatst, zal de
uitkering ambtshalve op nul worden vastgesteld.
Artikel 19 en 20
Op grond van artikel 2, vierde lid, kan een uitkering worden verstrekt voor gemaakte kosten indien de
mogelijkheden van uitkoop of verplaatsing zijn onderzocht, maar niet geëffectueerd. Een dergelijke
uitkering kan worden verstrekt als, voor aankoop, een taxatie is uitgevoerd. Op dat moment komen
ook de eventueel in dit verband gemaakte kosten met betrekking tot het opstellen van een
bouwkundig rapport (om te bezien of de woning voldoet aan de eisen van artikel 2, eerste lid,
onderdeel b) of een meting om te bepalen of de woning loodrecht onder de verbinding staat, voor
vergoeding in aanmerking. In geval bezien is of verplaatsing van de woning een mogelijkheid zou zijn,
kan voor de kosten van het haalbaarheidsonderzoek (met een maximum van 5% van de marktwaarde
van de woning), eventueel een meting om te bepalen of de woning loodrecht onder de verbinding
staat en voor de kosten van het taxatierapport (benodigd ter bepaling of het een kostenefficiënt
alternatief zou zijn) een vergoeding worden aangevraagd. Artikel 20, bepaalt de hoogte van die
uitkering. Indien een uitkering wordt verleend, wordt deze op grond van artikel 19, derde lid, meteen
vastgesteld.
Artikel 21
Dit artikel bepaalt hoe de hoogte wordt bepaald van een uitkering ter voorfinanciering van de kosten
die een gemeente maakt voor het uitvoeren van deze regeling. De hoogte van deze uitkering wordt
berekend aan de door het aantal woningen dat zich in die gemeenten loodrecht onder een
hoogspanningsverbinding bevindt te vermenigvuldigen met € 3.500. Een uitkering kan worden
aangevraagd voor 1 juli 2018. Het derde lid bepaalt dat een dergelijke uitkering eenmaal wordt
verstrekt. Bij de overige uitkeringen is dit evident, omdat de aankoop van een individuele woning of
een groep woningen in een appartementencomplex slechts één maal kan plaatsvinden.
Het derde lid maakt duidelijk dat het niet mogelijk is meerdere keren voor verschillende groepen
woningen in een gemeente een uitkering voor de uitvoeringskosten aan te vragen.
Artikel 22
Verantwoording over een uitkering die is verstrekt op grond van deze regeling geschiedt volgens het
“single information, single audit” principe. Dat is vastgelegd in artikel 17a van de Financiëleverhoudingswet. De indicatoren die bij die verantwoording moeten worden vermeld worden
opgenomen in de Regeling informatieverstrekking sisa. Zoals in de toelichting bij artikel 12 en 18 is
vermeld, kan in de verantwoording zijn opgenomen dat de aankoop of verplaatsing is afgerond. In dat
geval wordt de melding gezien als een aanvraag om een vaststelling van de uitkering.

De Minister van Economische Zaken,

20