Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

27 859

Modernisering Gemeentelijke Basisadministratie
persoonsgegevens (GBA)

Nr. 127

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2018
In juli 2017 is de operatie BRP gestopt. De operatie beoogde een
vernieuwing van het technische systeem voor de bevolkingsadministratie
van Nederland, de Basisregistratie Personen (BRP). Stopzetting betekent
dat het huidige technische systeem langer in gebruik zal blijven dan
voorzien. Overheidsorganisaties en veel organisaties met een semipublieke taak baseren hun processen op de gegevens uit de BRP. Het is een
cruciale basisregistratie voor de publieke dienstverlening en voor de
toekenning en vaststelling van rechten en plichten van personen die een
relatie hebben met de Nederlandse Overheid. Continuïteit van het
BRP-stelsel is daarom de eerste zorg. Ik heb u in mijn brief van 18 mei jl.
(Kamerstuk 27 859, nr. 124) de uitkomsten van de health check gemeld. Uit
de health check blijkt dat de bedrijfszekerheid van het technische systeem
in ieder geval voor de komende vijf tot zeven jaren is gewaarborgd. De
continuïteit van het BRP-stelsel is niet in gevaar. Dat biedt mij gelegenheid
om over de fundamenten van onze bevolkingsadministratie na te denken,
voordat ik besluiten neem over technische vernieuwingen.
Daarbij zullen ook belangrijke vragen aan de orde moeten komen. Is het
huidige BRP-stelsel in de toekomst ook nog steeds het stelsel dat we
nodig hebben voor de registratie en gebruik van persoonsgegevens?
Voldoet het nog aan de eisen en wensen van de informatiesamenleving?
Zijn publieke waarden voldoende geborgd? Ik sluit niet uit dat er in de
toekomst fundamentele wijzigingen nodig zullen zijn in het identiteitsstelsel. Ik ga dan ook kijken naar het BRP-stelsel in zijn geheel en zijn plek
in het identiteitsstelsel, en dus niet alleen naar de te ontwikkelen techniek
voor het registreren en verstrekken van persoonsgegevens. Ik pas
hiermee de eerste les toe die de Commissie BRP in haar rapport «Niet te
stoppen» heeft opgenomen (bijlage bij Kamerstuk 27 859, nr. 124),
namelijk dat voordat een technische opgave gerealiseerd kan worden, er
eerst politiek-bestuurlijke en beleidsmatige duidelijkheid moet zijn.

kst-27859-127
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 859, nr. 127

1

Daarom neem ik de tijd om, voor het ontwikkelen van een beleidsvisie op
de toekomst van de BRP, in overleg te gaan met gemeenten en gebruikers.
De eerste gesprekken met de partners verlopen in een open en constructieve sfeer.
Samenwerking tussen gemeenten en BZK is voor mij een uitgangspunt.
De gesprekken met gemeenten via de VNG hebben mij ervan overtuigd
dat dit uitgangspunt wordt gedeeld. Gemeenten en rijk hebben immers
ieder eigen verantwoordelijkheden ten aanzien van persoonsregistraties
en het BRP stelsel. Met de VNG heb ik daarom afgesproken om
gezamenlijk en met de gebruikers tot een visie te komen op het
BRP-stelsel en zijn plek in het identiteitsstelsel in de toekomst. De visie
hangt samen met de visie op de digitale overheid en overheidsdienstverlening die in de agenda Digitale Overheid (NL DIGIbeter) wordt
neergelegd.
Eerste beelden
De inventariserende gesprekken met de partners zien zowel op de
korte-en de middellange termijn (komende vijf tot zeven jaar) als op de
lange termijn, na 2025. Er zijn eerste beelden opgehaald over de vraag
wat er binnen de verschillende overheidsdiensten van een toekomstige
registratie van personen wordt verwacht en met welke ontwikkelingen bij
de gemeenten en gebruikers rekening moet worden gehouden.
Eerste beelden korte en middellange termijn (5–7 jaar)
Aandachtspunten voor de korte en middellange termijn die in gesprekken
met gemeenten en gebruikers aan de orde kwamen waren onder andere
mogelijkheden voor de registratie van het verblijfsadres van arbeidsmigranten en verbeteringen in de registratie van verblijfstitels en gegevens
van niet-ingezetenen. Over deze, en vele andere thema’s die in de
gesprekken aan de orde komen, ga ik komende maanden verder in
gesprek met gemeenten en gebruikers.
In het regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) staat een aantal
beleidsvoornemens van het Kabinet dat ook van invloed is op de
vormgeving van de BRP. Ook deze punten zijn meegenomen in de
inventarisatie. Het gaat om het beperken van onnodige geslachtsregistratie, de versleutelde opslag van persoonsgegevens in basisadministraties, het registreren van e-mailadressen en het vergroten van de
dienstverlening aan de burger door meer regie op eigen persoonsgegevens. Een voorbeeld van dit laatste is de regie op verstrekking van
persoonsgegevens aan de Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie
(Sila). Ik onderzoek op dit moment of en hoe deze voornemens leiden tot
aanpassingen in het BRP-stelsel. Eind dit jaar zal ik de Kamer informeren
over de uitkomsten daarvan.
De kwaliteit van de gegevens in de BRP is los van alle ontwikkelingen ook
de komende jaren voortdurend een punt van aandacht. Hieraan wordt
onder meer gewerkt in het programma Landelijke Aanpak Adreskwaliteit
(LAA). De activiteiten van LAA worden, om de aanpak te borgen,
overgebracht van het tijdelijke programma naar de Rijksdienst voor
Identiteitsgegevens.
Eerste beelden lange termijn (vanaf 2023–2025)
In de gesprekken met gemeenten en gebruikers over de lange termijn zijn
enkele rode draden te herkennen. Een eerste thema is de omvang van de
«gegevensset»: de gegevens die in de registratie zijn opgenomen. Welke
gegevens zijn nodig om de dienstverlening van overheidsorganisaties in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 859, nr. 127

2

de digitale samenleving goed en efficiënt te laten plaatsvinden? Is de BRP
er voor de grootste gemene deler met een smalle set persoonsgegevens,
of moet er sprake zijn van een uitgebreid en flexibel systeem waarbij
maatwerk mogelijk is? Een tweede centraal thema is de verantwoordelijkheidsverdeling in het stelsel. Is het vanuit een oogpunt van complexiteitsreductie en kwaliteitsverbetering zinvol om de huidige verdeling van
verantwoordelijkheden tussen Rijk, gemeenten en afnemers te wijzigen?
Er kwamen voor de lange termijn ook suggesties voor aanpassingen van
het stelsel aan de orde, zoals integratie van de Burgerlijke Stand en de
Basisregistratie Personen en kwaliteitsverbetering van de gegevens door
verdergaande uniformering van processen.
Vervolgaanpak
Gezamenlijk optrekken met gemeenten en gebruikers is essentieel voor
het traject voor de visie op de toekomst van de BRP. Mede om de lessons
learned op dit vlak in de praktijk te brengen, zal een analyse en zonodig
aanpassing van de interbestuurlijke governance van de BRP worden
gestart. Op dit moment is het Gebruikersoverleg als wettelijk adviesorgaan voor de BRP het aangewezen gremium om over governance BRP
en de toekomstvisie te overleggen. Daar wordt dit onderwerp de komende
periode geagendeerd. Daarnaast zal besluitvorming over een aantal
aspecten van strategische aard, bijvoorbeeld vanwege samenhang met
het stelsel van basisregistraties en de Generieke digitale infrastructuur
(GDI), binnen de besluitvormingsstructuur van de digitale overheid plaats
gaan vinden (in het Overheidsbrede Beleidsoverleg Digitale Overheid
OBDO).
Aanpak korte en middellange termijn
Voor de korte en middellange termijn (tot 2023–2025) zal het beheer en de
doorontwikkeling van de BRP beperkt blijven tot de strikt noodzakelijke
behoeften van gemeenten en gebruikers met betrekking tot de huidige
technische centrale voorzieningen van de BRP. Het betreft in ieder geval
het uitgesteld onderhoud dat is voortgekomen uit de health check en dat
noodzakelijk is om bedrijfszekerheid van het systeem te waarborgen voor
de komende vijf tot zeven jaar.
De verdere prioritering, financiering en programmering voor de komende
vijf tot zeven jaar zal tot stand komen in een vaste cyclus, waarbij
periodiek stapsgewijze doorontwikkeling van het ICT-systeem plaatsvindt
zodat alle aangesloten partijen zich daarop kunnen voorbereiden. Hiermee
geef ik invulling aan verschillende adviezen zoals uit het rapport van de
commissie Elias «Grip op ICT», «Maak waar» en «Niet te stoppen» van de
Commissie BRP. Het gaat hierbij om inrichtingsprincipes voor de
ICT-ontwikkeling zoals: werk vanuit het bestaande, ontwikkel in kleine
stappen, met tussentijds duidelijk herkenbare resultaten, maak gebruik
van gerede partijen.
Aanpak lange termijn
Om invulling te geven aan het proces om voor de lange termijn tot een
nieuwe visie op het BRP-stelsel en zijn plek in het identiteitsstelsel te
komen, volg ik de volgende processtappen:
1. Vanaf nu tot in het voorjaar van 2019 zal ik verdiepende gesprekken
houden met alle stakeholders om het beeld van de wensen en
behoeften completer te maken en de rode draden verder uit te
werken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 859, nr. 127

3

2.

3.

4.

5.

Het resultaat van die gesprekken vormt het uitgangspunt voor het
ontwikkelen van verschillende toekomstscenario’s voor de vastlegging en het gebruik van actuele en betrouwbare persoonsgegevens.
In de tweede helft van 2019 zal ik deze scenario’s bepreken met de
stakeholders, waarbij de impact op de uitvoering inclusief de
financiële consequenties worden meegenomen. Ook aspecten als
governance komen daarbij aan de orde. Uiteindelijk is het de
bedoeling om gezamenlijk richtinggevende beleidsprincipes vast te
stellen voor het toekomstige model van de persoonsregistratie.
Deze principes worden vervolgens verwerkt in een visie van het
kabinet op het toekomstige model van de BRP. In 2020 zal ik de
Tweede Kamer deze visie doen toekomen.
Vervolgens zal op basis van deze visie in 2020 een gezamenlijke
ontwikkelagenda worden geformuleerd als voorbereiding voor de
technische realisatie.

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 859, nr. 127

4