Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2640

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 april 2023
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan van de Raad Buitenlandse
Zaken van 24 april 2023 aan.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-21501-02-2640
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2640

1

GEANNOTEERDE AGENDA VAN DE RAAD BUITENLANDSE
ZAKEN VAN 24 APRIL 2023
Op 24 april a.s. vindt de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) plaats in
Luxemburg. De Permanente Vertegenwoordiger van Nederland bij de
Europese Unie zal Nederland vertegenwoordigen tijdens deze Raad. Op
de agenda staan als volle agendapunten de Russische agressie jegens
Oekraïne en de implementatie van het EU actieplan voor de geopolitieke
consequenties van de Russische agressie jegens Oekraïne. Onder Current
Affairs zal worden gesproken over Moldavië en Tunesië. Tijdens de lunch
staat een informele uitwisseling met de Georgische Minister van
Buitenlandse Zaken, Ilia Darchiashvili gepland.
Volle agendapunten
Russische agressie jegens Oekraïne
De Raad zal over de voortdurende Russische agressie tegen Oekraïne
spreken. De kern van de inzet van het kabinet ten aanzien van de
Russische oorlog tegen Oekraïne blijft onverminderd gericht op enerzijds
het verlenen van zoveel mogelijk steun aan Oekraïne en anderzijds op het
verder vergroten van de druk op Rusland om de agressie te beëindigen.
Het kabinet blijft zich inzetten voor verdere aanscherping van de sancties
tegen Rusland en maatregelen om sanctieomzeiling te bestrijden. Ook
blijft het kabinet gecommitteerd aan accountability en het bijdragen aan
de herstel- en wederopbouwopgave van Oekraïne, in zoverre de veiligheidssituatie dit toelaat. Over een eerste steunpakket voor 2023 is uw
Kamer op 3 april jl. per brief geïnformeerd.1
Voor wat betreft accountability blijft het kabinet zich inzetten voor
onderzoek naar schendingen van internationaal recht in Oekraïne, het
verzamelen van bewijs voor gebruik in toekomstige rechtszaken en de
coördinatie van accountability-initiatieven. Het kabinet verwelkomt het
onafhankelijke onderzoek van het Internationaal Strafhof naar president
Poetin en de Russische commissaris voor kinderrechten Lvova-Belova.
Het kabinet blijft zich samen met Duitsland en Oekraïne inzetten voor de
bestrijding van ontvoering van Oekraïense kinderen naar Rusland en de
door Rusland bezette gebieden. Het kabinet acht het van belang dat de EU
en haar lidstaten initiatieven op het gebied van bestrijding van kinderontvoering coördineren in nauwe samenspraak met Oekraïne.
In navolging op het politieke akkoord in de afgelopen RBZ van maart2
over het leveren van munitie aan Oekraïne vanuit de Europese Vredesfaciliteit (EPF) zal de Raad deze voorstellen naar verwachting formeel
aannemen.
Implementatie van het EU actieplan voor de geopolitieke consequenties
van de Russische agressie tegen Oekraïne: Global Outreach
De Russische agressie tegen Oekraïne en de wereldwijde reacties hierop
onderstrepen de noodzaak om te investeren in de relaties met landen in
Afrika, Midden-Oosten, Azië en Latijns-Amerika. De EU is recent een pilot
begonnen om de inzet van de EU en de lidstaten richting enkele sleutellanden te intensiveren en beter op elkaar af te stemmen. Dit sluit aan op
de betere afstemming tussen de werkzaamheden van de Commissie en
lidstaten onder de Team Europe aanpak. Naar verwachting zullen de
Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) en de Commissie de laatste
stand van zaken delen over deze inzet.
1
2

Kamerstukken 36 337 en 36 336, nr. 3.
Verslag Raad Buitenlandse Zaken van 20 maart 2023, Kamerstuk 21 501-02, nr. 2626.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2640

2

Het kabinet blijft zich naast de EU-inzet ook bilateraal inspannen om
zoveel mogelijk landen te betrekken bij de brede steun aan Oekraïne,
onder andere door de dialoog voort te zetten met landen die zich niet
duidelijk over de oorlog uit kunnen of willen spreken. Ook voor het
tegengaan van sanctieomzeiling is in deze gesprekken aandacht. Het
versterken of verdiepen van handelsrelaties en van strategische partnerschappen om de toestroom van kritieke grondstoffen te diversifiëren is
onderdeel van outreach naar genoemde landen van zowel de bilaterale,
als de EU inzet.
Current Affairs
Moldavië
De Raad zal stilstaan bij de situatie in Moldavië. Hoewel de veiligheidssituatie op dit moment stabiel is, blijft Moldavië erg kwetsbaar voor hybride
dreigingen vanuit Rusland. Door middel van onder andere desinformatiecampagnes, betaalde demonstraties en false flag operations probeert
Rusland het draagvlak voor de pro-Europese hervormingsregering te
ondermijnen. Deze dreiging is ernstig, maar niet nieuw. Al voor de oorlog
in Oekraïne deed Rusland pogingen tot ondermijning van de hervormingsgezinde regering. Daarnaast heeft Moldavië te kampen met
aanzienlijke economische en humanitaire gevolgen, zoals de opvang van
Oekraïense vluchtelingen, van de oorlog in Oekraïne.
Het kabinet draagt actief bij aan de verschillende initiatieven in
EU-verband om Moldavië bij te staan. Daaronder vallen onder andere de
oprichting van een EU Partnership Mission en een nieuwe steunmaatregel
onder de European Peace Facility. Het betreft een voorstel voor
niet-lethale steun ter waarde van € 40 miljoen voor de Moldavische
strijdkrachten. De Raad zal daarnaast spreken over de mogelijkheid van
het oprichten van een instrument voor het sanctioneren van oligarchen
die de Moldavische staat ondermijnen. Nederland heeft deze inspanningen in lijn met de Motie van het lid Piri3 actief ondersteund en zal zich
blijven inzetten om het sanctioneren van actoren die de Moldavische staat
ondermijnen.
Tunesië
De Raad zal de bespreking over Tunesië van de vorige RBZ op 20 maart jl.
vervolgen.4 Hierbij zal opnieuw worden stilgestaan bij politieke ontwikkelingen, de socio-economische omstandigheden en de stand van zaken op
migratie. De Commissie pleitte tijdens de vorige RBZ voor een gebalanceerde EU-boodschap en blijvende betrokkenheid bij Tunesië. Hiertoe
zullen komende tijd verschillende bezoeken van Eurocommissarissen en
ministers van EU-lidstaten aan Tunesië plaatsvinden. Mogelijk zal een
terugkoppeling en vooruitblik naar deze bezoeken plaatsvinden. De
Europese Commissie pleit voor een brede respons op Tunesië, onder
andere met financieel-economische ondersteuning en ontwikkelingssamenwerking. Daarnaast wil de Commissie meer samenwerking met
Tunesië op het gebied van migratie en veiligheid.
Het kabinet acht de financieel-economische situatie en actuele ontwikkelingen omtrent de teloorgang van democratische waarden in Tunesië
onverminderd zorgelijk. Zowel de democratische achteruitgang als de
financieel-economische situatie kunnen daarnaast nieuwe migratiestromen richting Europa in de hand werken. Het kabinet is voorstander
van een gebalanceerde benadering en goede samenwerking met Tunesië,
3
4

Kamerstuk 36 045, nr. 139.
Verslag Raad Buitenlandse Zaken van 20 maart 2023, Kamerstuk 21 501-02, nr. 2626
d.d. 28 maart 2023.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2640

3

waarin tegelijkertijd nadruk ligt op respect voor de rechtsstaat en
mensenrechten, het bevorderen van sociaaleconomische en politieke
stabiliteit, en het tegengaan van irreguliere migratie. Het kabinet
onderstreept daarbij zijn solidariteit met de Tunesische bevolking en
benadrukt dat vrijheden en democratische instituties essentieel zijn voor
stabiliteit op de midden tot lange termijn.
Informele lunch met de Georgische Minister van Buitenlandse Zaken
En marge van de RBZ zal de Raad tijdens de lunch spreken met de
Minister van buitenlandse zaken van Georgië, Ilia Darchiashvili, over de
recente politieke ontwikkelingen in Georgië. Recentelijk waren er in
Georgië hevige protesten tegen het «foreign agent»-wetsvoorstel, dat
volgens tegenstanders een ondermijnend effect zou hebben op het werk
van niet-gouvernementele organisaties (NGOs) en de media.5 Het
wetsvoorstel werd in tweede lezing verworpen en is nu van tafel.
Daarnaast bestaan er ernstige zorgen om de gezondheidssituatie van
oud-president Mikheil Saakashvili.
Het kabinet heeft zich publiekelijk uitgesproken tegen de «foreign
agent»-wetgeving en brengt consequent en regelmatig zijn zorgen over
rondom de situatie van oud-President Saakashvili. In het kader van het
EU-toetredingstraject moedigen de EU en Nederland de Georgische
autoriteiten aan om volledig uitvoering te geven aan de twaalf hervormingsprioriteiten uit de Opinie van de Commissie6. De Commissie zal in
een formeel voortgangsrapport beoordelen in welke mate Georgië
voldoet aan de prioriteiten uit de Opinie, ook op het gebied van mediavrijheid en de bescherming van het maatschappelijk middenveld. Dit
rapport wordt in oktober 2023 verwacht.

5
6

Zie Aanhangsel Handelingen II 2022/23, nrs. 2003, 2050.
https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/opinion-georgias-application-membershipeuropean-union_en.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2640

4