Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 515

Bepalingen over gegevensuitwisseling ter
bevordering van samenwerking binnen het
zorgdomein en van doelmatige en rechtmatige
zorg, maatschappelijke ondersteuning en
jeugdhulp (Wet bevorderen samenwerking en
rechtmatige zorg)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo, Wij in overweging hebben genomen, dat het wenselijk is regels te
stellen over de gegevensuitwisseling ter bevordering van samenwerking
binnen het zorgdomein met het oog op doelmatige en rechtmatige zorg,
maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

HOOFDSTUK 1. BEGRIPSBEPALING EN ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1.1
In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
– CIZ: CIZ als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet langdurige zorg;
– college: college van burgemeester en wethouders als bedoeld in
artikel 5, onderdeel c, van de Gemeentewet;
– FIOD: bijzondere opsporingsdienst als bedoeld in artikel 2, onderdeel
a, van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten;
– fraude in de zorg: opzettelijk misleidend handelen binnen het domein
van de Zorgverzekeringwet, Wet langdurige zorg, Wet maatschappelijke
ondersteuning 2015 of Jeugdwet, met het oog op eigen of andermans
gewin, voor zover het in de wet strafbaar gestelde feiten betreft;
– gegevens over gezondheid: gegevens over gezondheid als bedoeld in
artikel 4, onderdeel 15, van de Algemene verordening gegevensbescherming;
– Informatieknooppunt zorgfraude: als zodanig door Onze Minister
aangewezen instelling die is belast met de verwerking van gegevens
waaronder persoonsgegevens, gegevens over gezondheid en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard, ten behoeve van de bestrijding van
fraude in de zorg;

kst-35515-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

1

– Inlichtingenbureau: als zodanig door Onze Minister aangewezen
instelling die is belast met de coördinatie en dienstverlening ten behoeve
van de colleges bij de verwerking van gegevens, voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van taken van de colleges op het gebied van de
Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015;
– Inspectie SZW: bijzondere opsporingsdienst als bedoeld in artikel 2,
onderdeel d, van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten;
– Onze Minister: Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;
– persoonsgegevens van strafrechtelijke aard: persoonsgegevens van
strafrechtelijke aard als bedoeld in paragraaf 3.2 van de Uitvoeringswet
Algemene verordening gegevensbescherming;
– Sociale verzekeringsbank: Sociale verzekeringsbank als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, onderdeel d, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen;
– Wlz-uitvoerder: Wlz-uitvoerder als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet
langdurige zorg;
– zorgautoriteit: zorgautoriteit als bedoeld in artikel 1, eerste lid,
onderdeel l, van de Wet marktordening gezondheidszorg;
– ziektekostenverzekeraar:
1°. zorgverzekeraar;
2°. Wlz-uitvoerder;
3°. particuliere ziektekostenverzekeraar, zijnde een financiële onderneming die ingevolge de Wet op het financieel toezicht in Nederland het
bedrijf van verzekeraar mag uitoefenen; en
– zorgverzekeraar: zorgverzekeraar als bedoeld in artikel 1, onderdeel b,
van de Zorgverzekeringswet.
Artikel 1.2
Op grond van deze wet worden geen gegevens over gezondheid
verstrekt indien op deze gegevens een geheimhoudingsplicht rust als
bedoeld in artikel 457 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek of artikel 88
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg.

HOOFDSTUK 2. GEGEVENSUITWISSELING TEN BEHOEVE VAN
SAMENWERKING EN RECHTMATIGE ZORG
§ 1. Gegevensverwerking bij gerechtvaardigde overtuiging van fraude in
de zorg
Artikel 2.1
1. De colleges en ziektekostenverzekeraars verstrekken elkaar kosteloos
de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gegevens, waaronder
persoonsgegevens, gegevens over gezondheid en persoonsgegevens van
strafrechtelijke aard, die noodzakelijk zijn voor de bestrijding van fraude in
de zorg. Deze gegevens hebben betrekking op natuurlijke personen of
rechtspersonen ten aanzien van wie de gerechtvaardigde overtuiging
bestaat dat zij fraude hebben gepleegd met zorg of overige diensten als
bedoeld in de Zorgverzekeringwet, zorg als bedoeld in de Wet langdurige
zorg, maatschappelijke ondersteuning als bedoeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 of jeugdhulp als bedoeld in de Jeugdwet.
2. De in het eerste lid genoemde instanties verstrekken elkaar de in dat
lid bedoelde gegevens niet eerder dan nadat zij, overeenkomstig een door
hen op te stellen protocol dat, na gehoord hebbende de Autoriteit
persoonsgegevens, is goedgekeurd door Onze Minister, voor de
verwerking van deze gegevens de gerechtvaardigde overtuiging hebben
dat er sprake is van fraude in de zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

2

3. De in het eerste lid genoemde instanties zijn bevoegd tot het
verwerken van de in dat lid bedoelde gegevens enkel voor de bestrijding
van de in dat lid bedoelde fraude.
4. De colleges en ziektekostenverzekeraars dragen zorg dat na
toepassing van het tweede lid de verwerking van deze gegevens wordt
beëindigd indien niet langer de gerechtvaardigde overtuiging bestaat dat
er sprake is van fraude in de zorg.
Artikel 2.2
1. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels
gesteld met betrekking tot het bepaalde in artikel 2.1. Deze regels hebben
betrekking op:
a. de eisen aan het in het tweede lid genoemde protocol;
b. de wijze waarop de in het tweede lid bedoelde goedkeuring door
Onze Minister plaatsvindt en de voorschriften die aan deze goedkeuring
kunnen worden verbonden; en
c. de beveiliging van gegevens, bedoeld in artikel 2.1, eerste lid;
2. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met
betrekking tot het bepaalde in artikel 2.1. Deze regels hebben betrekking
op:
a. de bewaartermijnen, waaronder begrepen de periode waarin de
gegevens op grond van artikel 2.1 verstrekt kunnen worden; en
b. de uitoefening van de rechten van betrokkenen.
§ 2. Het informatieknooppunt zorgfraude
Artikel 2.3
1. Het CIZ, de colleges, de Inspectie gezondheidszorg en jeugd, de
Inspectie SZW, de rijksbelastingdienst, waaronder de FIOD, de Sociale
verzekeringsbank, ziektekostenverzekeraars en de zorgautoriteit
verstrekken het Informatieknooppunt zorgfraude, al dan niet op verzoek,
kosteloos de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gegevens,
waaronder persoonsgegevens en gegevens over gezondheid en
persoonsgegevens van strafrechtelijke aard, die noodzakelijk zijn voor een
of meerdere van de in dit lid genoemde instanties voor de bestrijding van
fraude in de zorg in het kader van de aan die instanties opgedragen
wettelijke taken. De verstrekking van politiegegevens door de FIOD en de
Inspectie SZW aan het Informatieknooppunt zorgfraude geschiedt op
grond van en met inachtneming van de Wet politiegegevens.
2. Het informatieknooppunt zorgfraude kan voor het in het eerste lid
omschreven doel, de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
gegevens verwerken uit:
a. een openbare jaarverantwoording als bedoeld in artikel 40b van de
Wet marktordening gezondheidszorg;
b. stukken die krachtens paragraaf 8.3 van de Jeugdwet openbaar zijn
gemaakt; en
c. het handelsregister, bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel h, van
de Handelsregisterwet 2007.
3. Het Informatieknooppunt zorgfraude heeft tot taak de in het eerste en
tweede lid bedoelde ontvangen gegevens te verwerken en het resultaat
van de verwerking kosteloos te verstrekken aan een of meerdere van de in
het eerste lid genoemde instanties, voor zover die gegevens voor hen
noodzakelijk zijn voor de in dat lid bedoelde fraudebestrijding in het kader
van de aan die instanties opgedragen wettelijke taken. De in de eerste zin
bedoelde verstrekking heeft geen betrekking op gegevens die zijn
verstrekt door de rijksbelastingdienst, waaronder de FIOD voor zover zij
taken uitoefent op grond van de Algemene wet inzake rijksbelastingen,
aan het Informatieknooppunt zorgfraude voor zover het een verstrekking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

3

aan ziektekostenverzekeraars betreft, tenzij wordt voldaan aan bij
algemene maatregel van bestuur te stellen regels.
4. Ten behoeve van een gerichte verstrekking van de in het derde lid
bedoelde gegevens, wisselen het Informatieknooppunt zorgfraude en de
in het eerste lid genoemde instanties voor wie verstrekking van de
gegevens noodzakelijk is voor de in het eerste lid bedoelde fraudebestrijding in het kader van de aan die instanties opgedragen wettelijke
taken, de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen noodzakelijke
gegevens uit, waaronder persoonsgegevens, gegevens over gezondheid
en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard.
5. De in het eerste lid genoemde instanties zijn bevoegd om de in het
derde lid bedoelde ontvangen gegevens, waaronder persoonsgegevens,
gegevens over gezondheid, persoonsgegevens van strafrechtelijke aard,
enkel te verwerken voor de in het eerste lid bedoelde fraudebestrijding in
het kader van de aan die instanties opgedragen wettelijke taken.
6. De verstrekking van persoonsgegevens door en aan een college als
bedoeld in het eerste en derde lid, geschiedt door tussenkomst van het
Inlichtingenbureau.
7. Indien het Inlichtingenbureau op grond van het zesde lid persoonsgegevens verwerkt, is het voor deze verwerking verwerkingsverantwoordelijke.
Artikel 2.4
1. Het Informatieknooppunt zorgfraude heeft voorts tot taak het
signaleren van trends en ontwikkelingen en het ontwikkelen van beleidsinformatie en statistische informatie met betrekking tot fraude in de zorg.
Indien noodzakelijk worden hiervoor de in artikel 2.3, eerste tot en met het
vierde lid bedoelde gegevens, waaronder persoonsgegevens, gegevens
over gezondheid en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard, verwerkt.
2. Het Informatieknooppunt zorgfraude verstrekt de in het eerste lid
bedoelde signalering van trends en ontwikkelingen en ontwikkelde
beleidsinformatie en statistische informatie uit eigen beweging en op
verzoek, kosteloos, aan Onze Minister en de in artikel 2.3, eerste lid,
genoemde instanties. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden
gesteld over de termijn waarbinnen en de wijze waarop de verstrekking
aan Onze Minister plaatsvindt.
3. De in het tweede lid bedoelde verstrekking van gegevens bevat geen
persoonsgegevens en gegevens over individuele rechtspersonen.
Artikel 2.5
Bij de verwerking van persoonsgegevens als bedoeld in artikel 2.4,
eerste lid, vindt geen profilering in de zin van artikel 4, onder 4, van de
Algemene verordening gegevensbescherming plaats.
Artikel 2.6
Het Informatieknooppunt zorgfraude draagt zorg voor de instandhouding van elektronische voorzieningen voor de verwerking van de
gegevens, bedoeld in de artikelen 2.3, eerste tot en met vierde lid, en 2.4,
eerste lid.
Artikel 2.7
1. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels
gesteld met betrekking tot het bepaalde in de artikelen 2.3, 2.4 en 2.6.
Deze regels hebben betrekking op:
a. de wijze waarop de gegevens, bedoeld in artikel 2.3, eerste en tweede
lid, worden verstrekt;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

4

b. de benodigde aanleiding voor verstrekking van de gegevens, bedoeld
in artikel 2.3, eerste lid, door de in dit lid genoemde instanties aan het
Informatieknooppunt zorgfraude;
c. de gevallen waarin en de voorwaarden waaronder de gegevens,
bedoeld in artikel 2.3, eerste lid, worden verstrekt, alsmede op de aard van
die gegevens;
d. de inrichting en de vormgeving van de werkprocessen van het
Informatieknooppunt zorgfraude, waarbij met betrekking tot de
verwerking van de gegevens, bedoeld in artikel 2.3, derde lid, aandacht
wordt besteed aan:
1°. de aard en herkomst van de te verwerken gegevens;
2°. de wijze van verwerking; en
3°. de beoordelingscriteria voor de verschillende fasen van verwerking;
e. de wijze waarop, de gevallen waarin en de voorwaarden waaronder
de gegevens, bedoeld in artikel 2.3, derde lid, worden verstrekt, alsmede
op de aard van die gegevens;
f. de beveiliging van gegevens, waaronder persoonsgegevens,
gegevens over gezondheid en persoonsgegevens van strafrechtelijke
aard;
g. de inrichting, het beheer en de beveiliging van de in artikel 2.6
bedoelde elektronische voorzieningen;
h. de inrichting en het beheer van en de verantwoording door het
Informatieknooppunt zorgfraude, waaronder begrepen regels ten aanzien
van het vaststellen van het jaarplan en het verzoek van Onze Minister tot
verstrekking van inlichtingen, en de daaraan verbonden bevoegdheid van
Onze Minister tot het geven van aanwijzingen;
i. de financiering van en de financiële verslaglegging door het Informatieknooppunt zorgfraude; en
j. de aanwijzing van het Informatieknooppunt zorgfraude en de daaraan
verbonden voorschriften;
2. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met
betrekking tot het bepaalde in de artikelen 2.3, 2.4 en 2.6. Deze regels
hebben betrekking op
a. de bewaartermijnen; en
b. de uitoefening van de rechten van betrokkenen.
§ 3. Geheimhouding
Artikel 2.8
1. Het is een ieder verboden hetgeen hem uit of in verband met enige
werkzaamheid bij de uitvoering van deze wet over natuurlijke personen
dan wel rechtspersonen blijkt of wordt meegedeeld, verder bekend te
maken dan voor de uitvoering van deze wet noodzakelijk is dan wel op
grond van deze wet is voorgeschreven of toegestaan.
2. Het eerste lid is niet van toepassing indien:
a. enig wettelijk voorschrift tot de bekendmaking verplicht;
b. de gegevens niet herleidbaar zijn tot individuele natuurlijke personen
of rechtspersonen.

HOOFDSTUK 3. WIJZIGING VAN ANDERE WETTEN
Artikel 3.1
De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

5

A
In artikel 1.1.1, eerste lid, wordt in de alfabetische rangschikking de
volgende begripsomschrijving ingevoegd:
– Inlichtingenbureau: als zodanig door Onze Minister aangewezen
instelling die is belast met de coördinatie en dienstverlening ten behoeve
van de colleges bij de verwerking van gegevens, voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van taken van de colleges op het gebied van de
Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015;
B
Aan artikel 5.1.1 worden twee leden toegevoegd, luidende:
8. Het verwerken van persoonsgegevens door het college op grond van
dit artikel geschiedt, voor zover het bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur aangewezen verwerkingen betreft, door het Inlichtingenbureau.
9. Indien het Inlichtingenbureau op grond van het achtste lid persoonsgegevens verwerkt, is het voor deze verwerking, in afwijking van het
zevende lid, verwerkingsverantwoordelijke.
C
Na artikel 5.2.5 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 5.2.5a
1. Verstrekking van persoonsgegevens door of aan het college
geschiedt, voor zover het bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur aangewezen verstrekkingen betreft, door tussenkomst van het
Inlichtingenbureau.
2. Indien het Inlichtingenbureau op grond van het eerste lid persoonsgegevens verwerkt, is het voor deze verwerking verwerkingsverantwoordelijke.
D
Artikel 5.2.9 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt na «Het college,» ingevoegd « het Inlichtingenbureau,».
2. In het tweede lid wordt na «instanties en personen stellen»
ingevoegd «, met uitzondering van het Inlichtingenbureau,»
E
In artikel 5.3.2, eerste lid, wordt na «Het college,» ingevoegd « het
Inlichtingenbureau,».
F
In artikel 5.3.3, eerste lid, wordt na «het college,» ingevoegd « het
Inlichtingenbureau,».
G
In artikel 5.3.4, eerste lid, wordt na «het college,» ingevoegd « het
Inlichtingenbureau,».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

6

H
In artikel 5.3.5, eerste lid, wordt na «Het college,» ingevoegd « het
Inlichtingenbureau,».

Artikel 3.2
De Jeugdwet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1.1 wordt in de alfabetische rangschikking de volgende
begripsomschrijving ingevoegd:
– Inlichtingenbureau: als zodanig door Onze Minister aangewezen
instelling die is belast met de coördinatie en dienstverlening ten behoeve
van de colleges bij de verwerking van gegevens, voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van taken van de colleges op het gebied van de
Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015;
B
In artikel 7.2.1, eerste lid, wordt « en het college» vervangen door «, het
college en het Inlichtingenbureau»
C
Na artikel 7.4.3 wordt een nieuw artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 7.4.3a
1. De verwerking van persoonsgegevens door het college op grond van
artikel 7.4.0, eerste lid, en de verstrekking van persoonsgegevens aan het
college op grond van de artikelen 7.4.0, tweede lid, en 7.4.3, geschiedt,
voor zover het bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aangewezen verwerkingen of verstrekkingen betreft, door tussenkomst van het
Inlichtingenbureau.
2. Indien het Inlichtingenbureau op grond van het eerste lid persoonsgegevens verwerkt, is het voor deze verwerking verwerkingsverantwoordelijke.

HOOFDSTUK 4. SLOTBEPALINGEN
Artikel 4.1
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.
Artikel 4.2
Deze wet wordt aangehaald als: Wet bevorderen samenwerking en
rechtmatige zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

7

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 515, nr. 2

8