Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1421

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 mei 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij drie fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Verordening Europese statistiek (Kamerstuk 22 112, nr. 1420)
Fiche 2: Mededeling Groei voor Griekenland
Fiche 3: Mededeling Een strategie voor elektronisch aanbesteden
(Kamerstuk 22 112, nr. 1422)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1421
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1421

1

Fiche: mededeling Groei voor Griekenland
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Mededeling van de Commissie aan het EP, de Raad, de ECB,
het EESC, het Comité van de Regio’s en de EIB over Groei voor
Griekenland
Datum Commissiedocument: 18 april 2012
Nr. Commissiedocument: COM (2102) 183
Pre-lex:
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=201520
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
n.v.t.
Behandelingstraject Raad: Ecofin Raad
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Financiën
2. Essentie voorstel

1
Voor een toelichting zie BNC-fiche 2212,
nr. 1267 over Commissievoorstel COM(2011)
655: wijziging verordening risicodelende
instrumenten mbt. financiële stabiliteit.

Doel van deze mededeling is om de positieve effecten te laten zien van
implementatie van het tweede economische aanpassingsprogramma op
de fundamentele voorwaarden voor groei, investeringen en sociale
vernieuwing in Griekenland.
In de mededeling wordt ingegaan op de gevolgen van de crisis, op de
lopende financiële steun uit de EU-begroting en op de wijze waarop
EU-beleid groei en werkgelegenheid in Griekenland kan helpen bevorderen. De mededeling bouwt inhoudelijk voort op het tweede economische aanpassingsprogramma en is bedoeld om punten te identificeren
waarop Griekenland snel resultaat kan boeken.
Naast het uitgangspunt dat herstel van de houdbaarheid van de
overheidsfinanciën en van de concurrentiepositie voorwaarden zijn voor
het slagen van een groeiagenda, worden daarbij de volgende clusters van
maatregelen en initiatieven opgesomd:
(i) Stimuleren van het Griekse bedrijfsleven: gebruik van EU-middelen
voor MKB (recent is afgesproken om € 4 mld. vanuit structuurfondsen in te zetten voor het MKB, naast € 1 miljard voor een MKBgarantiefonds), leningen van de Europese Investeringsbank (EIB) voor
het MKB en steun vanuit structuurfondsen voor ondernemersopleidingen. Ook zou het concurrentievermogen gestimuleerd kunnen
worden door het verbeteren van overheidsprocedures, zoals snellere
verstrekking van vergunningen en aanbestedingen, verkorting van
douaneformaliteiten en het verkorten van het traject voor het
opstarten van nieuwe bedrijven. Daarnaast zou vrije concurrentie in
prijsvorming bevorderd moeten worden, waardoor de marktwerking
wordt verbeterd, en zijn aanpassingen nodig in het systeem van
collectieve loonvorming en verlaging van de sociale bijdragen in de
arbeidskosten. Verder dienen banken te worden geherkapitaliseerd
om de liquiditeitsstroom naar het Griekse bedrijfsleven weer op gang
te brengen. Tot slot is het nodig om essentiële infrastructuur zoals
energie en transport te moderniseren en te privatiseren.
Daarbij zou het risicodelingsinstrument voor programmalanden1
behulpzaam kunnen zijn: de betreffende lidstaten kunnen dan een
deel van hun structuurfondsgeld inzetten als bankgarantie voor de
EIB of andere organen met een publieke taak, waardoor meer
leningen beschikbaar komen voor grote infrastructuurprojecten en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1421

2

productieve investeringen. Dit instrument is onlangs goedgekeurd
door de Raad.
(ii) beperken van sociale gevolgen van de crisis en modernisering van de
arbeidsmarkt: de middelen die Griekenland vanuit het Europees
Sociaal Fonds (ESF) ontvangt zouden beter benut kunnen worden,
bijvoorbeeld voor herscholing, stages en ondernemerschap voor
jongeren en korte contracten voor kansarme groepen. Ook zou de
kwaliteit van het lagere beroepsonderwijs verbeterd moeten worden.
Verder zouden sociale programma’s meer gericht moeten worden op
bescherming van kwetsbare groepen, en zouden bij pensioenverlagingen de laagste pensioenen moeten worden ontzien.
(iii) modernisering van de Griekse overheidsadministratie: om efficiënter
en effectiever te werken is het nodig om een duidelijke taakverdeling
af te spreken tussen verschillende overheidsorganen. Ook is het
nodig om 1 centraal punt aan te wijzen waar het hervormingsproces
wordt gecoördineerd. Via het Europees Sociaal Fonds worden
administratieve hervormingen financieel ondersteund. Verder moet
het belastingstelsel worden herzien, met minder uitzonderingen en
mogelijkheden voor ontduiking en betere naleving. Het Gerechtelijk
apparaat moet worden hervormd, met eenvoudigere en snellere
procedures en alternatieve manieren van geschilbeslechting. In de
zorgsector zou de administratie verbeterd moeten worden om
effectiever en goedkoper te werken. Verder is het van belang dat
Griekenland de pensioen-hervorming voltooit, om de houdbaarheid
van het pensioenstelsel te verbeteren.
Voor zover EU-financiering nodig is, kan dit volgens de mededeling
geschieden door bestaande fondsen beter in te zetten. Hoewel er geen
gebrek is aan EU-middelen voor de ondersteuning van projecten in
Griekenland, worden de mogelijkheden van de structuurfondsen om groei
te bevorderen nog niet volop benut. Dat komt o.m. door administratieve
knelpunten. Daarom wordt ook bezien hoe de administratieve procedures
aan Griekse zijde kunnen worden verminderd, zodat EU-middelen sneller
kunnen worden besteed.
Er was reeds afgesproken dat € 4 miljard van de Griekse structuurfondsmiddelen beschikbaar zal worden gesteld als steun voor het MKB,
ondermeer als werkkapitaal en garanties voor leningen aan MKB-bedrijven. Ook kijkt de Commissie samen met Griekenland welke acties de
meeste prioriteit zouden moeten krijgen bij de besteding van
EU-middelen, zoals bestrijding van jeugdwerkloosheid.
Verder wordt via de Task Force Griekenland, die in juli 2011 is opgericht,
technische bijstand van lidstaten en internationale organisaties aangeboden aan de Griekse overheid. Dit kan ondermeer worden ingezet voor
het hervormen van de overheid en het belastingsysteem en bij het
verbeteren van het ondernemersklimaat.
3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
De Nederlandse grondhouding t.a.v. de bevoegdheid van de EU, de
subsidiariteit en proportionaliteit is positief. Voor zover de mededeling
betrekking heeft op de inzet van Europese middelen, instituties of
expertise, is de EU bevoegd en de voorstellen lijken in verhouding tot het
te bereiken doel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1421

3

Ook voor de voorstellen die betrekking hebben op de acties die de Griekse
overheid zou moeten nemen is de Nederlandse grondhouding positief,
aangezien deze voorstellen in lijn zijn met de voorwaarden die zijn
vastgelegd in het Memorandum of Understanding (MoU) dat is afgesloten
met Griekenland in het kader van het tweede economische aanpassingsprogramma.
De voorstellen vergroten de kans op een succesvolle implementatie van
het Griekse aanpassingsprogramma en op een verbetering van de
economische situatie in Griekenland; dit is in het belang van de gehele
eurozone en de gehele EU.
Financiële gevolgen: Voor zover EU-financiering nodig is, kan dit volgens
de mededeling geschieden door bestaande fondsen beter in te zetten.
Voor Griekenland is in de periode 2007–2013 ruim € 20 miljard
beschikbaar aan structuur- en cohesiefondsen, maar ongeveer de helft
van deze middelen heeft nog niet tot betaling geleid. Wanneer deze
fondsen alsnog tot uitbetaling komen, leidt dit niet tot extra «vastleggingskredieten», maar mogelijk wel tot extra betalingskredieten in de
EU-begrotingen voor 2012 t/m 2015. Het precieze bedrag is moeilijk in te
schatten (de Commissie verstrekt geen ramingen van betalingen per
lidstaat), maar omdat het een initiatief voor één enkele lidstaat betreft, is
het effect daarvan waarschijnlijk beperkt.
De voorstellen hebben geen gevolgen voor Nederland op het terrein van
regeldruk en administratieve lasten.
4. Nederlandse positie over de mededeling
De mededeling biedt een nuttig overzicht van lopende acties op
EU-niveau om de Griekse economie te hervormen en initiatieven die de
Griekse overheid op korte termijn kan nemen om de concurrentiepositie te
verbeteren. Nederland onderschrijft in grote lijnen de bevindingen in de
mededeling.
Zoals ook in de brief aan de Kamer van 20 maart 2012 is gemeld
(Kamerstuk 21 501-07-893), over het tweede economische aanpassingsprogramma voor Griekenland, vraagt het nieuwe programma veel van
Griekenland en grijpt het op verschillende manieren diep in op de Griekse
economie. Daarom is het volgens Nederland van groot belang dat er
aandacht is voor structurele, op groei gerichte hervormingen en een
overkoepelende groeistrategie, onder andere door maatregelen via
structuurfondsen en de EIB, zodanig dat deze effectiever het groei- en
concurrentievermogen van de Griekse economie versterken. Wel blijft het
zaak dat Griekenland zelf het voortouw neemt om tot de noodzakelijke
hervormingen te komen.
Ook blijft het uiteraard van belang dat de EU-middelen effectief en
efficiënt worden besteed, inclusief deugdelijk financieel beheer: het
verhogen van het bestedingstempo moet geen doel op zich worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1421

4