Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3374
Vragen van het lid Kathmann (PvdA) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over aandelenovername kinderopvangketen Partou
(ingezonden 19 mei 2022).
Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 4 juli 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3122.
Vraag 1
Bent u bekend dat private equitypartij Onex haar aandelen voor kinderopvang
heeft verkocht aan private equitypartij Waterland?1
Antwoord 1
Ik ben bekend met het bericht.
Vraag 2 en 3
Kunt u aangeven welk bedrag Waterland aan kinderopvanggelden aan Onex
is verstrekt? Heeft Onex hierbij winst kunnen maken op hun eerdere
investering? Zo nee, bent u het eens dat het van belang is om te weten wat
er met kinderopvanggelden, dat veelal door de overheid wordt betaald,
gebeurt?
Wat is uw oordeel dat(overheids)geld voor kinderopvang gebruikt wordt om
aandelen van private equitypartijen op te kopen?
Antwoord 2 en 3
Het kabinet verzamelt geen informatie over vestigingslocaties, bedrijfs- en/of
eigendomsstructuren van bedrijven zolang dit niet is vereist voor wet- en
regelgeving. Het bedrag dat met de overname is gemoeid, is niet bekend
gemaakt. Transparantie in de sector vind ik belangrijk. Daarom is meer
transparantie een van de mogelijke maatregelen die ik meeneem in het
onderzoek naar de rol van de verschillende financieringsvormen in de
kinderopvang dat ik eerder heb aangekondigd, en verwacht in het eerste
kwartaal van 2023 naar uw Kamer te sturen.2 De aanleiding voor dit
onderzoek is dat ik het beeld dat belastinggeld niet ten goede zou komen aan
1

FD, 16 mei, «Grootste commerciële kinderopvangketen Partou nu geheel in Nederlandse
handen», (Grootste commerciële kinderopvangketen Partou nu geheel in Nederlandse handen
(fd.nl)).
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2488

ah-tk-20212022-3374
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

kinderen in de kinderopvang en zou uitstromen als overwinst naar private
equity partijen, net als u, onwenselijk vind. Ik laat om die reden ook
onderzoek doen naar de mogelijke effecten en voor- en nadelen van
bijvoorbeeld een beperking op de financieringsvormen, een winstnormering
of regulering van de uurprijs die kinderopvangaanbieders mogen vragen aan
ouders.
Vraag 4 en 5
Denkt u dat deze verkoop van aandelen ten gunste komt van de kwaliteit van
de kinderopvang, hogere lonen voor pedagogisch medewerkers of lagere
kosten voor ouders?
Deelt u de mening dat hoogstwaarschijnlijk alleen maar dure consultants,
juristen en aandeelhouders profiteren van deze verkoop en niet de kinderen,
medewerkers en ouders?
Antwoord 4 en 5
Op dit moment is nog onvoldoende bekend om de doorwerking van de
overdracht van Partou inzichtelijk te maken. De invloed van private equity
investeringen op de kwaliteit van kinderopvang, betere arbeidsomstandigheden en de prijs die ouders betalen voor de kinderopvang zal ik in den brede
betrekken bij het onderzoek dat ik laat doen naar de rol van de verschillende
financieringsvormen in de kinderopvang.
Daarbij laat ik ook onderzoeken hoeveel geld er onttrokken wordt via
bijvoorbeeld management fees en advieskosten, zoals ik heb toegezegd
tijdens het commissiedebat kinderopvang van 21 april 2022.
Vraag 6
Welke inspraak hebben medewerkers, vakbonden en ouders bij Partou en
KidsFoundation bij deze overname van de aandelen van Onex naar Waterland?
Antwoord 6
Werknemers hebben invloed via de Ondernemingsraad (bij ondernemingen
met 50 of meer medewerkers) of Personeelsvertegenwoordiging (bij
ondernemingen met minstens 10, maar minder dan 50 medewerkers) via hun
adviesrecht. Bij een voorgenomen fusie of overname wordt een fusieoverlegorgaan ingesteld met vertegenwoordigers van de werkgevers en van
de werknemersorganisaties. Hierin wordt onder andere overlegd over de
arbeidsrechtelijke positie van de medewerkers en hoe het bestuur wordt
samengesteld. De afspraken komen in een sociaal plan te staan. Het
overlegorgaan let erop dat iedereen zich aan de gemaakte afspraken houdt.
Dit is vastgelegd in de CAO Kinderopvang 2021–2022 en zijn dus afspraken
tussen werkgevers en vakbonden.
Houders van kinderdagverblijven, buitenschoolse opvanglocaties en
gastouderbureaus zijn vanuit de Wet versterking positie ouders kinderopvang
verplicht om binnen 6 maanden na de registratie van een kindercentrum of
gastouderbureau hiervoor een oudercommissie te hebben. De ouders kunnen
via een oudercommissie invloed uitoefenen op de kinderopvang. Het doel
van de oudercommissie is om gevraagd en ongevraagd advies te geven aan
de kinderopvangorganisatie. Bijvoorbeeld bij besluiten over de invulling van
verantwoorde kinderopvang en het pedagogisch beleid, de groepsgrootte, de
openingstijden, en de prijs van de kinderopvang. Daarnaast onderhoudt de
oudercommissie ook contacten met ouders en de GGD. De houder van een
kindercentrum of van een gastouderbureau moet volgens de wet oudercommissies tijdig en desgevraagd schriftelijk alle informatie verstrekken die deze
voor de vervulling van haar taak redelijkerwijs nodig heeft. Daar kan inzicht in
besluitvormingsprocessen en financiële stukken ook onder vallen. In het
specifieke geval van besluitvorming over overnames vindt toezicht echter
plaats door de Ondernemingsraad. Zoals ik ook in reactie op de motie van de
leden Kathmann en Maatoug3 tijdens het tweeminutendebat Kinderopvang
heb aangegeven, zal ik het versterken van de informatiepositie van ouders bij
overnames onderzoeken. Dit neem ik mee in het onderzoek naar de rol van
de verschillende financieringsvormen in de kinderopvang.
3

Kamerstuk 31 322, nr. 457.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

In de regel neemt de nieuwe organisatie bij een overname alle afspraken
tussen de ouders en de overgenomen organisatie over. Dit hangt af van de
afspraken die worden gemaakt tussen de beide organisaties bij de overname.
Als de nieuwe organisatie veel nieuwe en afwijkende afspraken met de ouder
wilt maken, dan moet er een nieuw contract worden afgesloten. Het is aan de
ouder om hier al dan niet mee in te stemmen. Het belangrijkst is dat kinderen
en hun ouders erop kunnen vertrouwen dat de kinderopvang van hun keuze
veilig, gezond en pedagogisch verantwoord is. Naast de wettelijke eisen is
proactieve transparantie belangrijk voor het vertrouwen van ouders. Dit blijf
ik in gesprekken met de brede branche, en private equity partijen in het
bijzonder, benadrukken.
Vraag 7
Bent u het eens dat ouders en medewerkers inspraak zouden moeten hebben
bij zo’n soort overname? Zo ja, hoe gaat u dit realiseren?
Antwoord 7
Ik hecht zeer aan de betrokkenheid van ouders en medewerkers bij wijzigingen in het beleid van een kinderopvangorganisatie. Zoals beschreven bij het
antwoord op vraag 6 zijn hiervoor al verschillende verplichtingen van
toepassing. Ouders en andere samenwerkingspartijen meer invloed geven bij
overnames is een van de mogelijke maatregelen die ik betrek bij het
onderzoek dat ik laat doen naar de rol van de verschillende financieringsvormen in de kinderopvang.
Vraag 8
De aandelen van kinderopvangorganisaties Partou en KidsFoundation komen
in een investeringsfonds van Waterland, kunt aangeven op welke manier
medewerkers en ouders invloed kunnen uitoefenen op het beleid van dit
investeringsfonds? Denkt u dat, dat via deze constructie, alle (inspraak)rechten van ouders en medewerkers gewaarborgd blijven? Kunt u hier hierbij
specifiek op de adviesrechten van ouders en de rechten van werknemers en
OR bij een aandelenfusie?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 6 en 7.
Vraag 9, 10 en 11
Vindt u het wenselijk dat al meer dan 15% van de kinderopvang in handen is
van grote investeerders?
Maakt u zich ook zorgen dat hiermee een groot gedeelte van een belangrijke
voorziening in handen is van grote investeerders?
Wordt ons kinderopvangstelsel op deze manier niet te afhankelijk van grote
investeerders die op winst, door verkoop van kinderopvang, zijn belust?
Antwoord 9, 10 en 11
Ik vind transparantie in de kinderopvangsector erg belangrijk, net als dat
publiek geld dat bestemd is voor kinderopvang ook ten goede komt aan de
kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van de sector voor ouders en hun
kinderen. Om die reden ga ik onderzoek doen naar de rol van de verschillende financieringsvormen in de kinderopvang. Dat geeft mij ook de
informatie en kennis die ik nodig heb om eventuele vervolgstappen te zetten.
Vraag 12
Wat is de rol van Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) bij deze aandelenovername? Waarop toetsen zij
deze overname? Gaan de ACM en AFM ook beoordelen of het wenselijk is
om ons kinderopvangstelsel zo afhankelijk te maken van grote investeerders?
Antwoord 12
De ACM en AFM hebben elk een toezichtstaak die niet specifiek gericht is op
overnames in de kinderopvang, maar het stelsel wel ten goede komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

De ACM heeft een rol bij het fusietoezicht op grond van de Mededingingswet.4 De ACM toetst of door een concentratie een significante beperking van
de concurrentie op een of meerdere markten ontstaat bijvoorbeeld doordat
de gefuseerde onderneming na de concentratie beschikt over een machtspositie. Het gaat er dus om dat het concurrentieproces op de markt niet door de
concentratie in belangrijke mate wordt beperkt. Partijen moeten een
concentratie bij de ACM melden wanneer de betrokken ondernemingen bij
elkaar een jaaromzet van meer dan € 150 miljoen hebben en wanneer
minstens twee van de betrokken ondernemingen in Nederland ieder een
jaaromzet van € 30 miljoen of meer hebben in het voorgaande kalenderjaar.
De partijen mogen de concentratie pas tot stand brengen nadat de ACM op
grond van de melding heeft besloten dat voor de concentratie geen vergunning is vereist of wanneer de ACM, na een vergunningsaanvraag, een
vergunning heeft afgegeven.
Het toetsingskader van de ACM richt zich op de gevolgen voor de consument
die ontstaan door de verandering in de structuur van de concurrentie op een
markt. Wat betreft de kinderopvang concludeerde de ACM bij een eerdere
concentratie tussen KidsFoundation Holdings B.V. en Partou Holding B.V
(2019/2020) dat de belangrijkste concurrentieparameters de locatie en de
kwaliteitsperceptie van de ouders waren. De prijs die ouders betalen voor
kinderopvang zou minder belangrijk zijn als concurrentieparameter.5
Aannemelijk is dat deze parameters ook in onderhavige casus onderdeel
zullen zijn van de toetsing door de ACM of deze specifieke concentratie in de
kinderopvang kan doorgaan of niet.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is in Nederland belast met het
gedragstoezicht op de financiële markten. De Wet op het financieel toezicht
(Wft) omschrijft gedragstoezicht als toezicht dat, mede in het belang van de
stabiliteit van het financiële stelsel, gericht is op ordelijke en transparante
financiële marktprocessen, zuivere verhoudingen tussen marktpartijen en
zorgvuldige behandeling van cliënten. Daarnaast heeft de AFM taken op
grond van onder meer de Wet toezicht financiële verslaggeving (Wtfv), en
Europese regelgeving zoals de AIFM-richtlijn met geharmoniseerde regels op
beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen zoals private equity. De
AIFM-richtlijn schrijft voor dat een beheerder niet zonder vergunning een
alternatieve beleggingsinstelling mag beheren en/of deelnemingsrechten
daarin mag aanbieden aan beleggers. Aan het verlenen van de vergunning
wordt een groot aantal eisen gesteld. Zo zijn er eisen op het gebied van het
minimumkapitaal en de betrouwbaarheid en geschiktheid van de dagelijkse
beleidsbepalers. Daarnaast zijn er onder meer regels voor het hebben van
een beheerste en integere bedrijfsvoering, een bewaarder en voor een
passend beloningsbeleid. De AFM is verantwoordelijk voor het verlenen van
de vergunning voor deze alternatieve beleggingsinstellingen en het doorlopend toezicht hierop. Als er iets verandert in de onderneming zal de AFM
kijken of dit leidt tot wijzigingen die ook de vergunning raken.
(Grootste commerciële kinderopvangketen Partou nu geheel in Nederlandse
handen (fd.nl)).

4
5

Autoriteit Consument & Markt. Zaaknummer ACM/20/042774 / Documentnr. ACM/UIT/562160.
Autoriteit Consument & Markt. Zaaknummer ACM/19/035829 / Documentnr. ACM/UIT/526332.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4