Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2013Z08165
Vragen van het lid Dijkgraaf (SGP) aan de ministers van Financiën en van
Economische Zaken over de column dat Deutsche Bank in strijd handelt met de
zorgplicht (Ingezonden 22 april 2013).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de column van mr. Marianne Adema op
www.boerenbusiness.nl, waarin deze juriste beargumenteert dat Deutsche
Bank Nederland in de handelwijze rond de beleidswijziging, waarmee 18.000
klanten de wacht wordt aangezegd, in strijd handelt met de zorgplicht?1
Vraag 2
Deelt u de mening dat een bank bij het opzeggen van een kredietovereenkomst een bijzondere zorgplicht jegens haar cliënten heeft, die gebaseerd is
op artikel 2 van de Algemene Bankvoorwaarden van Deutsche Bank, artikel
7:401 BW2 en verder ontwikkeld in de rechtspraak?
Vraag 3
Deelt u de mening dat Deutsche Bank met haar handelwijze rond het
opzeggen van kredietovereenkomsten van haar klanten in strijd handelt met
de zorgplicht, zoals contractueel is vastgelegd in artikel 2 van de Algemene
Bankvoorwaarden, waarin het volgende is bepaald: »De bank neemt bij haar
dienstverlening de nodige zorgvuldigheid in acht en houdt daarbij naar beste
vermogen rekening met de belangen van de cliënt. Geen van de bepalingen
van deze algemene bankvoorwaarden of van de door de bank gebruikte
bijzondere voorwaarden kan aan dit beginsel afbreuk doen»? Zo ja, wilt u zich
ervoor inzetten dat de Nederlansche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële
Markten (AFM) dit meewegen in hun toezicht en daar consequenties aan
verbinden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 4
Vindt u dat Deutsche Bank bij de concrete uitwerking van haar besluit, onder
meer met het vasthouden aan de torenhoge boeterente en het niet meegeven
van zekerheden aan klanten, naar beste vermogen rekening houdt met de
1

http://www.boerenbusiness.nl/columnisten/marianne-adema/item/10824403/Zorgplicht-kansoelaas-bieden-bij-Deutsche-Bank
2
De opdrachtnemer moet bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht
nemen.

kv-tk-2013Z08165
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Vragen

1

belangen van de cliënt, zoals bedoeld in de vorige vraag? Zo nee, wilt u zich
ervoor inzetten dat DNB en de AFM dit meewegen in hun toezicht en daar
consequenties aan verbinden?
Vraag 5
Deelt u de mening dat Deutsche Bank de boeteclausule misbruikt, aangezien
de clausule niet wordt gebruikt voor het doel waarvoor zij is opgesteld,
namelijk voorkomen van «rentehoppen»? Hoe weegt u dat mede in het licht
van het feit dat Deutsche Bank zelf afscheid wil nemen van de klanten en dat
deze ondernemers zich daardoor geconfronteerd zien met bijkomende kosten
voor het afsluiten van andere leningen, zoals afsluitkosten, taxatiekosten,
hypotheekakte en eventueel een hoge afkoopsom voor een renteswap?
Vraag 6
Deelt u de mening dat het vasthouden aan de boeterente strijdig is met de
redelijkheid en billijkheid, zoals genoemd in artikel 6:248 BW?3 Zo ja, wilt u
zich ervoor inzetten dat DNB en de AFM dit meewegen in hun toezicht en
daar consequenties aan verbinden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Heeft u kennisgenomen van de standaardbrief die Deutsche Bank verstuurd
heeft aan klanten waar ze afscheid van wil nemen? Deelt u de analyse dat de
bank met de zin dat «Deutsche bank niet langer de geschikte bank is om u de
producten aan te bieden die u op dit moment afneemt», erkent dat zij in
gebreke blijft en de zorgplicht als gevolg van dit bewust genomen besluit
voortaan niet meer wil nakomen?
Vraag 8
Deelt u de mening dat Deutsche Bank haar klanten – gelet op het in gebreke
blijven en de hoge kosten waar klanten dankzij dit besluit mee geconfronteerd worden – niet alleen zonder boete zou moeten laten vertrekken, maar
bovendien volledig financieel zou moeten compenseren voor de geleden
schade?
Vraag 9
Erkent u dat het besluit van Deutsche Bank bovendien niet voldoet aan de
eisen van proportionaliteit en subsidiariteit, zoals bedoeld in het arrest van
het Hof in Den Haag van 25 oktober 2012, waarin het Hof ten aanzien van de
mogelijkheid om over te gaan tot opzegging van het krediet door een bank
heeft geoordeeld dat «gebruikmaking van de (contractuele) bevoegdheid om
een bestaande (krediet)relatie op te zeggen slechts tot een rechtsgeldige
beëindiging van de overeenkomst(en) leidt, indien een voldoende zwaarwegende grond voor opzegging bestaat en ten minste is voldaan aan de eisen
van proportionaliteit en subsidiariteit» (LJN: BY1323)?Zo ja, wilt u zich ervoor
inzetten dat DNB en de AFM dit meewegen in hun toezicht en daar consequenties aan verbinden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10
Kunt u uw visie geven of de beleidswijziging van Deutsche Bank een
voldoende zwaarwegende reden is om een kredietrelatie te beëindigen, ook
gezien de beperkte mogelijkheden van herfinanciering in de huidige
omstandigheden?
Vraag 11
Vindt u het in het licht van het voornoemde arrest proportioneel dat Deutsche
Bank vasthoudt aan de boeterente die gelijk is aan (de contante waarde) van
toekomstige rentebetalingen verminderd met hetgeen de bank op de
interbancaire markt kan ontvangen? Erkent u dat de klant, gelet op de rente
die op de nieuw te sluiten lening betaald moet worden, voor de resterende
periode binnen het oude contract feitelijk dubbele rentelasten moet betalen?
Erkent u dat overstappen naar een andere bank hierdoor nauwelijks mogelijk

3

Een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen rechtsgevolgen, maar
ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de gewoonte of de eisen van
redelijkheid en billijkheid voortvloeien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Vragen

2

is? Wilt u zich ervoor inzetten dat DNB en de AFM dit meewegen in hun
toezicht en daar consequenties aan verbinden?
Vraag 12
Erkent u dat uit de zogenaamde «Aarding-casus volgt dat het opzeggen van
krediet door de bank niet zonder meer geoorloofd is, waarbij het Hof te
Arnhem een aantal factoren heeft opgesomd voor de vraag of de bank
rechtsgeldig mocht overgaan tot het opzeggen van krediet, waaronder de
kans dat de onderneming zal overleven, de mate waarin de kredietnemer
jegens de bank is tekortgeschoten, de wijze van besluitvorming van de bank
voorafgaand aan de opzegging van het krediet, de wijze waarop de bank
overleg heeft gevoerd met de kredietnemer, of en in welke mate de bank de
kredietnemer van te voren heeft gewaarschuwd? Kunt u het besluit van
Deutsche Bank beoordelen in het licht van elk van de genoemde factoren?
Welke consequenties verbindt u hieraan?
Vraag 13
Bent u bereid er zorg voor te dragen dat DNB en de AFM ervoor zullen
zorgen dat Deutsche Bank de zorgplicht nakomt? Bent u bereid de Tweede
Kamer over de resultaten daarvan te informeren?
Vraag 14
Bent u bereid deze vragen – gezien de onzekerheid en de zwaarwegende
financiële belangen van de getroffen ondernemers en particulieren – uiterlijk
woensdag 24 april te beantwoorden, zodat de antwoorden betrokken kunnen
worden bij het plenaire debat op donderdag 25 april?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Vragen

3