3
Vragenuur: Vragen Van Laar
Vragen van het lid Van Laar aan de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het
bericht "Mogelijk geen voedselhulp meer voor gevluchte
Syriërs".

De heer Van Laar (PvdA):
Voorzitter. Het voedselprogramma van de Verenigde Naties
heeft een dramatisch besluit moeten nemen. Syrische
vluchtelingen, die volledig afhankelijk zijn van voedselbonnen, krijgen deze maand geen eten meer, want het geld is
op. Landen breken hun beloftes en maken toegezegde
donaties niet over. Er zijn ook landen die nog niks toegezegd
hebben. De gevolgen van dit besluit zijn enorm. Vluchtelingen die geen eten meer krijgen, zitten in grote onzekerheid
over de toekomst. Zij kunnen daardoor bijvoorbeeld
besluiten om verder te trekken. De overlevingsdrang zal
leiden tot overlevingsgedrag. We moeten voorkomen dat
de spanningen tussen vluchtelingen en de bewoners van
Libanon en Jordanië worden vergroot. Beide landen herbergen samen bijna 2 miljoen vluchtelingen en het is een
wonder dat het tot nu toe onderling redelijk is gegaan. We
moeten voorkomen dat de vlam in die landen ook in de pan
slaat. Zodra mensen echt honger hebben, kan dat gebeuren.
Ik ga er zomaar van uit dat Nederland zijn belofte is nagekomen en dat toegezegde bedragen zijn overgemaakt. Maar
geldt datzelfde ook voor de Europese Unie? De Europese
Unie is een van de grootste donoren van het Wereldvoedselprogramma. Ik wil weten welke landen hun belofte niet
zijn nagekomen. Welke landen laten deze vluchtelingen
letterlijk in de kou staan? De winter is in en rond Syrië
immers ook begonnen, net als hier. Kan de minister erop
aandringen dat deze lijsten openbaar gemaakt worden,
zodat we kunnen zien welke landen nalatig zijn? Kan zij
landen individueel aanspreken op hun verantwoordelijkheid
om hun belofte na te komen?
Volgende week is de minister bij de Europese Raad Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking. Op haar en
haar collega's rust de verantwoordelijkheid om deze
vluchtelingen deze maand door te helpen. Kan zij toezeggen
dat ze dit onderwerp daar zal agenderen?

Minister Ploumen:
Voorzitter. Dank aan de heer Van Laar voor zijn vragen over
de zorgelijke situatie van de Syrische vluchtelingen in onder
andere Libanon en Jordanië. Het World Food Programme
heeft de alarmbel geluid, maar het is een probleem waar
niet alleen het World Food Programme mee te maken heeft.
Het betreft eigenlijk de hele hulpsector. Bij de meeste
donoren zit er tijd, soms veel tijd en soms veel te veel tijd,
tussen het moment van toezeggen en het moment van het
feitelijk overmaken van de middelen. Die tijd is nodig om
de nodige zorgvuldigheid in acht te nemen, maar ik vraag
mij met de heer Van Laar af of het niet veel korter en efficiënter kan. Ik ben dus ook van plan om andere donoren aan
te spreken op de uitbetaling van de bedragen die zij in de
loop van 2014 hebben toegezegd. Ik wil ook proberen om
tot een gezamenlijke aanpak te komen van de problemen

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Laar

rondom de cashflow, zoals wij die nu zien. Ik zal dat graag
agenderen op de RBZ-OS van de volgende week. Ik zal ook
contact opnemen met de directeur van het World Food
Programme om precies te achterhalen of dat probleem
vaker voorkomt bij die organisatie, zodat ik met die informatie de collega's kan aanspreken.
De heer Van Laar (PvdA):
De toegezegde bedragen moeten inderdaad worden overgemaakt. Dat helpt voor deze maand, maar het Wereldvoedselprogramma voorziet voor volgend jaar januari en
februari al eenzelfde problematiek, dus dan zijn nieuwe
toezeggingen nodig. Is de minister bereid die te doen? Gaat
zij een extra toezegging doen? Wij maken ons dus zorgen
over de kwetsbaarheid van het voedselprogramma. Zij
moeten dit nu zomaar stoppen. Van de een op de andere
dag krijgen vluchtelingen geen voedselbonnen meer. Het
is de vraag hoe dat te repareren is. Het is geen vrijblijvende
vraag in de zin van: hoe gaan wij die cashflow repareren?
Er moet ook echt een besluit genomen worden.
Eerder kortte het Wereldvoedselprogramma de rantsoenen
in Zuid-Sudan en in de Centraal-Afrikaanse Republiek met
40%. Dat zijn enorme kortingen, die mensen direct in hun
maag treffen. Het kan zo niet doorgaan dat het Wereldvoedselprogramma op die manier met vluchtelingen om moet
gaan, omdat er onvoldoende cash is.
Minister Ploumen:
Ik ben het met de heer Van Laar eens dat we moeten proberen een einde te maken aan de cashflowproblemen. Het
klinkt heel abstract, maar die hebben onmiddellijk gevolgen
voor de voedselsituatie van vluchtelingen, zoals de heer
Van Laar terecht opmerkt. Het World Food Programme
voorziet vluchtelingen van voedsel op een manier die de
lokale economie stimuleert, omdat er lokaal wordt ingekocht. Wij willen die innovatieve manieren graag steunen.
Ik zeg dus heel graag toe dat ik mij niet alleen zeer zal
inzetten om collega's aan te moedigen om nu geld over te
maken, maar ook om met een duurzame oplossing voor
dat probleem te komen.
Het tweede punt dat de heer Van Laar maakte, is dat de
situatie van de vluchtelingen er niet beter op wordt. De
winter staat weer voor de deur. Ik zeg dan ook graag toe
dat wij voor 2015 additioneel 12 miljoen euro zullen bijdragen via de UN en andere organisaties, zodat de vluchtelingen in ieder geval worden voorzien in de eerste levensbehoeften.
De heer Van Laar (PvdA):
Dat is goed nieuws. Dat zijn twee toezeggingen van de
minister. De eerste is om een extra bijdrage te doen, de
andere om dit probleem op de agenda te zetten. Ik hoop
dat de minister ons na de Raad over ontwikkelingssamenwerking kan informeren over de resultaten en de wijze
waarop dit probleem opgelost gaat worden. Als de EUlanden en de EU de handen ineen slaan, moet dit cashflowprobleem toch de wereld uit te helpen zijn?
Minister Ploumen:
Ik zal de heer Van Laar en de rest van de Kamer als daar
belangstelling voor is, graag informeren.

2 december 2014
TK 31

31-3-1

De voorzitter:
Dank u wel voor deze toezegging.

structureel aan het worden. Zo'n opmerking stond ooit in
een aangenomen motie van mij.

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Mijn collega's en ik constateren net dat het boven de 5
miljoen is. Ik geloof dat de VVD dan weer een briefje wil
hebben. De minister hoeft het niet voor mij te doen, maar
ik geloof dat de VVD daar erg op staat. Dus ik neem aan dat
dat briefje komt.

De voorzitter:
Dank u wel.

Ik heb twee vragen. Ten eerste, vorig jaar heeft Saudi-Arabië
veel geld betaald voor opvang in de regio: 500 miljoen. Dat
potje is inmiddels op. Is de minister met haar collega's in
Europa bereid om Saudi-Arabië aan te spreken om dat
komend jaar weer te doen? Als het een liquiditeitsprobleem
is van het WFP of de UNHCR, zijn er dan mogelijkheden om
daar via de Wereldbank in te voorzien? Ten tweede, ik hoor
nu een bedrag van 12 miljoen voor 2015, maar daar zijn de
mensen de komende weken nog niet mee geholpen. Er is
nog een reservepotje voor dit jaar.
De voorzitter:
Heel snel, want u had al een vraag gesteld.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Is de minister bereid om daar ook nog naar te kijken?
Minister Ploumen:
Zoals de heer Voordewind weet, is het relief fund waar wij
dit uit financieren, een doorlopend fonds. Ik zal ervoor zorgen dat de toegezegde bijdrage zo snel mogelijk wordt
overgemaakt, maar het is duidelijk dat wij misschien naar
tussenoplossingen moeten zoeken met andere financiers.
Het allerbelangrijkste is echter dat je je toezeggingen
gestand moet doen, zoals dat in het gewone leven ook geldt,
en wel zo snel mogelijk. Dat is mijn eerste oproep. Die zal
ik met enige kracht daar verwoorden. We hebben vrij
regelmatig contact met de internationale gemeenschap,
onder andere met Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische
Emiraten, die bijdraagt aan het oplossen van de vluchtelingencrisis. Als vanzelfsprekend zal ik hun vragen om een
bijdrage te leveren.
De voorzitter:
Mijnheer Smaling, u hebt ook een halve minuut voor het
stellen van een vraag.

De heer Smaling (SP):
Ik vraag mij af of de minister zich dat nog kan herinneren.
De voorzitter:
Is dat de vraag, of is dat de vraag in het eerste deel?
De heer Smaling (SP):
Nou, ja …
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de minister voor het beantwoorden
van de eerste vraag.
Minister Ploumen:
Ik vergeet zelden iets wat de heer Smaling mij vertelt of
voorgeleefd heeft. Voor zover ik weet — ik zal daarover
graag preciezere informatie verstrekken in een volgende
Kamerbrief waarin dat past — is het juist zo dat in vergelijking met een aantal jaren geleden er lokaal voorraden
worden aangehouden. Maar door de aanhoudende vluchtelingencrises op verschillende plekken in de wereld, zoals
de heer Smaling zelf ook al zegt, hebben ook die buffervoorraden voor een deel niet op peil kunnen blijven. Dat is
echter zeer zeker de intentie van het World Food Programme. Ik herhaal dat de donoren daarvoor hun beloften
moeten nakomen en boter bij de vis moeten doen.
De voorzitter:
Dank u wel voor het beantwoorden van deze vraag. Ik dacht
even dat de heer Sjoerdsma nog een vraag ging stellen,
maar dat was niet zo. U mag nog even blijven, want ook
de volgende vraag gaat u zo meteen beantwoorden. Deze
vraag was eigenlijk bedoeld voor de minister van Buitenlandse Zaken, maar hij verblijft in het buitenland. U, als
minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, vervangt hem.

De heer Smaling (SP):
Dat gaat mij lukken, voorzitter.
Het is fijn dat de minister een toezegging doet. Ik ben wel
verbaasd over het nieuws, want er zijn natuurlijk meer
vluchtelingenkampen en gebieden in de wereld. Ik ben met
de heer Roemer een paar jaar geleden in Dadaab geweest
in Kenia, bij de Somalische grens. Als je dat ziet, moet je
er niet aan denken dat er gewoon ook geen eten meer zou
zijn. Dat is zo'n beetje het meest basale waaraan je kunt
denken. Mijn vraag is: zou je niet meer op structureel niveau
wat buffervoorraden moeten aanleggen in en rondom
vluchtelingenkampen? Het is namelijk helaas heel erg

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Laar

2 december 2014
TK 31

31-3-2