Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3372
Vragen van het lid Van Otterloo (50PLUS) aan de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over Chinese censuur op niet-Chinese video’s en
commentaren op Youtube (ingezonden 28 mei 2020).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 1 juli 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 3161.
Vraag 1
Kent u de signalen dat commentaren en video’s over China en over de
situatie rondom het coronavirus in China op Youtube worden gecensureerd?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat entiteiten uit China er via YouTube in slagen om de
commentaren en de video’s die zijn geplaatst door gebruikers uit andere
landen, waaronder Nederland, te censureren of te verwijderen?
Antwoord 2
De in vraag 1 aangehaalde berichtgeving spreekt van automatische verwijdering door YouTube van commentaren waarin twee specifieke Chinese termen
voorkomen. Volgens recentere berichtgeving spreekt YouTube van een
softwarefout en doet het onderzoek naar de oorzaak van de verwijdering van
deze berichten.2
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat moederbedrijf Google kennelijk toestemming heeft
gegeven voor censuur van Amerikaanse en Europese burgers op een van
haar platforms?

1

https://reclaimthenet.org/youtube-auto-censors-phrases-criticize-chinese-government/
https://www.ntd.com/youtube-automatically-deletes-some-terms-critical-of-chineseregime_466721.html
2
https://www.scmp.com/tech/apps-social/article/3086207/youtube-deletes-comments-criticalchinas-communist-party

ah-tk-20192020-3372
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Wereldwijd staat er druk op platforms om een rol te spelen bij het beoordelen en modereren van illegale, onrechtmatige of schadelijke inhoud op hun
netwerken. Platforms hebben zich immers ook aan de nationale wetgeving te
houden als zij hun diensten aanbieden. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de
handhaving van private rechten, zoals auteursrecht, maar ook om de
bestrijding van terrorisme of kinderpornografie. Hoe ver die verantwoordelijkheid reikt is al jaren onderwerp van discussie, ook in Europa, al geldt hier het
uitgangspunt dat deze verantwoordelijkheid altijd moet worden afgewogen
met de vrijheid van meningsuiting, en in het bijzonder de positie die
platforms hebben om burgers de mogelijkheid te bieden van hun vrijheden
gebruik te maken.
Wat betreft de verwijdering van YouTube van commentaar met daarin
bepaalde Chinese termen spreekt YouTube van een softwarefout en doet het
onderzoek naar de oorzaak van de verwijdering van deze berichten. Het is
goed dat YouTube op deze manier toelichting gegeven heeft. Deze casus
toont aan hoe belangrijk het is dat dit soort bedrijven transparantie betrachten over hun content moderatie beleid.
Vraag 4 en 5
Bent u bereid om met enkele ambtenaren de proef op de som te nemen
zodat de toenemende en overtuigende signalen over de genoemde censuur
worden omgezet in politieke bevestiging?
Bent u bereid om, na bevestiging van openlijke censuur, actie te ondernemen
richting het moederbedrijf van Youtube en uiteraard ook richting de Chinese
overheid?
Antwoord 4 en 5
Antwoord op vraag 4 en 5: Zoals aangegeven in de antwoorden op vragen 2
en 3 spreekt YouTube van een softwarefout en doet het onderzoek naar de
oorzaak van de verwijdering van deze berichten. YouTube geeft tevens aan
dat de verwijdering van berichten niet het gevolg is geweest van beïnvloeding van buitenaf.3 Het kabinet ziet dan ook geen aanleiding om actie te
ondernemen.
Vraag 6
Welke tegenmaatregelen kunnen er worden overwogen om aan het moederbedrijf van Youtube en aan de Chinese overheid duidelijk te maken dat het
censureren van de vrijheid van meningsuiting van westerse burgers op een
westers platform onacceptabel is?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 5. In aanvulling daarop wil ik benadrukken dat
Nederland staat voor een open, vrij en veilig internet. Het beschermen en
bevorderen van mensenrechten online en vrijheid van meningsuiting online
is verankerd binnen het Nederlandse mensenrechtenbeleid en het internationale cyberbeleid. Nederland draagt deze visie uit bij de EU, de Raad van
Europa en de VN. Ook zet NL zich hiervoor in middels de Freedom Online
Coalitie; met deze Coalitie van 32 landen brengt Nederland regelmatig
gezamenlijke verklaringen uit op dit vlak.

3

https://www.theverge.com/2020/5/28/21272983/youtube-deleting-comments-chinesecommunist-censorship-explanation

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2