Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

25 657

Persoonsgebonden Budgetten

Nr. 42

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 15 december 2010
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de brief van 30 november 2010 inzake Persoonsgebonden Budgetten (Kamerstuk 25 657, nr. 41).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van
14 december 2010. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Smeets
De griffier van de commissie,
Teunissen

1

Samenstelling:
Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Smeets, P.E.
(PvdA), voorzitter, Smilde, M.C.A. (CDA), Koşer
Kaya, F. (D66), Veen, E. van der (PvdA),
Gerven, H.P.J. van (SP), Burg, B.I. van der
(VVD), Ouwehand, E. (PvdD), Agema, M.
(PVV), Leijten, R.M. (SP), Bouwmeester, L.T.
(PvdA), Wolbert, A.G. (PvdA), Wiegman-van
Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Uitslag, A.S.
(CDA), Elias, T.M.Ch. (VVD), ondervoorzitter,
Dijkstra, P.A. (D66), Dille, W.R. (PVV), Gerbrands, K. (PVV), Mulder, A. (VVD), Venrooyvan Ark, T. (VVD), Bruins Slot, H.G.J. (CDA),
Voortman, L.G.J. (GL) en Klaver, J.F. (GL).
Plv. leden: Dijkgraaf, E. (SGP), Dekken, T.R. van
(PvdA), Omtzigt, P.H. (CDA), Berndsen, M.A.
(D66), Klijnsma, J. (PvdA), Ulenbelt, P. (SP),
Liefde, B.C. de (VVD), Thieme, M.L. (PvdD),
Mos, R. de (PVV), Kooiman, C.J.E. (SP), Arib,
K. (PvdA), Vermeij, R.A. (PvdA), OrtegaMartijn, C.A. (CU), Toorenburg, M.M. van
(CDA), Lodders, W.J.H. (VVD), Ham, B. van der
(D66), Beertema, H.J. (PVV), Bosma, M. (PVV),
Straus, K.C.J. (VVD), Miltenburg, A. van (VVD),
Ormel, H.J. (CDA), Sap, J.C.M. (GL) en
Halsema, F. (GL).

kst-25657-42
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

1

1
Hoeveel personen hebben jaarlijks gebruik gemaakt van de AWBZ – van
2000 tot heden? Wat zijn jaarlijks de kosten van de AWBZ geweest? Kunt u
dit specificeren voor de zzp’s?
Binnen de AWBZ kan onderscheid worden gemaakt in zorg in natura en
zorg die door middel van een persoongebonden budget wordt verkregen.
Bij de zorg in natura kan daarbij het onderscheid worden gemaakt in
extramurale en intramurale zorg. De intramurale zorg wordt vanaf 2009
ingekocht in de vorm van zorgzwaartepakketten. Voor dat jaar werden
bedden in instellingen zoals verpleeg- en verzorgingshuizen en gehandicaptenzorg geregistreerd. Informatie over zorgzwaartepakketten is
daarom voor 2009 niet beschikbaar. Vanaf 2009 kunnen de zorgzwaartepakketten ook worden weergegeven voor de verschillende sectoren (V&V,
GHZ en GGZ). Uit onderzoek van Research voor Beleid weten we dat er
ongeveer 13 000 mensen zijn met een verblijfsindicatie en een pgb. Van
deze cliëntengroep is van ruim 9 000 cliënten het ZZP bekend. De meeste
cliënten hebben een ZZP VG (37%), V&V 34% of GGZ (17%). Meest
voorkomende ZZP’s zijn ZZP VG3 (970), V&V5 (775) en GGZ 3C (625).
In de periode 2000–2009 is de informatievoorziening van de AWBZ
doorlopend verbeterd waardoor ook steeds meer informatie beschikbaar
komt over individuele cliënten. In onderstaand overzicht is inzicht
gegeven in de ontwikkeling van het zorggebruik in 2000 en de periode
2007–2010.
Tabel 1: Zorggebruik AWBZ 2000–2010 (aantal cliënten begin januari)
Jaar

Cliënten
intramuraal

Clienten
Extramuraal1

Aantal
pgb-houders

2000
2007
2008
2009
2010

242 000
259 000
259 000
260 000
259 000

200 000
238 000
252 000
250 000
230 000

13 200
95 000
90 000
109 000
118 000

1

Exclusief huishoudelijke verzorging die in 2007 is overgegaan naar de gemeenten.

Voor dezelfde periode wordt een overzicht gegeven van de uitgaven van
de AWBZ.
Tabel 2: Uitgaven AWBZ 2000–2010 (x 1 mld)
Jaar

Uitgaven
intramuraal

Uitgaven
Extramuraal1

Uitgaven
pgb-houders2

Uitgaven
overig

Totaal AWBZ

2000
2007
2008
2009
2010

6,8
12,6
12,4
13,3
14,0

2,7
5,7
4,4
4,7
4,4

0,130
1,330
1,660
1,950
2,200

1,4
2,9
2,7
2,9
3,0

11,0
22,5
21,1
22,9
23,6

1

Exclusief huishoudelijke verzorging die in 2007 is overgegaan naar gemeenten.
Deze bedragen wijken af van het pgb-subsidieplafond (o.a. het antwoord op vraag 32). Het
pgb-subsidieplafond is hoger, omdat er rekening wordt gehouden met gemiddeld 10% onderbesteding.

2

In 2000 waren de kosten van de AWBZ (exclusief de reeds overgehevelde
AWBZ-onderdelen huishoudelijke verzorging en kortdurende geestelijke
gezondheidszorg) circa € 11 miljard. Hiervan was in 2000 € 130 miljoen
bestemd voor persoonsgebonden budgetten. In 2010 gaat het om circa
€ 23,6 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

2

De kosten van zorg-in-natura (inclusief de loonontwikkeling) zijn in de
afgelopen 10 jaar ruim twee keer zo hoog geworden. De kosten van het
pgb zijn bijna 20 keer zo hoog als in 2000. Het pgb als percentage van de
AWBZ is gegroeid van ruim 1% in 2000 naar circa 10% in 2010.
2
Binnen de AWBZ: hoeveel mensen gebruikten jaarlijks zorg in natura (ZIN)
en hoeveel mensen het persoonsgebonden budget – voor de jaren 2000
tot heden? Wat zijn jaarlijks de kosten geweest voor ZIN en voor pgb?
Kunt u dit specificeren voor de zzp’s?
Zie het antwoord bij vraag 1.
3
Hoe zijn de kosten van het pgb verdeeld over de verschillende
zorgzwaartes over de meest recente 5 jaren?
Het overgrote deel van de pgb-houders heeft een AWBZ-indicatie voor
extramurale zorg. Bij deze groep wordt niet, zoals bij de indicaties met
verblijf, met een cliëntprofiel gewerkt. Om deze reden is geen goede
uitspraak mogelijk over de verdeling naar zorgzwaarte.
De hoogte van het pgb verschilt sterk tussen budgethouders. Het aantal
budgethouders met een indicatie voor verblijf dat kiest voor het pgb als
gewenste leveringsvorm is flink toegenomen. In 2005 schatte het College
voor Zorgverzekeringen dit aantal nog op circa 2 000 personen.
Momenteel moeten we uitgaan van circa 13 000 personen. Voor inzicht in
de meest voorkomende zorgzwaartepakketten zie het antwoord op vraag
2.
4
Waarom gaat de staatssecretaris nieuwe onderzoeken doen?
In de pgb-brief van 30 november jl. heb ik ten behoeve van zorgvuldige
implementatie van de voorstellen twee onderzoeken aangekondigd die
samenhangen met de nieuwe pgb-tarieven voor cliënten met een
verblijfsindicatie en het gekozen meerjarig overgangstraject voor cliënten
met een budgetgarantie.
Het eerste onderzoek richt zich op de budgethouders die als gevolg van de
afbouw van het huidige budget er substantieel op achteruitgaan. Hierbij
dient zorgvuldigheid betracht te worden. Op basis van onderzoek
uitgevoerd door Research van Beleid gaat het om circa 400 personen. Bij
dit onderzoek wil ik weten wie deze cliënten zijn, wat de reden is dat zij
een zeer hoog budget ontvangen en of zij een beroep kunnen doen op de
regeling bijzondere zorgzwaarte. Op basis van deze regeling kunnen
personen met een extra zorgvraag een hoger pgb krijgen. Hiervoor moet
de cliënt samen met het zorgkantoor een aanvraag indienen bij het
College voor Zorgverzekeringen. De maatregel om de pgb-tarieven voor
personen met een verblijfsindicatie aan te passen heeft ook gevolgen voor
de kleinschalige wooninitiatieven die met een pgb zijn gefinancierd.
Tijdens het VWS-begrotingsdebat is mij gevraagd om een garantie af te
geven voor het behoud van alle bestaande wooninitiatieven. Deze
garantie kan ik niet geven, omdat ik niet weet welke budgettaire consequenties dit heeft. Daarom wil ik eerst een onderzoek doen waarbij alle
kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven worden meegenomen.
Bij dit onderzoek wordt een «foto gemaakt» en ingezoomd op aspecten als
hun omvang en cliënten die er hier wonen. Ook ga ik samen met het veld
vaststellen wat het minimumaantal bewoners is voor een verantwoorde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

3

exploitatie. Op basis van deze uitkomst en het onderzoek bekijk ik of er
zonodig compenserende maatregelen moeten worden getroffen.
5
Hoe verhouden de tarieven van ZIN instellingen die aan pgb-houders zorg
leveren zich ten opzichte van de tarieven voor ZIN mogen rekenen?
De zorgaanbieders mogen in het geval van zorg-in-natura uitsluitend
tarieven hanteren die zij in de zorginkoop met het zorgkantoor hebben
afgesproken. In het geval van zorginkoop door een cliënt met een
persoonsgebonden budget betreft het individuele afspraken tussen de
budgethouder en de zorgaanbieder. De budgethouder krijgt een totaalbudget en kan daarmee verzekerde AWBZ-zorg inkopen in vrijheid, zowel
inzake het volume als de prijs. Het is mij niet bekend welke tarieven
zorgaanbieders in rekening brengen aan pgb-houders. Tevens is mij niet
bekend hoeveel zorg (in uren) budgethouders afnemen bij zorgaanbieders
of andere zorgverleners dan wel ondersteuners.
6
Kan een doorberekening worden verschaft van een casus «zwaar
gehandicapte jongere» met WAJONG uitkering in een zelfstandig
wooninitiatief gerund door ouders? Wat betekent het concreet voor een
jongere als deze trapsgewijze afbouw van de pgb over drie jaren
doorgang vindt?
Voor het beantwoorden van deze vraag is uitgegaan van het hoogste
zorgzwaartepakket uit de verstandelijke gehandicaptensector. Een cliënt
die geïndiceerd is voor de functie verblijf in de zwaarste zzp uit de
gehandicaptenzorg ontvangt in 2011 een «bruto» pgb (zonder aftrek van
de eigen bijdrage) voor de zorgkosten van circa € 60 900. Als gevolg van
het afbouwtraject zal deze vergoeding in 2012 nog maximaal 90%
bedragen. Dit betekent dat hij/zij nog een pgb van € 54 800 ontvangt. In
2013 bedraagt de vergoeding nog € 50 200. Dit is ook het nieuwe tarief
voor dit specifieke zorgzwaartepakket bij zorg-in-natura. De maatregelen
in de pgb-brief van 30 november jl. hebben geen effect op de te
ontvangen Wajong-uitkering.
7
Trapsgewijze afbouw pgb-budget over drie jaren. Wat betekent dit «onder
de streep» (het bedrag wat overblijft om rond te kunnen komen) inclusief
zorgtoeslag, huurtoeslag en mogelijke andere regelingen voor de
financiële situatie: concreet over 1) een jaar, 2) over twee jaar en 3) over
drie jaren?
Een pgb wordt uitgekeerd als vergoeding voor alleen de AWBZ-geïndiceerde functies persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding. Met
de maatregel nieuwe zzp-pgb tarieven worden de kosten tussen iemand
die een vergoeding krijgt voor dezelfde kosten op basis van de zorg in
natura tarieven gelijk getrokken. De werkgroep pgb-zzp heeft geconcludeerd dat de omrekening van de pgb-tarieven naar extramurale
zorgfuncties betekende dat zij een ruimer zorgbudget tot hun beschikking
hadden. Met andere woorden: de pgb-budgetten waren in vergelijking
met de zorg-in-natura tarieven hoger. Met deze maatregel zorg ik er voor
dat de pgb-houder even veel te besteden heeft als iemand die een
zorg-in-natura vergoeding ontvangt. Ook vanuit het oogpunt van mensen
die aangewezen zijn op een zorg-in-natura vergoeding vind ik het niet te
rechtvaardigen dat alleen vanwege het feit dat hoe de zorg wordt
gefinancierd er bij een gelijke zorgvraag verschillende vergoedingen
worden uitgekeerd. Zoals uit vraag 7 blijkt wordt het zorgbudget voor
iemand die nu een pgb-budget ontvangt in 3 jaar afgebouwd naar het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

4

niveau van iemand die een zorg-in-natura vergoeding ontvangt. Dit
betekent per saldo dat er in drie jaar € 10 000 minder aan zorg is te
besteden.
Naast het geld voor de zorg hebben AWBZ-cliënten natuurlijk een
inkomen, eventueel aangevuld met zorg- en huurtoeslag en andere
specifieke uitkeringen. Uit dit inkomen worden onder andere de
woonlasten, de verzekeringen, de eigen bijdrage en het eten betaalt. Door
de pgb-maatregel worden de kosten voor deze uitgaven niet verhoogd.
Iemand met een pgb-vergoeding of een zorg-in-natura vergoeding mag
altijd meer zorg inkopen dan de wettelijke vergoedingen vanuit de AWBZ.
Met andere woorden als iemand zijn bestedingsruimte wil gebruiken om
extra zorg in te kopen staat hij daarin natuurlijk vrij.
8
Welke andere regelingen zijn er naast het pgb nog meer die deze jongere
ondersteunen in het zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren in
de maatschappij?
De AWBZ vergoedt de kosten die worden gemaakt voor de functies
persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding. Door het verlenen van
deze zorg wordt het mogelijk gemaakt om (langer) zelfstandig te blijven
wonen. Ook in de nieuwe situatie zal er vanuit de AWBZ een vergoeding
worden uitgekeerd die het mogelijk maakt om langer zelfstandig te blijven
functioneren en deze groepen te blijven ondersteunen. Naast de AWBZ
zijn daarnaast ook specifieke financiële regelingen ter ondersteuning van
mensen die aangewezen zijn op langdurige zorg, zoals bijvoorbeeld de
compensatie van het eigen risico en de Wet tegemoetkoming Chronisch
Zieken.
9
Is het na de afbouw van het PGB nog mogelijk voor ouders om een
wooninitiatief te starten?
Ja, dit blijft mogelijk. Met de maatregel zorg ik er voor dat de pgb-houder
even veel te besteden heeft als iemand die een zorg in natura vergoeding
ontvangt. Hierbij is het nog steeds mogelijk om gezamenlijk een
pgb-gefinancierd initiatief te starten. Ik besef mij dat de huidige initiatieven opgebouwd zijn op basis van de tarieven in het verleden. Juist om
ten aanzien van deze initiatieven zorgvuldigheid te betrachten, ga ik nader
onderzoek doen naar de bestaande initiatieven.
10
Is het in de toekomst nog mogelijk om zzp bij Langdurig verblijf via pgb te
financieren?
Ja, dit blijft mogelijk. Ook in de toekomst kan een cliënt met een
AWBZ-indicatie voor verblijf en een bijpassend zorgzwaartepakket deze
zorg omzetten in een persoonsgebonden budget. Met deze maatregel zorg
ik er wel voor dat de pgb-houder even veel te besteden heeft als iemand
die een zorg in natura vergoeding ontvangt. Ik heb in mijn brief wel een
aantal vormen van zorg benoemd die binnen een (aangewezen) zorg-innatura instelling dienen te worden geleverd. Het betreft zorgzwaartepakketten, waarin het element behandeling aanwezig is en een prikkelloze,
beschermde en besloten setting noodzakelijk is (de zogenaamde B-zzp’s in
de GGZ, de zzp’s inzake de sglvg en lvg 4 en 5).
11
Hoe kan het dat ouderinitiatieven buiten proportioneel getroffen worden
door het afschaffen van tijdelijk verblijf?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

5

Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen de «toeslag op het pgb
van € 10 600 voor verblijfskosten» en de aanspraak op kortdurend verblijf.
Kortdurend verblijf was tot 1 januari 2011 geen aparte zorgvorm in het
Besluit zorgaanspraken. Vanaf 1 januari 2011 is kortdurend verblijf voor
het eerst apart als aanspraak in het Besluit zorgaanspraken opgenomen.
Met deze verankering geef ik duidelijk aan dat ik veel waarde hecht aan
deze vorm van zorg. Een aanspraak op kortdurend verblijf kan zowel in
natura als in de vorm van een pgb worden afgenomen. Kortdurend
verblijf blijft dus bestaan voor pgb-houders. Zie ook het antwoord op
vraag 70.
In de pgb-brief van 30 november jl. trek ik de vergoedingen voor
zorg-in-natura en het pgb weer gelijk. Een belangrijk onderdeel daarbij is
de toeslag op het pgb van € 10 600 voor zogenaamde verblijfskosten.
Deze toeslag bestaat niet voor cliënten met een verblijfsindicatie die die
zorg via zorg-in-natura (extramuraal of intramuraal) ontvangen. Ik heb van
de pgb-gefinancierde initiatieven signalen ontvangen dat met deze
maatregelen hun continuïteit onder druk zou staan. Ten behoeve van de
zorgvuldigheid heb ik besloten hier nader onderzoek naar te gaan doen.
Zie ook het antwoord op vraag 4.
12
Waarom kunt u pas vanaf 2014 voorzien in een indicatieregeling voor
bijzondere zorgvragen?
Ik hecht eraan ook de bijzondere zorgvraag in samenhang met het
wettelijk verankeren van het pgb te regelen. In 2011 zal ik samen met het
CIZ, de NZa en het CVZ aan een passende oplossing van de bijzondere
zorgzwaarte binnen de aanspraken voor zowel zorg-in-natura als het pgb
gaan werken. Het gaat hier om complexe materie waaruit niet
eenvoudig een eenduidige formulering van de uitzonderingen is te
destilleren. Relevant is verder dat de huidige oplossing voor de extreme
zorgzwaarte op dit moment wordt geëvalueerd en ik de uitkomsten van
die evaluatie hierbij wil betrekken. Daarnaast heeft het regelen van de
toegang tot bijzondere zorgzwaarte via de aanspraken en indicatiestelling
gevolgen voor de werkzaamheden van het CIZ en waarschijnlijk ook voor
het Centrum voor Consultatie en Expertise. Tot slot, moet bezien worden
op welke wijze de huidige oplossing van de uitzonderlijke situaties, via
uitsluitend de bekostiging, gekoppeld kan worden aan de aanspraken en
de indicatiestelling. Ik heb in mijn pgb-brief van 30 november jl. aangegeven de benodigde wetswijziging voor het verankeren van het pgb als
wettelijk recht in 2012 naar de Tweede Kamer te verzenden. Hierbij zal ik
tevens ingaan op de wijze van het regelen van de bijzondere zorgzwaarte.
13
Is er bij het invoeren van maximaal in te dienen bemiddelingskosten
rekening gehouden met patiënten die intensieve en uitgebreide zorg
nodig hebben?
Gelet op de wens, ook van cliëntenorganisaties, om de kosten van
bemiddeling aan maxima te verbinden is dit in de pgb-regeling 2011
geregeld. In de pgb-regeling 2011 zijn de kosten van de bemiddelingskosten gemaximeerd op € 250 per jaar bij een persoonsgebonden budget
van maximaal € 25 000 en € 500 per jaar bij een hoger persoonsgebonden budget. Deze bedragen zijn gebaseerd op de bestaande uitvoeringspraktijk van enkele concessiehouders. Zij hebben hierbij geen
problemen ondervonden bij cliënten met een intensieve zorgvraag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

6

14
Wat zouden de totale- en meerkosten zijn als alle pgb-houders (inclusief
de personen op de wachtlijst) over zouden gaan naar ZIN? Wat zijn de
opwaartse en neerwaartse risico’s bij deze schatting en kan dit bijvoorbeeld via een bandbreedte geconcretiseerd worden? Hoe verhoudt zich dit
in de zzp’s en ten opzichte van het VPT?
Het is zeer lastig vast te stellen wat de totale kosten van alle pgb-houders
(inclusief de personen op de wachtlijst en nieuwe instroom) in 2011 zou
zijn als zij over zouden gaan naar zorg-in-natura. De gegevens ontbreken
om adequaat antwoord te geven op deze vraag en een diepgravend
onderzoek zou nodig zijn. Bij de vergelijking tussen de zorgkosten via een
persoonsgebonden budget en de zorgkosten bij zorg-in-natura dient
namelijk een aantal zaken tegen elkaar afgezet te worden.
Ten eerste dienen de tarieven met elkaar vergeleken te worden. De
tarieven bij een AWBZ-indicatie voor extramurale zorg om het pgb-budget
vast te stellen zijn in het verleden gemiddeld 20 tot 25% lager vastgesteld
dan die bij zorg in natura. Een deel van de verklaring hiervoor is dat bij
een pgb geen overheadkosten van de instelling vergoed hoeven te
worden. Overigens zijn de tarieven gebaseerd op professionele zorgverleners en wordt door pgb-houders in veel gevallen (goedkopere)
mantelzorg ingezet. De tarieven bij een AWBZ-indicatie voor intramurale
zorg om het pgb-budget vast te stellen zijn op dit moment gemiddeld 30%
hoger dan de tarieven die voor de zorgzwaartepakketten vertaald in een
VPT gelden. Na de maatregelen zullen de verschillen tussen het pgb in het
kader van verblijf en VPT ongeveer 5% zijn. Ten aanzien van de tariefsvergelijking dient nog opgemerkt te worden dat bij zorg-in-natura gewerkt
wordt met maximumtarieven. Onderzoek wijst uit dat in de extramurale
zorg de kortingen gemiddeld 6% zijn en in de intramurale zorg is dit
percentage ruim 1%. In het antwoord op vraag 5 is aangegeven dat ik niet
over informatie beschik welke tarieven de budgethouders daadwerkelijk
overeenkomen voor de geleverde zorg.
Ten tweede moet voor de vergelijking de geleverde volume zorg (in uren)
tegen elkaar afgezet worden. Een budgethouder mag in vrijheid afspraken
maken over tarieven en volume. Bij een lager tarief (bijvoorbeeld bij inzet
door mantelzorger) blijven er middelen over om bijvoorbeeld bij
verpleging meer uren in te kopen. Overigens blijkt dat een budgethouder
gemiddeld 10% van zijn budget niet besteed. Bij zorg-in-natura heeft de
zorgaanbieder minder keuzevrijheid. De zorgaanbieder levert zorg met
een tarief, zoals afgesproken met het zorgkantoor bij de zorginkoop. Dit
zijn professionele hulpverleners. Het volume (de uren) ligt vast in de
bandbreedte van de klassen van het indicatiebesluit.
Tot slot, moet ter vergelijking van de kosten voor pgb’s en zorg-in-natura
onderzocht worden in welke mate er sprake is van substitutie tussen deze
twee vormen. Er is geen volledige substitutie tussen de pgb-regeling en
zorg-in-natura. Ondanks een sterke stijging van het beroep op de
pgb-regeling nam de stijging van de kosten voor de zorg-in-natura niet af.
Tevens blijkt uit diverse lopende onderzoeken dat een deel van de
budgethouders geen beroep op zorg-in-natura zou doen bij het wegvallen
van de pgb-vergoeding. Zo blijkt uit het lopende onderzoek van het ITS
onder budgethouders dat één op de tien budgethouders het pgb gebruikt
om hun mantelzorgers te betalen. Uit het lopende onderzoek van
Research voor Beleid onder personen op de pgb-wachtlijst blijkt dat
aandeel hoger, namelijk één op de drie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

7

15
Welke maatregelen gaat de staatssecretaris op korte termijn nemen om
het tekortschietende aanbod van zorg-in-natura op peil te brengen?
De vraag suggereert dat de zorg-in-natura ontoereikend is. Ik deel deze
veronderstelling niet. Mijn conclusie baseer ik mede op de voorlopige
resultaten van twee lopende onderzoeken. Ten eerste komt uit onderzoek
van Per Saldo onder budgethouders en niet-budgethouders naar voren
dat bijna iedereen, dus ook de niet-budgethouders, (zeer) tevreden is met
de huidige zorg- en dienstverlening. Ten tweede concluderen onderzoekers van Research voor Beleid onder personen die op de pgb-wachtlijst staan dat personen die aangeven dat de zorg in natura niet passend is
hoge eisen stellen en specifieke wensen hebben waaraan de zorg-innatura niet kan voldoen. Feit is dat met een persoonsgebonden budget
meer maatwerk nodig is. Dit betekent echter niet per definitie dat
zorg-in-natura tekort schiet. Ook wordt aangegeven de AWBZ-indicatie
voor de functie begeleiding te willen inzetten voor het onderhouden van
sociale contacten. Vanaf 1 januari 2009 is dit in de AWBZ niet meer
mogelijk.
Wat ik wel laat onderzoeken is of het zorgaanbod in natura voor jeugdigen
met een psychiatrische problematiek (ADHD) voldoende is. Mocht blijken
dat dit niet het geval is dan zal ik zorgaanbieders en zorgkantoren hierop
aanspreken.
16
Wanneer werd de «wildgroei aan bemiddelingsbureau» gesignaleerd?
Welke maatregelen neemt de staatssecretaris tegen de door haar
gesignaleerde wildgroei aan bemiddelingsbureaus? Kan zij de financiële
effecten noemen?
De afgelopen jaren is het aantal budgethouders sterk gegroeid. Ook het
aantal budgethouders dat gebruik maakt van de diensten van bemiddelingsbureaus is daarmee toegenomen. In 2008 heeft VWS naar aanleiding
van signalen over misstanden bij bemiddelingsbureaus aan het College
voor Zorgverzekeringen gevraagd onderzoek te (laten) doen naar de aard
en kwaliteit van de dienstverlening van bemiddelingsbureaus. Uit dit
onderzoek blijkt dat eind 2008 circa 9 000 budgethouders gebruik maakten
van de diensten van een bemiddelingsbureau.
Om ervoor te zorgen dat er een eind komt aan misstanden als fraude en
gebrekkige dienstverlening door bemiddelingsbureaus zullen maatregelen
worden genomen. Allereerst is het bedrag dat vanuit het pgb voor
bemiddelingskosten mag worden verantwoord vanaf 2011 gebonden aan
een maximum. Bij een bruto jaarbudget dat lager is dan € 25 000 mag
maximaal € 250 worden verantwoord voor bemiddelingskosten. Voor
bruto budgetten die hoger zijn dan € 25 000 is dit maximum € 500.
In 2011 zal het keurmerk voor bemiddelingsbureaus, dat met subsidie van
VWS door Per Saldo en het Keurmerkinstituut is ontwikkeld, in gebruik
genomen worden. Vooralsnog heeft dit keurmerk een vrijwillig karakter. In
de werkgroep fraude, die mij begin volgend jaar zal adviseren, wordt
bekeken of het wenselijk is dit keurmerk een verplichtend karakter te
geven. Het alternatief van een vergunningenstelsel zal ik hierbij betrekken.
Ook zal deze werkgroep bezien welke andere maatregelen genomen
kunnen worden om de praktijken van malafide bemiddelingsbureaus met
betrekking tot het pgb te stoppen.
De verwachte financiële effecten van deze maatregelen zijn niet bekend. In
algemene zin kan gesteld worden dat in het geval van het terugdringen
van oneigenlijk gebruik van pgb-gelden deze gelden beschikbaar komen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

8

voor de benodigde zorg en niet wegvloeien naar malafide bemiddelingsbureaus.
17
Welk percentage van de pgb-gelden wordt thans besteed aan bemiddelingskosten? Hoe zal dit percentage zich ontwikkelen als gevolg van de
door de staatssecretaris te nemen maatregelen?
Het is niet bekend welk percentage van de pgb-gelden momenteel
besteed wordt aan bemiddeling. Het is niet goed in te schatten of en
welke effecten de maatregelen hebben op het percentage. Zoals in het
antwoord op vraag 16 is aangegeven, is vanaf 2011 het bedrag dat mag
worden verantwoord voor bemiddelingskosten gebonden aan een
maximum.
18
Is de staatssecretaris voornemens om een vergunningensysteem dan wel
verplicht keurmerk in te voeren voor bemiddelingsbureaus?
Zie antwoord op vraag 16.
19
Hoe komt het dat het zorg-in-natuara aanbod onvoldoende aansluit op de
wensen of zorgbehoefte van cliënten?
Zie het antwoord op vraag 15.
20
Hoeveel procent van de pgb-houders voert volledig eigen regie over het
pgb uit? Hoeveel procent van de pgb-houders wordt door hun familie
geholpen bij het regelen van zijn/haar pgb?
Ik heb geen informatie over welk aandeel van de cliënten daadwerkelijk in
de praktijk volledig eigen regie over hun pgb voert dan wel hulp van
familie ontvangt.
Uit het lopende ITS-onderzoek waarbij 138 budgethouders naar de reden
is gevraagd om te kiezen voor een pgb geeft circa de helft van de
budgethouders aan dat eigen regie voor hen de belangrijkste reden is. Uit
een eerder evaluatie-onderzoek onder budgethouders (uit 2005) blijkt dat
één derde van de budgethouders gebruik maakt van alleen mantelzorgers,
één derde van zowel mantelzorg als professionele zorg en één derde
alleen van professionele zorg. Het aandeel mantelzorg is niet uitgesplitst
naar wie de zorg levert.
21
Onder welke voorwaarden wordt de pgb-regeling wel solide gezien?
In de pgb-brief van 30 november jl. wordt een aantal voorwaarden
genoemd om de pgb-regeling solide te maken. Het persoonsgebonden
budget is er voor cliënten die zelf of met behulp van zijn directe omgeving
het regie over het pgb te kunnen voeren. Hiermee bedoel ik bewust en
adequaat kwalitatieve zorg kunnen inkopen en verantwoorden. Belangrijk
daarbij is dat cliënten vooraf een geïnformeerde keuze maken. Nu blijkt uit
onderzoek dat dit bij bijna de helft van de budgethouders niet het geval is.
Daarbij dient de pgb-regeling fraudebestendig te zijn. Tot slot, dient de
groei van de uitgaven aan de pgb-regeling in lijn te zijn met de groei in de
AWBZ. Ik zal daarbij tevens kijken naar een begrenzing van de inzet van de
mantelzorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

9

22
Per Saldo stelt dat 40% van de budgethouders een pgb heeft omdat zij
geen keuze hebben. Daarbij baseren zij zich op een in de zomer gereed
gekomen onderzoek van het onderbureau ITS van de Universiteit
Nijmegen. Wil de staatssecretaris het onderzoek van ITS Nijmegen
vrijgeven voor het debat van 15 december 2010?
De voorlopige onderzoeksresultaten geven een meer genuanceerd beeld
van de stelling dat 40% uit noodzaak een pgb kiest. Zo geven deze
personen aan dat er met een pgb meer maatwerk mogelijk is en hulp kan
worden ingeschakeld van vertrouwde mensen uit de eigen kring. Dit
onderzoek is nog niet klaar. Het zal in december worden afgerond. Dit
onderzoek moet bijdragen aan de discussie over hoe te komen tot een
solide pgb, waarover de Kamer in het voorjaar van 2011 een brief zal
ontvangen. Dit onderzoek zal dan als bijlage worden bijgevoegd.
23
In de brief staat: Volgens de laatste cijfers van het College voor Zorgverzekeringen staan er op 1 november bijna 10 000 cliënten op de pgb-wachtlijst. Er wordt gesproken over een instroom van 3 000 per maand. In het
kader van de budgettaire beheersing van de uitgaven pgb is het belangrijk
om duidelijke cijfers te hebben over in- en uitstroom pgb en de uitgaven
pgb. Tevens zijn er signalen dat de zorgkantoren over 2010 meer toezeggingen hebben gedaan dan het budgettaire kader pgb 2010 toe liet. Deze
overschrijding zullen de zorgkantoren compenseren met de verruiming
van middelen voor 2011. Kunt u de cijfers aanleveren hoe de stand van
zaken nu is? Om hoeveel wachtenden gaat het op 1 december? Welke deel
hiervan is afkomstig via Bureau Jeugdzorg? Kunt u aangeven hoe hoog
die overschrijding is bij zorgkantoren van het budgettaire kader pgb 2010?
In mijn pgb-brief van 30 november jl. zijn de op dat moment meest
recente wachtlijstgegevens opgenomen. Inmiddels heeft het College voor
Zorgverzekeringen mij geïnformeerd over de wachtlijst op 1 december jl.
Deze bestaat uit bijna 11 000 personen. Vermoedelijk zal het aantal
toenemen naar circa 13 000 personen op 1 januari 2011.
Van deze personen is alleen de leeftijd bekend. Hieruit blijkt dat 45% van
de wachtenden jonger is dan 18 jaar. Het is niet bekend hoeveel van deze
jeugdigen een indicatie hebben van de Bureaus Jeugdzorg. Vermoedelijk
gaat het om groot deel.
Volgens gegevens van het College voor Zorgverzekeringen is eind oktober
het pgb-subsidieplafond van € 2 360 miljoen met € 45 miljoen
overschreden.
24
Gelden alle nieuw aangekondigde maatregelen ook voor cliënten die nu
op de pgb-wachtlijst staan?
De meest belangrijke maatregelen, zoals de aangekondigde 3%
pgb-tariefskorting en het nieuwe pgb-tarief voor cliënten met een
verblijfsindicatie, gelden ook voor de personen op de pgb-wachtlijst.
25
60 tot 70% van de aanvragers van een pgb wenst geen gebruik te maken
van het zorg-in-natura alternatief. Zij staan nu op de wachtlijst. 80% van
de aanvragers van een pgb laat zich op de wachtlijst zetten. Hoe is dit
verschil te verklaren?
Vanaf 1 juli 2010 hebben de zorgkantoren alle cliënten die te maken
hebben met de pgb-toekenningenstop een formulier toegezonden.
Cliënten kunnen daarop aangeven of ze zorg-in-natura willen ontvangen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

10

en/of ze op de pgb-wachtlijst willen plaatsnemen. Er zijn personen die op
de pgb-wachtlijst staan en tijdelijk zorg-in-natura ontvangen. Dit verklaart
het verschil tussen beide percentages.
26
Wanneer wordt het onderzoek naar de achtergrond van keuzes van
wachtenden op een pgb verwacht? Zal de Kamer hierover worden
geïnformeerd?
Dit onderzoek zal in december worden afgerond. De Kamer zal over de
uitkomsten worden geïnformeerd. In mijn antwoord op vraag 37 ga ik in
op de voorlopige onderzoeksresultaten.
27
Hoeveel mensen staan thans op de pgb-wachtlijst? Kan de staatssecretaris
de cijfers van 1 december jl. noemen? Hoeveel cliënten zullen er naar
verwachting op 1 januari 2011 op de wachtlijst staan voor een pgb?
Zie het antwoord op vraag 23.
28
80% van de budgethouders heeft een AWBZ-indicatie voor in ieder geval
begeleiding. Behouden deze mensen hun aanspraak op begeleiding, ook
in het kader van het aangekondigde schrappen van aanspraak op
begeleiding voor mensen met een IQ hoger dan 70. Hoe verhoudt dit zich
tot de overgang van begeleiding en dagbesteding naar de Wmo?
In het Regeerakkoord is de overheveling van de functie begeleiding naar
de Wmo en het aanpassen van de AWBZ-aanspraken voor mensen met
een IQ-hoger dan 70 aangekondigd. Dit betekent dat de aanspraak op
begeleiding uit de AWBZ verdwijnt. Na de overheveling kan er dus in de
AWBZ geen pgb meer worden afgegeven met de functie begeleiding.
Budgethouders dienen zich tot hun gemeente te wenden voor wat betreft
hun zorgbehoefte aan begeleiding.
De financiële effecten van de overheveling van de functie begeleiding en
de andere maatregelen op de pgb-uitgaven zijn nog niet bekend. Ik kom
hier in mijn visiebrief van komend voorjaar op terug.
29
Hoeveel mensen zonder vaste verblijfplaats maken nu gebruik van een
pgb? Wat zijn de budgettaire gevolgen van het ontzeggen van toegang tot
het pgb aan deze mensen in 2011? En op langere termijn?
Het is niet bekend hoeveel personen zonder vaste verblijfsplaats op dit
moment gebruik maken van een pgb. Vermoedelijk zal het gaan om een
zeer klein aantal. Daarmee zijn de budgettaire gevolgen beperkt.
30
Wanneer is er sprake van schulden? Welke definitie zal worden gehanteerd? Komt iemand die schulden heeft maar onder bewind staat nog in
aanmerking voor een pgb? Hoeveel mensen zullen naar verwachting om
deze reden niet meer in aanmerking komen voor een pgb? Wat zijn de
budgettaire gevolgen van het ontzeggen van toegang tot het pgb aan deze
mensen in 2011? En op langere termijn?
De maatregel beschreven in de pgb-brief van 30 november jl. betreft
mensen met problematische schulden. Hierbij gaat het om mensen die
failliet zijn verklaard, waaraan surseance van betaling is verleend of
waarbij de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing
is verklaard. Voor personen die onder bewind staan en dus vallen onder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

11

de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) is het niet mogelijk
om een pgb te krijgen. Reden hiervoor is dat het bij een persoonsgebonden budget om een behoorlijke som geld kan gaan. Het is bij mensen
met problematische schulden aanlokkelijk om een deel van de
pgb-middelen aan te wenden voor niet-zorggerelateerde uitgaven.
Mensen die zich wenden tot de schuldsanering hebben aangegeven zich
met behulp van een bewindvoerder financieel orde op zaken te willen
stellen. Tijdens de periode van schuldsanering bewijst de persoon of hij
daartoe in staat is en blijft uiteraard de optie van zorg-in-natura
beschikbaar. Na afloop van de schuldsanering kan de persoon weer een
pgb krijgen.
Het College voor Zorgverzekeringen heeft mij geïnformeerd dat zorgkantoren op basis van de Algemene Wet Bestuursrecht reeds gedurende
enige tijd een pgb weigeren als er sprake is van problematische schulden,
zoals bijvoorbeeld in geval van schuldsanering in het kader van de Wet
Schuldsanering natuurlijke personen (WSNP). In de pgb-regeling per
1 januari wordt de «kan»-bepaling echter vervangen door een «moet»bepaling. Het is niet bekend hoeveel mensen niet meer in aanmerking
komen voor het pgb.
31
Hoeveel van de wachtenden op de pgb-wachtlijst zijn afkomstig via
Bureau Jeugdzorg?
Zie het antwoord op vraag 23.
32
Kunt u per zorgkantoor aangeven hoe hoog die overschrijding is bij
zorgkantoren in het budgettair kader pgb 2010?
Het College voor Zorgverzekeringen registreert de uitstaande verplichtingen in relatie tot het pgb-subsidieplafond. Uit hun registratie van
1 oktober jl. valt op te maken dat het pgb-subsidieplafond met € 45
miljoen is overschreden. Dit (kas)tekort in 2010 heeft geen effect op de
bestedingsruimte van de zorgkantoren voor de pgb-regeling in 2011.
Hieronder treft u per zorgkantoor inzicht in de uitstaande verplichtingen,
het plafond en de over- of onderschrijding in procenten.
Zorgkantoor

Drenthe
Zwolle
Flevoland
Zaanstreek/Waterland
Kennemerland
Rotterdam
Apeldoorn, Zutphen e.o.
Utrecht
’t Gooi
Amsterdam
Haaglanden
West-Brabant
Zeeland
Zuid-Hollandse eilanden
Zuid-Limburg
Zuidoost-Brabant
Delft Westland Oostland
Nieuwe Waterweg Noord
Friesland
Twente
Arnhem

Verplichtingen

Plafond

%

106 741 873
94 766 413
40 590 901
33 065 070
41 734 782
79 355 109
46 912 895
148 403 806
68 142 953
90 237 933
98 280 537
80 173 753
57 184 607
49 254 005
121 280 228
110 458 704
30 595 280
21 288 218
121 027 756
104 460 874
138 698 187

104 407 875
92 434 538
39 562 963
31 879 185
41 321 888
77 850 714
45 382 473
143 593 045
66 412 678
86 685 529
95 383 812
78 211 155
55 312 624
48 284 284
118 536 991
108 803 243
29 293 364
20 693 511
113 944 700
103 503 041
137 583 306

102,24
102,52
102,60
103,72
101,00
101,93
103,37
103,35
102,61
104,10
103,04
102,51
103,38
102,01
102,31
101,52
104,44
102,87
106,22
100,93
100,81

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

12

Zorgkantoor

Groningen
Midden-IJssel
Nijmegen
Midden-Brabant
Noordoost-Brabant
Noord- en Midden-Limburg
Midden-Holland
Waardenland
Noord-Holland-Noord
Amstelland en de Meerlanden
Zuid-Holland-Noord
Totaal

Verplichtingen

Plafond

%

154 121 275
22 588 684
67 341 720
69 315 671
105 278 641
79 212 864
29 606 833
49 776 396
71 372 410
22 726 961
51 752 046
2 405 747 385

155 047 860
21 381 855
67 726 690
69 228 577
105 665 458
78 889 526
29 438 247
49 306 596
70 636 488
22 305 464
51 592 320
2 360 300 000

99,40
105,64
99,43
100,13
99,63
100,41
100,57
100,95
101,04
101,89
100,31
101,93

Bron: College voor Zorgverzekeringen

33
Kan de staatssecretaris toelichten wat de reikwijdte is van het niet meer
verstrekken van pgb’s aan mensen met schulden? Valt hier bijvoorbeeld
ook een studieschuld bij de IB-groep onder?
Het gaat om mensen met problematische schulden. Dus mensen die
failliet zijn verklaard, waaraan surseance van betaling is verleend of
waarbij de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing
is verklaard. Het hebben van een studieschuld is geen reden om een
persoon van een pgb uit te sluiten. Zie ook het antwoord op vraag 30.
34
Welke gronden hanteerden zorgkantoren voor het alsnog toekennen van
pgb’s aan aanvragers die failliet waren verklaard, surséance van betaling
is verleend of waarop de schuldsanering natuurlijke personen van
toepassing is verklaard? Kan de staatssecretaris cijfers noemen van de
aantallen aanvragers voor wie een dergelijke uitzondering werd gemaakt?
Het College voor Zorgverzekeringen meldt dat zorgkantoren op basis van
de Algemene Wet Bestuursrecht reeds gedurende enige tijd een pgb
weigeren als er sprake is van problematische schulden, zoals bijvoorbeeld
in geval van schuldsanering in het kader van de Wet Schuldsanering
natuurlijke personen (WSNP). Ik heb dus geen meldingen van uitzonderingsgevallen. Zie ook het antwoord op vraag 30.
35
Hoeveel pgb-houders zijn dit jaar in- en uitgestroomd?
In totaal is de verwachting dat in 2010 circa 19 000 personen in de
pgb-regeling instromen en circa 15 000 personen uitstromen. Op basis
van gegevens van het College voor Zorgverzekeringen is in de eerste zes
maanden, voor de pgb-toekenningenstop, het aantal budgethouders
maandelijks met circa 1 900 personen toegenomen. In dit half jaar
stromen maandelijks circa 3 000 personen in en circa 1 100 personen uit.
Na de pgb-toekenningenstop van 1 juli hebben tot 1 december er ruim 400
cliënten een pgb hebben gekregen op basis van de geformuleerde
uitzonderingsgroepen. De maandelijks uitstroom is hetzelfde gebleven.
36
Hoe groot is de overschrijding van het budgettair kader pgb door de
zorgkantoren in 2010 en wat blijft er over van de extra € 350 miljoen aan
investeringen pgb in 2011 als de zorgkantoren de overschrijdingen van
2010 in 2011 compenseren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

13

Zie het antwoord op vraag 32.
37
Waarom wilde het merendeel van de cliënten (60% tot 70%) geen gebruik
maken van het alternatief van zorg-in-natura?
Uit voorlopige onderzoeksresultaten van Research voor Beleid naar
mensen op de pgb-wachtlijst komt het volgende beeld naar voren:
– 37% van de wachtenden wil met het pgb hun mantelzorg betalen; het
gaat vooral om mensen met somatische of lichamelijke beperkingen
die persoonlijke verzorging nodig hebben en personen met psychiatrische problematiek met een AWBZ-indicatie voor begeleiding.
– 23% van de wachtenden geeft aan dat ze het nog wel even redden: het
zijn vooral ouders die dit zeggen; zij blijven de zorg voor hun kinderen
met een ontwikkelingsstoornis (ADHD) of met een verstandelijke
beperking op zich nemen. Bij het opheffen van de pgb-toekenningenstop kiezen zij voor professionele zorg die alleen met een pgb is te
betalen.
– 26% geeft aan dat er geen passende zorg-in-natura beschikbaar is. Dit
wordt vooral gemeld door ouders van kinderen met een ontwikkelingsstoornis met een BJZ-indicatie voor begeleiding en personen met een
somatische beperking met een indicatie voor persoonlijke verzorging
en begeleiding.
Bij de laatste groep is doorgevraagd waarom de zorg-in-natura niet
passen zou zijn. Hieruit komt naar voren dat het gaat om mensen met
hoge eisen en specifieke wensen waar de zorg-in-natura niet aan kan
voldoen. Ze willen graag een vaste, bekende zorgverlener op momenten
die hun het best uitkomt. Dit maatwerk is in hun ogen alleen met een pgb
mogelijk. Degenen met (ook) een indicatie voor begeleiding willen hun
pgb inzetten voor activiteiten die sinds de pakketmaatregelen begeleiding
(deels) niet meer vallen onder de AWBZ-aanspraken. Zij willen hun pgb
vooral inzetten voor sociale aspecten (hulp bij activiteiten buitenshuis,
hulp bij contacten aangaan met anderen). Ik zal in overleg treden met het
College voor Zorgverzekeringen, Per Saldo en de zorgkantoren over deze
uitkomsten van het onderzoek.
38
Waarom worden er geen pgb’s meer toegekend aan mensen met
schulden? Hoe moet ik dit zien in relatie tot de WSNP?
Zie het antwoord op vraag 30.
39
Zijn er pgb-gefinancierde wooninitiatieven waarin cliënten met een zzp lvg
4 en 5, zzp sglvg en een zzp GGZ-B verblijven?
Dit is mij niet bekend.
40
Hoeveel mensen met een intensieve zorgvraag (zzp lvg 4 en 5, zzp sglvg
en zzp GGZ-B) zullen naar verwachting om deze reden niet meer in
aanmerking komen voor een pgb? Is er voldoende zorg in natura voor
handen om deze mensen op te vangen? Wat zijn de budgettaire gevolgen
van het ontzeggen van toegang tot het pgb voor deze deze mensen?
Op basis van de huidige budgethouders met deze zzp-indicaties (circa 230
personen) zal het naar verwachting gaan om 75 tot 100 personen per jaar.
Het zorgkantoor is en blijft verantwoordelijk om ook aan deze mensen
binnen de Treeknormen de geïndiceerde zorg te leveren. Er is rekening
gehouden met een besparing op de pgb-uitgaven van circa € 2 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

14

41
Is ook Per Saldo betrokken bij de besprekingen om te komen tot een
betere ondersteuning en intensievere controle van budgethouders in het
eerste jaar?
Per Saldo zal worden betrokken bij het bespreken van het voorstel van de
zorgkantoren.
42
Hoe zorgt de staatssecretaris dat de groep van circa 230 personen met een
zzp lvg 4 en 5, zzp sglvg of zzp GGZ-B per 1 januari 2011 de zorg krijgen
die zij nodig hebben? Welk alternatief wordt hen geboden voor het pgb?
De huidige circa 230 personen met een zzp lvg 4 en 5, zzp sglvg of zzp
ggz-B behouden deze. Deze maatregel heeft alleen betrekking op de
nieuwe cliënten met deze indicaties.
43
Wat betekent de passage waarin wordt gesteld dat cliënten een geïnformeerde en bewuste keuze moeten maken voor het pgb voor mensen met
een verstandelijke beperking? Kan de staatssecretaris hier een toelichting
op geven?
Het persoonsgebonden budget is bedoeld voor die cliënten die onder
eigen regie zelf of met behulp van hun directe omgeving hun zorg willen
organiseren. Als het gaat om mensen met een verstandelijke beperking
dan dient de wettelijke vertegenwoordig (de ouders of de mentor) deze
bewuste keuze te maken.
44
U geeft in uw brief dd 30 november 2010 aan signalen te ontvangen over
fraude met het PGB. Kunt u, nadat u in 2009 afspraken heeft gemaakt met
de zorgkantoren over het gebruik van het controleprotocol in 2010,
aangeven ter hoogte van welk bedrag er naar uw vermoeden gefraudeerd
is/wordt en kunt u specifiek verduidelijken hoe en door wie er ter hoogte
van welk bedrag gefraudeerd wordt?
De omvang van de daadwerkelijke fraude met pgb’s is onbekend. De NZa
rapporteert jaarlijks over de uitvoering van de AWBZ door zorgkantoren,
waaronder de door zorgkantoren gedetecteerde fraude. Dit betreft een
ondergrens. Niet alle concessiehouders hebben in hun verantwoordingsinformatie aantallen en bedragen opgenomen over de gedetecteerde
zorgfraude.
Uit dit AWBZ-rapport van de NZa blijkt dat op basis van de verantwoordingsdocumenten en de opgevraagde managementinformatie concessiehouders in 2009 275 zaken (2008: 146 zaken) waarbij een vermoeden van
misbruik bestond, hebben onderzocht. In 18 zaken (2008: 16 zaken) is op
basis van onderzoek vastgesteld dat er daadwerkelijk sprake is geweest
van fraude, ten bedrage van ten minste € 1,9 miljoen. Onderzoek naar
mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik is een langdurend proces. De
concessiehouders hebben hierdoor nog een aantal zaken uit 2009 in
onderzoek. Net als over het verantwoordingsjaar 2008 blijkt dat het in veel
gevallen gaat om fraude met het pgb. De concessiehouders melden een
stijging van het aantal fraudezaken door pgb bemiddelingsbureaus.
45
U zegt in uw brief d.d. 30 november 2010: «Mocht dat nodig zijn, dan zal ik
niet schromen om in de huidige uitvoeringsstructuur in te grijpen».
Hiermee doelt u op het voorkomen van fraude en het voor fraudeurs
onaantrekkelijk maken van de pgb-regeling. Kunt u aangeven wat de extra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

15

kosten zullen zijn van deze fraudebestrijding en waaruit u dat bedrag wilt
financieren? Welke concrete maatregelen wilt u gaan treffen om fraude
met het pgb tegen te gaan?
In de pgb-brief van 30 november jl. heb ik aangegeven dat de werkgroep
fraude begin volgend jaar met voorstellen zal komen om de pgb-fraude
aan te pakken. Op dat moment zullen concrete maatregelen bekend
worden. Op dit moment is geen inschatting te maken van de kosten die
hieraan verbonden zijn.
46
Wat zijn de verschillen in aanspraken tussen personen met ZIN en
personen met een pgb; bijvoorbeeld welke toeslagen zijn wel beschikbaar
binnen de ZIN en niet binnen het pgb? Klopt het dat er maar 1 zzp is
waarop een pgb gebaseerd kan worden?
De AWBZ-aanspraak van mensen met zorg-in-natura en mensen met een
persoonsgebonden budget is bij de indicatiestelling gelijk. De functie
behandeling is niet via een persoonsgebonden budget te verzilveren. Bij
zorg-in-natura is de vergoeding van de functie behandeling gekoppeld aan
het hebben van een toelating voor verblijf én behandeling. Bij zorg-innatura regelt de NZa beleidsregel CA-452 dat in de bekostiging voor een
aantal specifiek toegelaten plaatsen (MFC-plaatsen en observatieplaatsen)
een toeslag. Alleen gespecialiseerde instellingen met een speciale
toelating ontvangen een dergelijke toeslag. Ook voor een beperkt aantal
specifieke cliëntengroepen (gespecialiseerde huntingtonzorg, gespecialiseerde epilepsiezorg, invasieve ademhalingsondersteuning en cliënten in
zorgzwaartepakket VV9 die een CVA hebben gehad) geldt dat in de
bekostiging een toeslag bovenop het zorgzwaartepakket mogelijk is. Deze
gespecialiseerde zorg komt weinig voor onder de pgb-houders.
Voor de dagbesteding geldt er een toeslag voor kinderen tot 18 jaar.
Met ingang van 2011 geldt voor de zorg aan gehandicapte kinderen en
jeugdigen (t/m 22 jaar) een toeslag. De toeslag betreft een vergoeding
voor die activiteiten die ouders normaliter uitvoeren gedurende de
opvoeding van het kind en die bij opname in een instelling door de
instelling grotendeels worden overgenomen.
In zorg-in-natura is in de gehandicaptenzorg een NZa-beleidsregel
«extreme zorgzwaarte» die voorziet in de kosten van extreem zware
cliënten. De pgb-regeling kent voor zeer zware cliënten eveneens een
uitzonderingsmogelijkheid. Voor ieder zorgzwaartepakket is er een
bijpassende hoogte van het pgb bepaald. Deze verschilt dus per
zorgzwaartepakket. Indien een cliënt is geïndiceerd voor dagbesteding –
en de dagbesteding ook met een pgb wil afnemen – wordt daarmee in de
hoogte van het pgb ook rekening gehouden. Tot slot, de pgb-regeling kent
tot op heden een toeslag van € 10 600 voor pgb-houders met een
verblijfsindicatie.
47
Welke gevolgen heeft het overhevelen van onder andere de functie
Begeleiding van AWBZ naar de Wmo voor houders van een pgb? Welke
budgettaire gevolgen heeft dit voor het pgb-budget?
Zie het antwoord op vraag 28.
48
Zullen alle Bureaus Jeugdzorg per 1 januari 2011 gaan werken met de CIZ
software? Houdt het werken met CIZ-software in dat Bureaus Jeugdzorg
dan op de dezelfde wijze indiceren als het CIZ? Welke andere stappen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

16

worden ondernomen om het indicatieproces bij Bureaus Jeugdzorg op
één lijn te krijgen met het CIZ?
Nee. Het moment waarop de Bureaus elektronisch gegevens gaan
wisselen verschilt per Bureau Jeugdzorg. Vanaf 1 januari 2011 wordt
gestart met de bureaus die hebben aangegeven dat zij snel kunnen
werken met de CIZ-applicatie. De bureaus werken met het Informatiesysteem Jeugdzorg (IJ). Met behulp van de CIZ-software wordt, zodra het
Bureau Jeugdzorg integraal de situatie en de beperkingen van het kind
heeft onderzocht en gebleken is dat AWBZ-zorg nodig is, de CIZ software
gevuld met gegevens uit IJ en de AWBZ-indicatie elektronisch verzonden
naar de AWBZ-ketenpartijen. De Bureaus Jeugdzorg indiceren AWBZ-zorg
op basis van de werkinstructie «Indicatiestelling voor de jeugd-GGZ». Om
de gewenste uniformiteit tussen de Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
en deze werkinstructie te realiseren heeft de MOgroep Jeugdzorg vorig
jaar deze instructie vergeleken met de indicatiewijzer van het CIZ en op
onderdelen aangepast.
49
Is de toeslag tijdelijk verblijf hetzelfde als budgetgarantie? Zo nee, waarin
zit het verschil?
De toeslag voor tijdelijk verblijf is niet hetzelfde als de budgetgarantie. De
toeslag voor tijdelijk verblijf is een bedrag van € 10 600 dat tot op heden
aan het pgb-budget werd toegevoegd indien er sprake was van een
verblijfsindicatie. Daarvoor komt per 1 januari 2011 voor de schoonmaakkosten een bedrag van € 3 250.
De budgetgarantie houdt in dat cliënten met een indicatie voor verblijf
(ook bij herindicatie) minimaal het pgb-bedrag behouden dat ze het jaar
daarvoor hadden.
50
«In de analyse kwam naar voren dat bij personen met hetzelfde
zorgprofiel er meer financiële middelen voor de zorgcomponent
beschikbaar waren voor personen die kozen voor een pgb dan voor
mensen die kozen voor zorg in natura». Is dat absoluut of relatief? Wat is
hiervan de reden? In hoeverre waren de zzp’s werkelijk kostendekkend?
Voor cliënten met een pgb waren absoluut gezien meer middelen
beschikbaar dan voor vergelijkbare cliënten met zorg-in-natura. Voor de
doorvoering van de maatregelen was dit gemiddeld genomen voor de
zorg en het schoonmaken samen ongeveer 30% meer. Voor de invoering
van de zorgzwaartebekostiging was er geen inzicht in wat voor vergelijkbare cliënten met zorg-in-natura en pgb beschikbaar was. De invoering
van de zorgzwaartebekostiging heeft geleid tot een toegenomen inzicht in
de zorgzwaarte van cliënten, waarmee de vergelijking nu wel mogelijk is.
De zzp’s (en de tarieven van de zzp’s) zijn gebaseerd op de omvang van de
zorg zoals die in de praktijk gemiddeld genomen binnen de intramurale
instellingen geleverd wordt.
Hieronder geef ik een voorbeeld voor de meest voorkomende zorgzwaartepakketten in elk van de sectoren. Het hiernavolgende betreft een
vergelijking van de hoogte van het pgb in 2010 en de hoogte van het pgb
in 2011 voor nieuwe cliënten. Hierbij is een vergelijking gemaakt met de
oude hoogte van het pgb, en tevens een vergelijking met de vergoeding
die een zorg-in-natura instelling krijgt voor de componenten zorg
(exclusief behandeling) en schoonmaken. Bij de vergelijking heb ik de
vergoeding voor de zorgcomponent uit het volledig pakket thuis (VPT)
genomen en daaraan toegevoegd een gelijk bedrag voor schoonmaakkosten ( € 3 250) die in 2011 in de hoogte van het pgb wordt opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

17

Zorgzwaartepakket

Pgb 2010

Pgb 2011

VPT
20111

PGB
2011
t.o.v.
VPT 2011

PGB 2010
t.o.v. VPT
2011

ZZP VV5
ZZP VG3 (exclusief dagbesteding)
ZZP GGZ 3C (exclusief
dagbesteding)
Gemiddeld alle ZZP’s (dus niet
alleen 3 bovenstaande)

€ 49 800

€ 35 100

€ 40 700

86%

122%

€ 37 900

€ 26 800

€ 25 300

106%

150%

€ 34 900

€ 26 800

€ 29 700

90%

118%

95%

128%

1

Zorgcomponent en schoonmaakkosten.

De tabel maakt inzichtelijk dat op dit moment voor cliënten met een
indicatie voor verblijf (uitgedrukt in een zorgzwaartepakket) de vergoeding
bij omzetting naar een pgb gemiddeld 128% is (zie kolom 6 waarin een
vergelijking is gemaakt met de hoogte van het pgb in 2010). Tevens blijkt
uit de bovenstaande tabel dat er grote verschillen zijn tussen de hoogte
van het pgb 2010 en het pgb in 2011 (zie verschillen tussen kolom 2 en 3).
Vandaar ook dat ik oog heb voor een zorgvuldige meerjarig afbouwtraject
en een individuele beoordeling uitvoer onder budgethouders die er
substantieel op achteruit gaan. Tot slot, blijkt uit de tabel dat het pgb na
alle maatregelen in 2011 de vergoeding voor de zorgcomponent en het
schoonmaken gemiddeld 95% van de vergoeding voor het VPT betreft (zie
kolom 5). Dit is billijk, omdat enerzijds bij zorg-in-natura gerekend wordt
met overhead en anderzijds bij zorg-in-natura de vergoedingen
maximumtarieven zijn en in onderhandeling tussen zorgaanbieder en
zorgkantoor naar beneden worden bijgesteld. In 2011 gaat het hierbij om
maximaal 6%. Zie tevens het antwoord op vraag 46. De beschikbare
toeslagen bij zorg-in-natura zullen het gepresenteerde beeld niet sterk
beïnvloeden.
In bijlage 1 is de volledige vergelijking naar zorgzwaartepakket
toegevoegd.1
51
Klopt het dat mensen met een zzp-indicatie die een half jaar op de
wachtlijst staan tussen de 12 en 34% budget inleveren in plaats van de 3%
budgetkorting? Is hier bewust voor gekozen of betreft het een onvoorzien
effect van de te nemen maatregelen?
Het klopt dat mensen met een zzp-indicatie die op de wachtlijst staan, net
als alle nieuwe cliënten per 1 januari 2011 te maken krijgen met de nieuw
berekende hoogte van het pgb. Ik zie dit niet als een budgetkorting. Deze
cliënten hebben immers nog geen pgb. Ik vind het goed dat deze cliënten
– net als nieuwe cliënten – direct wennen aan de nieuwe hoogte van het
pgb. Naar verwachting zal het gaan om een beperkte groep, omdat zij
uitgaande van een urgente zorgbehoefte zorg-in-natura ontvangen of, bij
een gebrek aan een zorg-in-natura alternatief alsnog een pgb ontvangen.
Zij zijn uitgezonderd van de pgb-toekenningenstop.
52
Kan de staatssecretaris een toelichting geven op de situatie voor zeer
ernstig meervoudig gehandicapten waarvoor per 1 januari 2011 een extra
zzp wordt ingevoerd vanwege de ontoereikendheid van zzp VG 05?
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

Binnen de huidige groep meervoudig complex gehandicapten cliënten in
zorgzwaartepakket VG5 wordt in 2011 een onderscheid gemaakt tussen
mobiele en niet mobiele en volledig zorgafhankelijke cliënten. Voor de niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

18

mobiele en volledig zorgafhankelijke cliëntengroep wordt in 2011 een
zorgzwaartepakket aan de reeks toegevoegd; zorgzwaartepakket VG8.
Voor zowel zorg-in-natura als voor het pgb is daarvoor ook een afzonderlijk tarief vastgesteld. Vanaf januari 2011 kunnen cliënten navragen of
zij voor herindicatie in aanmerking komen. Voor 2011 heeft dat in verband
met de budgetgarantie nog geen financiële gevolgen.
53
Wat moet precies worden verstaan onder de component eten en drinken
die komt te vervallen? Kan de staatssecretaris concrete voorbeelden
noemen?
In het tarief dat de zorginstelling krijgt voor zorg-in-natura is ook een
vergoeding opgenomen voor eten en drinken en overige woongerelateerde kosten (zoals bijvoorbeeld onderhoud van het terrein en dergelijke). De instelling zorgt er ook voor dat cliënten 3 maaltijden per dag en
voldoende te drinken krijgen en dat de terreinen worden onderhouden.
Voor cliënten die met een pgb de zorg zelfstandig regelen, geldt dat zij zelf
voor hun eten en drinken en woongerelateerde kosten betalen. De hoogte
van de eigen bijdrage die pgb-ers betalen, is daarop ook afgestemd en is
lager dan voor cliënten die in een instelling verblijven
54
Op welke wijze kan de indicatiestelling worden verbeterd teneinde de
daadwerkelijke hulpvraag van mensen in beeld te krijgen?
Bij de indicatiestelling worden cliënten die voor verblijf in aanmerking
komen op basis van hun beperkingen ingedeeld in het best passende
zorgzwaartepakket. Dit geldt zowel voor cliënten die kiezen voor zorg-innatura als voor cliënten die hun zorg met behulp van een pgb willen
regelen. Bij zorg-in-natura geldt dat het zorgzwaartepakket in meer dan
95% van de gevallen passend is. Ik ga ervan uit dat dit voor cliënten met
een pgb niet anders is. Voor extreem zware cliënten kent zowel de
zorg-in-natura als de pgb-regeling een mogelijkheid om het zorgzwaartepakket in de bekostiging aan te vullen. Een definitieve regeling van
bijzondere zorgzwaarte zal worden meegenomen in de wettelijke
verankering.
Zie ook het antwoord op vraag 12.
55
In uw brief d.d. 30 november 2010 geeft u herhaaldelijk aan dat u zich bij
de vaststelling van de budgetten voor diverse groepen pgb-houders zult
baseren op voorstellen van de ambtelijke werkgroep, bestaande uit
vertegenwoordigers van ZN, CVZ, het CIZ en Per Saldo. U neemt de
voorstellen van de werkgroep over. Kunt u mij vertellen welke adviezen u
van de ambtelijke werkgroep pgb-zzp hebt ontvangen en welke van deze
adviezen u wel of niet overneemt? Bent u bereid het complete advies van
de ambtelijke werkgroep openbaar te maken, teneinde de Kamer volledig
te informeren? Wordt het advies van de ambtelijke werkgroep van Per
Saldo, ZN, CVZ en CIZ door alle deelnemers van de werkgroep
onderschreven?
De werkgroep pgb-zzp heeft 9 knelpunten geïnventariseerd. Inmiddels is
al een aantal acties ondernomen om problemen binnen de huidige
regelgeving op te lossen:
– De beleidsregel «toekenning pgb AWBZ bij indicatie verblijf» is
aangepast, zodat ook een pgb voor vervoer bij dagdelen begeleiding
kan worden toegekend als hiervoor een indicatie is gegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

19

–

Het aantal zzp’s waarvoor het CVZ zorgkantoren toestemming kan
geven om in verband met extreme zorgzwaarte af te wijken van de
beleidsregel is uitgebreid.

Aanvullend zijn de volgende adviezen geformuleerd:
– Stel in de toekomst de hoogte van het pgb-ZZP vast met behulp van
een aangepaste toekenningentabel, zodat de tarieven voor pgb’s en
natura pakketten beter op elkaar worden afgestemd.
– Blijf de extramurale eigen bijdrage systematiek hanteren.
– Bouw de budgetgarantie na 31 december 2011 zo snel als verantwoord
mogelijk is af. Een afbouw van 10% in 2012, 20% in 2013 en de rest van
het verschil in 2014 is volgens de werkgroep hanteerbaar. Voor
budgethouders die er meer dan 50% of meer dan € 30 000 per jaar op
achteruit gaan, moet een individuele beoordeling plaatsvinden.
Bij het formuleren van haar adviezen is de werkgroep uitgegaan van het
huidige stelsel. De adviezen worden door alle werkgroepleden onderschreven. Wel heeft Per Saldo aangegeven moeite te hebben met de
uitgangspunten van de zzp-systematiek en het principe dat de kosten van
een pgb gelijk dienen te zijn aan die van zorg in natura. Deze bezwaren
zijn in het advies verwerkt.
In mijn pgb-brief van 30 november jl. heb ik aangegeven de adviezen op
te volgen. Het complete rapport van de werkgroep treft u als bijlage bij
deze antwoorden aan.1
56
Bent u van plan om in uw onderzoek naar de substantiële financiële
achteruitgang van budgethouders met een bijzondere zorgzwaarte de
conclusies uit het eindrapport «Een PGB op basis van een zzp. De
financiële gevolgen van het afschaffen van budgetgarantie» van onderzoeksbureau Research voor Beleid dd 20 augustus 2010 te betrekken?
Ja. De uitkomsten van het door VWS-geïnitieerde onderzoek van het
onderzoeksbureau Research voor Beleid zijn voor mij aanleiding geweest
om nader onderzoek te starten naar de budgethouders met een substantiële achteruitgang.
57
De staatssecretaris komt in haar brief met een nieuwe regeling pgb zzp. Zij
baseert zich opnieuw op het advies van werkgroep pgb zzp en zegt dat ze
«oog heeft voor de pgb-houders die er na drie jaar substantieel op
achteruitgaan. Ik zal in 2011 onderzoek doen naar de oorzaken hiervan en
daarbij ook betrekken of dit budgethouders zijn met een bijzondere
zorgzwaarte.» De staatssecretaris baseert zich op het doorrekenen van de
gevolgen van de nieuwe regeling door Research voor Beleid. Wil de
staatssecretaris het rapport van Research voor Beleid voor het debat van
15 december 2010 aan de Kamer zenden? Klopt het dat pas in 2013
gekeken wordt naar de groep die er meer dan 50% op achteruit gaat?

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

Nee, dit klopt niet. Het onderzoeksrapport van Research voor Beleid treft u
als bijlage bij deze antwoorden aan2. Ik heb in mijn pgb-brief van
30 november jl. aangegeven dat ik heb oog voor de pgb-houders die er bij
het vervallen van de budgetgarantie na drie jaar substantieel op achteruitgaan. Ik hecht eraan deze groep budgethouders snel duidelijkheid te
bieden. Ik zal daarom al in 2011 onderzoek doen naar de oorzaken hiervan
en daarbij ook betrekken of dit budgethouders zijn met een bijzondere
zorgzwaarte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

20

58
De verlaging van het pgb zou neerkomen op een bedrag van 7 350 Euro
op jaarbasis. Geldt voor alle pgb-houders met een verblijfindicatie
hetzelfde bedrag? Ook voor pgb-houders met budgetgarantie? Welk
percentage van het totale pgb is dat gemiddeld? In hoeverre loopt dat
percentage uiteen bij verschillende cliënten?
De verlaging van € 7 350 geldt voor iedere budgethouder. Daarnaast heeft
het CVZ gekeken naar het aantal uren dat wordt gebruikt bij het bepalen
van de hoogte van het pgb. Immers, de uren in een zorgzwaartepakket
worden omgezet naar functies en klassen. Hieruit kwam naar voren dat bij
die omzetting de budgethouders na omzetting meer uren kregen dan
cliënten met een vergelijkbare verblijfsindicatie bij zorg-in-natura. Dit
betekent voor een aantal zorgzwaartepakketten dat de teruggang voor de
budgethouder groter is. Gemiddeld is de teruggang voor een groep van
11 000 cliënten € 9 250 (22%). Een groep van 1 900 budgethouders die al
in 2010 een budgetgarantie hadden gaat er gemiddeld € 17 500 (42%) op
achteruit. Circa 400 van deze cliënten zullen in aanmerking komen voor
een individuele beoordeling. Bij deze groep wordt bekeken of zij in aanmerking komen voor de uitzonderingsmogelijkheid die de pgb-regeling
kent voor extreem zware cliënten.
59
Is met de verlaging van het pgb met een bedrag van 7 350 euro op
jaarbasis het behoud van huishoudelijke hulp meegerekend? Behouden
deze pgb-houders de aanspraak op huishoudelijke hulp vanuit de Wmo?
In de berekening van de € 7 350 achteruitgang is rekening gehouden met
een vergoeding in het pgb voor schoonmaken van € 3 250 per jaar. De
vergoeding van € 3 250 komt in de plaats van de vergoeding voor twee
dagen tijdelijk verblijf van € 10 600 per jaar. Sinds 1 januari 2009 geldt
voor nieuwe pgb-houders dat zij geen gebruik maken van huishoudelijke
verzorging uit de Wmo. De huishoudelijke verzorging bekostigen cliënten
uit hun pgb. Om die reden is het ook redelijk om in de hoogte van het pgb
een vergoeding voor schoonmaken op te nemen.
60
Hoeveel nieuwe pgb-zzp aanvragen worden er in 2011 verwacht? Welke
budgettaire gevolgen heeft de verlaging van het pgb-zzp in 2011? Hoeveel
van deze mensen zullen naar verwachting uitwijken naar zorg in natura als
gevolg van deze maatregel?
Er worden ongeveer tussen de 2500 en 3000 nieuwe pgb-zzp aanvragen
verwacht in 2011. Er is naast nieuwe instroom ook uitstroom. De (netto)
groei van het aantal budgethouders met een zzp-indicatie wordt in 2011
op 1000 geraamd.
Nu bedraagt het aantal budgethouders met een zzp-indicatie circa 13 000.
Het budgettaire effect van de verlaging van de pgb-zzp-tarieven in 2011 is
circa € 10 miljoen. Het betreft in 2011 alleen nieuwe cliënten die
gedurende het jaar instromen.
Hoeveel mensen zullen uitwijken naar zorg-in-natura valt niet op
voorhand te zeggen. Dat is mede afhankelijk van de specifieke situatie. In
vergelijking met de vergoedingen die op basis van het VPT worden
gegeven (pgb op gemiddeld 95% van het VPT) is het nog steeds mogelijk
om een met de zorg-in-natura vergelijkbaar zorgpakket via het pgb in te
kopen.
61
Wat is het bruto pgb?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

21

Het zorgkantoor bepaalt op basis van de AWBZ-indicatie de hoogte van
het persoonsgebonden budget. Bij dit «bruto»- pgb is nog geen rekening
gehouden met de eigen bijdrage. Op grond van de inkomensgegeven stelt
het zorgkantoor de eigen bijdrage vast en rekent vervolgens wat het
persoonsgebonden budget is na aftrek van de eigen bijdrage, het
zogenaamde «netto»-pgb. Dit netto-budget is het bedrag dat vervolgens
aan de budgethouder beschikbaar wordt gesteld. Aan de budgethouder
wordt overigens niet gevraagd zich over de besteding van de «eigen
bijdrage» te verantwoorden.
62
Welke budgettaire gevolgen heeft de verlaging van de budgetgarantie met
maximaal 10% in 2012? En welke budgettaire gevolgen heeft de verlaging
van de budgetgarantie met maximaal 20% in 2013? Hoeveel mensen
zullen naar verwachting uitwijken naar zorg-in-natura als gevolg van deze
maatregel?
De budgettaire gevolgen van het verlagen van de pgb-zzp-tarieven zijn in
2011 in totaal circa € 10 miljoen en in 2012 circa € 90 miljoen. Dit betreft
de nieuwe en bestaande cliënten. Voor de bestaande cliënten (afbouw
10% in 2012) zijn de budgettaire gevolgen in 2012 ongeveer € 40 miljoen.
De budgettaire gevolgen van het verlagen van de budgetgarantie met 20%
in 2013 bedragen voor de bestaande budgethouders ongeveer € 90
miljoen. Zie tevens het antwoord op vraag 60.
63
Met welk percentage van het in 2013 toegekende bruto pgb daalt het pgb
bij het vervallen van de budgetgarantie op 1 januari 2014 gemiddeld? En
in de uiterste gevallen? Zal ook hier een maximum daling worden
gehandhaafd?
In 2011 wordt de budgetgarantie gehandhaafd. Vanaf 2012 zullen er circa
14 000 pgb-houders starten met het meerjarig afbouwtraject. Hierbij dient
onderscheid gemaakt te worden tussen de budgethouders die reeds in
2010 een budgetgarantie hadden (ongeveer 1 900) en de budgethouders
die instromen in de budgetgarantie in 2011 (ongeveer 11 000).
Voor de groep van 1 900 budgethouders die in 2010 al een budgetgarantie
hadden, geldt bij benadering dat zij in 2014 nog gemiddeld 14% dienen af
te bouwen. De maximumafbouw is in 2014 het restant van de afbouw tot
maximaal 50% van het budget in 2010. Naar budgethouders die meer
moeten afbouwen laat ik op individueel niveau onderzoek doen. Het gaat
hierbij om circa 400 budgethouders.
Voor de groep van de ongeveer 11 000 cliënten geldt dat de meesten
daarvan in 2013 voldoende hebben afgebouwd tot de nieuwe
pgb-vergoeding. Gemiddeld genomen zal een geringe afbouw in 2014
nodig zijn van gemiddeld 3%.
64
Wat verstaat de staatssecretaris onder «substantieel»? Is dat 10%, 20%,
30%, 40%, 50% of zelfs nog meer?
Voor cliënten die er ten opzichte van hun budget in 2010 in totaal meer
dan 50% op achteruit gaan, volgt een individuele beoordeling van het
verdere afbouwtraject. Het gaat hier om circa 400 budgethouders.
65
Op welke manier gaat de staatssecretaris in 2011 onderzoeken hoe
mensen er na drie jaar substantieel op achteruit gaan? Wanneer wordt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

22

uitkomst van dit onderzoek verwacht en wordt het aan de Kamer
gestuurd?
Van alle mensen die na het overgangstraject in 2014 er substantieel in
budget op achter uitgaan wil ik weten wat hun specifieke situatie is en of
zij zo mogelijk een beroep kunnen doen op de uitzonderingsmogelijkheid
die de huidige pgb-regeling kent. Op basis hiervan kunnen personen met
een extreem hoge zorgzwaarte een hoger pgb krijgen. Ik ga dit onderzoek
samen met de zorgkantoren uitvoeren. Via hun gegevens worden deze
cliënten benaderd. Bij alle personen wordt vervolgens de specifieke
cliëntsituatie in beeld gebracht (o.a. zorgbehoefte, invulling van deze
zorgbehoefte met het pgb). Ik verwacht dat dit onderzoek in het voorjaar
van 2011 kan worden afgerond. De Kamer zal worden geïnformeerd over
de bevindingen van dit onderzoek en mijn beleidsconclusies.
66
Wat is het verschil tussen extreme zorgzwaarte en bijzondere
zorgzwaarte? Op welke manier worden deze vertaald in een zzp? Gebeurd
dat voor zzp’s voor zorg in natura op dezelfde manier als voor zzp’s voor
het pgb? Op welke manier blijft er ruimte voor individuele beoordeling
van de cliënt en een passende indicatie?
Extreme zorgzwaarte is een zodanig hoge zorgvraag dat deze uitstijgt
boven de zorg die in het hoogste zorgzwaartepakket in een reeks is
opgenomen. Voor deze cliënten geldt dat zelfs het hoogste zorgzwaartepakket en het daarbij omschreven cliëntprofiel niet passend is.
Van bijzondere zorgvraag is sprake indien een cliënt weliswaar past
binnen een beschreven cliëntprofiel/zorgzwaartepakket, maar een
specifieke afwijkende zorgvraag heeft doordat hij of zij ook een aanvullende zorgbehoefte heeft die niet in het zorgzwaartepakket is opgenomen.
Een voorbeeld van een bijzondere zorgvraag kan zijn de behoefte aan
chronische invasieve ademhalingsondersteuning. In de beantwoording
van vraag 46 ben ik ingegaan op de wijze waarop dit in zorg-in-natura en
het persoonsgebonden budget wordt vertaald. Ik ben van mening dat de
indicatie in zorgzwaartepakketten in verreweg de meeste gevallen leidt tot
een passende indicatie. Voor uitzonderingsgevallen is zowel bij zorg-innatura als pgb in de bekostiging op dit moment een uitwijkmogelijkheid.
Zie ook het antwoord op vraag 12.
67
Hoeveel kleinschalige wooninitiatieven zijn er en om hoeveel bewoners in
welke doelgroepen gaat het? Over welke cijfers beschikt de staatssecretaris thans?
Bij de beantwoording van deze vraag baseer ik mij op cijfers van het
Landelijk Steunpunt Wonen, De Drie Nootenbomen en Woondroomzorg.
Op dit moment zijn er in Nederland ruim 300 wooninitiatieven. In ruim
80% hiervan wordt de zorg middels een pgb gefinancierd wordt, of
middels een combinatie van pgb en zorg-in-natura. In totaal wonen er
ongeveer 2 500 mensen in een kleinschalige wooninitiatief waarvan er
ongeveer 2 000 een pgb hebben.
De doelgroepen zijn divers. De grootste doelgroep betreft mensen met
een verstandelijke beperking waarbij de zwaarte kan variëren van licht tot
zwaar. Daarnaast zijn er ook initiatieven voor meervoudig complex
gehandicapten, mensen met het syndroom van Down, mensen met een
Autisme Spectrum Stoornis, lichamelijke handicaps, niet-aangeboren
hersenletsel, gedragsstoornissen, psychiatrische stoornissen en dementie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

23

68
Met welke cijfers onderbouwt de staatssecretaris haar verwachting dat de
wooninitiatieven niet in de problemen zullen komen? Kan zij garanderen
dat deze wooninitiatieven niet in de problemen komen?
Ik draag, net als u, een warm hart toe aan zorg die in een kleinschalig
verband wordt geboden. Echter ik kan geen garantie afgeven voor het
behoud van alle bestaande wooninitiatieven. Dat kan ik niet, omdat ik niet
weet welke budgettaire consequenties dit heeft. Daarom wil ik eerst een
onderzoek doen waarbij alle kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven worden meegenomen. Bij dit onderzoek wordt een «foto gemaakt»
en ingezoomd op aspecten als hun omvang en cliënten die er hier wonen.
Ook ga ik samen met het veld vaststellen wat het minimumaantal
bewoners is voor een verantwoorde exploitatie. Deze grondige aanpak
vergt tijd. Ik neem voor de zomer van 2011 een besluit. De wooninitiatieven komen in 2011 niet in de problemen, omdat de budgetgarantie nog
in 2011 geldt.
69
De budgetgarantie vervalt op 1 januari 2014. U kijkt naar de groep die er
individueel substantieel op achteruit gaat. Klopt het dat u alleen kijkt naar
de groep die er meer dan 50% op achteruit zal gaan?
Het klopt dat alleen voor die cliënten die er ten opzichte van het budget in
2010 meer dan 50% op achteruit gaan een individuele toetsing van het
verdere afbouwpad wordt uitgevoerd. Los daarvan geldt echter voor
cliënten met een extreem hoge zorgvraag, dat zij een beroep kunnen doen
op de uitzonderingsmogelijkheid die de huidige pgb-regeling kent. Tot op
heden hebben weinig cliënten van die mogelijkheid gebruik gemaakt,
omdat dat door de budgetgarantie ook niet noodzakelijk was.
70
Blijft de aanspraak kortdurend verblijf bestaan – ook voor pgb-houders?
Welke expliciete beoordelingscriteria worden vanaf 2011 gehanteerd?
Welke gevolgen heeft dit voor personen die tot nu toe een aanspraak
konden maken op kortdurend verblijf: welke groepen behouden hun
aanspraak en welke groepen verliezen deze?
Kortdurend verblijf was tot 1 januari 2011 geen aparte zorgvorm in het
Besluit zorgaanspraken. Vanaf 1 januari 2011 is kortdurend verblijf voor
het eerst apart als aanspraak in het Besluit zorgaanspraken opgenomen.
Met deze verankering geef ik duidelijk aan dat ik veel waarde hecht aan
deze vorm van zorg. Een aanspraak op kortdurend verblijf kan zowel in
natura als in de vorm van een pgb worden afgenomen. Kortdurend
verblijf blijft dus bestaan voor pgb-houders.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

Tot heden waren er geen expliciete beoordelingscriteria voor kortdurend
verblijf.
Over de onduidelijkheden in de indicatiestelling en financiering van
kortdurend verblijf heb ik veel signalen ontvangen van cliëntorganisaties
en zorgaanbieders. Vanaf 1 januari 2011 zijn de beoordelingscriteria voor
kortdurend verblijf duidelijk uitgewerkt in het Besluit zorgaanspraken en
de beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. De beleidsregel omtrent
indicatiestelling voor kortdurend verblijf heb ik op 7 december 2010
vastgesteld (zie bijlage)1. Om in aanmerking te komen voor kortdurend
verblijf moet sprake zijn van een zorgbehoefte gepaard gaand met
permanent toezicht en een noodzakelijkheid tot het overnemen van dit
permanent toezicht van mantelzorg («ontlasten»). In vraag 72 ga ik
specifiek in op het verschil tussen ouderlijk toezicht en permanent
toezicht. Voor een toelichting op de beoordelingscriteria verwijs ik naar de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

24

beleidsregel. Het CIZ zal bovendien zijn beoordelingskader nog verder
toelichten in de indicatiewijzer, die zij jaarlijks uitbrengt.
Personen die nu kortdurend verblijf ontvangen behouden deze in ieder
geval totdat zij zelf een nieuwe indicatie aanvragen vanwege een
gewijzigde zorgbehoefte of als de geldigheid van het huidige indicatiebesluit is verstreken. Bij herindicatie zijn de beoordelingscriteria van
toepassing zoals ze vanaf 1 januari 2011 gelden.
Kortdurend verblijf is bedoeld voor mensen met een zorgvraag waarbij
toezicht nodig is om tijdig fysieke zorg te bieden, bijvoorbeeld bij:
– niet ingestelde epilepsie, toezicht i.v.m. risico status epilepticus;
– ernstige hart- en longaandoeningen, toezicht i.v.m. risico zuurstoftekort;
– ernstige slikstoornissen, toezicht i.v.m. verslikrisico;
– ouderen met dementie, die vergeten dat ze niet meer mobiel zijn.
Kortdurend verblijf is ook bedoeld voor mensen met regieverlies waarbij
actieve observatie nodig is omdat zij niet (meer) in staat zijn op hulp in te
roepen, bijvoorbeeld bij:
– verzekerde met verstandelijke handicap die continue sturing nodig
hebben in het dagelijks leven.
– verzekerden met lichamelijke handicap met zware fysieke beperkingen
– ouderen met dementie
Kortdurend verblijf is tenslotte ook bedoeld voor mensen waarbij toezicht
nodig is voor preventief ingrijpen bij gedragsproblemen. Toezicht,
observatie en preventief ingrijpen is nodig omdat het onvoldoende
verstaanbaar kunnen maken van de hulpvraag gaat leiden tot probleemgedrag (woede-uitbarstingen, frustratie). Hierbij valt te denken aan
mensen met een psychiatrische of psychogeriatrische aandoening (bijv.
dementie) of een zintuiglijke handicap (doofblindheid, doof, blind).
Kortdurend verblijf is niet bedoeld voor het overnemen van het gebruikelijk ouderlijk toezicht op jeugdigen (zie vraag 72). Kortdurend verblijf is
ook niet bedoeld voor cliënten met een beperkte begeleidingsvraag,
bijvoorbeeld jeugdigen met ADHD die alleen een AWBZ-indicatie hebben
voor de functie Begeleiding van bijvoorbeeld maximaal 4 uur per week.
Door het ontbreken van expliciete beoordelingscriteria kregen ook deze
groep cliënten kortdurend verblijf.
Er is ook geen sprake van permanent toezicht bij cliënten met alleen
planbare zorg.
71
Bovenaan pagina 2 staat: «In het voorjaar heeft het vorige kabinet 243
miljoen Euro extra middelen voor de pgb-regeling beschikbaar gesteld.
Deze impuls bleek ontoereikend en derhalve is er per 1 juli jl. een
pgb-toekenningenstop ingevoerd.» Op pagina 7 wordt een toevoeging
van 350 miljoen Euro aan het pgb budget in 2011 aangekondigd. Kan
voorgerekend worden waarom de impuls van 350 miljoen Euro in 2011
voldoende is voor een heel jaar?
Zie het antwoord op vraag 80.
72
Kan de staatssecretaris aangeven waarin precies het verschil ligt tussen
permanent toezicht en ouderlijk toezicht? Waar ligt de scheidslijn tussen
«ouder» en «mantelzorger»?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

25

Vanaf 2011 wordt scherper onderscheid gemaakt tussen zorg met
permanent toezicht (AWBZ-zorg) en ouderlijk toezicht. Ouderlijk toezicht
valt onder de normale, dagelijkse zorg die ouders bieden aan hun
kinderen. Voor het overnemen van ouderlijk toezicht is geen
AWBZ-indicatie mogelijk. In de beleidsregels voor indicatiestelling is
uitgewerkt wat onder ouderlijk toezicht wordt verstaan (zie de bijlage 2 bij
deze antwoorden)1. Hieruit wordt duidelijk dat de intensiteit van het
toezicht van ouders aan kinderen afneemt naarmate kinderen ouder
worden.
Permanent toezicht is altijd bovengebruikelijk toezicht. Het is toezicht
waarop de cliënt op basis van aandoeningen, stoornissen en beperkingen
noodzakelijkerwijs is aangewezen op regelmatige en onregelmatige
momenten en die geboden wordt op basis van actieve observatie.
Permanent toezicht (zie ook vraag 70) is bedoeld voor mesnen die zijn
aangewezen op toezicht:
– om tijdig fysieke zorg te bieden;
– vanwege regieverlies omdat zij niet (meer) in staat zijn hulp in te
roepen; en
– voor preventief ingrijpen bij gedragsproblemen.
De scheidslijn tussen «ouder»» en «mantelzorger» wordt bepaald door de
scheidslijn tussen gebruikelijke zorg en bovengebruikelijke zorg. Ouders
worden geacht de normale, dagelijkse zorg te bieden aan hun kinderen.
Dat omvat ook gebruikelijk ouderlijk toezicht. Permanent toezicht is altijd
bovengebruikelijk toezicht. Mantelzorgers kunnen vrijwillig dit permanent
toezicht op zich nemen om kind of partner thuis te laten wonen. Om de
mantelzorg te kunnen ondersteunen («ontlasten») bij het vrijwillig op zich
genomen permanent toezicht kan voor maximaal drie dagen per week
kortdurend verblijf geïndiceerd worden. Kortdurend verblijf biedt
overname van het vrijwillig geboden permanent toezicht door de
mantelzorg. Met de verankering van kortdurend verblijf in het Besluit
zorgaanspraken geef ik duidelijk aan dat ik veel waarde hecht aan deze
ondersteuning van de mantelzorger.
73
Is kortdurend verblijf hetzelfde als respijtzorg? Zo nee, waarin verschilt
dat?
Nee, kortdurend verblijf is niet hetzelfde als respijtzorg. Respijtzorg is
tijdelijke en volledige overname van de zorg van een mantelzorger (door
een vrijwilliger of professional) met het doel om die mantelzorger even
vrijaf te geven ( «respijt te bieden»). Kortdurend verblijf biedt één vorm
van respijt voor mantelzorgers, maar er zijn ook veel andere vormen van
respijt voor mantelzorgers. Ook als een cliënt dagbesteding, dagbehandeling of (speciaal) onderwijs bezoekt wordt de mantelzorger respijt
geboden. Het overnemen van zorg en/of toezicht hoeft overigens niet
altijd fysiek plaats te vinden buiten de thuissituatie (zoals bij dagbesteding
of logeren). Een andere vorm van respijtzorg is het van de mantelzorger
overnemen van zorg of toezicht in de thuissituatie, waardoor de mantelzorger even een moment voor zichzelf heeft thuis of buitenshuis.
Bij kortdurend verblijf kan de mantelzorger de zorg met permanent
toezicht gedurende maximaal drie dagen per week uit handen geven. Het
kortdurend verblijf met een pgb vindt o.a. plaats in instellingen, logeerhuizen, op bungalowparken, op zorgboerderijen of bij familie (ooms/tante,
opa/oma).
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

26

74
Is de maatregel om een beroep op kortdurend verblijf alleen nog mogelijk
te maken voor cliënten die behoefte hebben aan zorg met permanent
toezicht alleen bedoeld om het aantal jeugdigen dat aanspraak maakt op
kortdurend verblijf te beperken? Zullen ook ouderen of bijvoorbeeld MS
patiënten ook met deze maatregel te maken krijgen?
De maatregel betreft het verankeren van de aanspraak kortdurend verblijf
als aparte zorgvorm in het Besluit zorgaanspraken en het uitwerken van
expliciete beoordelingscriteria voor indicatiestelling. Deze criteria
ontbraken tot op heden. Deze verduidelijking was noodzakelijk omdat veel
onduidelijkheid was rond de indicatiestelling van kortdurend verblijf.
Hierover zijn veel signalen ontvangen o.a. in de cliëntenmonitor van de
gezamenlijke cliëntorganisaties. Ook van aanbieders heb ik veel signalen
ontvangen over onduidelijkheden in de bekostiging van logeren.
Daarnaast maakten ook rechterlijke uitspraken van de Centrale Raad voor
Beroep verankering als aparte zorgvorm noodzakelijk.
De maatregel is niet bedoeld om alleen jeugdigen volgens de nieuwe
beoordelingscriteria te indiceren. Bij een (her)indicatie zullen alle mensen,
dus ook ouderen en MS patiënten, beoordeeld worden volgens de nieuwe
criteria (zie ook vraag 70 en 72).
75
Wat zijn de gevolgen van deze maatregel voor kortdurend verblijf voor
mantelzorgers?
Kortdurend verblijf is bedoeld voor cliënten die aangewezen zijn op
AWBZ-zorg met permanent toezicht (zie vraag 72). Mantelzorgers kunnen
vrijwillig dit permanent toezicht op zich nemen om kind of partner thuis te
laten wonen. Om de mantelzorg te kunnen ondersteunen bij het vrijwillig
op zich genomen permanent toezicht kan voor maximaal drie dagen per
week kortdurend verblijf geïndiceerd worden. Kortdurend verblijf biedt
dus ontlasting van het vrijwillig door de mantelzorg geboden permanent
toezicht.
Voor cliënten (en hun mantelzorgers) betekent de maatregel dat bij
herindicatie vanwege het verlopen van de geldigheidsduur of vanwege
een gewijzigde zorgbehoefte de aanspraak op kortdurend verblijf wordt
beoordeeld volgens de nieuwe beoordelingscriteria. Dat kan er toe leiden
dat de cliënt de aanspraak op kortdurend verblijf behoudt of dat de cliënt
de aanspraak verliest.
76
Hoeveel mensen zullen naar verwachting niet meer in aanmerking komen
voor kortdurend verblijf? Hoeveel jeugdigen zijn dat? Hoeveel anderen?
Wat zijn de budgettaire gevolgen van het ontzeggen van toegang tot het
pgb aan deze mensen voor 2011, en op langere termijn?
Op 1 januari 2010 hebben volgens het CIZ ruim 45 000 mensen aanspraak
op kortdurend verblijf. Jeugdigen vormen veruit de grootste doelgroep
(>85%). Volgens een eerste inschatting van het CIZ zal circa tweederde van
deze jeugdigen hun aanspraak behouden en een derde hun aanspraak
verliezen. Bij deze maatregel is uitgegaan van een besparing op de
pgb-uitgaven van € 15 miljoen in 2011 en € 35 miljoen in 2012.
77
Wat is de totale opbrengst van alle voorgestelde maatregelen? Wat zijn de
verwachte kosten van het pgb voor 2011, rekening houdend met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

27

inmiddels 10 000 wachtenden op de wachtlijst en de groei van het aantal
pgb-aanvragers wanneer er geen maatregelen getroffen zouden worden?
Vanaf 2011 zullen de volgende maatregelen worden getroffen om de
pgb-regeling te kunnen openstellen:
Maatregelen

Tariefsmaatregel pgb’s (3%) en niet uitdelen
nominale indexatie
Harmoniseren indicatiestelling Bureaus Jeugdzorg
Terugkeer naar de oorspronkelijke doelstelling pgb’s
Nieuwe tarieven pgb-zzp (bestaande en nieuwe
gevallen)
Verheldering aanspraak op tijdelijk verblijf (logeren)

Opbrengst 2011
(in euro’s)

Opbrengst 2012 (in
euro’s)

130 mln
10 mln
10 mln

130 mln
10 mln
10mln+PM1

10 mln
15 mln

90 mln
35 mln

1

In mijn pgb-visiebrief van komend voorjaar zal ik aanvullende maatregelen aankondigen om de
pgb-regeling meer solide te maken.

De verwachte kosten van het pgb in 2011 bedragen € 2 716 miljoen. Dit
komt overeen met het subsidieplafond in 2011. Wanneer er geen
maatregelen worden getroffen zijn de kosten in 2011 € 175 miljoen hoger.
78
Klopt het dat in ruil voor de toeslag voor tijdelijk verblijf een thuishulpregeling van circa 3 200 euro in de plaats komt? Zo nee, wat zijn de juiste
cijfers? Klopt het tevens dat deze regeling lager is dan een voorziening op
grond van de Wmo?
Het klopt dat er de plaats van de toeslag voor tijdelijk verblijf een toeslag
komt voor schoonmaken van ongeveer € 3 250 hetgeen bijvoorbeeld door
de thuiszorg kan worden ingevuld. Ik heb geen inzicht in de voorzieningen
die aan pgb-houders worden geboden door de gemeenten in het kader
van de Wmo. Deze zullen per gemeente verschillen.
79
Wat betekent de wijziging per 1 januari 2011 in het beroep op kortdurend
verblijf voor verschillende patiëntengroepen, zoals mensen in het
eindstadium MS of ALS?
In mijn antwoord op 70 ben ik ingegaan op de vraag voor wie kortdurend
verblijf bedoeld is en voor wie niet. Bij een zorgvraag met permanent
toezicht is er aanspraak op kortdurend verblijf mogelijk. Dit is aan de orde
in het terminale stadium van MS of ALS. Op dit moment maken deze
cliëntgroepen nog zeer beperkt gebruik van kortdurend verblijf. Ik kan mij
overigens indenken dat mensen in het eindstadium MS of ALS vaker
gebruik maken van andere zorgvormen dan logeervoorzieningen. Ik denk
daarbij aan palliatief terminale zorg thuis of in een instelling.
80
Hoe garandeert de staatssecretaris dat met de verhoging van het
budgetplafond in 2011 een nieuwe subsidiestop wordt voorkomen? Op
grond van welke cijfers meent de staatssecretaris dat de ophoging met
350 miljoen euro toereikend zal zijn?
Bij de berekening van het subsidieplafond 2011 is gebruik gemaakt van de
laatst bekende cijfers van het College voor Zorgverzekeringen ten aanzien
van het aantal budgethouders in de regeling, het aantal personen op de
wachtlijst en de verleende vergoedingen (uitgedrukt in een gemiddelde
dagprijs van een pgb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

28

Dit betekent dat bij de berekening is uitgegaan dat op 1 januari 2011 circa
136 000 personen een beroep doen op de pgb-regeling. Dit aantal is
inclusief het verwachte aantal mensen op de pgb-wachtlijst van circa
13 000 personen.
Daarnaast is er rekening gehouden met een verwachte toename van circa
1 900 budgethouders per maand. Deze groei is gebaseerd op de gemiddelde groei uit het verleden. Bij de gemiddelde dagprijs van het pgb is
uitgegaan van een bedrag van € 51,44 per dag. Tenslotte is rekening
gehouden met de effecten van maatregelen. Zie mijn antwoord op vraag
77. Ik ga er vanuit dat de pgb-middelen toereikend zijn. Het blijft echter
een raming en volledige zekerheid kan ik dus niet geven.
81
U wilt per 1 januari de toekenningenstop pgb d.d. 1 juli 2010 opheffen. De
toekenningenstop werd van kracht, nadat de 243 miljoen euro extra
beschikbaar gestelde middelen ontoereikend bleken om aan de totale
vraag naar pgb te voldoen. In uw brief van 30 november 2010 zegt u in
2011 opnieuw de uitgaven voor pgb te zullen verhogen. Het gaat nu om
een bedrag van 350 miljoen euro. Op basis van welke berekeningen
concludeert u dat met deze 350 miljoen euro aan extra beschikbaar te
stellen middelen in heel 2011 wel kunt voldoen aan de totale vraag naar
pgb?
Zie het antwoord op vraag 80.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

29

BIJLAGE 1

Uitgebreide tabel bij vraag 50 (vergelijking pgb 2010/2011 met
zorg-in-natura tarief per zorgzwaartepakket)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

30

Toelichting bij de tabel:
In bovenstaande tabel worden de tarieven van het pgb 2011, volgens de
concept-beleidsregel van het CVZ waarin de maatregelen zijn verwerkt
(kolom 2), vergeleken met de tarieven van het pgb 2010 (kolom 3). In
kolom 4 wordt het absolute verschil weergegeven.
In kolom 5 is de vergoeding voor de zorgcomponent (exclusief behandeling) en schoonmaken weergegeven zoals deze bij zorg-in-natura in de
prijs van het volledig pakket thuis (VPT) is opgenomen. Voor de vergelijkbaarheid is uitgegaan van eenzelfde vergoeding voor schoonmaken in het
VPT van € 3 250 die ook in het pgb-tarief voor 2011 is opgenomen.
In kolom 6 wordt het absolute verschil weergegeven. In kolom 7 wordt
een vergelijking gemaakt tussen de tarieven van het pgb 2011 en de
vergoeding voor dezelfde componenten bij zorg-in-natura.
In kolom 8 wordt eenzelfde vergelijking gemaakt, maar dan van de
verhouding tussen het tarief van het pgb vóór de maatregelen (i.c. het
pgb-tarief 2010) en de vergoeding voor dezelfde componenten bij
zorg-in-natura in 2011.
Nota bene:
Voor de overzichtelijkheid zijn in deze tabel alleen de tarieven exclusief
dagbesteding weergegeven. Op de dagbesteding zijn behoudens de 3%
korting geen verdere veranderingen doorgevoerd.
De (S)GLVG pakketten en pakket VG 7 kennen geen VPT-tarief exclusief
behandeling en ontbreken om die reden in de lijst. De GGZ-B pakketten
kennen geen VPT tarief en ontbreken om deze reden.
Cliënten met een zzp-indicatie lvg 1 t/m 3 en VG 7 behouden de
mogelijkheid om een pgb aan te vragen. Voor Lvg 4 en 5, SGLVG en de
GGZ B-pakketten geldt dat alleen voor bestaande cliënten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

31

BIJLAGE 2

Richtlijnen ten aanzien van gebruikelijke zorg van ouders voor
kinderen met een normaal ontwikkelingsprofiel bij verschillende
leeftijden in relatie tot AWBZ-zorg (bij vraag 72)
Kinderen van 0 tot 3
– hebben bij alle activiteiten zorg van een ouder nodig;
– zijn in toenemende mate zelfstandig in bewegen en verplaatsen.
– ouderlijk toezicht is zeer nabij nodig;
Kinderen van 3 tot 5
– kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Dit toezicht kan binnenshuis korte tijd op
gehoorafstand (bijv. ouder kan was ophangen in andere kamer);
– hebben begeleiding en stimulans nodig bij hun psychomotorische ontwikkeling;
– kunnen zelf zitten, en op gelijkvloerse plaatsen zelf staan en lopen;
– ontvangen zindelijkheidstraining van ouders/verzorgers;
– hebben gedeeltelijk hulp en volledig stimulans en toezicht nodig bij aan- en uitkleden, eten en
wassen, in- en uit bed komen, dag- en nachtritme en dagindeling bepalen;
– hebben begeleiding nodig bij hun spel en vrijetijdsbesteding;
– zijn niet in staat zich zonder begeleiding in het verkeer te begeven.
Kinderen van 5 tot 12
– kinderen vanaf 5 jaar hebben een reguliere dagbesteding op school, oplopend van 22 tot 25
uur/week;
– kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Dit toezicht kan op enige afstand (bijv. kind kan
buitenspelen in directe omgeving van de woning als ouder thuis is);
– hebben toezicht nodig en nog maar weinig hulp bij hun persoonlijke verzorging;
– hebben begeleiding en stimulans nodig bij hun psychomotorische ontwikkeling;
– zijn overdag zindelijk, en ’s nachts merendeels ook; ontvangen zonodig zindelijkheidstraining
van de ouders/verzorgers;
– hebben begeleiding van een volwassene nodig in het verkeer wanneer zij van en naar school,
activiteiten ter vervanging van school of vrije tijdsbesteding gaan.
Kinderen van 12 tot 18 jaar
– hebben geen voortdurend toezicht nodig van volwassenen;
– kunnen vanaf 12 jaar enkele uren alleen gelaten worden;
– kunnen vanaf 16 jaar dag en nacht alleen gelaten worden;
– kunnen vanaf 18 jaar zelfstandig wonen;
– hebben bij hun persoonlijke verzorging geen hulp en maar weinig toezicht nodig;
– hebben tot 18 jaar een reguliere dagbesteding op school/opleiding;
– hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontplooiing en ontwikkeling (bv. huiswerk of het
zelfstandig gaan wonen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 42

32