2
Vragenuur
Aan�de�orde�is�het�mondelinge�vragenuur,�overeenkomstig�artikel�136�van�het�Reglement�van�Orde.
Vragen�van�het�lid�Heerma�aan�de�minister�van�Sociale
Zaken�en�Werkgelegenheid�over�het�falen�van�de�taaltoets
bij�inburgering.

De�heer�Heerma�(CDA):
Voorzitter.�De�afgelopen�tien�jaar�is�er�veel�gedaan�om
de�inburgering�voor�nieuwkomers�in�Nederland�te�verbeteren.�De�inburgering�in�het�land�van�herkomst�als�start
voor�nieuwkomers�om�een�weg�te�kunnen�vinden�in�de
Nederlandse�samenleving�is�een�belangrijk�onderdeel
hiervan.�Kamerleden�van�diverse�fracties,�onder�wie�ook
oud-CDA-Kamerlid�Mirjam�Sterk,�hebben�hier�in�aanloop
naar�deze�wet�ook�herhaaldelijk�voor�gepleit.�Het�is�goed
dat�deze�mogelijkheid�bestaat�en�dat�wij�op�deze�manier
ervoor�zorgen�dat�mensen�hun�weg�kunnen�vinden�zodra
ze�naar�Nederland�komen.
De�manier�van�examineren�is�daarbij�altijd�een�ingewikkeld�vraagstuk�geweest,�waarover�bij�de�totstandkoming
van�deze�wet�veel�discussie�is�gevoerd,�voornamelijk�omdat�het�examen�plaatsvindt�in�de�diverse�landen�van�herkomst.�Met�examineren�via�de�computer�leek�een�efficiënte�en�effectieve�methode�gevonden.�Over�de�effectiviteit
van�het�examen�bestaat�echter�de�laatste�tijd�steeds�meer
twijfel,�onder�andere�naar�aanleiding�van�een�uitzending
van�het�programma�Kassa�eerder�dit�jaar�waarover�diverse�collega's�vragen�hebben�gesteld.�Afgelopen�weekend�werd�in�RTL�Nieuws�opnieuw�gemeld�dat�mensen�het
examen�zouden�halen�zonder�dat�zij�de�taal�echt�machtig
zouden�zijn.�Ik�heb�daarom�een�aantal�vragen�aan�de�minister.�Klopt�het�dat�het�examen�inderdaad�te�behalen�is
door�het�papagaaien�van�een�aantal�zinnen,�zonder�dat�er
sprake�is�van�kennis�van�het�Nederlands?�Klopt�naar�inschatting�van�de�minister�het�in�de�uitzending�genoemde�cijfer�van�20%�tot�30%�van�de�mensen�die�daarmee�onterecht�het�examen�zouden�halen?�Hoe�verhoudt�dit�zich
tot�het�cijfer�dat�de�minister�gaf�in�antwoord�op�eerdere
schriftelijke�vragen,�namelijk�dat�meer�dan�80%�van�de
mensen�in�een�keer�het�examen�haalt?
In�de�uitzending�van�RTL�Nieuws�van�afgelopen�weekend�zegt�de�minister�ook�dat�hij�ziet�dat�er�verbeteringen
aangebracht�zouden�moeten�en�kunnen�worden�en�dat
hij�die�stap�voor�stap�denkt�door�te�gaan�voeren.�Kan�de
minister�dit�concreter�maken?�Kan�hij�aangeven�op�welke
termijn�en�hoe�hij�dat�zal�doen?�Overweegt�hij�daarbij�om
mensen�in�te�zetten�om�het�examen�af�te�nemen�in�plaats
van�sprekende�computers?
Tot�slot�heb�ik�nog�één�korte�vraag.�In�het�regeerakkoord�wordt�ook�gesproken�over�het�verder�aanscherpen
van�de�eisen�voor�inburgering�in�het�land�van�herkomst.
Kan�de�minister�aangeven�hoe�hij�daarmee�omgaat,�ook
in�relatie�tot�dit�probleem?

Tweede�Kamer

Vragenuur

Minister�Asscher:
Voorzitter.�Net�zoals�de�heer�Heerma�ben�ik�van�mening
dat�het�goed�is�dat�wij�aan�mensen�die�zich�voor�kortere�of�langere�tijd�in�Nederland�willen�vestigen,�eisen�stellen,�ook�wat�betreft�hun�taalvaardigheid.�Zij�moeten�zich
in�Nederland�kunnen�redden.�Het�inburgeringsexamen
buitenland�bestaat�uit�een�toets�gesproken�Nederlands
en�daarnaast�uit�schrijfvaardigheid�en�kennis�van�de�Nederlandse�samenleving.�De�actuele�discussie�gaat�over�de
toets�gesproken�Nederlands.�De�vraag�van�de�geachte�afgevaardigde�is�of�je�zou�kunnen�slagen�door�alleen�maar
te�papegaaien,�om�het�maar�zo�huiselijk�uit�te�drukken.�De
toets�gesproken�Nederlands�bestaat�uit�vier�onderdelen.
Als�je�over�het�taalgevoel�beschikt�om�goed�te�kunnen�papegaaien,�zou�je�twee�daarvan�op�die�manier�kunnen�halen.�De�twee�andere�toetsen�kun�je�daarmee�niet�halen,
want�daarin�gaat�het�over�tegenstellingen�en�het�beantwoorden�van�korte�vragen.�Om�dit�onderdeel�van�het�examen�te�halen,�moet�je�dus�meer�kunnen�dan�alleen�maar
papegaaien.�Ik�heb�al�tegen�RTL�Nieuws�gezegd�dat�ik�de
indruk�heb�dat�het�op�dit�moment�betrekkelijk�eenvoudig
is�om�die�twee�onderdelen�door�napraten�te�halen.�Daarom�wil�ik�bekijken�op�welke�wijze�die�toets�verbeterd�kan
worden.
Terecht�vraagt�de�heer�Heerma�wanneer�wij�daar�iets
van�zullen�merken.�Ik�wil�de�Kamer�voor�het�zomerreces
laten�weten�op�welke�manier�wij�de�toets�willen�verbeteren.�Een�daadwerkelijk�nieuwe�toets�heeft�meer�voeten�in
de�aarde.�De�heer�Heerma�verwees�niet�voor�niets�naar�de
totstandkomingsgeschiedenis.�Dit�is�complex.�Wij�moeten
dat�op�een�goede�manier�doen,�anders�staan�wij�hier�iedere�week.�Ik�wil�de�toets�zo�verbeteren�dat�hij�daadwerkelijk�toetst�dat�mensen�de�taal�spreken,�zij�het�op�het�lage�niveau�dat�wij�verplicht�hebben�gesteld�voor�het�inburgeringsexamen�buitenland.�Ik�zal�voor�de�zomer�ook�laten�weten�op�welke�manier�wij�de�eisen�zelf�verder�zullen
aanscherpen.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�dank�de�minister�voor�deze�beantwoording.�Ik�dank
hem�voor�de�toezegging�dat�dit�voor�de�zomer�komt.�In�de
beantwoording�van�de�minister�schemert�echter�door�dat
het�slechts�om�twee�onderdelen�zou�gaan�en�dat�het�examen�als�geheel�daarmee�niet�te�gemakkelijk�zou�zijn.�De
uitzending�geeft�een�ander�beeld.�De�persoon�die�daarin�in�beeld�komt�en�het�examen�gedaan�heeft,�bevestigt
zelf�eigenlijk�ook�dat�alleen�het�papegaaien�van�zinnetjes
voldoende�zou�zijn.�Wil�de�minister�aangeven�dat�hij�niet
alleen�kijkt�naar�de�twee�onderdelen�die�hij�zelf�heeft�genoemd,�maar�naar�het�niveau�van�de�hele�examinering?
In�de�uitzending�wordt�namelijk�een�andere�suggestie�gewekt�dan�hij�hier�zelf�wekt.�Kan�de�minister�aangeven�op
welke�manier�hij�denkt�dat�de�eisen�verder�omhoog�kunnen�of�moeten�we�daarvoor�wachten�op�de�antwoorden
die�voor�de�zomer�komen?
Minister�Asscher:
De�heer�Heerma�en�ik�zijn�het�zeer�eens:�we�willen�toetsen�dat�mensen�zich�een�weg�kunnen�banen�door�de�Nederlandse�samenleving�en�de�taalkennis�hebben�om�zich
mondeling�tot�uitdrukking�te�kunnen�brengen.�Die�taalkennis�ligt�dan�weliswaar�niet�op�het�niveau�dat�wij�in�dit
huis�gewend�zijn,�maar�het�betreft�dan�wel�een�heel�basaal�taalniveau.�De�toets�moet�dat�niveau�controleren.�Ik

2 april 2013
TK�69

69-2-2

Asscher
ben�het�er�dus�zeer�mee�eens�dat�de�toets�op�dit�moment
voor�sommige�mensen�te�makkelijk�lijkt.�Ik�wil�niet�ingaan
op�het�individuele�geval�uit�de�uitzending,�maar�dat�ben�ik
met�de�heer�Heerma�eens.�Ik�wil�dus�ook�kijken�naar�het
"inburgeringsexamen�buitenland"�als�geheel�en�de�gehele
toets�"gesproken�Nederlands"�om�te�beoordelen�of�die�kritisch�genoeg�is.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�dank�de�minister�omdat�hij�iets�meer�helderheid�geeft
over�het�tijdpad�dat�volgens�hem�gevolgd�moet�worden
om�het�examen�kritisch�tegen�het�licht�te�kunnen�houden.
Wij�zullen�op�onze�beurt�weer�kritisch�kijken�naar�de�manier�waarop�de�minister�dit�doet.�Wij�lijken�niet�van�mening�te�verschillen�over�het�gegeven�dat�inburgering�in
het�land�van�herkomst�een�belangrijk�onderdeel�van�de
inburgering�vormt�en�van�het�creëren�van�mogelijkheden
voor�mensen�om�hun�weg�te�vinden�in�de�Nederlandse
samenleving�als�zij�hiernaartoe�komen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ook�ik�heb�eerder�over�dit�onderwerp�vragen�aan�de�minister�gesteld.�Inburgeringsonderwijs�blijft�mensenwerk.
Het�probleem�is�dat�de�gebruikte�computers�niet�of�veel�te
weinig�naar�spreekvaardigheid�kijken,�maar�de�uitspraak
toetsen.�De�keerzijde�van�de�medaille�is�dan�dat�mensen�die�de�taal�voldoende�spreken,�keer�op�keer�zakken.
Ik�krijg�daarover�nog�steeds�brieven�binnen.�De�minister
heeft�mij�toegezegd�dat�hij�de�mogelijkheid�gaat�onderzoeken�om�menselijke�examinatoren�in�te�zetten,�bijvoorbeeld�na�drie�keer�zakken.�Hoever�is�de�minister�daarmee?
Ik�neem�aan�dat�hij�daar�niet�mee�wacht�tot�het�zomerreces.�En�is�de�minister�nu�wel�van�mening�dat�de�toets
via�de�computer�eigenlijk�gewoon�niet�deugt,�nu�blijkt�dat
ook�mensen�slagen�die�de�taal�niet�spreken?
Minister�Asscher:
Mevrouw�Karabulut�wijst�terecht�op�een�ander�probleem.
Er�zijn�mensen�die�te�makkelijk�de�toets�"gesproken�Nederlands"�halen.�Er�zijn�echter�ook�mensen�die�de�taal�prima�machtig�zijn,�maar�telkens�maar�weer�zakken�door
hun�accent�of�doordat�hun�stem�niet�goed�aansluit�bij�de
computer.�Voor�die�groep�mensen�wil�ik�inderdaad,�nadat
zij�een�aantal�keer�gezakt�zijn,�de�mogelijkheid�van�ouderwets,�mondeling�examineren�laten�terugkomen.�Die�mogelijkheid�wil�ik�voor�de�zomer�introduceren.�Daarmee�wil
ervoor�zorgen�dat�die�mensen�niet�ten�onrechte�maar�blijven�zakken�voor�de�toets.
De�voorzitter:
Ik�dank�de�minister�voor�zijn�komst�naar�de�Kamer.

Tweede�Kamer

Vragenuur

2 april 2013
TK�69

69-2-3