1

Rapportage van de Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling
Voedsel en Waren Autoriteit over het jaar 2009.

INLEIDING
De Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en Waren Autoriteit (in het
vervolg de Raad genoemd) heeft conform haar wettelijke taak 1 onderzocht of de risicobeoordeling en
onderzoeken en de daarmee verbonden adviezen van de directeur van het Bureau Risicobeoordeling
(hierna: het Bureau) van de VWA over het jaar 2009 voldoen aan wettelijke criteria2 van
onafhankelijkheid en wetenschappelijke kwaliteit. Hieronder volgen de bevindingen van de Raad.
WERKWIJZE RAAD
De Raad heeft in 2009 twee keer vergaderd. In deze vergaderingen zijn de uitgebrachte adviezen van
het Bureau besproken.
Er zijn twee soorten adviezen.
De type-1 adviezen vallen onder de wettelijke taak van het Bureau. De type-1 adviezen worden
aangeboden aan de ministers van LNV en VWS. De Inspecteur-Generaal (IG) van de VWA zendt het
advies van het Bureau volledig en onverwijld aan beide ministers. In zijn aanbiedingsbrief geeft de IG
VWA aan in hoeverre het advies van het Bureau gevolgen heeft voor het toezicht van de VWA. De
adviezen worden op de website van de VWA geplaatst en zijn daarmee openbaar toegankelijk.
Het Bureau kan gevraagd en ongevraagd adviseren.
De Raad beoordeelt de type-1 adviezen op hun wetenschappelijke kwaliteit en op hun onafhankelijke
totstandkoming.
De type-2 adviezen vallen niet onder de wettelijke taak van het Bureau. De aanvragen voor type-2
adviezen zijn meestal afkomstig van de beleidsdepartementen van LNV en VWS en de afdeling
Toezicht van de VWA. Het zijn vooral intern gerichte vragen in het kader van de beleidsontwikkeling of evaluatie. Deze adviezen vallen buiten de wettelijke taakopdracht. Ze worden verstuurd aan de
betreffende vragensteller, zoals de IG VWA. Ze worden niet gepubliceerd op de website van de VWA,
tenzij de IG VWA hiertoe beslist.
Het Bureau kan gevraagd en ongevraagd adviseren.
De Raad beoordeelt deze adviezen alleen op hoofdlijnen. Ook kijkt de Raad in hoeverre het wenselijk is
om dit type-2 advies alsnog te laten volgen door een (ongevraagd) type-1 advies.
De adviezen van het Bureau zijn veelal gebaseerd op onderliggende rapporten die in opdracht van het
Bureau zijn opgesteld. De Raad beoordeelt de rapporten eveneens, maar geeft uiteindelijk alleen een
oordeel over het advies van het Bureau.
ADVIEZEN VAN HET BUREAU
Het Bureau heeft in 2009 17 type-1 adviezen uitgebracht aan de ministers van LNV en VWS. Daarvan
zijn 10 adviezen op verzoek en 7 adviezen op eigen initiatief uitgebracht. Wat betreft de aard van de
1
2

Wet onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en Waren Autoriteit, artikelen 6 t/m 8, Staatsblad 2006 247
idem, art.6

Jaarrapportage 2009
Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling VWA
10 mei 2010

2

adviezen had 1 advies betrekking op productveiligheid. De andere adviezen betroffen voedselveiligheid
en dierziekten.
Voorts zijn 18 type-2 adviezen uitgebracht aan voornamelijk de Inspecteur-Generaal van de VWA,
waarvan 16 gevraagd en 2 ongevraagd.
In totaal zijn daarmee 35 adviezen uitgebracht, waarvan 26 gevraagd en 9 ongevraagd. Een overzicht
van de titels van de adviezen is opgenomen in de bijlage. Ten opzichte van het jaar 2008 is het aantal
type-1 adviezen toegenomen van 11 naar 17 en het aantal type-2 adviezen van 11 naar 18.
BEVINDINGEN
Type 1 adviezen
De Raad concludeert dat de 17 type-1 adviezen die in 2009 aan de ministers van LNV en VWS zijn
aangeboden alle voldoen aan de criteria van wetenschappelijke kwaliteit en onafhankelijkheid.
- kwaliteit
De wetenschappelijke kwaliteit was gemiddeld opnieuw hoog te noemen. De meeste adviezen zijn door
de Raad als goed of zeer goed beoordeeld. Enkele adviezen waren van mindere kwaliteit, maar
voldeden nog wel aan de wetenschappelijke standaard. Hier kan worden genoemd het advies
‘Kadavers in natuurgebieden’, waar een belangrijke dierziekte, botulisme, onvermeld bleef.
Bij een aantal adviezen had de Raad opmerkingen, bijvoorbeeld over de methodologie, over de
conclusies die werden getrokken of over de aanbevelingen die werden gedaan. Deze zijn besproken
met de directeur.
- onafhankelijkheid
De onafhankelijkheid bij de totstandkoming van de adviezen was goed geborgd. Van onrechtmatige
beïnvloeding of belangenverstrengeling zijn de Raad geen voorbeelden ter sprake gekomen.
Type-2 adviezen
Ten aanzien van de 18 uitgebrachte type-2 adviezen heeft de Raad geen aanbeveling gedaan om een
type-1 advies op te stellen.
OPMERKINGEN EN AANBEVELINGEN
De Raad heeft nog de volgende opmerkingen en aanbevelingen:
Kwaliteitsbewaking
Het Bureau maakt meer dan vorig jaar gebruik van (interne) peer-reviews. Dit is een goede
ontwikkeling. De wetenschappelijke kwaliteit van de risicobeoordeling is gebaat bij peer-reviews. Maar
ook het inschakelen van meerdere instituten of het raadplegen van de juiste literatuur kan zorgen voor
de goede externe kwaliteitsborging.
Positionering
Het Bureau heeft een unieke positie. Het vormt de schakel tussen de Europese voedselautoriteit EFSA,
de departementen LNV en VWS, de onderzoeksinstituten RIVM, RIKILT en het toezicht van de VWA.
Door haar onafhankelijke positie en haar wetenschappelijke kwaliteit vervult het Bureau een wezenlijke
functie in de borging van de voedsel- en productveiligheid.
De Raad heeft kennis genomen van de discussies over de positie van het Bureau die in 2009 zijn
gevoerd mede in verband met de fusieplannen van de VWA met de Algemene Inspectie Dienst (AID) en
de Plantenziektekundige Dienst (PD).
Jaarrapportage 2009
Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling VWA
10 mei 2010

3

DE RAAD
De Raad is in september 2006 ingesteld door de minister van LNV. De Raad kent daarbij een wettelijke
verankering. De leden van der Raad zijn in januari 2007 per Koninklijk Besluit benoemd 3. De Raad
bestaat uit vijf leden die allen zijn benoemd op basis van hun wetenschappelijke deskundigheid op de
terreinen van het bureau. De samenstelling is in 2009 niet gewijzigd.
De leden zijn:
- prof. dr. J.G.A.J. Hautvast (voorzitter) (emeritus hoogleraar Wageningen Universiteit)
- prof. dr. ir. J. Dul (Erasmus Universiteit Rotterdam)
- prof. dr. I.M.C.M. Rietjens (Wageningen Universiteit)
- prof. dr. F. van Knapen (Universiteit van Utrecht)
- prof. dr. C.A.J. Vlek (emeritus hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen)
Een lijst van nevenfuncties in verband met mogelijke strijdige belangen is gepubliceerd in de
Staatscourant 4. De Raad rapporteert jaarlijks aan de ministers van LNV en VWS, alsmede aan de
Inspecteur-generaal van de VWA. De ministers bieden de jaarrapportage van de Raad aan de StatenGeneraal aan.

3
4

KB 15 januari 2007
Staatscourant 31, 13 februari 2007

Jaarrapportage 2009
Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling VWA
10 mei 2010

4

Uitgebrachte adviezen van het Bureau Risicobeoordeling VWA in 2009
Type 1
Nr. Onderwerp

Uitgebracht

1 Panel : kinderen en chemische stoffen in de voeding

gevraagd

05-01-2009

2 Echinococcose bij Roemeense runderen

ongevraagd

14-01-2009

3 Melamine in diervoeder

gevraagd

09-04-2009

4 Vectoren en vectorgebonden ziekten

ongevraagd

21-04-2009

5 Alcoholhoudende energiedrankjes

gevraagd

11-05-2009

6 Temperatuurbewaking bij vries- en koeltransporten

ongevraagd

26-05-2009

7 Q-koorts: risico's mestverwerking (Coxiella burnetii)

gevraagd

11-06-2009

8 Veiligheid van probiotica

gevraagd

18-06-2009

9 Risico's van gekweekte vis

ongevraagd

01-07-2009

10 Risicobeoordeling vervoedering zuivelproducten (MKZ)

gevraagd

08-07-2009

11 Q-koorts: risico’s mestverwerking (aanvullend advies op
advies nr. 7)
12 Q-koorts: risico's bij de afvoer van dieren bij een met Qkoorts vastgesteld bedrijf
13 Chemische contaminanten in minerale klei

gevraagd

23-07-2009

gevraagd

09-09-2009

ongevraagd

10-09-2009

14 Brandgevaar-risico's van wensballonnen

gevraagd

06-11-2009

15 Kinderen en zoetstoffen

ongevraagd

02-12-2009

16 Keukenzoutinname van kinderen

ongevraagd

02-12-2009

17 Kadavers in natuurgebieden

gevraagd

15-12-2009

Type 2
Nr. Onderwerp
1 Risico's door het gebruik van immobilon
2 Risico's van aceton in cholesterol voor garnalen

Uitgebracht
gevraagd

05-02-2009

gevraagd

24-02-2009

Verstoring van de dopingtest na consumptie van rundvlees gevraagd
3 behandeld met testosteron
Risk-benefit afweging (positieve en negatieve
ongevraagd
gezondheidseffecten in levensmiddelen)
4 Prog. 9 (9.1.14
gevraagd
5 Zonnebanken en zonlicht

24-02-2009

6 Onderzoeksrapport ORT en keuringsbeslissing
7 Gebruik water voor R&O van veevervoermiddelen

gevraagd

16-04-2009

gevraagd

28-04-2009

Jaarrapportage 2009
Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling VWA
10 mei 2010

03-03-2009
01-04-2009

5
8 Dioxine in Iers vlees
9 Risico's dierlijk afval van broederijen

gevraagd

27-05-2009

gevraagd

09-07-2009

10 Zonnebanken en zonlicht (geactualiseerd)
11 Snijbloemen (rozen)

gevraagd

25-08-2009

ongevraagd

04-09-2009

Implicaties VWA werkterrein n.a.v. nieuw influenza A virus
12 (Mexicaanse griep)
13 Microbiologische risico's huiden

gevraagd

14-09-2009

gevraagd

23-09-2009

14 Risico's niet-toegelaten GGO lijnzaad
15 Risico's door het gebruik van verdovingsmiddelen

gevraagd

29-09-2009

gevraagd

01-10-2009

16 Furazolidon in melkpoeder voor kalveren
17 Fenol in tatoeagekleurstoffen

gevraagd

01-10-2009

gevraagd

21-10-2009

18 Vervoederen van AB-karkassen aan roofdieren

gevraagd

12-11--2009

Jaarrapportage 2009
Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling VWA
10 mei 2010