Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 707

Parlementair onderzoek Onderhoud en innovatie
spoor

Nr. 1

BRIEF VAN HET PRESIDIUM
Aan de leden
Den Haag, 23 maart 2011
Het Presidium stelt de Kamer voor in te stemmen met het voorstel van de
vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu d.d. 9 maart 2011 om een
parlementair onderzoek in te stellen naar het Nederlands spoorsysteem
en onderhoud- en realisatiebudgetten in relatie tot innovatie. Zowel de
brief als het onderzoeksvoorstel van de commissie treft u hierbij aan
(bijlagen 1 en 2).
Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan één van de drie voorstellen
voor onderzoeken in het kader van de Toekomst- en Onderzoeksagenda
20111, welke op 7 december 2010 door de Tweede Kamer zijn aangenomen (Handelingen II, vergaderjaar 2010/11, nr. 31, blz. 35).
U wordt voorgesteld om een tijdelijke commissie in te stellen, die wordt
belast met de uitvoering van het parlementair onderzoek.
Het Presidium stelt voor om conform het voorstel het budget voor dit
onderzoek vast te stellen op € 613 925,– (inclusief BTW) en deze kosten
ten laste te laten komen van het onderzoeksbudget van de Kamer. Dit
budget is toereikend voor deze uitgaven.
De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
G. A. Verbeet
De Griffier van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
J. E. Biesheuvel-Vermeijden

1

De Toekomst- en Onderzoeksagenda 2011 is
gepubliceerd als Kamerstuk 32 224, nr. 2.

kst-32707-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

1

BIJLAGE 1

Aan de leden en plaatsvervangende leden van het Presidium
Den Haag, 9 maart 2011
In de bijlage treft u een onderzoeksvoorstel «Onderhoud en innovatie
spoor» aan in het kader van de Toekomst- en Onderzoeksagenda 2011 van
de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu. Namens deze
commissie verzoek ik u het voorstel ter besluitvorming door te geleiden
naar de Kamer.
De commissie vraagt de Kamer in te stemmen met het verrichten van een
parlementair onderzoek naar het Nederlands spoorsysteem en
onderhoud- en realisatiebudgetten in relatie tot innovatie. Doel van het
onderzoek is om een bijdrage te leveren aan een efficiënt spoorstelsel in
het algemeen en het bevorderen van innovatie waar dit zinvol is.
De commissie stelt voor om een tijdelijke commissie in te stellen die
wordt belast met de uitvoering van het parlementair onderzoek.
De tijdelijke commissie zal worden ondersteund door een ambtelijke staf.
Daarnaast zullen twee onderdelen van het onderzoek worden uitbesteed
aan derden in verband met de specifieke inhoudelijke expertise die voor
beantwoording van de betreffende onderzoeksvragen vereist is.
De commissie stelt voor een budget van 613 925,– (kosten inclusief BTW)
vrij te maken voor het onderzoek.
Het Bureau Onderzoek en Rijksuitgaven is betrokken bij de totstandkoming van het onderzoeksvoorstel. De begroting voor het onderzoek is
ter advisering aan de stafdienst Financieel Economische Zaken (FEZ) van
de Tweede Kamer voorgelegd en goedgekeurd.
De voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
J. Snijder-Hazelhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

2

BIJLAGE 2

ONDERZOEKSVOORSTEL ONDERHOUD EN INNOVATIE SPOOR
1. Inleiding
1.1 Procedureel kader
De Tweede Kamer heeft in december drie onderzoeksvoorstellen
geselecteerd voor de Toekomst- en onderzoeksagenda 2011 (TO agenda).
Één van deze drie geselecteerde voorstellen is het voorstel van de
toenmalige commissie Verkeer en Waterstaat voor een onderzoek naar het
Nederlands spoorsysteem en onderhoud- en realisatiebudgetten in relatie
tot innovatie. De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft het
voortouw genomen bij de uitvoering van dit onderzoek.
In haar procedurevergadering van 26 januari 2011 heeft de vaste
commissie voor Infrastructuur en Milieu besloten om de Kamer voor te
stellen om een tijdelijke commissie in het leven te roepen voor de
uitvoering van dit onderzoek. Ter voorbereiding hiervan heeft de
commissie I&M dit besluit in dit plan van aanpak verder uitgewerkt.
1.2 Inhoudelijk kader
De toenmalige commissie voor Verkeer en Waterstaat heeft het inhoudelijk kader als volgt geformuleerd in het initiële voorstel voor de
Toekomst- en Onderzoeksagenda 2011:
«Het spoor in Nederland is een onmisbaar systeem in ons vervoer. Het is
een brede politieke wens om het vervoer per spoor te laten groeien, zowel
het vervoer van personen als van goederen.
Voor de Kamer is het beoordelen van uitgaven aan spoorinfrastructuur
moeilijk – er is minder goed zicht op de besteding van middelen dan bij
het wegenonderhoud, de informatie uit de jaarverslagen is summier. Er
zijn de komende jaren grote uitgaven gepland, voor spooronderhoud en
bovenbouwvernieuwing en ook de € 4.5 mrd extra voor het Programma
Hoogfrequent Spoor (PHS). Tegelijkertijd is er meerdere jaren sprake
geweest van onderbenutting van budgetten voor het spooronderhoud –
ruim € 100 mln per jaar – terwijl afgelopen winter liet zien dat er sprake
was van grote onderhoudsachterstanden bij wissels.
Er is veel – en soms ook tegenstrijdige informatie. Aan de ene kant de
informatie dat het Nederlandse spoor druk bereden is, aan de andere kant
dat informatie dat andere spoorsystemen een nog veel hogere frequentie
hebben op minder infrastructuur, zoals in Japan. Het station in Tokio
schijnt 6 keer het aantal passagiers te hebben van het station Utrecht,
maar met ongeveer 10% van het aantal wissels. In andere landen rijden
volgens informatie tot 30 treinen per uur op enkel spoor per richting, in
Nederland lukt iedere 5 minuten een trein nauwelijks zonder aanleg van
dubbel spoor. De organisatie van het spoor en de benodigde infrastructuur zijn kennelijk nauw met elkaar verbonden.
Ook spoorbeveiliging blijkt lastig in kaart te brengen. De komende jaren
moet op een groot aantal trajecten de spoorbeveiliging worden vernieuwd
omdat de beveiliging nog dateert van vlak na de oorlog. Het hiervoor
bedoelde project (MISTRAL) wordt echter keer op keer uitgesteld – en dit
project is ook niet genoemd in het voorkeursbesluit PHS, terwijl hier volop
kansen liggen voor een win-win situatie. Ook de invoering van nieuwe
spoorbeveiliging (ERTMS) is recent weer op de lange baan geschoven
terwijl deze techniek potentieel veel winst kan geven. ERTMS wordt in
PHS nauwelijks genoemd. Er is nu wel een MKBA, maar hierin staan nog
veel vragen open, terwijl de Kamer al jaren vraagt juist deze vragen te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

3

onderzoeken. Het is tegelijk opvallend dat in andere landen al onder
ERTMS wordt gereden terwijl in Nederland het traject Amsterdam–Utrecht
al vijf jaar vertraagd is.
ERTMS kan bijdragen aan een verbeterde benutting van het spoor – en
hiervoor was dan ook een speciaal MIRT project (Beter Benutten 21)
gestart. Dit project is gaandeweg aangepast en nu resteren er slechts een
aantal technische testen waaruit de kern, onderzoek naar betere benutting
is geschrapt. Dit lijkt ook de reden dat op de belangrijkste vragen over de
baten die in de MKBA beantwoord zouden moeten worden nog steeds
niet beantwoord zijn.
ERTMS kan potentieel veel besparingen met zich meebrengen (het
toenmalige Railned stelde dat € 2 mrd aan besparingen mogelijk zou zijn)
maar de invoer van ERTMS lijkt vooral als technische maatregel te worden
gezien die geld kost in plaats van een innovatie die geld bespaard. Het
gevaar dreigt dat er vooral oude systemen zo lang mogelijk worden
uitgeleefd en dan worden vervangen door identieke systemen omdat de
noodzakelijke stappen voor een innovatiesprong (materieel gereed maken
voor ERTMS) nog niet zijn genomen. Goedkoop zou in dit geval op lange
termijn wel eens duurkoop kunnen zijn».
1.3 Uitgangspunten voor het onderzoek
Het Presidium heeft in haar brief van 25 september 2009 (Kamerstuk
31 845, nr. 9) enkele uitgangspunten geformuleerd voor de onderzoeken in
het kader van de Toekomst- en Onderzoeksagenda. Deze uitgangspunten
worden hier kort besproken.
De TO agenda voorziet in het uitvoeren van ten hoogste drie onderzoeken
per jaar. Deze limiet vloeit voort uit capaciteits- en budgettaire overwegingen. Bij deze onderzoeken kan het gaan om uitvoeringsonderzoeken ex
post of om toekomstonderzoek.
De onderzoeken dienen maatschappelijk en politiek relevant te zijn en een
zekere mate van urgentie te hebben. Bovendien zal de noodzaak en
meerwaarde van de onderzoeken vooraf gemotiveerd dienen te worden.
De onderzoeken moeten binnen een jaar uitvoerbaar zijn, zodat
voorkomen wordt dat er sprake zal zijn van een te grote samenloop van
onderzoeken.
De commissie voor de Rijksuitgaven toetst de voorstellen aan deze criteria
en draagt een selectie van ten hoogste drie onderwerpen voor aan de
Kamer.
De Regeling parlementair en extern onderzoek van de Kamer is van
toepassing. Hieruit vloeit ook de aanbeveling van het Presidium voort om
uitvoering bij voorkeur in tijdelijke commissies te laten plaatsvinden.
Naast de bevoegdheden die een tijdelijke commissie heeft, noemt het
Presidium als argument de betrokkenheid van de Kamerleden.
De commissies die het voorstel hebben gedaan, dienen het voortouw te
nemen bij de verdere uitwerking. De commissies leggen de Kamer vóór
1 maart 2011 zo nauwkeurig mogelijk uitgewerkte voorstellen voor, met
tussenkomst van het Presidium, overeenkomstig de Regeling parlementair en extern onderzoek.
1.4 Voorbereiding onderzoeksvoorstel
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft dit onderzoeksvoorstel opgesteld. De commissie is daarbij ondersteund door het Bureau
Onderzoek en Rijksuitgaven en de commissiestaf. Bij het opstellen van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

4

onderzoeksvoorstel is aangesloten bij de uitgangspunten voor parlementair onderzoek zoals vastgelegd in de Regeling parlementaire en
extern onderzoek. Hierbij is het oorspronkelijke voorstel van de commissie
zoveel mogelijk gevolgd. Het onderzoeksvoorstel is door de vaste
commissie voor Infrastructuur en Milieu op 9 maart 2011 vastgesteld.
2. Doelstelling van het onderzoek
Het parlementair onderzoek heeft uiteindelijk tot doel een bijdrage te
leveren aan een efficiënt spoorstelsel in het algemeen en het bevorderen
van innovatie waar dit zinvol is.
Voor deze doelstelling is het noodzakelijk om beter inzicht te krijgen in de
besteding van de spoorbudgetten en in de wijze waarop innovatie op het
spoor tot nu toe is aangepakt. Specifieke aandachtspunten hierbij zijn de
mogelijkheden van het alternatieve beveiligingssysteem ERTMS, de
toekomstvastheid van geplande investeringen, de organisatie van het
spoor, de mogelijkheden voor een meer efficiënte besteding van middelen
voor onderhoud en beveiliging die kunnen bijdragen aan capaciteitsgroei
en betrouwbaarheid van de dienstregeling. Een vergelijking met het
buitenland met aandacht voor budgetten en prestaties in relatie tot
inrichting, gebruik en onderhoud, dient inzicht te verschaffen in de
relatieve positie van het Nederlandse spoor. Op basis van de verkregen
inzichten zullen indien mogelijk aanbevelingen worden gedaan om het
spoor beter te laten functioneren.
3. Uitwerking van het onderzoek
3.1 Probleemstelling
Op basis van de hiervoor geformuleerde doelstelling heeft de commissie
voor Infrastructuur en Milieu in haar eerdere voorstel de volgende,
tweeledige probleemstelling geformuleerd:
I Zijn er effectiviteitsverbeteringen mogelijk bij de budgetten voor
onderhoud, vervanging en uitbreiding van spoorinfrastructuur en
welke rol kan vernieuwing en innovatie van de spoorsystemen door
invoer van ERTMS daarin spelen als het gaat om capaciteitsgroei,
betrouwbaarheid en spoorveiligheid?
II Hoe presteert het Nederlandse spoor qua inrichting, gebruik en
onderhoud, in vergelijking met een aantal andere landen, waaronder in
ieder geval Zwitserland en Japan?
a. Welke verschillen in fysieke infrastructuur zijn er duidelijk te
onderscheiden en welk effect heeft dit op het treinaanbod?
b. Welke beleidsverschillen zijn er duidelijk te onderscheiden en welk
effect heeft dit op het treinaanbod?
3.2 Onderzoeksvragen en aanpak
In het onderzoeksvoorstel heeft de commissie op basis van de hierboven
geformuleerde probleemstelling elf onderzoeksvragen geformuleerd (zie
bijlage «initieel voorstel commissie I&M voor de toekomst en onderzoeksagenda 2011»).
Afbakening
Met het oog op de uitvoerbaarheid van het onderzoek is tijdens de
vooroverleggen met de initiatiefnemers en de woordvoerders spoor
besloten om vraag 11 («Wat zijn de mogelijk-heden tot combinatie van of
aansluiting op elkaar van spoor en Lightrail?») niet in het onderzoek te
betrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

5

Met betrekking tot vraag 10 zijn na indiening van het onderzoeksvoorstel
twee moties ingediend. Vraag 10 uit het onderzoeksvoorstel luidt als volgt:
Wat zijn de mogelijkheden voor personen- en goederenvervoer per spoor
als in plaats van steeds meer investeren in het bestaande spoor,
waaronder verdubbeling op bestaande trajecten, er gericht wordt
geïnvesteerd in een apart goederenspoor naast het bestaande personenspoor, dus naast de bestaande West-Oostverbinding ook eventueel een
Noordtak en een Zuidtak? Wat zijn dan de (investerings)kosten en
toekomstige vervoersmogelijkheden en opbrengsten? Wat betekent dit
voor veiligheid en overlast?
Middels Motie Slob c.s. over het MIRT-onderzoek goederenvervoer lange
termijn (32 404-7) wordt de regering verzocht «het MIRT-onderzoek
goederenvervoer lange termijn uiterlijk in september 2012 af te ronden
met het oog op het tijdig starten van MIRT-verkenningen voor de realisatie
van een eventuele Noordtak Betuweroute en Robel-lijn in de periode na
2020 en in dit MIRT-onderzoek ook de groeimogelijkheden voor het
regionale spoor op trajecten met gemengd vervoer te betrekken, inclusief
de grensoverschrijdende trajecten».
Daarnaast wordt middels Motie Aptroot en Koolmees over toekomstbestendige alternatieven voor goederenvervoer (32 404-16) de regering
verzocht «de alternatieven aan de Kamer voor te leggen met een
onderbouwde voorkeur inclusief kostenberekening en een second opinion
van een onafhankelijke deskundige».
Indien de genoemde moties conform dictum worden uitgevoerd, wordt
onderzoeksvraag 10 door uitvoering van deze moties in principe beantwoord. De resultaten van de uitvoering van deze moties kunnen
vervolgens worden betrokken in de hoorzittingfase en het eindrapport van
de tijdelijke commissie, mits deze resultaten uiterlijk in september 2011
beschikbaar komen. Het is aan de vaste commissie voor Infrastructuur en
Milieu om de minister te vragen ten aanzien van beide moties schriftelijk
aan te geven hoe zij deze zal uitvoeren en haar te vragen welke mogelijkheden er zijn om uitvoering van de moties te versnellen, opdat de
resultaten daarvan (indien door de Tijdelijke Onderzoekscommissie Spoor
gewenst) nog in de hoorzittingfase en het eindrapport van het parlementaire onderzoek kunnen worden betrokken.
Onderzoeksindeling
De negen onderzoeksvragen zijn ten behoeve van de uitvoering
geclusterd in vier deelonderzoeken met ieder een eigen centrale vraag. De
nog in te stellen tijdelijke commissie kan op basis van haar eerste
inzichten nog tot een nadere precisering/afbakening van de onderzoeksvragen komen.
I Reconstructie proces voortgang innovatie (vragen 1, 2, 3, 6 en 9)
Centrale vraag:
Hoe zijn de spoorbeveiligingssysteem-gerelateerde projecten (BB21 en
Mistral) verlopen en waardoor werden vertragingen veroorzaakt?
Onderzoeksvragen:
• Hoe is het project Beter Benutten 21 (BB21) verlopen? Wat zijn de
redenen voor eventuele scopewijzigingen?
• Wat is het gevolg van het steeds weer uitstellen van het project
Mistral? In hoeverre wordt er momenteel nog actief gewerkt aan
Mistral?
• Waarom zijn de potentiële baten van het European Rail Traffic
Management System (ERTMS) nog steeds niet inzichtelijk? Wat is de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

6

•

•

•

stand van zaken betreffende de ontwikkeling van de BeterBenuttenfuncties voor het bestaande spoorwegnet en in hoeverre is inzichtelijk
welke bijdrage dit kan leveren aan het verhogen van de prestaties en
het beperken van kosten (motie Cramer/Roemer)?
Is en wordt er door de minister voldoende actief gestuurd op de
ontwikkeling en realisatie van de eerder «bevroren delen» van BB21,
Mistral en de landelijke implementatie van ERTMS?
In hoeverre zijn de ERTMS hardware en software specificaties
inmiddels vastgesteld? In hoeverre zijn de hardware specificaties voor
de standaard die gaat gelden vanaf 2015 inmiddels bekend?
Welke oplossingen zijn er voor eventueel geconstateerde voortgangsproblemen rond innovatieprojecten op het spoor?

Aanpak:
• vragen aan minister
• vragen aan EC
• literatuurstudie
• hoorzittingen
II Feitelijk inzicht in besteding budgetten (vragen 1, 4 en 5)
Centrale vraag:
In hoeverre zijn de budgetten voor onderhoud, vervanging en uitbreiding
van het spoor volgens planning en aan de afgesproken doelen besteed en
wat zijn de redenen van eventuele afwijkingen hiervan?
Onderzoeksvragen:
• Is het geld dat is gereserveerd voor BB21 volgens planning en aan de
oorspronkelijke doelen besteed?
• Is er voldoende informatie voor de Kamer om de juiste besteding van
de budgetten voor het spoor te controleren?
• Wat is de reden van de structurele onderbesteding op de spoorbudgetten?
• In hoeverre kunnen de budgetten voor onderhoud, vervanging en
uitbreiding van het spoor efficiënter worden besteed?
Aanpak:
• vragen aan minister
• verzoek aan Algemene Rekenkamer
• hoorzittingen
III Verkenning mogelijkheden alternatieve beveiligingssysteem
ERTMS (vragen 8, 9)
Centrale vraag:
Wat zijn de potentiële kosten en baten van het alternatieve beveiligingssysteem ERTMS?
Onderzoeksvragen:
• Wat kan ERTMS naast verhoging van de veiligheid bijdragen aan
capaciteitsverhoging van het spoor? Hoe is de verhouding tussen
kosten en (vervoers)opbrengsten?
• In hoeverre zijn de ERTMS hardware en software specificaties
inmiddels vastgesteld? Klopt het dat inbouw van de hardware in het
materieel veilig kan starten aangezien er tot 2015 alleen nog kleine
wijzigingen in voornamelijk software te verwachten zijn die geen
noemenswaardige invloed hebben op de hardware? In hoeverre zijn de
hardware specificaties voor de standaard die gaat gelden vanaf 2015
inmiddels bekend?
Aanpak:
• vragen aan minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

7

•
•

extern onderzoek
hoorzittingen

IV Internationale vergelijking (hoofdvraag 2 en vraag 7)
Centrale vraag:
Hoe presteert het Nederlandse spoor qua inrichting, gebruik en
onderhoud in vergelijking met andere landen1 en hoe verhouden de
budgetten voor spooronderhoud en spoorinnovatie zich tot die van
andere landen?1
Onderzoeksvragen:
• Hoe presteert het Nederlandse spoor qua inrichting, gebruik en
onderhoud, in vergelijking met een aantal andere landen1?
• Wat zijn de internationale verschillen in fysieke infrastructuur en beleid
en welk effect heeft dit op het treinaanbod1?
• Hoe verhouden de budgetten voor spooronderhoud en bovenbouwvernieuwing zich tot andere landen1 in termen van efficiëntie en doelmatigheid?
• In hoeverre zijn eventuele verschillen tussen deze budgetten te
verklaren door het intensiever gebruiken van het spoor, andere
normering, het uitvoeren van werkzaamheden overdag in plaats van
de nacht? Welke andere verklarende factoren zijn er?
Aanpak:
• vragen aan minister
• literatuurstudie (kwantitatief)
• extern onderzoek (kwalitatieve vergelijking)
• hoorzittingen
4. Onderzoeksopzet
Instellen tijdelijke onderzoekscommissie
Onder verwijzing naar de Regeling parlementair en extern onderzoek en
op basis van artikel 18 van het Reglement van Orde wordt voorgesteld
een tijdelijke commissie in te stellen die wordt belast met de uitvoering
van het onderzoek, onder de naam Tijdelijke Onderzoekscommissie Spoor.
Onderzoeksstaf
De tijdelijke onderzoekscommissie zal worden ondersteund door een
ambtelijke staf. Deze staf zal de commissie ondersteunen in haar
werkzaamheden in logistieke zin, procesmatig en inhoudelijk. Het gaat
daarbij bijvoorbeeld om het voorbereiden en begeleiden van vergaderingen, gesprekken en werkbezoeken, het opstellen van discussiestukken
en (concept)rapportages en het uitbesteden en begeleiden van delen van
het onderzoek aan derden. Daarnaast zal de staf onderdelen van het
onderzoek zelf uitvoeren.
Onderzoeksontwerp
I.

1
Waaronder in ieder geval Zwitserland en
Japan.

Oriëntatiefase
De commissie oriënteert zich op het onderzoek met een aantal
gerichte, informele gesprekken met verschillende autoriteiten op het
terrein; een vragenronde met de minister; de resultaten van een
literatuurscan; werkbezoeken en de offertes voor de externe onderzoeksonderdelen. Deze oriëntatiefase loopt deels parallel met de
onderzoeksfase.

II. Onderzoeksfase

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

8

a. Literatuurstudie(s)
b. Informele gesprekken met relevante actoren;
c. Verzoekonderzoek Algemene Rekenkamer
d. Externe onderzoeken
e. Hoorzittingen en gesprekken
Ad a en b. Voor onderdeel I (Reconstructie proces voortgang innovatie) en
een deel van onderdeel IV (Internationale vergelijking) is al het nodige
onderzoeksmateriaal beschikbaar. Waar nodig zal de minister gevraagd
worden om dit aan te vullen en zal met enkele informele gesprekken
verdere informatie worden verzameld. Aan de hand van dit materiaal
wordt een literatuurstudie uitgevoerd, waarvan de eerste resultaten
(quick-scan) beschikbaar zullen komen in de oriëntatiefase.
Ad c. De Algemene Rekenkamer is de enige onafhankelijke organisatie die
over voldoende bevoegdheden en expertise beschikt om de vragen uit
onderdeel II (Feitelijk inzicht in besteding budgetten) te beantwoorden.
Aan de Algemene Rekenkamer zal dan ook het verzoek worden gedaan
om dit deel van het onderzoek uit te voeren. Aandachtspunt hierbij is dat
afspraken dienen te worden gemaakt over de wijze en het tijdstip van
publicatie. Kanttekening is dat de Algemene Rekenkamer vermoedelijk
geen uitspraken zal kunnen doen over de mogelijkheden voor een
efficiëntere besteding van de spoorbudgetten. Mogelijk kan deze vraag
worden beantwoord aan de hand van de beantwoording van de vragen uit
onderdeel III.
Ad d. Voor onderdeel III (Verkenning mogelijkheden ERTMS) en een
kwalitatieve internationale vergelijking bij onderdeel IV wordt een
onafhankelijk extern onderzoek gevraagd. Binnen de staf en het BOR
ontbreekt hiervoor de nodige kennis en expertise. Daarom zullen deze
onderdelen worden uitbesteed.
Ad e. Het instrument hoorzittingen zal aan het eind van de onderzoeksfase
worden ingezet om de bevindingen uit de deelonderzoeken te toetsen en
om aanvullende inzichten te verzamelen. Het gewicht van het instrument
hoorzittingen is voor onderdeel I hoger, omdat hiervoor – in tegenstelling
tot de onderdelen II, III en IV – niet kan worden gesteund op externe
beoordelingen.
III. Rapportagefase
Opstellen van een overkoepelende rapportage en presentatie van de
bevindingen, conclusies en aanbevelingen van het onderzoek
5. Planning van het onderzoek
Diverse onderdelen van dit onderzoek zullen worden uitgevoerd door
externe organisaties. In de onderzoeksplanning dient daarom onder
andere rekening gehouden te worden met de doorlooptijd van de
aanbesteding en voorbereiding van de betreffende organisaties. Dit is ook
het uitgangspunt voor deze planning. Vooralsnog wordt niet gekoerst op
een einddatum die wordt ingegeven door een cruciaal besluitvormingsmoment.
Globale planning
december 2010 – februari 2011
maart 2011

Voorbereiden onderzoeksvoorstel en literatuurstudie
Onderzoeksvoorstel / plan van aanpak naar Presidium,
besluitvorming Presidium en instelling tijdelijke commissie
onderhoud en innovatie spoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

9

Globale planning
maart/ april 2011
april/juli 2011
juni/september 2011
september 2011
oktober 2011

november 2011
december 2011
januari 2012

Oriëntatie commissie, aanbesteding onderzoek en verzoek
Algemene Rekenkamer, literatuuronderzoek
Uitvoeringsfase externe onderzoeken
Voorbereiden hoorzittingen en voorbereiden onderzoeksrapport
Ontvangen externe rapporten
Hoorzittingen, opstellen conclusies en mogelijke aanbevelingen voor onderzoeksrapport, start schrijven onderzoeksrapport
Uitwerken bevindingen in onderzoeksrapport door staf
Afstemmen tijdelijke commissie en afronden onderzoek
Drukken rapport, aanbieden aan Tweede Kamer en
vervolgtraject

6. Kosten onderzoek
De commissie stelt voor om een budget van € 613 925 (incl. btw) vrij te
maken voor het onderzoek. De tijdelijke onderzoekscommissie wordt
ondersteund door een ambtelijke staf, bestaande uit een griffier, een
onderzoekscoördinator, een onderzoeksmedewerker en een commissieassistent. Daarnaast zal ondersteuning worden geboden door de DIV en
de DVR. Het onderzoeksvoorstel voorziet in de uitbesteding van een aantal
onderdelen van het onderzoek. De geschatte kosten hiervan zijn
opgenomen in de begroting. De begroting voor het onderzoek is ter
advisering aan de stafdienst Financieel Economische Zaken (FEZ) van de
Tweede Kamer voorgelegd en goedgekeurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 707, nr. 1

10