Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 914

Wijziging van de Spoorwegwet, de Wet
personenvervoer 2000 en enige andere wetten
in verband met de implementatie van richtlijn
(EU) 2016/797 van het Europees Parlement en de
Raad van 11 mei 2016 betreffende de
interoperabiliteit van het spoorwegsysteem in
de Europese Unie (PbEU 2016, L 138/44),
richtlijn (EU) 2016/798 van het Europees
Parlement en de Raad van 11 mei 2016 inzake
veiligheid op het spoor (PbEU 2016, L 138/102),
richtlijn (EU) 2016/2370 van het Europees
Parlement en de Raad van 14 december 2016 tot
wijziging van Richtlijn 2012/34/EU, met
betrekking tot de openstelling van de markt
voor het binnenlands passagiersvervoer per
spoor en het beheer van de
spoorweginfrastructuur (PbEU 2016, L 352/1) en
tevens ter goede uitvoering van verordening
(EU) 2016/796 van het Europees Parlement en de
Raad van 11 mei 2016 betreffende het
Spoorwegbureau van de Europese Unie en tot
intrekking van Verordening (EG) nr. 881/2004
(PbEU 2016, L 138/1) en van verordening (EU)
2016/2338 van het Europees Parlement en de
Raad van 14 december 2016 tot wijziging van
Verordening (EG) nr. 1370/2007, met betrekking
tot de openstelling van de markt voor het
binnenlands personenvervoer per spoor (PbEU
2016, L 354/22)

Nr. 19

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID ZIENGS TER
VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 10
Ontvangen 9 oktober 2018
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
In artikel III, onderdeel D, wordt aan artikel 19a na het vijfde lid, een lid
toegevoegd, luidende:
6. Het vijfde lid is niet van toepassing indien het een verzoek betreft als
bedoeld in het eerste lid, van een houder van een concessie voor
regionaal openbaar personenvervoer en indien dat verzoek is gericht op

kst-34914-19
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 914, nr. 19

1

het aanbieden van een vervoerdienst naar een station dat net buiten het
gebied van deze concessie is gelegen. Het derde lid is daarbij van
overeenkomstige toepassing.
Toelichting
Open toegang is één van de pijlers onder het Vierde Spoorpakket. De
hoofdregel uit het Vierde pakket is dat open toegang verplicht is voor alle
concessies vanaf het dienstregelingsjaar 2020.
De uitzondering op die hoofdregel is een verstoring van het economisch
evenwicht. Deze uitzondering is voorzien in het beoogde artikel 19a,
tweede lid, onder b, van de Wet personenvervoer 2000 en is reeds
neergelegd in artikel 11, eerste en tweede lid, van de SERA-richtlijn
(Single European Railway Area).1
Artikel 19a, vijfde lid van het wetsvoorstel beoogt een extra uitzondering op de hoofdregel in te voeren, namelijk dat voor concessies die
dateren van voor 16 juni 2015, de verplichting tot open toegang niet
eerder geldt dan vanaf het dienstregelingsjaar 2025. Deze uitzondering
vindt haar basis in artikel 11, vijfde lid, onder a, van de (gewijzigde)
SERA-richtlijn. Zij is bedoeld als overgangsregeling die toegepast kan
worden, wanneer een lidstaat dat wenselijk of nuttig acht. Het gebruik van
die overgangsregeling is evenwel niet verplicht: het is een keuze. Het
wetsvoorstel maakt de keuze om deze overgangsbepaling voor Nederland
«aan» te zetten.2. Dit amendement beoogt juist om die overgangsbepaling
gedeeltelijk weer «uit» te zetten, zodat open toegang vanaf het dienstregelingsjaar 2020 ook zal gelden voor de concessies voor personenvervoer
per spoor die verleend werden voor 16 juni 2015. Zoals uit de nota naar
aanleiding van het verslag blijkt, wordt alleen de hoofdrailnetconcessie tot
2025 uitgezonderd van open toegang;3 voor de regionale spoorconcessies
geldt de verplichting tot open toegang wel al vanaf 2020.
Dit amendement regelt dat ook voor die hoofdrailnetconcessie, er
alsnog open toegang toegestaan wordt aan regionale concessieverleners
of regionale concessiehouders voor de regionale spoorverbindingen voor
personenvervoer, maar alleen wanneer dat verzoek tot open toegang
bedoeld is om de regionale trein te kunnen doorrijden voorbij de
bestaande concessiegrenzen. Aldus leidt open toegang op het Hoofdrailnet tot een verbetering van de kwaliteit van regionale spoorverbindingen, bijvoorbeeld doordat minder overstappen nodig is of een kortere
reistijd gerealiseerd wordt. Dergelijke verbeteringen door open toegang
dragen evident bij aan het belang van de reiziger, zoals open toegang ook
prikkelt tot én bijdraagt aan een zo optimaal mogelijke benutting van de
spoorcapaciteit, de publieke middelen waarmee het spoor gefinancierd
wordt, het optimaliseren van het totale vervoersaanbod of de duurzaamheidsdoelstellingen, omdat een verbetering in het openbaar vervoer de
reiziger sneller verleidt om de auto te laten staan en voor het OV te kiezen.
Het derde lid van artikel 19a formuleert de eisen waar een verzoek tot
toepassing van open toegang aan moet voldoen. De economische
evenwichtstoets maakt daar deel van uit. Deze toets biedt voldoende
balans tussen de voordelen van open toegang enerzijds en het tegengaan
van eventueel ongewenste neveneffecten daarvan anderzijds. Er is dan
ook geen reden om die toets niet over te laten aan de instantie die het
1

Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot
instelling van één Europese spoorwegruimte.
2
Kamerstukken II 2017/18, 34 914, nr. 6, p. 15 (Nota naar aanleiding van het verslag).
3
Kamerstukken II 2017/18, 34 914, nr. 6, p. 16 (Nota naar aanleiding van het verslag).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 914, nr. 19

2

wetsvoorstel daartoe aanwijst, zoals dat ook bij de regionale concessies
geregeld is.
Artikel 19a, derde lid, is dan ook van overeenkomstige toepassing op
een verzoek om open toegang ten behoeve van het doorrijden van
regionale spoorverbindingen, zoals hierboven bedoeld. Voor dergelijke
verzoeken moet dus ook een economische evenwichtstoets uitgevoerd
worden door de Autoriteit Consument en Markt.
Indien en voor zover toewijzing van een verzoek tot open toegang, zoals
hierboven bedoeld, binnen de hoofdrailnetconcessie zou leiden tot een
verstoring van de balans op de betrokken corridor, zal worden gehandeld
in overeenstemming met de artikelen 27 lid 4, respectievelijk 70, lid 9 en
10, van de huidige HRN-concessie. Dat betekent dat in voorkomend geval,
de NS in overleg zal treden met de Staatssecretaris als concessieverlener
om de voorwaarden van de hoofdrailnetconcessie zo nodig aan te passen.
Daarbij worden de resultaten uit de hierboven genoemde, uitgevoerde
economische evenwichtstoets betrokken.
Ziengs

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 914, nr. 19

3