Samenvatting
Resultaten één-meting
ten behoeve van het samenwerkingsprogramma
‘Onderwijs en Jongeren’

Quality Support for
Sustainable Development

Opdrachtgever:
Opdrachtnemer:
Datum indiening:

Elgrecoweg 5
Jongbloed
Curaçao, The Netherlands Antilles

USONA
Quality Development BV
16 januari 2009

Tel:

(+5999) 5296397
(+5999) 6657220

Email: info@qualitydevelopment.org
Web: www.qualitydevelopment.org

SAMENVATTING
Achtergrond één-meting
De één-meting legt de basis voor het monitoren van het programma ‘Onderwijs en Jongeren’. In dit
programma is de samenwerking tussen het Nederlandse Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, het Antilliaanse Ministerie van Onderwijs en de eilandelijke Onderwijs
Departementen op het gebied van onderwijsvernieuwing en jongeren ontwikkeling vastgelegd.
De uitvoering van de ‘één-meting’ draagt bij aan het realiseren van de algemene
ontwikkelingsdoelstelling voor het programma ‘onderwijs en Jongeren’, namelijk “het zodanig
toerusten van de jeugd van de vijf Antilliaanse eilanden dat deze na voltooiing van hun
schoolloopbaan in staat zijn deel te nemen aan de arbeidsmarkt en volwaardig kunnen participeren in
een voortdurend veranderende samenleving, op lokaal niveau, maar ook op regionaal en mondiaal
niveau.” Één van de noodzakelijke aspecten voor het realiseren van bovenstaande doelstelling is het
inzichtelijk maken van de stand van zaken op het gebied van onderwijs. Dit is wat de één-meting
beoogt te bereiken. De specifieke doelstelling voor deze opdracht luidt daarom: “Het uitvoeren van
een één-meting met als peildatum september 2007 welk inzicht geeft in de stand van zaken van het
FO, het VSBO, het SBO en de SVP”.
De resultaten van de ‘één-meting’ geven inzicht in de volgende onderwijs gebieden / indicatoren:
1. De schooluitval,
2. Het aantal zittenblijvers,
3. Het aantal leerlingen dat een diploma haalt,
4. Het aantal deelnemers aan de sociale vormingsplicht (instroom en succesvolle uitstroom),
5. Het aantal leerlingen dat na school of na afronding van de sociale vormingsplicht een baan
vindt,
6. De (maatschappelijke) participatiegraad van jongeren,
7. De jeugdwerkeloosheid,
8. De onderwijssituatie van ongedocumenteerde kinderen in St. Maarten (verschuiving illegaal
naar legaal onderwijs).
Aanpek en onderbouwing één-meting
De ontwikkeling van de aanpak en benadering van de één-meting is vanzelfsprekend door een groot
aantal factoren bepaald. De verschillende hierboven vermelde indicatoren vereisen ieder een
afzonderlijke aanpak, ieder gebaseerd op de beschikbaarheid van specifieke informatie. Deze aanpak
is per indicator hieronder beschreven. Naast het verzamelen van kwantitatieve gegevens, heeft QDev
binnen de aanpak ook het verzamelen van kwalitatieve gegevens opgenomen. Dit betekent dat van de
belangrijkste actoren in het onderwijs meningen zijn gevraagd ten aanzien van ontwikkelingen op de
verschillende onderwijsgebieden/indicatoren.
De resultaten van indicator 3, diploma’s, zijn voor het VSBO gebaseerd op gegevens van de
Onderwijs Inspectie van de Nederlandse Antillen. Deze informatie is vergeleken met de informatie
die de scholen aanleverden. Er bleken verschillen tussen beide bronnen te bestaan. Aangezien de
Onderwijs Inspectie de formele autoriteit is voor het toekennen van diploma’s zijn de gegevens van de
Onderwijs Inspectie overgenomen. De SBO scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het opstellen van
examens en het toekennen van diploma’s. Om deze reden zijn de resultaten voor het SBO gebaseerd
op gegevens die deze scholen hebben aangeleverd. Voor Curaçao hadden de scholen deze gegevens al
ter beschikking gesteld voor het SBO Monitoringsonderzoek uitgevoerd door SAE.
De resultaten van indicator 4, SVP instroom en uitstroom, zijn grotendeels gebaseerd op het exinterim evaluatie rapport van de SVP. De gegevens in dit rapport zijn vergeleken met de informatie
die de uitvoeringsinstanties hebben aangeleverd en met de originele SVP database. Tussen deze drie
bronnen bleken er echter verschillen te bestaan. Aangezien het ex-interim evaluatie rapport een
1

formeel goedgekeurd evaluatie rapport is en op aanraden van de Directie Jeugd en Jongeren is ervoor
gekozen om de gegevens zoals weergegeven in het ex-interim evaluatie rapport grotendeels over te
nemen.
De resultaten op indicatoren 5 en 6, arbeids- en maatschappelijke participatie van afgestudeerden, zijn
gebaseerd op een uitgebreide telefonische enquête onder afgestudeerde leerlingen en SVP deelnemers
die het SVP traject succesvol hebben afgerond. Hierbij is gebruik gemaakt van de deskundigheid van
personeel van de Universiteit van de Nederlandse Antillen. De namen en contact gegevens van de
SVP deelnemers zijn ontvangen uit de SVP database. Het bleek echter zeer moeizaam en in sommige
gevallen onmogelijk om de lijsten van afgestudeerde VSBO en SBO leerlingen te ontvangen. Voor
Curaçao zijn van SAE lijsten ontvangen van een beperkt aantal scholen. De contactgegevens van de
personen die vermeld stonden op de lijsten zijn door QDev uit telefoonboeken opgezocht. Voor de
andere eilanden zijn deze lijsten rechtstreeks van de scholen ontvangen, inclusief contact gegevens.
Helaas zijn van St. Eustatius geen lijsten ontvangen waardoor er geen enquête onder afgestudeerden
heeft plaatsgevonden op St. Eustatius.
De resultaten op indicator 7, jeugdwerkeloosheid, zijn voor Curaçao, St. Maarten en Bonaire
gebaseerd op de meest recente arbeidskrachten onderzoeken, uitgevoerd door het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS). Op St. Eustatius en Saba worden geen arbeidskrachten onderzoeken
uitgevoerd en de meest recente cijfers ten aanzien van werkeloosheid zijn gebaseerd op de resultaten
van de census, welk is uitgevoerd in 2001. QDev heeft met het CBS uitvoerig overleg gehad over een
wijze om meer recente informatie voor Saba en St. Eustatius te verkrijgen. Het CBS gaf aan dat
betrouwbare informatie voor deze kleine eilanden enkel verkregen zou kunnen worden middels een
enquête onder 100% van de huishoudens wat binnen het tijdsbestek en met de beschikbare middelen
van de één-meting niet mogelijk is. QDev heeft vervolgens op deze eilanden met eilandbesturen,
bedrijfsverenigingen en scholen gesproken over ontwikkelingen op het gebied van
jeugdwerkeloosheid en de meningen en percepties van deze instanties zijn opgetekend in het rapport.
De resultaten op indicator 8, ongedocumenteerde kinderen, zijn gebaseerd op bestaand onderzoek
naar ‘illegaal onderwijs’ uitgevoerd in opdracht van het Departement van Onderwijs in Sint Maarten.
Resultaten op indicatoren 1 en 2, vroegtijdig schoolverlaters en zittenblijvers, zouden eenvoudig
beschikbaar zijn indien het onderwijs beschikt over een gestructureerde en een regelmatig
bijgehouden leerlingregistratie. In uitzondering van Curaçao, bestaan er binnen het onderwijssysteem
op de verschillende eilanden echter geen gestructureerde databases met leerlinggegevens. Het is
daarom met de huidige informatie niet mogelijk om de onderwijsgeschiedenis van individuele
leerlingen na te gaan. Conclusies ten aanzien van schooluitval en zittenblijven kunnen daarom niet
gebaseerd worden op éénduidige statistische informatie. Binnen deze onzekere omgeving bestaan er
twee mogelijkheden om toch conclusies te trekken ten aanzien van de bovengenoemde
onderwijsgebieden.
Enerzijds bestaat er de mogelijkheid om van alle scholen de leerlingregistratie van twee
opeenvolgende schooljaren op te vragen, deze in te voeren in een database en vervolgens te
analyseren welke leerlingen niet langer voorkomen in de leerlingregistratie en welke leerlingen zijn
blijven zitten. Deze benadering veronderstelt dat specifieke schoolresultaten, leerling gegevens en
databases tijdig ter beschikking van de consultant zou kunnen worden gesteld. Tijdens uitvoering van
de één-meting bleek dit echter niet altijd het geval te zijn. Een aantal scholen was in staat om slechts
van één jaar leerlinggegevens aan te leveren waardoor een statistische analyse onmogelijk werd.
Andere scholen waren niet bereid om de gegevens te verstrekken vanwege de privacy gevoeligheid
van deze gegevens of omdat zij deze lijsten al aan verschillende instanties hebben gegeven en niet
langer bereid zijn om aan individuele onderzoeken zoals de één-meting mee te werken.
De tweede mogelijkheid om resultaten te verkrijgen ten aanzien van bovengenoemde
onderwijsgebieden is om dicht bij de primaire bron gegevens te verzamelen. Dit betekent op

2

schoolniveau gegevens verzamelen ten aanzien van de verschillende onderwijsgebieden. Vanwege de
hierboven vermelde moeilijkheden ten aanzien van de beschikbaarheid van leerlinggegevens en
databases en moeilijkheden ten aanzien van de bereidheid van een aantal scholen om gegevens aan te
leveren, heeft QDev de schoolbenadering toegepast. Deze benadering is bovendien aanbevolen door
erkende instanties zoals de Onderwijs Inspectie. De Onderwijs Inspectie gaf aan dat ondanks de niet
altijd nauwkeurige administratie op de verschillende scholen, de meest betrouwbare informatie op
schoolniveau te vinden is. De scholen op Sint Maarten gaven zelf aan dat de leerlingregistratie zoals
die formeel op papier staat altijd correspondeert met de werkelijkheid en dat deze lijsten iedere maand
wijzigen. Uitspraken ten aanzien van vroegtijdig schoolverlaters en zittenblijvers zouden daarom niet
puur op namenlijsten gebaseerd kunnen worden, maar in persoonlijk overleg met de betrokken
personeelsleden kan vanuit de schooladministratie de meest nauwkeurige informatie verkregen
worden. Vooral voor de kleinere eilanden is in veel gevallen bij het schoolmanagement bekend wat de
reden van het uitschrijven van leerlingen is. In persoonlijk overleg kunnen zij voorkomen dat
leerlingen onterecht als vroegtijdig schoolverlater worden aangetekend aangezien zij elders onderwijs
zijn gaan volgen.
Ondanks dat Curaçao beschikt over een redelijk systematische leerlingregistratie bleek het tijdens de
uitvoering van de één-meting niet mogelijk om resultaten ten aanzien van vroegtijdig schoolverlaters
en zittenblijvers te baseren op analyses van deze database. De database is namelijk lange tijd niet
nauwkeurig bijgehouden waardoor statistische analyses niet betrouwbaar bleken te zijn. Hierdoor
ontbreken voor Curaçao voor bepaalde onderwijssectoren resultaten ten aanzien van vroegtijdig
schoolverlaters.
De waarde van de resultaten van de één-meting
De één-meting is uitgevoerd in een niet-éénduidige statistische omgeving, maar heeft geresulteerd in
een brede consultatie met veel van de betrokken actoren in het onderwijs op de Nederlandse Antillen
en geeft daardoor niet alleen inzicht in de stand van zaken op bepaalde onderwijsgebieden, maar het
geeft vooral ook inzicht in de huidige gegevens administratie en gegevens management binnen het
onderwijs. In het kort kan de waarde van de één-meting in de volgende punten worden samengevat:
♦
De resultaten geven inzicht in de stand van zaken in het onderwijs. Er kan discussie zijn over
de statistische nauwkeurigheid van de gepresenteerde resultaten, maar hierbij moet niet uit het
oog verloren worden dat de resultaten van de één-meting gebaseerd zijn op gegevens uit het
onderwijssysteem zelf. Het zou positief zijn wanneer de één-meting aanleiding geeft tot een
uitvoerige discussie binnen de onderwijssector over de (statistische) betrouwbaarheid van
gegevens binnen het onderwijs en deze discussie vervolgens leidt tot een verbetering van de
situatie. Ondanks een eventuele discussie over de statistische nauwkeurigheid van de
resultaten geven de resultaten wel degelijk inzicht in de centrale thema’s en zorgpunten
binnen het onderwijs.
♦
De brede consultatie met betrokken personen en instanties in het onderwijs heeft veel
kwalitatieve informatie opgeleverd wat gepresenteerd is in de één-meting. Dit biedt de lezer
inzicht in de verschillende (en soms tegenstrijdige) percepties ten aanzien van de
ontwikkelingen in het onderwijs.
♦
De resultaten van de één-meting geven inzicht in welke informatie er op dit moment binnen
het onderwijssysteem aanwezig is en het biedt hierdoor tevens inzicht in bestaande hiaten en
tegenstrijdigheden in informatie voorziening en tegenstrijdigheden in de definitie van
indicatoren. Deze inzichten zijn van uitermate belang met het oog op het nog op te zetten
gestructureerde monitoring en evaluatie systeem voor het onderwijs.
♦
Gezien de unieke karakteristieken van ieder eiland biedt de presentatie op eilandniveau de
mogelijkheid om bronnen nauwkeurig na te gaan en om specifieke vervolg stappen te
definiëren.
In het kader van de baseline studie is ook onderzoek gedaan naar vroegtijdig schoolverlaters en
zittenblijvers (indicatoren 1 en 2). Zoals eerder beschreven zijn de resultaten op deze indicatoren
binnen de één-meting rechtstreeks gebaseerd op gegevens uit de verschillende schooladministraties.

3

Deze benadering verschilt echter met de benadering van de baselinestudie, welk gebaseerd is op een
analyse van namenlijsten. Vanuit een puur statistisch oogpunt zijn de resultaten van de twee
onderzoeken daarom niet met elkaar te vergelijken. Beide onderzoeken zijn waardevol in zichzelf en
beide geven vanuit verschillende bronnen inzicht in de centrale thema’s, zorgpunten en
ontwikkelingen binnen het onderwijs op de Nederlandse Antillen. Ondanks de verschillende
methodologische aanpakken waardoor een statistische vergelijking theoretisch niet correct is, is een
vergelijking op hoofdlijnen tussen de resultaten van beide onderzoeken wel degelijk waardevol.
Een andere consequentie van de benadering van de één-meting is dat de betrouwbaarheid en
nauwkeurigheid van de conclusies gebaseerd op kwalitatieve percepties van stakeholders enkel door
de desbetreffende stakeholder kan worden gedragen. Het betreft meningen van betrokken actoren,
maar binnen een complexe omgeving als het onderwijs en gezien de moeilijkheden met betrekking tot
informatie management, is het geen verassing wanneer verschillende stakeholders in verschillende
rollen en verschillende verantwoordelijkheden verschillende inzichten hebben in de ontwikkelingen
binnen het onderwijs. De intentie van de kwalitatieve percepties is dan ook niet om deze uitspraken
als absolute waarheid te presenteren, maar om een indruk te geven van de percepties van betrokken
partijen.
Monitoring & Evaluatie in het onderwijs
Tijdens de uitvoering van de één-meting zijn een aantal observaties gedaan ten aanzien van de huidige
monitoring en evaluatie proces van het onderwijs. Deze observaties schetsen het beeld dat er alle
betrokken instanties de noodzaak van gestructureerde gegevens verzameling inzien, maar dat er op dit
moment nog veel gedaan moet worden om dit te bereiken. Tegelijkertijd kan vermeld worden dat er
gedurende de afgelopen jaren al veel is verbeterd op het gebied van leerlingregistratie.
De belangrijkste observaties hebben betrekking op de volgende punten:
♦
‘Vermoeidheid’ instanties met betrekking tot gegevens verstrekking
Veel instanties, vooral op het niveau van schoolmanagement en schoolbestuur, zijn ‘vermoeid’
om aan verschillende instanties op min of meer ad-hoc basis informatie te verstrekken voor
verschillende doeleinden. Bovendien maken de scholen geen gebruik van een centraal leerling
registratiesysteem waardoor zij voor bepaalde gegevens afhankelijk zijn van het archief en
originele documenten. Het terugvinden van deze gegevens kost tijd en capaciteit en heeft binnen
de dagelijkse organisatie van de scholen geen prioriteit.
♦
Onvolledige ‘informatie stroom’ tussen instanties
De informatie voorziening binnen het onderwijssysteem is dusdanig opgezet dat scholen /
schoolbesturen verplicht zijn om periodiek bepaalde informatieve formulieren naar het
eilandgebied en de Inspectie van het Onderwijs te zenden. Niet alle informatie wordt echter tijdig
verstrekt en bovendien worden de gegevens door de ontvangende organisaties niet systematisch
verwerkt. En behalve de subsidieverstrekking zien organisaties ook niet wat er met de gegevens
gebeurt die zij verstrekt hebben.
♦
Tegenstrijdigheden tussen bronnen
De verschillende bronnen die QDev voor de één-meting geraadpleegd heeft, geven veelal
verschillende resultaten voor dezelfde indicatoren. Dit veroorzaakt veel verwarring.
♦
Bepaalde informatie is niet / moeilijk beschikbaar
Voor bepaalde belangrijke indicatoren om de efficiëntie van het onderwijs te meten, zijn via het
huidige systeem van informatie voorziening geen gegevens beschikbaar. Het is bijvoorbeeld
onmogelijk om éénduidige uitspraken te doen over het aantal vroegtijdig schoolverlaters. Deze
informatie wordt niet systematisch bijgehouden en tevens wordt er binnen de onderwijsregistratie
geen éénduidige definitie gehanteerd.
♦
Onvolledige aansluiting bij nieuwe onderwijssysteem
Zoals al is aangegeven in het VSBO Rendementsonderzoek zijn de modelformulieren die de
scholen toezenden naar het eilandgebied en de Inspectie van het Onderwijs niet afgestemd op de
nieuwe onderwijsvormen. Het meten van de kwaliteit van het nieuwe onderwijssysteem vraagt
om andere informatie. Voor het VSBO vragen deze formulieren bijvoorbeeld geen informatie

4

♦

betreffende de gekozen leerweg, sectorprogramma en profiel. Ook is de indicator ‘zittenblijven’
voor het meten van de interne efficiëntie van het onderwijs niet langer relevant.
Kleinschaligheid van eilanden
Met name voor St. Eustatius en Saba geldt dat de leerling populatie zeer klein is. Vergelijkingen
van indicatoren tussen verschillende schooljaren is voor deze eilanden risicovol. Vanwege de
kleinschaligheid heeft iedere persoon invloed op de statistieken van deze eilanden.

Vervolg stappen ten aanzien van Monitoring & Evaluatie in het onderwijs
Goed onderwijs is één van de belangrijkste pilaren van een goed functionerende maatschappij en een
goed functionerende economie en een voor waarde voor een rechtvaardige democratie. Het continue
monitoren en evalueren van de kwaliteit en voortgang van het onderwijs is daarom juist voor deze
sector van groot belang. Resultaten van M&E geven de maatschappij, de overheid en schoolbesturen
inzicht in de positieve en negatieve ontwikkelingen en ondersteunen verantwoordelijke instanties bij
het aanpassen van beleid.
Bovengenoemde zorgpunten binnen het huidige monitoring en evaluatie proces van het onderwijs
komen met name voort uit het ontbreken van een centraal leerlingregistratie systeem en het ontbreken
van eenduidige definities van onderwijs indicatoren. Het opzetten van een effectief Monitoring &
Evaluatie systeem verdient daarom veel aandacht en is van grote noodzaak om voortgang in de
ontwikkeling van het onderwijs te kunnen volgen met gebruikmaking van eenduidige gegevens.
Gezien de staatkundige ontwikkelingen op de Nederlandse Antillen en gezien de unieke
karakteristieken van ieder eiland is het van groot belang dat een Monitoring & Evaluatie systeem per
eiland wordt ontwikkeld. Hierbij is het van belang dat de eilanden onderling gebruik maken van
elkaars kennis, deskundigheid en ervaringen en is het vanzelfsprekend niet uitgesloten dat een
gemeenschappelijk Monitoring & Evaluatie model wordt ontwikkeld waarin ruimte is voor specifieke
eilandelijke eigenschappen en wensen.
Kort samengevat dient er bij het opzetten van een effectief Monitoring en evaluatie systeem aandacht
besteed worden aan de volgende aspecten:
♦
wat moet gemeten worden (indicatoren en streefwaarden / internationale benchmarks),
♦
hoe moet er gemeten worden (infrastructuur / leerlingvolgsysteem),
♦
wie gaat wat aanleveren, analyseren of rapporteren
♦
wanneer moet wat aangeleverd, geanalyseerd of gepresenteerd worden
♦
Welke middelen moeten beschikbaar zijn (capaciteit en financiën)
Per eiland zal op bovengenoemde aspecten een antwoord gegeven moeten worden. Hierbij is het
noodzakelijk dat de verschillende onderwijs instanties nauw betrokken zijn bij dit proces.
Verschillende instanties (bv overheid, schoolmanagement, onderwijzend personeel) hebben namelijk
verschillende verantwoordelijkheden in het bereiken van de onderwijsdoelstellingen. Iedere instantie
heeft dan ook behoefte aan andere informatie. Een effectief M&E systeem dient te voldoen aan de
informatie behoefte op alle niveaus.

5

SAMENVATTING RESULTATEN PER EILANDGEBIED
CURAÇAO
Hieronder is een samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Deze resultaten
zijn gebaseerd op de volgende bronnen:
♦
VSBO/SBO monitoringsonderzoek, welk gebaseerd is op gegevens uit schooladministraties,
(nominale studietijd, diploma’s SBO
♦
SAE leerling registratie database (gemiddelde leeftijden leerlingen, totaal aantal leerlingen
per onderwijssector, leerling verzuim);
♦
VSBO Rendementsonderzoek (vroegtijdig schoolverlaters en zittenblijvers VSBO jaar 3 en
4);
♦
Inspectie van het Onderwijs van de Nederlandse Antillen (diploma’s VSBO)
♦
CBS (totaal aantal ingeschreven personen in de leeftijd van primair onderwijs,
jeugdwerkeloosheid)
♦
Ex-interim evaluatie rapport SVP (instroom en uitstroom SVP)
♦
QDev enquête onder afgestudeerden (arbeids- en maatschappelijke participatie)
Vroegtijdig schoolverlaters
Een vergelijking tussen het aantal ingeschreven personen in het bevolkingregister tussen 4 en 13 jaar
en het aantal ingeschreven leerlingen in het primair onderwijs, toont dat de participatie in het primair
onderwijs in 2006/2007 nagenoeg 100% was. Tijdens dat schooljaar zijn er in het funderend en basis
onderwijs echter 1,711 leerlingen geregistreerd voor langdurig verzuim. Dit betekent dat deze
personen tijdens één of meerdere maanden tenminste 5 dagen afwezig waren. Aangezien het gaat om
bijna 10% van de leerling populatie in het FO en BO verdient dit verzuim de nodige aandacht.
Een vergelijking tussen de namenlijsten van ingeschreven leerlingen in schooljaar 2005/2006 en in
schooljaar 2006/2007 van het VSBO geeft aan dat tijdens schooljaar 2005/2006 de schooluitval in het
3e leerjaar van het VSBO 8.5% was en in het 4e leerjaar 2.9%. Resultaten van de schooluitval voor het
1e en 2e leerjaar waren niet beschikbaar.
Tijdens schooljaar 2006/2007 zijn in totaal 464 personen in het VSBO onderwijs (incl. AGO)
geregistreerd voor langdurig verzuim. Dit betekent dat 5.6% van de totale VSBO populatie één of
meerdere maanden langdurig verzuimt van het onderwijs.
Definitieve resultaten voor de schooluitval in het SBO waren niet beschikbaar. Afgaande op
percepties van de Onderwijs Inspectie en van vertegenwoordigingen van onderwijzers en ouders ligt
het percentage vroegtijdig schoolverlaters voor het SBO rond 15 %.
Zittenblijvers
Ondanks dat het funderend onderwijs een beleid heeft van ‘geen zittenblijvers’ blijkt uit de
gemiddelde leeftijden van leerlingen dat leerlingen gemiddeld toch langer over cyclus 1 doen dan er
wettelijk voor staat. De gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 2 is namelijk 8.76 jaar terwijl de
gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 1 4.4 jaar is. Dit betekent een vertraging van gemiddeld
4.8 maanden. De gemiddelde leeftijd van leerlingen bij aanvang van de 6e klas van het Basis
Onderwijs tijdens schooljaar 2006/2007 was 12.3 jaar.
Een vergelijking tussen de namenlijsten van ingeschreven leerlingen in schooljaar 2005/2006 en in
schooljaar 2006/2007 van het VSBO geeft aan dat tijdens schooljaar 2005/2006 het aantal
zittenblijvers in het 3e leerjaar 13.6% was en in het 4e leerjaar 5.7%.
De efficiëntie van de basisvorming van het VSBO is gerelateerd aan de gemiddelde leeftijd van
leerlingen in het 1e leerjaar en leerlingen in het 3e leerjaar. Onderstaande tabel toont de gemiddelde

6

leeftijden bij aanvang van ieder leerjaar. Uit deze tabel blijkt dat gedurende de basisvorming van het
VSBO, excl. AGO, een leerling gemiddeld 9.84 maanden vertraging oploopt. Voor het VSBO-AGO
onderwijs betreft deze vertraging 2.0 maanden.
Tabel 1: gemiddelde leeftijd VSBO leerlingen per leerjaar (per september 2006)
Leerweg
jaar 1
jaar 2
jaar 3
VSBO tkl/pkl/pbl
13,59
14,76
16,41
VSBO-AGO
15,02
16,14
17,19
Bron: Leerling registratie Servisio di Asuntunan pa Enseñansa (SAE)

Bovendien kan de efficiëntie van het gehele VSBO onderwijs ook afgeleid worden van het aantal
leerlingen dat het onderwijs binnen de nominale studietijd afrondt. Het blijkt dat ruim 37.4% van de
leerlingen de studie binnen de nominale studietijd afrondt. Dit betekent dat ruim 60% van de
leerlingen in het VSBO onderwijs één of meerdere keren blijft zitten. Deze vertraging in het
onderwijs is het grootst voor leerweg TKL.
Onderstaande tabel geeft de gemiddelde leeftijden per leerjaar voor het SBO aan. Dit als maat voor de
efficiëntie van het SBO onderwijs. Aangezien de gemiddelde leeftijd bij afstuderen van de leerlingen
niet bekend is, heeft de opgelopen vertraging betrekking op de studie periode exclusief het examen
jaar. De efficiëntie kan ook afgeleid worden van het aantal leerlingen dat het onderwijs binnen de
nominale studietijd afrondt. Het blijkt dat ruim 49.2% van de leerlingen de studie binnen de nominale
studietijd afrondt. Dit betekent dat ruim 50% van de leerlingen in het SBO onderwijs één of meerdere
keren blijft zitten.
Tabel 2: Gemiddelde leeftijd SBO leerlingen (per september 2006)
SBO niveau
leerjaar 1
Leerjaar 2
Leerjaar 3
Leerjaar 4
SBO-1
19,44
SBO-2
19,56
20,67
SBO-3
19,93
21,01
22,29
SBO-4
18,83
19,99
21,55
22,81
Bron: Leerling registratie Servisio di Asuntunan pa Enseñansa (SAE)

Gem. vertraging (maand)
1.3 mnd
4.3mnd
11.8 mnd

Afstuderen en diploma’s
Onderstaande tabellen geven overzichten van respectievelijk het aantal VSBO en het aantal SBO
examen kandidaten en het aantal geslaagde leerlingen per leerweg of per niveau in 2007.
Tabel 3 en Tabel 4: Aantal VSBO / SBO examen kandidaten en geslaagden per leerweg / niveau (2007)
SBO niveau
Exam kand
Geslaagden
VSBO
Exam kand
Geslaagden
Leerweg
TKL
832
591 (71.0%)
SBO-1
102 (64.2%)
159
PKL
484
361 (74.6%)
SBO-2
231 (64.0%)
361
PBL
578
388 (67.1%)
SBO-3
270 (76.5%)
353
TOTAAL
1894
1340 (70.7%)
SBO-4
504 (89.7%)
562
TOTAAL
1107 (77.1%)
1435
Bron: Inspectie van het Onderwijs van de N.A
Bron: SBO Monitoringsrapportage, SAE

Sociale Vormingsplicht
Volgens het CBS had het eilandgebied Curaçao in 2006 2.750 jongeren die voor de SVP in
aanmerking komen. Figuur 1 geeft een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot instroom
en uitstroom van het aantal SVP deelnemers per september 2007. Hieruit blijkt dat per september
2007 in totaal 621 jongeren hebben deelgenomen aan de SVP. Dit is 22.6% van het totaal aantal
‘SVP-plichtige’ jongeren in 2006. In totaal zijn er 165 jongeren op Curaçao op een stage geplaatst.
Dit is 35.6 % van het totaal aantal deelnemers (excl. uitvallers).

7

700
600
Aantal personen

158
500
97

400
300

hoofdtraject afgerond

621

200

uitval
voortraject en hoofdtraject

366

100
0
Instroom

Situatie sept 07

Figuur 1: SVP deelnemers, situatie september 2007

Per eind september 2007 was alleen de pilot voor een groot deel afgerond. Conclusies ten aanzien van
deelname en uitstroom kunnen dus enkel getrokken worden op basis van de resultaten van de SVP
pilot. Van deze groep heeft 43.0% de SVP succesvol afgerond en heeft 44.0% de SVP vroegtijdig
verlaten. De overige deelnemers (13%) zaten eind september 2007 nog in het hoofdtraject.
Arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie
In tabel 5 is weergegeven wat de hoofdactiviteit was van leerlingen die in 2007 een VSBO of een
SBO diploma hebben gehaald en van de personen die de Sociale Vormingsplicht succesvol hebben
afgerond.
Van 123 leerlingen die in 2007 van het VSBO zijn afgestudeerd is informatie ontvangen met
betrekking tot hun maatschappelijke participatie. Deze groep representeert 9.2% van het totaal aantal
leerlingen die in 2007 een VSBO diploma ontvingen. Van 92 leerlingen die in 2007 van het SBO zijn
afgestudeerd is informatie ontvangen met betrekking tot hun maatschappelijke participatie. Deze
groep representeert 8.3% van het totaal aantal leerlingen die in 2007 een SBO diploma ontvingen. Tot
dusver hebben in totaal 83 personen de SVP succesvol afgerond. Van 25 (30.1%) is informatie
ontvangen met betrekking tot hun maatschappelijke participatie.
Tabel 5: Hoofdactiviteit na afstuderen VSBO
Bezigheid na
Aantal personen en
afstuderen
percentage VSBO
Vervolg studie
112 (91.1%)
Werken
8 (6.5%)
Werkeloos
2 (1.6%)
Anders...
1 (0.8%)
TOTAAL
123 (100%)
Bron: Enquête QDev

Aantal personen en
percentage SBO
56 (60.9%)
27 (29.3%)
6 (6.5%)
3 (3.3%)
92 (100%)

Aantal personen en
percentage SVP
6 (24.0%)
12 (48.0%)
6 (24.0%)
1 (4.0%)
25 (100%)

Het VSBO is niet bedoeld als eindonderwijs, maar is een voorbereidende opleiding op het SBO. Toch
blijkt dat 25.1% na het VSBO geen vervolg studie is gaan volgen, maar is gaan werken of werkeloos
is. Ook blijkt dat 28.0% van de personen die de SVP succesvol hebben afgerond geen specifieke
sociaal-maatschappelijke functie heeft.
Jeugdwerkeloosheid
In 2007 was de jeugdwerkeloosheid 24.2%. Voor mannen was dit percentage 22.3% terwijl de
jeugdwerkeloosheid onder vrouwen 26.8% was. De ratio tussen de jeugdwerkloosheid en totale
werkloosheid was 2.0 in 2007. Internationaal geldt de norm dat deze ratio niet hoger mag zijn dan
2 opdat de jeugdwerkloosheid als acceptabel kan worden beschouwd. Er kan dus worden
geconcludeerd dat het jeugdwerkloosheidspercentage in Curaçao binnen de internationale norm
valt. Tussen 2005 en 2007 is het jeugdwerkloosheid percentage met bijna 20% gedaald.

8

BONAIRE
Hieronder is een samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Hieronder is een
samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Deze resultaten zijn gebaseerd op
de volgende bronnen:
♦
Schoolmanagement / schooladministraties (diploma’s SBO, vroegtijdig schoolverlaters en
zittenblijvers, gemiddelde leeftijd leerlingen FO);
♦
Namenlijsten leerlingen VSBO (gemiddelde leeftijd)
♦
Inspectie van het Onderwijs van de Nederlandse Antillen (diploma’s VSBO, totaal aantal
leerlingen per onderwijssector);
♦
CBS (jeugdwerkeloosheid, aantal ingeschreven personen in de leeftijd van primair onderwijs)
♦
Ex-interim evaluatie rapport SVP (instroom en uitstroom SVP);
♦
QDev enquête onder afgestudeerden (arbeids- en maatschappelijke participatie);
Vroegtijdig schoolverlaters
Alle scholen voor FO/BO geven aan dat er binnen het primair onderwijs geen vroegtijdig school
verlaters zijn.Een vergelijking tussen het aantal ingeschreven personen in het bevolkingregister tussen
4 en 13 jaar en het aantal ingeschreven leerlingen in het primair onderwijs, toont dat de participatie in
het primair onderwijs in 2006/2007 nagenoeg 100% was.
In tabel 6 is het aantal leerlingen per leerjaar en per leerweg weergegeven die tijdens schooljaar
2006/2007 het VSBO onderwijs hebben verlaten. Het betreft het aantal leerlingen die in school jaar
2007/2008 niet langer bij de SGB waren geregistreerd. Van de in totaal 42 uitgeschreven leerlingen is
echter van 13 leerlingen bekend dat zij zich hebben uitgeschreven omdat zij naar een plaats buiten
Bonaire verhuist zijn. Van deze groep kan dus worden aangenomen dat zij in hun nieuwe woonplaats
onderwijs volgen en zij kunnen daarom niet gerekend worden tot de groep ‘vroegtijdig
schoolverlaters’. Het totaal aantal vroegtijdig schoolverlaters voor het VSBO (excl. AGO) betreft dus
29 leerlingen, wat overeenkomt met 4.4% van de totale leerling populatie in schooljaar 2006/2007.
Tabel 6: Aantal en aandeel uitgeschreven VSBO leerlingen (schooljaar 2006/2007)
Leerweg
jaar 1
jaar 2
jaar 3
Jaar 4
TKL
1
23
PKL
5
PBL
3
5
5
TOTAAL uitgeschreven leerlingen
3 (1.9%)
5 (3.3%)
23 (14.0%)
11 (5.9%)
Aantal leerlingen verhuist
2
1
7
3
Totaal vroegtijdig schoolverlaters
1 (0.6%)
4 (2.7%)
16 (9.8%)
8 (4.3%)
Bron: Stichting Scholengemeenschap Bonaire (SGB).

TOTAAL
1
41
42 (6.4%)
13
29 (4.4%)

In Tabel 7 is het aantal SBO leerlingen weergeven die tijdens schooljaar 2007/2008 zijn uitgeschreven
als ook het aantal vroegtijdig schoolverlaters. Het aantal vroegtijdig schoolverlaters betreft de
leerlingen die zijn uitgeschreven, maar exclusief de leerlingen die zijn verhuisd, een andere opleiding
zijn gaan volgen of al een startkwalificatie hadden.
Tabel 7: Aantal en aandeel SBO leerlingen die zijn uitgeschreven tijdens schooljaar 2007/2008
Niveau
jaar 1
jaar 2
jaar 3
jaar 4
TOTAAL
SBO-2
10
0
10
SBO-3
8
0
0
8
SBO-4
1
1
TOTAAL uitgeschreven leerlingen
18
0
0
1
19
7
0
0
1
8
Aantal leerlingen ander onderwijs,
verhuist of startkwalificatie
TOTAAL vroegtijdig schoolverlaters
11 (12.1%)
0 (0%)
0 (0%)
0 (0%)
11 (5.9%)
Bron: Stichting Scholengemeenschap Bonaire (SGB).

9

Zittenblijvers
Conform het beleid in het Funderend Onderwijs geven de Openbare en het Rooms Katholiek
Schoolbesturen aan dat er geen zittenblijvers waren in het FO tijdens schooljaar 2006/2007.
Vergelijking van de gemiddelde leeftijd van leerlingen bij aanvang van cyclus 1 en bij aanvang van
cyclus 2 ondersteunt deze constatering. De gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 2 is namelijk
8.3 jaar terwijl de gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 1 4.3 jaar is. Dit betekent dat leerlingen
gemiddeld 4.0 jaar over de 1e cyclus doen wat overeenkomt met het gevoerde beleid. De gemiddelde
leeftijd van leerlingen bij aanvang van de 6e klas van het BO tijdens schooljaar 2006/2007 was 11.9
jaar.
In tabel 8 is het aantal zittenblijvers in het VSBO aangegeven voor schooljaar 2006/2007. De
efficientie in het onderwijs kan ook gerelateerd worden aan de gemiddelde leeftijd van leerlingen. Uit
de namenlijsten van VSBO leerlingen blijkt dat de gemiddelde leeftijd bij aanvang van schooljaar
2006/2007 voor het 1e leerjaar van het VSBO 13.47 jaar was. De gemiddelde leeftijd van leerlingen
bij afstuderen was 17.69 jaar. Dit betekent dat leerlingen gemiddeld 4.22 jaar doen over het VSBO.
Tabel 8: Aantal en aandeel zittenblijvers in het VSBO (schooljaar 2006/2007)
Leerweg
jaar 1
jaar 2
jaar 3
jaar 4
TKL
7
26
10
30
PKL
10
27
PBL
9
12
TOTAAL
10 (6.3%)
30 (20.0%)
26 (15.9%)
65 (35.1%)
Bron: Stichting Scholengemeenschap Bonaire (SGB).

TOTAAL
131
131 (19.9%)

Vanwege het modulair onderwijs wordt er binnen het SBO onderwijs niet langer gesproken over
‘zittenblijvers’. De Stichting Scholengemeenschap Bonaire (SGB) registreert het aantal zogenaamde
‘traject studenten’. Dit betreft het aantal studenten dat de studie gemiddeld met een half jaar tot één
jaar vertraagt omdat zij nog modules van voorgaande jaren moeten afronden. Tabel 9 laat zien dat er
tijdens schooljaar 2007/2008 in totaal 10 traject studenten waren. Dit betekent dat 5.5% van het totaal
aantal SBO leerlingen hun studie niet binnen de nominale tijd afrondt.
Tabel 9: Aantal en aandeel traject studenten in het SBO (schooljaar 2007/2008)
Niveau
Aantal traject studenten
SBO-2
4 (5.6%)
SBO-3
2 (2.1%)
SBO-4
4 (19.0%)
TOTAAL
10 (5.3%)
Bron: Stichting Scholengemeenschap Bonaire (SGB).

Afstuderen en diploma’s
Onderstaande tabellen geven overzichten van respectievelijk het aantal VSBO en het aantal SBO
examen kandidaten en het aantal geslaagde leerlingen per leerweg of per niveau voor schooljaar
2006/2007. Vanwege het modulair onderwijs wordt het binnen het SBO onderwijs niet gesproken
over examenkandidaten. Het aandeel geslaagden voor het SBO onderwijs is daarom berekend ten
opzichte van het aantal leerlingen in het laatste jaar.
Tabel 10 en 11: Aantal en aandeel leerlingen die een VSBO / SBO diploma hebben ontvangen (2007)
SBO
ll in examen
Diploma
VSBO
Exam. kand.
diploma
niveau
jaar
Leerweg
TKL
68
46 (67.6%)
SBO-2
16
10 (62.5%)
PKL
66
45 (68.2%)
SBO-3
25
19 (76.0%)
PBL
22
17 (77.3%)
SBO-4
TOTAAL
156
108 (69.2%)
TOTAAL
41
29 (70.7%)
Bron: Inspectie van het Onderwijs van de N.A.
Bron: Stichting Scholengemeenschap Bonaire

10

Sociale Vormingsplicht
Volgens het CBS had het eilandgebied Bonaire in 2006 200 jongeren die voor de SVP in aanmerking
komen. Figuur 2 geeft een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot instroom en uitstroom
van het aantal SVP deelnemers per september 2007. Hieruit blijkt dat per eind september 2007 102
personen officieel aan de SVP hebben deelgenomen. Dit is 51% van het totaal aantal ‘SVP-plichtige’
jongeren in 2006. Van de 102 officiële deelnemers zaten 64 personen (62.7%) eind september 2007
nog in een voor- of hoofdtraject. 12 personen (11.5%) hadden de SVP vroegtijdig verlaten terwijl 26
personen (25.5%) de SVP succesvol hadden afgerond. Dit betekent dat 31.6 % van de totale SVP
uitstroom de SVP niet heeft afgerond. 25 deelnemers die de SVP hebben afgerond zaten nog in het
nazorg traject terwijl 1 persoon is doorgestroomd naar het reguliere onderwijs.

Aantal personen

120
100

12

80

26

uitstroom: drop-outs
uitstroom: geslaagden

60
102
40
20

hoofdtraject
37

voortraject

27

0
Instroom

Situatie in sept 07

Figuur 2: SVP deelname (situatie in september 2007)

Per eind september 2007 was behalve de pilot nog geen andere SVP lichting afgerond. Conclusies
over deelname en uitstroom kunnen dus enkel getrokken worden op basis van de resultaten van de
SVP pilot. Van deze groep heeft 76.5 % de SVP succesvol afgerond en heeft 23.5 % de SVP
vroegtijdig verlaten. Alle deelnemers die de SVP hebben afgerond hebben tijdens hun deelname aan
de SVP stage gelopen.
Arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie
In tabel 12 is weergegeven wat de hoofdactiviteit was gedurende de laatste 6-12 maanden van
leerlingen die in 2007 een VSBO hebben gehaald en van personen die de Sociale Vormingsplicht
succesvol hebben afgerond. De lijst van SBO geslaagden in 2007 was helaas niet beschikbaar
waardoor de maatschappelijke activiteit van deze groep studenten niet kon worden onderzocht.
Van de 108 leerlingen die in 2007 een VSBO diploma ontvingen, zijn 75 personen benadert (74.3%).
De response rate van deze groep was 21.3% wat betekent dat er uiteindelijk relevante informatie is
ontvangen van 16 personen. Deze groep representeert 14.8% van het totaal aantal leerlingen die in
2007 een VSBO diploma ontvingen. Volgens het SVP Jongerenregister hebben per november 2008 37
jongeren de SVP succesvol afgerond. Van 18 van deze jongeren waren de contact gegevens
beschikbaar (48.6%) en al deze personen zijn benaderd voor de enquête. De response rate van deze
groep was (44.4%) wat betekent dat er van 8 personen relevante informatie is ontvangen. Deze groep
representeert 21.6% van het totaal aantal personen dat de SVP hebben afgerond.
Tabel 12: Hoofdactiviteit na afstuderen VSBO en na succesvol beëindigen SVP
Bezigheid na
Aantal personen en percentage
Aantal personen en percentage
afstuderen
VSBO
SVP
Vervolg studie
12 (75.0%)
2 (25.0%)
Werken
3 (18.8%)
3 (37.5%)
Werkeloos
1 (6.3%)
2 (25.0%)
Anders...
0 (0%)
1 (12.5%)
TOTAAL
16 (100%)
8 (100%)
Bron: Enquête QDev

11

Jeugdwerkeloosheid
In 2006 was de jeugdwerkeloosheid 20.5%. Voor mannen was dit percentage 15.5% terwijl de
jeugdwerkeloosheid onder vrouwen 25.8% was. De ratio tussen de jeugdwerkloosheid en totale
werkloosheid was 2.6 in 2006. Internationaal geldt de norm dat deze ratio niet hoger mag zijn dan
2 opdat de jeugdwerkloosheid als acceptabel kan worden beschouwd. Er kan dus worden
geconcludeerd dat het jeugdwerkloosheidspercentage in Bonaire nog steeds hoog is, ondanks de
sterke daling vanaf 2002. Het jeugdwerkloosheidspercentage is in 2006 met 5% gedaald ten opzichte
van 2004 en met 11% ten opzichte van 2002.

12

SINT MAARTEN
Hieronder is een samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Deze resultaten
zijn gebaseerd op de volgende bronnen:
♦
Schoolmanagement / schooladministraties (totaal aantal leerlingen, vroegtijdig
schoolverlaters, zittenblijvers, gemiddelde leeftijd leerlingen FO);
♦
Namenlijsten VSBO leerlingen (gemiddelde leeftijd VSBO leerlingen);
♦
Inspectie van het Onderwijs van de Nederlandse Antillen (diploma’s VSBO, totaal aantal
leerlingen per onderwijssector);
♦
CBS (jeugdwerkeloosheid);
♦
Ex-interim evaluatie rapport SVP (instroom en uitstroom SVP);
♦
QDev enquête onder afgestudeerden (arbeids- en maatschappelijke participatie);
♦
Onderzoek Departement van Onderwijs (ongedocumenteerde kinderen);
Vroegtijdig schoolverlaters
Alle scholen voor FO/BO geven aan dat er binnen het primair onderwijs geen vroegtijdig school
verlaters zijn. Een vergelijking op 4 scholen tussen het aantal ingeschreven leerlingen in het laatste
jaar van het BO en het aantal leerlingen dat het examen van het BO heeft afgelegd geeft echter aan dat
er leerlingen zijn die het BO verlaten (zie tabel 13). Dit kan allerlei redenen hebben en hoeft niet te
betekenen dat deze leerlingen ‘vroegtijdig schoolverlaters’ zijn.
Tabel 13: Wijzigingen in leerlingaantallen klas 6 BO voor 4 scholen (2006/2007)
Scholen
Aantal ll dat examen heft
Aantal ll geregistreerd
gedaan in klas 6 BO
in klas 6 BO
Oranje School
40
48
Sr. Borgia
23
28
Sr. Magda
48
48
St. M. Laurence
13
24
Bron: Schooomanagement

Verschil
8
5
0
11

In tabel 14 is het aantal leerlingen weergegeven die tijdens schooljaar 2006/2007 het VSBO onderwijs
hebben verlaten. Het totaal aantal schoolverlaters komt neer op 3.9% van de totale VSBO leerling
populatie.
Tabel 14: Aantal leerlingen die het VSBO onderwijs hebben verlaten (2006/2007)
School
TOTAAL
MPC
13
SUNDIAL
27
SXM ACADEMY
39
SMVTS
5
TOTAAL
84 (3.9 %)
Bron: Schooomanagement

Zittenblijvers
Conform het beleid in het Funderend Onderwijs geven de primaire scholen aan dat er geen
zittenblijvers waren in het FO tijdens schooljaar 2006/2007. Vergelijking van de gemiddelde leeftijd
van leerlingen bij aanvang van cyclus 1 en bij aanvang van cyclus 2 geeft echter toch een kleine
vertraging in cyclus 1 weer. De gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 2 is namelijk 8.3 jaar
terwijl de gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 1 4.2 jaar is. Dit betekent dat leerlingen
gemiddeld 4.1 jaar over de 1e cyclus doen wat overeenkomt met een gemiddelde vertraging van 1.2
maanden. Deze vertraging zou echter ook verklaard kunnen worden door het feit dat de berekening
niet gebaseerd is op een vergelijking van leeftijden van dezelfde groep, maar van 2 verschillende
groepen bij aanvang van schooljaar 2006/2007.

13

In tabel 15 is het aantal zittenblijvers in het VSBO aangegeven per school voor schooljaar 2006/2007.
Het blijkt dat het aandeel zitenblijvers in het VSBO (incl. AGO) 13.5% van de gehele VSBO leerling
populatie tijdens schooljaar 2006/2007.
Tabel 15: Aantal zittenblijvers in het VSBO (2006/2007)
School
Aantal zittenblijvers
MPC
SUNDIAL
SXM ACADEMY
SMVTS
TOTAAL
Bron: Schoolmanagement

76
22
175
12
285 (13.5 %)

Uit de namenlijsten van VSBO leerlingen blijkt dat de gemiddelde leeftijd bij aanvang van schooljaar
2006/2007 voor het 1e leerjaar van het VSBO 15.75 jaar was. De gemiddelde leeftijd van leerlingen
bij aanvang van het 3e leerjaar was 18.25 jaar. Dit betekent dat leerlingen gemiddeld 2.50 jaar doen
over de VSBO Basisvorming. De gemiddelde leeftijd van leerlingen bij afstuderen was 19.38 jaar. Dit
betekent dat leerlingen gemiddeld 4.63 jaar doen over het gehele VSBO onderwijs.
Afstuderen en diploma’s
Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal VSBO examen kandidaten en het aantal
geslaagde leerlingen per leerweg voor schooljaar 2006/2007.
Tabel 16: Aantal en aandeel leerlingen per leerweg die een VSBO diploma hebben ontvangen (2007)
Leerweg
Exam. kand.
Dipl.
%
TKL
124
44
36.0 %
PKL
140
85
60.7 %
PBL
82
56
68.3 %
AGO
41
32
78.0 %
TOTAAL
387
217
56.1%
Bron: Inspectie van het Onderwijs

Sociale Vormingsplicht
Volgens het CBS had het eilandgebied St. Maarten in 2006 838 jongeren die voor de SVP in
aanmerking komen. Figuur 3 geeft een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot instroom
en uitstroom van het aantal SVP deelnemers per september 2007. Hieruit blijkt dat per eind september
2007 183 personen officieel aan de SVP hebben deelgenomen. Dit is 21.8% van het totaal aantal
‘SVP-plichtige’ jongeren in 2006. Van de 183 officiële deelnemers zaten 79 personen (43.2%) eind
september 2007 nog in een voor- of hoofdtraject. 93 personen (50.1%) hadden de SVP vroegtijdig
verlaten terwijl 11 personen (6.0%) de SVP succesvol hadden afgerond.
200
180
Aantal personen

160
140

93
uitval

120
100

183

80

hoofdtraject afgerond
11

voortraject en hoofdtraject

60
40

79

20
0
Instroom

Situatie sept 07

Figuur 3: SVP deelname (situatie in september 2007)

14

Arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie
In tabel 17 is weergegeven wat de hoofdactiviteit was gedurende de laatste 6-12 maanden van
leerlingen die in 2007 een VSBO hebben gehaald en van de personen die de Sociale Vormingsplicht
succesvol hebben afgerond.
Van de 217 leerlingen die in 2007 een VSBO diploma ontvingen, zijn 50 personen benadert (23.0%).
De response rate van deze groep was 50.0% wat betekent dat er uiteindelijk relevante informatie is
ontvangen van 25 personen. Deze groep representeert 11.5% van het totaal aantal leerlingen die in
2007 een VSBO diploma ontvingen. Volgens het SVP Jongerenregister hebben per november 2008 39
jongeren de SVP succesvol afgerond. Van 27 van deze jongeren waren de contact gegevens
beschikbaar (69.2%) en al deze personen zijn benaderd voor de enquête. De response rate van deze
groep was (37.0%) wat betekent dat er van 10 personen relevante informatie is ontvangen. Deze groep
representeert 25.6% van het totaal aantal personen dat de SVP hebben afgerond.
Tabel 17: Hoofdactiviteit na afstuderen VSBO (2007) en na succesvol beëindigen SVP
Bezigheid na
Aantal personen en percentage
Aantal personen en percentage
afstuderen
VSBO
SVP
Vervolg studie
5 (20.0%)
0 (0%)
Werken
13 (52.0%)
5 (50.0%)
Werkeloos
7 (28.0%)
5 (50.0%)
Anders...
0 (0%)
0 (0%)
TOTAAL
25 (100%)
10 (100%)
Bron: Enquête QDev

Jeugdwerkeloosheid
In 2007 was de jeugdwerkeloosheid 26.0%. Voor mannen was dit percentage 20.0% terwijl de
jeugdwerkeloosheid onder vrouwen 30.5% was. De ratio tussen de jeugdwerkloosheid en totale
werkloosheid was 2.5 in 2007. Internationaal geldt de norm dat deze ratio niet hoger mag zijn dan
2 opdat de jeugdwerkloosheid als acceptabel kan worden beschouwd. Er kan dus worden
geconcludeerd dat het jeugdwerkloosheidspercentage in St. Maarten nog steeds hoog is, ondanks
de daling vanaf 2003. Het jeugdwerkloosheidspercentage is in 2007 met 4.4% gedaald ten opzichte
van 2005 en met 5.9% ten opzichte van 2003.

“The immigration problem in St. Maarten has become
so severe that illegal schools have been created to
accommodate the undocumented children who cannot
enter the existing schools on the island. These illegal
schools are considered “illegal” because they have
not gotten approval from the Executive Council to
operate as a school”.

50

45

40

# learners in illegal schools

Ongedocumenteerde kinderen
Het rapport “Compulsory Education St. Maarten”
welk is opgesteld door een werkgroep met betrekking
tot de leerplicht en welk is ondersteund door ‘ABC
Consultancies’ vermeldt het volgende:

35

30

25

49

50
43

20
37
33

15

32

30
26

24

23

23

10
15

5
7

5

0
4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

Volgens een onderzoek van het Department van
age
Onderwijs is het exacte aantal scholen voor
ongedocumenteerde kinderen onbekend. 11 van deze scholen zijn echter wel bekend en het aantal
Leerlingen op deze scholen is 630 leerlingen. De leeftijdsopbouw van deze leerlingen is weergegeven
in.
Figuur 4: Leeftijdsopbouw leerlingen op
figuur 4
‘illegale scholen’

15

16 17-18

SINT EUSTATIUS
Hieronder is een samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Deze resultaten
zijn gebaseerd op de volgende bronnen:
♦
Schooladministratie GvP (totaal aantal leerlingen VSBO, vroegtijdig schoolverlaters en
zittenblijvers);
♦
Schoolbesturen (totaal aantal leerlingen FO, gemiddelde leeftijd leerlingen FO);
♦
Inspectie van het Onderwijs van de Nederlandse Antillen (diploma’s VSBO);
♦
CBS en Eilandgebied (jeugdwerkeloosheid);
♦
Ex-interim evaluatie rapport SVP (instroom en uitstroom SVP);
♦
QDev enquête onder deelnemers die SVP succesvol hebben afgerond (arbeids- en
maatschappelijke participatie);
Vroegtijdig schoolverlaters
Alle scholen voor FO/BO geven aan dat er binnen het primair onderwijs geen vroegtijdig school
verlaters zijn. In het VSBO onderwijs hebben tijdens schooljaar 2006/2007 33 leerlingen het VSBO
onderwijs verlaten. Dit betekent een schooluitval van 15.6%.
Zittenblijvers
Conform het beleid in het Funderend Onderwijs geven de primaire scholen aan dat er geen
zittenblijvers waren in het FO tijdens schooljaar 2006/2007. Vergelijking van de gemiddelde leeftijd
van leerlingen bij aanvang van cyclus 1 en bij aanvang van cyclus 2 geeft echter toch een kleine
vertraging in cyclus 1 weer. De gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 2 is namelijk 8.4 jaar
terwijl de gemiddelde leeftijd bij aanvang van cyclus 1 4.3 jaar is. Dit betekent dat leerlingen
gemiddeld 4.1 jaar over de 1e cyclus doen wat overeenkomt met een gemiddelde vertraging van 1.2
maanden. Deze vertraging kan echter het gevolg zijn van het feit dat de berekening niet gebaseerd is
op een vergelijking van leeftijden van dezelfde groep, maar van 2 verschillende groepen bij aanvang
van schooljaar 2006/2007.
In het VSBO onderwijs heeft de Gwendoline van Puttenschool 67 leerlingen geregistreerd die na
afsluiting van schooljaar 2006/2007 hetzelfde leerjaar nogmaals moesten overdoen. Dit betekent een
zittenblijvers percentage van 31.7%.
Afstuderen en diploma’s
Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal VSBO examen kandidaten en het aantal
geslaagde leerlingen per leerweg voor schooljaar 2006/2007.
Tabel 18: Aantal en aandeel leerlingen per leerweg die een VSBO diploma hebben ontvangen (2007)
Leerweg
Exam. kand.
Dipl.
%
TKL
23
12
52.2%
PKL
12
4
33.3%
PBL
9
6
66.7%
TOTAAL
44
22
50.0%
Bron: Inspectie van het Onderwijs

Sociale Vormingsplicht
Volgens het CBS had het eilandgebied St. Eustatius in 2006 47 jongeren die voor de SVP in
aanmerking komen. Figuur 5 geeft een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot instroom
en uitstroom van het aantal SVP deelnemers per oktober 2008. Hieruit blijkt dat per eind oktober 2008
54 personen officieel aan de SVP hebben deelgenomen. Dit overstijgt het aantal jongeren dat in 2006
als ‘SVP-plichtige’ werd genoteerd. Van de 47 officiële deelnemers zat geen enkele deelnemer eind
oktober 2008 in een voor- of hoofdtraject. 26 personen (48.1%) hadden de SVP vroegtijdig verlaten
terwijl 28 personen (51.9%) de SVP succesvol hadden afgerond.

16

60

Aantal personen

50
26

40
30

uitval
hoofdtraject afgerond
voortraject en hoofdtraject

54

20
28

10
0

0

Instroom

Situatie sept 07

Figuur 5: SVP deelname (situatie in september 2007)

Arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie
In tabel 19 is weergegeven wat de hoofdactiviteit was gedurende de laatste 6-12 maanden van
personen die de Sociale Vormingsplicht succesvol hebben afgerond. Vanwege de vertrouwelijkheid
van informatie was de lijst van afgestudeerden van het VSBO voor dit onderzoek niet verkrijgbaar en
zijn er geen resultaten van de arbeids- en maatschappelijke participatie van afgestudeerde leerlingen
van het VSBO.
Volgens het SVP Jongerenregister hebben per oktober 2008 28 jongeren de SVP succesvol afgerond.
Van 27 van deze jongeren waren de contact gegevens beschikbaar en al deze personen zijn benaderd
voor de enquête. De response rate van deze groep was (33.3%) wat betekent dat er van 9 personen
relevante informatie is ontvangen. Deze groep representeert 32.1% van het totaal aantal personen dat
de SVP hebben afgerond.
Tabel 19: Hoofdactiviteit na succesvol beëindigen SVP
Bezigheid na beëindiging
Aantal personen
Aandeel
Vervolg studie
1
11.1%
Werken
5
55.6%
Werkeloos
2
22.2%
Anders...
1
11.1%
TOTAAL
9
100%
Bron: Enquête QDev

Jeugdwerkeloosheid
Vanwege de kleinschaligheid van St. Eustatius kunnen werkeloosheidpercentages een misleidend
beeld geven. Om een waarheidsgetrouw beeld te geven zou het werkeloosheidspercentage over een
langere periode berekend moeten middels een 100% dekkende enquête. Het CBS voert op St.
Eustatius echter geen arbeidskrachtenonderzoek uit waardoor de meest recente officiële statistieken
gebaseerd zijn op de Census uit 2001. In 2001 waren er 27 jongeren werkeloos in St. Eustatius. Dit
betekent een werkeloosheidpercentage van 28.7%. Het Eilandgebied St. Eustatius en de
bedrijfsvereniging op St. Eustatius zijn gevraagd naar hun perceptie met betrekking tot
ontwikkelingen op het gebied van jeugdwerkeloosheid op St. Eustatius. Het Eilandgebied schat het
jeugdwerkloosheidpercentage op 25% en de bedrijfsvereniging schat dit percentage op 30%.

17

SABA
Hieronder is een samenvatting gegeven van de resultaten op de primaire indicatoren. Deze resultaten
zijn gebaseerd op de volgende bronnen:
♦
Schoolmanagement / schooladministraties (totaal aantal leerlingen, vroegtijdig
schoolverlaters en zittenblijvers, gemiddelde leeftijd leerlingen, arbeids- en maatschappelijke
participatie afgestudeerden);
♦
Inspectie van het Onderwijs van de Nederlandse Antillen (diploma’s VSBO);
♦
CBS en Eilandgebied (jeugdwerkeloosheid);
♦
Uitvoeringsorganisatie SVP (instroom en uitstroom SVP);
Vroegtijdig schoolverlaters
Alle scholen voor FO/BO geven aan dat er binnen het primair onderwijs geen vroegtijdig school
verlaters zijn. In tabel is een overzicht gegeven van het aantal vroegtijdig schoolverlaters in het VSBO
tijdens schooljaar 2006/2007. In de twee jaren basisvorming zijn ook de CXC leerlingen opgenomen,
terwijl de leerjaren 3 en 4 enkel betrekking hebben op het VSBO.
Tabel 20: Aantal leerlingen die het VSBO onderwijs hebben verlaten (2006/2007)

BaVo year
1

BaVo year
2

VSBO
year 3 and 4

TOTAAL

Aantal schoolverlaters
0
TOTAAL
Bron: Schoolmanagement Saba Comprehensive School

1
1 (4.0%)

3
3 (33.3%)

4
4 (6.5%)

Zittenblijvers
Conform het beleid in het Funderend Onderwijs geven de primaire scholen aan dat er geen
zittenblijvers waren in het FO tijdens schooljaar 2006/2007. De Saba Comprehensive school geeft ook
aan dat er tijdens schooljaar 2006/2007 in het VSBO onderwijs geen zittenblijvers waren
geregistreerd. De efficientie in het onderwijs kan ook gerelateerd worden aan de gemiddelde leeftijd
van leerlingen. Uit de namenlijsten van VSBO leerlingen blijkt dat de gemiddelde leeftijd bij aanvang
van schooljaar 2006/2007 voor het 1e leerjaar van het VSBO 12.84 jaar was. De gemiddelde leeftijd
van leerlingen bij afstuderen was 17.75 jaar. Dit betekent dat leerlingen gemiddeld 4.91 jaar doen
over het VSBO.
Afstuderen en diploma’s
Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal VSBO examen kandidaten en het aantal
geslaagde leerlingen per leerweg voor schooljaar 2006/2007.
Tabel 21: Aantal en aandeel leerlingen per leerweg die een VSBO diploma hebben ontvangen (2007)
Leerweg
Exam. kand.
Dipl.
%
PKL
4
4
100%
PBL
TOTAAL
4
4
100%
Bron: Inspectie van het Onderwijs

Sociale Vormingsplicht
Volgens het CBS had het eilandgebied Saba in 2006 15 jongeren die voor de SVP in aanmerking
komen. Het SVP programma is in Saba gestart in mart 2008. Tabel 22 geeft de stand van zaken per
oktober 2008.
Tabel 22: Instroom, doorstroom en uitstroom SVP SABA (oktober 2008)
Uitvoeringsorganisatie
Inflow
In Trajectory
Graduates
Sociale Werkplaats Saba
17
14
-Bron: Sociale Werkplaats Saba (SWS)

18

Drop-outs
3

% drop-out
17.6 %

Arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie
Van de 4 afgestudeerde Leerlingen van het VSBO in 2007, heeft het schoolmanagement de volgende
informatie gegeven met betrekking tot de huidige maatschappelijke participatie van deze Leerlingen:
♦
Één leerling is verder gaan studeren om het Caribbean Certificate of Secondary Level
Competence (CCSLC) te halen;
♦
Twee leerlingen hebben ondertussen de leeftijd bereikt dat zij in aanmerking komen voor een
scholarship (age wise) en gaan hun studies in het buitenland voortzetten;
♦
Één leerling heeft zich aangemeld bij het leger.
Jeugdwerkeloosheid
Vanwege de kleinschaligheid van Saba kunnen werkeloosheidpercentages een misleidend beeld
geven. Om een waarheidsgetrouw beeld te geven zou het werkeloosheidspercentage over een langere
periode berekend moeten middels een 100% dekkende enquête. Het CBS voert op Saba echter geen
arbeidskrachtenonderzoek uit waardoor de meest recente officiële statistieken gebaseerd zijn op de
Census uit 2001. In 2001 waren er 13 jongeren tussen 15 en 24 jaar werkeloos in Saba en het
werkeloosheidpercentage was daarmee 18.6%. Het Eilandgebied Saba en de bedrijfsvereniging op
Saba zijn gevraagd naar hun perceptie met betrekking tot ontwikkelingen op het gebied van
jeugdwerkeloosheid op Saba. Zij schatten in dat dit verslechterd is en tegenwoordig 35%.

19