Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

200
Vragen van de leden Aukje de Vries en Middendorp (beiden VVD) aan de
Minister Financiën over het bericht «NS ziet af van verkoop AH to go en Julia’s
op stations» (ingezonden 28 september 2017).
Antwoord van Minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 16 oktober
2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «NS ziet af van verkoop AH to go en Julia’s op
stations»?1 Klopt dit bericht? Wanneer is hiertoe besloten?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
NS heeft op 20 september jl. besloten om diverse retail formules op de
stations onder haar beheer in concessie uit te gaan geven en om de formules
AH to go en Julia’s op dit moment onder eigen beheer aan te houden.
Vraag 2
Hoe past dit in de maart 2016 aangekondigde strategie dat NS zich wilde
beperken tot de kerntaken van het spoorbedrijf en de stationswinkels zouden
worden verkocht, dit mede naar aanleiding van de uitkomsten van de
parlementaire enquêtecommissie Fyra en de onregelmatigheden bij de
aanbesteding van openbaar vervoer in Limburg?
Antwoord 2
In de strategie «Spoorslags Beter, de reiziger op 1,2 en 3» heeft NS aangegeven grotendeels afscheid te nemen van de retail exploitatie en aan de markt
te laten wat de markt inmiddels ook kan. NS zet bepaalde retail formules uit
in concessie, zolang het belang van de reiziger niet in het geding komt en de
financiële resultaten er niet onder lijden. Gedurende de strategieperiode
2016–2019 zal NS de retail formules blijven evalueren om zo tot onderbouwde keuzes te komen of zij al in aanmerking komen voor het uitgeven in
concessie.

1

ah-tk-20172018-200
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

NRC, 22 september 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3
Herinnert u zich de inhoud van de brief van 29 april 2017 aan de Tweede
Kamer met uw reactie op de strategienotitie van NS, met daarin opgenomen
dat NS de exploitatie van winkelformules aan marktpartijen overdraagt en in
Nederland focust op de publieke opdracht «spoorvervoer»?
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
In hoeverre is deze nieuwe strategie besproken met de aandeelhouder? Zo ja,
wat is het standpunt van de aandeelhouder geweest en waarom moet de
Tweede Kamer deze informatie uit de media vernemen? Zo nee, waarom is er
geen overleg geweest en bent u voornemens dit alsnog te doen?
Antwoord 4
Er is geen sprake van een «nieuwe strategie». In 2016 heeft NS de strategie
«Spoorslags beter, de reiziger op 1, 2 en 3» gepresenteerd. Conform
statutaire bepalingen heeft NS de Staat als aandeelhouder geraadpleegd
voordat de strategie door NS is vastgesteld. Het is de verantwoordelijkheid
van de bestuurders van NS hoe en in welk tempo zij vorm geven aan de
uitvoering van de strategie. Op reguliere basis bespreken wij de voortgang
van de uitvoering van de strategie.
Vraag 5
Deelt u de mening dat NS zich moet richten op het goed en op tijd laten
rijden van treinen in plaats van het smeren van broodjes? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Ik onderschrijf de strategische richting van NS zoals verwoord in haar
strategienotitie waarbij zij zich richt op drie kernactiviteiten: (1) het leveren
van goede prestaties op het hoofdrailnet en de daarmee samenhangende
internationale treindiensten, (2) het ontwikkelen en beheren van stations ten
behoeve van de reiziger en (3) het bijdragen aan een optimale deur-tot-deur
reis. Stations bepalen hierbij een belangrijk deel (25%) van de tevredenheid
over de treinreis en zijn essentiële schakels in het hoofdrailnet.
Vraag 6
Klopt het dat er voor de overige formules (franchises van Hema en Starbucks,
De Broodzaak en Smullers) ook nog een marktverkenning gaande is?
Wanneer is daarover duidelijkheid?
Antwoord 6
Dat is correct. Voor deze formules wordt nu een marktverkenning gestart om
zo de interesse in de markt en de potentiële opbrengst te inventariseren. Bij
voldoende marktinteresse zullen de formules vanaf volgend jaar stapsgewijs
en beheerst in concessie worden uitgegeven, zoals beschreven in vraag 2.
Vraag 7
Wat blijft er uiteindelijk straks van dit onderdeel van de strategie over? Wat
heeft NS geleerd van het Fyra-debacle en de aanbestedingssoap in Limburg,
wat toch de aanleiding was voor de strategiewijziging, teneinde de aandacht
te focussen op de publieke- en hoofdtaak?
Antwoord 7
NS heeft mij bevestigd dat zij nog steeds uitvoering geeft aan haar strategie
«Spoorslags beter». De strategie, zoals in de beantwoording van vraag 2
weergegeven, blijft daarmee onverminderd van kracht.
Vraag 8
In hoeverre acht u het een publiek belang dat NS de derde horecaonderneming van Nederland is en dus wenselijk dat de Nederlandse Staat
daarvan aandeelhouder is en risico loopt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Uitgangspunt van het deelnemingenbeleid van dit kabinet is dat de met de
deelneming betrokken publieke belangen centraal moeten staan in de
strategie van een staatsdeelneming. In het geval van NS is dit publiek belang
goed en betaalbaar spoorvervoer voor reizigers. Met de strategie «Spoorslags
beter» is de richting ingezet om daar meer de focus op te leggen en de retail
formules grotendeels naar de markt te brengen. Dit verloopt via een
zorgvuldig proces om de financiële belangen niet te schaden en met behoud
van regie over de stationsomgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3