Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2061

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 februari 2016
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij drie fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Wijzigingsvoorstel Afval Richtlijnen (Kamerstuk 34 395/22 112, nr. 2)
Fiche: Mededeling Sluiten van de kringloop – een EU actieplan voor de
Circulaire Economie (Kamerstuk 34 395/22 112, nr. 3)
Fiche: Verordening voor het duurzaam beheer van externe vissersvloten
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2061
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

1

Fiche: Verordening voor het duurzaam beheer van externe
vissersvloten
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel:
Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad
inzake het duurzaam beheer van externe vissersvloten, en tot
intrekking van Verordening (EG) nr. 1006/2008 van de Raad
b) Datum ontvangst Commissievoorstel:
11 december 2015
c) Nr. Commissiedocument:
COM(2015)636
d) Eur-Lex:
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/DOC/
?uri=CELEX:52015PC0636&qid=1453291681145&from=NL
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board:
SWD(2015) 276.
f) Behandelingstraject Raad:
Het voorstel wordt de eerste helft van 2016 behandeld in de Landbouw
en Visserijraad. Het streven is dat de Raad in deze periode tot een
algemene benadering komt. De Commissie hoopt dat de verordening
1 januari 2017 in werking kan treden.
g) Eerst verantwoordelijk ministerie:
Ministerie van Economische Zaken
h) Rechtsbasis:
Artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU).
i) Besluitvormingsprocedure Raad:
Gekwalificeerde meerderheid in de Raad
j) Rol Europees Parlement:
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Het doel van de voorgestelde verordening is het bewaken van de
duurzaamheid van de EU-vloot ongeacht waar deze vist en onder
welke voorwaarden. De verordening omvat alle mogelijke kaders
waaronder kan worden gevist: visserij onder partnerschap overeenkomsten met derde landen, private overeenkomsten tussen de vloot en
derde landen en visserij op volle zee. Tevens stelt de verordening
ontwerpvoorschriften vast voor vaartuigen van derde landen die
binnen de EU-wateren vissen.
Het voorstel beoogt de voorwaarden waaronder de externe vloot vist
in lijn te brengen met het nieuwe Gemeenschappelijke visserijbeleid.
Daarbij geldt het principe dat intern en extern dezelfde duurzaamheidsprincipes worden gehanteerd. Ook sluit het voorstel beter aan op de
Controleverordening (Verordening (EG) nr. 1224/2009) en de Verordening om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te
bestrijden (Verordening (EG) nr. 1005/2008).
EU-Vaartuigen moeten buiten de EU-wateren in het bezit zijn van een
vismachtiging die is afgegeven door de vlaggenstaat. Of deze
machtiging kan worden afgegeven is ter beoordeling van de lidstaat.
Het voorstel stelt voorwaarden aan de afgifte van zo’n machtiging.
Daarmee beoogt de Commissie de voorwaarden die worden gesteld
aan visserij onder een private overkomst tussen een reder en een
derde land gelijk te trekken aan de voorwaarden aan een partner-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

2

schapsovereenkomst. Dat betekent dat de lidstaat in geval van een
private overeenkomst moet nagaan of er wel een surplus is.
Daarnaast wordt de toezichthoudende rol van de Commissie in het
voorstel versterkt. De Commissie krijgt in het voorstel de bevoegdheid
om een lidstaat te verzoeken een machtiging in te trekken, te schorsen
of te weigeren in geval van doorslaggevende beleidsoverwegingen op
het gebied van duurzaamheid, bestrijding van illegale, ongemelde en
ongereglementeerde visserij of wanneer de EU de banden met een
land heeft verbroken. In het uiterste geval kan de Commissie een
machtiging ook zelf intrekken.
Het voorstel bevat ook regels voor omvlaggen. Een vaartuig dat voor
een korte periode (minder dan twee jaar) de EU-vloot heeft verlaten
door om te vlaggen naar een derde land moet na terugkeer in de
EU-vloot bij aanvraag van een vismachtiging aantonen dat het niet
betrokken was bij illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij.
De Commissie stelt voor een nieuw Europees systeem te introduceren
voor het beheer van de machtigingen en het uitwisselen van de
informatie. Het nieuwe systeem moet worden bijgehouden door de
Commissie en krijgt zowel een gesloten deel als een publiek deel. Dit
moet de informatie over de externe vloot transparant en toegankelijk
maken en een soepele afwikkeling van de nieuwe procedure garanderen.
In het voorstel wordt nu ook een aantal zaken rond de partnerschapsovereenkomsten geregeld, zoals het verdelen van ongebruikte
vangstmogelijkheden over de lidstaten. De Commissie stelt een aantal
criteria voor een herverdeling voor.
b) Impact assessment Commissie
Uit de impact assessment van de Commissie komt een positief
oordeel. In totaal zijn vier opties onderzocht. De optie in het voorstel is
het meest doeltreffend gebleken. Het voorstel leidt volgens de
assessment tot meer juridische zekerheid voor ondernemers en de
overheid door het verduidelijken van de verantwoordelijkheid en de rol
van de nationale overheid en de Europese Commissie. Daarnaast zijn
er positieve effecten te verwachten op het gebied van de bescherming
van mariene organismen door een betere monitoring van de externe
vloot. Een kwantificering van deze voordelen is echter niet mogelijk
omdat er nu weinig gegevens zijn over een deel van de externe vloot.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het Nederlands beleid is er op gericht dat de EU zich inzet voor een
mondiaal duurzaam visserijbeheer. Met het oog daarop is een
adequate monitoring en toezicht op activiteiten van EU-vaartuigen
buiten de EU-wateren van belang. Hiertoe moet de EU de juiste
instrumenten ontwikkelen. Het voorstel draagt hieraan bij.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt het voorstel. Het is noodzakelijk voorwaarden
op te stellen voor het afgeven van vismachtigingen om invulling te
geven aan de externe dimensie van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. Dit is nodig om het level playing field te waarborgen.
Het is noodzakelijk de Commissie een toezichthoudende rol te geven
om het level playing field te waarborgen. Nederland steunt dit
voorstel, met uitzondering van het voorstel van de Commissie om zelf
rechtstreeks in te grijpen bij vismachtigingen. De mogelijkheid voor
het afgeven en intrekken van vismachtigingen wordt in de verordening
juist bij de lidstaten gelegd. De bevoegdheid om machtigingen in te
trekken heeft de Commissie ook niet voor de interne vloot. De
verwachting is dat andere lidstaten het direct ingrijpen van de
Commissie bij een vismachtiging ook disproportioneel zullen vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

3

Het kabinet steunt de maatregelen om misbruik van omvlaggen tegen
te gaan.
Het Kabinet steunt het opstellen van criteria voor het herverdelen van
ongebruikte vangstsrechten in het kader van een visserijpartnerschapsovereenkomst. Herverdeling kan leiden tot een betere benutting
van de vangstrechten in een jaar waarin er sprake is van onderbenutting. Zo’n herverdeling moet wel eenmalig zijn. Het mag geen afbreuk
doen aan de oorspronkelijk opgebouwde rechten van de lidstaten.
Het kabinet steunt de opzet van een centrale registratie van de
machtigingen om de transparantie van het beheer van de externe vloot
te vergroten. Dit mag echter niet leiden tot onnodige administratieve
lasten.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Alle lidstaten zijn beducht voor extra kosten bij invoering van een
nieuw centraal register. Ook zijn lidstaten terughoudend over de
voorgestelde nieuwe bevoegdheid die de Commissie de mogelijkheid
geeft rechtstreeks in te grijpen en een machtiging in te trekken. Deze
bevoegdheid heeft de Commissie ook niet voor de interne vloot.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Rechtsgrondslag is artikel 43 lid 2 VWEU. Het kabinet kan instemmen
met deze rechtsbasis. Het voorstel valt onder de exclusieve bevoegdheid van de Europese Unie.
b) Subsidiariteit
Niet van toepassing, gezien de exclusieve bevoegdheid van de
Europese Unie.
c) proportionaliteit
Het voorstel is noodzakelijk om een level playing field te bewerkstellingen tussen de externe vloot van verschillende lidstaten als ook tussen
vaartuigen die onder verschillende regimes in externe wateren vissen.
Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit positief met de kanttekening dat het kabinet niet kan instemmen met het voorstel de Commissie de mogelijkheid te geven rechtstreeks in te grijpen bij een
vismachtiging.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
Met het opzetten van een nieuw administratief systeem voor het
beheer van de vismachtigingen is een onbekend bedrag gemoeid. De
verwachting is dat dit binnen de begroting van DG-Mare kan worden
opgevangen.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
decentrale overheden
De voorgestelde aanpassingen leiden enerzijds in beperkte mate tot
meer werk, in de zin dat een andere procedure gevolgd moet worden,
maar schept anderzijds ook duidelijkheid over de rolverdeling tussen
de nationale lidstaat en de Commissie en zorgt daarmee voor een
vereenvoudiging. In de ex ante evaluatie wordt daarom ingeschat dat
het voor nationale overheden vooral een organisatorische zaak is die
budgetneutraal kan worden doorgevoerd. Voorwaarde is wel dat een
goede ICT-toepassing beschikbaar komt. De Commissie geeft aan dat
een dergelijk systeem al bestaat in bepaalde lidstaten zodat het
realistisch is te verwachten dat dit ook beschikbaar komt. Wanneer het
systeem door de Commissie wordt ontwikkeld en ter beschikking
wordt gesteld aan de lidstaten, hoeven hier voor de lidstaten geen
kosten uit voort te vloeien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

4

Eventuele gevolgen voor de nationale begroting worden ingepast in de
begroting van het beleidsverantwoordelijke ministerie.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Het bedrijfsleven moet informatie aanleveren over de toestand van de
visbestanden. Dit zal gaan om bestaande informatie van het land
waarmee een overeenkomst wordt afgesloten of een regionale
beheerorganisatie. Daarnaast krijgt de procedure voor het afgeven van
machtigingen hierdoor een langere doorlooptijd. Bedrijven zullen hier
in hun visserijplanning rekening mee moeten houden om extra kosten
te voorkomen.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Er is geen sprake van toename van regeldruk, maar het gelijktrekken
van de regels bij verschillende visserijregimes. Dit vloeit voor uit het
nieuwe Gemeenschappelijke Visserijbeleid. Voor de burger en het
bedrijfsleven wordt het externe visserijbeleid transparanter daar een
deel van de informatie over de afgegeven vismachtigingen publiek
wordt.
Het bedrijfsleven zal extra informatie moeten aanleveren, dit gaat om
bestaande informatie. Dit kan er voor zorgen dat de administratieve
lastendruk toeneemt, met name in de beginfase na de inwerkingtreding. Daarna kan het ook een lastenverlichting betekenen doordat er
meer duidelijkheid is en procedures eenvoudiger verlopen.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
De verordening zorgt voor een level playing field tussen vaartuigen
van verschillende lidstaten. In de externe wateren neemt de EU een
voorlopersfunctie in. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor de
concurrentiekracht van het bedrijfsleven.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Geen consequenties
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De Commissie stelt in een gedelegeerde handeling een bijlage vast
met informatie die een vaartuig moet aanleveren om in aanmerking te
komen voor een machtiging. Het kabinet kan dit steunen.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Het voorstel bevat nog geen concrete datum. De Commissie hoopt dat
het voorstel in 2017 in werking treedt. Dit tijdspad is ambitieus maar
haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Het effect van de nieuwe verordening zou na enkele jaren moeten
worden geëvalueerd.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
De implicaties voor uitvoering en of handhaving zijn beperkt. De
inschatting is dat het vooral om een organisatorische verandering gaat.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Het instellen van duurzaamheidsvereisten en de toetsing en machtiging in
externe wateren, draagt bij aan de bestrijding van overbevissing. Hierdoor
blijft mondiaal een grotere vispopulatie voorhanden. Dit is ook voordelig
voor lokale vissers en eventuele verkochte rechten van ontwikkelings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

5

landen. Daardoor draagt dit voorstel bij aan de positie van ontwikkelingslanden in de voedselproductie en de implementatie van de VN
Sustainable Development Goals (SDGs) op het gebied van de biodiversiteit van de oceanen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2061

6