Werken aan de digitale transformatie van
onze gebouwde omgeving
Op 11 april 2019 is de DigiDealGO bekrachtigd. Een gezamenlijke ambitie om versnelling aan
te brengen in de digitalisering van de gebouwde omgeving. Nog nooit eerder is er zo’n
ambitieus perspectief vastgesteld en was er zo’n breed draagvlak voor de realisatie daarvan.
Met deze eerste DigiDealGO-update schetsen we aanleiding, achtergrond, aanpak en tot op
heden bereikte resultaten.

Update DigiDealGO, maart 2020

1

De opgave: een duurzaam en
klimaatbestendig Nederland

De bouw speelt een sleutelrol in de grote opgaven om te werken aan een duurzaam en klimaatbestendig Nederland. Zo streeft de sector naar 100% energieneutrale nieuwbouw van woningen en
utiliteitsgebouwen vanaf 2020 en een geheel circulaire bouwsector in 2050. Digitalisering vormt een
cruciale voorwaarde voor het behalen van deze opgaven, zoals verwoord in De Bouwagenda.
Door verdergaande digitalisering en informatisering wordt het voor de bouwsector mogelijk om
sneller te innoveren en de productiviteit substantieel te verbeteren. Denk aan industrieel bouwen,
met prefabricage in de fabriek en plug-and-play op de bouwplaats. Maar ook aan het verhogen van
de kwaliteit van leven, bijvoorbeeld door langer comfortabel thuis te kunnen wonen, door de inzet
van slimme ICT en automatisering in woningen.

Regie rondom digitalisering
moet beter
2PHƯFLHQF\SURFHVHQNZDOLWHLW
te verbeteren, ontplooit de markt
veel verschillende initiatieven op
het gebied van digitalisering, maar
de regie is beperkt en samenwerking niet optimaal. Al wordt er veel
geïnvesteerd, bij opschaling lopen
de diverse stakeholders tegen
problemen aan (informatieuitwisselingsproblemen, kennis
en competenties blijven achter, de
aanhaking van de wetenschappelijke wereld is ad hoc enzovoorts).
Om de regievoering op digitalisering van de bouw te verbeteren
en ervoor te zorgen dat diverse
stakeholders elkaar beter weten
te vinden, hebben circa veertig
organisaties de Digitaliserings
Deal voor de Gebouwde Omgeving
(DigiDealGO) ondertekend. Van
overheden en grote bouwers tot
kennisinstituten. Zij bekrachtigden
deze deal op 11 april 2019 tijdens
de werkconferentie ‘Twee jaar
Bouwagenda’.

      





 
  
 

  
  
 




 
 

  
   
  

   
 

 

  
   
 

2

Bernhard Wientjes:

‘Tijd voor revolutie’

‘Tijd voor
revolutie’
Bernhard
Wientjes
De Bouwagenda is een aanzet om tot een revolutie te komen. ‘Een revolutie om van
de brede bouwsector een (inter-)nationale voorloper te maken op het gebied van
sociale betrokkenheid, technische kunde en een duurzame toekomstbestendige
strategie. Dat moeten we samen doen met consensus en daadkracht, en niet met een
slap compromis’, vindt Bernard Wientjes, voorzitter van de Taskforce Bouwagenda.

‘Digitalisering must voor renovatieopgave’
Maaike Beerepoot

Ook Rijkswaterstaat ondertekende de DigiDealGO. Want verdere digitalisering en
informatisering zijn volgens Maaike Beerepoot, programmamanager AIRBIM bij Rijkswaterstaat, noodzakelijk voor deze organisatie. ‘Om sneller, beter en goedkoper en
ook circulair bouwen mogelijk te maken. En zonder een goede uitwisseling van data en
informatie gedurende de totale levensduur van de infrastructuur wordt de renovatie en
onderhoud van ons areaal een zeer lastige opgave.’

‘We
moeten
nu digitale krachten bundelen’
Bernhard
Wientjes:
Doekle
Terpstra
‘Tijd
voor revolutie’
'HQRRG]DDNRPWHERXZHQLQRQVODQGLVJURWHUGDQRRLWn:LOOHQZHGDWLQHHQƮLQN
WHPSRRSHHQKRRJNZDOLWHLWVQLYHDXÄQHƯFLÆQWGRHQGDQ]LMQGLJLWDOLVHULQJHQLQIRUmatisering essentieel. Er gebeurt al veel, maar te vaak ontbreekt de samenhang tussen
de verschillende initiatieven. Daarom is het belangrijk dat we de krachten nu bundelen’,
zegt voorzitter Doekle Terpstra van ondernemersorganisatie Techniek Nederland. ‘De
'LJL'HDO*2LVGDDUELMQLHWDOOHHQHHQLPSXOVYRRUHHQHƯFLÆQWHHQVOLPPHJHERXZGH
omgeving, maar ook een belangrijke drijver voor productiviteitsgroei.’

‘DigiDealGO geeft impuls aan slimme digitale oplossingen’
Maxime Verhagen

‘Veel partijen in de bouwketen investeren al jaren in digitalisering. Waar zij steeds meer
tegenaan lopen, is de onmogelijkheid om data in de keten uit te wisselen. De DigiDealGO
gaat dat mogelijk maken. Onder meer met afspraken over standaarden’, zegt
Maxime Verhagen, voorzitter van brancheorganisatie Bouwend Nederland. ‘Met een set
aan heldere afspraken kunnen opdrachtgevers, opdrachtnemers en overheid initiatieven
ontwikkelen, om de vloeiende uitwisseling van bestaande data mogelijk te maken.
Daarmee geven we een impuls aan slimme en innovatieve oplossingen in onze sector.’

3

Hoofddoelen DigiDealGo
1

Toegankelijke informatie
Het digitaal toegankelijk maken van alle informatie door alle
individuele stakeholders. Dit resulteert in digitale projectendossiers,
digitale asset informatie en digitaal beschikbare gebiedsinformatie.

2

Deelbare en herbruikbare informatie
Om alle individueel gedigitaliseerde informatie deelbaar te krijgen, het kennis- en innovatieniveau
ELQQHQGHJHKHOHVHFWRUWHYHUPHHUGHUHQHQ]RHHQJHOLMNVSHHOYHOGWHFUHÆUHQPRHWHQEHWURXZEDUH
en bestendige diensten de totstandkoming van een open netwerk stimuleren. Met als uiteindelijk
resultaat een Digitaal Stelsel voor de Gebouwde Omgeving, waarin deelnemers informatie op basis
van open standaarden gekoppeld aanbieden.

3

Nieuwe functies en geavanceerde werkwijzen
De beschikbaarheid van data op grote schaal leidt tot nieuwe mogelijkheden en functionaliteiten
in de markt, die de samenwerking verder optimaliseren. Dit resulteert bijvoorbeeld in geavanceerde
real-time planningsfuncties, calculatiefuncties en materialenmarktplaatsen.

4

Innovatie
'RRUHHQQLHXZHEDVLVYRRUQRQFRQFXUUHQWLÆOHVDPHQZHUNLQJHQKHWGHOHQYDQNHQQLVHQ
ervaring binnen het Digitaal Stelsel voor de Gebouwde Omgeving, ontstaat in brede zin ruimte
YRRULQQRYDWLH'LWUHVXOWHHUWLQƬHOGODEVWRHSDVVLQJYDQQLHXZHWHFKQRORJLHÆQ

4

Een aanpak ‘van onderop’
De DigiDealGO kan worden beschouwd als de Nationale Digitaliseringsagenda voor de Gebouwde
Omgeving. De doelen en vijf werksporen van de DigiDealGO krijgen inhoud met lopende en nieuwe
digitaliseringsprojecten in de sector. Het DigiTeam brengt deze projecten in kaart en bekijkt in hoeverre
ze voldoen aan de doelen van de DigiDealGO. Staan alle wijzers op groen, dan krijgt zo’n project het
label ‘DigiDealGO Versnellingsproject’.

…‘We krijgen gemakkelijker partijen om tafel’
De GIS + BIM-pilots 2019 van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) is één van de lopende digitaliseringsinitiatieven
in de bouw, die inmiddels onder de paraplu van de DigiDealGO valt. “Met dit project oefenen we samen met
onderhoudsbedrijven en facilitaire dienstverleners hoe we informatie kunnen delen en ontwikkelen”,
legt clusterhoofd Ontwikkelen Vastgoed Informatie Hans Elsinga uit. Hij is blij dat dit project is erkend als
DigiDealGO Versnellingsproject, want “daardoor is het veel gemakkelijker om partijen bij elkaar te krijgen.”
Het uiteindelijke doel dat het RVB samen met omgevingspartijen wil bereiken? “Dat we het gebruik, onderhoud
HQH[SORLWDWLHYDQGHYDVWJRHGSRUWHIHXLOOH]RHƯFLÆQWPRJHOLMNNXQQHQSODQQHQHQXLWYRHUHQq

…‘Deze deal opent deuren naar gehele sector’
Een ander voorbeeld van een digitaliseringsinitiatief dat inmiddels het DigiDealGO stempel draagt, is het
project ‘Implementatie en validatie BIM bij gemeenten’. “Hoofddoel is het verbreden van het BIM-gebruik
bij gemeenten”, legt projectleider Lotte Bekendam uit. “Zij hebben dit hard nodig om de uitdagingen in de
Openbare Ruimte en Infrastructuur op de juiste manier aan te kunnen pakken.” Ook Bekendam is blij met het
stempel ‘DigiDealGO Versnellingsproject’, want “de resultaten die dit project in eerste instantie oplevert voor
de gemeentelijke organisatie, willen we heel graag samen met de sector verder ontwikkelen en uitrollen.”

5

Mijlpalen en opbrengsten
2017
Ontstaan DigiDealGO
Een belangrijke aanleiding voor de start van DigiDealGO
vormen de ambities uit Bouwagenda.

2018
Oplevering expertrapportages
Vijf geformuleerde werksporen zijn verkend door expertteams,
en hun bevindingen zijn vastgelegd in deelrapportages.
Zo is vanaf de werkvloer een aanzet geleverd voor nadere
invulling van de DigiDealGO agenda.

2019
April: ambities bezegeld
Op 11 april 2019 is tijdens een bijeenkomst van de Bouwagenda
de DigiDealGO ondertekend door 40 belanghebbende partijen.

Inventarisatie werksporen
Het DigiTeam heeft een eerste inventarisatie gedaan van digitale initiatieven in de
bouw, en bekeken in hoeverre deze passen
binnen de vijf DigiDealGO werksporen.

Oprichting DigiTeam
Na de ondertekening, is een team van experts samengesteld (op basis van in kind bijdrage) voor aansturing
van de uitvoering van DigiDealGO: het DigiTeam.

Aanscherping governance
In samenspraak met gecombineerde vergaderingen van BIR en Kerncoalitie is besloten
om deze beide gremia op te laten gaan in de
Bouw Digitaliserings Raad (BDR).

Bepalen criteria versnellingsprojecten
Het DigiDealGO programma krijgt invulling en
samenhang, door het aanwijzen van zogenoemde
versnellingsprojecten. Hiervoor heeft het
DigiTeam in het najaar van 2019 criteria bepaald.

Financiering
Per 4 september 2019 is
vanuit het ministerie van
BZK subsidie toegekend voor
de jaren 2019 en 2020.

2020
Het vliegwiel in beweging
De DigiDealGo adopteert inmiddels een groeiend aantal projecten als Versnellingsproject. Met het oog op het toekomstige digitale stelsel, de kennisagenda en het versnellen van de toepassing
van BIM, zijn daarnaast drie projecten gestart rondom structuur
en cultuur.

6

DigiDealGO
Versnellingsprojecten tot nu toe
1

DigiDare award
Vorig jaar hebben zo’n twintig
organisaties een digitaliseringsproject ingediend, met als
doel om de manier van werken
binnen de organisatie te verbeteren. Tijdens de Kennisdag
van het BIM Loket is de eerste
DigiDare award uitgereikt aan
UBA Bouw, voor de zeer pragmatische werkwijze waarop
dit bouwbedrijf digitalisering
voortvarend heeft doorgevoerd. Dit jaar zetten we nog
steviger in om het aantal inzendingen te vergroten.

2

GIS-BIM Pilots uitwisseling vastgoedgegevens in exploitatiefase (werkspoor Digitaal Bouwwerk)
Met dit project oefent het Rijksvastgoedbedrijf hoe zij samen met onderhoudsbedrijven en
facilitaire dienstverleners actuele informatie over beheer, onderhoud en gebruik van de gehele
vastgoedportefeuille kunnen beheren. Waarbij alle informatie wordt geordend en uitgewisseld
via online 3D-modellen.

3
4

5

6

Internet of Things Toeleveringsketen (werkspoor Digitale Toelevering)
Met dit project wil projectleider Ketenstandaard Bouw en Techniek de uitwisseling van informatie
tussen de talrijke gebruikersapplicaties standaardiseren.
Datastelsel Energieverbruik Utiliteit (werkspoor DSGO)
Doel van dit project, dat wordt getrokken door Techniek Nederland, in samenwerking met FMN,
TVVL en NVD, is de realisatie van een datastelsel, dat meer en gemakkelijker inzicht in het werkelijk
energieverbruik in de utiliteit geeft. Dit is een belangrijke voorwaarde om uiteindelijk – in lijn met
het Klimaatakkoord – sectorale benchmarks te kunnen ontwikkelen.
Open UOB; Uniform parametriseerbare BIM-objecten (werkspoor DSGO)
Doel van de Uniforme Objecten Bibliotheek (UOB) is dat alle installateurs in mei 2020 probleemloos
data kunnen uitwisselen. De UOB is een openbare, niet-merkgebonden online bibliotheek, waaraan
alle fabrikanten producten kunnen toevoegen. Vervolgens kan ieder installatiebedrijf onafhankelijk
van de eigen software de objecten uit de bibliotheek gebruiken voor het ontwerpen van gebouwinstallaties. Met één uniform informatiemodel wisselen de CAD-systemen productinformatie uit,
in elke fase van het bouw- en BIM-proces.
,/6FRQƬJXUDWRU ZHUNVSRRU&XOWXXU
'H,/6&RQƬJXUDWRULVHHQRQOLQHWRROGLHKHWJHEUXLNYDQ,/6HQ ,QIRUPDWLH/HYHULQJV6SHFLƬFDWLH 
JDDWYHUJHPDNNHOLMNHQ'HFRQƬJXUDWRUZHUNWRSEDVLVYDQGH%,0%DVLVHQGH,/62QWZHUS 
(QJLQHHULQJ ,/62 ( 

7

DigiDealGO
Versnellingsprojecten tot nu toe
7

Implementatie BIM bij provincies (werkspoor Digitaal Bouwwerk)
De provincies werken aan een gezamenlijk BIM-programma. De resultaten van dit project zijn een
Objectenbibliotheek van het Informatiemodel Openbare Ruimte (IMBOR) en een hierop afgestemde
ILS. Deze stellen provincies in staat beter en slimmer informatie uit te wisselen met ketenpartners.
Daarbij is eenmalig inwinnen, eenduidig vastleggen en meervoudig gebruik het uitgangspunt.

8

Opstellen Kennisagenda digitalisering
Een aantal wetenschappelijke kennisinstituten wil in enkele maanden tijd een Kennisagenda
Digitalisering opstellen. Een aansprekende kennisagenda helpt bij vinden van de juiste match
van kennisvragers en kennisaanbieders in versnellings- en innovatieprojecten en zorgt voor een
goede doorwerking en verankering van nieuwe kennis. Ter inspiratie en als voorbeeld wijzen de
initiatiefnemers op het Dutch Soil Platform.

9

Implementatie en validatie BIM door gemeenten
Met dit project willen gemeenten kennisdeling en –ontwikkeling onderling en met marktpartijen
versnellen, om het toepassen van BIM te ondersteunen. Gemeenten zijn op het gebied van
objectinformatie in de Openbare Ruimte en Infrastructuur (digitaal bouwen en beheren) op zoek
naar oplossingen (zowel tools, als werkwijzen, als samenwerkingscultuur) die hen kunnen helpen
bij het toekomstbestendig inrichten en gebruiken van hun Openbare Ruimte en Infrastructuur.
Veel gemeenten hebben moeite met de complexe materie.

2SIHEUXDULLVGH%RXZ'LJLWDOLVHULQJV5DDGRƯFLHHOYDQVWDUWJHJDDQ

8

Acties voor 2020 en verder
De opgave voor 2020 is om te versnellen, te verbreden en te versterken. Begin februari vond het eerste Digi&DIÄLQFRPELQDWLHPHWKHW'LJL'LQHUSODDWV0HWGH]HELMHHQNRPVWHQLVHHQQLHXZHIDVHYDQGH'LJL'HDO*2
DIJHWUDSW'H%RXZ'LJLWDOLVHULQJV5DDGLVRƯFLHHOYDQVWDUWJHJDDQGHDPEDVVDGHXUV]LMQELMJHSUDDWHQnLQ
VWHOOLQJJHEUDFKWoHQWLMGHQVKHW'LJL&DIÄLVJHVSURNHQRYHUGHYHUELQGLQJWXVVHQHQYHUVWHUNLQJYDQHQNHOH
Versnellingsprojecten.

Olievlek vergroten
De ambitie en doelen zijn helder en de organisatie om die te faciliteren staat. Het is nu zaak dat via de kring van
ambassadeurs de olievlek vergroot. Dat er steeds meer projecten worden ingediend, dat de contouren van het
Digitale Stelsel voor de Gebouwde Omgeving steeds scherper worden en dat er een brede cultuurverandering
op gang komt. De zwermstrategie van de DigiDealGO vraagt gewenning van alle partijen: er wordt geen blauwdruk-programma uitgerold, maar we verbinden die projecten die in samenhang bijdragen aan de gezamenlijke
ambitie. Het DigiTeam organiseert DigiCafés, presenteert de aanpak op relevante bijeenkomsten en laat zien wat
er allemaal al gebeurt.

Op het programma voor 2020 staat onder meer:
f Regelmatige DigiCafé-bijeenkomsten om projecten en netwerken te verbinden;
f Communicatie over de DigiDealGO-werkwijze;
f Ontwikkelen van een digitaal platform voor de DigiDealGO;
f Het DigiTeam ‘makelt’ en ‘schakelt’ tussen digitaliseringsinitiatieven door: uitbouwen activiteiten voor de
werksporen en het acquireren van Versnellingsprojecten;
f De BDR en Kring van Ambassadeurs ‘in stelling brengen’ en actief laten bijdragen aan de zichtbaarheid van de
DigiDealGo-activiteiten;
f Eerste basisontwerp Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving intensief klankborden met gebruikers.

Meer weten?
Meer weten over de DigiDealGO? Ga dan naar www.digidealgo.nl of neem contact op met Digiteam
voorzitter Richard Tieskens via het secretariaat van het BIM Loket, tel. 015-720 08 20, of stuur een e-mail
naar info@digidealgo.nl.

9

Governance
DigiD

De organisaties die de DigiDealGO hebben getekend, vormen
de zogenoemde kring van ambassadeurs. Uit deze kring is
recent de Bouw Digitaliserings Raad (BDR) samengesteld.
De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de realisatie van
de DigiDealGO-ambities ligt bij deze Bouw Digitaliserings
Raad. De BDR komt voort uit de Bouw Informatie Raad
(BIR) en de eerder opgerichte Kerncoalitie DigiDealGO.

ealGO

Gove
rnanc
estruc
van d
tuur
e Digi
DealG
O
Deze
notitie
beschr
struct
ijft de
uur di
gove
e sam
rnance
Kernco
enwer
struct
alitie en
king op
uur va
andere
elkaar
timaa
n de Di
s verle
l facilit
partije
giDeal
ngde
n in de
eert.
GO. Er
te gaan
liggen,
Omda
sector
is gezo
met éé
t de do
ligt he
, die de
cht na
n orga
t voor
elstel
Kernco
Digide
ar een
an/stru
de ha
lingen
al gere
alitie
nd om
ctuur.
van de
en BI
alisee
Op he
na
R gaan
onde
BIR,
rd hebb
t gebi
rteke
na on
en, vo
ed va
ni
ng va
derte
lledig
n digi
n de Di
kening
in
taliser
giDeal
van Di
ing ga
GO ve
giDeal
an we
rder
GO op
samen
in deze
versne
nieuw
llen.
e stru
ctuur.
De sa
menva
tti
ng (de
DigiDe
2-page
alG
r) en ‘sc
vormen O. De proj
ecten
de ke
en prog hematische
rn van
samen
weerga
ramm
de Digi
werken
a’s (ver
ve’ vo
DealG
.
rmen
snellin
O. He
de ke
t is ee
gsproj
rn van
n vrijw
Deelna
ecten)
de
illige m
die wo
me aa
aar ni
rden ui
n Digi
Resulta
et vrijb
De
tgevoe
alGO
ten va
lijvende
rd
initiatie
n proj
sector
manie
ecten
ven m
. Projec
r van
en prog
oet op
ten en
zijn ve
en staa
ramm
progra
le vorm
a’s zij
n voor
mma’
en va
n per
worden
iedere
s drag
n sam
definitie
geleid
en
en
en
in
bi
werkin
de se
beschi
j aan
door ee
deelne
ctor.
de Am
g mog
kbaar
mers
n prog
elijk. Pr
bities
voor ie
aan da
ramm
als ee
van Di
ojecte
dereen
t betre
a- of pr
n initia
giDeal
n en pr
ffende
in de
ojectm
tief va
GO. Da
projec
ogram
projec
anager
n Digi
ten en
arbinn
ma’s
t of pr
DealG
die wo
progra
in de
en
ogram
het ke
O- pa
rd
Di
m
t
giDeal
aanges
ma. Id
nbaar
rtners
ma’s.
ealite
Door
voor an
die he
teld do
r starte
het in
t bred
deren
or de
itiatief
n proj
ere be
en is
onder
ecten
lang on
olievle
de pa
bottom
kwerkin
derken
ra
-u
pl
ne
p
u van
g mog
n van
DigiDe
elijk.
deze
alGO
te bren
gen is

De Ke

rn va

n Dig
iDealG

O

De dagelijkse aansturing van de DigiDealGO gebeurt
vanuit het DigiTeam, een team van ervaren experts die
de breedte van de sector vertegenwoordigen.
Het BIM Loket ondersteunt als rechtspositioneel orgaan de zakelijke
en facilitaire aspecten van de BDR en het DigiTeam.

Bouwagenda

Achterban bestuurlijk

Maatschappelijke thema’s

Duurzaamheid

Kring van ambassadeurs DigiDealGO
Digitaal bouwwerk

DSGO

Bouw Digitaliserings Raad

Versnellingsproject

Versnellingsproject

Bim-loketbestuur
Bimloket
Ondersteuing/staf
Standaarden

Versnellingsproject

Versnellingsproject

Subsidie

DigiTeam
Versnellingsproject

Toeleveringsketen

Kennis & cultuur

Versnellingsproject

Versnellingsproject

Versnellingsproject

Expertteam

Achterban werkveld

Versnellingsproject

Versnellingsproject

Expertteam

Expertteam

Praktijk

Software

Expertteam

Datamodellen

Expertteam

Onderwijs

10