Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2455

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2017
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij drie fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling militaire mobiliteit (Kamerstuk 22 112, nr. 2453)
Fiche: Mededeling actualisering EU-strategie hulp voor handel (Kamerstuk
22 112, nr. 2454)
Fiche: Mededeling en Besluit EU Mechanisme voor Civiele Bescherming
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H. Zijlstra

kst-22112-2455
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

1

Fiche: Mededeling en Besluit EU Mechanisme voor Civiele
Bescherming
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
1. Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de
Raad en het Europees Comité van de Regio’s: Versterking van het
EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit met verantwoordelijkheid
2. Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme voor civiele bescherming
b) Datum ontvangst Commissiedocument
23 november 2017
c) Nr. Commissiedocument
COM (2017) 773
d) EUR-Lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52017PC0772&qid=1511854036686&from=NL
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52017DC0773&qid=1511854135171&from=NL
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
Een impact assessment is niet opgesteld.
f) Behandelingstraject Raad
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Justitie en Veiligheid
h) Rechtsbasis
Artikel 196 van het Verdrag betreffende de werking van Europese Unie
(VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gewone wetgevingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid binnen
de Raad.
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing van het Europees Parlement
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Met de voorstellen beoogt de Commissie de EU-rampenrespons te
versterken. De voorstellen zijn beschreven via:
• Een mededeling van de Commissie getiteld Versterking van het
EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit met verantwoordelijkheid.
• Een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad:
tot wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme voor civiele bescherming.
De mededeling beschrijft de organisatorische versterking van het Union’s
Civil Protection Mechanism (UCPM) die de Commissie voorstelt. Het
besluit licht toe welke wetswijzigingen nodig zijn om de versterking van
het UCPM mogelijk te maken.
Mededeling Versterking van het EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit
met verantwoordelijkheid
In de mededeling wordt aangegeven dat Europa de afgelopen jaren te
maken heeft gehad met extreme weersomstandigheden en een breed
scala aan natuurrampen. Voorbeelden hiervan zijn de tropische cyclonen
in de overzeese Caribische gebieden, de orkaan Ophelia die overstro-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

2

mingen veroorzaakte in Ierland en het Verenigd Koninkrijk, de bosbranden
in Portugal, en de aardbevingen in Italië. In 2017 zijn er in totaal meer dan
200 mensen overleden door natuurrampen in Europa. Daarnaast hebben
EU-lidstaten ook economische schade geleden; bijna 10 miljard euro in
2016.
Volgens de Commissie hebben de afgelopen jaren natuurrampen het
vermogen van de lidstaten om elkaar te helpen zwaar op de proef gesteld
doordat de eigen capaciteit van de lidstaten vaak tekortschoot. Daarnaast
hebben de lidstaten beperkte redenen om bijstand aan te bieden via het
Union’s Civil Protection Mechanism (UCPM), aangezien de EU alleen een
deel van de transportkosten financiert. Om de EU beter te beschermen
tegen de gevolgen van natuurrampen, stelt de Commissie een nieuw plan
voor om het UCPM te versterken. De voorstellen richten zich op twee
complementaire onderdelen. Het doel is om te komen tot: 1) een sterkere
collectieve rampenrespons op Europees niveau en 2) verbeterde preventie
en voorbereiding:
1. Versterkte collectieve respons op Europees niveau door middel van
rescEU en European Civil Protection Pool.
rescEU
De Commissie stelt voor om een reserve van civiele
beschermingsmiddelen/capaciteiten in te richten onder eigenaarschap van
de EU. Deze speciale reserve zal rescEU heten en is bedoeld om lidstaten
te ondersteunen in de rampenrespons als nationale capaciteiten te kort
schieten. De Commissie stelt voor de volgende civiele beschermingsmiddelen in rescEU op te nemen: blusvliegtuigen voor bosbranden,
waterpompen ten behoeve van overstromingen, stedelijke reddingsteams
en capaciteitsopbouw voor risico’s voor de volksgezondheid, zoals
veldhospitalen en medische noodteams. RescEU zou capaciteit omvatten
die via EU-regelingen wordt gehuurd of geleaset of waarvan de aankoop
volledig door de EU wordt gefinancierd. Alle kosten in verband met deze
capaciteit zouden volledig door de EU gedekt worden, waarbij de
Commissie de operationele controle behoudt en besluit over de inzet. De
Commissie zou tevens via gedelegeerde besluiten kunnen beslissen
additionele civiele beschermingsmiddelen toe te voegen aan rescEU.
European Civil Protection Pool
De Commissie wil lidstaten ondersteunen in de rampenrespons door het
co-financieren (75%) van aanpassingen, reparaties, transport en operatiekosten van de bestaande operationele middelen van lidstaten. Dit geldt
alleen voor inzet binnen Europa. Onder het huidige UCPM worden alleen
transportkosten en adaptatiekosten vergoedt. De noodhulpmiddelen
maken vervolgens deel uit van de European Civil Protection Pool en
komen ter beschikking voor een land wanneer ondersteuning bij
rampenrespons nodig is. Alleen als de capaciteiten van deze pool
tekortschieten voor een effectieve respons, kan rescEU als laatste
redmiddel ingezet worden.
De Europese Commissie kan het civiele beschermingsmechanisme niet
zelf activeren, dit initiatief ligt bij de landen zelf.
2. Verbeterde preventie- en voorbereidingsplannen:
De Commissie ziet preventie als de basis voor effectieve rampenrespons,
wat sterk in verbinding moet staan met voorbereiding- en responsactiviteiten. Om de preventie- en voorbereidingsplannen van rampenrespons te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

3

verbeteren vraagt de Commissie EU-lidstaten om hun preventie- en
voorbereidingsstrategieën te delen, om zo mogelijke hiaten te identificeren en coherentie tussen nationaal beleid van lidstaten te vergroten.
Daarnaast wil de Commissie een European Civil Protection Knowledge
Network ontwikkelen. Het doel van dit netwerk is om kennis uit te
wisselen en de samenwerking tussen nationale civiele beschermingsautoriteiten te bevorderen.
Ten slotte is het doel van de voorstellen van de Commissie om administratieve procedures binnen de EU rondom rampenrespons te vereenvoudigen, zodat er minder tijd nodig is om ondersteunde middelen vanuit de
EU in te zetten.
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad: tot
wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme
voor civiele bescherming
In het besluit nr. 1313/2013/EU staat beschreven hoe de EU ondersteunt en
coördineert op het gebied van civiele bescherming tegen natuurlijke en
door de mens veroorzaakte rampen binnen en buiten de EU. De
Commissie stelt voor om een aantal wijzigingen aan het besluit nr.
1313/2013/EU door te voeren, om burgers in Europa en daarbuiten
doeltreffender steun te bieden bij crises en in noodsituaties. In het
voorstel wordt niet verhelderd wat er bedoeld wordt met inzet buiten
Europa. Ook wordt een vereenvoudiging van administratieve procedures
beoogd. Deze wetswijzigingen zijn volgens de Commissie in lijn met de
beoogde versterking van het UCPM zoals beschreven in de mededeling.
Wanneer de wetswijziging wordt aangenomen, vormt het de grondslag
voor rescEU en European Civil Protection Pool. De verbeterde preventieaanpak wordt in het voorstel voor het besluit benoemd, maar wordt niet
in het voorliggende voorstel voor het besluit zelf geregeld.
b) Impact assessment Commissie
Een impact assessment is niet opgesteld. Het kabinet ziet het opstellen
van een impact assessment in het kader van dit voorstel als toegevoegde
waarde en zal de Commissie daarom verzoeken om alsnog een impact
assessment op te stellen.
3. Nederlandse positie ten aanzien van de voorstellen
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Een effectieve respons op natuurrampen en daarmee op de nationale
veiligheid en crisisbeheersing is van groot belang. De overheid – van de
gemeentes tot aan het Rijk – neemt passende maatregelen om crises aan
te pakken, afhankelijk van het type crises. Wanneer er vanuit de EU een
hulpverzoek voor rampenbeheer komt, wordt dit via de Common
Emergency Communication and Information System (CECIS) met de
EU-lidstaten gecommuniceerd. Deze berichten worden bij het Nationaal
Crisis Centrum (NCC) uitgelezen en doorgezet naar het Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC). Bij het LOCC wordt bepaald of het
verzoek kan worden ingevuld door een van de ministeries. Het LOCC
maakt daarnaast een analyse of de civiele beschermingsmiddelen niet op
dat moment in Nederland ingezet moeten worden. Simultaan vindt er een
overleg plaats tussen de Ministeries Justitie en Veiligheid en Buitenlandse
Zaken, waarin besproken wordt of er financiering beschikbaar is en of
uitzending van civiele beschermingsmiddelen naar het desbetreffende
land wenselijk is. Als er geen bezwaren zijn, wordt door het NCC in CECIS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

4

het aanbod voor civiele beschermingsmiddelen gedaan en wordt er
overgegaan tot levering.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Mededeling Versterking van het EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit
met verantwoordelijkheid
Het kabinet onderschrijft het doel dat ten tijde van crisis er efficiënt en
effectief gehandeld moet worden. Het kabinet staat in beginsel positief
tegenover de European Civil Protection Pool, het European Civil
Protection Knowlegde Network, hogere EU-zichtbaarheid van inzet en de
vereenvoudiging van de administratieve procedures bij een hulpverzoek.
Het gewenste resultaat wordt mogelijk al behaald met een dergelijke
versterking.
De vraag is of rescEU in evenredige verhouding staat tot het doel. Dit is
onduidelijk doordat de noodzaak van het instellen van rescEU niet helder
is beschreven in de mededeling. Ten tweede is het kabinet van mening dat
inzet op preventie effectiever is dan het opzetten van uitgebreidere
responscapaciteiten onder rescEU. Het kabinet zal zich er daarom voor
inzetten om met de Commissie alternatieven voor rescEU te verkennen.
Verder heeft het kabinet een aantal vragen en opmerkingen over de
mededeling:
Allereerst vindt het kabinet het van belang dat lidstaten zelf investeren in
nationale capaciteiten en zich voorbereiden op crises en rampen.
Nationale veiligheid en crisisbeheersing is een nationale aangelegenheid.
Het kabinet vindt dat het huidige UCPM niet te kort schiet, maar dat het
aanbod van civiele beschermingsmiddelen van individuele lidstaten te
laag is. Een juiste balans tussen solidariteit en eigen verantwoordelijkheid
moet daarom gevonden worden. Het is voor het kabinet een voorwaarde
dat landen nooit alleen of overwegend mogen leunen op capaciteiten van
de EU en vooral zelf essentiële capaciteiten moeten opbouwen.
Ten tweede, de capaciteiten die door de EU opgebouwd zouden worden
onder rescEU, zouden beperkt moeten worden tot capaciteiten die niet of
nauwelijks geleverd kunnen worden door de lidstaten. Een voorbeeld
hiervan is dat de EU alleen in stedelijke reddingsteams moet voorzien, als
lidstaten hier daadwerkelijk een tekort aan hebben. Dat is niet voldoende
onderbouwd in het voorstel.
Ten derde is de aandacht die wordt geschonken aan preventie en
voorbereiding positief. Nederland is voorstander van meer aandacht voor
preventiebeleid binnen het civiele beschermingsmechanisme, voorkomen
is namelijk beter dan genezen. Het is echter op dit moment onvoldoende
helder tot welke concrete consequenties deze specifieke voorstellen zullen
leiden. Op dit punt zal de Commissie om verheldering worden gevraagd.
Hierbij kan het nuttig zijn om een sterkere koppeling te maken tussen
onderzoek (gesubsidieerd door de EU) en de praktijk, en meer aandacht te
besteden aan opleiden, trainen en oefenen.
Ten vierde wordt in de voorstellen veel aandacht besteedt aan safety
risico’s (natuurrampen, ongelukken), en minimale aandacht aan security
risico’s (terrorisme, hybride dreiging, vitale infrastructuur). Het kabinet is
van mening dat het mechanisme voor beide type risico’s ingezet kan
worden in de responsfase, ongeacht de oorzaak van de crisis, en dat
voorbereiding nodig is op alle type rampen en crises. Het Nationaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

5

Veiligheidsprofiel1 geeft een «all hazard» overzicht van potentiële rampen
en dreigingen, en toont aan dat zowel safety als security risico’s een hoge
waarschijnlijkheid hebben en een aanzienlijke impact kunnen hebben. Er
is meer balans wenselijk tussen beide type risico’s en dit zou meer
gereflecteerd kunnen worden in de voorstellen. Hierbij dient overlap met
reeds bestaande initiatieven op EU-niveau t.a.v. security uiteraard worden
voorkomen en het moet passen binnen het mandaat van het UCPM.
Ten vijfde is het kabinet van mening dat de inzet van het UCPM primair
binnen de EU zou moeten zijn. In de voorstellen wordt niet duidelijk welke
balans tussen inzet binnen en buiten de EU wordt beoogd. Het kabinet
stelt voor om de financiering van inzet binnen en buiten de EU te
verduidelijken.
Ten slotte heeft het kabinet vragen over de rol van de Commissie voor de
inzet van EU-capaciteiten. De gewenste operationele controle vanuit de
Commissie onder rescEU, kan op gespannen voet komen te staan met de
soevereine controle van de lidstaten. Hoewel lidstaten zelf het UCPM
kunnen activeren, is het onduidelijk in hoeverre lidstaten zelf controle
uitoefenen over de beschermingsmiddelen die ten tijde van een crisis op
eigen grondgebied worden ingezet onder rescEU. Het is daarnaast
onduidelijk in welke gevallen lidstaten kunnen besluiten om wel/niet
capaciteiten in te zetten onder de European Civil Protection Pool,
bijvoorbeeld als ten tijde van een nationale ramp nationale capaciteiten
niet verleend kunnen worden aan andere lidstaten. Het kabinet zal zich
ervoor inzetten dat de mate invloed van lidstaten op besluiten van inzet
van EU-capaciteiten wordt verhelderd.
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad: tot
wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme
voor civiele bescherming
De beoordeling en bijbehorende argumentatie van de mededeling is in lijn
met de beoordeling van het besluit. Het kabinet staat in beginsel positief
tegenover de European Civil Protection Pool, het European Civil
Protection Knowlegde Network, hogere EU-zichtbaarheid van inzet en de
vereenvoudiging van de administratieve procedures bij een hulpverzoek.
Het kabinet staat kritisch tegenover rescEU, gezien de noodzaak tot het
wijzigen van het UCPM besluit inzake rescEU onvoldoende belicht is in de
voorstellen. Het kabinet zal zich ervoor inzetten om met de Commissie
alternatieven voor rescEU te verkennen.
Het is cruciaal dat de rol van de Commissie voor de inzet van
EU-capaciteiten, inzake de operationele controle onder rescEU, verhelderd
wordt. Zolang daarover geen helderheid bestaat, zijn er geen uitspraken te
doen over de implicaties die een eventuele wijziging van het besluit heeft
voor de inrichting van de nationale organisatie van de crisisbeheersing,
en daarmee voor de Nederlandse wetgeving.
Ondanks dat het positief is dat er aandacht wordt geschonken aan het
belang van preventie, is het onvoldoende helder tot welke consequenties
deze specifieke voorstellen zullen leiden als het gaat om de verplichting
om bepaalde informatie te delen. Met name de wijziging van artikel 6 van
het besluit nr. 1313/2013/EU is multi-interpretabel. De vraag is in hoeverre
lidstaten mogen weigeren om informatie te delen, wanneer de situatie
hierom vraagt.

1

Nationaal Veiligheidsprofiel 2016, Een all Hazard overzicht van potentiële rampen en
dreigingen die onze samenleving kunnen ontwrichten, Analistennetwerk Nationale Veiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

6

c) Eerste inschatting van krachtenveld
In de Europese Raad van oktober 2017 is het idee voor dit voorstel door
Frankrijk gelanceerd en vervolgens binnen twee weken uitgewerkt tot een
voorstel door de Commissie. Er zijn nog geen formele standpunten van
andere lidstaten ten aanzien van de voorstellen bekend. De inschatting is
dat enkele lidstaten uit Zuid-Europa tevreden zullen zijn met de
voorstellen, dit betreft vooral de lidstaten die veel last hebben gehad van
natuurrampen de afgelopen periode. Een aantal lidstaten zullen terughoudend zijn. De kritische noten richten zich naar verwachting op het feit
dat crisis- en rampenrespons een nationale aangelegenheid betreft en de
Commissie geen eigen capaciteiten zou moeten beheren. Hoewel het
Europees Parlement zich nog op zijn positie beraadt, is de verwachting dat
het Europees Parlement een overwegend positieve grondhouding heeft
ten aanzien van de voorstellen.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad: tot
wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme
voor civiele bescherming
Het oordeel ten aanzien van de bevoegdheid van de EU is voor het besluit
positief. Zowel het besluit als de mededeling hebben betrekking op het
terrein van de civiele bescherming. Op grond van artikel 6, sub f, VWEU
heeft de EU een aanvullende bevoegdheid op dit terrein. Dat wil zeggen
dat de Unie bevoegd is om m.b.t. de Europese dimensie van civiele
bescherming het optreden van de lidstaten te ondersteunen, te coördineren of aan te vullen.
De Commissie baseert de bevoegdheid voor het voorstel op artikel 196
VWEU. Op grond van dit artikel heeft de EU een bevoegdheid om de
samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen, om zodoende te komen
tot een grotere doeltreffendheid van de systemen ter voorkoming van en
bescherming tegen natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen.
Het optreden van de Unie is er hierbij o.a. op gericht om het optreden van
de lidstaten te ondersteunen en aan te vullen met betrekking tot risicopreventie, het voorbereiden van de instanties op het gebied van civiele
bescherming in de lidstaten en het optreden bij natuurrampen of door de
mens veroorzaakte calamiteiten binnen de Unie. De voorstellen van de
Commissie passen binnen deze bevoegdheid. Wel dient duidelijk te
worden gemaakt hoe de operationele controle is geregeld indien rescEU
geactiveerd wordt, hier zal de Commissie om verheldering over worden
gevraagd.
Mededeling Versterking van het EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit
met verantwoordelijkheid
In lijn met het oordeel ten aanzien van de bevoegdheid van het besluit, is
de grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid van de mededeling
positief. Zowel het besluit als de mededeling hebben betrekking op het
terrein van de civiele bescherming. De bevoegdheidsargumentatie van het
besluit geldt ook voor de mededeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

7

b) Subsidiariteit
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad: tot
wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme
voor civiele bescherming
Het oordeel ten aanzien van de subsidiariteit van het besluit is deels
positief, deels negatief.
Het kabinet staat in beginsel positief tegenover de European Civil
Protection Pool. Enerzijds worden meer financiële stimulansen voorgesteld om bij te dragen aan de pool (cofinanciering van 75%). Anderzijds
gelden er strengere voorwaarden, zoals de minimale inzetbaarheid van
middelen (5 jaar) en minimale ruimte om de inzet van capaciteiten te
weigeren. De verhoogde financiële prikkel, de cofinanciering van 75%
vanuit de EU, kan van toegevoegde waarde zijn bij het versterken van het
UCPM.
Het kabinet is daarnaast voorstander van meer aandacht voor preventiebeleid binnen het UCPM. Operationele samenwerking en kennisuitwisseling tussen EU-lidstaten op het gebied van rampenrespons kan van
toegevoegde waarde zijn bij het verbeteren van de operationele aanpak.
Het kabinet onderstreept daarnaast dat nationale veiligheid en crisisbeheersing primair een nationale aangelegenheid zijn. Het kabinet benadrukt
hierbij dat lidstaten goed in staat zijn zelf investeringen te plegen in
nationale capaciteiten ter voorbereiding op crisissituaties. De noodzaak tot
het wijzigen van het UCPM besluit inzake rescEU is onvoldoende belicht in
de voorstellen en het kabinet heeft hier vragen bij. Het is voor het kabinet
een voorwaarde dat landen niet alleen mogen leunen op capaciteiten van
de EU en zelf ook responscapaciteiten moeten opbouwen. De capaciteiten
die door EU opgebouwd zouden worden onder rescEU, zouden beperkt
moeten worden tot capaciteiten die niet of nauwelijks geleverd kunnen
worden door lidstaten.
Mededeling Versterking van het EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit
met verantwoordelijkheid
In lijn met het oordeel ten aanzien van de subsidiariteit van het besluit, is
de grondhouding ten aanzien van de subsidiariteit van de mededeling
deels positief, deels negatief. De subsidiariteitsargumentatie van het
besluit geldt ook voor de mededeling.
c) Proportionaliteit
Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad: tot
wijziging van Besluit nr. 1313/2013/EU betreffende een Uniemechanisme
voor civiele bescherming
Het oordeel ten aanzien van de proportionaliteit van de voorgestelde
maatregelen is deels positief, deels negatief.
De European Civil Protection Pool en de maatregelen ter verbetering van
preventie en voorbereiding laten voldoende ruimte aan de lidstaten.
Hiermee staan deze maatregelen in een evenredige verhouding tot het
nagestreefde doel; een efficiënte rampenrespons.
Het kabinet is kritisch ten aanzien van de proportionaliteit van rescEU en
de gerelateerde wetswijzigingen van het UCPM. Deze gaan volgens het
kabinet verder dan noodzakelijk om het gestelde doel van een efficiënte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

8

rampenrespons te bereiken. Zoals hierboven reeds opgemerkt kan dit doel
ook al worden verwezenlijkt met de minder vergaande maatregelen van
de European Civil Protection Pool en de European Civil Protection
Knowlegde Network. Ten aanzien van de geschiktheid van de maatregel is
het kabinet daarnaast van mening dat deze maatregel sterk leunt op safety
risico’s (zoals natuurrampen en ongelukken) en onvoldoende aandacht
besteed aan security risico’s (zoals terrorisme, hybride dreiging, vitale
infrastructuur). Het kabinet zal de Commissie vragen om een meer
gebalanceerde benadering op dit vlak.
Mededeling Versterking van het EU-rampenbeheer: rescEU Solidariteit
met verantwoordelijkheid
In lijn met het oordeel ten aanzien van de proportionaliteit van het besluit,
is de grondhouding ten aanzien van de proportionaliteit van de
mededeling deels positief, deels negatief. De proportionaliteitsargumentatie van het besluit geldt ook voor de mededeling.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De voorstellen hebben implicaties op de begroting ten aanzien van de
verhoogde financiële middelen van UCPM: 280 miljoen extra voor de
periode 2018–2020. De Commissie is voornemens om 232 miljoen euro
hiervan te financieren door inzet van het flexibiliteitsinstrument binnen
het MFK.
Het kabinet is van mening dat de benodigde EU-middelen volledig via
herschikkingen gevonden dienen te worden binnen de in de Raad
afgesproken financiële kaders van de het meerjarig financieel kader voor
2014–2020 en dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van
de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
De voorstellen hebben mogelijk financiële consequenties voor de
rijksoverheid: aanvullende capaciteiten vanuit departementen kunnen
mogelijk nodig zijn ten aanzien van nationale coördinatie van civiele
beschermingsmiddelen. Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast
op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement conform
de regels van de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
De voorstellen hebben mogelijk positieve financiële consequenties voor
het bedrijfsleven, door mogelijke Europese aanbestedingen voor civiele
beschermingsmiddelen.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
De voorstellen leveren geen stijging of reductie van regeldruk/
administratieve lasten voor burgers en bedrijven op. Mogelijk kan dit
voorstel een verlichting van de administratieve lasten opleveren voor de
rijksoverheid, aangezien het voorstel inzet op een vereenvoudiging van de
administratieve procedures binnen de EU rondom rampenrespons.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

9

e) Gevolgen voor concurrentiekracht
Geen.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Het is cruciaal dat de rol van de Commissie voor de inzet van
EU-capaciteiten, inzake de operationele controle onder rescEU, verhelderd
wordt. Zolang daarover geen helderheid bestaat, zijn er geen uitspraken te
doen over de implicaties die een eventuele wijziging van het besluit heeft
voor de inrichting van de nationale organisatie van de crisisbeheersing,
en daarmee voor de Nederlandse wetgeving.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Voorgesteld wordt om in artikel 12, vierde lid, de bevoegdheid aan de
Commissie te verlenen om op basis van geïdentificeerde risico’s gedelegeerde handelingen vast te stellen die zien op het toevoegen van
additionele beschermingsmiddelen/capaciteiten aan rescEU. De keuze
voor gedelegeerde handelingen ligt hier juridisch gezien voor de hand
omdat een bevoegdheid voor de Commissie tot aanvulling van het
basisinstrument alleen via delegatie kan worden verleend. Het gaat hier
om de aanvulling van de in artikel 12, lid 2, reeds gedefinieerde civiele
beschermingsmiddelen/capaciteiten. Daarnaast wordt de mogelijkheid tot
gebruik van de spoedprocedure geboden (artikel 31 van besluit
1313/2013/EU). Van deze mogelijkheid kan overeenkomstig 12, vierde lid,
alleen gebruik worden gemaakt indien bijzondere omstandigheden daar
om vragen (bijv. in geval van een (dreigende) ramp). De spoedprocedure
houdt in dat de gedelegeerde handelingen onverwijld in werking treden
en van toepassing zijn zolang er geen bezwaar wordt gemaakt door
Europees Parlement of de Raad. Nederland zal om verduidelijking vragen
hoe in deze context een (dreigende) ramp wordt gedefinieerd.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Wanneer het besluit wordt aangenomen, is de startup periode van
implementatie van 01/01/2018 tot 31/12/2020. Het kabinet beoordeelt deze
termijn als haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
De voorstellen voorzien in een evaluatiebepaling. Op grond van een
nieuw artikel 12a zal de Commissie het Europees Parlement en de Raad
elke twee jaar informeren over de activiteiten en de voortgang onder
artikel 11 (European Civil Protection Pool) en 12 (rescEU). Dit wordt
wenselijk geacht. Een horizonbepaling is niet opgenomen in het besluit,
maar dit wordt gelet op de aard van de materie ook niet wenselijk geacht.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Gezien de onduidelijkheid rondom de juridische implicaties, is het op dit
moment onduidelijk of de voorstellen invloed of taakverzwaring zullen
uitoefenen op de uitvoering en/of handhaving van Europese wet- en
regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

10

8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
De voorstellen hebben geen implicaties voor ontwikkelingslanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2455

11