2020D19285

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het
Besluit maatregelen kunststof drankverpakkingen (Kamerstuk 30 872,
nr. 244) en haar brief over het Besluit tot invoering van statiegeld op
kleine plastic flessen en uitvoering moties blikjes (Kamerstuk 30 872,
nr. 245).
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Schuurkamp

nds-tk-2020D19285

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave

blz.

Inleiding
VVD-fractie
PVV-fractie
CDA-fractie
D66-fractie
GroenLinks-fractie
SP-fractie
ChristenUnie-fractie
Partij voor de Dieren-fractie

2
2
3
4
4
5
6
7
8

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken met
betrekking tot het Besluit maatregelen kunststof drankverpakkingen. Zij
hebben hierover nog enkele opmerkingen en vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van de
betreffende beleidsbrieven en willen de Staatssecretaris nog enkele
vragen voorleggen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris van 24 april 2020 inzake kunststofdrankverpakkingen.
De leden van de D66-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen van de brieven van de Staatssecretaris horende bij het schriftelijk
overleg «Besluit maatregelen kunststof drankverpakkingen» van 19 mei
2020. Deze leden willen de Staatssecretaris nog enkele vragen
voorleggen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
Besluit en hebben hier enkele vragen en opmerkingen bij.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende
besluit. Deze leden hebben hierbij de volgende vragen en opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de brieven van de Staatssecretaris over haar beslissing tot
versnelde invoering van statiegeld op plastic flesjes en de uitvoering van
de onder andere de motie Dik-Faber c.s. over een vergelijkbaar traject
voor blikjes (Kamerstuk 35 300 XII, nr. 39). Zij hebben hierover nog enkele
vragen.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie zijn positief over het feit dat
er eindelijk statiegeld komt op kleine flesjes. Dit is een stap in de goede
richting waar zij lang op hebben aangedrongen. Zij betreuren het echter
dat de Staatssecretaris de kans laat lopen om nu ook direct statiegeld op
blikjes in te voeren. Zeker omdat blikjes in zwerfafval twee tot drie keer
zoveel voorkomen als flesjes.
VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie merken allereerst op dat zij het eens zijn met
de Staatssecretaris dat plastic niet in het milieu thuishoort. Echter, deze
leden hebben meerdere malen aangegeven geen voorstander te zijn van
de invoering van statiegeld op kleine flesjes of blik. Het aandeel van dit

2

afval in het zwerfafval is relatief zeer klein. De invoering van een solide
statiegeldsysteem is duur en daarmee niet in balans. Deze leden hebben
al eerder gesteld dat de invoering van statiegeld niet de oplossing van het
probleem rondom zwerfafval is. Ook handhaving speelt daarbij een
cruciale rol. Deze leden benadrukken nogmaals voorstander te zijn van
strengere handhaving met betrekking tot vervuiling van het milieu door
het achterlaten van blikjes en plastic flesjes in de natuur. Hoe wil de
Staatssecretaris bereiken dat gemeenten meer gaan handhaven? En is de
Staatssecretaris van plan dit te monitoren?
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de invoering van
statiegeld op kleine plastic flessen zo lastenluw mogelijk plaats moet
vinden. Met name kleinere ondernemers, denk aan tankstations, kleinere
winkels et cetera, moeten ontzien worden. Deze leden vragen hoe de
inzameling van kleine plastic flesjes bij bijvoorbeeld tankstations eruit
gaat zien. Deze leden vragen ook hoe zij zich de importeur- en producentenverantwoordelijkheid voor moeten stellen? Worden zij verantwoordelijk voor het installeren van inname apparaten bij dergelijke locaties?
De leden van de VVD-fractie nemen waar dat de Staatssecretaris van plan
is 15 eurocent statiegeld per klein flesje te heffen. Deze leden lezen dat het
bij een heffing van 10 eurocent al leidt tot een zwerfvuilreductie van 70 tot
90% van kleine flessen. Deze leden vragen wat de motivatie van de
Staatssecretaris is om een heffing van 15 eurocent in te voeren.
De leden van de VVD-fractie nemen waar dat er ook ingezet wordt op de
invoer van statiegeld op blik vanaf 2022. Deze leden achten het voorbarig
hier nu al vanuit te gaan. Wat gaat de Staatssecretaris doen om de
gestelde doelen wat betreft blik in het najaar van 2021 te halen? Deze
leden stellen vast dat er in 2019 pilots uitgevoerd zijn met cameratoezicht
voor de handhaving wat betreft zwerfafval. Wat zijn de uitkomsten
geweest van deze pilots? Is het bijvoorbeeld een mogelijkheid dit ook het
komende jaar in te zetten om de doelen met betrekking tot blik in het
najaar van 2021 te halen? Is de Staatssecretaris ook bereid om de
ervaringen met en de effectiviteit van statiegeld op kleine petflesjes mee
te nemen in haar besluitvorming?
De leden van de VVD-fractie constateren dat de Staatssecretaris aangeeft
een nieuwe nationale campagne tegen zwerfafval te willen starten. Deze
leden zijn het eens dat ook preventie belangrijk is in het tegengaan van
zwerfafval en zij zijn benieuwd naar de uitkomsten van de stakeholderoverleggen voor deze nationale campagne. Wanneer kunnen deze
uitkomsten verwacht worden?
PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris of zij kan
melden wat de gewone man en vrouw straks extra moeten betalen voor
dranken in kunststof drankverpakkingen.
De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris welke
maatregelen de winkels en de supermarkten moeten nemen om aan de
nieuwe wetgeving te voldoen en welke kosten daarmee gemoeid zijn voor
deze ondernemers.
De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris welk
percentage van het zwerfafval in Nederland uit plastic bestaat en welk
percentage van het hergebruik van afval in Nederland uit plastic bestaat.

3

De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris hoeveel plastic
er nu wordt verbrand in Nederland in plaats van hergebruikt en welk
percentage daarvan geschikt zou zijn voor hergebruik.
De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris wat de
herkomst is van het plastic zwerfafval in Nederland en hoeveel plastic
zwerfafval in onze rivieren wordt aangetroffen. Deze leden vragen aan de
Staatssecretaris welke actie zij onderneemt om hier verandering in aan te
brengen en of zij al in China is geweest. En dan niet voor een zonvakantie,
maar om de Aziatische oorsprong van de echte verontreiniging door
plastic te aanschouwen.
CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie onderschrijven de aanpak dat, indien er te
weinig voortgang zou worden geboekt bij het bestrijden van zwerfafval,
wetgeving zou worden voorbereid om statiegeld te kunnen introduceren.
Nu er inderdaad te weinig voortgang wordt geboekt met het verminderen
van het aantal plastic flesjes in het zwerfafval is het besluit om statiegeld
op kleine plastic flessen in te voeren logisch.
De leden van de CDA-fractie vragen, nu er naast de introductie van
statiegeld ook een 90%-norm voor gescheiden inzameling van plastic
flessen is vastgelegd, hoe handhaving van die regel gaat gebeuren. Voorts
vragen deze leden of de gevolgen van het coronavirus daarbij betrokken
zijn.
De leden van de CDA-fractie hebben goede nota genomen van de
afspraak dat indien in het najaar van 2021 blijkt dat de doelen voor blik in
het zwerfafval niet worden gehaald, in 2022 ook statiegeld op blikjes
wordt ingevoerd.
De leden van de CDA-fractie waarderen het dat een campagne tegen
zwerfafval met een nieuwe nationale campagne wordt verbonden. Een
campagne om het gedrag te veranderen is noodzakelijk, zo menen deze
leden. Graag vernemen deze leden wanneer deze campagne start.
De leden van de CDA-fractie vernemen graag wat de concrete randvoorwaarden zijn om over te gaan tot invoering van statiegeld op blik. Voorts
vernemen zij graag welke alternatieven de Staatssecretaris voor ogen
heeft voor het geval het statiegeld op blik niet ingevoerd kan worden.
Voorts zien deze leden graag nader toegelicht wat het effect zou zijn van
hogere boetes voor mensen die zich ontdoen van blikjes, op het vervuilen
van de openbare ruimte.
D66-fractie
De leden van de D66-fractie zijn verheugd dat consumenten vanaf 1 juli
2021 hun kleine plastic flessen naast de huidige inzamelpunten bij
supermarkten ook op treinstations met bemande verkooppunten, bij grote
tankstations langs de snelweg en bij grote cateraars kunnen inleveren.
Deze leden vragen de Staatssecretaris hoe gemonitord gaat worden of
deze inzamelpunten voldoende zijn voor effectieve inzameling.
De leden van de D66-fractie benadrukken dat een campagne rondom deze
nieuwe wet breed moet worden gedragen door de samenleving. Daarom
vragen deze leden de Staatssecretaris om toe te lichten met welke
initiatieven (zoals de «plastic soup surfer» en de «zwerfinator») en met
welke milieuorganisaties zij gaat samenwerken om deze campagne een
succes te maken.

4

De leden van de D66-fractie schrikken ervan dat uit de jaarlijkse gemeentelijke enquête van Nederland Schoon blijkt dat slecht 120 van de 210
bevraagde gemeentes actief handhaaft op zwerfafvalregels. Deze leden
vragen de Staatssecretaris hoe de handhaving voor het tegengaan van
zwerfafval vormgegeven gaat worden. Deze leden vragen daarbij specifiek
naar handhaving in de buitengebieden, gezien uit de enquête blijkt dat
daar de handhaving te wensen overlaat.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd dat naast de introductie van
statiegeld ook de 90%-norm voor gescheiden inzameling van plastic
flessen is vastgelegd in de regelgeving en dat daarnaast gekeken wordt
naar 90% gescheiden inzameling van blikjes en eventueel statiegeld. Deze
leden zien dat flessen voor sap en zuivel zijn uitgezonderd van de
verplichting van statiegeld, maar niet voor de 90% gescheiden inzamelingsnorm. Deze leden vragen de Staatssecretaris of het mogelijk is om
sap- en zuivelflessen statiegeld op te leggen. Kan de Staatssecretaris
toelichten hoe aan de 90%-norm kan worden voldaan zonder statiegeld?
Technologische ontwikkelingen zullen het wellicht logischer maken om
deze uitzondering op te heffen. Deze leden vragen de Staatssecretaris of
hier dan mogelijkheden voor zijn. Deze leden vragen de Staatssecretaris
om toe te lichten hoe technische aspecten, die de uitzondering nu
veroorzaken, worden gemonitord om in de gaten te houden wanneer
eventuele aanpassingen relevant worden. Tevens vragen deze leden de
Staatssecretaris of, als deze norm niet gehaald wordt, de monitoring ook
aanwijzingen kan geven voor de redenen van het niet halen van deze
doelstellingen. Daarnaast vragen deze leden of hierin factoren, zoals de
hoogte van het statiegeld, het aantal innamepunten en onduidelijkheid bij
de consument kunnen worden meegenomen. En als dat niet het geval is,
of er ander onderzoek is dat hier inzicht in kan geven.
De leden van de D66-fractie verzoeken de Staatssecretaris goed te blijven
monitoren of het beleid leidt tot het beoogde doel, namelijk het verminderen van zwerfafval en meer circulaire ketens. Hierbij past het niet als
bedrijven andere verpakkingsmaterialen gaan gebruiken, bijvoorbeeld van
plastic flessen die recyclebaar zijn naar niet-recyclebare hybride plastickarton verpakkingen. De voorgenoemde leden vragen de Staatssecretaris
in hoeverre de verschuiving in de soorten verpakkingen die op de markt
komen wordt gemonitord. Deze leden vragen de Staatssecretaris toe te
lichten welke stappen ondernomen worden om te voorkomen dat
niet-recyclebare verpakkingen op de markt komen of in aandeel
toenemen. Ook moet het beleid leiden tot het hergebruiken of recyclen
van ingezamelde plastic flessen en niet tot verbranding van dit plastic.
Deze leden vragen daarom hoe de Staatssecretaris gaat waarborgen dat
het beleid van een verplichte norm voor inzameling daadwerkelijk
bijdraagt aan recycling of hergebruik en dus meer circulaire ketens.
GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie zijn zeer verheugd dat het dossier van
drankverpakkingen, zwerfafval en recycling, na vier kabinetten vertraging
eindelijk een echte stap verder is gebracht. Deze leden zijn ervan
overtuigd dat de invoering van statiegeld de enige praktische oplossing is
en zij hopen dan ook dat over niet al te lange tijd de meeste drankverpakkingen weer voor hergebruik terug bij de winkel zullen belanden.
Nederland zal hierdoor merkbaar schoner van worden. De leden steunen
daarom het besluit van de Staatssecretaris.
De leden van de GroenLinks-fractie hadden uiteraard graag gezien dat
blikjes ook gelijk zouden worden meegenomen in het statiegeldbesluit. Er
is geen steekhoudende reden te bedenken waarom hiervoor in eerste

5

instantie een andere benadering gold. Gelukkig geeft de Staatssecretaris
aan de moties hierover uit te voeren en eenzelfde pad te gaan volgen als
voor de flesjes is gedaan. Deze leden betreuren de onnodige vertraging,
maar verheugen zich op het uiteindelijke resultaat.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben nog wel een aantal vragen
over het Besluit en de uitvoering ervan. Het flesjesbesluit geldt alleen voor
frisdrank en water, met een uitzondering voor sap en zuivel. Toch maken
deze twee met circa 17% een behoorlijk groot aandeel van alle flesjes uit.
Wat is de ratio achter deze uitzondering? Hoe zorgen we dat ook deze
flesjes netjes in de prullenbak of terug bij de winkel belanden? Als het
doel is om 90% van alle flesjes gescheiden in te zamelen, maar voor 17%
geldt geen statiegeld, hoe halen we dan die 90%? Gaan winkels en andere
verkooppunten ook die flesjes innemen waarvoor geen statiegeld
verplicht is? Als uit evaluaties blijkt dat het aandeel zuivel- en sapverpakkingen toeneemt, komt er dan een einde aan deze uitzondering? En
wanneer geldt een drank als sap of zuivel? Wat moet het aandeel sap of
zuivel aan de drank zijn om sap of zuivel te zijn?
De leden van de GroenLinks-fractie stellen vast dat is besloten dat voor
blikjes hetzelfde monitoringstraject zal worden ingesteld als voor kleine
plastic flessen, waarbij de blikjes in het zwerfafval met 70% moeten
afnemen en 90% van de blikjes gescheiden moeten worden ingezameld.
Zoals ook bij het Besluit Beheer Verpakkingen in het kader van statiegeld
op plastic flessen is toegelicht, kan de inzameling via Plasticverpakkingen,
Metalenverpakkingen en Drankkartons (PMD) niet worden aangemerkt als
gescheiden inzameling in deze zin. Kan de Staatssecretaris bevestigen dat
blikjes die via het restafval terechtkomen in de verbrandingsoven, niet
mogen worden meegeteld bij recyclingcijfers?
De leden van de GroenLinks-fractie hebben verder vragen over de
inzameling. In het Besluit Beheer Verpakkingen zijn geen dwingende
maatregelen opgenomen om te zorgen dat winkeliers, supermarkten,
tankstations en kiosken op treinstations ook daadwerkelijk alle soorten
flesjes innemen. Maar uit de brief van de Staatssecretaris blijkt dit wel de
bedoeling te zijn. Zijn hier afspraken over gemaakt? Met wie? Wordt dit
gehandhaafd? Zijn er sancties? En klopt het dat straks ieder flesje ook bij
ieder verkooppunt mag worden ingeleverd?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn tenslotte benieuwd hoe uitwijkgedrag van de industrie wordt voorkomen. Toen statiegeld op flesjes
onvermijdelijk werd zagen we een trend naar meer blikjes ontstaan. Die
wordt nu ondervangen met het aanstaande statiegeldbesluit voor blikjes.
Maar hoe zit het met meer drankkartons? Veel dranken die niet onder druk
staan (zoals bijvoorbeeld de sappen en zuivel die nu onterecht zijn
uitgezonderd, maar ook water) kunnen in een kartonnen verpakking zitten
die vervolgens weer als zwerfafval kan eindigen. Moet hier niet op worden
voorgesorteerd? Wordt dit bijgehouden in de monitoringsrapportages?
Welke andere sluiproutes zijn denkbaar en hoe voorkomen we die?
SP-fractie
De leden van de SP-fractie zijn blij dat er nu eindelijk statiegeld wordt
ingevoerd op kleine plastic flessen. Maar deze leden begrijpen niet dat er
zo lang is gewacht om tot dit besluit te komen. Keer op keer werd
gewaarschuwd dat de doelstelling niet gehaald zou worden, maar keer op
keer wuifde de Staatssecretaris dit weg. Waarom is genoegen genomen
met deze onnodige vertraging, vragen deze leden?

6

De leden van de SP-fractie vragen of later in het jaar nog een
meetmoment zal zijn. In het Besluit maatregelen kunststof drankverpakkingen wordt de mogelijkheid opengehouden géén statiegeld in te voeren
als bij de laatste meting blijkt dat de beoogde doelen zijn gehaald. Deze
leden vragen de Staatssecretaris hierop in te gaan. Biedt zij het bedrijfsleven nu nog een laatste kans?
De leden van de SP-fractie vragen waarom geen hoger bedrag voor
statiegeld wordt geheven. Deze leden menen dat dat een daadwerkelijke
prikkel om in te leveren zou zijn. De voorgestelde bedragen verhogen lijkt
effectiever, ook wat betreft de grotere flessen. Deze leden vragen de
Staatssecretaris de gemaakte keuze toe te lichten.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de 90%-norm voor gescheiden
inzameling van plastic flessen pas over twee jaar ingaat. Hebben de
bedrijven inmiddels niet genoeg tijd gehad zich voor te bereiden? Ook dit
is een traject dat al vele jaren loopt, zonder resultaat. Ook hier had al veel
eerder ingegrepen moeten worden, menen deze leden. Zij vragen de
Staatssecretaris dan ook waarom deze norm niet per 2021 in kan gaan.
De leden van de SP-fractie begrijpen, gezien het vruchteloze traject om het
bedrijfsleven zelf tot een reductie van het aantal plastic flessen in het
zwerfvuil te komen, niets van het besluit om dit voor blikjes te herhalen.
Waarom wordt niet direct ook statiegeld ingevoerd voor blikjes? Waarom
weer hetzelfde traject ingaan, om uiteindelijk toch tot invoering van
statiegeld over te gaan maar dan opnieuw met verloren jaren?
De leden van de SP-fractie vragen ook naar de onnodige kosten die
hierdoor gemaakt moeten worden. Worden de automaten die nodig gaan
zijn voor de kleine flesjes direct geschikt gemaakt voor de inzameling van
blikjes? Of moeten daar over twee jaar nieuwe automaten voor worden
gemaakt en de inzamelpunten opnieuw geschikt ingericht worden? Deze
leden vragen of dit niet in één keer meegenomen kan worden.
ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn van mening dat de reductie van
(resten van) plastic flesjes en blikjes in het zwerfafval noodzakelijk is om
de natuur en de gezondheid van dieren te beschermen. De huidige
toename van blik in de natuur maakt de maatregel des te urgenter.
Bovengenoemde leden zijn van mening dat statiegeld het enige middel is
dat echt effect heeft op de hoeveelheid zwerfafval.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de Staatssecretaris
in haar brieven spreekt over een versnelde invoering van statiegeld voor
plastic flesjes. Welke omstandigheden zorgen ervoor dat versnelling
mogelijk blijkt? Gelden deze omstandigheden ook voor de blikindustrie? Is
de Staatssecretaris bereid de invoering van statiegeld op blik ook te
versnellen? Waarom is er niet gekozen voor een directe verplichte
invoering van statiegeld op plastic flesjes per januari 2021? Waarom
hebben betrokken bedrijven de gegeven 14 maanden voorbereidingstijd
nodig?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn van mening dat, om daadwerkelijk toe te werken naar een circulaire economie, een goede markt voor
gerecycled plastic onontbeerlijk is. De combinatie van de coronacrisis en
de lage prijs voor «virgin plastics» door de vele schaliegasboringen maakt
dat de markt voor gerecycled plastic in zwaar weer verkeerd. Hoe gaat de
Staatssecretaris deze markt ondersteunen en verder stimuleren?

7

De leden van de ChristenUnie-fractie zijn blij met de vanuit Europa
ingevoerde verplichting tot gebruik van recyclaat van 25% gerecycled
plastic. Wil de Staatssecretaris zich ervoor inzetten om dit percentage te
verhogen? Temeer daar een aantal fabrikanten van bijvoorbeeld shampoo
laat zien dat het reeds mogelijk is om 100% gerecycled plastic toe te
passen. Is de Staatssecretaris bereid zich in Europa in te zetten voor het
invoeren van een verplicht percentage recyclaat van blik in blikverpakkingen? Zo nee, waarom niet? Wat is de ambitie van de Staatssecretaris
voor het gebruik van recyclaat in eigen land? Onderschrijft zij de mening
van deze leden dat met een hoge ambitie Nederland koploper kan worden
in de circulaire economie en hiermee ook nieuwe banen gecreëerd
kunnen worden? Is de Staatssecretaris bereid tot het invoeren van een
verplicht percentage recyclaat van blik in blikverpakkingen? Zo nee,
waarom niet? Welke maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt de
overheid als grote inkoper hierin? Is zij bereid zelf ook alleen maar
verpakkingen van blik en plastic met een bepaald percentage recyclaat te
kopen?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat het bedrijfsleven een
onderzoek is gestart naar de beste manier van inzameling van blikjes.
Winkels die nu een inzamelmachine moeten aanschaffen voor plastic
flesjes kunnen beter een investering doen in een machine die zowel
plastic flesjes als blik sorteert. Om deze machines aan te schaffen kan het
onderzoek, dat het bedrijfsleven op dit moment doet naar de beste
methode voor inzameling, erg ondersteunend zijn. Weet de Staatssecretaris of dit onderzoek op tijd afgerond zal zijn, voordat winkels deze
investering moeten gaan doen?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de Staatssecretaris in haar
brief spreekt van resultaatdoelen van 90% inzameling voor fabrikanten.
Hoe worden deze doelen gehandhaafd? Hoe geven bedrijven aan deze
doelen te gaan halen?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen tot slot hoe de Staatssecretaris omgaat met verschillende typen plastic drankflesjes, zoals flesjes die
deels van bioplastic zijn? Hoe creëert de Staatssecretaris een zo gelijkwaardig mogelijke stroom van plastic voor drinkflessen, zodat de
recycling van dat plastic op een goedkope en kwalitatief beste manier
wordt gedaan, zonder daarbij duurzame innovaties in de weg te zitten?
Partij voor de Dieren-fractie
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen de Staatssecretaris
hoe zij terugkijkt op het proces waarmee uiteindelijk statiegeld op flesjes
tot stand is gekomen. Deelt zij de mening dat de eerdere pogingen om het
(zwerf)afval te reduceren te zeer door de sector gedicteerd werden? Deelt
zij de mening dat de verpakkingsindustrie en levensmiddelenhandel
daarmee actief een effectief beleid voor een schone leefomgeving hebben
tegengewerkt?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie herinneren zich nog goed
hoe onder druk van het bedrijfsleven werd overwogen statiegeld in zijn
geheel af te schaffen. En hoe een eerdere uitbreiding van het statiegeld
werd voorgenomen maar niet uitgevoerd. Telkens ging bedrijfsbelang
boven publiek belang. Is de Staatssecretaris met deze leden van mening
dat na decennia van «meestribbelen» door de sector nu enige sancties
gerechtvaardigd zijn? Maatregelen om de supermarkten en de verpakkingsindustrie te laten merken dat het jarenlang tegenwerken van effectief
beleid niet zonder consequenties blijft? Zo nee, waarom niet? Kan de
Staatssecretaris zich bijvoorbeeld voorstellen dat een zo hoog mogelijk
percentage recyclaat verplicht gesteld wordt, voor de productie van

8

plastic flessen? Dat er strikte eisen gesteld worden aan design om
inzameling en recycling te vergemakkelijken? En dat er een groot aantal
inzamelpunten komt? Zo nee, waarom niet?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen de Staatssecretaris of
zij bereid is om de monitoring van zwerfafval nog een aantal jaar
(bijvoorbeeld vijf jaar) door te laten lopen zodat het effect van de
invoering van statiegeld duidelijk in beeld gebracht wordt.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vinden het verder
zorgwekkend in het Besluit te lezen dat het overheidsbeleid erop gericht is
om alleen een doel te stellen en het bedrijfsleven verder te laten bepalen
hoe dat doel bereikt wordt. Deelt de Staatssecretaris de mening dat het
«zo veel mogelijk vrij laten» van de sector zoals zij het noemt tot nog toe
niet erg effectief is geweest? Zo nee, waarom niet? Heeft het zo veel
mogelijk vrij laten naar haar mening voornamelijk het publieke belang of
het bedrijfsbelang gediend? Komt er een verandering in dit «staand
beleid» waarin de sector zo veel mogelijk vrijgelaten wordt? Kan de
Staatssecretaris aangeven waar dit staand beleid (waar zij in haar besluit
naar verwijst) is vastgelegd?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie constateren dat in bredere
zin het beleid van de Staatssecretaris gericht lijkt op recycling en het
voorkomen van zwerfafval. Waarom richt de Staatssecretaris zich niet
meer op het reduceren van verpakkingen? Ook op het vlak van drinkverpakkingen. Wat kan bijvoorbeeld geleerd worden van de verandering die
zichtbaar is in het toegenomen gebruik van eigen koffiebekers op
stations? Deze leden lijkt het bijvoorbeeld wenselijk dat er een toename
komt in het gebruik van hervulbare flesjes en flessen. Houdt de Staatssecretaris rekening met een toename van hervulbare flessen? Houdt de
Staatssecretaris bij het opzetten van het statiegeldsysteem rekening met
een overgang van recyclebare flessen naar hervulbare flessen? Zo nee,
waarom niet? Deelt de Staatssecretaris de mening dat het nu kiezen voor
een recyclingsysteem dat niet open staat voor nog duurzamere varianten
(zoals hervulbare flessen) een «lock-in» kan betekenen en daarmee
verdere verduurzaming in de weg kan staan?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben een vraag over de
Single Use Plastic Directive. Daarin staat vermeld dat samengestelde
drankverpakkingen wel onder de richtlijn vallen maar metalen verpakkingen niet. Deelt de Staatssecretaris dan ook de stelling dat blikjes
(samengesteld uit metaal en plastic) gewoon onder de richtlijn vallen? Zo
nee, kan zij duiden waarom dit niet het geval is? Wanneer is een product
volgens de Staatssecretaris een metalen drankverpakking? Mag het dan
geen andere materialen dan metaal bevatten? Is de Staatssecretaris
bereid erop aan te dringen dat blikjes onder de uitgebreide producentverantwoordelijkheid vallen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen tot slot of de
Staatssecretaris kan aangeven op welke andere vlakken zij nu wettelijke
maatregelen wil voorbereiden om te komen tot een effectieve
afvalaanpak? Overweegt zij wettelijke maatregelen om een maximale
reductie van verpakkingsmateriaal te realiseren? Om maximale recycling
te bereiken? Om maximaal gebruik van recyclaat te regelen? Zo nee,
waarom niet?

9