Werkafspraken tolken
Inleiding
Deze werkafspraken geven uitvoering aan het kabinetsstandpunt dat lokale medewerkers die ten
behoeve van een Nederlandse militaire missie werkzaamheden hebben verricht en als gevolg hiervan
gevaar lopen, op steun kunnen rekenen. Dit is ook als zodanig verwoord door de bewindspersonen van
Defensie en V8&J tijdens het debat over de bescherming van tolken van 14 oktober 2014. Elk
beschermingsverzoek in dit kader wordt op eigen merites beoordeeld; er is geen sprake van een
collectieve regeling. Met deze werkafspraken wordt beoogd de taakverdeling tussen de ministeries van
Defensie, BZ en V&J (waaronder de IND) vast te leggen zodat een zorgvuldige en voorspoedige
afhandeling van de beschermingsverzoeken kan worden gerealiseerd.
Afspraken

•

•

•

•

De doelgroep op wie deze werkafspraken van toepassing zijn, betreft:
(voormalig) Lokale medewerkers die voor een substantiële periode, d.w.z. niet op incidentele
basis, ten behoeve van een Nederlandse militaire missie werkzaamheden hebben verricht, en
die als gevolg hiervan aannemelijk kunnen maken dat zij persoonlijk risico lopen en
bescherming nodig hebben. Hierbij wordt opgemerkt dat de aard van de werkzaamheden van
invloed kan zijn op de aannemelijkheid dat iemand als gevolg daarvan bescherming nodig
heeft. In beginsel wordt die kans hoger geacht bij ‘hoog profiel werkzaamheden’ waarbij
verzoeker zichtbaar en regelmatig met een Nederlandse missie in verband is gebracht zoals bij
tolk en chauffeursdiensten. Elk beschermingsverzoek wordt echter individueel beoordeeld.
De juridische relatie van verzoeker met de militaire missie is leidend, maar niet in alle gevallen
bepalend. Zo zullen lokale medewerkers die zijn ingehuurd door een andere autoriteit (een
internationale Organisatie (Navo, VN) of door een ander land), maar primair voor de
Nederlandse militaire missie worden of zijn ingezet, bij een verzoek voor bescherming in eerste
instantie worden verwezen naar deze autoriteiten. Wanneer deze autoriteiten het
beschermingsverzoek niet in behandeling nemen zal Nederland het verzoek beoordelen.
Alle verzoeken die bij BZ via het posten netwerk of bij Defensie via de militaire missieleiding, of
eventueel op andere wijze binnenkomen, worden door het ontvangend departement
geregistreerd en zo snel mogelijk op ambtelijk niveau gedeeld met de betrokken ministeries
(Def, BZ, V&J/IND).
Een beschermingsverzoek dient in elk geval de personalia (naam, geboortedatum en plaats)
van de indiener te bevatten, alsmede een beschrijving van de aard van de bedreiging. Indien
nodig vraagt de ambassade of Defensie de verzoeker deze gegevens aan te leveren, alvorens
het verzoek door te geleiden naar de betrokken ministeries.
Defensie streeft ernaar binnen tien werkdagen na ontvangst van het verzoek, uitsluitsel te
geven of verzoeker heeft gewerkt voor de Nederlandse missie en welke Juridische relatie
hierbij van toepassing was. Tevens worden de aard, tijd, en de frequentie van de aangegeven
werkzaamheden gecontroleerd en de hieraan gerelateerde (publieke) blootstelling. Ook de
eventuele reden voor ontslag wordt —voor zover mogelijk geverifieerd.
Indien Defensie aangeeft dat verzoeker voor een Nederlandse militaire missie heeft gewerkt,
zal door zorg van BZ aan hem/haar worden gevraagd een door de IND opgestelde
gestandaardiseerde vragenlijst in te vullen. De antwoorden worden gedeeld met de betrokken
ministeries en betrokken bij de nadere beoordeling van het beschermingsverzoek.
BZ toetst de geclaimde persoonlijke gevaarzetting aan de hand van de bij BZ en Defensie
bekende algemene dreigingsinschatting voor lokaal (militair) missiepersoneel in het
betreffende land en stelt in overleg met Defensie een advies op. De toetsing gebeurt binnen de
mogelijkheden van de lokale (veiligheids)context en de ter beschikking staande
onderzoeksmiddelen.
—

•

•

•

•

•

•
•
•

•

•

Een interdepartementaal directeurenoverleg (op afroep), bestaande uit directeuren van
Defensie, BZ en V&J (IND), besluit op grond van het door BZ en Defensie opgestelde advies
per afzonderlijk ingediend beschermingsverzoek, of dit moet worden doorgezet naar V&J/IND
voor verdere behandeling.
De beschermingsverzoeken die niet van voldoende substantie worden geacht, worden niet
doorgestuurd aan de IND. Het ministerie (Defensie of BZ) waarbij het verzoek is ingediend
stelt de verzoeker op de hoogte dat het verzoek niet voor verdere behandeling in aanmerking
komt.
De beschermingsverzoeken die door de directeuren van voldoende substantie worden geacht,
worden door BZ en Defensie per brief voorgelegd aan de Hoofddirecteur van de IND in afschrift
aan de Directeur Migratiebeleid van V&J. Daarbij wordt tenminste ingegaan op de verzoeker
zijn/haar dienstverband, aard, tijd, en de frequentie van de aangegeven werkzaamheden en de
hieraan gerelateerde (publieke) blootstelling. Tevens wordt een inschatting gegeven van de
actuele gevaarzetting van de verzoeker door BZ. De door of namens verzoeker ingevulde
vragenlijst wordt als bijlage meegestuurd.
Indien de IND daartoe aanleiding ziet is er de mogelijkheid om in aanvulling op de reeds
ingevulde vragenlijst via de post nadere vragen te stellen aan de verzoeker.
Elk door Defensie en BZ voorgedragen beschermingsverzoek wordt door de IND voorzien van
een advies en per nota voorgelegd aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie.
Indien een zaak positief wordt beoordeeld, machtigt de IND de post tot verstrekking van een
inreisvisum (MVV humanitair of visum kort verblijf ‘territoriaal beperkt’). De verzoeker kan
vervolgens in Nederland een asielaanvraag indienen volgens de daarvoor geldende procedure.
De verzoeker dient er in beginsel zelf voor zorg te dragen dat hij/zij over een geldig reis- en
identiteitsdocument beschikt als voorwaarde om in te kunnen reizen.
De daadwerkelijke overbrenging van de verzoeker naar Nederland en de hiermee gemoeide
kosten vallen onder de verantwoordelijkheid van het ministerie waarvoor de verzoeker de
werkzaamheden heeft verricht. Na aankomst in Nederland wordt zoveel mogelijk het reguliere
asielproces gevolgd. Hiervoor zal de IND in overleg met de betrokken ketenpartners een
procesbeschrijving opstellen.
De doorlooptijd die wordt nagestreefd voor afhandeling van deze beschermingsverzoeken
bedraagt maximaal tien weken vanaf de ontvangst van het beschermingsverzoek van
verzoeker. Deze termijn is exclusief de tijd die verzoeker zelf gebruikt om benodigde
aanvullende informatie aan te leveren en de vragenlijst in te vullen.