Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 549

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 februari 2020
Hierbij bied ik u het verslag van de formele EU-Gezondheidsraad van
9 december 2019 in Brussel aan.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

kst-21501-31-549
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 549

1

Verslag formele EU-Gezondheidsraad 9 december 2019, Brussel
Beleidsdebat: Volksgezondheidsaspecten van «Economy of
Wellbeing»
De EU Ministers voor volksgezondheid voerden een debat over de
economy of wellbeing. Economy of wellbeing – een speerpunt van het
Fins voorzitterschap – betreft over de samenhang tussen welzijn en
economisch beleid, welke elkaar kunnen versterken. Economische groei
verbetert het welzijn van mensen, terwijl welzijn en gezondheid van de
bevolking de economische groei en stabiliteit ten goede komen. Het idee
van Economy of wellbeing is om op een holistische manier naar het
fundamentele doel van welzijn van burgers te kijken. In het brede concept
van Economy of wellbeing, worden investeringen in kwaliteit en toegankelijkheid van zorg, preventie en sociale zekerheid gezien als een
duurzame investering en niet als een kostenpost. Op 24 oktober 2019.
werden hierover reeds Europese raadsconclusies aangenomen door de
Ministers van Sociale Zaken. Tijdens de Raad werden de lidstaten
uitgenodigd tot reflecties op de versterking van de cross-sectorale dialoog
en samenwerking op drie thema’s, te weten geestelijke gezondheid, actief
en gezond ouder worden en digitale gezondheidszorg.
De verschillende lidstaten gaven hun visie op deze drie thema’s en hun
nationale aanpak, maar grepen hun interventies ook aan om hun
prioriteiten voor de komende jaren in het publieke gezondheidsdomein
over het voetlicht te brengen in aanwezigheid van de nieuwe Eurocommissarissen Schinas en Kyriakides.
Commissaris Schinas benadrukte dat hij zijn rol als Commissaris van
European way of life ziet als een verplichting om de duurzaamheid van
het Europese systeem te borgen. Commissaris Kyriakides vroeg daarnaast
aandacht voor drie van haar prioriteiten, te weten de bestrijding van
kanker, een EU health data space en geestelijke gezondheid.
Het voorzitterschap concludeerde dat er brede steun was voor het
opstellen van een Europese strategie voor geestelijke gezondheid, waarbij
veel nadruk werd gelegd op het belang van preventie, vroege diagnostisering en destigmatisering). Een integrale en cross-sectorale benadering
acht het voorzitterschap daarbij essentieel. Ook concludeerde het
voorzitterschap dat een aanzienlijke groep lidstaten het belang van
digitalisering en EU Health Data Space ondersteunt. Duitsland gaf aan dat
dit onder haar voorzitterschap in de tweede helft 2020 een prioriteit zal
zijn.
Beleidsdebat: Toegang tot geneesmiddelen
De Raad debatteerde over toegang tot geneesmiddelen en de mogelijkheden om de Europese samenwerking op dit dossier te versterken. Onder
het begrip toegang tot geneesmiddelen kan zowel de toegankelijkheid tot
geneesmiddelen als de beschikbaarheid daarvan kan vallen. Het Fins
voorzitterschap organiseerde deze discussie om de achtergronden en
mogelijke oplossingen van deze problematiek te bespreken. Daarnaast
bracht het voorzitterschap ter sprake hoe de samenwerking tussen
EU-lidstaten op structurele wijze kan worden geïntensiveerd.
Tijdens het debat beet Nederland het spits af. Nederland riep op om in
2020 een concrete EU geneesmiddelenagenda op te stellen, met daarin
aandacht voor belangrijke elementen op het terrein van toegang,
betaalbaarheid en beschikbaarheid van geneesmiddelen. Een Europese
aanpak van geneesmiddelentekorten, het herijken van de balans tussen
publieke en private prikkels in het EU geneesmiddelensysteem en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 549

2

initiatief «access to medicines» benoemde Nederland als concrete
aandachtspunten. Nederland sprak uit voorstander te zijn van het
structureel intensiveren van de samenwerking tussen EU-lidstaten
teneinde de continuïteit en samenhang in de samenwerking op EU-niveau
te borgen. Nederland benadrukte het uitgangspunt daarbij uit te gaan van
de huidige competentieverdeling tussen EU en het nationale niveau.
Alle aanwezige lidstaten steunden het idee van Nederland om de
toenemende tekorten van geneesmiddelen gezamenlijk, lidstaten en
Europese Commissie, aan te pakken. Het Nederlandse voorstel om ook
problemen als betaalbaarheid en toegang van geneesmiddelen middels
een gezamenlijke EU agenda voor 2020 tot 2024 aan te pakken kreeg
volledige steun van het merendeel van de lidstaten.
Commissaris Kyriakides gaf aan dat zij vanuit de Commissie bereid is om
de noodzakelijke acties te ondernemen, en is voornemens eind 2020 een
concreet voorstel voor haar inzet op het terrein van geneesmiddelen te
presenteren. Zij kijkt uit naar een maximale samenwerking en synergie
tussen de Raad en de Commissie. Voorts benadrukte zij nog eens dat het
voorstel ten aanzien van Health Technology Assessment (januari 2018)
een belangrijk vehikel is en riep de Raad op spoedig tot een positie te
komen.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er een veelheid aan thema’s spelen
op het terrein van geneesmiddelen, en dat verdergaande samenwerking
noodzakelijk is. Het Nederlandse voorstel verdient een verdere uitdieping
in 2020 en het voorzitterschap kijkt uit naar de volgende stappen in dit
traject.
Beleidsdebat: De Europese Unie als onderdeel van de mondiale
volksgezondheidsagenda
Het Fins voorzitterschap organiseerde een informele gedachtewisseling
over de versterking van de rol van de EU op het mondiale volksgezondheidstoneel. Dit is onderdeel van de inzet van het huidige
trio-voorzitterschap Finland, Kroatië en Duitsland. Het thema gezondheid
staat steeds meer op de mondiale en multilaterale agenda. Naast
discussies in WHO-verband, is dit ook in toenemende mate onderdeel van
discussies in VN-verband en het externe EU-beleid. Het Finse voorzitterschap signaleerde dat het potentieel van de EU nog niet optimaal benut
wordt en de coördinatie op dit terrein verbetering behoeft.
Nederland ondersteunde het belang van een sterke EU in de mondiale en
multilaterale context. Nederland is van mening dat de EU op het terrein
van volksgezondheid de afgelopen tiental jaren sterker is geworden op het
mondiale toneel. De effectiviteit van de inzet verschilt echter per dossier.
Zo is er een stevige en betekenisvolle EU positie op het terrein van
antibioticaresistentie, tabak (Framework Convention on Tobacco Control,
FCTC) en drugs. Maar er zijn ook thema’s waar de EU minder eensgezind
is, zoals op het terrein van seksuele gezondheid en reproductieve rechten.
Voortgangsrapportage Health Technology Assessment
Het Fins voorzitterschap stond kort stil bij de voortgang op de onderhandelingen over de conceptverordening Health Technology Assessment
(HTA). Het Fins voorzitterschap heeft voortgang geboekt op punten met
betrekking tot de verplichtingen van lidstaten. Ze is er echter niet in
geslaagd een algemene oriëntatie van de raad te bereiken. Zo vindt
bijvoorbeeld over de rol van de Europese Commissie nog discussie plaats.
Het inkomende Kroatische voorzitterschap benadrukte dat dit dossier de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 549

3

komende voorzitterschappen nog prominent op de agenda zal blijven
staan. Ook beoogd Eurocommissaris Kyriakides heeft aangegeven de
dialoog over het voorstel voor een gezamenlijke HTA procedure te willen
voortzetten.
Informatiepunt: State of health in the EU
De Commissie gaf een toelichting op dit tweejarige initiatief van de
Europese Commissie in samenwerking met de OESO en WHO dat
vergelijkende gegevens en analyses levert over de gezondheid en de
gezondheidszorg in de EU-landen. Dit gebeurt zowel in algemene zin als
aan de hand van aparte landenprofielen die de sterke en zwakke punten
van de gezondheidszorg van afzonderlijke lidstaten beoordelen.
Informatiepunt: implementatie verordeningen medische hulpmiddelen en invitrodiagnostica
De Commissie gaf op verzoek van de lidstaten de stand van zaken rond de
invoering van genoemde verordeningen en de vertraging die de beschikbaarheid van Eudamed heeft opgelopen. De Europese Commissie heeft
lidstaten de ruimte geboden om modules uit Eudamed die eerder al klaar
zijn, op vrijwillige basis vanaf mei 2020 in gebruik te gaan nemen. Daar zal
Nederland gebruik van maken. Nederland vindt de registratiemodules
daarbij het meest relevant, omdat daarmee invulling kan worden gegeven
aan de transparantie over de verschillende marktpartijen en hulpmiddelen
die er op de markt zijn. Er wordt op dit moment in Europees verband
gewerkt aan een guidance die antwoord zal geven op veel vragen over de
precieze consequenties van de vertraging voor verschillende verplichtingen uit de verordeningen die aan Eudamed gekoppeld zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 549

4