Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

32 156

Monumentenzorg

Nr. 89

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 maart 2018
Met onze brief van 6 maart jl. (Kamerstuk 32 156, nr. 87) en in het
algemeen overleg van 21 februari jl. hebben wij toegezegd u op de hoogte
te houden van de uitkomsten van het nader onderzoek naar de drie
verdwenen Nederlandse oorlogsschepen uit de Javazee, Hr. Ms. Java, Hr.
Ms. De Ruyter en Hr. Ms. Kortenaer. Met deze brief informeer ik u, mede
namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister
van Buitenlandse Zaken, over de bevindingen van de Nederlandse experts
die ter plaatse deelnamen aan het onderzoek door de Indonesische
autoriteiten.
Uitkomsten onderzoek nationale politie Indonesië
Op donderdag 8 maart onderzocht de nationale politie van Indonesië drie
locaties in Brondong. Dit waren de locaties waar volgens ooggetuigen
illegaal geborgen Nederlandse oorlogsschepen waren verwerkt of
stoffelijke resten lagen. Bij dit onderzoek waren namens Nederland
vertegenwoordigers van de ambassade en experts van de Bergings- en
Identificatiedienst Koninklijke Landmacht (BIDKL) als adviseur aanwezig.
Tijdens het onderzoek is er een aantal personen gehoord en zijn de
locaties geïnspecteerd. Op de onderzochte terreinen zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van resten afkomstig van de
drie Nederlandse oorlogsschepen. Deze bevinding sluit aan bij de analyse
van de verschillende gepubliceerde beelden, waarover we u in de brief
van 25 januari jl. berichten (Kamerstuk 32 156, nr. 86). Daarnaast zijn er op
de onderzochte locaties geen aanwijzingen aangetroffen voor de
aanwezigheid van stoffelijke resten van opvarenden van de drie Nederlandse oorlogsschepen.
Uitkomsten onderzoek stoffelijke resten
Op 12 maart verrichtten de experts van de BIDKL een onderzoek naar
stoffelijke resten die tijdens een eerder onderzoek door Indonesische

kst-32156-89
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 156, nr. 89

1

autoriteiten waren geborgen. Over deze geborgen stoffelijke resten
hebben we u met de brief van 6 maart jl. geïnformeerd. De aangetroffen
stoffelijke resten betroffen kleine botfragmenten. Na een vergelijkend
onderzoek zijn de Nederlandse experts tot de conclusie gekomen dat in
ieder geval een groot deel van de botresten dierlijk is, en vermoedelijk
zelfs alle resten. Van enkele kleine fragmenten valt dit niet visueel vast te
stellen. Verder concludeerden de experts dat de geborgen resten niet
langdurig in het zeewater hebben gelegen. Hiermee is het zeker dat de
aangetroffen botresten niet afkomstig zijn van de opvarenden van Hr. Ms.
De Ruyter, Hr. Ms. Java, of Hr. Ms. Kortenaer, of enig ander gezonken
schip.
Vervolgstappen
Wij betreuren het, met name voor de nabestaanden, dat ook na deze
onderzoeken niet meer duidelijk is geworden over wat er gebeurd is met
de illegaal geborgen Nederlandse oorlogsschepen en hun opvarenden.
Uiteraard behouden de verdwijning van de drie oorlogsschepen en de
grove schendingen van oorlogsgraven de blijvende aandacht van het
Kabinet. Mocht nieuwe informatie daar in de toekomst aanleiding toe
geven, dan zullen wij de nabestaanden en uw Kamer hier vanzelfsprekend
over informeren.
Om illegale bergingen, en daarmee ook de verdwijning van oorlogsschepen en schending van oorlogsgraven, in de toekomst te voorkomen
werken Nederland en Indonesië samen aan de bescherming van het
Nederlandse maritieme erfgoed in Indonesische wateren. We vinden het
erg belangrijk om de drie wraklocaties van Hr. Ms. Java, Hr. Ms. De Ruyter
en Hr. Ms. Kortenaer te beschermen en aan te wijzen als gedenkplekken.
Ook is het van groot belang om beheersplannen op te zetten voor andere,
nog niet geschonden scheepswrakken. Hier gaan we ons de komende tijd
voor inzetten.
De Minister van Defensie,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 156, nr. 89

2