Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 338

Wetenschapsbudget

29 240

Veiligheid op school

Nr. 220

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 september 2020
Hierbij zend ik u het nationaal actieplan voor meer diversiteit en inclusie in
het hoger onderwijs en onderzoek1, zoals toegezegd tijdens het AO
Sociale Veiligheid in onderwijs van januari 2020.2 Ook geef ik invulling aan
de toezegging die ik deed tijdens het AO Wetenschapsbeleid 2020, om
expliciet sociale veiligheid in het actieplan mee te nemen.3 Tevens voer ik
hiermee de motie van de leden Van den Hul en Westerveld uit, ingediend
tijdens het VAO Wetenschap 2019 (Handelingen II 2018/19, nr. 89, item 9),
die verzocht om in het nationale actieplan in te gaan op maatregelen die
worden overwogen als de streefcijfers niet worden gehaald.4
Zoals aangekondigd in de Wetenschapsbrief «Nieuwsgierig en betrokken –
de waarde van wetenschap» (Kamerstuk 29 338, nr. 186) is dit actieplan
opgesteld na de Europese Gender Summit van oktober 2019, in nauwe
samenwerking met de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek (NWO), de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), de Vereniging van Universiteiten (VSNU), het Landelijk
Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH), Expertise Centrum Diversiteit
(ECHO) en het Landelijk Overleg Diversity Officers (LanDO). Het actieplan
wordt tevens onderschreven door Promovendi Netwerk Nederland (PNN)
en PostdocNL. De ambitie is om de samenwerking in de nabije toekomst
ook uit te breiden met het mbo en hbo.
Met dit actieplan zet het Nederlandse onderwijs- en onderzoeksveld
samen met de overheid een volgende stap op het gebied van diversiteit,
inclusie en sociale veiligheid, die de sector toekomstbestendig maakt.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 29 338, nr. 219.
Kamerstuk 29 240, nr. 118.
4
Kamerstuk 29 338, nr. 196.
2
3

kst-29338-220
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 338, nr. 220

1

Het nationale actieplan
Het hoofddoel van dit actieplan is een meer diverse en inclusieve hoger
onderwijs- en onderzoeksector. Door randvoorwaarden te scheppen
waarin mensen van verschillende achtergronden en met allerlei perspectieven willen én kunnen bijdragen, kan ons onderzoek en onderwijs de
internationale toppositie behouden. Hoe sterker onze nationale onderwijsen onderzoekssector, hoe beter we ook als land kunnen bijdragen aan
mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, duurzame ontwikkeling
en het welzijn van de bevolking.
In het actieplan worden vijf doelstellingen voor 2025 beschreven:
1. diversiteit beter verankeren in bestaande instrumenten.
2. bredere monitoring van diversiteit.
3. een awardsysteem instellen om kaders en richting te geven aan
beleid.
4. institutionele diversiteitsplannen bundelen en ondersteunen.
5. inrichten van een nationaal kenniscentrum.
Daarnaast zijn er drie acties die al op korte termijn ondernomen worden,
namelijk: er worden nieuwe streefcijfers voor universiteiten voor 2025
afgesproken; er komt een KNAW-advies over preventie van ongewenst
gedrag; en er komt een nieuw NWO-instrument voor het vergroten van
het aandeel onderzoekers met een migratieachtergrond. Ook wordt er een
adviescommissie ingesteld, die het Ministerie van OCW en het onderwijsen onderzoeksveld zal gaan adviseren over het bevorderen van diversiteit,
inclusie en sociale veiligheid in de sector. De commissie zal de eerste drie
jaar worden voorgezeten door prof. dr. Vinod Subramaniam, Rector
Magnificus van de Vrije Universiteit.
Maatschappelijk belang van het actieplan
Discriminatie en uitsluiting zijn onderwerpen die hoog op de maatschappelijke agenda staan. Er zijn nog steeds mensen in Nederland die dagelijks
uitgesloten worden vanwege hun culturele achtergrond, gender,
geaardheid of andere persoonlijke kenmerken. Zolang vormen van
discriminatie bestaan in onze samenleving, moeten wij ons er tegen
uitspreken. Ongelijkheid en onbewuste vooroordelen zijn nog steeds in de
structuur, methoden en cultuur van onderwijs- en onderzoeksinstellingen
aanwezig. Het ontbreken van een inclusieve leer- en werkomgeving
belemmert mensen uit ondervertegenwoordigde groepen om een
volgende stap in hun carrière te zetten. Onderwijs en onderzoek worden
verrijkt door de aanwezigheid van diversiteit in perspectieven, en een
diverse en inclusieve werk- en leeromgeving zorgen ervoor dat ons talent
optimaal kan worden benut. In een inclusieve organisatie kan iedereen
volledig en op gelijke voet aan de organisatie en besluitvorming
deelnemen.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 338, nr. 220

2