Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

23 432

De situatie in het Midden-Oosten

Nr. 482

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2021
Op 5 mei jl. heeft Nederland, net als diverse andere Europese landen en
de Europese Commissie, informatie ontvangen van Israël over vermeende
banden tussen Palestijnse organisaties en de door de Europese Unie tot
terroristische organisatie aangemerkte Popular Front for the Liberation of
Palestine (PLFP). Onder deze organisaties behoren UAWC en twee
organisaties die indirect door Nederland gefinancierd worden in een
mensenrechtenprogramma met UNDP.
De informatie die betrekking heeft op UAWC zal door Israël worden
gedeeld met het externe onderzoeksbureau Proximities en worden
betrokken bij het lopende onderzoek dat door Nederland is ingesteld. Het
EU Bureau voor Fraudebestrijding «OLAF» zal uit voorzorg nader
onderzoek doen naar twee organisaties die de EU rechtstreeks financiert.
De informatie betreffende de door Nederland indirect gefinancierde
organisaties is door het Ministerie van Buitenlandse Zaken getoetst en
biedt geen concreet bewijs van banden met PFLP. Het kabinet wacht
daarom de uitkomsten van het EU-onderzoek af en zal daarna eventuele
vervolgstappen nemen.
Zoals gemeld in de beantwoording op vragen van de leden Van der Staaij,
De Roon en Voordewind (Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 3572) is
het kabinet ermee bekend dat twee voormalige medewerkers van UAWC
verdacht worden van een bomaanslag op 23 augustus 2019, die wordt
toegeschreven aan de PFLP. In eerste instantie leek er geen relatie te zijn
tussen Nederlandse budgetten en de werkzaamheden van deze
voormalige medewerkers. Vorig jaar bleek echter bij nader archiefonderzoek naar aanleiding van Kamervragen dat beide personen weliswaar
geen onderdeel uitmaakten van de projectgroep die verantwoordelijk was
voor de uitvoering van het door Nederland gefinancierde project, maar
wel (een deel van hun) salaris ontvingen als onderdeel van de overheadkosten in het contract met UAWC. Hierop is direct besloten om verdere

kst-23432-482
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 23 432, nr. 482

1

betalingen aan UAWC aan te houden en een extern onderzoek te laten
verrichten.
Zoals gemeld in de beantwoording op de vragen van het lid Kuzu
(Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 1697) resulteerde deze
opschorting van de Nederlandse financiering ertoe dat geplande
activiteiten, waar lokale gemeenschappen, individuele ondernemers en
boeren soms al een eigen bijdrage voor gemaakt hebben of hebben
gepland, geen of slechts gedeeltelijke doorgang kunnen vinden. Voor nog
niet verrichte activiteiten vindt het kabinet de noodzaak van het onderzoek
en opschorting van betaling opwegen tegen deze, voor de boeren,
nadelige situatie.
De bevriezing van financiering betekende echter tevens dat er ook
betalingen zijn aangehouden voor werkzaamheden die door aannemers
en boeren zijn gemaakt vóór het Nederlandse besluit op 9 juli 2020. Het
gaat hierbij om activiteiten die vallen binnen het project, zoals het
aanleggen van een weg, het nivelleren van land of het aanleggen van een
irrigatiesysteem. Deze aanzienlijke openstaande rekeningen kunnen bij
nog langer uitstel van betaling leiden tot aanzienlijke economische schade
voor de boeren en ondernemers, te midden van de COVID-19 pandemie.
Het gaat om totaal 292.088 EUR voor activiteiten die door aannemers en
boeren vóór de bevriezing zijn verricht.
De urgentie om tot een tussentijdse oplossing voor deze problematiek te
komen is vergroot, nu afronding van het externe onderzoek pas begin juli
wordt verwacht vanwege de beperkingen als gevolg van Covid-19. Eerder
werd nog uitgegaan van begin mei (zie ook Kamerstuk 23 432, nr. 480).
Het ministerie heeft samen met de post onderzocht of betalingen aan de
aannemers en boeren alsnog gedaan kunnen worden op zo’n manier dat
kan worden gegarandeerd dat de eventuele betalingen niet via UAWC
lopen. Er is vastgesteld dat de betaling kan geschieden via een consortiumpartner van UAWC, waarbij er geen sprake zal zijn van betaling aan of
via UAWC. Een externe auditor zal die betalingen vooraf en achteraf
toetsen.
Ik heb besloten om deze betaling onder deze voorwaarden niet langer aan
te houden. Dit besluit heeft uitsluitend betrekking op deze specifieke
betalingen aan aannemers en boeren, en is geen indicatie over mogelijke
toekomstige samenwerking met UAWC in een nieuw programma. Een
besluit daarover zal pas genomen worden na afronding van het externe
onderzoek. De opschorting van de financiering aan UAWC blijft hiermee
gewaarborgd totdat het externe onderzoek is afgerond.
Zoals toegezegd houd ik u op de hoogte van relevante ontwikkelingen.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 23 432, nr. 482

2