Commissie ELI

Aan de staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 20 april 2011
Resterende vragen n.a.v. eerste termijn AO EHS/Natuur op 20 april 2011
2011Z08447/2011D21000

Na afloop van de eerste termijn van het blok EHS/Natuur van het algemeen overleg EHS/Natuur op 20
april 2011 is besloten dat de leden hun vragen die in de eerste termijn niet zijn beantwoord ter
beantwoording aan u voorgelegd worden.
Hierbij doe ik u de vragen toekomen die volgens de leden nog onbeantwoord zijn gebleven.
Vragen van de leden van de VVD-fractie:
•
Voorzitter, de leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd op basis van welke informatie de
staatssecretaris onderhandeld met de provincies. In de reactie heeft de staatssecretaris aangegeven dat
hij alle aankopen voor 20 oktober 2010 onderdeel zal maken van de herijking. Dat er wellicht 1 of 2
miljard extra is uitgegeven maakt daar ook onderdeel van uit. De vervolgvraag van de VVD was dat
daarmee de provincies die binnen de kaders hebben gehandeld worden bestraft en de provincies die de
afspraken ruim geïnterpreteerd hebben hiermee worden beloond. De staatssecretaris heeft hierop
onvoldoende antwoord gegeven. De leden zouden de staatssecretaris willen vragen om nadrukkelijk
in te gaan op die ongelijkheid en waarom dit een plaats krijgt binnen de herijking.
•
De leden van de fractie van de VVD hebben in het schriftelijk overleg gevraagd naar een overzicht
van de in eigendom zijnde gronden van het Bureau Beheer Landbouwgronden (BBL). Zowel in de
reactie op het schriftelijk overleg als in de reactie in eerste termijn geeft de staatssecretaris aan dat de
gronden in beeld zijn maar het is nog niet duidelijk waar de percelen precies liggen. Graag ontvangen
de leden van de VVD-fractie een specifieker antwoord op deze vraag. Hoeveel hectare aan gronden
zijn er in bezit van BBL? En vervolgens indien mogelijk het onderscheid binnen de EHS, buiten de
EHS en de robuuste verbindingszones. Aangezien de Staatssecretaris niet geantwoord heeft op de
vraag over het “missen” van 2000 hectare bij BBL gaat de VVD ervan uit dat dit op een misverstand
berust en dus niet aan de orde is! Graag een bevestiging.
•
De leden van de VVD-fractie hebben de staatssecretaris gevraagd om de inpassingsplannen
vastgesteld na 1 november 2010 te beoordelen op de financiële paragraaf (daar waar door het wijzigen
van het kabinetsbeleid de rijksbijdrage vervallen is). Aangezien de leden op dit punt grote zorgen
hebben omdat provincies maar doorgaan en de plannen leidend lijken te zijn in plaats van de
beschikbare middelen, willen de leden de staatssecretaris vragen om wat dieper in te gaan op de vraag
die de leden van de VVD-fractie gesteld hebben. En om de vraag te concretiseren; wat is de positie
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.eli@tweedekamer.nl

•

•

van de regering of inspectie VROM wanneer decentrale overheden inpassingsplannen na 1 november
goed gekeurd hebben of goedkeuren terwijl 20 oktober 2010 de beleidskaders (bijvoorbeeld de
robuuste verbindingszones) en financiële kaders zijn gewijzigd. En op welke manier kan de overheid
hier gericht actie op ondernemen om schadeclaims van ondernemers te voorkomen? En hoe wordt
omgegaan met bezwaren van ondernemers?
In reactie op de opmerking van de leden over het ombuigen van het ‘nee tenzij’ principe naar het ‘ja
mits’ heeft de staatssecretaris negatief geantwoord. Graag ontvangen de leden de onderbouwing van
deze afwijzing zodat in tweede termijn hier aanvullende vragen over gesteld kunnen worden.
Namens de leden van de VVD-fractie is ingegaan op het derde verslag van het Comité van Toezicht
ILG. De leden hebben aangegeven dat de provincies niet in staat zijn om de juiste gegevens te leveren
(verwijzing naar aandachtspunt 3 van het Comité). De reactie van de staatssecretaris is de leden niet
duidelijk. De interruptie die op dit punt zou zijn gemaakt is dat de juiste gegevens ontbreken maar
ook dat de provincies het begrippenkader verschillend interpreteren. Hiermee wordt gedoeld op
aandachtspunt 6 uit het verslag. De vraag is of de staatssecretaris hier aanvullend op kan reageren
(toelichting op ontbreken van juiste gegevens en uitleg van begrip “juridische verplichting” vanuit
ministerie) zodat de leden in tweede termijn hier aanvullende vragen over kunnen stellen.

Vragen de leden van de PvdA-fractie:
•
Klopt het dat de budgetten voor beheer voor 2011 nog niet zijn vrij gegeven ondanks dat de regeling
wel in Brussel is goed gekeurd? Wanneer komen ze vrij?
•
Welke investeringen zijn noodzakelijk om de achteruitgang van de natuurkwaliteit te voorkomen ?
Graag een inzicht.
•
Wat is het verschil in kosten van beheer door TBO’s en particulier cq agrarisch natuurbeheer? Wat
zijn de kosten per hectare? Klopt het dat in geval van particuler natuurbeheer de kosten voor een deel
worden doorgeschoven naar ná 2018?
•
Wordt de financiering van de Nationale parken 1 op 1 overgenomen in een nieuw accoord tussen Rijk
en de Provincies ?
•
Klopt het dat u in een interview met Trouw heeft gezegd: "En ik zeg erbij: als ik geen
bezuinigingsopdracht had gehad, was ik met dezelfde voorstellen gekomen. Het werd tijd.’ Kunt u
toelichten wat u hiermee bedoelt?
Vragen van de leden van de PVV-fractie:
•
Wat is nu de definitie van natuur?
•
Hoe staat de staatssecretaris tegenover het afschaffen van de aankoopsubsidies?
•
Academisch onderzoek naar de effectiviteit van het beheer door de drie terreinbeheerders?
•
Rijksbijdrage stopzetten voor projecten al Hamdijk / Nieuwschans en Dannemeer?
•
Waarom enorme verschillen in beheersubsidies?
Vragen van de leden van de CDA-fractie:
•
Hoe wordt bij de herijking de 2e prioriteitsstelling Kader Richtlijn Water (KRW) uitgewerkt? Graag
een gedetailleerd overzicht van deze uitwerking mbt de volgende casus;
In het stroomgebied Maas gaat het in totaal om 43 Vogel- en Habitatrichtlijngebieden. Hiervan zijn 17
gebieden aangewezen als Vogelrichtlijngebied en 43 gebieden als Habitatrichtlijngebied. Voor 17
gebieden geldt dat ze een beschermde status hebben vanuit beide richtlijnen. Dit zijn: Deurnese Peel &
Mariapeel, Leenderbos & Groote Heide & De Plateaux, Groote Peel, Kampina & Oisterwijkse
Vennen, Weerter- en Budelerbergen & Ringselven, Strabrechtse Heide & Beuven, Maasduinen,
Meinweg, Voordelta, Duinen Goeree & Kwade Hoek, Voornes Duin, Haringvliet, Biesbosch,
Hollands Diep, Grevelingen, Oosterschelde en Krammer-Volkerak. De laatst genoemde drie gebieden
liggen vrijwel geheel in het stroomgebied Schelde. Hoe werken de doelstellingen van de KRW hierin
uit? Wat zijn de doelstellingen? Of leidt het ertoe dat via de KRW elke herijking onmogelijk wordt?
•
Klopt het dat de staatssecretaris meldt dat, naast de maatregelen welke via de Robuuste Verbindingen
waren geprogrammeerd via het Investeringsbudget Landelijk gebied (ILG), ook de overige
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.eli@tweedekamer.nl

•

•

ontsnipperingsmaatregelen welke jaarlijks geprogrammeerd en verantwoord worden in het
Infrastructuurfonds en de begroting I&M ook komen te vervallen? Kan er een overzicht komen? Is dat
conform het regeerakkoord en het financiële kader?
Natura 2000 en verantwoordelijkheidsverdeling: Na de herijking draagt het rijk verantwoordelijkheid
voor wet- en regelgeving en de verantwoordelijkheid om te voldoen aan internationale verplichtingen
voor biodiversiteit. De provincies zijn dan verantwoordelijk voor de uitwerking en de uitvoering van
het natuurbeleid. Op welke wijze werkt dat in praktijk uit? Kan een verantwoordelijkheidsverdeling
analoog aan KRW worden gerealiseerd?
Het CvT concludeert dat de provincies nu zelfstandig de stand van de juridische verplichtingen uit
hoofde van de rijksbijdrage bepalen zonder dat het ministerie van EL&I hierbij voldoende betrokken
is. Hierdoor bestaat een verhoogd risico dat provincies een eigen, zelfstandige invulling gaan geven
aan het begrip “juridische verplichting” waardoor de rechtmatige afwikkeling van de voorschotten
tussen Rijk en provincies in gevaar komt. Het CvT beveelt aan om de beoordeling van de prestaties uit
te voeren zoals in de Bestuursovereenkomsten is afgesproken en deze als afrekenmechanisme te
hanteren. Neemt de staatssecretaris deze aanbeveling over? Alsook de aanbeveling over de spoedige
afwikkeling van de normkostenkwestie?

Vragen van de leden van de SP-fractie:
•
De leden van de SP-fractie zijn zeer verontrust over de natuurplannen van dit kabinet. Ook heeft het
AO hen achtergelaten met vragen. De belangrijkste vraag is wellicht: heeft de staatssecretaris een visie
op hoe wij onze internationale verplichtingen in deze vorm moeten geven? Is hij bereid binnen twee
maanden te komen met een visie document waarin aangegeven staat hoe de regering invulling wenst te
geven aan de ambitie om het verlies van biodiversiteit tegen te gaan, met daarbij als uitgangspunt de
door Nederland geratificeerde internationale afspraken met name in de Convention on Biodiversity en
de Vogel- en Habitat Richtlijn?
•
De leden van de SP-fractie vragen zich af hoe de staatssecretaris zijn belofte van maximale inzet op
beheer gaat vormgeven nu blijkt dat hier niet genoeg budget voor is gereserveerd? Vindt u dan niet dat
daar voldoende middelen voor beschikbaar moeten worden gesteld? Is de staatssecretaris bereid het
budget op te hogen tot het noodzakelijke niveau om verslechtering tegen te gaan en zo het
verslechteringsverbod na te leven?
•
Het PBL constateerde het risico op juridisering van het milieubeleid. Is de staatssecretaris bereid zijn
juridische analyse met de Kamer te delen betreffende mogelijke rechtszaken en de kansrijkheid
hiervan? Daarbij denken de leden van de SP-fractie met name aan rechtszaken wegens het niet
nakomen van internationale verplichtingen, de vertaling hiervan in nationale wetgeving en rechtszaken
wegens contractbreuk in het kader van de WILG.
•
De leden van de SP fractie vinden het triest dat de staatssecretaris een aangenomen Kamermotie
(32500 XIII 0068) niet uitvoert, en ook weigert hier een fatsoenlijke brief over te sturen. De leden van
de SP fractie gaan er van uit dat de staatssecretaris de RodS netjes gaat uitvoeren volgens de
aangenomen motie. De leden van de SP fractie willen binnen drie weken een brief van de
staatssecretaris waarin per RODS gebied staat aangegeven wat de stand van zaken is, in hoeverre de
voorwaarden van de motie hier van toepassing zijn en hoe het RodS project afgerond danwel
overgedragen zal worden. De Driemanspolder voldoet aan de voorwaarden in de motie en is
bovendien van belang voor de waterveiligheid. De leden van de SP fractie vragen de staatssecretaris
om dit project met onmiddellijke ingang vrij te geven en de relatief kleine bijdrage te betalen.
•
De leden van de SP-fractie zijn ook zeer ontevreden met de weigering om de zwijnen motie (32500
XIII 0127) die de SP mede heeft getekend, uit te voeren. Erkent de staatssecretaris dat hij voor de
Kamer verantwoordelijk is en dat hij voor de Kamer het aanspreekpunt vormt? Vindt de
staatssecretaris zichzelf consequent als hij betreffende natuurbeleid hard ingrijpt in het beleid van de
provincies –zelfs met noodwetten dreigt- en betreffende de jacht op de zwijnen zichzelf machteloos
voordoet?
•
Waarom is de Subsidieregeling Natuur- en Landschapsbeheer die per 1 januari jl. inging niet
uitgevoerd? Realiseert u zich dat organisaties als Natuurmonumenten zonder adequate financiering
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.eli@tweedekamer.nl

•

•

voor beheer problemen met hun bedrijfsvoering krijgen? Bent u bereid er zorg voor te dragen dat dit
per ommegaande wordt uitgevoerd en uitbetaald?
Experts zeggen dat het natuurbeleid van de staatssecretaris met 60% bezuinigingen
kapitaalvernietiging is omdat na 20 jaar investeren de stekker er uit wordt getrokken. Een natuurgebied
dat verwaarloosd wordt (zoals nu dreigt wegens inadequate middelen voor beheer) brengt hoge kosten
met zich mee voor herstel. De leden van de SP-fractie willen de staatssecretaris vragen een
onafhankelijk panel van experts dit te laten onderzoeken. De leden willen immers niet dat Nederland
‘penny wise – pound foolish’ is.
De leden van de SP-fractie willen graag een reactie van de staatssecretaris op de vrees van ecologen
vrezen dat 24 bedreigde plant- en diersoorten verdwijnen doordat Staatsbosbeheer straks geen geld
meer heeft voor fatsoenlijk beheer. De leden willen graag weten hoe de bezuinigingen neerslaan bij
Staatsbosbeheer: hoeveel minder zal er beheerd worden, welke natuurgebieden moeten worden
verkocht, hoeveel wordt er gesneden in de organisatie? Verder willen de leden van de SP-fractie graag
inzicht in de reorganisatiekosten, inclusief productiviteitsverlies, die de decentralisatie en reorganisatie
van Staatsbosbeheer met zich meebrengen.

Vragen van de leden van de D’66-fractie:
•
Kan de staatsecretaris aangeven hoe hij het akkoord van de manifestpartners Utrecht oppakt?
•
Kan de staatssecretaris een overzicht geven van de eventuele afspraken ten aanzien van
natuurverwerving waarover gesproken wordt met afzonderlijke provincies, buiten de gezamenlijke
onderhandelingen over de herijking van de EHS?
Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie:
•
De focus van het nieuwe beleid komt op particulier (agrarisch) natuurbeheer te liggen, het lijkt er op
dat hiervoor onvoldoende financiële middelen zijn. Kan de staatssecretaris verzekeren dat
beheerdoelstellingen niet zullen worden afgezwakt om het beheer goedkoper te maken?
•
Dit kabinet verwacht te kunnen bezuinigen door middel van ‘efficiency kortingen’. In veel gevallen
valt er niet of nauwelijks te bezuinigen, welke waarborgen zijn er om de werkbaarheid en de kwaliteit
van de uitvoerende instanties zeker te stellen?
•
Kan de staatssecretaris aan boswachter Egbert Beens in het moeraslandschap de Weerribben en
Wieden uitleggen hoe hij met de helft minder geld hetzelfde beheer kan uitvoeren, waarmee niet
slechts een stuk bos wordt onderhouden, maar ook de otter en grote vuurvlinder in stand worden
gehouden?
•
Is de staatssecretaris bereid een inhoudelijke ecologische onderbouwing te geven voor de
beleidskeuzes die worden gemaakt om, zoals de staatssecretaris zelf zegt, ‘met minder middelen en
hectares evenveel of zelfs meer biodiversiteit’ te bereiken?
•
De evaluatie van de Regeling Draagvlak Natuur had al klaar moeten zijn, maar dit duurt naar
verwachting nog tot het einde van het jaar, hoe wil de staatssecretaris voorkomen dat organisaties en
vrijwilligers gaan afhaken als dit te lang duurt?
•
Kennisuitwisseling tussen natuurbeheerders en agrariërs is van groot belang, mede gezien de inzet van
het kabinet op agrarisch natuurbeheer. Heeft de staatssecretaris ideeën over hoe hij dit wil stimuleren?
•
Het kabinet wil inzetten op particulier natuurbeheer, maar het is de vraag of er wel genoeg ‘aanbod’ is,
dit blijkt onder meer uit een rapport van het Nationale Groenfonds, waarom denkt de staatssecretaris
dat er nu wel genoeg belangstelling zou zijn voor particulier natuurbeheer?
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren:
•
Kan de staatssecretaris inzichtelijk maken waar nu structureel beheer moet worden gevoerd, omdat de
milieucondities niet op orde zijn (en het gebied dus voortdurend wordt belast)?
•
Tijdens de eerste termijn kwam het nieuwsbericht naar buiten dat Alterra door bezuinigingen stopt met
onderzoek naar de otter en een alternatief zwijnenbeheer. De meerderheid van de Kamer heeft zich
juist met motie Thieme (32500-XIII nr. 155) uitgesproken dat het huidige zwijnenbeleid niet effectief
is en er onderzoek naar alternatieve moet komen. Gezien interrupties niet meer konden, hopen wij dat
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.eli@tweedekamer.nl

de staatssecretaris in zijn beantwoording kan uitleggen hoe het kan dat dit onderzoek stopt, terwijl juist
een Kamermeerderheid heeft aangegeven dit onderzoek belangrijk te vinden en een alternatief beleid
wil.
Vragen van de leden van de SGP-fractie:
•
De leden van de SGP-fractie hebben het idee geopperd om ook te kijken of gronden van
Staatsbosbeheer binnen de EHS verkocht kunnen worden aan bijvoorbeeld landgoedeigenaren.
Staatsbosbeheer kan zich dan meer richten op de kwetsbare natuur. De staatssecretaris wil het idee
meenemen bij het opstellen van de Grondnota. Gaat hij over deze kwestie dus om tafel zitten met de
betrokken partijen?
•
Is de staatssecretaris bereid om extra speelruimte te zoeken om tegemoet te komen aan de bezwaren
van provincies als het gaat om fatsoenlijke afwikkeling van lopende projecten? Is hij bereid om, onder
de randvoorwaarde dat bedrijfsontwikkeling niet op slot gaat, bijvoorbeeld financiële ruimte te creëren
door gebiedsgerichte uitstel van de deadline 2018?
•
Hoe waardeert de staatssecretaris de constatering in de Midterm Review, bevestigd door het Comité
van Toezicht voor het ILG, dat de provinciale bijdrage binnen het ILG de afgelopen jaren sterk is
achtergebleven?

De commissie heeft besloten u te verzoeken de antwoorden op de vragen uiterlijk donderdag 28 april a.s.
naar de Kamer te sturen.
Bij dezen breng ik u het verzoek van de commissie over.
Hoogachtend,
De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

M.C.T.M. Franke

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.eli@tweedekamer.nl