Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 190

Wijziging van een aantal wetten op het terrein
van het Ministerie van Economische Zaken,
houdende een verhoging van voor de Autoriteit
Consument en Markt geldende boetemaxima

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 1 juni 2015
De vaste commissie voor Economische Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van bovengenoemd wetsvoorstel, heeft de eer als
volgt een verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
I
1.
2.
3.
4.
5.
6.

7.

Algemeen
Inleiding
Doel van het wetsvoorstel
Versterking sanctie-instrumentarium ACM
3.1 Boeteoplegging door de ACM
3.2 Onderzoeken preventieve afschrikwekkende werking
Inhoud van het wetsvoorstel
Concentratietoezicht op pensioenfondsen
Toetsen, adviezen en internetconsultatie
6.1 Consultatie
6.2 Uitvoeringstoets ACM
6.3 Ambtelijk standpunt Europese Commissie
Bedrijfseffecten en regeldruk

1
1
2
4
4
5
5
7
7
7
8
8
8

I ALGEMEEN
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het wetsvoorstel «Wijziging van een aantal wetten op het terrein van het
Ministerie van Economische Zaken, houdende een verhoging van voor de
Autoriteit Consument en Markt geldende boetemaxima». Zij geloven dat
goed functionerende markten ten goede komen aan consumenten en

kst-34190-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

1

bedrijven en vinden dat een sterke marktmeester daarbij nodig is om toe
te zien op de het functioneren van de markt. Dat betekent ook dat dat de
marktmeester een afdoende toezichtinstrumentarium moet hebben,
waaronder adequate sanctioneringsmogelijkheden. Deze leden onderschrijven daarom de doelstelling van het kabinet om de preventieve
afschrikwekkende werking van het toezicht van de Autoriteit Markt en
Consument (ACM) te vergroten en daarmee ook de bereidheid bij
bedrijven tot naleving van de regels.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het Wijziging van een aantal wetten op het terrein van het Ministerie
van Economische Zaken, houdende een verhoging van voor de Autoriteit
Consument en Markt geldende boetemaxima. Deze leden hebben nog
enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel inzake de Wijziging van een aantal wetten op het terrein
van het Ministerie van Economische Zaken, houdende een verhoging van
voor de Autoriteit Consument en Markt (ACM) geldende boetemaxima. Zij
hebben hierover enkele vragen aan de regering.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van onderhavig
wetsvoorstel. Zij hebben nog vragen en opmerkingen.
De leden van de PVV-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel en willen de regering nog enkele vragen
voorleggen.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten op het terrein van
het Ministerie van Economische Zaken, houdende een verhoging van voor
de Autoriteit Consument en Markt geldende boetemaxima. Zij hebben
enkele vragen.
2. Doel van het wetsvoorstel
De leden van de PvdA-fractie vragen of de doelstelling uit het regeerakkoord om meer boete-inkomsten binnen te halen nog steeds binnen
bereik is. Levert dit wetsvoorstel daar een bijdrage aan? Hoe verhoudt dit
zich tot de nieuwe aanpak van de ACM, die er vanuit gaat dat met
norm-overdragende gesprekken veel bereikt kan worden en het opleggen
van boetes vaak niet nodig is? Wanneer wordt het «probleemoplossend
toezicht» geëvalueerd? Is het waar dat het «probleemoplossend toezicht»
en «high trust» op zich los van elkaar kunnen staan? Waarom kiest de
ACM voor high trust? Hoe verhoudt dit wetsvoorstel zich tot het gelijktijdig in behandeling zijnde wetsvoorstel STROOM (TK 34199)? Worden
daarin niet ook boetemaxima geregeld voor de energiewetgeving?
Wanneer zal het onderzoek worden afgerond naar een eventuele
ontnemingscomponent in de bestuurlijke boetes? Waarom zegt de
regering dat het schatten van het behaalde voordeel nauwelijks mogelijk
zou zijn? Immers de afweging om een onderzoek in te stellen wordt toch
ook gemaakt op basis van een inschatting van het behaalde voordeel en
de toegebrachte schade aan de consument? De ACM maakt toch ook
jaarlijks bedragen bekend die zouden zijn toegevoegd aan het consumentensurplus als gevolg van het toezicht van de ACM?
De leden van de SP-fractie staan in beginsel positief tegenover het
aanpassen van de sanctiemechanismen voor lichte én zware vergrijpen,
omdat dit naar de verwachting van deze leden zal leiden tot een grotere
afschrikkende wekking. Wel willen zij enkele opmerkingen maken over het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

2

functioneren van de ACM. Langs verschillende wegen is deze leden ter
oren gekomen dat de ACM naar aanleiding niet of traag reageert en
handelt op klachten van consumenten en dat klagers weinig inzicht wordt
geboden in de afhandeling van klachten. Hierbij doelen deze leden onder
andere op aanbieders van telefoniediensten zoals Pretium die verzuimen
om een schriftelijke bevestiging te vragen terwijl dit wel had moeten
gebeuren en misleidende prijsstellingen van aanbieders van telefoniediensten waarbij de thuiskopieheffing niet bij de geadverteerde prijs
wordt inbegrepen. Kan de regering inzicht verschaffen in de klachtafhandeling van consumenten? De leden van de SP-fractie zijn tevens
benieuwd, gezien aanhoudende klachten over onder andere Pretium, in
hoeverre de sanctiemiddelen die de ACM kan opleggen effectief zijn.
Tevens zouden deze leden het zeer op prijs stellen een werkbezoek te
kunnen maken naar de ACM en vragen de regering of dit op korte termijn
mogelijk is.
De leden van de CDA-fractie beamen de doelstelling om de effectiviteit en
de slagkracht van het markttoezicht van de ACM te vergroten. Zij willen
echter voorkomen dat er wel hoge boetes worden opgelegd aan kleine
ondernemers die door onhandigheid of onwetendheid in strijd met de wet
handelen, terwijl de grote fraudeurs die bewust de wet overtreden de
dans ontspringen. Kan de regering aangeven of de focus van deze wet ligt
op de aanpak van grote fraudeurs? Zou de regering uiteen kunnen zetten
op welke wijze grote fraudeurs die doelbewust de wet overtreden kunnen
worden aangepakt met deze wet? In het verlengde hiervan vragen deze
leden op welke wijze de wet verschil maakt tussen goedwillenden en
kwaadwillenden. Kunnen ondernemers, die kunnen aantonen dat ze niet
bewust gefraudeerd hebben, desgewenst ontzien worden bij het opleggen
van boetes? Zo ja, op welke wijze? En kan de regering verzekeren dat
mogelijk gebrek aan daadkracht in grote zaken niet wordt gecompenseerd
door het uitdelen van boetes in hele kleine zaken? In de memorie van
toelichting wordt veder aangegeven dat de preventieve afschrikwekkende
werking van het markttoezicht afhangt van de pakkans en de sanctie-ernst.
De leden van de CDA-fractie vragen of de nadruk van het wetsvoorstel
niet teveel ligt op de sanctie-ernst en te weinig op de pakkans. Deelt de
regering de mening dat het wetsvoorstel vooral de nadruk legt op de
sanctie-ernst en minder op de pakkans? Zo ja, wat is hiervan de reden? En
zijn er volgens de regering nog mogelijkheden om de pakkans te
vergroten? In de inleiding worden verder een tweetal externe onderzoeken aangehaald waaruit blijkt dat het huidige sanctie-instrumentarium
niet (of niet langer) toereikend is. Zijn er nog meer onderzoeken waaruit
dit blijkt? Zo ja, welke onderzoeken zijn dit? Zij lezen verder dat er wordt
afgezien van een ACM-brede betalingsregeling. Op welke wijze biedt de
huidige wet- en regelgeving voldoende mogelijkheden voor de kleine en
middelgrote bedrijven voor het treffen van een betalingsregeling, zodat
rekening kan worden gehouden met de draagkracht van de overtreder?
Deze leden lezen verder in de toelichting dat een verhoging van de
boete-inkomsten geen doelstelling is van dit wetsvoorstel, waarbij de
verwachting is dat de maatregelen er toe leiden dat de boete-inkomsten
op een constant niveau zullen blijven. In het regeerakkoord «bruggen
slaan» van 29 oktober 2012 staat echter dat de boetes marktwerking zullen
worden verhoogd omdat meer kartelboetes zullen worden opgelegd,
waarbij de ontvangsten worden geraamd op 75 miljoen in 2014 oplopend
naar 125 miljoen euro structureel. Kan de regering dit verschil verklaren?
De leden van de PVV-fractie hebben bij de stroomlijningswet al hun
vraagtekens geplaatst bij het boetemaximum van 450.000 euro en vinden
het goed dat dit nu wordt verdubbeld. Zij vragen waarom dit nu pas
gebeurt en niet bij de vorig jaar behandelde stroomlijningswet ACM? Had
dit destijds niet meteen in de wet meegenomen kunnen worden of is er in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

3

de tussentijd iets veranderd wat aanleiding heeft gegeven voor deze
wijziging? Verder is voor de leden vooral de preventieve en afschrikwekkende werking van deze boeteverhoging leidend en niet de hogere
inkomsten. Echter, deze leden kunnen de redenering niet volgen dat deze
boeteverhoging niet zal leiden tot een verhoging van de boete inkomsten.
Logischerwijs zou het opleggen van hogere boetes toch moeten resulteren in meer inkomsten. Kan de regering dit toelichten?
3. Versterking sanctie-instrumentarium ACM
3.1 Boeteoplegging door de ACM
De leden van de PvdA-fractie vragen of er onderzoek is gedaan naar de
gemiddelde lengte van een kartel. Waarom is gekozen voor de
maximering van 4 jaar? Is het waar dat een boete ter hoogte van 49
procent van de omzet het faillissement kan betekenen van en bedrijf? Op
welke manier wordt dan de boete geïnd? Is de boete ook te verhalen op
leden van de raad van bestuur?
De leden van de CDA-fractie vragen ter verheldering of het onderhavige
wetsvoorstel alleen om bestuurlijke boetes gaat of ook om andere boetes?
Zij lezen verder dat de voor de ACM geldende boetemaxima op dit
moment uiteen lopen. Is in het verleden hier bewust voor gekozen of is dit
onbedoeld uiteen gelopen? Kan de regering nader toelichten waarom ook
bij lichtere overtredingen wordt gekozen voor een verdubbeling van het
boetemaximum? Wat verstaat de regering onder een lichte overtreding?
Kunnen ook goedwillende ondernemers te maken krijgen met het
boetemaximum? In het verlengde hiervan de vraag of de regering nader
zou kunnen aangeven waarom in het verleden is gekozen om de absolute
boetemaxima bij zware en lichte overtredingen even zwaar te laten zijn en
niet verschillend zoals bij de relatieve boetemaxima het geval is. Hoe vaak
is de afgelopen vijf jaar een boete van de maximale omvang opgelegd
door de ACM? Kan de regering een overzicht geven van alle boetes die de
ACM de afgelopen twee jaar heeft opgelegd, dan wel alle boetes die raken
aan het plafond van € 450.000 en/of 10 procent van de jaaromzet
bedragen? Graag zien deze leden het overzicht uitgesplitst in kleine,
middelgrote en grote bedrijven. Hoeveel boetes heeft de ACM de
afgelopen twee jaar opgelegd aan ondernemers die door onhandigheid of
onwetendheid in strijd met de wet hebben gehandeld? In hoeveel
gevallen is in de afgelopen twee jaar geen boete opgelegd vanwege het
niet rond krijgen van de bewijslast en bij wat voor soort gevallen het
moeilijk is gebleken de bewijslast rond te krijgen?
De leden van de PVV-fractie zien in de diversiteit van de thans geldende
boetemaxima dat er van stroomlijning nog weinig sprake is. Waarom
wordt dit nu pas gelijk getrokken voor de verschillende wetten waarop de
ACM toeziet? Het instellen van boetemaxima betekent immers niet dat
deze ten allen tijden moet worden opgelegd. Hoeveel maximale boetes
zijn er reeds opgelegd? De regering stelt dat een boetemaximum een
afschrikwekkende werking kan hebben. Echter, tegelijkertijd legt een
boetemaximum ook een beperking op aan de ACM, zoals onder meer in
het onderzoek over kartelovertredingen blijkt. Als zelfs bij een onrealistische pakkans van 100% de maximale boetes niet opwegen tegen het
verkregen voordeel, dan is dit in feite bijna uitlokking tot kartelvorming.
Deze leden pleiten er dan ook voor dat de boetemaxima dusdanig
verhoogd worden zodat het verkregen voordeel door kartelvorming nooit
kan opwegen tegen de maximale boete. Kan de regering aangeven of dit
dankzij deze wetswijziging het geval is? HebbenHebbenHebben dergelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

4

praktijken zich in Nederland reeds voorgedaan? Zo ja, wat was dan het
verschil tussen het verkregen voordeel van het kartel en de opgelegde
boete?
De leden van de D66-fractie lezen dat de ACM in de praktijk doorgaans
geen boete van de maximale omvang oplegt omdat de in de Algemene
wet bestuursrecht gecodificeerde algemene beginselen van behoorlijk
bestuur vergen dat de boete evenredig is en wordt afgestemd op onder
meer de ernst van de overtreding. Kan de regering toelichten wat de
meerwaarde is van een boetemaximum? Verwacht de regering dat
verhoging van het boetemaximum zal leiden tot hogere boetes?
3.2 Onderzoeken preventieve afschrikwekkende werking
De leden van de VVD-fractie lezen dat het absolute boete-maximum in
wetten waarop de ACM toezicht houdt, sinds de invoering van de euro in
2002 nooit aan inflatie is aangepast. Dat betekent in feite dat het wettelijke
boete-maximum ieder jaar door de inflatie in reële zin wordt verlaagd,
want het geld wordt minder waard. Idealiter zou een boetemaximum altijd
even hoog zijn, zo vinden deze leden. Deelt de regering deze opvatting?
Welke mogelijkheden zijn er voor de regering om het boetemaximum
automatisch de inflatie te laten volgen?
De leden van de CDA-fractie lezen dat het absolute boetemaximum in de
wetten op de naleving waarvan de ACM toezicht houdt, sinds de invoering
van de euro in 2002 nooit aan inflatie is aangepast. Wordt het boetemaximum in de toekomst wel aangepast aan de inflatie? En in hoeveel
van de gevallen is het in het verleden voorgekomen dat het voordeel dat
behaald is aan een deelname van het kartel groter is dan de verkregen
boete? En kunnen ook boetes worden opgelegd als geen daadwerkelijk
kartel is bereikt, maar er alleen intentie daartoe was?
De leden van de D66-fractie constateren dat het bedrag van het absolute
boetemaximum nooit aan inflatie is aangepast. Zij vragen de regering toe
te lichten of het absolute boetemaximum na deze wetswijziging wel
aangepast zal worden aan de inflatie.
4. Inhoud van het wetsvoorstel
De leden van de VVD-fractie denken dat met het systeem van wettelijke
maxima zoals dat wordt voorgesteld op een passende wijze invulling
wordt gegeven aan het uitgangspunt dat boetes doeltreffend moeten zijn,
een afschrikwekkend effect moeten hebben en evenredig moeten zijn. Wel
vragen deze leden of ook een systeem met alleen relatieve boetemaxima
is overwogen? Kan de regering daar op ingaan?
De leden van de SP-fractie lezen in de inleiding van de memorie van
toelichting dat de regering verwacht dat boete-inkomsten op een constant
niveau zullen blijven. In het regeerakkoord is echter voorzien in een forse
verhoging van boete-inkomsten van de ACM, een verhoging die nog niet
is gerealiseerd. In het onderzoek «Strategies in Regulated Markets»1
wordt geconcludeerd dat verhoging van het relatieve boetemaximum
economisch en juridisch haalbaar is. Naar aanleiding van dit onderzoek
heeft de regering gesteld dat gekeken zou worden of verhoging van het
relatieve boetemaximum voor zware overtredingen naar bijvoorbeeld 15
procent een grotere afschrikwekkende werking zou hebben, waarbij de
ACM het proportionaliteitsbeginsel uiteraard in acht zou nemen. In de
memorie van toelichting wordt tevens gesteld dat uit onderzoek blijkt dat
1

Pels Rijcken & Drooglever Fortuijn, 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

5

in een aantal gevallen het relatieve boetemaximum van 10% onvoldoende
afschrikwekkend is. Voor deze gevallen is gekozen de maxima te vermenigvuldigen met het aantal jaren (maximaal 4) dat het kartel bestond,
respectievelijk te verdubbelen bij recidive. De leden van de SP-fractie
verwachten dat een verhoging van het relatieve boetemaximum naar 15
procent zowel een grotere afschrikwekkende werking zal hebben als bij zal
dragen aan het vergroten van de boete-inkomsten van de ACM. Deelt de
regering deze mening en is zij bereid het relatieve boetemaximum voor
zware overtredingen te verhogen naar 15 procent indien dit het geval is?
De leden van de CDA-fractie lezen dat verwacht wordt dat de ACM, als
gevolg van de voorgestelde maatregelen, alleen hogere boetes zal
opleggen indien de boete die zij overeenkomstig de Boetebeleidsregel zou
willen opleggen, niet past binnen de huidige boetemaxima. Waar is deze
verwachting op gebaseerd? Zijn de laatste jaren meer overtredingen
begaan doordat de wettelijke boetemaxima niet is aangepast aan de
verdubbeling van de boetebeleidsregel? In hoeveel van de recidive
gevallen zijn in de praktijk niet geëffectueerd wegens overschrijding van
het wettelijke boetemaximum? Zij lezen dat het absolute boetemaximum
wordt verdubbeld van 450.000 euro tot 900.000 euro. Waarom is gekozen
voor een verdubbeling en niet bijvoorbeeld voor 600.000 euro, 800.000
euro of 1.000.000 euro? Deze leden lezen verder dat in enkele materiële
wetten boetemaxima zijn opgenomen die afwijken van de systematiek
beschreven in de memorie van toelichting. Het wetsvoorstel past deze
afwijkende boetemaxima niet aan. Wat is hier precies de reden van?
De leden van de PVV-fractie vinden het een goede zaak dat er nu sprake is
van stroomlijning van de boetemaxima. Zij plaatsen wel hun vraagtekens
over het gehanteerde absolute boetemaximum van 900.000 euro en het
relatieve boetemaximum van tien procent van de omzet van de marktorganisatie. Hoe verhoudt deze boetemaxima zich tot de ons omringende
landen? Verder vinden deze leden het prima dat de kartelboete
verdubbeld kan worden met het aantal jaren, maar waarom wordt dit
beperkt tot een maximale periode van vier jaar? Als een kartel 30 jaar
standhoudt, waarom zou dat kartel dan niet alsnog een boete krijgen voor
die 30 jaar waarin zij de consument belazerd hebben? Is het praktisch en
juridisch haalbaar om bij kartelvorming eerst over te gaan tot terugvordering van het verkregen voordeel bij de desbetreffende bedrijven om
daar bovenop vervolgens boetes uit te delen? Immers, indien bijvoorbeeld
burgers zwart rijden in het openbaar vervoer moeten zij de ritprijs (oftewel
het verkregen voordeel van de overtreding) plus een boete betalen, dus
waarom zou dit niet gelden voor bedrijven of bestuurders? Ook de De
Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
kunnen boetes opleggen waarin het genoten voordeel is meegewogen.
Indien niet exact valt vast te stellen wat het genoten voordeel van een
kartelovertreding is, zou daar op zijn minst rekening mee gehouden
kunnen worden bij de vaststelling van de boete. Kan de regering
aangeven of dat bij kartelovertredingen en andere overtredingen waar dit
wetsvoorstel toe strekt het geval is?
De leden van de D66-fractie lezen dat het absolute boetemaximum
verhoogd zal worden van 450.000 euro naar 900.000 euro. Zij vragen de
regering nader toe te lichten waarom gekozen is voor dit specifieke
bedrag. Waarom niet een miljoen euro? Zij lezen verder dat de invoering
van een absoluut boetemaximum ervoor zou zorgen dat het boetemaximum ook voor marktorganisaties met een kleine omzet afschrikwekkend is. Kan de regering deze constatering nader toelichten? Deze
leden zijn verblijd te kunnen constateren dat het wettelijk maximum voor
kartelboetes afhankelijk gemaakt wordt van de duur van het kartel. Het
boetemaximum van tien procent van de omzet zal worden vermenig-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

6

vuldigd met het aantal jaren dat de overtreding heeft geduurd. Hier is
echter een maximum van vier jaar aan verbonden. Kan de regering nader
toelichten waarom gekozen is voor een maximum van vier jaar? Kan de
regering een voorbeeld geven van een kartel dat langer duurde dan vier
jaar en waarbij een boete vermenigvuldig over de volledige duur van het
kartel zou hebben geleid tot een boete die niet in verhouding staat tot de
boetes die in de praktijk naar verwachting zullen kunnen worden
opgelegd? Welk bezwaar heeft de regering tegen het schrappen van het
maximum van vier jaar? Is het niet zo dat door de ACM opgelegde boetes
in ieder geval niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot het doel van
de boeteoplegging en dat de boete moet passen bij de aard van de
overtreding?
5. Concentratietoezicht op pensioenfondsen
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de motie van het lid Mei Li
Vos over een beperkte meldingsplicht voor kleinere pensioenfondsen
wordt uitgevoerd. Betekent dit dat als beide pensioenfondsen niet tot de
grootste 20 (meer dan 500 miljoen euro premie-inkomsten) behoren, er
geen meldingsplicht meer is? Betekent dit dat als één van de twee minder
dan 100 miljoen euro aan premie-inkomsten heeft, er geen meldingsplicht
meer is?
De leden van de SP-fractie zijn vragen de regering wat haar motivatie is
om de drempels voor beoordeling van de fusie van één of meer pensioenfondsen aan te passen. Zij lezen in de memorie van toelichting eveneens
dat in de afgelopen vijf jaar slechts vier van deze fusies zijn beoordeeld
die gezamenlijk slechts 0.00004 procent van de door pensioenfondsen
ontvangen premies omvatte en er volgens haarzelf geen sprake is van
substantiële administratieve lasten. Tegelijkertijd is de regering blijkens de
memorie van toelichting van mening dat hiermee tegemoet wordt
gekomen aan de wensen van de markt en dat dit de gewenste consolidatieslag mogelijk maakt. Wat is volgens de regering het doel van markttoezicht: is dat om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de markt of is dat
om vanuit maatschappelijk oogpunt onwenselijke situaties te voorkomen?
Waarom is de genoemde consolidatieslag binnen de pensioensector
gewenst? Deze leden lezen tevens in de memorie van toelichting dat
onnodige belemmeringen dienen te worden weggenomen, maar lezen in
het stuk niet welke dit zijn. Welke belemmeringen worden met deze
wijziging weggenomen? Acht de regering die onnodig?
De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze de regering in het
onderhavige wetsvoorstel is gekomen tot het verhogen van de meldingsdrempels voor ondernemingspensioenfondsen en bedrijfstakpensioenfondsen van respectievelijk 150 miljoen euro naar 500 miljoen euro en van
30 miljoen euro naar 100 miljoen euro. Tevens vragen deze leden waarom
tweepartijenfusie waarvan één van deze pensioenfondsen is betrokken,
niet bij de ACM hoeft te worden gemeld, ook niet als de totale ontvangen
premies meer bedragen van € 500 miljoen.
6. Toetsen, adviezen en internetconsultatie
6.1 Consultatie
De leden van de VVD-fractie constateren dat reeds in 2013 is besloten dat
de passage in het regeerakkoord over de ACM-boetes niet zal leiden tot
een verhoging van de langetermijninschatting van de boete-inkomsten.
Die blijft ongeveer 30 miljoen euro per jaar. Kan de regering toelichten
waarom een wet die de boetemaxima verhoogt -mede vanwege inflatieniet leidt tot extra inkomsten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

7

De leden van de CDA-fractie vragen of de boetes die de ACM gemiddeld
genomen kan opleggen, na invoering van de voorstellen in het
wetsvoorstel, in verhouding staan met de boetes die de DNB en de AFM
kunnen opleggen?
6.2 Uitvoeringstoets ACM
De leden van de CDA-fractie vragen waarom het wetsvoorstel niet is
getoetst op de handhaafbaarheid. Zij lezen dat de ACM aangeeft dat de
verhoging van de wettelijke boetemaxima extra capaciteit en specialistische kennis vereist van ongeveer 200.000 euro. Welke berekening ligt
hieraan ten grondslag? En ligt er naast een kwalitatieve argumentatie ook
een kwantitatieve berekening ten grondslag aan het feit dat de regering
verwacht dat dit lager zal liggen? Zo ja, hoeveel euro verwacht de
regering dat de kosten zullen zijn en welke berekening is hierbij gebruikt?
De ACM geeft aan dat naast extra capaciteit ook extra specialistische
kennis nodig is. Heeft de ACM deze specialistische kennis volgens de
regering al in huis en om welke specialistische kennis gaat het? Deze
leden lezen ook dat indien het onderhavige wetsvoorstel alsnog tot een
grote capaciteitsbeslag bij de ACM zal leiden, de verwachting is dat dit
binnen haar formatie kan worden opgevangen zonder dat dit ten kosten
hoeft te gaan van de bestaande toezichtscapaciteit. Waar is deze
verwachting op gebaseerd? Zou de regering aan de hand van fte uiteen
kunnen zetten op welke wijze de toezichtscapaciteit van de ACM op dit
moment is verdeeld? Zou de regering tevens aan kunnen geven op welke
wijze deze verdeling verandert indien het wetsvoorstel tot een grote
capaciteitsbeslag bij de ACM zal leiden? Ook lezen de leden van de
CDA-fractie dat indien alsnog knelpunten ontstaan voor de ACM bij de
uitvoering van haar wettelijke taken, in overleg met de ACM naar een
passende oplossing wordt gezocht. Aan welke soort oplossingen wordt
dan gedacht en in hoeverre wordt de Kamer hierbij betrokken?
6.3 Ambtelijk standpunt Europese Commissie
De leden van de VVD-fractie begrijpen, al staat dat er niet expliciet, dat
voor de overtredingen waarop dit wetsvoorstel betrekking heeft in andere
lidstaten van de EU lichter wordt gestraft dan in Nederland. Kan de
regering nader ingaan op de strafmaat in Nederland ten opzichte van de
strafmaat in omringende landen? In hoeverre gaat Nederland met de
strafmaat uit dit voorstel afwijken van die landen? Gaat dit het gelijke
speelveld voor bedrijven aantasten? Is het een idee om te bepleiten dat
andere landen hun te soepele strafmaat wat opschroeven? Juist een
effectieve markt heeft namelijk ook een sterke marktmeester nodig.
De leden van de PvdA-fractie vragen wanneer er duidelijkheid te
verwachten is over eventuele voorstellen van de Europese Commissie om
de boetemaxima te harmoniseren. Zou dit dan kunnen betekenen dat dit
wetsvoorstel weer gewijzigd zou moeten worden?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of zij nader willen ingaan
waarom Nederland afwijkt van de meerderheid van de lidstaten betreffende de wettelijke boetemaxima voor kartelovertredingen.
7. Bedrijfseffecten en regeldruk
De leden van de VVD-fractie onderschrijven in principe de insteek van het
wetsvoorstelwet dat beoogt dat de ACM de hoogte van de boete niet
dusdanig vaststelt dat de overtreder ten gevolge daarvan failliet gaat.
Maar kan de regering toelichten hoe de ACM in praktische zin aan dit
principe uitwerking geeft? Gaan zij de boekhouding van het bedrijf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

8

doorspitten en op basis daarvan de boete bepalen? En wat als een bedrijf
er financieel slecht voorstaat, krijgt het dan geen boete? Neemt dat dan
niet de prikkel weg bij bedrijven die slecht presteren om zich aan de wet te
houden?
De leden van de CDA-fractie vragen in hoeveel van de gevallen de
afgelopen vijf jaar onterecht een overtreding is vastgesteld door de ACM
of haar voorgangers?
De leden van de D66-fractie lezen dat dit wetsvoorstel geen substantiële
gevolgen heeft voor de regeldruk voor het bedrijfsleven. Kan de regering
aangeven in hoeverre dit wetsvoorstel leidt tot aanpassingskosten voor
bedrijven? Voorts lezen deze leden dat het wetsvoorstel geen gevolgen
heeft op de kans op faillissement van overtreders. Het uitgangspunt is
immers dat de ACM bij de bepaling van de boetehoogte in het kader van
het evenredigheidsbeginsel rekening houdt met de financiële draagkrach
van de overtreder. Geldt dit uitgangspunt ook bij recidive?
De voorzitter van de commissie,
Vermeij
Adjunct-griffier van de commissie,
Thomassen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 190, nr. 5

9