samenvatting in begrijpelijke taal

Voortgangs­rapportage 2020

Onbeperkt
meedoen!
Ruim 2 miljoen mensen in Nederland
hebben een beperking. Het gaat om
mensen die slechtziend, blind of
doof zijn. En om mensen met een
lichamelijke of verstandelijke
beperking, psychische problemen
of een chronische ziekte.
Gewoon meedoen betekent dat ze
kunnen wonen en werken op een
manier die bij hen past en zoals zij
dat willen. Dat ze kunnen reizen en
sporten, boodschappen doen, uit eten
gaan, internetten, en naar een concert
of pretpark gaan.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Het VN-verdrag
Iedereen is voor de wet gelijk, dus iedereen
moet kunnen meedoen. Dat staat ook in het
verdrag van de Verenigde Naties (VN) over
mensen met een beperking. In 2016 heeft
Nederland JA gezegd tegen dat verdrag.
In 2018 is het programma ‘Onbeperkt meedoen!’
gestart. Daarin staat wat de regering wil doen
om Nederland toegankelijker te maken.

Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020 | 1

Hoe toegankelijk is
Nederland in 2020?
De landelijke beweging naar meer
toegankelijkheid groeit en groeit.
Wat betekent dat?
• Meer gemeenten hebben een plan om hun
gemeente toegankelijker te maken.
• Steeds meer organisaties (zoals scholen)
en bedrijven doen mee.
• In 2020 hebben bijvoorbeeld ook ontwerpers
nagedacht hoe je drempels in winkels weg
kunt nemen.
• Toegankelijkheid is steeds vaker in het nieuws
en op sociale media.
• Mensen met een beperking praten steeds
vaker mee: wat voor ideeën hebben ze zelf
over onbeperkt meedoen?

met bedrijven, organisaties en mensen met
een beperking door om Nederland nog
toegankelijker te maken.

Toegankelijke bedrijven
Op mkbtoegankelijk.nl staan tips voor
ondernemers hoe ze hun winkel beter
toegankelijk kunnen maken. In 2019 hebben
Thuiswinkel.org, Stichting Accessibility en
MKB-Nederland de Zelfscan Toegankelijkheid
ontwikkeld. Met de test kunnen ondernemers
kijken of hun website toegankelijk is voor
mensen met een beperking.

‘Onbeperkt meedoen! Magazine’
Op internet verschijnt 3 keer per jaar het
Onbeperkt meedoen! Magazine. Er staat steeds
1 onderwerp centraal, zoals Kinderen met een
beperking en Coronamaatregelen en mensen met
een beperking.

Een aantal cijfers laat zien dat Nederland steeds
toegankelijker wordt. Je vindt daarvan een
aantal voorbeelden in deze samenvatting.

Nederlandse Gebarentaal erkend
Wat vinden mensen zelf? 2 van de 3 mensen
met een beperking zeggen dat ze echt meetellen
in Nederland. Bijna de helft vindt dat ze hun
leven kunnen leven op de manier zoals zij dat
willen. We zijn er dus nog niet.
Het programma ‘Onbeperkt meedoen!’ gaat over
2018-2021. Ook daarna gaat de regering samen

2 | Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020

In 2021 wordt de Nederlandse Gebarentaal
een officiële taal in Nederland, naast het
Nederlands en het Fries. Veel doven zien de
erkenning van gebarentaal als erkenning
van hun cultuur. De regering verwacht
onder andere dat organisaties nu vaker
een gebarentolk zullen inzetten.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Corona en ‘Onbeperkt meedoen!’

Vervoer

Corona heeft veel invloed op het dagelijks leven
van mensen met een beperking. De regering
houdt hier zoveel mogelijk rekening mee.
3 voorbeelden:

De regering wil dat mensen met een beperking
met het openbaar vervoer mee kunnen. Dus met
de trein, tram, bus of metro. Ook wil de regering
dat mensen makkelijker met aangepast vervoer
kunnen reizen. Denk aan een rolstoeltaxi.

• De regering kijkt steeds welke maatregelen er
nodig zijn en maakt de nieuwe maatregelen
bekend in een persconferentie. Daar is altijd
een gebarentolk bij. Ook is er van elke
persconferentie een samenvatting in
begrijpelijke taal. Verder staat op de website
van Steffie veel uitleg over corona.
• De app ‘CoronaMelder’ is getest door mensen
met verschillende beperkingen. Daardoor kan
iedereen met een mobiele telefoon de app
gebruiken. De app waarschuwt je als je in de
buurt bent geweest van iemand met corona.
Zo kun je voorkomen dat je mensen in je
omgeving besmet.

Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:
• Steeds meer perrons en haltes zijn goed
toegankelijk. Zo kunnen mensen met een
visuele of motorische beperking in Utrecht
álle tramhaltes gebruiken.
In Amsterdam is ongeveer de helft van de
tramhaltes toegankelijk.
• In 2016 was 39% van de stations toegankelijk,
en in 2019 al 66%. Prorail en NS willen dat in
2022 90% van de stations toegankelijk is.

Reizen op elk moment
• In oktober heeft minister-president Rutte
gepraat met 7 mensen met een beperking.
Hij wilde weten hoe zij omgaan met de
coronacrisis.
En nu volgt een samenvatting van andere
onderwerpen in het programma: Vervoer,
Werk, Bouwen en Wonen, Participatie en
Toegankelijkheid, Zorg en Ondersteuning
en Rijk als organisatie.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op 144 van de 404 stations kunnen mensen
met een beperking hulp krijgen van een
NS-medewerker. Dat was overdag al mogelijk,
maar sinds februari 2020 is er ook ’s nachts
hulp. Verder is er een nieuwe app voor
mensen met een visuele beperking: de NSPerronwijzer. De app leest de vertrektijden
voor, en ook of er vertragingen zijn.

Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020 | 3

Werk

Onderwijs

Mensen die willen werken, moeten ook kunnen
werken, vindt de regering. De werkloosheid bij
mensen met een beperking is 2 keer zo hoog
als bij mensen zonder beperking. Door de
coronacrisis is het extra moeilijk om werk
te vinden.

De regering vindt het belangrijk dat leerlingen
en studenten met een beperking naar een
school kunnen die bij hen past. Hun school
moet passen bij hun niveau van leren, en de
ondersteuning die ze nodig hebben.
Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:

Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:
• Een aantal scholen in het reguliere en speciale
• De regering maakt het makkelijker om te gaan
onderwijs werkt met elkaar samen. Daardoor
werken als je een uitkering hebt, zoals bijstand
krijgen kinderen op school meer mogelijkheden
of Wajong. En om weer terug te komen in de
om te leren, ook van elkaar. Nu is het nog een
uitkering als dat nodig is.
test. Als het goed loopt, dan kunnen meer
scholen dat gaan doen.
• Mensen met een beperking weten vaak niet
wat er met hun uitkering gebeurt als ze gaan
• Studenten weten vaak niet welke hulp
werken. Soms durven ze daardoor niet op
ze kunnen krijgen van hogescholen en
zoek te gaan naar een baan. Daarom is de
universiteiten, Dienst Uitvoering Onderwijs,
Rekentool Uitkering naar Werk ontwikkeld.
en gemeenten. Op de nieuwe website
Die helpt gemeenten en het UWV om samen
studeermeteenplan.nl kunnen ze daar
met de klant uit te rekenen wat er met zijn
informatie over vinden.
uitkering gebeurt als hij gaat werken.
• 14 hogescholen en universiteiten hebben de
‘Intentieverklaring VN-verdrag’ ondertekend.
Ze laten daarmee zien dat ze studenten met
een beperking zo goed mogelijk willen helpen
om gewoon te kunnen studeren.

4 | Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Bouwen en Wonen

Participatie en Toegankelijkheid

De regering wil de toegankelijkheid van
gebouwen verder verbeteren. Dat geldt ook
voor de openbare ruimte, zoals straten en
pleinen. Verder wil de regering meer aangepaste
woningen en woonvormen voor mensen met
een beperking.

Het programma ‘Onbeperkt meedoen!’ gaat over
toegankelijkheid en meedoen (participatie).
Dus ook over begrijpelijke informatie en over
wat je in je vrije tijd doet.

Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:

Digitale toegankelijkheid en begrijpelijke taal

• De regering heeft een aantal regels voor het
bouwen aangepast. Bijvoorbeeld regels voor
de hoogte van drempels in woningen en
gebouwen. Ook moeten trappen in nieuwe
openbare gebouwen aan strengere regels
voldoen.

• Sinds 23 september 2020 moeten overheden
laten zien wat ze doen om hun websites
toegankelijker te maken. Op dit moment
voldoet 4% van de websites aan alle eisen.
20% voldoet aan een deel van de eisen.
51% heeft een plan gemaakt om de website
toegankelijker te maken.

• De regels voor toegankelijk bouwen en
verbouwen zijn niet duidelijk genoeg. Daarom
maken we nieuwe regels. Mensen met een
beperking denken mee over wat er nodig is.

Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:

• Eind 2019 is de Direct Duidelijk Brigade
opgericht. Direct Duidelijk laat ambtenaren
zien hoe belangrijk begrijpelijke taal is en hoe
je begrijpelijke teksten kunt schrijven. Er zijn
al meer dan 20.000 teksten verbeterd.
Sport en vrije tijd

• De minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport stopt 1 miljoen euro in een pot voor
sporthulpmiddelen. Dat is een aanvulling op
de mogelijkheden die er zijn om via de Wmo
sporthulpmiddelen aan te vragen.
• Op de website Uniek Sporten kun je opzoeken
wat de mogelijkheden zijn om in jouw buurt
te sporten.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020 | 5

• In 2021 start het programma Cultuurparticipatie.
Het doel is om meer mensen met een
beperking te laten meedoen aan culturele
activiteiten. Denk aan zelf dansen, filmen,
muziek maken, toneel spelen of verhalen
vertellen. Of aan een museum, theater of
tentoonstelling bezoeken.

Zorg en Ondersteuning

Stemmen

• Voor mensen met een beperking zijn
hulpmiddelen vaak heel belangrijk.

• Heel veel organisaties in het land hebben
meegedacht met de overheid om begrijpelijke
informatie te geven over de verkiezingen
van 2021.
• Op de website van de Kiesraad komt
informatie in begrijpelijke taal over de
verkiezingen van 2021.
• Ook komt er een verkiezingsdebat in
begrijpelijke taal.

OERRR: Samen spelen in de natuur
Eind 2019 ondertekenden 14 partijen het
SamenSpeelAkkoord. Een mooi voorbeeld is
de ‘Speelnatuur van OERRR’. Kinderen met
een beperking kunnen er samen met vriendjes
en vriendinnetjes hutten bouwen, met water
kliederen en avonturen beleven. In het
SamenSpeelSpel ontdekken kinderen hoe
het is om bijvoorbeeld niet te kunnen zien
of horen. Of hoe je mee kunt spelen als je
in een rolstoel zit.

6 | Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020

Als je mee wilt doen in de samenleving,
dan moet de zorg en ondersteuning goed
geregeld zijn.
Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:

De aanvraag van hulpmiddelen kost vaak
veel tijd. Ook zijn er problemen met levering,
reparaties en onderhoud. Begin dit jaar
hebben alle betrokken partijen samen regels
opgesteld waar ze zich voortaan aan moeten
houden.
• Zorg van Nu heeft meer dan 200 hulpmiddelen
verzameld op één website. Die hulpmiddelen
maken het leven makkelijker en de zorg beter.
• Uit onderzoek blijkt dat bijna 80% van de
mensen weet waar hij zorg en hulpmiddelen
van de gemeente kan aanvragen. 83% vindt
dat hij passende hulp krijgt. Alleen weet
maar 1 op de 3 Wmo-gebruikers dat hij hulp
kan krijgen van een onafhankelijke
cliëntondersteuner.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Rijk als organisatie
De overheid maakt haar gebouwen
toegankelijker, en ook haar informatie, apps en
websites. De landelijke overheid wil het goede
voorbeeld geven.
Een paar voorbeelden van wat er is bereikt:
• Het Rijk wil vóór 2024 stap voor stap
5.000 extra banen realiseren voor mensen
met een beperking.
• NL DIGIbeter 2020 is een plan om de digitale
dienstverlening van de overheid te verbeteren.
Burgers en ondernemers moeten hun zaken
via internet kunnen regelen, en niet alleen bij
een loket. Juist tijdens corona merk je hoe
belangrijk dat is. NL DIGIbeter wil dat iedereen
‘digitaal kan meedoen’.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020 | 7

Dit is een uitgave van
Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Bezoekadres
Parnassusplein 5 | 2511 vx Den Haag
Postadres
Postbus 20350 | 2500 ej Den Haag
Telefoon 070 340 79 11
www.rijksoverheid.nl
Tekst
Jessie van Loon
november 2020
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Samenvatting Voortgangs­rapportage Onbeperkt meedoen! 2020 | 8