Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 325

Maatschappelijke Opvang

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 139

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT EN DE MINISTERS VOOR ARMOEDEBELEID,
PARTICIPATIE EN PENSIOENEN EN VOOR VOLKSHUISVESTING
EN RUIMTELIJKE ORDENING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2022
Ieder mens heeft recht op een veilige en betaalbare plek om te wonen.
Ons land telt een te groot aantal dakloze mensen, die deze basis van een
eigen thuis niet hebben. Terwijl juist voor dakloze mensen een eigen thuis
het beste startpunt is voor het werken aan herstel en het opbouwen van
een toekomst.
Met gevoel van urgentie presenteren we daarom het Nationaal
Actieplan Dakloosheid: Eerst Een Thuis. Dit plan geeft invulling aan
de ambitie om dakloosheid eind 2030 te beëindigen, waaraan Nederland
zich heeft gecommitteerd door het ondertekenen van de Lissabon
Verklaring.1
In onze brief van 2 juni 2022 (Kamerstukken 29 325 en 32 847, nr. 134) is
uw Kamer geïnformeerd over de uitgangspunten van de nieuwe aanpak
dakloosheid: preventie en wonen eerst. Het structureel terugdringen van
dakloosheid vraagt om een fundamenteel andere kijk op de aanpak van
dakloosheid, een paradigmaverschuiving. Het betekent dat beleid niet is
gericht op maatschappelijke opvang, maar dat veel steviger wordt ingezet
op het voorkomen dat mensen dakloos raken, én een veel nadrukkelijker
focus op wonen. Dat vraagt veel van alle partijen. Het Nationaal Actieplan
Dakloosheid: Eerst Een Thuis, werkt uit hoe we daar komen. In dit
actieplan staan voorkomen van dakloosheid en het behouden van een
thuis of het zo snel mogelijk krijgen van een nieuw stabiel thuis centraal.

1

kst-29325-139
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Zie: 20210619_bb – Lisbon Declaration on the European Platform on Combatting HomelessnessFINAL (9).pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 325, nr. 139

1

Aanpak en doelstellingen
We weten dat de aanpak van dakloosheid het meest succesvol is wanneer
rigoureuze keuzes worden gemaakt in het denken over dakloosheid.
Daarom zijn voor dit plan zes leidende principes geformuleerd op basis
van het gedachtegoed van de wetenschappelijk onderbouwde methode
Housing First2 en adviezen zoals die van de Raad voor Volksgezondheid
en Samenleving (RVS)3 en de commissie Dannenberg4. De leidende
principes zijn nodig als kompas om de komende jaren het beleid aan te
toetsen en de koers goed met elkaar vast te houden teneinde de ambitie
te behalen:
1. Dakloosheid voorkomen is altijd beter dan opvang of herhuisvesting;
2. Huisvesting is een mensenrecht;
3. Respect voor keuze en eigen regie van mensen;
4. Scheiden van wonen en zorg;
5. Ondersteuning is gericht op herstel;
6. Ondersteuning is flexibel en op maat.
Mede op basis van de leidende principes worden in het Actieplan de
volgende zes actielijnen uitgewerkt:
1. Versterken bestaanszekerheid: borgen van het bestaansminimum;
2. Preventie: dakloosheid wordt te allen tijde voorkomen;
3. Wonen Eerst: iedereen een stabiele woonplek met ondersteuning op
maat;
4. Versterken van de uitvoeringspraktijk: regie op alle leefgebieden,
snelheid en de menselijke maat centraal;
5. Beleid wordt gemaakt, uitgevoerd en getoetst met mensen met
ervaringskennis;
6. Aandacht voor jongeren, LHBTIQ+ en dakloze EU-burgers.
Onderdeel van het plan is ook het laten uitvoeren van een onderzoek naar
de voortgang van de aanpak van dakloosheid, inclusief (financiële)
middelen, en de daaraan gekoppelde doelstelling uit de Lissabondeclaratie om in 2030 het aantal dakloze mensen tot nul te reduceren. Hiermee
wordt invulling gegeven aan de motie van het lid Westerveld.5 Dit
onderzoek kan worden benut als tussentijdse evaluatie om de voortgang
op het behalen van de doelstellingen in dit plan te evalueren en indien
nodig bij te sturen.
De afgelopen maanden is samen met alle partijen uit het veld en mensen
met ervaringskennis hard gewerkt aan de ontwikkeling van het actieplan.
Dit heeft geresulteerd in een integrale aanpak en vraagt om een intensieve
samenwerking tussen rijk, VNG, gemeenten, woningcorporaties,
zorgaanbieders, cliëntenorganisaties, wetenschappers, ervaringsdeskundigen, belangenorganisaties, burgers en andere relevante lokale en
landelijke (publieke en private) partijen. Om de ambities te behalen en
dakloosheid structureel terug te dringen hebben we al deze partijen hard
nodig. Op maandag 5 december wordt het nationaal actieplan door
middel van bestuurlijke afspraken tussen zorgaanbieders, gemeenten,
woningcorporaties en het Rijk bekrachtigd. Deze afspraken worden na
ondertekening op rijksoverheid.nl gepubliceerd.
Eind 2023 wordt uw Kamer geïnformeerd over de voortgang van het
Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst Een Thuis. Over andere ontwikke2

Zie: https://demoshelsinki.fi/julkaisut/housing-first-a-new-systems-perspective/.
Zie: https://www.raadrvs.nl/documenten/publicaties/2020/04/21/herstel-begint-met-een-huis--dakloosheid-voorkomen-en-verminderen.
4
Zie: https://vng.nl/files/vng/van-beschermd-wonen_20151109.pdf.
5
Kamerstuk 36 200 XVI, nr. 73.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 325, nr. 139

2

lingen op het gebied van maatschappelijke opvang, beschermd wonen en
de verbinding met de ggz wordt uw kamer geïnformeerd middels een
separate voortgangsbrief.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. van Ooijen
De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,
C.J. Schouten
De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 325, nr. 139

3