Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 524

Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

Nr. 161

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 4 december 2012
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 12 oktober 2012 over het toezichtkader Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven 2013 – 2015 (Kamerstuk 31 524, nr. 155). Bij brief
van 4 december 2012 heeft de minister deze beantwoord. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
Voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković-van Bemmel

kst-31524-161
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 524, nr. 161

1

INHOUD
Blz.
I
–
–
–
–
II

Vragen en opmerkingen uit de fracties
Regeerakkoord
Kwaliteitsborging
Kwalificatiedossiers
Financiële onafhankelijkheid kenniscentra ten opzichte van ROC’s
Reactie van de minister

2
2
2
3
3
3

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief en het toezichtkader. Deze leden merken op dat een toezichtkader een uitvoering van wettelijk beleid is. Afspraken over het te voeren
toezicht worden tussen minister en Inspectie van het Onderwijs (hierna:
Inspectie) gemaakt. Deze zijn zodanig dat de minister verantwoording kan
afleggen aan de Kamer en de Inspectie haar werk kan doen en verantwoording kan afleggen aan de minister. De leden zijn verheugd dat het
toezichtmodel risicogestuurd is, zodat de inspectieaandacht van de
tweede orde alleen is voor kenniscentra die niet goed functioneren. Zo
wordt voorkomen dat instellingen die het goed doen onnodig veel
administratieve verplichtingen krijgen uit hoofde van het toezicht. De
leden hebben enkele vragen over het toezichtkader en de brief van de
minister.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het toezichtkader Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Zij
waarderen de kenniscentra als een belangrijke schakel tussen beroepsonderwijs en -praktijk. Het is van groot belang dat beroepsopleidingen
daadwerkelijk voorbereiden op de kennis, het inzicht en de vaardigheden
die vakmensen nodig hebben in hun beroepspraktijk en wat dat betreft, is
het goed dat de Inspectie de kwaliteit van de wijze waarop kenniscentra
hun wettelijke taken waarmaken, gaat borgen. Deze leden menen dat de
doelstelling hierbij niet moet zijn om een staatsdidactiek voor te schrijven,
maar om te waarborgen dat de lesstof voldoende wordt afgestemd op de
actuele beroepspraktijk. Welke overwegingen liggen eraan ten grondslag
dat er geen separaat oordeel wordt gegeven over afzonderlijke kwalificatiedossiers of beroepspraktijkvormingsbedrijven? De leden beschouwen
de stages als een essentiële component van beroepsopleidingen. Hoe
wordt de kwaliteit van deze beroepspraktijkvorming geborgd? Hoe wordt
voorkomen dat de aard en omvang van de kwalificatiedossiers gaat
loszingen van de eisen van de beroepspraktijk of de mogelijkheden van
het beroepsonderwijs, zo vragen zij.
Regeerakkoord
De leden van de VVD-fractie merken op dat in het regeerakkoord staat dat
kenniscentra in aantal verkleind worden en de taken onder de SBB1 vallen.
Zij merken op dat dit lijkt op het systeem van voor 2013. De leden vragen
of dat zo is. Moet door het regeerakkoord het toezichtkader aangepast
worden en zo ja, hoe is de minister voornemens dit te doen, zo vragen de
leden.
Kwaliteitsborging

1

SBB: Samenwerking Beroepsonderwijs
Bedrijfsleven

De leden van de VVD-fractie stellen vast dat het toezicht op de uitvoering
van de wettelijke taken onvoldoende rekening hield met kwaliteitsborging.
De leden vernemen graag wat er nu is veranderd in het toezicht op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 524, nr. 161

2

uitvoering van de wettelijke taken door kenniscentra zodat die borging wel
bestaat.
Kwalificatiedossiers
De leden van de VVD-fractie constateren dat de minister benadrukt dat de
kwalificatiedossiers niet separaat beoordeeld worden op kwaliteit. Wie
beoordeelt de kwaliteit van deze dossiers? Zijn hier genoeg «checks and
balances» in de structuur ingebouwd, zo willen de leden weten.
Financiële onafhankelijkheid kenniscentra ten opzichte van ROC’s
De leden van de VVD-fractie merken op dat, in geval van onregelmatigheden, de Inspectie contact kan opnemen met de kenniscentra. Bij het
signaleren van financiële risico’s kan de Inspectie aangepast toezicht
instellen. De leden vragen of bij het opstellen van dit toezichtkader al
rekening is gehouden met de financiële posities van ROC’s1 en de
mogelijke
aanscherping van het toezicht aldaar? Is de financiële onafhankelijkheid
van de kenniscentra ten opzichte van ROC’s in de financiële problemen
voldoende geborgd, zo vragen de genoemde leden.
II Reactie van de minister
Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de PvdA-fractie vragen welke overwegingen eraan ten
grondslag liggen dat er geen separaat oordeel wordt gegeven over
afzonderlijke kwalificatiedossiers of beroepspraktijkvormingsbedrijven.
De kwalificatiedossiers worden niet separaat beoordeeld door de Inspectie
van het Onderwijs (hierna: inspectie), maar wel door de stichting
Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). De SBB heeft
hiervoor een Toetsingskamer ingericht (voorheen het Coördinatiepunt),
die de kwalificatiedossiers toetst. Na deze toetsing worden de kwalificatiedossiers mij ter vaststelling aangeboden. De dossiers worden bij
ministeriële regeling vastgesteld en in de Staatscourant gepubliceerd en
kunnen daarna door de instellingen in gebruik worden genomen. Alle
kwalificatiedossiers worden dus vooraf afzonderlijk getoetst. Het is dan
ook voldoende als de inspectie een steekproef neemt uit de kwalificatiedossiers, waarbij ze vooral beoordeelt op welke wijze het desbetreffende
kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven (hierna: kenniscentrum) uitvoering geeft aan zijn wettelijke taak, zoals opgenomen in de
WEB.
Eenzelfde systematiek geldt voor de beoordeling van beroepspraktijkvormingsbedrijven (leerbedrijven). De kenniscentra hebben de wettelijke taak
om te beoordelen of de leerbedrijven voldoen aan de door hen vastgestelde criteria. De afzonderlijke oordelen over de kwaliteit van de
leerbedrijven worden dus door de kenniscentra gegeven. Aan de hand
van het Toezichtkader kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven
2013–2015 houdt de inspectie toezicht op de wijze waarop deze taak door
de kenniscentra wordt uitgevoerd. Hierbij wordt onder meer gekeken naar
de zorg voor voldoende bpv-plaatsen, een regelmatige beoordeling van
de kwaliteit van de bpv-plaatsen en naar de wijze waarop de kwaliteit van
de beroepspraktijkvorming wordt geborgd. De inspectie onderzoekt dit
steekproefsgewijs.
Daarnaast houdt de inspectie nog toezicht op de bpv-plaatsen als
onderdeel van de beroepsopleiding aan de hand van het Toezichtkader
bve 2012. Hierbij wordt gekeken naar de voorbereiding van de studenten
1

ROC: regionaal opleidingencentrum

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 524, nr. 161

3

en van de bedrijven, de plaatsing van de studenten en de begeleiding
door het bedrijf en door de opleiding.
De leden van de PvdA-fractie vragen verder hoe de kwaliteit van deze
beroepspraktijkvorming geborgd wordt.
Kortheidshalve verwijs ik graag naar mijn eerdere antwoord.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat de aard en
omvang van de kwalificatiedossiers gaat loszingen van de eisen van de
beroepspraktijk of de mogelijkheden van het beroepsonderwijs.
De wettelijke taak voor het ontwikkelen en beheren van kwalificatiedossiers ligt bij de kenniscentra, die daarvoor paritaire commissies hebben
ingesteld. Hierin zijn onderwijs en bedrijfsleven vertegenwoordigd, zodat
de kwalificatiedossiers met betrokkenheid van het veld worden
ontwikkeld. Het is dus de taak van de kenniscentra, om ervoor te zorgen
dat de eisen, die het bedrijfsleven aan een bepaald beroep stelt, in het
kwalificatiedossier worden opgenomen.
Bij de ontwikkeling van een kwalificatiedossier wordt overigens goed
gekeken naar de eisen van de beroepspraktijk of naar de mogelijkheden
van het beroepsonderwijs. Zo wordt bij de ontwikkeling van een kwalificatiedossier gebruik gemaakt van beroepscompetentieprofielen (bcp’s). Een
beroepscompetentieprofiel beschrijft de taken van een beroep en de
kennis en vaardigheden, die nodig zijn om dat beroep uit te oefenen.
Regeerakkoord
De leden van de VVD-fractie vragen of het toezichtkader door het
regeerakkoord moet worden aangepast en hoe de minister voornemens is
dit te doen.
Het regeerakkoord wordt de komende periode verder uitgewerkt. Of de
uitwerking ook consequenties voor het toezichtkader zal hebben, is op dit
moment niet te zeggen. Vooralsnog wordt gewerkt met het huidige
toezichtkader.
Kwaliteitsborging
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat het toezicht op de uitvoering
van de wettelijke taken onvoldoende rekening hield met kwaliteitsborging.
De leden vernemen graag wat er nu is veranderd in het toezicht op de
uitvoering van de wettelijke taken door kenniscentra, zodat die borging
wel bestaat.
In het toezicht op de kenniscentra, zoals dat voorheen was vorm gegeven,
lag het accent op de uitvoering van de wettelijke taken en werd bij de
beoordeling geen rekening gehouden met het systeem van kwaliteitsborging. In het nieuwe Toezichtkader kenniscentra 2013 -2015 is de
kwaliteitsborging wel als apart beoordelingsaspect genoemd. Hiervoor
zijn inhoudelijke indicatoren en portretten opgenomen. Daarmee wordt in
het nieuwe toezicht duidelijk onderscheid gemaakt tussen de kwaliteit van
de uitvoering (beoordeling van het resultaat) en de kwaliteitsborging van
de wettelijke taken. Hierdoor ontstaat een afzonderlijk beeld van de
kwaliteitsborging, waarover een separaat oordeel wordt gegeven. In het
nieuwe toezichtkader wordt dus expliciet rekening gehouden met de
kwaliteitsborging van de wettelijke taken van de kenniscentra.
Kwalificatiedossiers
De leden van de VVD-fractie constateren dat de minister benadrukt dat de
kwalificatiedossiers niet separaat op kwaliteit beoordeeld worden. Zij
vragen wie de kwaliteit beoordeelt van deze dossiers en of er voldoende
«checks en balances» zijn ingebouwd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 524, nr. 161

4

De kwalificatiedossiers worden ontwikkeld door de kenniscentra, die
daarvoor paritaire commissies hebben ingesteld. Vervolgens worden ze
ter boordeling voorgelegd aan de Toetsingskamer van de stichting
Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). De Toetsingskamer
beoordeelt in mijn opdracht en onafhankelijk van de SBB elk kwalificatiedossier afzonderlijk. Na toetsing door de Toetsingskamer stel ik de
kwalificatiedossiers vast, waarna ze (na publicatie in de Staatscourant)
door de instellingen in gebruik kunnen worden genomen. De ontwikkeling
en vaststelling van de kwalificatiedossiers kennen dus een uitgebreid
systeem van «checks en balances». Daarnaast houdt de inspectie toezicht
op de wettelijke taak van de kenniscentra, namelijk de inhoudelijke
ontwikkeling van kwalificatiedossiers en het proces van totstandkoming
en actualisatie van kwalificatiedossiers. Hiervoor zijn criteria opgenomen
in het Toezichtkader kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven
2013–2015.
Financiële onafhankelijkheid kenniscentra ten opzichte van ROC’s
De leden van de VVD-fractie vragen of bij het opstellen van dit toezichtkader al rekening is gehouden met de financiële posities van ROC’s en de
mogelijke
aanscherping van het toezicht aldaar. Is de financiële onafhankelijkheid
van de kenniscentra ten opzichte van ROC’s in de financiële problemen
voldoende geborgd, zo vragen de genoemde leden.
Er is een separate bekostiging voor kenniscentra en instellingen. Er is
geen enkele financiële relatie tussen kenniscentra en onderwijsinstellingen. Financiële problemen bij een instelling hebben dus geen
consequenties voor de kenniscentra.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 524, nr. 161

5