3A. Opvang vanuit COA
Ongeveer 800 derdelanders hebben een openstaande asielaanvraag. Hierdoor hebben zij na het
beëindigen van de RTB recht op opvang bij het COA. Het aantal derdelanders met een
openstaande asielaanvraag kan nog oplopen tot 4 maart 2024. Hieronder leest u de gevolgen van
het besluit van de Raad van State voor derdelanders met een lopende asielaanvraag en wat dat
betekent voor gemeenten.
Administratieve inschrijving bij het COA
Derdelanders met een lopende asielaanvraag worden per 5 maart 2024 administratief
ingeschreven bij het COA. Het COA ontvangt daarvoor gegevens van de IND. Inschrijving bij het
COA is belangrijk voor bijvoorbeeld de zorgverzekering (RMA), wettelijke
aansprakelijkheidsverzekering en bereikbaarheid voor de asielprocedure.
Derdelanders met een open asielaanvraag worden per brief geïnformeerd over de uitspraak van de
Raad van State. Deze brief is afkomstig van de IND. Een geanonimiseerde versie van de brief is
beschikbaar op het VNG-forum en de website van de IND. In die brief is een passage opgenomen
over de administratieve inschrijving per 4 maart bij het COA en de wijziging van zorgverzekering
(van RMO naar RMA). In diezelfde brief staat dat de derdelander persoonlijk bericht krijgt van het
COA als er plek is in de opvang. Dit persoonlijke bericht is afkomstig van het COA en wordt
middels een brief aangetekend verzonden. De betrokken gemeente ontvangt een afschrift van dit
bericht van het COA.
Verhuizing naar een COA-opvanglocatie
Het COA kampt met grote capaciteitstekorten. Om die reden is het niet mogelijk alle derdelanders
met een lopende asielaanvraag per 5 maart 2024 op te nemen in de COA-opvang. Vanaf 5 maart
2024 neemt het COA de derdelanders met een lopende asielaanvraag geleidelijk over, afhankelijk
van de beschikbaarheid van opvangplekken. Aan gemeenten wordt gevraagd de derdelanders met
een lopende asielaanvraag te blijven opvangen tot zij kunnen verhuizen naar het COA.
De derdelander ontvangt van het COA persoonlijk bericht zodra er een plek vrij is in de opvang.
Dat kan vanwege het tekort aan opvangplekken enige tijd duren. Het COA gebruikt voor het
aanschrijven van de derdelander de adresgegevens uit de BRP.
Vervoer naar de COA-opvanglocatie
De derdelander is zelf verantwoordelijk voor het organiseren van vervoer naar de COAopvanglocatie. De COA-locaties liggen verspreid over Nederland. Afhankelijk van de
beschikbaarheid van opvangplekken bepaalt het COA de locatie waar de betreffende derdelanders
naar zullen verhuizen.
Contact tussen COA en gemeenten
Het COA heeft 4 regiocoördinatoren aangewezen (noord, midden-noord, midden-zuid en zuid). Zij
zijn het eerste aanspreekpunt voor gemeenten voor vragen over de overdracht van derdelanders
die de asielprocedure (gaan) doorlopen. Hun namen en contactgegevens zijn beschikbaar op het
VNG-forum.
Afspraken over verhuizing naar een COA-locatie lopen in eerste instantie via de derdelander. Hij/zij
wordt per brief geïnformeerd als er plek is in de opvang. De regiocoördinator staat tevens in nauw
contact met de betrokken gemeente over de overdracht. Zo ontvangt de betrokken gemeente van
het COA een afschrift van de brief die de derdelander ontvangt wanneer er plek is in de COAopvang. Gemeenten zijn zo op de hoogte van de derdelanders die gaan verhuizen naar een COAlocatie.
Gegevensdeling met gemeenten
Het COA heeft van de IND gegevens ontvangen van derdelanders met een open asielaanvraag. Dit
zijn ongeveer 800 mensen. Dat aantal kan nog oplopen tot 4 maart aanstaande. Het COA maakt
een overzicht van derdelanders per gemeente en zal dit met gemeenten delen. Naar verwachting
lukt dat binnen 3 weken.
Per 5 maart zullen derdelanders met asiel in de BRP worden omgeklapt naar titelcode 32 (lopende
asielaanvraag). Gemeenten kunnen dan ook de BRP raadplegen om te zien welke derdelanders dit
betreft. Derdelanders met deze titelcode hebben recht op opvang bij het COA. Het COA ontvangt
van de IND diezelfde gegevens (derdelanders met asiel, waarvan de titelcode per 5 maart omklapt

naar 32) en gaat op basis van deze gegevens de derdelanders die het betreft registreren. De
regiocoördinatoren beschikken daarmee over de gegevens per gemeente van asielzoekers die na 4
maart op grond van hun asielaanvraag recht hebben op opvang bij het COA. Op basis daarvan kan
als er plek is de verhuizing naar een COA-locatie worden gepland en afgestemd met de gemeente.
Verstrekkingen
Vanaf het moment dat de derdelander fysiek overgaat naar het COA worden vanuit het COA
verstrekkingen gestart. Het is aan de gemeente om vanaf dat moment de verstrekkingen aan de
derdelander te beëindigen. Meer informatie over verstrekking bij het COA kun je vinden op de
website: https://www.coa.nl/nl/het-recht-op-opvang.
Zolang de derdelander in de gemeentelijke opvang verblijft, terwijl hij of zij wacht op
overplaatsing naar een COA-opvanglocatie, vraagt het Rijk gemeenten de verstrekkingen onder de
Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) uit te keren tot het moment van de fysieke
overdracht. Hierdoor blijven de regimes op een locatie zoveel mogelijk gelijk. De kosten van deze
opvang inclusief de door de gemeente uitgekeerde verstrekkingen kunnen vanaf 5 maart 2024
worden gedeclareerd bij het COA middels het genoemde normbedrag per dag per bed. Gemeenten
ontvangen hiervoor een instructie van het COA.
Financiën
De financiering van (GOO-)plekken waar de derdelanders met een open asielaanvraag verblijven,
verloopt met ingang van 5 maart niet langer via de BooO
(https://wetten.overheid.nl/BWBR0046732). Gemeenten moeten daarom vanaf die datum de
GOO-plekken waar dan nog derdelanders verblijven niet langer aanmelden als plekken die
beschikbaar zijn voor ontheemden uit Oekraïne. Dit geldt zowel voor de dagelijkse aanlevering van
gegevens bij het KCIO als bij de (financiële) verantwoording.
Gemeenten kunnen de kosten die zij maken voor die derdelanders met een open asielaanvraag na
4 maart 2024 declareren bij het COA. Zij mogen daarbij het normbedrag van 150 euro per dag per
gemeentelijke opvangplek hanteren. Dit is hetzelfde bedrag als gebruikt wordt voor cno/tgo.
Gemeenten ontvangen in de eerste week van februari van het COA een instructie over de wijze
van factureren (incl. normbedragen, projectcodes en een e-mailadres voor vragen en het indienen
van declaraties).
Werk
Vanaf het moment dat derdelanders geregistreerd worden bij het COA (na afloop van de RTB op 4
maart 2024) mogen zij niet meer werken onder de voorwaarden van de RTB. Dit komt doordat de
RTB vanaf dat moment niet meer geldt voor mensen uit deze groep. Werken mag dan onder de
voorwaarden die gelden voor alle asielzoekers in procedure. Dit betekent dat asielzoekers waarvan
de aanvraag 6 maanden of langer in behandeling is mogen werken. Asielzoekers die korter dan 6
maanden geleden een (herhaalde) asielaanvraag hebben gedaan mogen niet werken. Wanneer
asielzoekers inkomsten uit arbeid hebben wordt op grond van de RVA een eigen bijdrage verlangd
(REBA) door het COA vanaf het moment dat ze op een COA-locatie verblijven.
Zorgverzekering
Derdelanders met een asielaanvraag worden per 5 maart 2024 ingeschreven bij het COA. Per
diezelfde datum worden zij afgemeld bij de RMO en aangemeld bij de RMA (zorgverzekering voor
asielzoekers). Dat gaat automatisch. De derdelander en/of gemeenten hoeven daar niets voor te
doen. Meer info over de RMA vind je op de website: https://www.rmasielzoekers.nl/.
Zorgverlening
De zorg wordt verleend op de plek waar mensen verblijven, dus in de GOO/POO via de
zorgverleners in de buurt (bijv. de huisarts) of bij het COA via GZA. Alle ziekenhuizen in Nederland
zijn gecontracteerd voor de RMA. Asielzoekers kunnen bij alle ziekenhuizen in Nederland terecht.
Bij vragen over zorgaanbieders kunnen asielzoekers/derdelanders de website van de RMA
raadplegen of de zorglijn bellen (088 – 112 2 112).
Zorgpas
In het reguliere proces ontvangen bewoners hun zorgpas in Ter Apel. In dit geval zijn derdelanders
al geruime tijd in Nederland en zullen ze niet via Ter Apel naar een COA-opvanglocatie komen.
Voor deze groep geldt dat zij de pas automatisch toegestuurd krijgen op het bij het COA bekende
adres. Hiervoor zijn geen handmatige acties nodig.

Verblijf bij een gasthuishouden
De derdelander met een asielaanvraag die verblijft bij een gastgezin wordt in de brief van de IND
gevraagd contact op te nemen met de COA informatielijn via 088-7157000 of info@coa.nl. Het is
belangrijk dat derdelanders die nu verblijven in een gasthuishouden met het COA afspraken
maken over het al dan niet voortzetten van het verblijf na 4 maart 2024. Vanaf 5 maart 2024
ontvangen derdelanders die verblijven bij een gasthuishouden verstrekkingen van het COA.
Regiocoördinatoren zorgen voor de informatieoverdracht naar gemeenten.
Verblijf na 5 maart bij het gastgezin kan (financiële) gevolgen hebben voor het gastgezin. Het is
belangrijk dat zij dit weten. Informatie over de gevolgen staat op
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/opvang-vluchtelingen-uit-oekraine/derdelanders
Herhaalde/nieuwe asielprocedure
Wanneer een derdelander al een afgeronde asielprocedure heeft is hij of zij vertrekplichtig. De
derdelanders die het betreft worden per brief door de IND geïnformeerd. Ook krijgen deze mensen
een nieuw terugkeerbesluit van de IND. Als de derdelander vreest in het land van herkomst niet
veilig te zijn, dan bestaat er de mogelijkheid alsnog of opnieuw asiel aan te vragen. Dit gaat
volgens het reguliere aanmeldproces. Meer informatie daarover is te vinden op de website van de
IND (https://ind.nl/nl/verblijfsvergunningen/asiel/asiel-aanvragen-in-nederland).
Vergunninghouders
Op 27 juni 2023 heeft het COA gemeenten geïnformeerd over de werkwijze met derdelanders met
een status. Deze brief is beschikbaar op het VNG-forum. De werkwijze is dat betrokken gemeenten
statushouders uit deze groep zo snel mogelijk huisvesten. Statushouders die gehuisvest worden
tellen mee voor de taakstelling. Om de statushouder met huisvesting mee te laten tellen voor de
taakstelling worden gemeenten gevraagd een taakstellingsformulier in te vullen en retour te
zenden aan het COA. Om ervoor te zorgen dat inburgering kan starten, maakt het COA een
melding bij DUO na ontvangst van het taakstellingsformulier.
Contact met het COA
In het geval van vragen raden wij aan om contact te leggen met uw regiocoördinator of de COA
Informatielijn op 088 - 715 70 00, info@coa.nl).