α

Ministerie van Justitie

Nederlands Forensisch Instituut

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland
Remco Koerten, accountmanagement NFI

Maart 2010
Definitief v1.0

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

Inhoudsopgave

1 Inleiding

2

2 Definitie kindermishandeling

3

3 Literatuuronderzoek
3.1 De Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen
3.2 Scholieren over Mishandeling
3.3 Registratiegegevens van het AMK
3.4 Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

4
4
5
6
7

4 Informatie van ketenpartners
4.1 Politie
4.2 Openbaar Ministerie
4.3 Forum Educatief
4.4 Overig

9
9
11
12
12

5 Conclusie

13

Literatuur

14

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

1 Inleiding
Enkele organisaties (waarvan het NFI en Forum Educatief de grootste zijn) bieden in Nederland
forensische kindergeneeskundige diensten. De capaciteit is echter beperkt. Inmiddels is er bij het
NFI al een half jaar sprake van een instroomstop. Het is duidelijk dat de geboden capaciteit
onvoldoende aansluit op de (latente) behoefte aan forensische pediatrie.
Met dit rapport wordt geprobeerd inzicht te verschaffen in die behoefte. Hiervoor zijn de cijfers
geanalyseerd uit de registratiesystemen van politie en OM. Daarnaast is ook met andere
organisaties die met kindermishandeling te maken hebben contact opgenomen. Steeds is
gevraagd naar zowel de cijfers uit het verleden als ook naar een inschatting en onderbouwing van
de trendmatige ontwikkeling in de toekomst.
Het inschatten van de toekomstige ontwikkeling van de behoefte aan forensische pediatrie is van
belang omdat alleen de cijfers uit het verleden een te geringe behoefte zouden opleveren. Het
verplicht stellen van meldcodes, het invoeren van de NODO-procedure en het terugdringen van
Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV) zijn voorbeelden van maatschappelijke ontwikkelingen die
bij zullen dragen aan een groeiende behoefte.
Naast het in kaart brengen van de vraag bij de ketenpartners, is in dit rapport ook het resultaat
opgenomen van een beperkte literatuurstudie.

2

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

2 Definitie kindermishandeling
In de literatuur wordt kindermishandeling breed gedefinieerd. De volgende vormen van
mishandeling vallen onder dit begrip.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Seksueel misbruik
Fysieke mishandeling
Fysieke verwaarlozing
Emotionele mishandeling
Emotionele verwaarlozing
Verwaarlozing van het onderwijs
Andere vormen van mishandeling

In dit rapport, dat zich richt op de forensische pediatrie, worden alleen de eerste drie vormen van
mishandeling meegenomen voor de analyse van de behoefte. Het gaat daarmee voornamelijk om
duiding van lichamelijke klachten, afwijkingen en letsels bij vermoedens van kindermishandeling of
bij een vermoeden van niet-natuurlijk overlijden.

3

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

3 Literatuuronderzoek
Voor 2007 is er geen algemeen onderzoek gedaan naar de omvang van kindermishandeling in
Nederland. Wel zijn op basis van cijfers in Amerika schattingen bekend. De Amerikaanse overheid
financiert al enkele tientallen jaren prevalentiemetingen. In Europa gebeurde dit niet. Op basis van
de Amerikaanse cijfers kwam men in Nederland tot globale schattingen van 50.000 tot 80.000
gevallen per jaar (verdeeld over de 7 vormen van mishandeling).
In 2007 heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van
Justitie (WODC) opdracht gegeven voor een tweetal onderzoeken. Het eerste onderzoek is ‘De
Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen’ (NPM-2005), uitgevoerd
door de Universiteit Leiden. De onderzoeksaanpak is overgenomen van het Amerikaanse National
Incidence Study (NIS) en vertaald naar de Nederlandse situatie. Dit onderzoek maakt gebruik van
1100 informanten, professionals die beroepsmatig met kinderen te maken hebben zoals onderwijs,
consultatiebureaus, juridische en medische zorg. Daarnaast is gebruik gemaakt van de formele
registraties van kindermishandeling in 2005 door de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
(AMK).
Tegelijkertijd heeft het WODC aan de Vrije Universiteit en PI Research gevraagd onderzoek te
doen. Dit heeft geresulteerd in het onderzoeksrapport ‘Scholieren over Mishandeling, resultaten
van een landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het
voortgezet onderwijs’. Voor dit onderzoek is een groot aantal jongeren geïnterviewd die zelf een
vragenlijst moesten invullen over hun eigen ervaringen.
Ten derde zijn de registratiegegevens uit 2003 tot en met 2008 van het AMK geanalyseerd.
3.1 De Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen
In het jaar 2005 is aan een groot aantal informanten 1 die beroepsmatig met kinderen te maken
hebben gevraagd het aantal gevallen van kindermishandeling te registreren. Het NPM-2005 maakt
daarbij onderscheid in aanwijsbare (fatale, ernstige of matige) en vermoedelijke (waarschijnlijke,
ernstig bedreigde gezondheid/veiligheid of geen) schade. Als is geregistreerd dat er sprake was
van ‘geen schade’, dan is de registratie niet meegeteld. Na het verwijderen van overlappende
gevallen bij het berekenen van een totaalcijfer op basis van zowel NPM-informanten als AMK’s

1 Basisonderwijs, voortgezet onderwijs, vrouwenopvang, kinderdagverblijven, politie, Raad van
kinderbescherming, consultatiebureaus, huisartsen.

4

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

bedraagt de prevalentie voor 2005 naar schatting 107.200 gevallen van kindermishandeling
(verdeeld over de 7 vormen van mishandeling).
In onderstaande tabel worden de cijfers voor de eerste 3 vormen van mishandeling weergegeven.
Soort
mishandeling
Seksueel
misbruik
Fysieke
mishandeling
Fysieke
verwaarlozing
Totaal

Frequentie
AMK
538

Frequentie NPM
(aanwijsbare schade)
1.051

Frequentie NPM
(vermoedelijke schade)
3.144

Totaal

1.419

12.721

4.917

19.057

1.390

9.488

20.680

31.558

3.347

23.260

28.741

55.348

4.733

Tabel 1. Totaal aantal registraties van vermoedelijke en vastgestelde kindermishandeling in 2005, beperkt tot de
doelgroep van forensische pediatrie.

3.2 Scholieren over Mishandeling
Tussen december 2005 en april 2006 hebben 1845 leerlingen de ‘Vragenlijst Vervelende en Nare
Gebeurtenissen’ (VVNG) ingevuld op in totaal 14 willekeurig geselecteerde Nederlandse scholen
voor voortgezet onderwijs. Het resultaat van dit onderzoek is; ‘ruim eenderde van de jongeren
geeft aan ooit een gebeurtenis te hebben meegemaakt die als vorm van kindermishandeling kan
worden beschouwd’ 2 . Deze studie hanteert enigszins andere categorieën van kindermishandeling;
1.
2.
3.
4.
5.

Verwaarlozing
Psychologische agressie van ouders
Fysiek geweld binnenshuis
Seksueel misbruik
Meegemaakte conflicten tussen ouders: fysieke confrontatie en/of dreiging met een
wapen

In totaal komt de schatting van de omvang van kindermishandeling onder Nederlandse scholieren
op 160.700 gevallen. Deze schatting wordt gegeven op basis van incidentiecijfers (meegemaakt in
de laatste 12 maanden) en niet op basis van prevalentiecijfers (ooit meegemaakt). Verwaarlozing
komt als categorie niet terug in de incidentiecijfers. In onderstaande tabel worden de cijfers van
fysiek geweld en seksueel misbruik weergegeven.
2 Zie rapport Scholieren over Mishandeling, pagina II

5

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

Soort mishandeling
Fysiek geweld binnenshuis
Seksueel misbruik
Totaal

Geschatte omvang
68.400
36.300
104.700

Tabel 2. Totaal aantal registraties van door scholieren zelf ervaren kindermishandeling, beperkt tot de doelgroep voor
forensische pediatrie.

De uitkomsten van de twee bovengenoemde studies verschillen significant. Dit heeft waarschijnlijk
te maken met de verschillende methodologie die is gebruikt. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJI)
meldt hier het volgende over, “De NPM-studie schat de omvang van kindermishandeling onder 0tot
17-jarigen op 107.200 gevallen. Het scholierenonderzoek komt op een aantal van 160.700
mishandelde scholieren van 12 tot 17 jaar op basis van een extrapolatie van de resultaten. Het is
moeilijk om op grond van deze twee Nederlandse onderzoeken naar de omvang van
kindermishandeling een uitspraak te doen over de werkelijke omvang van het probleem. De
onderzoeken verschillen zodanig in opzet en operationalisering van begrippen, dat ze moeilijk
onderling te vergelijken zijn. Zo maken de onderzoeken gebruik van andere informanten en zijn ze
gericht op verschillende leeftijdsgroepen. De informanten in de NPM-studie waren
beroepskrachten die te maken hebben met jeugdigen en het onderzoek had betrekking op
kinderen en jongeren van 0 tot 17 jaar. Het scholierenonderzoek was gericht op scholieren in het
voortgezet onderwijs van 12 tot 17 jaar (…) Wat wel geconcludeerd kan worden is dat de omvang
van kindermishandeling in Nederland beduidend hoger ligt dan het voorheen geschatte aantal van
80.000” 3 .
Daarnaast hebben de onderzoekers aanwijzingen dat de jongeren die aan het onderzoek hebben
deelgenomen geneigd zijn over onveiligheid en andere nare ervaringen minder te melden dan wat
zij in werkelijkheid meemaken. Het is daarom volgens de onderzoekers niet uit te sluiten dat zij ook
over kindermishandeling onderrapporteren.
3.3 Registratiegegevens van het AMK
Het AMK registreert het aantal eerste contacten waarbij een vermoeden van kindermishandeling
bestaat. Deze eerste contacten worden onderverdeeld in adviezen, consulten en meldingen. De
totaalcijfers betreffen wederom de diverse vormen van mishandeling (waaronder ook psychisch
geweld, affectieve verwaarlozing, etc). De onderstaande grafiek geeft dan ook geen inzicht in de

3 Zie Cijfers over kindermishandeling, NJI, 2008.

6

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

behoefte aan forensische pediatrie, maar geeft wel een indruk van de trend. Over de periode van
2001 tot en met 2008 is het totaal aantal eerste contacten met ruim 127% gestegen.
60000

50000

40000
aantal

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Eerste contacten

30000

Lineair (Eerste contacten)

20000

10000

0
2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

jaar

Uit het totaal aantal (52.946) eerste contacten in 2008 zijn 16.156 meldingen voortgekomen. Rob
Bilo schat dat er in circa 40% van deze meldingen (6.462) sprake van vormen van
kindermishandeling is met mogelijk lichamelijk letsel. Dit betreft zaken waarbij een forensische
evaluatie van lichamelijke afwijkingen op enigerlei wijze plaats zou kunnen vinden (het duiden van
lichamelijke bevindingen in het kader van een vermoeden). Dit zijn niet allemaal zaken die in het
strafrecht terechtkomen of hoeven te komen. Er dient dan eerst aangifte te worden gedaan, waar
geen wettelijke verplichting voor bestaat. Voorts zijn er situaties denkbaar (bv een bekennende
verdachte, een ouder kind dat zelf kan verklaren, etc) waarin niet altijd een forensisch
kindergeneeskundige hoeft te worden ingeschakeld.
3.4 Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
In 2010 komen de ministers van VWS en Jeugd & Gezin met een wetsvoorstel waarin staat dat
professionals een meldcode voor kindermishandeling moeten instellen. Ook moeten zij het gebruik
ervan bevorderen.
Op de websites van de betrokken ministeries is de volgende informatie vermeld. Instellingen en
organisaties waar medewerkers te maken hebben met slachtoffers van huiselijk geweld,
kindermishandeling, vrouwelijke genitale verminking en/of eergerelateerd geweld, moeten
beschikken over een meldcode. Een meldcode is een stappenplan waarin staat hoe een
professional moet omgaan met het signaleren en melden van huiselijk geweld en
kindermishandeling.

7

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

Een meldcode is geen meldplicht. Door te werken met een meldcode blijft de beslissing om
vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling wel of niet te melden, berusten bij de
professional. Het stappenplan van de meldcode biedt hem bij die afweging houvast.
Een nieuw protocol voor het melden van kindermishandeling op de afdeling Spoedeisende hulp
van Medisch Centrum Haaglanden Westeinde heeft binnen een half jaar 40 meldingen opgeleverd
ten opzichte van 4 in de voorgaande periode. Hierbij dient op dit moment te worden aangetekend
dat de toename van signalering nog geen zekerheid biedt dat dit ook een gelijkmatige toename
van het aantal diagnoses met zich meebrengt 4 .

4 Zie ook het interview met Rob Bilo bij het radioprogramma Argos, VPRO radio 1, dd 6 maart 2010.

8

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

4 Informatie van ketenpartners

4.1 Politie
Het is voor de politie niet mogelijk om op een simpele wijze uit de eigen registratiesystemen
informatie te destilleren over zaken met betrekking tot kindermishandeling. Deze zaken worden
onder algemene codes ingevoerd, zoals ‘huiselijk geweld’, ‘zeden’, etcetera. Sommige
politieregio’s houden echter een schaduwregistratie bij en/of kennen de relatief beperkt aantal
zaken uit het hoofd. Door mw. Yet van Mastrigt, teamchef sociale jeugd- en zedenpolitie uit de
regio Hollands-Midden zijn op die wijze de onderstaande gegevens opgeleverd.
Regio

Aantal
2008
4 (of 5)

Aantal
2009
4 (of 5)

Verwachting
2010
5

Twente
Friesland
Flevoland

3
1

Onbekend
Onbekend
Onbekend

3
2a3
Enkele keren

Haaglanden

7

16

20

NoordHolland
Noord
GelderlandZuid
AmsterdamAmstelland

2

3

3

NFI, FE, radioloog Maastricht UMC. Igv
ernstige zaken. Achteraf was onderzoek
in nog 2 zaken wenselijk geweest.
NFI igv zeer ernstige zaken.
Igv zeer ernstige zaken.
Igv zeer ernstige zaken. Achteraf was
onderzoek in meer zaken wenselijk
geweest.
18 FE, 5 NFI. Er worden nu in regio ook
afspraken gemaakt met forensisch
artsen.
NFI, FE (kosten FE zijn erg hoog).

4

4

4a5

NFI, FE. Vermoedelijk seksueel misbruik.

5

5

10 a 20

GelderlandMidden

3

3

3

Noord-Oost

6

Onbekend

9

NFI igv zeer ernstige zaken. Voor
seksuele kindermishandeling
samenwerkingsverband van forensische
artsen, gynaecologen en kinderartsen.
NFI igv ernstige zaken. Snelle
beoordeling via Forensische Expertise
ivm onacceptabel lange wachttijden.
Vroeger FE, nu veelal NFI ivm kosten.

LimburgNoord

Opmerkingen

9

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

Gelderland
HollandsMidden
Midden-West
Brabant

3

3

3

6

Onbekend

8

Zeeland
RotterdamRijnmond
IJsselland
Limburg-Zuid

3
6

4
Onbekend

5
6a8

2
0

Onbekend
1

3
Onbekend

Utrecht
Zuid-Holland
Zuid
Drenthe

16
3

12
3

Onbekend
>3

4

4

10 a 12

Totaal

78

> 62

97 - 113

Achteraf was onderzoek in meer zaken
wenselijk geweest.
NFI, FE igv ernstige zaken.
Forum Educatief / NFI / via LDM: Dr.
Wolf , Dr. Das van Formetex. Achteraf
was onderzoek in 5 a 6 zaken extra
wenselijk geweest.
NFI en kinderarts AMK
NFI, kinderarts Sophia kinderziekenhuis.
Vooral shaken baby.
In verleden 1 zaak geweigerd door NFI
ivm werkdruk.
Convenant met FE.
Verwacht groei ivm meer aangifte door
AMK.
NFI. FE is overwogen, maar uiteindelijk
niet geraadpleegd.

In deze tabel zijn de resultaten verwerkt uit 20 korpsen, waarbij er voor het jaar 2009 en 2010 een
behoorlijk grote onzekerheidsmarge bestaat. Wel is duidelijk dat er een stijgende trend bestaat. Als
aangenomen wordt dat het gemiddelde aantal zaken per regio vermenigvuldigd kan worden met 26
(totaal aantal korpsen), dan volgen daaruit de cijfers 101, >81 en 126 – 147.
Uit de opmerkingen kan worden opgemaakt dat een redelijk aantal zaken achteraf ook in
aanmerking was gekomen voor nader onderzoek. De werkdruk/instroomstop bij het NFI en de
hoge kosten van onderzoek bij Forum Educatief spelen hier duidelijk mee. Daarnaast kan worden
geconcludeerd dat hoofdzakelijk de ernstigste zaken voor nader forensisch onderzoek worden
aangemeld. Ten slotte is gemeld dat ook van andere instanties gebruik wordt gemaakt.
Mw. Yet van Mastrigt concludeert dat de bovengenoemde totaalcijfers slechts een top van de
ijsberg laten zien. Zij schat dat een capaciteit van 500 zaken op jaarbasis (fysieke en seksuele
kindermishandeling bij kinderen jonger dan 12 jaar) minimaal benodigd is. Na een betere
organisatie van politie, hulpverlening en zorg kan dit cijfer nog sterk stijgen.

10

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

4.2 Openbaar Ministerie
Het OM kampt met dezelfde registratieproblemen als de politie. Mw. Anoek Voermans van het
Parket-Generaal geeft aan dat dit mede komt doordat er geen specifiek op kinderen gerichte
wetsartikelen bestaan. In geval van seksueel misbruik zijn deze er wel, maar worden zaken
geregistreerd onder ‘zeden’. In 2011 zal bij het OM naar verwachting een nieuw registratiesysteem
in gebruik worden genomen, GPS (nu Compas). Pas dan kunnen zaken onder
‘kindermishandeling’ worden geregistreerd.
Mw. Hester de Koning, forensisch officier bij het parket Den Haag heeft desalniettemin een
methode gevonden om relevante cijfers uit het systeem Compas te halen, in eerste instantie voor
de regio Hollands-Midden over het jaar 2008.
Voor wat betreft seksuele delicten is gezocht op een aantal specifieke artikelen (242, 244, 245,
246, 247, 248a en 249), gecombineerd met de classificatie “pedoseksueel delict”. Dit leverde de
volgende cijfers op:
totaal:

57 parketnummers 5

waarvan:

1
15
10
1
32
3
5

242 (verkrachting)
244 (binnendringen bij kind onder 12 jaar)
245 (binnendringen bij kind tussen 12 en 16)
246 (aanranding)
247 (ontucht met kind onder 16 jaar)
248a (verleiding kind onder 18 jaar)
249 (ontucht met toevertrouwd kind onder 18 jaar)

Voor het fysieke geweld is eveneens gezocht op een aantal specifieke artikelen (de artikelen 300,
301, 302, 303, 304, 287, 288 en 289 van het Wetboek van Strafrecht), met minderjarige
slachtoffers. Een steekproef wees uit dat hierbij erg veel parketnummers zaten met relatief “oude”
minderjarige slachtoffers (15-18), en dat de verdachten in deze zaken veelal eveneens minderjarig
waren. De query bleek niet te kunnen selecteren op leeftijd van de slachtoffers, alleen op hun
minderjarig-zijn. Daarom zijn alle zaken met minderjarige verdachten uit de selectie gehaald.
totaal:

104 parketnummers

5 Er zijn 8 parketnummers met meer dan 1 feit, vandaar dat de opsomming op een hoger aantal uitkomt

dan het totaal aantal parketnummers.

11

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

waarvan:

8
23
73

287 (doodslag, of poging daartoe)
302 (zware mishandeling of poging daartoe)
300 (mishandeling)

Uit deze cijfers kunnen minder sterke conclusies worden getrokken over de behoefte aan
forensische kindergeneeskunde dan uit de cijfers van de politie, aangezien het hier totaalcijfers
betreft. Toch schat mw. Hester de Koning dat 60 a 70 van deze zaken in Hollands-Midden in
aanmerking hadden moeten komen voor nader forensisch kindergeneeskundig onderzoek.
Geëxtrapoleerd naar de 25 politieregio’s levert dit een totaal aantal van 1500 zaken in Nederland
op.
4.3 Forum Educatief
Met 1,6 FTE geneeskundigen en 1,3 FTE verpleegkundigen handelt Forum Educatief jaarlijks circa
40 dossierzaken, 20 kindgebonden zaken (poli) en circa 100 consults af. Dit vergt 75% van de tijd.
De overige 25% gaat zitten in onderwijs aan artsen en ketenpartners.
Een aandachtsgebied waarop Forum Educatief zich eveneens richt is Vrouwelijke Genitale
Verminking (VGV), ofwel meisjesbesnijdenis. Sinds 2003 is VGV in Nederland bij wet verboden en
vanaf 2006 is ook het (laten) uitvoeren van VGV in het buitenland strafbaar. Hoewel hier een
toename van het aantal zaken wordt verwacht, betreft VGV naar schatting slechts 2 a 3 gevallen
op jaarbasis. De invloed van VGV op de stijgende trend lijkt daarmee niet groot.
4.4 Overig
Voor letselbepaling wordt door OM en politie ook contact opgenomen met reguliere ziekenhuizen
en artsen. Van belang hierbij is dat er bij de diagnose goed onderscheid gemaakt dient te worden
tussen artsen in de curatieve zorg (gericht op herstel) en forensisch geschoolde artsen (gericht op
duiding). In de praktijk blijkt een medische duiding gedaan door een niet forensisch geschoolde
arts in een groot deel van de zaken niet juist.

12

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

5 Conclusie
Het is erg moeilijk gebleken om relevante cijfers over kindermishandeling uit de beschikbare
bronnen te destilleren. Onder andere het niet hanteren van een eenduidige definitie van
kindermishandeling is hier debet aan.
In algemene zin kan worden geconcludeerd dat de cijfers van de politie een onderschatting zijn
(zaken worden niet ingediend door gebrek capaciteit, hoge kosten, interne prioriteitstelling, etc). De
cijfers van het OM zijn daarentegen totaalcijfers. Niet in elke zaak is behoefte aan forensisch
kindergeneeskundig onderzoek.
De werkgroep ‘behoeftestelling forensische pediatrie 6 ’ concludeert op basis van de beschikbare
literatuur en na de analyse van het cijfermateriaal van OM en politie dat de capaciteit van de
forensische pediatrie in Nederland minimaal 500 zaken zou moeten zijn. Bij een betere organisatie
van de keten en bij het verhogen van forensisch bewustzijn en kennis over kindermishandeling zou
echter al snel kunnen blijken dat ook dit cijfer te laag is.
De kosten die gemoeid zijn bij het uitbreiden van de capaciteit vallen daarbij weg tegen de
geschatte maatschappelijke kosten van kindermishandeling (met de zorg, politie/justitie,
criminaliteit als belangrijkste elementen). Meerding schat deze kosten op 965 miljoen euro 7 .

6 Deze werkgroep bestaat uit Hester de Koning (forensisch Officier van Justitie, parket Haaglanden), Yet

van Mastrigt (teamchef sociale jeugd- en zedenpolitie uit de regio Hollands-Midden), Rob Bilo (forensisch
kindergeneeskundige NFI), Jules Mulder (directeur Forum Educatief), Remco Koerten (accountmanager
NFI).
7 Zie W.J. Meerding, De maatschappelijke kosten van kindermishandeling, Erasmus MC, 2005.

13

Maart 2010
Fout! Verwijzingsbron
niet gevonden.

Behoefte aan forensische pediatrie in Nederland

Literatuur

M.H. van IJzendoorn e.a., Algemene en Gezinspedagogiek – Datatheorie, Universiteit Leiden,
Kindermishandeling in Nederland Anno 2005: De Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van
Kinderen en Jeugdigen (NPM-2005), WODC 2007.
F. Lamers-Winkelman e.a., Faculteit der Psychologie en Pedagogiek, Vrije Universiteit Amsterdam
– PI Research Duivendrecht, Scholieren Over Mishandeling. Resultaten van een landelijk
onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen van het voortgezet onderwijs,
WODC 2007.
Adviezen en Meldingen over Kindermishandeling, Registratiegegevens van de Advies- en
Meldpunten Kindermishandeling, 2003 – 2008.
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Brief aan de Tweede Kamer; verplichte
meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, DMO/SSO-2875562.
W.J. Meerding, De maatschappelijke kosten van kindermishandeling, Erasmus MC, 2005.
D. Ince, Cijfers over kindermishandeling, Nederlands Jeugd Instituut, mei 2008.

14