Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 317

JBZ-Raad

Nr. 402

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 maart 2016
Hierbij bieden wij u het verslag aan van de Raad Justitie en Binnenlandse
Zaken, gehouden in Brussel op 10 en 11 maart 2016.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

kst-32317-402
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

1

Verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 10 en 11 maart 2016 te Brussel
Belangrijkste resultaten
Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Migratie: de Raad besprak de uitvoering van de verklaring van de
staatshoofden en regeringsleiders van 7 maart, mede ter voorbereiding
van de Europese Raad van 17 en 18 maart. Hierbij heeft het Voorzitterschap het belang van het volledig naleven van de Schengengrenscode,
het beëindigen van de doorwuifpraktijken en het belang van het ondersteunen van Griekenland onderstreept.
Europese grens- en kustwacht: er is voortgang geboekt met betrekking tot
de behandeling van het voorstel; het streven is om voor de volgende
JBZ-Raad een Raadspositie te bewerkstelligen.
Mensensmokkel: de Raad nam tijdens deze bijeenkomst conclusies aan
over de aanpak van mensensmokkel.
Veiligheid en Justitie
Richtlijn vuurwapens: Het Voorzitterschap legde de Raad vragen voor over
een minimumleeftijd, medische testen, een verbod zware
semi-automatische wapens, uitzonderingen op het verbod voor culturele
en historische redenen en online verkoop van vuurwapens. Over het
algemeen hielden de lidstaten in hun reacties bij voorkeur vast aan de
bepalingen van de huidige richtlijn vuurwapens, waarin deze onderwerpen worden overgelaten aan nationale wetgeving. De conclusies van
het Voorzitterschap zullen dienen als basis voor de verdere onderhandelingen op het technisch niveau.
Terrorismebestrijding: De door de EU-contra terrorisme coördinator
getrokken conclusies met een nadruk op verbetering van informatieuitwisseling en grenscontroles werden door de lidstaten onderschreven.
Richtijn bestrijding terrorisme: De JBZ-raad bereikte al twee maanden na
de presentatie van het voorstel van de commissie, een algemene
oriëntatie over de richtlijn betreffende de bestrijding van terrorisme. Een
groot aantal lidstaten gaf daarbij aan dat voor de bepaling inzake reizen
met een terroristisch doel een meer ambitieuze bepaling wenselijk zou zijn
geweest, met name vanwege de schrapping van intra-EU reizen met een
terroristisch doel.
EOM: Het Voorzitterschap markeerde in het licht van de motie Van Oosten
c.s. d.d. 9 maart 2016 (Kamerstuk 32 317, nr. 398) dat het Nederlandse
parlement de ontwikkelingen in de onderhandelingen met aandacht volgt,
maar in meerderheid onverminderd kritisch staat ten opzichte van de
overdracht van bevoegdheden, zoals voorzien in de tekst voor de artikelen
1 t/m 35. Het debat in de Raad liet zien dat er ten aanzien van het begrip
«operational expenditure» en de vraag welke kosten voortvloeiend uit
activiteiten van het EOM in de deelnemende lidstaten, in het bijzonder
voor onderzoeksmaatregelen in het kader van een strafrechtelijk
onderzoek, onder het budget van de Unie respectievelijk dat van de
lidstaten zullen vallen, verschillende zienswijzen bestaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

2

I. Gemengd Comité
1. Migratie
– stand van zaken en opvolging genomen maatregelen
– toekomstige acties
= gedachtewisseling
De Ministers wisselden van gedachten over de Europese migratieproblematiek en de uitwerking van de verklaring van de staatshoofden en
regeringsleiders van de Europese Unie van 7 maart jl. Een meerderheid
van de lidstaten uitte zich positief over de uitkomsten van de samenwerking tussen de Europese Unie en Turkije, waarbij werd benadrukt dat
juridische en praktische aspecten nog nadere uitwerking behoeven, in
overeenstemming met Europese en internationale verplichtingen. Het
Voorzitterschap onderstreepte het belang van adequate toepassing van de
Schengengrenscode, het einde van de doorwuifaanpak en het ondersteunen van Griekenland op alle terreinen.
De Europese Commissie stelde dat elementen uit de overeenkomst tussen
de Europese Unie en Turkije noodzakelijk zijn om de situatie in de
Schengenzone weer te normaliseren. Griekenland deed daarnaast een
dringend beroep op de lidstaten om de herplaatsingsbesluiten versneld
uit te voeren en om steun voor het opvangen van gestrande migranten.
In hun interventies beaamden de meeste lidstaten dat de overeenkomst
tussen de Europese Unie en Turkije een stap in de goede richting is.
Verschillende lidstaten uitten bovendien zorgen over de versnelling van
het visumliberalisatieproces voor Turkije en benadrukten dat hiertoe niet
over kan worden gegaan, zonder dat Turkije aan alle voorwaarden heeft
voldaan. De Europese Commissie zegde toe een analyse van het
juridische raamwerk te publiceren in aanloop naar de Europese Raad.1
Verschillende lidstaten uitten bovendien hun zorgen over eventuele
alternatieve routes voor migranten, onder meer via Albanië en Libië.
Frontex zegde toe binnen afzienbare tijd een update te publiceren met
betrekking tot een uitvraag voor de noodzakelijke experts en materiaal ten
gunste van de werking van de hotspots. Daarnaast gaf Frontex informatie
over de situatie aan de grens tussen Griekenland en Macedonië. EASO
informeerde lidstaten dat de aantallen voor wat betreft instroom lager
zijn, maar dat de instroom niet is ingedamd. EASO benadrukte bovendien
dat het extra personeel nodig heeft in Griekenland om het werk adequaat
te kunnen uitvoeren.
Het Voorzitterschap concludeerde dat het een vruchtbare gedachtenuitwisseling was, tussen de twee bijeenkomsten van de Europese Raad in.
De implementatie van genomen maatregelen om de instroom te laten
dalen, om de Europese buitengrenzen te beschermen, om illegale
migratie te reduceren, om Schengen te behouden en om de negatieve
humanitaire gevolgen te reduceren, blijft bovenaan de migratieagenda
prijken. Het Voorzitterschap benadrukte het belang van de volledige
implementatie van alle stappen die door de Europese Commissie zijn
geïdentificeerd in de mededeling «Terug naar Schengen». Lidstaten zijn
gereed om de afspraken tussen de Europese Unie en Turkije te implementeren en hebben een gezamenlijk belang bij het laten slagen hiervan, maar
deze verdienen nog verdere uitwerking. Tegelijkertijd moeten alternatieve
routes en dynamieken actief worden gemonitord en dienen lidstaten en
agentschappen gereed te zijn om illegale migratie en secundaire

1

Inmiddels op 16 maart verschenen, zie COM (2016) 166 (Kamerstuk 22 112, nr. 2080).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

3

bewegingen te controleren. Ten slotte is het van het grootste belang om
een effectief terugkeerbeleid te voeren.
2. Europese grens- en kustwacht: Voorstel voor een verordening
van het Europees Parlement en de Raad betreffende de Europese
grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EG)
nr. 2007/2004, Verordening (EG) nr. 863/2007 en Beschikking
2005/267/EG van de Raad (eerste lezing)
= stand van zaken
Het Voorzitterschap heeft tijdens dit agendapunt opnieuw de voortgang
op ambtelijk niveau van de behandeling van dit voorstel gepresenteerd.
Het voorstel zal tijdens elke JBZ-Raad de komende maanden worden
geagendeerd om te voldoen aan de timing zoals deze volgt uit de
conclusies van de Europese Raad van februari. Het Voorzitterschap streeft
ernaar een Raadspositie te bereiken voor de JBZ-Raad van 21 april as. Het
Voorzitterschap staat in nauw contact met de rapporteur uit het Europees
Parlement en er heeft in LIBE een eerste openbare gedachtewisseling
plaatsgevonden.
3. Diversen
= stand van zaken wetgevende voorstellen
Het Voorzitterschap informeerde de Raad onder verwijzing naar een paper
van het Voorzitterschap, over de stand van zaken van de onderhandelingen in diverse dossiers, te weten het pakket waarborgen voor
verdachten, de Europolverordening, de EU-PNR richtlijn, het pakket
gegevensbescherming, de Eurojustverordening, de PIF-richtlijn, de
richtlijn ECRIS voor derdelanders, het slimme grenzen voorstel, de
herziening van de Dublin-verordening en de verordening tot vaststelling
van een gemeenschappelijke EU-lijst van veilige landen van herkomst.
Mensensmokkel (A-punt)
Lidstaten hebben raadsconclusies aangenomen met betrekking tot de
aanpak van mensensmokkel.2 Deze conclusies benadrukken het belang
van een multidisciplinaire aanpak van mensensmokkel, waarbij alle
relevante partijen zijn aangesloten. De conclusies doen een beroep op de
Commissie, lidstaten, en Europese agentschappen om de politiële en
justitiële samenwerking verder te intensiveren. Alle betrokken partijen
worden aangemoedigd om de onderlinge informatieverzameling- en
uitwisseling te verbeteren, waaronder het beter benutten van bestaande
systemen. In de conclusies is er verder aandacht voor de thema’s:
financieel rechercheren, het gebruik van sociale mediagegevens, het
versterken van de samenwerking met derde landen en de private sector,
het ondersteunen van kwetsbare groepen migranten en het gebruik van
informatiecampagnes bij het voorkomen van mensensmokkel.

2

Doc. 6995/16.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

4

II. Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Raad – wetgevende besprekingen
4. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG inzake de controle op
de verwerving en het voorhanden hebben van wapens
= oriënterend debat/voortgangsverslag
Aan de hand van het discussiedocument (Doc.nr. 6755/160) over de
richtlijn vuurwapens, gaf het Voorzitterschap aan een algemene oriëntatie
op de richtlijn te willen behalen op de JBZ-Raad van 9 en 10 juni 2016.
Het Voorzitterschap lichtte de vijf elementen uit de discussienotitie toe, te
weten: 1) minimumleeftijd 2) medische testen voor de vergunning om een
wapen te verkrijgen of te bezitten 3) het verbod van semi-automatische
wapens voor civiele toepassing 4) uitzondering op het bezit van verboden
vuurwapens voor culturele en historische redenen en 5) online verkoop.
Vraag a) Minimumleeftijd
De meeste lidstaten gaven aan vast te willen houden aan de regel in de
huidige richtlijn die verkrijging door gift en erfenis en bezit voor minderjarigen toestaat (optie A in het discussiedocument).
Het Voorzitterschap concludeerde dat de meeste lidstaten kiezen voor
optie A.
Vraag b) Medische tests voor een vergunning
De meeste lidstaten gaven aan een voorkeur te hebben voor regeling die
voorwaarden stelt aan het verstrekken van een wapenvergunning (bijv.
een medische test) in het nationale recht (optie A in het discussiedocument).
Het Voorzitterschap concludeerde dat optie A de steun heeft van een grote
meerderheid van lidstaten.
Vraag c) Verbod semi-automatische vuurwapens voor civiele toepassing
De discussie liet zien dat een meerderheid van de lidstaten de mening was
toegedaan dat het civiele gebruik van semi-automatische vuurwapens
mogelijk moet blijven, maar wel onder striktere voorwaarden dan nu het
geval is (optie B uit het discussiedocument).
Een lidstaat gaf aan van mening te zijn dat er eerst op technisch niveau
naar deze vraag moet worden gekeken voordat de politiek hiermee iets
kan. Waarop het Voorzitterschap antwoordde dat als dat het geval moet
zijn, er zeker geen akkoord komt in juni op de JBZ-Raad. Een andere
lidstaat verzette zich stevig tegen een totaal verbod (optie A uit het
document), maar gaf ook aan zich wel te kunnen vinden in strengere
voorwaarden ten aanzien van deze vuurwapens, waarbij bijvoorbeeld kan
worden gedacht aan regels omtrent opslag etc. Weer een andere lidstaat
pleitte nadrukkelijk voor een goede regeling van het gebruik van
semi-automatische vuurwapens. Immers, deze wapens kunnen gemakkelijk worden omgebouwd.
Het Voorzitterschap concludeerde dat op basis van de discussie voor optie
B kon worden gekozen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

5

Vraag d) Uitzondering op het bezit van verboden vuurwapens voor
culturele en historische redenen
De meeste lidstaten gaven aan te willen vasthouden aan de huidige
regeling in de richtlijn. Dat wil zeggen zij gaven aan te kiezen voor optie A
uit het discussiedocument, inhoudende dat uitzonderingen op het bezit
van verboden vuurwapens voor culturele en historische redenen mogelijk
moeten blijven. Een lidstaat verzocht verduidelijkende voorbeelden wat
daar onder kan vallen, een andere lidstaat gaf aan dat ook uitzonderingen
mogelijk moeten zijn voor onderzoek en productie en weer een andere
lidstaat bepleitte dat verzamelaars geen vrijstelling mogen krijgen.
De conclusie van het Voorzitterschap was dat optie A de meeste steun
kreeg van de lidstaten.
Vraag e) Online verkoop
De discussie over de online verkoop van wapens leverde niet een heel
duidelijke richting op. Voor optie A, dat wil zeggen dat online verkoop
mogelijk moet zijn mits de daadwerkelijke overdracht van het wapen aan
voorwaarden is verbonden, spraken zich diverse lidstaten uit. Een kleine
meerderheid van andere lidstaten was van mening dat online verkoop
alleen mag door alleen geautoriseerde handelaren en een overdracht van
het verkochte wapen moet geschieden in persoon (optie B). Er was een
bijna even grote groep lidstaten die zich uitsprak voor optie C), inhoudende dat de online verkoop onder voorwaarden en controle is toegestaan.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er een kleine meerderheid is voor
optie B) is maar dat een substantiële groep lidstaten een voorkeur voor
optie C) heeft.
Uitgenodigd door het Voorzitterschap, deed de Commissie een beroep op
de lidstaten om de legale wapenhandel goed te reguleren. De Commissie
benadrukte dat zij de meest gevaarlijke semi-automatische vuurwapens
wil verbieden, maar dat ze wel openstaat voor verbetering in de tekst van
de voorgestelde richtlijn. De Commissie blijft staan op een verbod voor
semi-automatische aanvalswapens. Voorts gaf de Commissie duidelijk
aan dat zij geen uitzondering wil voor verzamelaars. Hier ligt een
«loophole» voor illegale handel, aldus de Commissie. Tenslotte pleitte de
Commissie voor een strikte regulering voor online verkoop van wapens,
maar gaf aan ook hier open te staan voor verbeteringen van de voorgestelde tekst. Het gaat immers om het verbeteren van de veiligheid van de
burgers binnen de EU. De Commissie riep de Raad op om voortgang te
maken met het voorstel. De Commissie gaf aan te hopen dat de Raad de
Commissie wil steunen om ook het Europees Parlement er van te
overtuigen dat het belangrijk is voortgang te maken op dit dossier.
Het Voorzitterschap gaf aan dat het debat in de Raad richting zal geven
aan de onderhandelingen op raadswerkgroepniveau. De door de
Commissie aangegeven aandachtspunten zullen eveneens verder worden
besproken op technisch niveau bij de zoektocht naar de juiste oplossingen. Ook zal in de komende periode tijdens de onderhandelingen
aandacht zijn voor de traceerbaarheid van vuurwapens en de link met
informatie-uitwisseling. Het Voorzitterschap gaf aan te streven naar een
algemene oriëntatie op de JBZ-raad van 9 en 10 juni 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

6

Raad – niet wetgevende besprekingen
5. Terrorismebestrijding
a. Follow-up van de uitvoering van de conclusies van de Raad van
20 november 2015
= gedachtewisseling
b. bestrijding van terroristische reisbewegingen
= informatie van het Voorzitterschap
c. Bestrijding van gewelddadig extremisme
= informatie van het Voorzitterschap
Het Voorzitterschap gaf aan dat het implementatierapport van de
conclusies van de JBZ-Raad en de Europese Raad uit 2015 m.b.t.
terrorisme (document 6450/16) toegelicht zal worden door de EU
contra-terrorisme coördinator (EU CTC). Uit het gedetailleerde rapport kan
worden afgeleid dat voortgang is geboekt, in het bijzonder ten aanzien
van informatie-uitwisseling en operationele samenwerking tussen de
lidstaten en met Europol en Interpol. Verbetering van de informatieuitwisseling is een prioriteit evenals de controle van de buitengrenzen. De
lidstaten hebben in COSI dit rapport al positief ontvangen en aanbevelingen onderschreven. Het Voorzitterschap voegde hieraan toe dat voor de
JBZ-Raad van juni 2016 een actieplan met concrete acties voor de
verbetering van informatie-uitwisseling aan de Raad zal worden
voorgelegd. Bij het opstellen van dit actieplan zullen de Commissie, de
lidstaten en de CTC nauw worden betrokken.
De EU CTC, de heer De Kerchove, gaf vervolgens een toelichting op het
document waarbij hij de nadruk legde op informatie-uitwisseling en
controles van de buitengrenzen. Hij gaf aan de discussie die in COSI is
gestart over de architectuur van de informatiesystemen en hun interoperabiliteit van harte te steunen. Ook de uitkomsten van de countering
terrorist travel conferentie van 1 maart 2016 zullen hieraan een waardevolle bijdrage leveren. Daarnaast komt de Commissie op korte termijn met
voorstellen over de EU-databank voor vingerafdrukken Eurodac, het
Schengen Informatie Systeem (SIS) en Slimme Grenzen. Deze elementen
kunnen ook gaan leiden tot herziening van de algehele opzet van de
informatie-systemen. Een ander element is nog het door de Commissie
financieel gesteunde project met betrekking tot de verbinding tussen de
nationale Passenger Information Units (PIU’s) ter implementatie van de
Richtlijn EU-PNR.
Voorts pleitte de EU CTC ervoor om nog dit jaar toegang van «law
enforcement» tot Eurodac te realiseren en voor het invoeren van
vingerafdrukken in het SIS. Hij pleitte voor een link tussen Eurodac met
het Visa Informatie Systeem (VIS) en het SIS. Ook zou het volgens de EU
CTC mogelijk moeten worden dat Veiligheidsdiensten rechtstreeks
toegang krijgen tot SIS (nu gebeurt dat in veel lidstaten door tussenkomst
van de politie). Met betrekking tot de controles aan de buitengrenzen riep
de CTC lidstaten op om personeel ter beschikking te stellen voor de
hotspot-activiteiten van Europol en te zorgen voor aansluiting op de
Stolen and Lost Travel Documents (SLTD) databank. Tot slot verwees de
CTC naar de activiteiten van Commissaris Jourova op het gebied van
rehabilitatie en riep in dit verband lidstaten op gebruik te maken van de
beschikbaar gestelde financiële middelen hiervoor.
Het Verenigd Koninkrijk gaf een toelichting op het Frans – Britse paper
over data- en informatie-uitwisseling dat kort voor de vergadering was
verspreid (doc.6930/16). Dit gezamenlijke paper bevat een aantal concrete
acties die beide lidstaten ook zien als input voor de onder het Nederlands

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

7

Voorzitterschap gestarte discussie over het gebruik van verschillende
informatiesystemen en verbinding hiertussen.
Het Voorzitterschap zegde toe dit document bij de verdere uitwerking van
het actieplan te zullen betrekken.
De Commissie gaf aan de aanbevelingen van de CTC te steunen. De
Commissie noemde ook informatie-uitwisseling en grenscontroles als
prioriteiten. In dit verband is de adoptie van de wijziging van de Schengen
Grenscode (art. 7 (2)) een stap in de goede richting. Systematische
registratie van aankomende migranten, het afnemen van hun vingerafdrukken en de veiligheidchecks zijn onontkoombaar. Griekenland en Italië
moeten hierbij gesteund worden. De Commissie wees erop dat bestaande
systemen beter benut moeten worden, en noemde hierbij met name Prüm
en SLTD van Interpol. Tien jaar na afronding van Prüm moet geconstateerd worden dat de mogelijkheden niet ten volle benut worden. Tot slot
pleitte de Commissie voor snellere implementatie van de EU-PNR
Richtlijn.
België informeerde de Raad over het werkontbijt van meest betrokken
lidstaten, over buitenlandse terroristische strijders. Daar is verbetering
van de informatie-uitwisseling bevestigd en benadrukt dat bestaande
systemen ten volle moeten worden benut. Er werd nadrukkelijke steun
uitgesproken voor het Nederlandse initiatief om te komen tot een
actieplan met concrete voorstellen.
Diverse lidstaten spraken steun uit voor de aanbevelingen van de CTC en
de ontwikkeling van een actieplan ter verbetering van de informatieuitwisseling. Ook dient er aandacht te zijn voor de slachtoffers van
terrorisme, de bestrijding van financiering van terrorisme en alle vormen
van radicalisering.
Vervolgens informeerde het Voorzitterschap de Raad over de uitkomsten
van twee conferenties die zijn georganiseerd in Amsterdam: de eerste
over de bestrijding van gewelddadig extremisme en de tweede over
bestrijding van reisbewegingen van terroristen.
De eerstgenoemde conferentie concludeerde dat het uitwisselen van
lokale ervaringen en praktijken belangrijk is en blijft, hetgeen een plaats
zou moeten krijgen in nationale contraterrorisme-strategieën.
De uitkomsten van conferentie over reisbewegingen worden meegenomen in het te ontwikkelen actieplan. Daarin zullen concrete voorstellen
worden opgenomen voor versterking van het verzamelen, het controleren
en het verbinden van informatie.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad nota heeft genomen van de
aanbevelingen in het rapport van de EU CTC en van de uitkomsten van de
conferenties over de bestrijding van gewelddadig extremisme en
reisbewegingen van terroristen.
6. Diversen
Ontwerp van Europees initiatief ter voorkoming en bestrijding
van woninginbraken door georganiseerde criminele groepen
= informatie van Duitsland en Frankrijk
Duitsland informeerde de Raad aan de hand van document 6876/16 over
een Frans-Duits initiatief om georganiseerde inbraken met een grensoverschrijdend karakter te voorkomen. Duitsland gaf aan van mening te zijn
dat dit initiatief niet haaks staat op de ontwikkelingen binnen de
EU-beleidscyclus zware en georganiseerde criminaliteit (EMPACT). Ook in
deze beleidscyclus zijn voorkoming en bestrijding van georganiseerde
grensoverschrijdende inbraken als prioriteit aangemerkt. Frankrijk en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

8

Duitsland gaven aan voornemens te zijn om voor implementatie van dit
initiatief financiële ondersteuning aan de Commissie te vragen.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad nota heeft genomen van de
presentatie van het Frans-Duitse initiatief en dat COSI wordt opgedragen
de opvolging hiervan verder te bespreken.
III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad – wetgevende besprekingen
7. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad over terrorismebestrijding en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/475/JBZ van de Raad inzake terrorismebestrijding
= algemene oriëntatie
Het Voorzitterschap gaf aan te verwelkomen dat op de jaarlijkse EU-dag
inzake herdenking van slachtoffers van terrorisme een algemene
oriëntatie ten aanzien van de richtlijn over terrorismebestrijding kan
worden bereikt. Het voorliggende compromispakket beoogt een juiste
balans te zijn tussen enerzijds het voorstel van de Commissie en
anderzijds de onderling verschillende posities van de lidstaten. Het
Voorzitterschap sprak de hoop uit dat het Europees Parlement al in april
zijn standpunt zal vaststellen zodat daarna de triloog kan starten.
Commissaris Avramopoulos verwelkomde de snelle voortgang op deze
richtlijn. Hij gaf aan dat de rapporteur Hohlmeier in het Europees
Parlement heeft aangegeven voor de zomer een akkoord te willen
bereiken over de richtlijn. De Commissie heeft evenwel zorgen bij één
bepaling uit de richtlijn: de strafbaarstelling van het reizen met een
terroristisch doel. Het is voor de Commissie van groot belang dat ook het
reizen met terroristisch doel door terugkerende strijders, alsmede het
intra-EU reizen onder de reikwijdte vallen. Op dat punt zou de Raad de
ambitie niet naar beneden moeten bijstellen. Daarnaast uitte de
Commissie twijfel over de vraag of de regeling in lijn is met de internationale verplichtingen die voortvloeien uit VNVR resolutie 2178(2014) en
het Aanvullende Protocol bij het Raad van Europa-verdrag ter voorkoming
van terrorisme (CETS nr. 217).
Hierna sprak een grote meerderheid van de lidstaten steun uit voor de
algemene oriëntatie en veel lidstaten dankten de Commissie en het
Voorzitterschap voor het snelle bereiken daarvan. Een groot aantal
lidstaten stelde evenwel dat het wenselijk zou zijn om ook intra-EU reizen
onder de reikwijdte van de strafbaarstelling van reizen met een terroristisch doel te brengen. Diverse lidstaten gaven aan dat zij ook een meer
ambitieus akkoord hadden willen steunen ten aanzien van rechten van en
voorzieningen voor slachtoffers en ten aanzien van de strafbaarstelling
van terrorismefinanciering.
Er was slechts één lidstaat die geen steun gaf aan de compromistekst.
Deze lidstaat vond de strafbaarstelling van reizen met een terroristisch
doel onvoldoende, alsmede de strafbaarstelling van terrorismefinanciering en de voorstellen inzake het verwijderen van informatie van het
internet, de voorkoming van illegale handel in cultuurgoederen en de
inzet van opsporingsbevoegdheden.
Het Voorzitterschap bedankte de lidstaten voor de uitgesproken steun en
concludeerde dat een algemene oriëntatie is bereikt. Het Voorzitterschap
zal op basis daarvan in onderhandeling treden met het Europees
Parlement als dat zijn standpunt heeft vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

9

8. Digitale agenda
a. Levering van digitale inhoud: Voorstel voor een richtlijn van het
Europees Parlement en de Raad betreffende bepaalde aspecten
van overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud
b. Verkoop op afstand van goederen: Voorstel voor een richtlijn
van het Europees Parlement en de Raad betreffende bepaalde
aspecten van overeenkomsten voor de onlineverkoop en andere
verkoop op afstand van goederen
= voortgangsverslag
De Commissie gaf aan zeer dankbaar te zijn voor de inspanningen van het
Voorzitterschap op dit dossier en verheugd te zijn over de vooruitgang die
is geboekt op technisch niveau. De Commissie gaf aan zich erin te kunnen
vinden om eerst vooruitgang te boeken op de richtlijn over de levering
van digitale inhoud, maar wees er wel op dat de online aankoop van
goederen een groter aandeel vormt van de interne markt dan de levering
van digitale inhoud. Daarom moet het voorstel over de online aankoop
van goederen niet uit het zicht worden verloren. Ook is het van belang dat
de regels voor digitale inhoud consistent zijn met die voor de online
aankoop van goederen. Beide voorstellen zullen daarom gedurende de
technische discussies in het zicht moeten worden gehouden. De
Commissie gaf aan de zorgen van de lidstaten over de samenhang met de
bestaande regels voor de offline aankoop van goederen te delen. De
Commissie merkte tot slot op te hopen op concrete resultaten tijdens de
JBZ-Raad van 9 en 10 juni 2016.
Er waren geen interventies van lidstaten. Het Voorzitterschap concludeerde dat het voortgangsrapport is aangenomen door de Raad.
9. Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van
het Europees Openbaar Ministerie (EOM)
= oriënterend debat
Het Voorzitterschap leidde de discussie in met het voor de onderhandelingen over het EOM onverminderd geldende adagium «nothing is agreed
untill everything is agreed». Het Voorzitterschap markeerde, in het licht
van de motie Van Oosten c.s. d.d. 9 maart 2016 (Kamerstuk 32 317, nr. 398)
dat het Nederlandse parlement de ontwikkelingen in de onderhandelingen
met aandacht volgt, maar in meerderheid onverminderd kritisch staat ten
opzichte van de overdracht van bevoegdheden, zoals voorzien in de tekst
voor de artikelen 1 t/m 35.
Het Voorzitterschap vroeg de lidstaten eerst naar hun eventuele opmerkingen met betrekking tot de annex, waarin de stand van zaken van de
artikelen over relaties met partnerorganisaties, financiële bepalingen en
slotbepalingen werd gepresenteerd.
Lidstaten verwelkomden over het algemeen de voortgang van de
onderhandelingen en onderschreven de stand van zaken in de annex. Een
enkele lidstaat gaf aan nog geen definitieve positie ten aanzien van de
uiteindelijke deelname aan het EOM te hebben.
Vervolgens vroeg het Voorzitterschap de Commissie en de lidstaten om
zich aan de hand van document 6667/16 uit te spreken over het begrip
«operational expenditure» in artikel 49 van de ontwerpverordening en de
vraag welke kosten voortvloeiend uit activiteiten van het EOM in de
deelnemende lidstaten, in het bijzonder voor onderzoeksmaatregelen in
het kader van een strafrechtelijk onderzoek onder het budget van de Unie
respectievelijk dat van de lidstaten zouden moeten vallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

10

De Commissie gaf aan de benadering te steunen zoals die thans in
artikel 49 is gekozen. Onder «operational expenditure» vallen wat de
Commissie betreft kosten in het kader van training, vertaling van stukken
en reiskosten (mission costs) die door gedelegeerde aanklagers worden
gemaakt. De Commissie pleitte voor het uitsluiten van de kosten die zijn
gemoeid met onderzoeksmaatregelen die door gedelegeerde aanklagers
worden uitgevoerd. Deze kosten zouden volgens de Commissie voor
rekening van de deelnemende lidstaten moeten komen, waarbij de
Commissie refereerde aan het feit dat lidstaten ook nu gehouden zijn om
EU-fraude effectief te bestrijden. De Commissie gaf steun aan de wijze
waarop thans in de ontwerpverordening het begrip «operational
expenditure» wordt ingekaderd.
Diverse lidstaten gaven aan de zienswijze van de Commissie te steunen
en verwelkomden de benadering zoals die thans in artikel 49 van de
ontwerpverordening is gekozen. Een aanzienlijk aantal lidstaten pleitte
eveneens voor een benadering waarbij als uitgangspunt geldt dat de
deelnemende lidstaten de kosten voor onderzoeksmaatregelen dragen,
maar dan wel een waarbij enige ruimte wordt behouden voor een beroep
op financiering vanuit het budget van het EOM in gevallen waarin de
kosten bijzonder hoog zouden uitvallen. Een enkele lidstaat leek zich op
het standpunt te stellen dat onderzoeksmaatregelen vanuit het budget van
het EOM zouden moeten worden betaald.
Het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Ierland markeerden hun positie
als niet-deelnemende lidstaten en de gevolgen van daarvan voor de
financiering van het EOM. Daarbij vroegen het VK en Ierland aandacht
voor de wijze waarop de samenwerking tussen niet-deelnemende
lidstaten en het EOM wordt vormgegeven. Het VK lichtte toe dat het
streeft naar een aparte overeenkomst waarin die samenwerking wordt
uitgewerkt.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de vraag wat onder het begrip
«operational expenditure» moet vallen verschillend wordt beantwoord en
dat kan worden geconstateerd dat een aantal lidstaten ervoor pleit dat de
deelnemende lidstaten de onderzoeksmaatregelen bekostigen, dat een
aantal andere lidstaten hetzelfde vertrekpunt kiest, maar enige flexibiliteit
wil aanbrengen voor situaties waarin de kosten bijzonder hoog zouden
uitvallen, en dat slechts enkele lidstaten voor een benadering pleitten
waarbij de kosten voor onderzoeksmaatregelen vanuit het budget van het
EOM worden gefinancierd. Het Voorzitterschap nam nota van de positie
van niet-deelnemende lidstaten. Het Voorzitterschap concludeerde tot slot
dat er op dit punt verder werk op technisch niveau nodig is.
10. Diversen
a. informatie van het Voorzitterschap over de ter tafel voorliggende wetgevingsvoorstellen
b. Privacyschild EU-VS: nieuw kader voor trans-Atlantische
doorgiften van persoonsgegevens
= informatie van de Commissie
c. Raamovereenkomst EU-VS: Ontwerpovereenkomst tussen de
Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie betreffende
de bescherming van persoonsgegevens in verband met
voorkoming, onderzoek, opsporing en vervolging van strafbare
feiten (raamovereenkomst)
= informatie van de Commissie
De Commissie verwees naar haar Mededeling van 29 februari over het
herstel van vertrouwen voor Trans-Atlantische doorgiften van persoonsgegevens. Het is volgens de Commissie nu van belang dat de EU haar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

11

interne dataprotectieregels zo snel als mogelijk formeel aanneemt. De
Commissie wees op de Judicial Redress Act als noodzakelijke voorwaarde
voor de Raamovereenkomst EU-VS, welke over 3 maanden in de VS in
werking zal treden. De Commissie gaf aan snel een voorstel te zullen
presenteren, met een machtiging voor ondertekening en sluiting van de
Raamovereenkomst. Gestreefd wordt naar ondertekening op 1 of 2 juni
tijdens de EU-VS ministeriële bijeenkomst. Na instemming door het
Europees Parlement kan de Raamovereenkomst vervolgens worden
gesloten.
Wat betreft het EU-US Privacy Shield als reactie op Hofuitspraak van
1 oktober 2015 waarbij voorloper Safe Harbour ongeldig is verklaard,
lichtte de Commissie toe dat de eerste stap nu is dat advies van de
Artikel 29 Working Party wordt ingewonnen, waarschijnlijk op 12–13 april.
Het is vervolgens aan de experts in het Artikel 31 comitologie-comité om
in te stemmen waarna de Commissie kan overgaan tot formele adoptie
van de «adequacy decision».
Raad – niet wetgevende besprekingen
11. Diversen niet-wetgevend
a. Digitaal bewijsmateriaal: doeltreffende strafrechtspleging in
het digitale tijdperk: jurisdictie in de cyberruimte
= informatie van het Voorzitterschap over de lopende werkzaamheden
Het Voorzitterschap lichtte de stand van zaken op het dossier Cybercrime
toe. Op 7 en 8 maart jl. heeft in Amsterdam de high level expert conference «Crossing Borders: Jurisdiction in cyberspace» plaatsgevonden. De
discussie ging daar over het vergroten van de effectiviteit van de
bestrijding van het crimineel gebruik van cyberspace. Tijdens de conferentie stonden drie onderwerpen centraal: het verbeteren van bestaande
rechtshulp procedures, de tegenstrijdige regelgeving die de samenwerking met private partijen belemmert en situaties waarin rechtshulp
niet mogelijk is omdat de locatie van het e-bewijs of de oorsprong van
een cyber-aanval niet bekend is. Ten aanzien van het verbeteren van
bestaande rechtshulp procedures zijn er praktische ideeën aangedragen
om de bureaucratie omtrent deze procedures te verminderen. Deze ideeën
zouden op relatief korte termijn kunnen worden uitgewerkt. Voor de
samenwerking met private partijen gaven de deelnemers aan dat een
geëxpliciteerd helder kader waarbinnen kan worden samengewerkt kan
bijdragen aan de effectiviteit en efficiëntie van de samenwerking. Hierbij
kan onderscheid gemaakt worden naar type data, bijvoorbeeld abonneegegevens, verkeersgegevens en inhoud. Een aangepast regime voor
abonneegegevens werd aangedragen als de meest gerede optie om uit te
werken. Ten aanzien van situaties waarin rechtshulp niet mogelijk is
omdat de locatie van het e-bewijs of de oorsprong van een cyber-aanval
niet bekend is, verkenden de deelnemers de mogelijkheden voor het
onderzoek naar de locatie van het e-bewijs of de oorsprong van een
cyber-aanval. Daarbij is het belang van proportionaliteit en transparantie
bij het gebruik van bevoegdheden onderstreept. Het Nederlands Voorzitterschap zal de concrete resultaten uit de conferentie in Amsterdam
verwerken in gerichte voorstellen en deze via de geëigende raadswerkgroepen en hoogambtelijke comités aan de JBZ-Raad in juni voorleggen.
Daarnaast zal door het Nederlands Voorzitterschap een voorstel tot de
oprichting van een netwerk van officieren van justitie en onderzoeksrechters belast met cyber aan de JBZ-Raad van juni worden voorgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

12

b. Voorstellen van de Commissie voor besluiten van de Raad
betreffende de sluiting en de ondertekening, door de Europese
Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het
voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk
geweld (Verdrag van Istanbul)
= informatie van de Commissie
De Commissie wees op het belang van toetreding door de EU tot de
Istanbul Conventie voor bestrijding van geweld tegen vrouwen. De
toegevoegde waarde van toetreding van de EU ligt hierin dat deze past bij
de holistische aanpak van het onderwerp op EU-niveau. Toetreding zorgt
verder voor coherentie van aanpak door de EU en het beter gebruik
maken van EU-fondsen. De Commissie stelt voor dat de Unie naast de
lidstaten toetreedt en alleen voor zover deze binnen de Uniebevoegdheid
valt (zo komt «substantive criminal law» nog steeds toe aan de lidstaten).
De verdeling van bevoegdheden is van belang voor de verdere discussie
van het voorstel. De Commissie gaf aan te rekenen op het Voorzitterschap
om de onderhandelingen verder te brengen.
Een lidstaat gaf aan enige twijfel te hebben over de bevoegdheidskwestie.
Een andere lidstaat die zelf een verklaring heeft afgelegd bij ratificatie,
vroeg wat de status van de verklaring is na toetreding van de EU. Het
Voorzitterschap merkte op dat experts hier bij de verdere behandeling
verder naar zullen kijken en nam verder goede nota van de presentatie
door de Commissie.
c. Dialoog met Internet service providers over haatzaaiende
uitingen online (online hatespeech)
= informatie van de Commissie
Commissaris Jourová lichtte de stand van zaken toe ten aanzien van
online hatespeech en de dialoog met de internet service providers. De
Commissie gaf aan in te zetten op het verbeteren van de «notice and take
down»-procedures, inclusief het versnellen van het verwijderen van de
online hatespeech, het opzetten en uitbreiden van een netwerk van
«trusted flaggers» en het bewegen van de internet service providers tot
het toetsen van uitingen aan EU- en nationale wetgeving in plaats van
(alleen) de eigen servicevoorwaarden. De Commissie gaf aan deze
gezamenlijke afspraken te willen opnemen in een «code of conduct» en in
juni concrete resultaten ten aanzien van de strijd tegen online hatespeech
te willen presenteren aan de JBZ Raad.
Diverse lidstaten gaven aan positief te staan tegenover het initiatief van
de Commissie en het een belangrijk onderwerp te vinden. Er werd ook
gewezen op het belang van een balans tussen vrijheid van meningsuiting
en de strafbare vorm van online hatespeech en enkele lidstaten vroegen
specifiek aandacht voor «counterspeech», het behoud van pluriformiteit
en het tegengaan van anonieme online hatespeech.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 402

13