3
Vragenuur: Vragen Van Tongeren
Vragen van het lid Van Tongeren aan de minister van Veiligheid en Justitie over het drugsgedoogbeleid van de
gemeente Amsterdam tijdens festivals zoals het Amsterdam Dance Festival.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Voorzitter. Deze week barst weer het jaarlijkse Amsterdam
Dance Event los met meer dan 350.000 bezoekers. Muziek
en deze festivals zijn inmiddels een economische sector
van belang in Nederland. Vorig jaar werd het festival overschaduwd door drie tragische sterfgevallen. In Nederland
stierven in 2012/2013 164 mensen aan illegale drugs. Elke
dode is er een te veel. Ter vergelijking: in diezelfde periode
overleden 23.723 mensen door alcohol en tabak en dat zijn
legale genotsmiddelen. De gemeente Amsterdam zet samen
met de festivalorganisatie, het Openbaar Ministerie, Jellinek
en andere partners vol in op preventie. Zij kiezen een
pragmatische lijn. Drugs zijn verboden en horen niet thuis
op een feest, maar het gebruik ervan is niet uit te bannen.
Informeren en testen van drugs staat voorop, niet het
straffen. Wie uiteindelijk nood- of hulpdiensten nodig heeft,
hoeft niet te vrezen voor strafvervolging. Zo ziet GroenLinks
het graag.
Wat zou er volgens de minister uit die nieuwe aanpak
moeten komen om te zorgen dat hij die aanbeveelt aan alle
gemeenten en festivals in Nederland? Is de minister het
met GroenLinks eens dat politie en Openbaar Ministerie
zich niet zozeer moeten richten op de gebruikers, maar juist
op de drugshandelaars? Vindt de minister met GroenLinks
dat de gezondheid van de bezoekers en de gebruikers
vooropstaat en dat er daarom bij elk vergelijkbaar evenement ergens een locatie zou moeten zijn waar gebruikers
hun pillen kunnen testen en waar een heleboel praktische
informatie rond het gebruik van drugs wordt uitgelegd?
Mensen weten dan ook dat zij niet onmiddellijk opgepakt
worden als zij naar de EHBO-post gaan.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de minister van Veiligheid en Justitie
voor de beantwoording van deze vraag.

Minister Van der Steur:
Voorzitter. Ik dank mevrouw Van Tongeren voor het stellen
van deze vraag. Het beleid van de lokale driehoek — de
gemeente Amsterdam, de Nationale Politie en het Openbaar
Ministerie — heeft ook al tot vragen geleid in de Amsterdamse gemeenteraad. In dat kader is afgesproken dat er
een evaluatie zal plaatsvinden van het beleid en dat de
gemeenteraad daarover zal worden geïnformeerd. Het debat
over wat je in de lokale driehoek op specifiek lokaal terrein
doet, hoort in de gemeenteraad van Amsterdam thuis.

gescheiden houden en hebben er om die reden voor gekozen om in Nederland het gebruik van verdovende middelen
niet strafbaar te stellen. Dat betekent dat er tegelijkertijd
een aanwijzing en een richtlijn zijn die het Openbaar
Ministerie handvatten geven voor de wijze waarop zij de
opsporing en vervolging vorm moeten geven. Ik kan aan
mevrouw Van Tongeren bevestigen dat het specifiek gaat
om de dealers, want de dealers moeten worden aangepakt.
Dat is de essentie van het beleid, ook in Amsterdam. Ik heb
begrepen dat in de lokale driehoek de afweging is gemaakt
dat het Amsterdam Dance Event een zodanige reeks van
feesten is dat het lastig wordt om de bestaande basislijn
van "één pil en daarboven vindt inbeslagname of strafrechtelijke vervolging plaats" te handhaven en het beleid daarom
is aangepast in het specifieke, lokale kader. Ik vind zelf, met
een aantal partijen in de gemeenteraad van Amsterdam,
dat het beleid van vijf pillen wel erg ruimhartig is geformuleerd. Ik zal mij daarover dan ook met het Openbaar Ministerie verstaan. Ik vind het in ieder geval nog geen aanleiding
om te zeggen dat dit specifieke Amsterdamse beleid voor
één specifiek festival landelijk beleid zou moeten worden.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik ben blij dat de minister zegt dat we de tijd van drugshonden die iedereen op deze feesten besnuffelen, van de keiharde aanpak en van de mogelijke verwoesting van de hele
werkcarrière van jonge mensen die ooit één keer één of
twee pillen op zak hebben, achter ons hebben liggen en dat
het gebruik niet strafbaar is. Maar mijn vraag was een
andere. Er wordt geëvalueerd door Amsterdam. Stel dat
daaruit komt: goh, dit jaar geen doden, het liep allemaal
vrij goed en er is misschien een kostenbesparing op de
inzet van de politie. Wat zou er dan nodig zijn voor deze
minister om te zeggen: Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Tilburg, Maastricht en noem nog eens een paar grote steden
met festivals moeten daar ook mee aan de slag? Wat zou
voor de minister dus een doorslaggevend argument zijn?
Of zegt hij eigenlijk: Amsterdam is zo'n stad apart dat we
het daar even niet doen, maar dat we in de andere steden
de war on drugs keihard moeten blijven handhaven?
Minister Van der Steur:
Ik denk dat de war on harddrugs keihard moet worden
gevoerd en ik ben er helemaal niet tegen om harddrugshonden in te zetten bij feesten. Sterker nog, ik denk dat het heel
verstandig zou zijn als dat ook in het kader van het
Amsterdam Dance Event zou gebeuren. Want als je dealers
wilt vangen, zul je ook moeten zorgen dat er middelen zijn
om ze te vangen. Daarvoor zijn drugshonden een uiterst
succesvol middel. Ik merk daarbij op dat elke pil die
gevonden wordt door politie of justitie in beslag genomen
wordt. De genoemde grens van vijf pillen betekent dus niet
dat je die mag hebben. Nee, elke pil wordt aangepakt als
die wordt aangetroffen. Ik denk dat er ook alle reden is om
daar zeer zorgvuldig mee om te gaan, want het Trimbosinstituut heeft vorige week nog gewaarschuwd voor een
heel zware xtc-pil waar twee keer zo veel MDMA in zit. Men
maakt zich zeer grote zorgen dat die slachtoffers zou kunnen
veroorzaken. Er is dus alle reden om ons harddrugsbeleid
in het belang van de volksgezondheid gewoon voort te
zetten zoals we dat al doen.

Mevrouw Van Tongeren stelt een vraag over de gezondheid.
Het Nederlandse drugsbeleid heeft zich altijd gekenmerkt
door een verstandige blik vanuit de gezondheidszorg. Wij
hebben altijd vooropgesteld dat het van belang is dat wij
harddrugs en softdrugs zoveel mogelijk van elkaar

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Tongeren

13 oktober 2015
TK 13

13-3-1

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
De minister gaf volgens mij precies het sterkste argument
om juist te testen. Er zijn namelijk pillen in omloop met een
enorme zwaarte, maar ook gewone en lichte pillen. Een
gebruiker weet dat niet. Als je ze test, weet je dat wel en
weet je dus: deze pil ga ik niet slikken. Ik vraag dus nogmaals: wat zou er uit de evaluatie moeten komen opdat de
minister zegt dat het beleid van Amsterdam heel verstandig
is en goede effecten heeft? En zou de minister, desnoods
op termijn, bereid zijn om te kijken naar een maatschappelijke kosten-batenanalyse? Want daar gaat het uiteindelijk
om: heeft het beleid een voordeel voor de volksgezondheid
en het handhaven van de orde? Daarnaast wil je in deze
economische sector de buitenlandse bezoekers helderheid
geven over wat in Nederland wel en niet kan. Ouders willen
bovendien dat hun kinderen het overleven en zij naar een
EHBO-post durven te gaan. Zou de minister bereid zijn om
daarnaar te kijken en voor de Kamer in kaart te brengen
wat de maatschappelijke kosten en baten zouden zijn van
de huidige inzet in vergelijking met de Amsterdamse aanpak?
Minister Van der Steur:
Ik denk dat het goed is dat we in het kader van hun rol ook
aan ouders blijven adviseren om hun kinderen vooral op
het hart te drukken geen drugs te gebruiken. Want harddrugs zijn, hoe je het ook wendt of keert, gevaarlijk en slecht
voor de gezondheid. Ten aanzien van de testen merk ik op
dat ik van VWS begrepen heb dat het Jellinek geen extra
testlocatie opent. Misschien had mevrouw Van Tongeren
die indruk, maar mijn informatie is dat het niet zo is ...
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Op de Herengracht zelfs.

heel benieuwd hoe die richtlijn en die aanwijzing zich in de
ogen van het Openbaar Ministerie verhouden tot de specifieke Amsterdamse situatie waar we het hier over hebben.
Nogmaals, elke pil is illegaal en verboden en wordt in
beslag genomen. Dat blijft ook zo. Alleen de vraag die nu
voorligt, is wanneer je daadwerkelijk iemand gaat vervolgen, waarbij je de scheidslijn moet maken tussen gebruiker
en dealer. Naar ik aanneem, is dat een vraag naar het
opportuniteitsbeginsel, maar dat hoor ik graag van het
Openbaar Ministerie. Die informatie wil ik graag met het
Openbaar Ministerie delen.
De voorzitter:
Mevrouw Berndsen heeft een tweede vraag.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Dit klinkt al wat aardiger, vind ik. De minister gaat niet in
gesprek over de aanwijzing en hij wil van het Openbaar
Ministerie weleens horen hoe het zit. Nu hoor ik dat hij zich
gaat informeren en dat lijkt mij uitstekend. Misschien dat
die informatie dan ook ter beschikking kan komen van de
andere parketten. Als andere gemeenten dan het beleid
van Amsterdam willen overnemen, dan hebben we een
enigszins uniform beleid.
Minister Van der Steur:
Dat laatste punt heb ik al behandeld door te vertellen wat
mijn voornemens daartoe zijn. In reactie op het andere punt
van mevrouw Berndsen kan ik bevestigen dat het vragen
om informatie ten doel heeft om te horen hoe het zit.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor zijn antwoorden en zijn komst naar
de Kamer.

Minister Van der Steur:
... maar wel dat de normale testservice van het Jellinek
langer open zal blijven tijdens het Amsterdam Dance Event.
Daar zal de gebruikelijke werkwijze worden gevolgd. Er is
wel een informatiepunt tijdens het Amsterdam Dance Event
van Jellinek waar zowel Nederlandse als buitenlandse
bezoekers terechtkunnen en voorlichting krijgen over de
risico's van het gebruik van harddrugs. Ik kom niet toe aan
een maatschappelijke kosten-batenanalyse. We hebben een
helder beleid. Harddrugs zijn gevaarlijk. Ze zijn verboden.
Wat mij betreft blijft dat ook zo.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
De minister begon zijn beantwoording van de vragen van
mevrouw Van Tongeren nog zo verstandig met de opmerking dat een en ander aan de Amsterdamse gemeenteraad
is. Daar ben ik het van harte mee eens. Echter, nu spreekt
de minister het Openbaar Ministerie aan op het gegeven
dat vijf pillen niet per definitie leiden tot strafrechtelijke
vervolging. Dat vind ik daar toch wel een beetje haaks op
staan.
Minister Van der Steur:
Ik zie niet in waarom dat daar haaks op zou staan. We hebben een richtlijn en een aanwijzing opgesteld. Dat beleid
hebben we met elkaar in zorgvuldigheid afgestemd. Ik ben

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Tongeren

13 oktober 2015
TK 13

13-3-2