Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3482
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over seizoensarbeid (ingezonden 7 juli 2023).
Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 30 augustus 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 3354.
Vraag 1
Waarom bent u van plan om de onderbrekingstermijn in de ketenbepaling
van toepassing te blijven verklaren voor seizoensarbeid, waaronder vele
arbeidsmigranten, terwijl u de onderbrekingstermijn voor andere werkenden
schrapt? Waarom kiest u hier voor een andere richting dan die volgt uit het
rapport van de commissie Roemer dat arbeidsmigranten beter beschermd
dienen te worden?
Antwoord 1
Ik vind het belangrijk dat er in de wetgeving een balans is tussen de
bescherming van de werknemer en gerechtvaardigde belangen van de
werkgever. Seizoenswerk is een realiteit in Nederland. Bij seizoenswerk is het
werk niet doorlopend beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan aspergeplukkers, of
werknemers in de strandtenten. In dit specifieke geval heeft de wetgever in
2016 daarom de keuze gemaakt om hier oog te hebben voor de bijzondere
omstandigheden van de werkgever. Met de Wet werk en zekerheid is daarom
voor seizoensfuncties een uitzondering bij cao mogelijk gemaakt op de
onderbrekingstermijn. Dat zijn functies die ten hoogste negen maanden per
jaar kunnen worden verricht. Daarbij is ook oog voor de bescherming van
werkenden, doordat deze functies bij cao moeten worden aangewezen.
Seizoenswerkers hebben voor het overige dezelfde bescherming als andere
werkenden, behoudens de uitzonderingen waar ik in mijn antwoord op vraag
9 op inga.
Ook in het SER MLT advies over de toekomst van de arbeidsmarkt hebben
werkgevers en werknemers geadviseerd om deze uitzondering in stand te
laten. Mede daarom wil ik hier geen verandering in aanbrengen. Ik ben dus
niet voornemens de bestaande mogelijkheid te schrappen dat bij cao functies
voor terugkerend tijdelijk werk aangewezen kunnen worden waarvoor een
tussenpoos van 3 maanden geldt. Ten aanzien van het beleid om arbeidsmigratie beter te reguleren volg ik de aanbevelingen van de Commissie Roemer
op. De Commissie Roemer besteedt in haar advies geen specifieke aandacht

ah-tk-20222023-3482
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

aan de samenhang met de ketenbepaling. Ik zal de uitzondering bij de
ketenbepaling in stand laten.
Vraag 2
Bent u zich ervan bewust dat draaideurconstructies hierdoor voor seizoenswerkers mogelijk blijven? Wat zegt u tegen de seizoenswerker die jaar in jaar
uit voor dezelfde baas werkt en die jaarlijks de zogeheten Werkloosheidswet
(WW)vakantie wordt ingedrukt, zonder uitzicht op een vast contract?
Antwoord 2
Ik ben mij ervan bewust dat de specifieke regeling voor terugkerend tijdelijk
werk, waaronder seizoenswerk in de ketenbepaling, ertoe kan leiden dat
werknemers voor meerdere jaren bij een werkgever kunnen werken zonder
vast contract, als er een tussenpoos van meer dan 3 maanden tussen een
reeks tijdelijke contracten zit. Hiervoor is een bewuste keuze gemaakt door de
wetgever bij de Wet werk en zekerheid (Wwz). Zoals ik in het plenair debat
van 1 juni jl. inzake het arbeidsmarktpakket heb aangegeven, is een vast
contract in deze gevallen voor de werkgever én voor de werknemers vaak
minder aantrekkelijk. Het vaste contract krijgt in zo’n geval de vorm van een
contract op basis van een jaarurennorm. Het maandelijks ontvangen loon is
dan laag, omdat rekening gehouden moet worden met de maanden dat er
niet gewerkt kan worden.
Vraag 3
Deelt u de opvatting dat seizoenswerkers net zoals andere werknemers
bescherming verdienen? Deelt u de opvatting dat seizoenswerkers na drie
jaar voor dezelfde baas te hebben gewerkt ook een vast contract verdienen?
Antwoord 3
Seizoenswerkers verdienen bescherming. Hierbij dient wel oog te zijn voor de
bijzondere omstandigheden van seizoenswerk, zoals ik in mijn vorige
antwoord ook heb aangegeven.
Daarbij is het belangrijk om te benadrukken dat bij cao seizoensfuncties
aangewezen moeten worden. Het werknemersbelang wordt door deze route
van vastleggen van seizoensfuncties ook geborgd.
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat seizoenspatronen er weliswaar voor zorgen dat er
niet het hele jaar door werk is, maar dat seizoenspatronen in beginsel te
voorzien en planbaar zijn omdat ze terugkerend zijn?
Antwoord 4
Seizoenspatronen zijn in beginsel te voorzien en waarschijnlijk tot op zekere
hoogte planbaar. Daarbij moet het voor de uitzondering noodzakelijk zijn dat
het voorzienbaar een realiteit is dat het gaat om functies die gedurende een
periode van ten hoogste negen maanden per jaar kunnen worden uitgeoefend en niet aansluitend door dezelfde werknemer kunnen worden uitgeoefend gedurende een periode van meer dan negen maanden per jaar. De
uitzondering heeft ook niet als doel om planningsproblemen op te lossen,
maar rekening te houden met een situatie dat er minstens 3 maanden in zijn
geheel geen werk is.
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat ondernemersrisico niet afgewenteld mag worden op
werkenden?
Antwoord 5
Ik vind het belangrijk dat er een balans is tussen de bescherming van de
werknemer en gerechtvaardigde belangen van de werkgever. In dit specifieke
geval heeft de wetgever de keuze gemaakt om hier oog te hebben voor de
bijzondere omstandigheden van de werkgever, met daarbij ook oog voor de
bescherming van werkenden, doordat deze functies bij cao moeten worden
aangewezen. Seizoenswerkers hebben voor het overige dezelfde bescherming
als andere werkenden, behoudens de uitzonderingen waar ik in mijn
antwoord op vraag 9 op inga.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 6
Op welke manier kunnen vaste contracten worden vormgegeven zodat er
voor werkenden zekerheid is, maar zodat ook kan worden ingespeeld op
seizoenspatronen? Zouden urennormen een uitkomst kunnen bieden? Welke
andere instrumenten zijn denkbaar?
Antwoord 6
Zoals ik in het al genoemde plenair debat van 1 juni jl. en in mijn antwoord
op vraag 2 heb aangegeven kan het vaste contract in zo’n geval worden
vormgegeven als een contract op basis van een jaarurennorm, waarbij het
loon gespreid over het jaar wordt uitbetaald. Het maandelijks ontvangen loon
is dan lager, omdat rekening gehouden moet worden met de maanden dat er
in zijn geheel niet gewerkt kan worden. Mede daarom is door brancheorganisaties en vakbonden in het onderzoek naar premiedifferentiatie in de WW
aangegeven dat deze contracten door werknemers vaak niet aantrekkelijk
worden gevonden.1
Vraag 7
Op welke manier gaat u seizoensarbeid wettelijk verankeren? Bent u nog
steeds van mening dat het niet mogelijk is om seizoensarbeid op een goede
manier af te bakenen, dat er op dit moment geen eenduidige en gedragen
definitie van het begrip bestaat en dat hierdoor een te ruime of te smalle
invulling van het begrip wordt gehanteerd, zoals u opmerkt in de brief
«premiedifferentiatie WW»?2
Antwoord 7
De uitzondering op de tussenpoos in de ketenbepaling is al wettelijk
verankerd, waarbij het aan sociale partners is om te bezien of er sprake is van
een seizoensfunctie en deze in de cao ook nauw genoeg te omschrijven. Deze
mogelijkheid blijft bestaan en staat los van een wettelijke verankering van
seizoensarbeid om daarmee een uitzondering op de hoge premie in
premiedifferentiatie in de WW of een subsidieregeling ter compensatie
vanwege de hoge WW-premie te realiseren. Afgezien van de beleidsmatige
afwegingen heb ik in de door u genoemde brief aangegeven dat een dergelijk
onderscheid voor seizoensarbeid niet uitvoerbaar en handhaafbaar is voor
UWV en de Belastingdienst.
Vraag 8
Waarom is de arbeidsrechtelijke uitzondering van seizoensarbeid wel
toegestaan, terwijl subsidieregelingen voor seizoensarbeid juridische
belemmeringen kennen, bijvoorbeeld in de vorm van staatssteunregels?
Geldt het argument dat hier sprake kan zijn van risico’s op misbruik en
oneigenlijk gebruik ook niet voor deze uitzondering, net zoals daar sprake van
kan zijn bij een subsidieregeling?
Antwoord 8
Bij uitzonderingen in het arbeidsrecht is er geen sprake van staatssteun.
Daarnaast is er in dat geval geen sprake van misbruik en oneigenlijk gebruik
van overheidsgelden. Daarbij is relevant dat in het arbeidsrecht de functie
waarvoor een uitzondering op de onderbrekingstermijn in de ketenpaling
geldt moet worden aangewezen door cao-partijen. Zij zijn ook verantwoordelijk om een proces in te richten hoe de cao wordt nageleefd. In sectoren
wordt hier op verschillende manieren uitvoering aan gegeven, bijvoorbeeld
door cao-nalevingsinstanties in het leven te roepen. Cao-partijen en werkgevers en werknemers zijn het best in staat om te bezien of zij onder de cao
vallen en of er sprake is van een functie zoals deze in de cao is omschreven.
Een werknemer kan, al dan niet met hulp van de vakbond, zich tot de rechter
wenden als hij van mening is dat zijn werkgever de uitzondering onterecht
toepast en er recht is op een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
De risico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik bij de hoge WW-premie bij een
eventueel onderscheid voor seizoensarbeid zijn van andere aard. Deze heb ik

1
2

Kamerstuk 26 448, nr. 622, p. 22.
Kamerstuk 26 448, nr. 715.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

toegelicht in mijn brief aan uw Kamer van 7 juni. Daarin heb ik ook toegelicht
waarom een dergelijk onderscheid onuitvoerbaar is.
Vraag 9
Welke andere uitzonderingen bestaan er voor seizoenswerk? Kunt u per
uitzondering aangeven in welk artikel van een wet of van een cao ze zijn
geregeld?
Antwoord 9
In artikel 668a, dertiende lid van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek is de
mogelijkheid gecreëerd dat bij cao een functie wordt aangewezen waarvoor
een onderbrekingstermijn van 3 maanden geldt in plaats van 6 maanden in
het kader van de ketenbepaling. Cao’s mogen op basis van de wet deze
functie aanwijzen als er sprake is van een functie met terugkerend tijdelijk
werk die gedurende een periode van ten hoogste negen maanden per jaar
kunnen worden uitgeoefend en niet aansluitend door dezelfde werknemer
kunnen worden uitgeoefend gedurende een periode van meer dan negen
maanden per jaar. Kort gezegd gaat het erom dat werknemers in deze functie
niet meer dan 9 aaneengesloten maanden werk hebben en dus minstens 3
maanden in het jaar in zijn geheel geen werk hebben. Dit kunnen ook
seizoensfuncties betreffen.
In het veertiende lid van dat artikel is de mogelijkheid gecreëerd dat op
verzoek van de Stichting van de Arbeid een dergelijke functie bij ministeriële
regeling wordt aangewezen. Van die mogelijkheid is tot nu toe geen gebruik
gemaakt.
In artikel 628a, elfde lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek is geregeld
dat bij cao seizoensfuncties kunnen worden aangewezen waarvoor de
oproeptermijn, loon bij afzegging en/of het aanbod van 12 maanden in het
kader van oproepovereenkomsten niet geldt. Het gaat hier enkel om
seizoensfuncties die als gevolg van klimatologische of natuurlijke omstandigheden gedurende een periode van ten hoogste negen maanden per jaar
kunnen worden uitgeoefend en niet aansluitend door dezelfde werknemer
kunnen worden uitgeoefend gedurende een periode van meer dan negen
maanden per jaar.
Er is geen actueel overzicht van alle cao’s waarin gebruikt wordt gemaakt van
deze uitzonderingen. Wel is er een onderzoek van mijn ministerie over 2021
met een steekproef van 98 cao’s, van toepassing op 5 miljoen werknemers
(88% van het totaal aantal werknemers onder een cao). In tien cao’s uit de
steekproef (van toepassing op 16% van de werknemers) wordt gebruik
gemaakt van de mogelijkheid voor een onderbrekingstermijn van 3 maanden
in het kader van een functie met terugkerend tijdelijk werk aan te wijzen. In
acht van deze cao’s wordt verwezen naar klimatologische en natuurlijke
omstandigheden als aanleiding voor de tijdelijk terugkerende karakter van het
werk.3
Er zijn echter sectoren waarvan de cao’s gezien hun werknemersaantal niet in
de steekproef zitten, maar waar gezien de aard van het werk er behoefte kan
zijn aan verruiming van het aantal jaren/ arbeidsovereenkomsten en/of het
verkorten van de tussenpoos. Dit betreft met name de sectoren cultuur, sport
en recreatie. Daarom is een aanvullend onderzoek gedaan naar 28 cao’s in die
sectoren, waarbij nog 8 gevallen zijn gevonden met een verkorting van de
onderbrekingstermijn vanwege terugkerend tijdelijk werk. Dit gaat in bijna
alle gevallen om seizoenswerk, het sportseizoen, het culturele seizoen, werk
dat tijdens de zomerstop stil ligt. In onderstaande tabel (tabel II.2 van het
onderzoek) wordt aangegeven om welke cao’s dit gaat (het betreft de kolom
«afwijking van de tussenpoos»).

3

igqa-8cr75wtr8se8sctztpvbevety7q5qpk0xk58ops9dvs2mxdb57842a87kicvldr6cj (mozardsaas.nl), p. 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

In de cao’s Horeca en Groen, grond en infrastructuur (8% van de werknemers) is gebruik gemaakt van de mogelijkheid om af te zien van de minimale
oproeptermijn en het aanbod van een vast aantal uren voor functies die als
gevolg van klimatologische of natuurlijke omstandigheden maximaal negen
maanden per jaar kunnen worden uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5