Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2064
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Staatssecretarissen van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en Justitie over de
ontslaggolf in de jeugdzorg (ingezonden 16 april 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
mede ondertekend door de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
(ontvangen 26 mei 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2013–2014, nr. 1859.
Vraag 1, 2, 3 (eerste)1
Wat is uw reactie op het bericht dat 140 jeugdzorghulpverleners hun baan bij
Bureau Jeugdzorg Gelderland verliezen? Kunt u uw antwoord toelichten?2
Wat is tevens uw reactie op het bericht dat er 5.100 tot 8.700 banen verdwijnen in de jeugdzorg? Is dit ook uw verwachting? Kunt u uw antwoord
toelichten?3
Hoe gaat u ervoor zorgen dat de kwaliteit en de continuïteit van jeugdzorg
worden behouden wanneer er 5.100 tot 8.700 banen verdwijnen in de
jeugdzorg? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 1, 2 en 3
In algemene zin is het aannemelijk dat een vermindering van werkgelegenheid optreedt in de jeugdzorg. Dat geldt in het bijzonder bij de bureaus
jeugdzorg, omdat per 1 januari 2015 een aantal wettelijke taken elders wordt
belegd. In welke mate de vermindering van arbeidsplaatsen plaatsvindt is
mede afhankelijk van de afspraken die regio’s/gemeenten maken met
jeugdzorgaanbieders en bureaus jeugdzorg. Op dit moment zijn wij nog in
overleg met BJZ Gelderland over het verminderen van de door hen gemelde
frictiekosten. Het bestuurlijk overleg dat we met hen hebben gevoerd, geeft
aanleiding om aan te nemen dat er in de Gelderse regio’s nog nadere
stappen worden gezet.
Wij houden de arbeidsmarkteffecten van de decentralisatie van de jeugdzorg
nauwlettend in de gaten. Dit doen wij onder andere met arbeidsmarkteffectrapportages die samen met sociale partners in de zorg worden opgesteld. In
mei 2013 hebben wij uw Kamer de «Arbeidsmarkteffectrapportage Transitie

1

De nummering van de door de Kamer gezonden vragen wordt gevolgd.
«Jeugdzorg Gelderland schrapt 140 fulltime banen», Skipr 10 april 2014
3
UWV verwacht ontslaggolf in jeugdzorg, Skipr, 3 april 2014
2

ah-tk-20132014-2064
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Jeugdzorg» doen toekomen4. Op basis van indicatieve scenario’s is de
inschatting in het rapport dat de werkgelegenheid in de jeugdzorg in 2017
ongeveer 4.000 fte (5.500 personen) tot ongeveer 7.600 fte (10.400 personen)
lager ligt dan in 2011.
De cijfers zijn enigszins vergelijkbaar met de in het bericht genoemde
aantallen. Daarbij dient opgemerkt te worden dat in het bericht wordt
uitgegaan van ongeveer 30.000 medewerkers in de jeugdzorg. In de
«Arbeidsmarkteffectrapportage Transitie Jeugd» wordt uitgegaan van 80.460
medewerkers die in 2011 taken verrichtten die thans gebundeld worden
onder de Jeugdwet. Het gaat daarbij om 13.410 medewerkers in welzijn met
jeugdigen als doelgroep, 26.240 medewerkers in de gehandicaptenzorg voor
jeugd, 10.170 medewerkers in de jeugd-ggz en 30.640 medewerkers in de
jeugdzorg.
Daarnaast is de Transitieautoriteit Jeugd (TAJ) ingesteld om gemeenten te
adviseren bij de inkoop van jeugdhulp en organisaties te adviseren bij het
doorvoeren van noodzakelijke herstructurering. Met deze maatregel beogen
we dat het verlies aan werkgelegenheid zoveel mogelijk wordt beperkt en het
nieuwe stelsel een «zachte landing» krijgt. Ten slotte heeft het Kabinet
onlangs overeenstemming bereikt met de fracties van VVD, PvdA, D66,
ChristenUnie en SGP om in 2015 € 60 miljoen extra beschikbaar te stellen
voor een soepele overgang van de overheveling van de jeugdhulp naar
gemeenten.
Vraag 3 (tweede)
Kunt u uitleggen waarom u de bezuinigingsagenda belangrijker vindt dan de
banen van jeugdzorghulpverleners? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
De jeugdhulpverlening zal de komende jaren sterk veranderen en verbeteren
waardoor het mogelijk wordt de fors gestegen uitgaven voor jeugdzorg en
geestelijke gezondheidszorg terug te brengen. Gemeenten krijgen met de
Jeugdwet beleidsvrijheid en individuele financiële verantwoordelijkheid. Zij
kunnen de besparingen realiseren omdat:
• de nieuwe taken bij één partij (de gemeenten) worden geconcentreerd
waardoor afwenteling van kosten wordt voorkomen en samenwerking en
integratie van zorg worden bevorderd;
• de budgetten zijn ontschot, waardoor gemeenten maximaal kunnen
aansluiten bij de individuele ondersteuningsbehoeften van cliënten en
preventie, en kan worden ingezet op vroegtijdige signalering, het
versterken van de eigen kracht van gezinnen en een betere organisatie.
Dit zal leiden tot lagere kosten.
Vraag 4
Kunt u een overzicht sturen per regio, hoeveel jeugdzorghulpverleners al zijn
ontslagen en hoeveel ontslagen de komende tijd verwacht worden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Op dit moment en voor de komende periode is niet bekend in welke mate en
bij welke instelling er sprake is van ontslagen. Het is in eerste instantie een
taak van de verschillende partijen gezamenlijk om ontslagen zo veel mogelijk
te beperken. De beste manier om deze te beperken is immers het maken van
afspraken tussen gemeenten en aanbieders. Pas als het inkoopproces tussen
gemeenten en aanbieders verder is gevorderd kan worden aangegeven in
hoeverre er, ondanks de inspanningen van deze partijen, gedwongen
ontslagen zijn en waar.
Vraag 5
Kunt u aangeven of bij alle zorgaanbieders waar ontslagen vallen, de
vakbonden betrokken zijn voor een sociaal plan? Kunt u uw antwoord
toelichten?

4

Kamerstukken II, 2012/13, 31 839, nr. 290.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 5
In geval van collectief ontslag moet een werkgever het ontslag niet alleen
melden bij een vakbond, maar deze ook raadplegen. Het is aan instellingen
en werknemers en hun vakbond om een sociaal plan af te sluiten.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoe dit van werk naar werk beleid eruit komt te zien? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Over het flankerend beleid zijn we, conform de motie Van Nispen/Kooiman5,
in gesprek met Jeugdzorg Nederland en de Vereniging Nederlandse
Gemeenten (VNG). De sociale partners in de jeugdzorg, welzijn en kinderopvang hebben gezamenlijk een sectorplan ingediend bij het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierdoor is in 2014–2015 € 3,8 miljoen
beschikbaar voor het deelplan jeugdzorg. Het gaat daarbij om:
– 2.250 medewerkers die bij- en nascholing ontvangen, zodat zij behouden
blijven voor de jeugdzorg;
– 600 medewerkers die hun baan dreigen te verliezen, volgen trajecten om
hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten;
– 60 medewerkers die worden omgeschoold naar ander werk;
– drie regionale experimenten die worden geïnitieerd, die werkgelegenheid
en innovaties in de jeugdzorg versterken.
In 2013–2016 stellen wij € 1,5 mln. beschikbaar aan sociale partners in de
jeugdzorg voor het project «Zorg voor jeugd». Dit project stimuleert
medewerkers en werkgevers in de jeugdzorg om in actie te komen en in te
zetten op loopbaanontwikkeling en arbeidsmarktfitheid. Belangrijk onderdeel
is de campagne «Doe mee in de nieuwe jeugdzorg».
Vraag 7
Gaat u maatregelen treffen om te voorkomen dat duizenden jeugdzorghulpverleners ontslagen worden, zodat zij behouden blijven voor de jeugdzorg?
Zo ja, welke maatregelen gaat u treffen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Zie ons antwoord op vraag 6.
Vraag 8
Kunt u aangeven wat de consequenties van de duizenden ontslagen in de
jeugdzorg zijn voor de zorg voor kinderen en gezinnen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 8
Zie ons antwoord op vraag 2 en (de eerste) vraag 3.

5

Kamerstukken II 2013/14, 31 839, nr. 370

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3