2012D18880

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te leggen aan de minister van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie over de Europa 2020-strategie en het Nationaal Hervormingsprogramma 2012.
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag)
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham
De adjunct-griffier van de commissie,
Blacquiere

nds-tk-2012D18880

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord / Reactie van de minister

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het EU-voorstel:
Jaarlijkse groeianalyse 2012 en het Nederlands Nationaal Hervormingsprogramma 2012 (NHP) in het kader van de Europa 2020-strategie.
Voor de leden van de VVD-fractie is het van groot belang dat er in de
Europese lidstaten meer aandacht komt voor de economische groei. In de
huidige financieel economische omstandigheden kunnen we het ons niet
veroorloven om bedrijven en consumenten nog langer in onzekerheid te
laten over de aanpak van de economische crisis in veel van de
EU-lidstaten.
De leden van de VVD-fractie willen aandacht vragen voor mogelijkheden
om de financieringsproblemen bij bedrijven te verkleinen. Het financieren
van bedrijven blijft een groot probleem en daardoor stokt de economische
groei en innovatie. Bij de behandeling van het topsectorenbeleid komt het
MKB+ fonds vaak ter sprake. Naast het MKB+ fonds willen de leden van
de VVD-fractie de minister vragen om ook verder te kijken. Naast de
Nederlandse overheid, de Europese investeringsbank en private fondsen
willen de leden van de VVD-fractie vragen of de mogelijkheden onderzocht kunnen worden om buitenlandse investeerders aan te trekken.
Landen als China en India hebben middelen die wellicht ingezet kunnen
worden voor een internationale variant van de MKB+.
Verder willen de leden van de VVD-fractie aandacht vragen voor het
gemeenschappelijk Europees octrooi. Er moet zo snel mogelijk een
akkoord komen. Er wordt al 30 jaar in Europees verband gesproken over
het goedkoper maken van aanvragen en verdedigen van octrooien en een
akkoord lijkt dichtbij. Over de locatie van een betreffende instantie is nog
geen overeenstemming maar het lijkt erop dat dit niet in Nederland zal
zijn. De leden van de VVD-fractie willen de minister vragen om zich
maximaal in te zetten op Nederland als vestigingslocatie. Daarnaast willen
de leden van de VVD-fractie dat er wordt nagedacht over de gevolgen
indien niet voor Nederland wordt gekozen. Graag vernemen de leden van
de VVD-fractie hoe er in Nederland goed invulling gegeven kan worden
aan deze nieuwe situatie.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie geven aan dat de Europese Commissie de
prioriteit legt bij groeiversterking om het vertrouwen op de financiële
markten te herstellen en het groeivermogen van de economie te
versterken richting slimme, duurzame en inclusieve groei en banen. Er
dienen groeiversterkende structurele hervormingen te worden geïmplementeerd die het functioneren van arbeids-, diensten-, en productmarkten
verbeteren en het concurrentievermogen vergroten. De leden van de
PvdA-fractie geven daarbij aan dat zij niet weten wat de uiteindelijke
uitkomst van de besprekingen over bezuinigingsmaatregelen is, maar hoe
gaat de minister het uitleggen als de uitkomst (te) weinig aansluit bij de
prioriteiten van de Europese Unie? Nergens in Europa is het consumentenvertrouwen in maart zo sterk gezakt als in Nederland. Wat zijn de
specifieke maatregelen die gericht zijn op herstel van vertrouwen? Heeft
de minister al enig zicht op de landenspecifieke aanbevelingen voor dit

2

jaar? Hoe en wanneer wordt de Kamer gerapporteerd over de standpuntbepaling?
Het kabinet geeft aan dat er diverse hervormingen in gang worden gezet
die tot doel hebben dat iedereen zoveel mogelijk naar vermogen kan
participeren. De krimp van de beroepsbevolking en de (gevolgen van)
vergrijzing moeten worden aangepakt. De Wet werken naar vermogen
(Kamerstuk 33 161) pakt de onderkant van de arbeidsmarkt aan. De leden
van de PvdA-fractie heeft grote bezwaren: naast de invoering van de
huishoudtoets, is de loondispensatie die gemeenten kunnen gebruiken
een heilloze weg. Dit haalt de bodem onder de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s) vandaan. De leden van de PvdA-fractie willen (nogmaals)
horen waarom het demissionaire kabinet hiervoor kiest. De doelstelling
van de Wet werken naar vermogen is in orde, maar met de voorstellen
wordt het tegenovergestelde bereikt. Is de minister het met de leden van
de PvdA-fractie eens?
De leden van de PvdA-fractie benadrukken dat het probleem van de
jeugdwerkloosheid in Nederland (nog) niet zo groot is als in andere
Europese landen. Nederland heeft het Actieplan Jeugdwerkloosheid.
Daarnaast wordt er gewerkt aan de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt.
Kwetsbare jongeren moeten in de eerste plaats door gemeenten geholpen
en begeleid worden. Er komt veel af op gemeenten. Is daar voldoende
ruimte voor vragen deze leden. De bonden hebben middels een brandbrief aan de Kamer laten weten dat zij vinden dat het kabinet op geen
enkele wijze rekening houdt met werknemers in de plannen van het NHP.
De leden van de PvdA-fractie en de bonden vinden dat er zo snel mogelijk
werk moet worden gemaakt van een banenplan. Er is, zo benadrukken
deze leden, sprake van een groot en actueel probleem dat daadkrachtig
moet worden opgepakt. Ziet de minister dit in en gaat de minister er dus
snel mee aan de slag? En hoe gaat de minister de sociale partners beter
betrekken bij de consultatieronde? De leden van de PvdA-fractie willen
geen «verplicht rondje», maar een echte dialoog. Is de minister het eens
met deze leden? Hoe wordt in het algemeen de realisatie van de Europese
doelstellingen bewerkstelligd, vragen de leden van de PvdA-fractie, gezien
de huidige crisis en negatieve groeiverwachting? Wat is de nationale
synergie tussen de drie sporen van het Europese Semester en de daarbij
behorende documenten?
Met de ondertekening op 2 april 2012 van de innovatiecontracten weten
de negen topsectoren voor twee jaar (2012 en 2013) waar ze aan toe zijn.
Maar, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, waar kunnen de bedrijven
op rekenen na 2013? Wat gebeurt er met langlopende projecten? Dit komt
de versterking van de innovatiekracht niet ten goede, vinden dezelfde
leden. Wat verwacht de minister dan van het bedrijfsleven?
De leden van de PvdA-fractie geven aan geen voorstander te zijn van het
rondpompen van geld, maar zij vragen of, zolang de EU-fondsen er zijn,
we daar nu niet optimaal van moeten profiteren. De gelden zijn
beschikbaar om een bijdrage te leveren aan het realiseren van de
doelstellingen van het programma, zo stellen deze leden, en de Europese
Unie wijst er zelf ook op dat de fondsen niet goed worden benut. Hoe zet
het kabinet de fondsen (beter) in bij de focus op groei? Gaat de minister
de suggestie van de Europese Commissie oppakken om banen te
scheppen in sectoren die het extra moeilijk hebben, zoals de bouw, en
voor bepaalde groepen, zoals jongeren?
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Met het NHP laat het kabinet zien dat Nederland goed op weg is met de
uitvoering van de Europa 2020-strategie en de landenspecifieke aanbevelingen.
Met het door de minister ingezette nieuwe bedrijfslevenbeleid wordt er
een tamelijk unieke en tegelijk integrale aanpak gepresenteerd waarin

3

bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen de krachten bundelen en
waarmee Nederland zich focust op die gebieden, topsectoren, waarin wij
sterk zijn. Daarmee wordt onze concurrentiekracht versterkt. De leden van
de CDA-fractie denken dat deze Nederlandse aanpak een voorbeeld voor
Europa kan zijn. Heeft de minister ook al reacties gehad vanuit Europa en
andere Europese lidstaten op deze Nederlandse aanpak?
Het NHP biedt een goed overzicht van alle maatregelen die het kabinet
inmiddels heeft ingezet op het gebied van het beheersen van de
overheidsfinanciën, de arbeidsmarkt, participatie, armoedebestrijding,
onderwijs, onderzoek en innovatie, energie, klimaat en mobiliteit. In
aanvulling op wat het kabinet schrijft in het NHP willen de leden van de
CDA-fractie in het bijzonder nog aandacht vragen voor drie belangrijke
aandachtspunten die weinig of geen aandacht krijgen in het NHP:
1. de regio’s; met name de krimpgebieden en de kansen die Europa
biedt en hoe wij deze kansen optimaal kunnen benutten. Wat wordt
de inzet Nederland om dit te bevorderen?
2. duurzaamheid; de economische groei van vandaag mag nooit ten
koste gaan van de ontwikkelings- en groeikansen van onze (klein)kinderen. Is de minister bereid hier ook specifiek aandacht voor te
vragen in Europa?
3. intergenerationele solidariteit; zowel bij het verdelen van de pijn van
de noodzakelijke hervormingen als ook het kunnen profiteren van de
voordelen van de groei, dienen de verschillende generaties op een
eerlijke wijze de lasten en lusten met elkaar te delen. Wat de leden
van de CDA-fractie betreft dient de intergenerationele solidariteit een
belangrijk uitgangspunt te zijn in de groeistrategie van Europa 2020
en het NHP. Is de minister dat met de leden van de CDA-fractie eens?
Is de minister bereid om dit ook nadrukkelijk in te brengen in Europa?
De concrete knelpunten en kansen
Wanneer het gaat om het versterken van de groei en het concurrentievermogen van de Nederlandse economie willen de leden van de CDA-fractie
nog aandacht vragen voor een aantal specifieke knelpunten en kansen in
de – Kenniswerkersregeling; momenteel worden binnen de bestaande
regelingen, drie maatregelen als «beperkend» ervaren:
a. De legeskosten zijn enige tijd geleden aanzienlijk verhoogd; per
medewerker (met uitzondering van Turkije) is het nu € 750 voor een
zogenaamd advies en € 188 voor aanvraag plus afgifte van een
machtiging voorlopig verblijf
b. Kenniswerkers (niet EU-ingezetenen) die voor korter dan drie
maanden worden uitgenodigd vallen buiten de speciale regelingen
voor kennismigranten.
c. Kenniswerkers (niet EU-ingezetenen) die door de Nederlandse
organisatie of werkgever naar een faciliteit (telescoop, versneller) in
het buitenland worden uitgezonden (gedetacheerd) mogen van de
Sociale Verzekeringsbank niet langer dan negen maanden weg als ze
sociaal verzekerd willen blijven. Juist kenniswerkers zijn belangrijk
voor het toekomstig groeivermogen van de Nederlandse economie.
Welke acties is de minister bereid te ondernemen om deze knelpunten aan te pakken?
De regio’s
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de horizontale evaluaties
er nogal mager uitkomen. Vooral het inzetten op onderzoek en ontwikkeling (R&D) en mogelijke gelden die hiervoor Europees beschikbaar zijn
vragen om een proactieve inzet vanuit provincies in relatie tot het Middenen kleinbedrijf (MKB). De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat
hier nog meer uitgehaald kan worden. Hoe kijkt de minister hier

4

tegenaan? Ziet de minister mogelijkheden om meer Europese gelden te
benutten vanuit het Rijk, de provincies of de regio’s? Met betrekking tot de
regionale aanpak op dit punt stellen de leden van de CDA-fractie ook de
vraag hoe dit beter kan worden georganiseerd.
In de huidige periode (2007–2013) leveren de regio’s al een duidelijke
bijdrage via de structuurfondsen aan de Europa 2020-doelen door onder
andere investeringen in het bevorderen van kennis en innovatie en
proefprojecten. Provincies en gemeenten willen waar mogelijk deze
investeringen na 2013 voortzetten. Deze investeringen zijn hard nodig om
de doelstellingen van het NHP te realiseren. De leden van de CDA-fractie
zijn dan ook van mening dat de Europese structuurfondsen meer
toegespitst moeten worden op de Europa 2020-doelstellingen. Is de
minister het hiermee eens en bereid zich hier hard voor te maken?
Ook vragen de leden van de CDA-fractie meer aandacht voor zowel de
groeistrategie, het NHP en de Europa 2020-strategie voor de krimpgebieden. Ook op dit punt is het weer belangrijk de krimpgebieden niet
alleen als probleem maar juist als kans te zien (Bijvoorbeeld: Zuid
Limburg als centrum van Europa). Krimpgebieden bieden kansen voor
groei; groene groei. Investeringen zullen minder resultaat opleveren
wanneer er geen rekening wordt gehouden met krimpgebieden. De leden
van de CDA-fractie zijn van mening dat er naar een manier gezocht moet
worden om in tijden van economische en financiële hervormingen extra
aandacht aan krimpregio’s te schenken waar de economische en sociale
opgave nog groter en urgenter is. Is de minister het op dit punt eens met
de leden van de CDA-fractie? Is de minister bereid krimpgebieden een
meer nadrukkelijke rol te laten spelen in het NHP en hoe wil de minister
dat doen?
In het bijzonder willen de leden van de CDA-fractie in dit verband nog
aandacht vragen voor het bevorderen van de grensoverschrijdende
samenwerking. Het wegnemen van de resterende belemmeringen op
fiscaal, sociaal en maatschappelijk vlak tussen lidstaten zou extra
aandacht moeten krijgen in zowel het NHP als de Europa 2020-strategie. Is
de minister bereid zich hier voor in te zetten?
Duurzaamheid en Rentmeesterschap
Het NHP staat daarnaast uitvoerig stil bij de vermindering van de
CO2-uitstoot en is over het slagen daarvan naar mening van de leden van
de CDA-fractie te optimistisch. De maatregelen in het NHP zijn onvoldoende om de doelstellingen te halen, we halen bijvoorbeeld maar 12% in
plaats van 14% duurzame energie in 2020. Hoe denkt de minister de
gestelde doelen op het gebied van duurzaamheid toch te gaan halen? Het
NHP mag van de leden van de CDA-fractie bijvoorbeeld ook heel wat
concreter ingaan op de mogelijkheden en de strategie rondom decentrale
energieopwekking. Tevens dient er ook in CO2-reductie geïnvesteerd te
worden, daar waar er de meeste winst aan CO2-reductie te behalen valt,
bijvoorbeeld bij de overstap naar een meer «Biobased Economy». Is de
minister bereid zich hier hard voor te maken?
Vragen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie kunnen zich in het algemeen scharen achter de
doelstellingen van de Europa 2020-strategie, zoals meer onderzoek en
ontwikkeling, meer werkgelegenheid, duurzame economische groei,
hoger onderwijsniveau en bevorderen sociale insluiting. Deze leden zijn
het echter pertinent oneens met een flink aantal maatregelen waarmee
het inmiddels demissionaire kabinet denkt aan deze doelstellingen te
voldoen.
Zo wijzen de leden van de SP-fractie het terugdringen van de werkeloosheid via de Wet werken naar vermogen af. Ook vinden deze leden het

5

onbegrijpelijk dat het kabinet bij de armoededoelstelling naar maatregelen om de werkeloosheid te verminderen verwijst. Waarom zijn deze
dan als aparte doelstellingen in de EU2020-strategie opgenomen, vragen
deze leden. Ook wijzen de leden van de SP-fractie op het fenomeen
«werkende armen» waardoor zij het niet eens zijn met de redenering van
het kabinet dat meer werk automatisch leidt tot het terugdringen van
armoede. Leidt de Wet werken naar vermogen, waar werken onder het
minimumloon wordt mogelijk gemaakt niet juist tot het tegengestelde,
vragen de leden van de SP-fractie. Graag zouden deze leden zien dat het
kabinet aangeeft hoe het bij maatregelen om de werkeloosheid te
verminderen rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat deze niet
de armoede vergroten.
De leden van de SP-fractie hebben in het NHP geen nieuwe beleidsvoornemens kunnen ontdekken dan reeds eerder elders door het kabinet
aangegeven. Is dat juist? Deze leden wijzen erop dat vele maatregelen die
in het NHP staan vanwege de demissionaire status van het kabinet en het
controversieel verklaren door de Tweede en/of Eerste Kamer voorlopig
geen doorgang zullen vinden. Kan het kabinet aangeven welke maatregelen in het NHP nog niet definitief zijn vastgesteld? Houdt het kabinet
vast aan het opsturen van dit NHP naar de Europese Commissie? Is het
wel geloofwaardig om een NHP op te sturen waarvan nu al duidelijk is dat
deze deels niet zal worden uitgevoerd of waarvan het op zijn minst
onzeker is, vragen deze leden zich af. Deze leden zouden graag zien dat
het kabinet aangeeft wat de consequenties zijn van het onvolledig
opsturen van het NHP of van het later afwijken van het huidige NHP.
Vragen van de leden van de D66-fractie
Allereerst willen de leden van de fractie van D66 hun teleurstelling
uitspreken over hetgeen hen onder ogen is gekomen onder de naam
«Nationaal Hervormingsprogramma 2012». Zij constateren dat dit –
volledig in lijn met vorig jaar – een fraaie samenvatting is van de
voorstellen zoals door het kabinet geformuleerd in haar regeerakkoord. De
leden hadden meer en andere voorstellen verwacht en eigenlijk ook
gehoopt. Het NHP zien deze leden als een kans voor Nederland om de
concurrentiekracht te versterken, maar zij zijn bang dat het kabinet dit
anders ziet. Graag ontvangen zij een reactie op deze redenering.
De leden van de fractie van D66 benadrukken dat het NHP onderdeel is
van het Europees semester. Samen met het Stabiliteitsprogramma en de
Nationaal Sociale Rapportage (NSR, Kamerstuk 33 000-XV, nr. 69) moet dit
Europees semester de onevenwichtigheden in de economische ontwikkelingen van landen en problemen met overheidsfinanciën op tijd worden
gesignaleerd. Wat is de visie van de minister op de samenhang en
synergie tussen de doelstellingen?
De leden van de D66-fractie pleiten voor grondige hervormingen die de
arbeidsmarkt, de woningmarkt en de zorg verbeteren en tegelijkertijd de
overheidsfinanciën sterk verbeteren. Zij informeren naar de mogelijkheden om dit alsnog op te nemen in het NHP.
In de Verklaring van de Europese Raad van 31 januari j.l. worden de
lidstaten opgeroepen om in hun NHP’s banenplannen op te nemen en in
het bijzonder arbeidsmarktmaatregelen ten bate van jongeren. In het
hervormingskabinet wordt wel verwezen naar het inmiddels beëindigde
Actieplan Jeugdwerkloosheid (looptijd 2009–2011) als instrument om de
aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren.
Hoe zal de minister invulling geven aan deze Europese aansporing in dit
NHP? Wat is de toegevoegde waarde van het Actieplan Jeugdwerkloosheid voor de huidige jeugdwerkloosheid?
De leden van de D66-fractie ontvangen graag van het kabinet een
overzicht waar de «Maatregelen Nederland» als gevolg van de «Landenspecifieke aanbevelingen» afwijken van het regeerakkoord. Hierbij

6

ontvangen zij graag een uitsplitsing voor de verschillende onderwerpen
(zorg, innovatie, arbeidsmarkt, en dergelijke.). Mocht dit nergens het geval
zijn, dan horen zij graag wat dan de toegevoegde waarde is van de
aanbevelingen.
Deelt het kabinet de mening van de leden van de fractie van D66 dat de
jeugdwerkloosheid het best aangepakt kan worden door structurele
hervormingen van de arbeidsmarkt en investering in onderwijs?
In de volgende fase worden de landenspecifieke aanbevelingen opgesteld,
die in juni zullen worden vastgesteld. De leden horen graag van het
kabinet op welke wijze zij de Kamer informeren en betrekken bij de
totstandkoming van de landenspecifieke aanbevelingen.
Tot slot benadrukken de leden van D66 dat groeimaatregelen van groot
belang zijn voor het concurrentievermogen en een iets dwingender
aanpak zouden de leden van D66 interessant vinden. Verder zouden zij
ook graag zien dat er meer wordt gedaan met de aanbevelingen van de
Europese Commissie. Graag ontvangen de leden een reactie hierop van
het kabinet.
Vragen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met teleurstelling en zorg
kennis genomen van het NHP en de NSR. Zij menen dat het kabinet te
weinig inspanning heeft gepleegd voor de Nederlandse bijdrage aan het
Europees Semester. De systematiek in het kader van het Europa 2020programma moet de beleidsmatige kant vormen van het economic
governance programma, dat versterkt is ingezet om de economische crisis
te bezweren. Uit de bijdrage van het kabionet spreekt het beperkte belang
dat het kabinet hier aan hecht. Het kabinet heeft, in de ogen van de leden
van de GroenLinks-fractie, juist steeds aangedrongen op substantiële
hervormingen in lidstaten van de Europese Unie en de Eurozone. De
gebrekkige wil om een Nederlandse ambitie te tonen, verhoudt zich hier
slecht mee, zeker nu de Nederlandse financiën in zwaar weer verkeren.
Graag ontvangen de leden van de GroenLinks-fractie een reactie van de
minister op deze analyse. Zij hebben daarnaast nog opmerkingen over de
gang van zaken omtrent het banenplan en enkele kanttekeningen bij de
inhoud van de documenten.
Nederland heeft zich net als alle andere landen verbonden aan de
Europa 2020-strategie, de opvolger van de Lissabon-strategie. Op het
gebied van arbeidsparticipatie en armoedebestrijding behoort Nederland
volgens Eurostat tot de top van Europa. Echter, het kabinetsbeleid en het
concept NHP dragen niet bij aan het behouden van die koppositie.
Nederland moet net als andere landen naar draagkracht bijdragen aan de
Europa 2020-strategie en dus ambitieuze nationale doelstellingen
presenteren. De leden van de GroenLinks-fractie vragen dan ook waarom
Nederland als één van de weinig lidstaten in zijn concepthervormingsprogramma geen voorlopige streefcijfers heeft ingediend. Het ontbreken van
een volwaardig banenplan is exemplarisch voor de laconieke houding
tegenover economic governance. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen welke meetbare doelstellingen het kabinet heeft opgenomen over
arbeidsparticipatie (opgesplitst in aparte subdoelen voor vrouwen,
ouderen en jongeren) in het NHP. In het NHP vermeldt de minister dat de
werkloosheid ruim boven de evenwichtswerkloosheid van 4% zal blijven.
Het Centraal Planbureau (CPB) heeft bovendien berekend dat het
conceptakkoord een negatieve invloed heeft van 0,9 procentpunt, oftewel
16%, op de werkloosheid onder de beroepsbevolking. Denkt de minister
dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om deze toename van de
werkloosheid tegen te gaan? De leden vragen de minister verder waarom
het kabinet geen (sub)doelstellingen voor het reduceren van armoede
onder werkenden, werklozen en arbeidsongeschikten heeft opgenomen.

7

De leden vragen in dit kader ook welke armoededefinitie het kabinet heeft
aangehouden.
Relatie met Stabiliteitsprogramma
Hoe kan het demissionaire kabinet onder de huidige omstandigheden op
een coherente en geloofwaardige wijze deelnemen aan het Europees
Semester, vragen de leden van de GroenLinks-fractie. Hoe wordt de
samenhang met het convergentieprogramma bereikt?
Landenspecifieke aanbevelingen en Euro Plus Pact
Het valt de leden van de GroenLinks-fractie op dat diverse malen geen
maatregelen worden genoemd in de tabel waarin maatregelen opgesomd
zouden moeten worden. Is de minister bereid om deze punten voor de
overzichtelijkheid uit de tabel te verwijderen, zo vragen zij.
Hoe valt de bezuiniging op de kinderopvang uit te leggen als maatregel
om de arbeidsmarktparticipatie te verhogen, vragen de leden. In het beste
geval heeft deze bezuiniging immers weinig effect op de arbeidsmarkt,
maar waarschijnlijker is een negatief effect.
Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
de Europa 2020-strategie en het NHP. Deze leden spreken hun grote
zorgen uit over de huidige economische situatie in Nederland en de
Europese Unie en wijzen op de noodzaak om een snel daadkrachtig
optreden. De val van het kabinet doorkruist dit daadkrachtig optreden,
genoemde leden blijven echter noodzaak zien in het nemen van maatregelen op korte en lange termijn om de crisis aan te pakken. In het
bijzonder wijzen zij op de noodzaak hervormingen door te voeren.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wanneer het NHP
naar de Europese Commissie wordt verzonden. Genoemde leden vragen
hoe voorliggend kabinetsstandpunt wordt aangepast na de kabinetsval en
de nog te verwachten wijzigingen nadat het parlement over het bezuinigingspakket voor 2013 heeft beslist.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen op welke manier het
demissionaire kabinet vervolg geeft aan de belangrijke aanbeveling van
de Europese Commissie om kredietverschaffing aan de reële economie op
peil te houden. Op welke manier worden waar nodig tijdelijke crisismaatregelen ingezet? Hoe wordt ervoor gezorgd dat de afspraken met banken
over kredietverlening worden nagekomen?
Vragen van de leden van de SGP-fractie
Eind 2011 heeft de Europese Commissie Horizon 2020 gepresenteerd, een
programma voor onderzoek en innovatie. De leden van de SGP-fractie
leggen de vinger bij het subsidiëren van embryonaal stamcelonderzoek.
Via de huidige onderzoeksprogramma’s investeert de Europese
Commissie in dergelijk onderzoek. Het is de vraag of dit ook voor de
periode 2014–2020 gaat gelden. De leden van de SGP-fractie vinden dat
onaanvaardbaar. Embryonaal stamcelonderzoek is omstreden. Embryo’s
hebben een intrinsieke waarde. Niet voor niets heeft bijvoorbeeld het
Europese Hof van Justitie 18 oktober 2012 uitgesproken dat embryonale
stamcellen niet gepatenteerd mogen worden. De leden van de SGP-fractie
wijzen er ook op dat in verschillende lidstaten, zoals Oostenrijk, embryonaal stamcelonderzoek wettelijk verboden is. Ook in Nederland is
bijvoorbeeld onderzoek met voor dat onderzoek tot stand gebrachte
embryo’s verboden. De leden wijzen er ook op dat embryonaal stamcelonderzoek tot nu toe weinig daadwerkelijke resultaten heeft opgeleverd en

8

dat alternatieven als inzet van volwassen stamcellen veel meer perspectief
bieden. De leden van de SGP-fractie vinden dat de Europese onderzoeksprogrammering weg moet blijven van ethisch omstreden onderzoek,
waarbij dergelijk onderzoek zelfs in verschillende Europese lidstaten is
verboden. Deelt het kabinet deze mening? Is het kabinet bereid bij de
Europese Commissie en de andere lidstaten te pleiten voor het stopzetten
van de subsidiëring van embryonaal stamcelonderzoek en het inzetten
van deze gelden voor onderzoek naar perspectiefrijkere alternatieven?
II Antwoord van de minister.
III Volledige agenda
1.
2.

EU Voorstel: Jaarlijkse groeianalyse 2012 COM(2011)815. EU-voorstel
d.d. 01-12-2011.
Nederlands Nationaal Hervormingsprogramma 2012 in het kader van
de Europa 2020-strategie (Kamerstuk 21 501-20, nr. 627). Brief
regering d.d. 02-04-2012, minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, M.J.M. Verhagen.

9