Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3083
Vragen van het lid Fokke (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over de regels ten aanzien van deeltijdwethouders
(ingezonden 24 juni 2016).
Antwoord van Minister Blok (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 11 juli 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Coalitie Reusel wil neveninkomsten wethouder Antonis
intact houden met trucje»?1
Antwoord 1
Ja. Overigens is het voorstel inmiddels door de betrokken raadsfracties
ingetrokken en is de wethouder in kwestie naar aanleiding van de ontstane
publiciteit afgetreden.
Vraag 2
Waarom is de wettelijke mogelijkheid gecreëerd om wethouders in deeltijd
aan te stellen?
Antwoord 2
Bij de invoering van de huidige Gemeentewet, is door middel van het
amendement Van der Burg/Stoffelen de mogelijkheid geboden dat een of
meer wethouders de functie in deeltijd vervullen2. Dit biedt, in combinatie
met de tijdsbestedingsnorm, meer mogelijkheden bij de vorming van het
college, omdat het maximum aantal wethouders soms onvoldoende is om de
verhoudingen in de raad (de coalitie) te weerspiegelen. De zogenaamde
tijdsbestedingsnorm drukt het deel van de werkweek uit waarvoor de
wethouder wordt bezoldigd; zij heeft geen betrekking op de feitelijke
hoeveelheid tijd die een wethouder aan de vervulling van zijn wethoudersambt besteedt.

1

http://www.ed.nl/regio/kempen/reusel-de-mierden/coalitie-reusel-wil-neveninkomstenwethouder-antonis-intact-houden-met-trucje-1.6123812
2
Kamerstuk 19 403, nr. 62, p.2.

ah-tk-20152016-3083
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat een deeltijdaanstelling van een wethouder van 99% of
95% blijk geeft van een verkeerde interpretatie van de bedoeling van de wet?
Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Op grond van artikel 36, vierde lid, van de Gemeentewet is het de raad die de
tijdsbestedingsnorm van elke wethouder vaststelt. Die bevoegdheid van de
raad, mede gelet op het antwoord op vraag 2, maakt dat niet per definitie kan
worden gezegd dat een deeltijdaanstelling van 95 of 99% een verkeerde
interpretatie van de wet is. Het benoemen van wethouders is bij uitstek een
lokale, autonome aangelegenheid, en wel een bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de raad.
Vraag 4
Is het op grond van de wet- en regelgeving toegestaan om een wethouder in
deeltijd te laten werken met vooral de intentie om daarmee te voorkomen dat
die wethouder dan geen neveninkomsten hoeft te verrekenen? Zo ja,
waarom? Zo nee, welke wet- of regelgeving verzet zich daartegen?
Antwoord 4
De regeling dat geen verrekenplicht geldt voor wethouders waarvoor de
tijdsbestedingsnorm is of wordt vastgesteld op een niveau lager dan 100%, is
niet in de wet opgenomen als een manier om onder de verrekenplicht uit te
komen. De wet verzet zich echter niet tegen deze constructie. De beoordeling
of al dan niet voor deze constructie zou moeten worden gekozen, is de
verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Bij die beoordeling moet de
gemeenteraad alle effecten meewegen, zoals bijvoorbeeld het beeld dat de
gemeente via een constructie de wethouder vrijwaart van de wettelijk
verplichte verrekening van neveninkomsten.
Vraag 5
Deelt u de mening dat een deeltijdaanstelling van een wethouder, met als
voornaamste doel het niet hoeven verrekenen van neveninkomsten,
ongewenst is? Zo ja, waarom en wat kunt u daar tegen doen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Verwezen zij naar de antwoorden op de vragen 2, 3 en 4.
Vraag 6
Kunnen besluiten van een gemeenteraad, die een deeltijdaanstelling van een
wethouder vastleggen met de bedoeling om daarmee verrekening van zijn
neveninkomsten te voorkomen, vernietigd worden? Zo ja, door wie en op
grond waarvan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Gemeentelijke besluiten die in strijd zijn met het recht of met het algemeen
belang kunnen door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij de Kroon worden voorgedragen voor vernietiging (artikel 132, vijfde
lid, van de Grondwet in samenhang met artikel 268 van de Gemeentewet).
Niet gezegd kan worden dat de wet zich verzet tegen dit soort constructies.
Maar evenmin kan uit de wetsgeschiedenis worden opgemaakt dat het
voorkomen van verrekening van neveninkomsten één van de redenen was
die de wetgever voor ogen had bij het uitzonderen van niet-voltijds ambtsdragers van de verrekenplicht.
Vraag 7
Beschikt u over informatie over het aantal deeltijdwethouders in Nederland
en hun tijdsbestedingsnorm? Zo ja, waaruit bestaat die informatie?
Antwoord 7
Nee, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties beschikt
niet over deze informatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 8
Zijn er in Nederland wethouders met een tijdsbestedingsnorm van 99% of
95%? Zo ja, hoeveel wethouders betreft dit en welke overwegingen lagen ten
grondslag aan het besluit om deze wethouders in deeltijd aan te stellen?
Antwoord 8
Verwezen zij naar het antwoord op vraag 7.
Vraag 9
Acht u het wenselijk dat er een minimumpercentage voor die tijdsbestedingsnorm wettelijk wordt verankerd? Zo ja, aan welk percentage denkt u? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 9
Benoeming en ontslag van wethouders is bij uitstek een lokale, autonome
aangelegenheid, waarbij gemeenten zoveel mogelijk ruimte moet worden
gelaten. Ik zie geen reden om een minimumnorm te introduceren. Of een
wethouder vervolgens in het licht van de vastgestelde norm naar behoren
functioneert, is aan de raad om te beoordelen.
Vraag 10
Deelt u de mening dat het, indien er voor een wethouder een hoge tijdsbestedingsnorm is vastgesteld, niet billijk is als die wethouder al zijn neveninkomsten mag behouden? Zo ja, waarom en waar ligt wat u betreft het omslagpunt, als het gaat om de tijdsbestedingsnorm of het aantal uren dat een
nevenbetrekking vergt, tussen het wel en niet hoeven te verrekenen van
neveninkomsten? Zo nee, waarom deelt u die mening niet?
Antwoord 10
Volgens de huidige wet- en regelgeving geldt dat het omslagpunt ligt bij een
voltijdsaanstelling. Mijn ambtsvoorganger was destijds3 van oordeel dat een
wethouder zijn of haar neveninkomsten ongeacht de bron ervan, zou moeten
verrekenen, maar dat het bij een deeltijdfunctie als wethouder meer voor de
hand ligt rekening te houden met het gegeven dat de wethoudersfunctie dan
niet voltijds is en dat er uit andere bronnen inkomen wordt genoten. De wet
is toen zo komen te luiden dat verrekening niet behoeft plaats te vinden in
het geval de wethouder in deeltijd is aangesteld.
Vraag 11
Deelt u de mening dat, indien een wethouder niet in deeltijd is aangesteld en
dus neveninkomsten op grond van de wet verrekend moeten worden, een
beslissing daarover, vanwege het voorkomen van belangenverstrengeling of
beïnvloeding, beter buiten de invloedssfeer van het gemeentebestuur kan
worden genomen? Zo ja, waarom en hoe gaat u dit bewerkstelligen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 11
Een beslissing of er in het individuele geval al dan niet wordt verrekend, is
een op rechtsgevolg gerichte beslissing waartegen betrokkene in bezwaar en
beroep kan. Daarvoor is een besluit nodig. Het college is verantwoordelijk
voor een dergelijke formele besluitvorming en voor de feitelijke uitvoering. Ik
heb geen signalen uit de praktijk dat dit als problematisch wordt ervaren.
Om het college bij die vaststelling behulpzaam te zijn en de berekening van
het te verrekenen bedrag objectief vast te helpen stellen, heeft het Ministerie
van BZK een applicatie laten ontwikkelen die berekent welk bedrag eventueel
in mindering moet worden gebracht op de bezoldiging.
Verder worden de opgegeven bedragen aan de hand van gegevens van de
belastingdienst door het ministerie gecontroleerd. In het geval uit die controle
mogelijke onduidelijkheden blijken, neemt het Ministerie van BZK hierover
contact op met de gemeente. Daarmee zijn er voldoende waarborgen tegen
belangenverstrengeling of beïnvloeding.

3

Kamerstuk 30 425, nr. 12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Vraag 12
Voor welke datum moet een wethouder uiterlijk rekenschap afleggen over de
neveninkomsten die hij in een bepaald jaar heeft gehad? Welke gevolgen
heeft het als die wethouder die datum overschrijdt?
Antwoord 12
Indien de wethouder binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar
waarop de verrekeningsprocedure ziet, geen opgave of verklaring heeft
ingezonden, of niet tijdig uitstel heeft gevraagd om later de gevraagde
informatie te verstrekken, stelt het college van burgemeester en wethouders
de bezoldiging over het afgelopen jaar vast op 65% van de bezoldiging op
jaarbasis, tenzij het uit andere hoofde kan vaststellen tot welk bedrag er
verrekend zou moeten worden.
De in het antwoord op vraag 11 beschreven applicatie is zodanig ingericht dat
gestimuleerd wordt dat het proces vóór 1 oktober van het jaar volgend op het
verrekenjaar is afgerond.
Vraag 13
Hoe lang kan een beslissing op een bezwaar van een wethouder tegen een
besluit tot verrekening na het indienen van het bezwaar uitblijven?
Antwoord 13
Voor de termijnen van bezwaar en beroep gelden de bepalingen van de
Algemene wet bestuursrecht. In principe moet het college binnen zes weken
beslissen op het bezwaarschrift. Er kunnen omstandigheden zijn waardoor de
beslistermijn wordt verlengd. Bijvoorbeeld ingeval wordt geoordeeld dat
specifieke nadere informatie nodig is. Het college doet hiervan schriftelijk
mededeling aan de belanghebbende.
Vraag 14
Acht u het wenselijk dat beslissing over een bezwaar tegen een besluit tot
verrekening van inkomsten door een onafhankelijke instantie buiten de
invloedssfeer van het desbetreffende gemeentebestuur zou moeten liggen?
Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Strekking van bezwaar is dat het bestuursorgaan de gelegenheid heeft het
besluit in primo te heroverwegen. Daarbij kan een bezwaaradviescommissie
worden ingesteld4. Deze commissie bestaat dan uit een voorzitter en ten
minste twee leden. De voorzitter mag geen deel uitmaken van en niet
werkzaam zijn onder de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan. Daarna
staat nog (hoger) beroep open op de bestuursrechter. Ik zie geen enkele
aanleiding om voor de omschreven situatie van de gangbare procedure af te
wijken.

4

Artikel 7:13 Awb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4