Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 924

Financieel jaarverslag van het Rijk 2008

31 597

Werkprogramma 2009–2011 van de commissie
voor de Rijksuitgaven

Nr. 3

BRIEF VAN DE COMMISSIE VOOR DE RIJKSUITGAVEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2009
Het is de commissie voor de Rijksuitgaven een eer de Kamer te mogen
adviseren over de dechargeverlening voor het gevoerde financieel beheer
door de ministers in het jaar 2008. Dit advies is opgesteld op basis van de
jaarverslagen van het Rijk en de rapporten van de Algemene Rekenkamer
hierbij, zoals behandeld in de commissies. De commissie heeft over die
behandeling van de vaste en algemene commissies bevindingen en
oordelen ontvangen. Een overzicht is opgenomen in bijlage 1.
Mede op grond van deze ontvangen informatie komt de commissie voor
de Rijksuitgaven tot het oordeel dat, met inachtneming van de diverse
toezeggingen van bewindspersonen aan de commissies ter verbetering
van het financieel beheer, door de Kamer aan alle ministers decharge kan
worden verleend.

Gevolgde procedure
Het Presidium heeft op voorstel van de commissie voor de Rijksuitgaven
op 8 april 2009 besloten dat pas tot decharge van de jaarverslagen wordt
overgegaan na advies van genoemde commissie.
De commissie voor de Rijksuitgaven heeft per brief van 22 april 2009 aan
de voorzitters van vaste en algemene commissies (09-RU-B-002) de
commissies uitgenodigd om hun oordeel over het gevoerde financieel
beheer aan de commissie voor de Rijksuitgaven over te brengen.

1

In het werkprogramma 2009–2011 van de
commissie voor de Rijksuitgaven (Kamerstuk
31 597, nr. 1) is als ambitie opgenomen dat
«de commissie zich zal bezinnen op haar rol
bij het proces van dechargeverlening. Het
verlenen van decharge geen gegeven is, maar
een bewuste keuze van de Kamer».

KST133378
0809tkkst31924-3
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

De leden van de commissie voor de Rijksuitgaven hebben tot hun genoegen geconstateerd dat vrijwel alle commissies de dechargeverlening
expliciet aan de orde hebben gesteld1. Daarmee heeft de dechargeverlening meer politiek gewicht gekregen, hetgeen de commissie van
groot belang acht in het licht van de controlerende rol van de Kamer. De
commissie is de leden van de vaste en algemene commissies erkentelijk
voor de ontvangen bevindingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 924 en 31 597, nr. 3

1

Betekenis dechargeverlening
Het sluitstuk van de begrotingscyclus is de goedkeuring van slotwetten
(opgenomen in de jaarverslagen) door de Kamer met hieraan gekoppeld
de dechargeverlening voor het gevoerde financieel beheer aan de desbetreffende ministers. In de Comptabiliteitswet is geregeld dat dechargeverlening betrekking heeft op het financieel beheer van de minister, in het
bijzonder over onrechtmatigheden, tekortkomingen in de administratieve
organisatie (inclusief interne controle), tekortkomingen bij de bestrijding
van misbruik en oneigenlijk gebruik bij de uitvoering van wettelijke regelingen, alsmede tekortkomingen in de (interne) departementale accountantscontrole. De leden van de commissies kunnen voor hun oordeel over
het gevoerde financieel beheer grotendeels steunen op de rapporten bij
het jaarverslag van de Algemene Rekenkamer. Daarbij kunnen leden hun
eigen weging maken van de aard en ernst van de tekortkomingen die de
Algemene Rekenkamer signaleert en de reacties van de bewindspersonen
hierop. Hiermee kunnen leden van de commissie vanuit hun eigen controlerende rol meer gewicht geven aan (oplossing van) ernstige onvolkomenheden die niet direct tot een formeel bezwaar van de Rekenkamer leiden,
maar die de Kamer zelf wel van cruciaal belang acht. De leden hebben de
mogelijkheid om door middel van een motie dechargeverlening ter
discussie stellen.
Er zijn in beginsel vijf mogelijkheden om de oordeelsvorming inzake het
financieel beheer in te vatten, oplopend in zwaarte:
1. Geen bezwaren tegen dechargeverlening
2. (Reguliere) motie met eisen
3. Motie voor dechargeverlening met eisen
4. Motie voor opschorten dechargeverlening totdat is voldaan aan eisen
5. Motie tot onthouden dechargeverlening (kan worden opgevat als
motie van wantrouwen)
De eerste drie mogelijkheden houden in dat decharge feitelijk wordt
verleend, al dan niet met aanvullende eisen en variërend in gewicht.

Evaluatie gevolgde procedure
Een evaluatie van de behandeling van de jaarverslagen 2008 door de
commissie voor de Rijksuitgaven kan de Kamer voor Prinsjesdag tegemoet zien. De wijze waarop de dechargeverlening is verleend maakt
onderdeel uit van deze evaluatie. De evaluatie zal worden voorzien van
conclusies en aanbevelingen voor een verdere verbetering van het
verantwoording- en begrotingsproces.
De voorzitter van de commissie voor Rijksuitgaven,
Aptroot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 924 en 31 597, nr. 3

2

Bijlage 1

Overzicht bevindingen en oordelen van de vaste en algemene
commissies

Begrotingshoofdstuk

Commissie

Decharge besproken tijdens

Uitkomsten/conclusies

I, IIA, IIB, III, VII, B, C

BZK

IV

NAAZ

WGO 11 juni 2008 en
09-BOR-I-006
AO 1 juli 2009

V

BuZa

WGO 10 juni 2009

VI

JUST

Niet expliciet besproken

VIII

OCW

PV 25 juni 2009

IXA, IXB, G

FIN

WGO 17 juni 2009

X

DEF

WGO 16 juni 2009

XI

VROM

WGO 24 juni 2009

XII, A

VW

WGO 24 juni 2009

XIII, D

EZ

WGO 15 juni 2009

XIV, F

LNV

E-mailprocedure 23 juni
2009

XV, E

SZW

WGO 17 juni 2009

XVI

VWS

PV 17 juni 2009

XVII

JG

WGO 18 juni 2009

XVIII

WWI

WGO 25 juni 2009
PV 30 juni 2009

De voorzitter heeft namens de leden per brief laten weten
dat zij in kan stemmen met het verlenen van decharge.
Tijdens het AO Staatkundige hervorming op 1 juli 2009 is
geconcludeerd dat decharge kan worden verleend.
Het lid Boekestijn (VVD) heeft uitgesproken geen decharge
te willen verlenen voor het OS-gedeelte van het jaarverslag, maar heeft hierover geen motie ingediend. De
overige aanwezige leden hebben uitgesproken dat
decharge verleend zou kunnen worden.
De leden hebben decharge niet ter discussie gesteld in het
overleg. Daaruit kan worden afgeleid dat decharge
verleend kan worden.
De leden hebben aangeven dat decharge verleend kan
worden.
De leden hebben uitgesproken dat decharge verleend kan
worden. Wel is daarbij benadrukt dat de problemen bij de
Belastingdienst opgelost moeten worden en dat de Kamer
het hierop betrekking hebbende bezwaaronderzoek van de
Algemene Rekenkamer zal volgen.
De leden hebben decharge niet ter discussie gesteld in het
overleg en er ook geen moties over ingediend. Daaruit kan
worden afgeleid dat decharge verleend kan worden.
De leden hebben uitgesproken dat de minister decharge
verleend kan worden, onder de voorwaarde dat er vóór de
begrotingsbehandeling 2010 een goede tussentijdse
evaluatie komt van het financieel beheer van de afvalvoorschotten, de bodemsanering en de luchtkwaliteit – de
aandachtspunten uit het onderzoek van de Algemene
Rekenkamer. Daarnaast willen de leden dat de minister
dan ook rapporteert over de voortgang in het verbetertraject voor de financiële functie en de cultuurverandering
waar VROM naar streeft en dit af te stemmen met de
Algemene Rekenkamer, Financiën en de Rijksauditdienst.
De minister heeft toegezegd dit te zullen doen.
De leden van de commissie hebben uitgesproken dat
decharge verleend kan worden.
Het onderwerp decharge is kort aan de orde geweest
tijdens het overleg. Door geen van de leden van de
commissie is uitgesproken de decharge niet te willen
verlenen. Evenmin zijn specifiek op het punt van de
dechargeverlening moties ingediend. Wel is een motie
ingediend waarin de regering wordt opgeroepen de
Kamer voor 15 september 2009 nader te informeren over
een bedrag van € 4,5 mln. waarvan de Algemene
Rekenkamer heeft vastgesteld dat dit is uitgegeven op
onzekere gronden. Deze motie is vervolgens op 23 juni jl.
in stemming gebracht en verworpen.
De leden hebben decharge niet ter discussie gesteld en er
ook geen moties over ingediend. Daaruit kan worden
afgeleid dat decharge verleend kan worden.
Los van enkele aandachtspunten in de financiële administratie is door geen van de leden van de commissie
uitgesproken de decharge niet te willen verlenen. Tevens
zijn op dit onderwerp geen moties ingediend.
De leden van de commissie hebben uitgesproken dat
decharge verleend kan worden.
De leden van de commissie hebben uitgesproken dat
decharge verleend kan worden.
De leden van de commissie uitgesproken dat decharge
verleend kan worden, met inachtneming van enkele door
de leden gewenste verbeteringen die via een commissiebrief met de minister verder worden gewisseld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 924 en 31 597, nr. 3

3