Controleprotocol financiële verantwoording Autoriteit Financiële Markten
en de Nederlandsche Bank
Bijlage 2 behorend bij het visiedocument Toezicht op afstand

1. Inleiding
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zijn de toezichthouders
(DNB is ook resolutie- en DGS-autoriteit) op de Nederlandse financiële markten.1 Zij zijn
zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) en daarmee onafhankelijk in de uitvoering van de zbo-taken
waaronder het financieel toezicht: zij zijn niet ondergeschikt aan de minister van Financiën en
oordelen zelfstandig over individuele gevallen (denk aan vergunningen en handhavingsbesluiten).
De verantwoordelijkheid van de minister ziet op het functioneren van het toezichtsysteem als
geheel. Dat betreft de instelling en inrichting van het toezicht als zodanig en het functioneren van
DNB en de AFM als zbo’s. Zoals nader uiteengezet in de visie Toezicht op afstand heeft de minister
in het kader van die verantwoordelijkheid diverse bevoegdheden, waaronder de bevoegdheid om
de jaarrekening c.q. verantwoording2 van de zbo’s (al dan niet) goed te keuren.3 Hierbij spelen de
bevindingen van de externe accountant4 van DNB en de AFM een belangrijke rol.
Kaderwet zbo’s en Wet bekostiging financieel toezicht 2019
DNB en de AFM vallen als zbo’s sinds 1 januari 2013 via artikel 1:30 van de Wet op het financieel
toezicht (Wft) onder de werking van de Kaderwet zbo’s. Een aantal bepalingen van deze wet is
buiten toepassing verklaard5, omdat die zijn geregeld in de Wet bekostiging financieel toezicht
2019 (Wbft 2019) of in de Wft, dan wel omdat de onafhankelijkheid van de toezichthouders de
toepasselijkheid van bepaalde bepalingen uit de Kaderwet zbo’s onwenselijk maakt6.
De Wbft 2019 stelt bijzondere eisen aan de jaarrekening of verantwoording van de zbo’s en regelt
de wijze waarop hun toezicht wordt bekostigd. In het regeerakkoord Bruggen slaan van het
kabinet-Rutte II was opgenomen dat de kosten van het financieel toezicht worden doorbelast aan
de financiële sector.7 In lijn met dat akkoord is met ingang van 1 januari 2015 de bijdrage van de
overheid aan het financieel toezicht afgeschaft.8 De toezichthouders brengen sindsdien de kosten
van het toezicht jaarlijks volledig in rekening bij de onder toezicht staande partijen. Alleen de
kosten voor het financieel toezicht en het depositogarantiestelsel op Bonaire, Sint Eustatius en
Saba worden, voor zover de marktbijdrage niet toereikend is, vergoed door de overheid.
Uit de Wbft 2019 en de daarop gebaseerde regelgeving volgt hoe de toezichthouders de kosten van
het financieel toezicht doorbelasten aan de onder toezicht staande partijen. In verband daarmee

1

De ministeriële verantwoordelijkheid heeft betrekking op de taken die DNB en de AFM uitvoeren als zbo’s. Op die taken is de Kaderwet
zbo’s in beginsel van toepassing. Deze wet is niet van toepassing op de taken waarmee DNB belast is als onderdeel van het Europees
Stelsel van Centrale Banken (ESCB) ter uitvoering van het EU-Werkingsverdrag (art. 3 Bankwet 1998) (als centrale bank is DNB
onafhankelijk van de Staat), haar nationale taak m.b.t. het verzamelen van statistische gegevens en vervaardigen van statistieken (art. 4
lid 1 onderdeel b Bankwet 1998), haar nationale taak tot bevordering van de goede werking van het betalingsverkeer (art. 4 lid 1
onderdeel d Bankwet 1998) en ook niet op haar taak tot bevordering van de goede werking van het betalingsverkeer in Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (art. 4 Wet geldstelsel BES); zie art. 1:30 Wft. Tenzij anders aangegeven heeft onderhavig protocol enkel betrekking
op de taken die DNB uitvoert als zbo.
2
In het geval van de AFM wordt gesproken over de jaarrekening; in het geval van DNB wordt gesproken over de verantwoording, wat
verband houdt met het feit dat DNB een N.V. is die naast haar monetaire taken als centrale bank ook wettelijke taken heeft als zbo en
derhalve naast een jaarrekening voor de gehele N.V. ook een verantwoording dient op te stellen. Zie art. 7 lid 1 Wbft 2019 en par. 5 van
het Toezichtarrangement DNB en de AFM.
3
Art. 34 Kaderwet zbo‘s en art. 9 Wbft 2019.
4
Bij de AFM wordt de externe accountant, i.v.m. de bijzondere procedure voor de aanwijzing van de accountant, ook wel aangeduid als
de certificerende accountant.
5
Het gaat hier om art. 21, 22, 28 lid 1 en 33 Kaderwet zbo’s. I.v.m. het feit dat DNB daarnaast monetaire taken heeft als de centrale
bank van Nederland en in die hoedanigheid volledig onafhankelijk is van de Staat, zijn t.a.v. DNB ook art. 32 en 34 buiten toepassing
verklaard.
6
Dit is o.a. het geval bij de in art. 20 Kaderwet zbo’s opgenomen bevoegdheid van een minister om besluiten van een zbo te vernietigen.
Zie ook Kamerstukken II 2007/08, 25268, nr. 56, p. 2-5, Kamerstukken II 2010/11, 32782, nr. 3, p. 8-9 en Kamerstukken II 2011/12,
33236, nr. 3, p. 9.
7
Bruggen slaan; regeerakkoord VVD – PvdA, 29 oktober 2012.
8
Stb. 2014, 532 en 533 (publicatie wet resp. inwerkingtreding).

1

stelt de Wbft 2019 bepaalde eisen aan de wijze waarop de jaarrekening c.q. verantwoording van de
zbo’s eruitziet.
Doelstelling en toepassing
De Kaderwet zbo’s biedt op hoofdlijnen een kader voor het accountantsonderzoek. Dit
controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte
van de controle, de daarvoor geldende normstellingen en de te hanteren materialiteit. Het doel van
dit controleprotocol is niet om de aanpak van het door de externe accountant uit te voeren
onderzoek voor te schrijven, maar om de kaders te geven waarbinnen dat onderzoek dient plaats
te vinden. Dit controleprotocol gaat bovendien in op de controle op de rechtmatigheid van de
inning en besteding van middelen door DNB respectievelijk de AFM.
Onderhavig protocol wordt in ieder geval toegepast op de controle van de jaarrekening c.q.
verantwoording over het boekjaar 2019 en de daaropvolgende boekjaren. DNB respectievelijk de
AFM kunnen er desgewenst voor kiezen om het protocol ook al toe te passen op de controle van de
jaarrekening c.q. verantwoording over het boekjaar 2018.
Dossiervorming
Bij de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden documenteert de externe accountant van
DNB respectievelijk de AFM conform de geldende controlestandaarden.
De minister van Financiën en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid9 zijn bevoegd
inzage te vorderen in de controledossiers van de externe accountant van DNB respectievelijk de
AFM om te bepalen of zij kunnen steunen op de door de accountant uitgevoerde controle, waarbij
geldt dat de accountant zich niet kan beroepen op een bij of krachtens de wet op hem rustende
geheimhoudingsverplichting.10 De ministers kunnen in dit kader de Auditdienst Rijk (ADR) vragen
een review uit te voeren om een verantwoord oordeel te vormen over de grondslagen, uitvoering
en resultaten van de accountantscontrole. In paragraaf 5.2 van het Toezichtarrangement DNB en
de AFM (hierna: toezichtarrangement) wordt nader ingegaan op de review door de ADR van de
werkzaamheden van de externe accountant.
Aanwijzing externe accountant
Uit de Kaderwet zbo’s en de Wbft 2019 volgt dat het zbo zijn jaarrekening of verantwoording moet
laten controleren door een accountant.11 Hiertoe dient het zbo een externe accountant te
benoemen en op te dragen de door het bestuur opgemaakte jaarrekening of de door de directie
opgemaakte verantwoording te controleren. Deze bevoegdheid komt toe aan de raad van toezicht
van de AFM12 c.q. (met inachtneming van artikel 27, eerste lid, van de statuten van het ESCB) de
algemene vergadering van aandeelhouders van DNB13.
De te volgen procedure bij de aanstelling van een externe accountant is een op zichzelf staand
proces dat buiten de reikwijdte van dit controleprotocol valt. Wel is het goed om op deze plek te
wijzen op artikel 7, tweede lid, Wbft 2019. Hierin is namelijk een bijzondere regeling neergelegd
voor de benoeming van de externe accountant van de AFM. Omdat de AFM toezicht houdt op
accountantsorganisaties, dient voorkomen te worden dat sprake is van belangenverstrengeling.14
De AFM dient daarom een registeraccountant of Accountant-Administratieconsulent aan te wijzen
ten aanzien van wie in het accountantsregister de aantekening is opgenomen dat zijn opleiding

9

Laatstgenoemde is verantwoordelijk voor het toezicht door DNB en de AFM op de pensioensector.
Zie art. 6.3 Comptabiliteitswet 2016 en Kamerstukken II 2015/16, 34 426, nr. 3, p. 124 e.v. Zie tevens art. 35 lid 2 Kaderwet zbo’s
waarin het zbo wordt opgedragen om bij de aanwijzing van een accountant te bedingen dat de minister(s) desgevraagd inzicht wordt
geboden in de controlewerkzaamheden van de accountant.
11
Art. 35 lid 2 tot en met 4 Kaderwet zbo’s en art. 7 Wbft 2019.
12
Art. 11.3 Statuten AFM.
13
Art. 20 Statuten DNB. De externe accountant van DNB die de jaarrekening van de N.V. controleert, neemt in zijn onderzoek ook de
controle van de verantwoording mee.
14
Kamerstukken II 2017/18, 34870, nr. 3, p. 18.
10

2

voldoet aan de eindtermen voor het uitvoeren van wettelijke controles15, die niet werkzaam is bij of
verbonden is aan een accountantsorganisatie, zodat voorkomen wordt dat de jaarrekening wordt
gecontroleerd door een onder toezicht staande externe accountant.16
In de praktijk wordt, gelet op het voorgaande, de ADR aangewezen als de externe accountant van
de AFM; deze valt niet onder het toezicht van de AFM. Om de onafhankelijkheid van de ADR als
externe accountant van de AFM te waarborgen, is de accountantscontrole belegd bij een onderdeel
van de ADR dat geen verantwoordelijkheid heeft voor de accountantscontrole binnen het
beleidsterrein van de beleidsverantwoordelijke directie (i.e. directie Financiële Markten, ministerie
van Financiën).

2. Onderzoeksaanpak
De accountant onderzoekt of de voorgeschreven informatie (zie ook het referentiekader hieronder)
getrouw en in overeenstemming met relevante verslaggevingsregels in de jaarrekening van de AFM
c.q. de verantwoording van DNB is opgenomen, en of er inconsistenties van materieel belang
bestaan tussen deze informatie en informatie die in het jaarverslag van de AFM c.q. het overige
deel van de verantwoording van DNB17 is opgenomen, alsmede tussen de in het jaarverslag
opgenomen informatie en de kennis die de accountant vanuit zijn controle van de jaarrekening c.q.
de verantwoording of anderszins heeft opgedaan. Hij onderzoekt de getrouwheid van de
jaarrekening dan wel verantwoording alsmede (de verantwoording over) de rechtmatigheid van de
inning en besteding van middelen door het zbo. Ook kijkt de accountant naar de doelmatigheid van
het beheer en de organisatie van het zbo.
Zoals hierboven aangegeven beoogt dit controleprotocol niet de onderzoeksaanpak van de
accountant voor te schrijven. De accountant stelt ten behoeve van zijn onderzoek een controleplan
en werkprogramma’s op waarin hij de aanpak van zijn onderzoek vastlegt. Hij sluit bij zijn
onderzoek aan bij de regels die gelden voor de accountantscontrole en hij verricht zijn
onderzoekswerkzaamheden in overeenstemming met de geldende beroepsvoorschriften van de
Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) en geldende
controlestandaarden.
Controleobject
Het object van de accountantscontrole is de jaarrekening van de AFM c.q. de verantwoording van
DNB, waarin begrepen (de verantwoording over) de rechtmatige inning en besteding van de
middelen door DNB c.q. de AFM.
Referentiekader
Het referentiekader voor de accountantscontrole ligt allereerst vast in hetgeen bepaald is bij of
krachtens de onderstaande wetten:
Wet bekostiging financieel toezicht 2019 (Wbft 2019) en de daarop gebaseerde regelgeving
Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zbo’s)
Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
Hoofdstuk 1.2 van de Wet op het financieel toezicht (Wft)
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)18
Bankwet 199819
Wet financiële markten BES en de daarop gebaseerde regelgeving

15

Het gaat hier om wettelijke controles als bedoeld in art. 1 lid 1 onderdeel p Wet toezicht accountantsorganisaties.
Kamerstukken II 2011/12, 33057, nr. 3, p. 13.
In het geval van DNB dient op grond van art. 10 lid 1 Wbft 2019 het jaarverslag onderdeel uit te maken van de verantwoording.
18
Ten aanzien van DNB geldt dat de naleving van het bij of krachtens de WNT bepaalde reeds wordt meegenomen in het
accountantsonderzoek voor de jaarrekening van de gehele N.V..
19
Dit geldt enkel t.a.v. DNB en enkel voor zover relevant in het licht van de verantwoording.
16
17

3

Daarnaast bestaat het referentiekader uit het toezichtarrangement, dit controleprotocol, de
Nederlandse Corporate Governance Code, voor zover het zbo heeft verklaard deze code vrijwillig
na te leven, het op grond van artikel 4 Wbft 2019 vastgestelde kostenkader20, alsmede interne
regelingen van het betreffende zbo.
Betrouwbaarheid
Met betrouwbaarheid wordt hier bedoeld de mate van zekerheid waarmee de accountant zijn
onderzoek dient uit te voeren. De controleverklaring verschaft een redelijke mate van zekerheid
dat de betreffende jaarrekening dan wel verantwoording geen onjuistheden van materieel belang
bevat. Indien dit begrip ten behoeve van het gebruik van statistische technieken moet worden
gekwantificeerd, dient een betrouwbaarheid van 95% te worden gehanteerd.
Materialiteit
Materialiteit ziet op de vereiste nauwkeurigheid die de accountant in zijn werk dient te hanteren;
hieruit volgt wat het effect is van door de accountant geconstateerde afwijkingen (fouten of
onzekerheden) op zijn oordeel.
De accountant hanteert voor de bepaling van de materialiteit en zijn oordeelsvorming de volgende
uitgangspunten21:

Onzekerheden in
controle
&
Fouten in
verantwoording

Goedkeurende
verklaring

Verklaring met
beperking

Verklaring van oordeelonthouding /
Afkeurende verklaring

≤2%

›2% - ≤4%

›4%

Deze normen worden gebruikt voor het afgeven van de verklaring omtrent de getrouwheid van de
verantwoording van DNB respectievelijk de jaarrekening van de AFM. Als omvangbasis geldt hierbij
het totaal van de lasten, tenzij de accountant een andere omvangbasis meer passend acht.
Ten aanzien van de rechtmatigheid van de inning en besteding van middelen door het zbo geldt dat
het bestuur c.q. de directie van het zbo ofwel zelf een verantwoording opstelt over de
rechtmatigheid van de inning en besteding van middelen welke verantwoording in het jaarverslag
wordt opgenomen dan wel – indien dit niet het geval is – de accountant daarover rapporteert in
zijn controleverklaring (het laatste wordt ook wel direct reporting genoemd).
Indien voor de eerste optie wordt gekozen, dient het bestuur c.q. de directie van het zbo een
rapporteringstolerantie van 2% voor fouten en onzekerheden gezamenlijk (bij elkaar opgeteld) te
hanteren. Als omvangbasis geldt daarbij het totaal van de lasten. De accountant stelt vervolgens
vast of in de rechtmatigheidsverantwoording van het zbo over de inning en besteding van de
middelen het bedrag en de aard van de fouten en onzekerheden getrouw zijn vermeld, indien dit
bedrag de rapporteringstoleranties overschrijdt. Bij deze controle geldt geen kwantitatieve
materialiteit; een onvermeld gebleven bedrag aan fouten of onzekerheden boven de
rapporteringstolerantie is ongeacht dat bedrag materieel.
Indien het zbo geen rechtmatigheidsverantwoording over de inning en besteding van middelen in
zijn jaarverslag dan wel verantwoording opneemt, geeft de accountant in zijn controleverklaring
een oordeel over de rechtmatigheid van de inning en besteding van middelen (direct reporting). De
in hiervoor opgenomen tabel genoemde materialiteitsgrenzen gelden dan afzonderlijk voor het
oordeel over de getrouwheid en het oordeel over de rechtmatigheid. Getrouwheids- en
20

Zie par. 5.1 toezichtarrangement. Zie ook Kamerstukken II 2015/16, 33957, nr. 24 voor het kostenkader m.b.t. de jaren 2017-2020.
Bij de bepaling van deze toleranties wordt uitgegaan van de realisatiecijfers zoals opgenomen in het jaarrekening c.q. de
verantwoording.
21

4

rechtmatigheidsbevindingen worden niet bij elkaar opgeteld; de accountant geeft daarover in zijn
controleverklaring twee afzonderlijke oordelen.

3. Accountantsproducten
Voor een minister geldt dat hij blijvend aandacht dient te schenken aan de rechtmatige en
doelmatige besteding van publieke middelen binnen zijn portefeuille, ongeacht of deze middelen
rechtstreeks of middellijk (door een zbo) over zijn begroting(shoofdstuk) lopen dan wel krachtens
onder zijn verantwoordelijkheid tot stand gekomen regelgeving in de vorm van een tarief door
justitiabelen worden opgebracht. Hierbij moet hij kunnen steunen op de informatie die door het zbo
wordt verstrekt.22
In dit kader speelt de externe accountant van het zbo een belangrijke rol. Het zbo geeft de externe
accountant de opdracht tot het instellen van onderzoeken. De accountant geeft de uitkomst van
deze onderzoeken weer in een controleverklaring bij de jaarrekening c.q. verantwoording van het
zbo waarin ook een oordeel wordt gegeven over (de verantwoording over) de rechtmatige inning
en besteding van middelen door het zbo. Voorts rapporteert de accountant over de bevindingen
van zijn onderzoek naar de doelmatigheid van het beheer en de organisatie van het zbo.23
De accountant richt zijn verklaring en verslag van bevindingen in met inachtneming van de van
toepassing zijnde gedrags- en beroepsregels van de NBA.
a. Controleverklaring
De accountant gaat bij zijn controle uit van hetgeen gebruikelijk is bij de controle van een
jaarrekening en voert zijn werkzaamheden uit in overeenstemming met de geldende wet- en
regelgeving en beroepsvoorschriften van de NBA. De jaarrekening c.q. verantwoording dient in
overeenstemming te zijn met relevante verslaggevingsregels (zie ook het eerder vermelde
referentiekader).
b. Rechtmatige inning en besteding van middelen
De zbo’s dienen hun middelen rechtmatig te innen en besteden. Dit houdt in dat het financieel
beheer van de zbo’s in overeenstemming dient te worden gevoerd met wettelijke regelingen, met
door de minister gestelde specifieke voorwaarden en met contractuele afspraken met derden. Ook
impliceert een rechtmatig financieel beheer dat het beheer ordelijk en controleerbaar dient te
zijn.24
Het bestuur c.q. de directie van het zbo legt in de jaarstukken ofwel zelf verantwoording af over de
rechtmatigheid van de inning en besteding van middelen zodat de accountant vervolgens in zijn
controleverklaring mede een oordeel geeft over de getrouwheid van die verantwoording (assertion
based reporting), ofwel de accountant oordeelt of de inning en besteding van middelden rechtmatig
is (direct reporting). De accountant stelt in ieder geval vast of:

22
23
24

1.

de inning en besteding van middelen in overeenstemming is met het in dit controleprotocol
bedoelde referentiekader;

2.

de inning en besteding van middelen op deugdelijke, controleerbare en ordelijke wijze in de
financiële administratie zijn verwerkt en gerubriceerd;

3.

het zbo voor de behandeling van de inning van middelen een adequate interne functiescheiding
hanteert;

4.

het zbo voor de behandeling (verbruiken, autoriseren, registeren en betalen) van de besteding van

Kamerstukken II 2000/01, 27426, nr. 3, p. 32.
Art. 35 lid 2 t/m 4 Kaderwet zbo’s.
Kamerstukken II 2000/01, 27426, nr. 3, p. 32. Zie ook Kamerstukken II 2000/01, 27426, nr. 5, p. 108.

5

middelen een adequate interne functiescheiding hanteert;
5.

de besteding van middelen is gebaseerd op deugdelijke bewijsstukken waaruit de feitelijke levering
van de (tegen)prestatie blijkt;

6.

de besteding van middelen is gedaan tot het juiste bedrag, op het juiste tijdstip, aan de juiste
ontvanger en door de daartoe bevoegde persoon is gedaan;

7.

de besteding van middelen in overeenstemming zijn met van toepassing zijnde (Europese en
nationale) aanbestedingsregels;

8.

de op grond van artikel 7, derde lid, van de Wbft aan de Staat af te dragen opbrengsten uit
bestuurlijke boetes en dwangsommen op deugdelijke, controleerbare en ordelijke wijze en in
overeenstemming met het in dit controleprotocol bedoelde referentiekader zijn vastgesteld en
verwerkt;

9.

de bezoldiging van topfunctionarissen25 van de AFM alsook de verantwoording en toelichting
daarover voldoen aan het in dit controleprotocol bedoelde referentiekader, in het bijzonder aan het
bij of krachtens de WNT bepaalde;26

10.

de bezoldiging van degenen die in dienstbetrekking27 van de AFM zijn en van wie de bezoldiging de
maximale bezoldiging28 te boven is gegaan, alsook de verantwoording en toelichting daarover
voldoen aan het in dit controleprotocol bedoelde referentiekader, in het bijzonder aan het bij of
krachtens de WNT bepaalde.29

c. Onderzoek naar sturing, beheersing en verantwoording doelmatigheid
Van de accountant wordt verwacht dat hij rapporteert over de bevindingen van zijn onderzoek naar
de doelmatigheid van het beheer en de organisatie van het zbo. Hiermee wordt gewaarborgd dat
ten minste eenmaal per jaar verslag wordt gedaan van de inspanningen van het zbo ter zake van
doelmatigheid.30 Deze uit de Kaderwet zbo’s voortvloeiende verplichting is niet voorzien van een
normatief kader. De invulling van doelmatigheid wordt bepaald door van toepassing zijnde wet- en
regelgeving, de afspraken die ter zake zijn gemaakt tussen de minister en het zbo, alsmede door
de bedrijfseconomische normen die bij de bedrijfsvoering van een organisatie dienen te worden
gehanteerd.31
In zijn algemeenheid kan gezegd worden dat een organisatie doelmatig is wanneer er een goed
evenwicht bestaat tussen doelstellingen, ingezette middelen en geleverde prestaties. Het is niet
aan de externe accountant om dit evenwicht te bepalen.
Om de werkzaamheden van de accountant nader te duiden, betrekt de accountant de volgende
invalshoeken in zijn onderzoek:
1.

Is er een planning en controlecyclus, en wordt daarmee de sturing en monitoring van de
doelmatigheid van het beheer en de organisatie van het zbo voldoende ondersteund?

2.

Laten meerjarencijfers trends zien over de ontwikkeling van de doelmatigheid van het beheer en de
organisatie van het zbo?

3.

Zijn er effectmetingonderzoeken uitgevoerd en wat volgt daaruit over de doelmatigheid van het
beheer en de organisatie van het zbo?

4.

Is er sprake van conformiteit met het kostenkader, in het bijzonder met de daarin opgenomen
taakstelling?

5.

Heeft het zbo in de jaarstukken op inzichtelijke / transparante wijze verantwoording afgelegd over
de doelmatigheid van het beheer en de organisatie van het zbo?

25

Als bedoeld in de WNT.
Ten aanzien van DNB geldt dat de naleving van het bij of krachtens de WNT bepaalde reeds wordt meegenomen in het
accountantsonderzoek voor de jaarrekening van de gehele N.V.
27
Als bedoeld in de WNT.
28
Als bedoeld in art. 2.3 lid 1 WNT.
29
Ten aanzien van DNB geldt dat de naleving van het bij of krachtens de WNT bepaalde reeds wordt meegenomen in het
accountantsonderzoek voor de jaarrekening van de gehele N.V.
30
Kamerstukken II 2000/01, 27426, nr. 3, p. 32.
31
Kamerstukken II 2000/01, 27426, nr. 3, p. 32 en Kamerstukken I 2001/02, 27426, nr. 276c, p. 7.
26

6

6.

Verschaft het zbo in de verantwoording inzicht in de relatie tussen de gerealiseerde prestaties en de
daarbij bestede middelen?

7.

Hanteert het zbo prestatie-indicatoren? Zo ja:
7.a. Zijn de uitkomsten van de prestatie-indicatoren zodanig tot stand gekomen dat de
verantwoordelijkheden en bevoegdheden in het proces duidelijk vastgelegd zijn en het
totstandkomingproces achteraf reconstrueerbaar is?
7.b. Zien de prestatie-indicatoren (mede) op de doelmatigheid van het beheer en de organisatie
van het zbo? Zo ja, wordt in de verantwoording gerapporteerd over de uitkomsten van die
prestatie-indicatoren?
7.c. Laten de uitkomsten van de prestatie-indicatoren trends over meerdere jaren zien, in het
bijzonder ten aanzien van de doelmatigheid van het beheer en de organisatie van het zbo?

De accountant vermeldt in zijn rapport welke specifieke werkzaamheden hij in dit kader heeft
verricht en tot welke bevindingen dit heeft geleid. Voor zover de accountant bij zijn onderzoek
constateert dat het zbo in zijn sturing, beheersing en verantwoording onvoldoende aandacht
besteedt aan de bovengenoemde invalshoeken, maakt hij daarvan in elk geval melding.
Bijzondere informatie n.a.v. moties
Naar aanleiding van de motie van het lid De Nerée tot Babberich c.s.32 en de motie van het lid Bibi
de Vries c.s.33 wordt in het departementaal jaarverslag van het ministerie van Financiën bepaalde
informatie over de DNB en AFM opgenomen. Het betreft hierbij overzichten van deze gegevens:
1.

de kosten van de toezichthouders en de resolutie- en DGS-autoriteit (oftewel DNB als zbo);

2.

het aantal formatieplaatsen, zo mogelijk per beleidsdoel en toezichttaak;

3.

de kosten die doorberekend worden aan de onder toezichtgestelden;

4.

de beleidsdoelen, de zbo-taak en de geleverde prestaties door het betreffende zbo.

Deze informatie dient uiteraard op een deugdelijke wijze tot stand te zijn gekomen. Daarbij zijn de
ADR en de Algemene Rekenkamer voor hun controles aangewezen op goed verifieerbare bronnen.
Voor zover deze bronnen niet binnen het ministerie beschikbaar zijn, dient teruggevallen te worden
op de bevindingen van een accountant. Om die reden is met de zbo’s afgesproken dat zij deze
informatie opnemen in de jaarrekening c.q. verantwoording. Bijgevolg dient de externe accountant
te na te gaan of deze gegevens in de jaarrekening c.q. verantwoording zijn opgenomen en of deze
op deugdelijke, controleerbare en ordelijke wijze tot stand zijn gekomen.
***

32
33

Kamerstukken II 2005/06, 30300, nr. 39.
Kamerstukken II 2006/07, 30413, nr. 79.

7