Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

30 872

Landelijk afvalbeheerplan

Nr. 61

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 19 april 2010

1
Samenstelling:
Leden: Van Gent (GroenLinks), Van der Staaij
(SGP), Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove
(CDA), Koopmans (CDA), voorzitter, Spies
(CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP),
Vietsch (CDA), Aptroot (VVD), Samsom
(PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA),
Neppérus (VVD), Van Leeuwen (SP), Jansen
(SP), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA),
Ouwehand (PvdD), Bilder (CDA), Wiegmanvan Meppelen Scheppink (ChristenUnie),
Linhard (PvdA) en De Mos (PVV)
Plv. leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Vlies
(SGP), Polderman (SP), Remkes (VVD), Jacobi
(PvdA), Pieper (CDA), Koppejan (CDA), Ormel
(CDA), Koşer Kaya (D66), Leijten (SP),
Schreijer-Pierik (CDA), De Krom (VVD), Vermeij
(PvdA), Waalkens (PvdA), Vos (PvdA), Zijlstra
(VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Elias
(VVD), Schermers (CDA), Thieme (PvdD),
Algra (CDA), Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Smeets (PvdA) en Agema (PVV).

De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieu1 heeft op 23 maart 2010 overleg gevoerd met minister HuizingaHeringa van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu over:
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 5 november 2009, inzake afschriften
van antwoorden op brieven BRBS en VERAS inzake de
recyclingindustrie en de toekomstige sloopregelgeving
(2009Z20613);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 18 november 2009, inzake de rapportage VROM-Inspectie over nazorgactie electronica-afval 2008
(30 872, nr. 48);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 9 december 2009, inzake de voortgangsrapportage Impulsprogramma Zwerfafval (30 872,
nr. 50);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 11 december 2009, inzake de toezegging informatie bronscheiding en nascheiding kunststof
verpakkingsafval (28 694, nr. 83);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 11 december 2009, inzake Landelijk
Afvalbeheerplan 2009–2021 (30 872, nr. 51);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 15 januari 2010, inzake een toelichting op afvaltransport door de binnenvaart (22 343, nr. 241);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 25 januari 2010, inzake toezeggingen
dossier Afval en verpakkingen (2010Z01338);
– de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 8 februari 2010, inzake de reactie op
een door de leden van de commissie VROM ontvangen e-mail
van de Regio Noord-Veluwe en reactie op een tweede verzoek
om tevens in te gaan op de vraag hoeveel gemeenten de
«inkomsten» van Nedvang in mindering brengen op het lokale
huisvuiltarief (28 694, nr. 84);

kst-30872-61
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

1

–

–

–

–

–

–

de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 16 februari 2010, inzake eerste
wijziging Landelijk afvalbeheerplan 2009–2021 (30 872,
nr. 52);
de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 19 februari 2010, inzake het interimrapport «IMPEL-TFS Enforcement Actions II» (27 664, nr. 62);
de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 9 maart 2010, inzake het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit melden bedrijfsafvalstoffen
en gevaarlijke afvalstoffen (evaluatie meldingensysteem)
(27 664, nr. 63);
de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 16 maart 2010, inzake het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Activeitenbesluit (afvalgerelateerde activiteiten in het Besluit algemene regels voor
inrichtingen milieubeheer) (29 383, nr. 146 );
de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 18 maart 2010, inzake informatie over
de Reststoffenenergiecentrale in Harlingen (REC), toegezegd in
het AO Wadden d.d. 11 februari 2010 (30872, nr. 53 );
de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu, d.d. 19 maart 2010, inzake stand van
zaken met betrekking tot toezeggingen uit het dossier Afval
en verpakkingen (28 694, nr. 85).

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu,
Koopmans
De griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu,
Van der Leeden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

2

Voorzitter: Koopmans
Griffier: Lemaier
Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Boelhouwer, Vietsch, Poppe,
Wiegman-Van Meppelen Scheppink, Vendrik en Neppérus
en minister Huizinga-Heringa van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu die vergezeld wordt door enkele ambtenaren van haar
ministerie.
De voorzitter: Ik open het algemeen overleg en heet de minister van
VROM, mevrouw Huizinga-Heringa, samen met haar medewerkers van
harte welkom. Ik heet het publiek ook van harte welkom. Het onderwerp
van dit algemeen overleg is Afval en verpakkingen. Er zijn vier fracties
aanwezig en wij hebben twee uur de tijd voor een tamelijk grote
hoeveelheid agendapunten, namelijk veertien brieven over Afval en
verpakkingen. Ik stel zes minuten spreektijd voor. Ik zie aan de gezichten
dat dit kan. Ik geef allereerst het woord aan de heer Boelhouwer van de
PvdA-fractie.
De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. Dit is inderdaad een uitgebreid
AO met heel veel onderwerpen. Afval komt in al zijn facetten langs. Het is
vandaag extra spannend, omdat wij een nieuwe minister hebben. Ik heet
haar van harte welkom en wens haar veel succes toe in dit AO. Zij heeft
één zekerheid: zij kan niet naar huis gestuurd worden, omdat zij demissionair minister is. Ik zeg dit in de richting van de heer Poppe, die tegen de
vorige minister altijd zei dat hij haar het liefst naar huis zou sturen.
De voorzitter: Ik moet eerlijkheidshalve meedelen dat het toch kan.
De heer Boelhouwer (PvdA): Ik ben het in ieder geval niet van plan.
De heer Poppe (SP): Nu de heer Boelhouwer mij erbij haalt, ga ik ook
erop in. Ik heb de minister van VROM nooit naar huis gestuurd, maar wel
gezegd dat ze niet de beste minister was. Wij zullen kijken of haar
opvolger hetzelfde is.
De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. Ik bespreek een paar onderwerpen uit het geheel. Allereerst ga ik in op het zwerfafval, een bekend
probleem dat altijd speelt. Kan de minister uitleggen, hoe het gaat met de
controle door VNO-NCW en de VNG op de aanpak van zwerfafval? De
doelstellingen worden weliswaar gehaald, maar wat gebeurt er als die
doelstellingen niet gehaald worden? Is overheidsbemoeienis bij het thema
zwerfafval nu helemaal voorbij? Wij zien juist graag dat het ministerie van
VROM nog een vinger aan de pols houdt bij de uitvoerbaarheid en de
behaalde resultaten. Misschien is er zelfs een bepaalde mate van
afrekenbaarheid mogelijk, indien de resultaten achterblijven. Het
bestrijden van zwerfafval is namelijk een hardnekkig probleem, zoals ik al
zei.
In dat licht blijven wij statiegeld op drankverpakkingen en plastic
drankflesjes een sympathiek idee vinden. Het bedrag aan statiegeld hoeft
niet eens zo hoog te zijn, maar het vergroot de bereidheid van mensen om
de verpakkingen terug te brengen in de keten en niet gewoon op straat of
waar dan ook te laten zwerven. Wij hebben dit pleidooi al eerder
gehouden en ik herhaal het nu in die zin, dat er duidelijke afspraken
gemaakt zijn over de te halen doelstellingen bij het plastic afval. In de loop
van dit jaar krijgen wij het overzicht van wat er in 2009 is binnengehaald.
Als de doelstellingen niet gehaald worden, vindt de PvdA-fractie
statiegeld op plastic drankflesjes een zeer voor de hand liggend
instrument. Ik ben voornemens om via een Kameruitspraak gekoppeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

3

aan de afgesproken doelstellingen nog duidelijker om dit instrument te
vragen, als het antwoord van de minister mij niet helemaal tevreden stelt.
De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter. Bedoelt de heer Boelhouwer
concreet dat hij de minister vraagt om alvast de ambtelijke voorbereiding
te treffen voor de invoering van het statiegeld aan het eind van dit jaar?
Dat is namelijk mijn verzoek aan deze demissionaire minister van VROM,
die niet veel anders kan dan een beetje op de winkel passen. Ik bedoel dit
overigens puur feitelijk.
De heer Boelhouwer (PvdA): Nee, ik spreek over de afgesproken
doelstellingen. Pas als die doelstellingen niet gehaald worden, is
invoering van statiegeld wat ons betreft min of meer onvermijdelijk.
De heer Vendrik (GroenLinks): Ik heb twee retourvragen aan de heer
Boelhouwer. Wat bedoelt hij met «min of meer onvermijdelijk»? Ik begrijp
nu dat hij «onvermijdelijk» bedoelt: wij gaan het dus doen als de
doelstellingen niet worden gehaald. Het is echter ongeveer bekend dat die
doelstellingen niet worden gehaald. Daarom lijkt het mij verstandig om de
minister te vragen, alvast ambtelijke voorbereidingen te treffen om het
statiegeld in te voeren. Als dit niet de bedoeling is van de heer
Boelhouwer, wat zet hij dan in zijn motie?
De heer Boelhouwer (PvdA): De bedoeling van mijn motie is, ervoor te
zorgen dat plastic op een andere manier wordt ingezameld als de
doelstelling niet wordt gehaald. Dan wordt via statiegeld – ik ben daarvan
namelijk wel zeker – de doelstelling wel gehaald. Plastic inzamelen kun je
wel doen via voorscheiding, maar de beste manier van voorscheiding is
dat dit type plastic afzonderlijk terugkomt en verwerkt wordt. Dat draagt
vervolgens heel sterk bij aan het wel behalen van de doelen. Dit komt dan
in mijn motie te staan.
Mevrouw Vietsch (CDA): Ik vind het enigszins merkwaardig dat wij
vooruitlopen op een evaluatie van een nieuwe regering na de verkiezingen. Ik bepleit daarom dat wij geen nieuw beleid inzetten. Dat is ook de
afspraak in de Kamer. Dient de heer Boelhouwer inderdaad een motie in
om over ons graf heen te regeren of laat hij die van de evaluatie
afhangen?
De heer Boelhouwer (PvdA): De vraag van mevrouw Vietsch is een
beetje raar. Wij vragen aan de regering om niet te veel nieuw beleid te
maken. De Kamer kan echter wel nieuw beleid maken. Overigens is dit
geen nieuw beleid, want ik kan mij een debat met de heer Vendrik over dit
thema herinneren. Dat vond een half jaar geleden plaats. Toen hebben wij
gezegd dat statiegeld in beeld komt, zodra de doelstellingen niet gehaald
worden. Het gaat er dus niet om dat er nu een andere minister zit, want
het was toen ook al duidelijk.
Mevrouw Vietsch (CDA): Ik concludeer dat dit volgens de heer
Boelhouwer bestaand beleid is. Waarom wil hij een motie erover indienen
als het al bestaand beleid is? Dan is die motie toch overbodig?
De heer Boelhouwer (PvdA): Het is geen bestaand beleid van het
ministerie, want daar heeft men nog nooit iets duidelijks geformuleerd
over statiegeld. Het is goed om dit nog eens te markeren: als de
doelstelling niet gehaald wordt, komen er andere instrumenten in beeld.
Dat hebben wij al een tijd geleden gezegd en dat herhalen wij. Ik vind dat
nog steeds een heel goed idee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

4

De heer Poppe (SP): Inderdaad, de Kamer is niet demissionair.
Integendeel, wij zijn zo missionair als de pest. Het is duidelijk dat de
doelstellingen nu en in de toekomst niet gehaald worden. Nedvang is
gewoon nepvang, want het vangt veel te weinig. Het vangt wel geld, maar
geen plastic. Klopt het dat de heer Boelhouwer nu ook op kleine flesjes
statiegeld wil invoeren?
De heer Boelhouwer (PvdA): Wij wachten wel de evaluatie over 2009 af.
Voor dat jaar zijn er duidelijke doelstellingen afgesproken. Als daaraan
niet voldaan wordt, is statiegeld aan de orde.
De heer Poppe (SP): Je kunt evalueren wat je wilt, maar met een
evaluatie worden de nu voorliggende cijfers niet beter. Wij weten het nu
al. Zeg dan meteen: ja, dat doen wij!
De heer Boelhouwer (PvdA): Ik begrijp de uitspraak van de heer Poppe
wel. Hij heeft namelijk nooit cijfers nodig, omdat hij altijd alles al weet.
De heer Poppe (SP): Ik heb de cijfers.
De heer Boelhouwer (PvdA): Wij wachten echter keurig de cijfers, de
uitkomsten van de inzameling van plastic van 2009, af. Op basis van die
cijfers moet het definitieve besluit genomen worden. Het lijkt mij
bestuurlijk zorgvuldig om die volgorde af te spreken.
Verder wil ik ingaan op de inzameling van elektronische apparaten en de
daarvoor geldende verwijderingsbijdrage. De pot van de verwijderingsbijdrage zit hartstikke vol. Wij zijn bestookt met pleidooien om de verwijderingsbijdrage af te schaffen, want klanten vinden die vervelend, net zoals
de middenstand. Ik heb echter een ander voorstel. De verwijderingsbijdrage beoogt dat apparaten worden ingeleverd en dus niet – vaak illegaal
of opgekocht door opkopers – naar verre buitenlanden worden geëxporteerd en op vreemde stranden in stukjes worden gehakt en in bruikbare
materialen worden omgezet. Het idee is uitstekend. De mensen die bij de
inzamelingspunten van de gemeenten de apparaten in ontvangst nemen,
zeggen namelijk: meer dan de helft van de apparaten die wij hier krijgen,
kun je in het stopcontact steken en ze doen het! Die apparaten moeten
weer in roulatie komen. Dat is een vorm van consuminderen. Ik begrijp
wel dat de bedrijven het liefst weer een nieuw apparaat verkopen, als er
een oud wordt ingeleverd. Kan men het overtollige geld – over de hoogte
daarvan wordt overigens ook gesteggeld – echter niet op een goede
manier gebruiken om dat consuminderen op gang te brengen? Zorg
ervoor dat de functionerende apparaten in de kringloopwinkel terechtkomen, zodat mensen die daar tegen een zeer voordelige prijs kunnen
aanschaffen. Het geld uit die pot is daarvoor uitstekend te gebruiken.
Verwijdering heeft dan namelijk ook nog het effect dat het apparaat
hergebruikt wordt en er niet automatisch een nieuw product gemaakt
wordt dat een bestaand, nog werkend product vervangt. Ik leg deze
suggestie graag voor aan de minister.
De voorzitter: De heer Poppe wenst zijn laatste interruptie in de strijd te
gooien. Hoort hij dat? Dit is de laatste interruptie. Ik heb voor ieder lid
twee interrupties in gedachten.
De heer Vendrik (GroenLinks): Dat horen wij nu!
De heer Poppe (SP): Dat hoor ik nu.
De heer Vendrik (GroenLinks): Dat is met de kennis van nu wel knap
vervelend!

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

5

De heer Poppe (SP): Ik ben het met de heer Boelhouwer eens. Apparaten
die het nog doen, moet je niet slopen of uit elkaar plukken. Hoe denkt de
heer Boelhouwer te voorkomen dat de nog werkende apparaten bij
sjoemelaars terechtkomen die op hun manier selecteren? Misschien laten
ze die wel naar arme kindertjes in arme landen gaan, misschien ook niet.
Hoe regelt de heer Boelhouwer dat die apparaten in goed georganiseerde
en gecontroleerde kringlopen terechtkomen?
De heer Boelhouwer (PvdA): Dat is een heel goede vraag. Als je het ook
in ons land aantrekkelijk maakt om die apparaten, voor zover ze het nog
doen, weer in de roulatie te brengen en dus te gebruiken, komt er
bijgevolg minder in de afvalstroom naar andere landen terecht. Dat is een
wetmatigheid. De wet van de grote getallen leert daarom dat dit een heel
slim idee is.
De heer Poppe (SP): Als mensen een functionerend apparaat naar de
kringloopwinkel brengen en het daar wordt geaccepteerd als zijnde
functioneel, hoeven zij dus geen verwijderingsbijdrage te betalen bij de
aanschaf van een nieuw apparaat? Er wordt dan immers niets verwijderd.
De heer Boelhouwer (PvdA): Die verwijderingsbijdrage is natuurlijk
bedoeld om dit systeem van verwijdering bij de consument in stand te
houden. Als je het systeem in stand houdt, door een functionerend
apparaat via de kringloopwinkel weer in gebruik te laten nemen of door
een kapot apparaat op de goede manier te verwerken, zodanig dat de
restanten opnieuw in de kringloop komen, is dat allemaal prima. Daarvoor
heb je echter nog steeds geld nodig. Mijn suggestie is om het overtollige
geld uit die pot te gebruiken om de echte kringloop – het hergebruik of het
tweede leven van het ingeleverde apparaat – volop kansen te geven.
Ik rond daarmee af en zal mijn interrupties in de strijd gooien, als dat
nodig is.
Mevrouw Vietsch (CDA): Voorzitter. Het is goed om te constateren dat
Nederland schoner is geworden. Dat blijkt althans uit de rapportages. De
acties tegen zwerfvuil werken dus. In de voortgangsrapportage over
zwerfvuil staat ook dat de Ronald McDonald-show gratis op basisscholen
wordt aangeboden. Ik vraag mij af wie daarvoor de kosten betaalt. Is dit
bovendien geen sluikreclame voor fastfood? Dit bestrijden wij namelijk
juist via de programma’s over gezond eten van het ministerie van VWS.
Ook wordt in de rapportage gewezen op de snoeproutes tussen onder
andere scholen, snackbars en thuis. Hoe is de afstemming op scholen
tussen de programma’s over zwerfvuil en die over gezond eten?
Veel zwerfvuil is van plastic. Hoe wordt bij het inzamelen van zwerfvuil
rekening gehouden met het scheiden van plastic?
De CDA-fractie is tevreden erover dat de minister ingegaan is op het
verzoek om de afvalverbrandingsovens die aan de eisen voldoen, de
R1-status te geven. De komende guidance van de Europese Commissie
over de statussen is echter niet verplicht. Wanneer is dat document klaar
en hoe vindt de invoering plaats? Hoe wordt voorkomen dat de ons
omringende landen hun normen niet aanpassen aan deze guidance? Hoe
wordt bovendien verhinderd dat wij strengere eisen stellen aan onze
eigen installaties dan de omringende landen, ons level playing field, aan
die van hen? Wij moeten voorkomen dat bepaalde soorten afval wederom
niet in Nederland verbrand mogen worden, terwijl datzelfde afval in
Duitse ovens, die ook nog eens van slechtere kwaliteit zijn, wel verbrand
wordt.
De minister gaf aan dat het in andere landen verboden is om afval te laten
uitvoeren naar een D10-installatie, terwijl dat formeel wel is toegestaan.
Verbiedt Nederland de afvoer naar D10-installaties in het buitenland ook?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

6

Zo nee, waarom doet Nederland dat dan niet, terwijl andere landen dat
wel doen? Wat is daarvoor de reden?
De prijzen van verbrandingsovens leiden tot geruchten dat ook
recyclebaar afval wordt verbrand. Kan de minister aangeven hoe zij dat
verhindert of zal verhinderen? Tijdens het vorige algemeen overleg werd
aangegeven dat recyclebaar afval niet verbrand wordt. Hoe staat het
echter met het overleg daarover in het veld?
De heer Boelhouwer (PvdA): Pleit de CDA-fractie nu ook voor een
verbrandingsbelasting, die verbranding minder aantrekkelijk moet maken
en hergebruik, recycling, bevordert? Ik pleit daar namelijk wel voor.
Mevrouw Vietsch (CDA): Wij kunnen ons goed herinneren dat de PvdA
daarvoor pleit. Daarom staat die belasting nog steeds in het LAP. Gelukkig
staat echter ook daarin dat die belasting nihil is. Ik ben blij dat het LAP
vastgesteld is en dat dit punt nog steeds erin staat. Dat is ook de CDA-lijn.
Wij zijn wel erop tegen dat recyclebaar afval, dat goed hergebruikt kan
worden, verbrand wordt. Dat kan namelijk beter hergebruikt worden. Dat
is de lijn die wij vorige keer in het algemeen overleg afgesproken hebben.
De heer Boelhouwer (PvdA): Dat is toch een kwestie van prijsmechanisme?
Mevrouw Vietsch (CDA): Niet alles is met de prijs te regelen, dat is
duidelijk. In dat opzicht hoeven wij alleen Amsterdam of de Brabantse
gemeenten te noemen. Die hebben immers prijsafspraken met de ovens
voor het aanleveren van afval. Het gaat ons erom dat recyclebaar spul niet
verbrand wordt. Dat moet ook bij de Moerdijk gebeuren, terwijl daar wel
vaste contracten zijn en het dus aantrekkelijk is – ondanks allerlei
belastingen – om die voort te zetten.
De heer Vendrik (GroenLinks): Vindt de CDA-fractie het verbranden van
afval derhalve geen nuttige toepassing? Het is heel belangrijk om die
uitspraak vast te leggen. Is mevrouw Vietsch net zo verbaasd over de heer
Boelhouwer als ik? Hij bepleit nu namelijk een verbrandingsbelasting,
terwijl zijn fractie amper een maand of vijf geleden tegen dit voorstel van
GroenLinks heeft gestemd, toen het belastingplan plus de bijbehorende
amendering in de Tweede Kamer aan de orde was.
Mevrouw Vietsch (CDA): PvdA’ers moeten zich zelf maar verbazen over
de PvdA-fractie. Ik doe geen uitspraak daarover. De stelling dat
verbranding niet nuttig is, deel ik niet. Als er daarbij namelijk voldoende
energie opgewekt wordt, heeft verbranding wel degelijk een nuttige
waarde. Ik stel het echter op prijs dat goed recyclebare zaken hergebruikt
worden. Dat hebben wij ook afgesproken. De Inspectie zou – volgens de
minister destijds – het verbranden van zaken die te hergebruiken zijn,
verhinderen. De minister zou daarover het overleg aangaan met het veld.
Hoe staat het daarmee?
De heer Vendrik (GroenLinks): Op dit moment heeft het verbranden van
afval in een afvaloven met een R1-status dezelfde importantie als
recyclen, want dat heet allebei «nuttige toepassing». De minister van
VROM maakt geen onderscheid meer daartussen. De CDA-fractie heeft net
als de GroenLinks-fractie voortdurend bepleit dat recyclen voor
verbranden gaat. Wij moeten dit daarom regelen in een herziening van
het voorliggende LAP2. Er is namelijk een belasting hiervoor nodig, omdat
het prijsmechanisme heel krachtig is. Wij moeten de consequenties
trekken. Is de CDA-fractie daartoe bereid?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

7

Mevrouw Vietsch (CDA): Ik laat mij niet graag woorden in de mond
leggen. Dingen die goed te recyclen zijn, moeten gerecycled worden. Dit
is in een vorig algemeen overleg afgesproken. Dat is ons uitgangspunt.
Wat is vervolgens goed te recyclen? De minister reikt daarvoor in overleg
met het veld normen aan. Zo is het afgesproken. Ik wens niet te zeggen
dat energie niet nuttig is. Dit staat los daarvan. Ik ben op zich echter tegen
een verbrandingsbelasting, omdat ik het nut daarvan niet inzie, zeker als
er geen onnodige verbranding plaatsvindt.
Mevrouw Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie): In
aanvulling op de eerder gestelde vragen, kies ik een andere invalshoek
voor mijn vraag aan mevrouw Vietsch. Is zij tevreden met de huidige
minimumstandaard in het LAP? Misschien voelt zij niet zo veel voor een
belasting, maar wellicht moeten wij dan de minimumstandaarden
veranderen. Van een dergelijke standaard kan de prikkel uitgaan om meer
op recycling in plaats van verbranding over te gaan.
Mevrouw Vietsch (CDA): In het vorige overleg heeft de minister
toegezegd met de sector te overleggen over hoe dat moet gebeuren. Die
resultaten zie ik graag tegemoet, voor zover de minister ze nog niet heeft.
Het veld in al zijn geledingen is immers toch slimmer en beter op de
hoogte dan ik.
De betalingen uit het afvalfonds voor 2008 en 2009 zijn nog niet verricht.
Van Nedvang hebben wij begrepen dat in november 2009 reeds de
benodigde adviezen voor uitbetaling aanwezig waren. Wat is er mis? Wat
doet de minister daaraan? In deze tijden kunnen gemeenten namelijk ook
goed geld gebruiken.
Een van de problemen van het gescheiden plastic is dat het zich in
Nederland opstapelt. Nedvang stelt dat dit komt doordat de
EVOA-verklaring lang op zich laat wachten. Die klacht komt ons bekend
voor. De minister geeft aan dat dit onder andere veroorzaakt wordt door
vragen van de Duitse autoriteiten. De formulering «onder andere» geeft
echter aan dat er meer oorzaken zijn. Laat de minister deze vergunningverlening analyseren? Zet zij bovendien de uit die analyse naar voren
gekomen verbeteringsacties voor de afgifte van de EVOA-verklaringen in?
Kan de minister aangeven hoe het verder staat met de afgifteduur van de
EVOA-verklaringen?
Nascheiding van plastic lijkt de toekomst. De techniek moet echter verder
ontwikkeld worden. Daarom moet er geïnvesteerd worden, juist omdat er
onzekerheid is of de nascheiding in de toekomst ook verder toegestaan
wordt. Wegens de aankondigde Europese richtlijn waarin dit wellicht ter
discussie komt, wordt er echter niet geïnvesteerd en blijft de kennis
beperkt. Zegt de minister toe dat Nederland nascheiding blijft toestaan?
De gemeente Rotterdam geeft aan te willen investeren in nascheiding
door de bouw van een scheidingsinstallatie bij de afvalverbrandingsoven.
De CDA-fractie vindt dit een goede zaak. Op welke andere wijze kan deze
techniek en investering gesteund worden?
De minister geeft aan dat er geen financiële overcompensatie mag
plaatsvinden van de gemeenten bij nascheiding. Waarom krijgen de
gemeenten per ton plastic dat aan de kwaliteitseisen voldoet niet gewoon
een standaardbedrag, maar vindt er narekening van allerlei bonnetjes
plaats? Met een standaardbedrag worden administratieve lasten
voorkomen. Waarom zijn bovendien de kwaliteitsnormen voor plastic wel
bij nascheiding vastgesteld, maar niet bij voorscheiding? Het argument
dat voorscheiding beter is, is voor mij geen reden om dan maar geen
eisen te stellen. In dat geval voldoet voorscheiding per definitie. Dan kan
er dus ook geen bezwaar tegen die eisen zijn.
Veel mensen uit mijn omgeving maken thuis hun glasafval en nu ook hun
plastic afval schoon. Die schoonmaak kost drinkwater en is belastend voor
het milieu. Betrekt de minister dit bij de komende evaluatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

8

In de rapportage van het ministerie van VROM over elektronica-afval is de
consument niet opgenomen. Ik constateer dat heel veel zaken met chips
zijn toegerust. Daarom vraag ik mij af wat de consument op dit terrein
moet scheiden en waar hij dat kan inleveren. Een oud koffieapparaat, een
oud rekenapparaatje en een oude telefoon moet ik apart weggooien,
echter hoe en waar? Hoe weten mensen dat?
De heer Poppe (SP): Voorzitter. Ook ik heet de nieuwe demissionaire
minister van VROM hartelijk welkom. Ondertussen kent zij het hele
dossier natuurlijk op haar duimpje en weet zij dat afvalbeheer eigenlijk al
een decennium lang als producentenverantwoordelijkheid wordt gezien.
Vanaf 1999 mogen zij een verwijderingsbijdrage vragen voor elektrische
apparaten. Nu zit er veel meer in de pot dan men nodig heeft voor de
oude voorraad, waarvoor de pot was bedoeld. Alweer vijf jaar geleden zei
de voorganger van deze minister dat er veel te veel geld in de potten zit
en dat de producenten zich niet aan de afspraken houden. Zij zou
maatregelen nemen. Toen was er sprake van 160 mln. in die pot. Nu is er
sprake van 220 mln. Dit bedrag is erkend, maar er is ook sprake van 300
mln. Er zitten ongelofelijke bedragen in de pot van de producenten van
elektronische apparatuur.
Daarnaast komen er metalen vrij bij recycling. Alleen al koper en
aluminium leveren per jaar zo’n 210 mln. op. De directeur van de NVMP
heeft dit in het programma Kassa ook niet ontkend. De verwijderingsbijdrage is daarom helemaal niet meer nodig om recycling te betalen. Maakt
deze minister nu de woorden van haar voorganger waar en treft zij
maatregelen? Zet zij bovendien de verwijderingsbijdrage stop en vordert
zij het veel te veel opgepotte geld terug? Wat mij betreft wordt het geld
gestort in het gemeentefonds, zodat het weer terugkomt bij de gemeenschap waarvan het weggeplukt is.
Verder gaan er duizenden tonnen afval via illegale, sjoemelende handelaren naar arme landen waar kinderen misbruikt worden om de winsten
op die apparaten nog groter te maken. Stopt de minister dat illegale
sjoemelcircuit? Ik hoop van wel. Hoe voorkomt zij bovendien dat de
illegale handelaren blijven inzamelen en zelf selecteren wat naar Afrika
gaat?
Mijn verzoek is om de NVMP te verplichten om gemeenten en detailhandelaren een royaal en kostendekkend aanbod te doen, zodat gemeenten
vanzelf kiezen voor het collectief inzamelen en de inzending naar het
verwerkingssysteem, zodat het afval niet naar Afrikaanse landen gaat. De
gemeenten kunnen er dan immers meer aan verdienen.
De afvaloven van OMRIN is nog in aanbouw, maar wij hebben ons zeer
hiertegen verzet. De ovencapaciteit voor afvalverbranding neemt daarmee
namelijk nog verder toe. Wij zien nu een steeds harder wordende
concurrentie tussen afvalverwerkers om aan afval te komen voor hun
AVI’s. Als gevolg daarvan wordt steeds meer afval kriskras door het land
gezeuld, omdat al die afvalverbrandingsinstallaties op prijs concurreren. Is
de minister bereid om af te dwingen dat afvalverbrandingsinstallaties met
gesloten beurzen elkaars contracten overnemen om volstrekt onnodige
kilometers zeulen met afval tegen te gaan?
De nieuwe HR-centrale van het afval- en energiebedrijf in Amsterdam
draagt nog eens met 500.000 ton bij aan die overcapaciteit. Het elektrisch
rendement van die oven is mogelijk een wereldrecord, terwijl het slechts
30% is en daarmee veel minder en laagwaardiger dan hergebruik. Dat
moge duidelijk zijn. Ik heb twee vragen in dit verband. Is de minister
daarom bereid om ervoor te zorgen dat in Amsterdam na scheiding alleen
restafval de ovens ingaat? Is de minister verder bereid om een verbrandingsbelasting in te voeren om de opbrengst van nieuwe nascheidingstechnieken te bevorderen? Ik hoor dat de Partij van de Arbeid ook
voorstander daarvan is, nu de PvdA-minister weg is. Wij zetten daarmee
een stap vooruit richting de verbrandingsbelasting. Het kan verkeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

9

Ik ga nu in op het verpakkingendrama. Het symbolische oranje Plastic
Hero-poppetje staat voor een vormeloze nepheld. Het is een symbool voor
een inzamel- en recyclingsysteem dat grotendeels nep is. De inzamelresultaten blijven na twaalf jaar gezeur ver achter bij de doelstelling. De
productie van kunststof verpakkingen neemt eerder toe dan af. Dat is
helemaal verkeerd. Het Plastic Hero-mannetje is door nascheidingstechnieken al achterhaald voordat het eigenlijk een beetje op gang komt. Een
collectief van Limburgse gemeenten heeft al zeer goede resultaten
geboekt; drie maal betere resultaten dan de bronscheiding met het plastic
mannetje op dit moment. Na veel rond zeulen gaat van de povere
inzamelingsresultaten nu uiteindelijk 23% in Duitsland alsnog de oven in.
Ik heb trouwens cijfers gehoord die veel hoger dan 23% zijn. Ik heb zelfs
het dubbele gehoord. Bovendien moet die 23%, die uiteindelijk na al die
inzameltoestanden alsnog in Duitsland de oven ingaat, ook nog in
mindering gebracht worden op de povere inzamelresultaten. Ik wil
hiermee zeggen dat Nedvang dus nepvang is. Brengt de minister dit
aantal in mindering op de eindresultaten bij de beoordeling van de proef?
Deze waardeloze resultaten van het Verpakkingenbesluit openen de deur
naar statiegeld op drankflessen, dus ook op de kleine flesjes. Is de
minister bereid om de nascheiding te bevorderen door Nedvang op te
leggen dat het gemeenten voor nascheiding betaalt, ongeacht de
startdatum? Is de minister bereid ook statiegeld op de kleine drankflessen
in te voeren, gelet op de povere Nedvang-resultaten? Ik overweeg bij een
heleboel vragen ook moties, maar dat zal de minister wel merken.
Graag zeg ik ook positiefs. Ik las met plezier – want ik ben er al tien jaar
meer bezig – dat er serieuze stappen zijn gezet in de Europese Unie voor
de afgifteplicht van giftig ladinggebonden scheepsafval van zeeschepen.
Ik wees de minister op de afgifteplicht in de Griekse wetgeving. De
minister wacht nu nadere informatie van de Grieken af, maar waarom? Ik
gaf de minister – haar voorganger weliswaar – namelijk de Griekse wet. Zij
heeft die dus en kan die invoeren. Het kan namelijk.
Voor het vervoeren van afval zijn er eisen gesteld aan de binnenschippers.
Van hen wordt bekwaamheid en vakkennis geëist en tevens een financiële
garantstelling voor het vervoer van afval. Waarom bekwaamheid en
vakkennis, want die zijn toch gerelateerd aan het groot vaarbewijs?
Waarom een financiële garantstelling, want die moet toch niet de
transporteur ophoesten, maar de eigenaar van het afval? Regelt de
minister het zo dat de garantstelling niet meer aan de schippers wordt
gevraagd?
Mevrouw Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):
Voorzitter. Vandaag staat er een grote hoeveelheid brieven op de agenda.
Daarom leg ik slechts op een aantal onderwerpen de vinger, allereerst op
de AVI’s. Bij de AVI’s moeten wij eerst de vraag stellen of wij spreken over
tekorten aan brandbaar restafval of over een overcapaciteit aan vuilverbranders die opgelost moet worden. Volgens de ChristenUnie gaat het om
het laatste. Wij waren een tijdje geleden dan ook erg blij dat de minister –
toen nog minister Cramer – een moratorium afkondigde voor de bouw
van nieuwe AVI’s. In de afgelopen tijd is het convenant opgesteld. De
ChristenUnie vraagt zich af of dit convenant krachtig genoeg is. Verder
vraagt de ChristenUnie zich af hoeveel body die R1-status voor AVI’s
heeft. Ik heb namelijk begrepen dat dit betekent dat de AVI’s ook een
nuttige toepassing geworden zijn. Ik heb in dit kader dezelfde zorgen als
mevrouw Vietsch, namelijk dat producthergebruik, materiaalrecycling en
verbranding op dezelfde voet komen te staan. Het is allemaal «nuttige
toepassing» en volgens mij kan dat niet de bedoeling zijn. Het begrip
«nuttige toepassing» mogen wij niet uithollen. Het is bovendien
ontzettend jammer dat recyclingbedrijven als gevolg daarvan enigszins
terughoudend geworden zijn om verder te gaan op de weg van investeren
en innoveren. Minister Cramer heeft steeds aangegeven te zullen sturen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

10

op de minimumstandaarden. Het is een slechte zaak als de materiële
inhoud van het begrip «minimumstandaard» vervolgens wordt verlaagd.
Ik ontvang graag een reactie van de minister op deze situatie.
Ik heb een simpele vraag over de kledinginzameling. Hoe staat het met de
uitvoering van de motie van de ChristenUnie met betrekking tot kledingen textielinzameling? Ketengericht afvalbeleid in de textielinzameling en
afschaffing van de inzamelvergoeding zijn belangrijke punten waarvoor
nog geen duidelijk beleid is vastgesteld. De Kamer was het wel daarover
eens na het aannemen van onze motie.
Verder vraag ik aandacht voor de kunststofinzameling. Ik krijg wisselende
berichten binnen over de behaalde resultaten tot nu toe. De consumenten
uit mijn eigen omgeving ervaren die inzameling als positief. Zij zamelen
nu namelijk massaal gescheiden in en zijn verbaasd over de hoeveelheid
plastic die omgaat. In die zin worden zij goed geprikkeld om bewust met
materiaal om te gaan. Ik ben echter wel erg benieuwd naar het oordeel
van de minister over het resultaat tot nu toe. Recycling Netwerk concludeert bijvoorbeeld dat de resultaten tegenvallen. Voor de PET-flesjes is
een inzamelverplichting van 55% vastgesteld, maar een studie van
Recycling Netwerk constateert dat in 2010 nog geen 15% van de op de
markt gebrachte kunststofflesjes zal worden ingezameld. De ChristenUnie
vraagt zich daarom ook af of het niet de hoogste tijd is voor statiegeld op
PET-flesjes. Veel lokale bestuurders en beleidmakers zijn ook van mening
dat het statiegeldsysteem het meest effectief en efficiënt is voor de
inzameling van kunststof flessen en flacons. Geen ander inzamelsysteem
kan zich meten met het statiegeldsysteem qua bereikte inzamelresultaten
of draagvlak onder de bevolking. Het is dan ook van belang dat het
bestaande statiegeldsysteem alsnog een goede wettelijke verankering
krijgt in het Verpakkingenbesluit. Het een en ander ligt daarvoor al klaar.
Mogelijkerwijs wordt dit ook uitgebreid naar kleine flesjes en blikjes, zoals
onder meer in Duitsland het geval is. Dat draagt verder bij aan de
verhoging van de inzamelresultaten van kunststofverpakkingen, het
verhogen van de hergebruikdoelstellingen van het Verpakkingenbesluit en
het terugdringen van zwerfafval van verpakkingen. Kortom, dit is winst op
heel veel terreinen.
Tot slot ga ik in op de verwijderingsbijdragen. De RND pleit voor direct
afschaffen van de verwijderingsbijdrage, eventueel tijdelijk. Met de
reserves kan nog circa tien jaar gezorgd worden voor inzameling en
recycling. Intussen kunnen de kosten van recycling in de prijs van het
product worden verwerkt. Ik ontvang graag een reactie van de minister
hierop, want een verwijderingsbijdrage op zich garandeert niet zo veel. De
ChristenUnie ziet liever een betere controle op export van tweedehands
apparatuur en afvalstromen naar de derdewereldlanden. Kan de minister
met alle betrokken partijen om de tafel gaan zitten om te bespreken hoe in
de toekomst wordt gezorgd voor de financiering en recycling van
elektrische apparaten?
Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Als ik kijk naar alle regels over
afval krijg ik het gevoel in een oerwoud te zijn beland. Wij willen natuurlijk
allemaal het goede: zo min mogelijk afval en veel recycling. De wijze
waarop wij het allemaal doen, is echter niet echt helder. Dat is onder
andere een gevolg van de keuze van destijds in het verhaal van de
bronscheiding. Technisch is nascheiding wellicht nog niet optimaal, maar
naar mijn mening moeten wij op weg naar de evaluatie toch overwegen
om op termijn naar nascheiding toe te werken. Daarmee zou een boel
gedoe worden vermeden. Ook zouden veel grotere gemeenten er blij mee
zijn als in één keer spullen gescheiden konden worden. Wij willen
allemaal het afval scheiden en ik hoor dan ook graag van de minister of zij
langzaam maar zeker, ook al moet de evaluatie nog plaatsvinden, een
dergelijk element wil inbrengen. Het raakt steeds voller; wij doen het
papier, het glas en nu ook de kunststof apart. Ik hoor ook bij die mensen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

11

die dan ijverig het flesje van het fruitontbijt onder de kraan houdt. Dat kost
dan ook weer (warm) drinkwater. De vraag is hoe zinvol dat allemaal is en
de weg naar de nascheiding lijkt mij dan ook essentieel.
In relatie tot de aparte inzameling van kunststof krijg ik wisselende
signalen in de vorm van de vraag: waar blijft het nu? Wij willen dat het
gewoon wordt hergebruikt, maar hoe zit het nu? Ik heb deze vraag ook in
het vorige AO gesteld, maar toen was het allemaal niet duidelijk. Wij zijn
nu vijf maanden verder en wellicht kan deze minister nu meer vertellen.
De afgelopen maanden, weken en dagen is er veel aandacht geweest voor
de verwijderingsbijdrage. Wij hebben hierover een paar jaar geleden al
gesproken en toen constateerden wij al dat de potten behoorlijk vol
waren. Sindsdien zijn die alleen maar gegroeid. Dat kan natuurlijk niet de
bedoeling zijn. Zolang die nascheiding niet wordt gedaan, zal er een
systeem moeten zijn. Stop tot die tijd echter met die verwijderingsbijdrage en kijk in de tussentijd hoe er een beter systeem kan worden
ingevoerd. Wellicht kan daar ook iets bij van wat de heer Boelhouwer
schetste in de zin van sommige apparaten opnieuw gebruiken. Of de
Kringloopwinkel daarmee echt altijd zo blij is, kan dan worden uitgezocht.
Zoek in elk geval naar nieuwe methodes want overvolle potten zijn niet
zinvol.
Veel afval verdwijnt helaas illegaal over de grens. Daarbij gaat het juist
om apparaten die wij niet op die manier willen zien verdwijnen. Er is al
meer actie ondernomen op het gebied van toezicht en dat waarderen wij,
maar wellicht kan het scherper, meer risicogericht. De eerste stap is om
dat in Europa te regelen, maar de volgende stap is om te kijken naar de
buitengrenzen van de Europese Unie, dus naar de havens in Nederland,
Duitsland, de Baltische republieken en Polen. Daar zal toch ook meer
moeten gebeuren. In een van de stukken las ik dat 15% van alle transportbewegingen gerelateerd is aan afval. Dat is een percentage dat niet
iedereen elke dag scherp op het netvlies heeft staan en de aandacht
daarvoor is dan ook essentieel.
Een van de brieven ging over de dubbele lasten. Toen wij met dit systeem
begonnen, is al gezegd dat de verpakkingenbelasting voor een deel
gericht is op de schatkist en voor een deel op het afval, 115 mln. van de
jaarlijkse opbrengst. Een aantal gemeenten heeft de afvalstoffenheffing
omlaag gebracht, maar bij de meeste gemeenten is dat helaas helemaal
niet aan de orde. Er zijn moties over dit onderwerp aangenomen en
uitgevoerd. Ik geloof ook dat er een onderzoek loopt. Mijn vraag is: hoe
staat het ermee? Wij betalen verwijderingsbijdragen en afvalstoffenheffing, maar het oerwoud van regelgeving op dit punt wordt steeds
dichter.
De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter. Het lijkt mij verstandig dat een
nieuw kabinet nog eens fundamenteel kijkt naar de organisatie van de
Europese en Nederlandse afvalmarkt want op tal van dossiers komen
ongewenste effecten naar voren. In andere overleggen hebben wij al met
het kabinet gesproken over de sloopregeling voor auto’s en over het feit
dat tegen de bedoeling in ineens allerlei auto’s niet verwerkt en goed
gesloopt worden maar ergens in Oost-Europa of andere contreien blijven
rondrijden. Dat geldt voor een deel ook voor de export van elektronica, die
ongewenst is. Een en ander behoort gerecycled te worden maar dat blijkt
in de praktijk lastig te zijn. In de laatste brief van de minister van VROM
over de AVI’s in Nederland lees ik dat wij vanwege het overschot aan AVI’s
en de overcapaciteit zitten te wachten op afval uit het buitenland. Het
moet niet gekker worden. Het lijkt mij verstandig dat een nieuw kabinet
daarnaar nog eens heel goed kijkt. Dit is volgens mij niet wat wij beoogd
hebben met een goed afvalbeleid op weg naar een economie die een
volledige kringloop kent en cradle-to-cradle-proof is.
Omdat wij te maken hebben met een demissionaire minister die naar de
aard van het kabinet in haar bevoegdheden beperkt is, kom ik over slechts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

12

een paar punten te spreken. Allereerst het punt van het elektronica-afval.
Ik heb het rapport van de inspectie van vorig jaar juni er nog eens even bij
gepakt. Ik snap best dat er een discrepantie ontstaat tussen de gevulde
potten verwijderingsbijdragen en de constatering dat een deel van ons
elektronisch afval uiteindelijk in Afrika terechtkomt. Dat doet pijn aan de
ogen. Ik heb hierover eerder gesproken in een overleg waarbij ook de
minister van Justitie aanwezig was. Er ontstond toen een mooi gesprek
over de meest maffiose praktijken. De Camorra hebben een heel
bijzondere opvatting over afvalverwerking; zij stoppen dat in een boot, die
prikken zij lek en vervolgens beuren zij het geld. De Middellandse Zee is
één grote vuilnisbelt aan het worden. Dat is de achterkant van de
afvalmarkt die Europa wil. Een nieuw kabinet mag hierover nog eens
fundamenteel nadenken. Dit soort export moet natuurlijk eigenlijk worden
tegengegaan. Het lijkt mij ook logisch om de eerste aanbeveling van de
inspectie, het instellen van een inzamelverplichting, op te volgen. Dan
wordt er aan de voorkant voor gezorgd dat al het elektronisch afval dat
circuleert in onze samenleving bij een erkend punt binnengebracht wordt.
Daarmee zou in ieder geval één stap gezet zijn. Vervolgens moeten er nog
heel wat gezet worden om de verwerking goed te realiseren. Het is dan
verstandig om te kijken of de apparaten die nog werken een tweede leven
verdienen, maar het begint met een inzamelplicht. Mijn fractie is dus geen
voorstander van het afschaffen van de verwijderingsbijdrage maar voor
het inzetten van die bijdragen om dat inzamelsysteem zo sluitend
mogelijk te maken. Daarvoor is geld nodig; daaraan ontkomen wij niet.
Bovendien is daarvoor een heldere minister van VROM nodig die die
inzamelplicht gewoon uitvoert. Daarop zitten wij volgens mij te wachten.
Ik kom te spreken over de ellende rond kunststof flesjes en verpakkingsafval. Ik zei het al in een interruptie op het betoog van de heer
Boelhouwer: wij weten het al. Recycling Network heeft in een uitstekend
rapport aangegeven hoe treurig het gesteld is: zo’n 15% van op de markt
gebrachte kleine PET-flesjes wordt gerecycled terwijl het de bedoeling is
dat 55% wordt ingezameld en 38% wordt gerecycled. Dat wordt op geen
stukken na gehaald. Volgens mij zijn wij er nu helemaal klaar mee: er komt
statiegeld. Dat gaan wij invoeren. Ik vraag de minister om de ambtelijke
voorbereiding daarvoor te starten. Ik gun de heer Boelhouwer hierin
graag het initiatief. Hij was de eerste die erover begon. Wij zijn hierover
langdurig met elkaar in gesprek. Mijnheer Boelhouwer, aan u de taak om
de boel bij elkaar te houden, politiek gesproken. Maak die motie maar
klaar, dan kunnen wij hierin tenminste een doorbraak bereiken want dit
meurt ook alweer jaren! Laten wij een stap zetten en een doorbraak
realiseren.
Mijn volgende punt betreft de nieuwe AVI’s.
Mevrouw Vietsch (CDA): Een van de redenen om wat minder tegen dat
kleine statiegeld aan te kijken, betreft de winkelier. In deze tijden hebben
zeker kleine winkeliers, in krimpende gemeenten, het moeilijk. Ik hoef het
verhaal niet uit te leggen. Zij hebben last van de statiegeldregeling die u
wilt opleggen, inclusief alle administratie daaromheen. Heeft u geen
medelijden met hen of wilt u hen compensatie bieden?
De heer Vendrik (GroenLinks): Volgens mij moet u de vraag beantwoorden waarom u tegen bent ondanks het feit dat jaar in, jaar uit
gestelde doelen over inzameling en hergebruik van plastic, in het
bijzonder flesjes, niet gehaald worden. Dat duurt al jaren. Die afspraken
worden alleen maar gemaakt om te laten zien dat wij allemaal van goede
wil zijn. Ik weet echter heel goed waar de grote knelpunten zitten wat het
maatschappelijk draagvlak voor PET-flesjes betreft. Die zitten niet bij de
kleine winkelier maar bij de grote supermarkten. Zij hebben er geen zin in.
Wat mij betreft is nu het politieke besluit aan de orde om daarin een
doorbraak te realiseren. De CDA-fractie gedoogt elke keer dat afspraken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

13

die vastliggen in het LAP voortdurend geschonden en niet nagekomen
worden. Niet een keer wordt de politieke conclusie getrokken dat het een
keer afgelopen is. Mijn fractie wacht daar al jaren op. Ik zie nu dat zich een
mooie politieke meerderheid aftekent, met een hoofdrol voor de heer
Boelhouwer.
Mevrouw Vietsch (CDA): Mij werd een, blijkbaar retorische, vraag
gesteld, namelijk hoe wij daartegenaan kijken. Het is natuurlijk belangrijk
dat plastic wordt opgehaald en gescheiden. Ik ben het in dat verband eens
met de collega’s Neppérus en Poppe dat nascheiding daarvoor een goede
methode is.
De heer Vendrik (GroenLinks): Ja, en zo plakken wij er weer een paar
jaartjes aan vast, waarna blijkt dat er toch onvoldoende resultaten worden
behaald en het gewenste beeld niet wordt bereikt. Zo gaan wij maar door.
Mijn fractie wil dat echter niet. Het is gewoon afgelopen nu. Statiegeldsystemen in het buitenland hebben bewezen extreem effectief te zijn.
Daarmee wordt de doelstelling in één keer gehaald en wordt er gewoon
gedaan wat wij met elkaar hebben afgesproken. Dat zou in het afvalbeleid
echt een novum zijn. Ik zit daarop te wachten.
Op het punt van de AVI’s heeft de minister van VROM, althans haar
ambtsvoorganger, een moratorium afgekondigd en een convenant
gesloten met de bestaande vereniging. Dat sluit volgens mij niet uit dat er
nog een leuke investeerder voorbij komt die een AVI wil bouwen in dit
land. Hoe zeker is dat moratorium? Een echte stap achteruit is echter dat
dit moratorium in combinatie met de verleende R1-status er de facto toe
leidt dat het verbranden van afval op de Ladder van Lansink op hetzelfde
niveau staat als recycling. Dat is bizar. Dat wil niemand aan deze kant van
de tafel. Iedereen vindt dat recycling de voorkeur geniet boven
verbranding, zelfs in een R1-afvaloven. Waarom regelen wij dat dan niet?
Waarom is dat onderscheid niet gemaakt? Hierbij klemt het feit dat de
vorige minister van VROM een aanpassing van het LAP in februari naar de
Kamer heeft gestuurd. Wij hebben uitvoerig gesproken over Harlingen in
het AO Wadden. Mij was op dat moment echter niet bekend dat dit de
consequentie was van het besluit van de minister. De minister gaat mij
toch niet vertellen dat de wijziging van het LAP al kracht van wet heeft en
wij er niets meer aan kunnen doen? Wij hebben toch niet vastgelegd dat
AVI’s in Nederland – minimaal tien – op een gelijk niveau in het afvalbeheersplan van de overheid behandeld worden als recycling? Er is geen
verbrandingsbelasting, geen vermindering van capaciteit en het is op
hetzelfde niveau gezet als de recyclingindustrie die grote moeite heeft om
het hoofd boven water te houden. Mijn fractie vindt dat onacceptabel. Het
is van belang dat de AVI’s met verbrandingsoven met een R1-status
verdwijnen als «nuttige toepassing″, het liefst in combinatie met de
invoering van een verbrandingsbelasting. Het LAP 2 dat nu voorligt, is
echter onaanvaardbaar. Ik vraag de minister om passende maatregelen te
nemen.
De voorzitter: Dank u wel.
De heer Vendrik (GroenLinks): Mag ik nog een compliment maken?
De voorzitter: Aan mij wel.
De heer Vendrik (GroenLinks): Dan begin ik over de kilometerheffing,
maar dat wilt u echt niet. Majestueus, zoals u dat vorige keer deed, maar
daar begin ik niet over. Ik hoop dat de demissionaire minister van VROM
haar Europese missie doorzet om een aanpak te vragen, hoe lastig en
ingewikkeld ook, van die plastic eilanden in onze wereldoceaan. Gaat u
daarmee alstublieft door, demissionair of niet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

14

De voorzitter: Het woord is aan de minister van VROM.
Minister Huizinga-Heringa: Voorzitter. Er stond inderdaad een enorme
lijst met brieven op de agenda. Ik heb mij zo goed mogelijk ingewerkt en
een aantal ambtenaren ondersteunt mij tijdens dit AO.
Allereerst antwoord ik op de vragen over de verwijderingsbijdrage, omdat
bijna iedereen iets daarover gezegd heeft. Met de meeste producenten is
afgesproken dat zij vanaf februari 2011 stoppen met het innen van de
verwijderingsbijdrage. In februari 2013 stoppen vervolgens de producenten van grote witgoedapparaten met het innen van de verwijderingsbijdrage. Bovendien is er gesproken over de potten met geld van de
verwijderingsbijdrage. Die potten zullen per 2020 helemaal leeg zijn. Dat is
de stand van zaken op dit moment.
De heer Boelhouwer uitte met zijn voorstel een ander idee over hoe je het
geld van de verwijderingsbijdrage kunt besteden. De huidige afspraak is
dat de producenten ervoor zorgen dat de fondsen worden leeggemaakt.
Zij moeten daarom binnen afzienbare tijd stoppen met het innen van de
verwijderingsbijdrage. Mevrouw Wiegman stelde voor om de kosten voor
het verwijderen te verrekenen in de prijs van het product. Dit gebeurt nu
ook met de computers. Daarvan gaat namelijk een prikkel uit naar de
producenten om het zo goedkoop mogelijk te doen en niet te denken dat
het geld wel binnenstroomt. Die afspraak is dus heel goed.
De voorzitter: Iedereen heeft de mogelijkheid tot twee interrupties of
drie, als ze heel kort zijn. De heer Poppe heeft een vraag.
De heer Poppe (SP): Dit punt is heel belangrijk. De potten zijn in 2020
leeg, maar vijf jaar geleden zat er 160 mln. in. Toen zei de ambtsvoorganger van deze minister al dat de afspraken niet werden nagekomen en
dat zij maatregelen zou nemen. Het gaat nu om bijna het dubbele bedrag.
Mijn eerste vraag is waar het geld naartoe gaat. Verder blijkt die
apparatuur een positieve waarde te hebben. Volgens het jaarverslag is er
36.000 ton koper en 1800 ton aluminium ingezameld in het jaar 2008.
Conform de marktprijs gaat het dus om €210 mln. Mijn tweede vraag is
daarom: waarom is die verwijderingsbijdrage nodig? Die machines zijn
qua materiaal een goudmijntje.
Minister Huizinga-Heringa: Op verzoek van VROM hebben de producenten de grootte van de fondsen onafhankelijk laten narekenen. Daaruit
blijkt dat met name het bedrag in het fonds voor de elektrische apparaten
hoger is dan de normale maatstaf, namelijk 1,5 keer hetgeen ingeleverd
wordt. Het bedrag in dat fonds is dus hoger. Dit heeft voornamelijk te
maken met de voorraad elektrische apparaten die nog overal op zolders
en dergelijke ligt. Uit het onderzoek van deze onafhankelijke instantie blijkt
dat het fonds dus niet te groot is, als je die onverwerkte elektrische
apparaten meerekent. Voor die apparaten is er namelijk geen verwijderingsbijdrage betaald, maar die liggen nog wel bij mensen in schuurtjes
en op zolders. Bij het onderzoek is ook de opbrengst van de verkoop van
metalen door producenten meegerekend. Tijdens het onafhankelijk
onderzoek heeft men het hele samenstel van geldstromen bekeken. De
conclusie is dat er niet te veel geld in de fondsen zit. Desalniettemin is
afgesproken dat de fondsen in het jaar 2020 leeg zullen zijn.
De heer Poppe (SP): Ik kan mij dat onafhankelijk onderzoek niet voor de
geest halen. Hebben wij dat ontvangen?
Minister Huizinga-Heringa: Het onafhankelijk onderzoek is weliswaar op
verzoek van het ministerie van VROM gedaan, maar de opdrachtgevers
waren de producenten. Ik zal mij er sterk voor maken dat de Kamer dit
onderzoek krijgt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

15

Mevrouw Neppérus (VVD): De minister zegt dat de fondsen in 2020 leeg
zijn. Kunnen wij haar of haar opvolger echt daaraan houden? Vroeger
kregen wij namelijk ook wel brieven dat het ministerie van VROM dat niet
kon regelen. Hoe zit het nu?
Minister Huizinga-Heringa: Deze afspraak is gemaakt met producenten.
Het ministerie van VROM zit daarbij noch aan de knoppen, noch aan het
stuur, maar het zal natuurlijk erop toezien dat die afspraak wordt
nagekomen. Het eerste moment daarvoor is 2011, wanneer volgens
afspraak gestopt moet worden met de verwijderingsbijdrage.
De heer Boelhouwer (PvdA): Het geld uit dat fonds kan toch ook gebruikt
worden om het hergebruik of het tweede gebruik van het apparaat te
bevorderen? Ik begrijp wel dat bedrijven het liefste zien dat het apparaat
uit elkaar gehaald wordt en daarvoor een nieuw gemaakt wordt. Dat is de
economie in onze termen. Je kunt het geld uit de fondsen echter
gebruiken om op de door mij voorgestelde manier een tweede leven te
garanderen en de apparaten langer in de cyclus te houden. Dat systeem
moet de minister toch zeer aanspreken?
Minister Huizinga-Heringa: Dat systeem spreekt mij zeker aan, dat kan ik
niet ontkennen. Tegelijkertijd is de afspraak met de producenten dat zij de
verwijderingsbijdrage mogen innen voor het verwijderen van de
apparaten. Zij hebben het geld in de fondsen daarvoor nodig. De grootte
van de fondsen is juist daarom onafhankelijk nog eens doorgelicht. Dit
laat echter onverlet dat er allerhande ideeën kunnen zijn om hergebruik
van apparaten te stimuleren. Het is in strijd met de afspraken met de
producenten om de fondsen nu daarvoor te gebruiken.
De heer Poppe, de heer Vendrik en mevrouw Wiegman vroegen of het een
goed idee is om een afgifteplicht van apparaten in te stellen. Producentenorganisaties hebben nu al afspraken gemaakt met gemeenten. Bijgevolg
doet 90% van de gemeenten mee met het inleveren van ingezamelde
apparaten bij de verwerkers. De gemeenten krijgen in een dergelijk geval
een vergoeding voor die apparaten. Er bestaan dus al initiatieven
daarvoor en 90% van de gemeenten doet mee. Als de afgifteplicht op
vrijwillige basis al zo’n vlucht neemt, plaatst dit het verplicht maken
daarvan in een ander licht. Het is echter wel goed om in Europa aan te
dringen op een afgifteplicht of een inzamelplicht, dat hangt maar af van
het perspectief. Nederland zet zich in Europees verband in om ervoor te
zorgen dat de inzamelplicht in de Europese richtlijn komt.
De heer Vendrik (GroenLinks): Dit is niet zomaar een verplichting, want
die wordt ook aanbevolen door de inspectie van de minister zelf. Die
inspectie zegt ook: doe het nu! Het is niet voldoende dat 90% van de
gemeenten al inzamelt, hoewel dat wel fijn is. Elektronische apparatuur
wordt ook via andere kanalen gedumpt en daarvoor geldt dit minstens
evenzeer. Waarom regelt men dit niet in Nederland? De inspectie van het
ministerie van VROM zei dit ruim een jaar geleden zelf al.
Minister Huizinga-Heringa: Zoals de heer Vendrik weet, is het level
playing field altijd een belangrijk argument voor verplichtingen die wij
alleen in Nederland invoeren. Om die reden stel ik het inzamelen
vooralsnog niet verplicht in Nederland. Wij zien echter wel met vreugde
de vrijwillige initiatieven die niet mals zijn. Bovendien zetten wij ons in om
inzamelen op Europees niveau wel verplicht te stellen. Op die manier zijn
wij het probleem van de verstoring van het level playing field en de
nationale kop kwijt. Nederland zet zich dus buitengewoon in om ervoor te
zorgen dat er in Europa een inzamelplicht komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

16

De heer Vendrik (GroenLinks): De minister spreekt over level playing
field. Wat hebben de Duitsers, de Fransen en de Belgen ermee te maken
hoe wij in Nederland de afgifte van elektronisch afval organiseren? Dat
raakt hun op geen enkele manier. Wij kunnen toch ervoor zorgen dat het
afval optimaal verwerkt wordt? De inspectie van de minister zelf adviseert
een inzamelplicht om de verwerking te optimaliseren. Europa gaat
helemaal niet daarover.
Minister Huizinga-Heringa: Nogmaals, wij zetten ons in om die
verplichting in de Europese richtlijn op te nemen, zodat wij op geen
enkele manier het level playing field verstoren. Als de heer Vendrik wil
weten waarom VROM, ondanks het advies van de VROM-Inspectie, toch
nog niet kiest voor het verplicht stellen van de inzamelplicht, dan zeg ik
daarvoor graag een schriftelijke reactie toe.
De heer Vendrik (GroenLinks): Ik vraag in het bijzonder waarom het
argument van het level playing field hier überhaupt een rol speelt. Dat
snap ik namelijk niet.
Minister Huizinga-Heringa: De vraag waarom het level playing field een
rol speelt, beantwoord ik graag schriftelijk.
Mevrouw Vietsch (CDA): Burgers moeten beseffen dat de inzamelplicht
daadwerkelijk een plicht is. Ik geef eerlijk toe dat ik laatst een oud
rekenmachientje weggegooid heb. Nadat ik deze stukken gelezen heb,
realiseer ik mij dat ik dat waarschijnlijk ergens had moeten inleveren.
Waar had ik dat moeten inleveren? Ik weet dat namelijk nog steeds niet.
Hoe weten andere burgers dat zij hun oude telefoontjes, rekenmachientjes
en koffiezetapparaten niet in de grijze zak mogen doen?
Minister Huizinga-Heringa: Die vraag is interessant. De productorganisatie NVMP en het ICT-Milieu zijn een publiekscampagne gestart om dit
voor consumenten te verhelderen. Mijn eigen ervaring is dat mijn
gemeente Heerenveen de burgers altijd vrij actief attendeert op de
dumpplekken van de verschillende soorten afval. De burgers worden daar
aangespoord om vooral afval te scheiden. Waarschijnlijk spelen meer
gemeenten zo’n actieve rol bij het attent maken van de burger.
De heer Poppe vroeg: gaat de minister illegale export van elektronisch
afval stopzetten? De illegale export van elektronisch afval is de prioriteit
van de VROM-Inspectie. In 2009 waren er handhavingsacties en die zijn
ook voor 2010 gepland. Het probleem is echter niet dat die export illegaal
en dus wettelijk verboden is. Het gaat vooral om het pakken van degenen
die de wet ontduiken. Daarom waren er dus extra handhavingsacties van
de VROM-Inspectie in 2009 en die zullen er ook in 2010 zijn.
De voorzitter: Mijnheer Poppe, dit wordt dan uw tweede interruptie.
De heer Poppe (SP): Het gaat hier niet om één of twee interrupties. Als ik
geen antwoorden op mijn vragen krijg, heb ik een nadere vraag. Dit is dus
geen interruptie, maar een nadere vraag. Mijn verzoek was om het illegale
sjoemelcircuit te stoppen. Dat kan door handhaving, bijvoorbeeld in de
haven. Het inzamelen van apparatuur met het doel om die illegaal te
verhandelen of met het doel om te sjoemelen, moet worden tegengegaan.
Dat is de strekking van mijn vraag. Er moet bijvoorbeeld een vergunningenstelsel komen voor het inzamelen van deze apparatuur, zodat die bij
de detailhandel en de gemeente komt en niet bij illegale sjoemelaars.
Minister Huizinga-Heringa: Een eventuele afgifteplicht ondersteunt zeker
dat wat de heer Poppe zegt. Daarom maken wij ons daarvoor sterk in
Europees verband. Nogmaals, ik zet mij nog niet in voor een dergelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

17

verplichting alleen in Nederland. De heer Vendrik vroeg daarnaar en ik zal
daarop ingaan en ook de opmerkingen van de heer Poppe meenemen,
want zij houden daarmee op veel manieren verband.
Ik kom nu op de onderwerpen verbranding, AVI’s en recycling. Bijna
iedereen heeft daarover gesproken. Vele leden van de Kamer zijn niet blij
met de R1-status voor de AVI, waarmee verbranden een nuttige
toepassing wordt en dus op één lijn staat met recycling, zonder dat er
verschil wordt gemaakt. Velen hebben dit gezegd, maar dat klopt niet.
Recycling is geen nuttige toepassing. Recycling staat hoger dan nuttige
toepassing, welke ladder of rangorde je ook gebruikt. Het verlenen van de
R1-status betekent niet dat het niets meer uitmaakt of je kunststof
opnieuw gebruikt of verbrandt. Dit misverstand help ik als eerste uit de
wereld.
Mevrouw Wiegman vroeg of er een relatie is tussen de minimumstandaard en het verbranden, want op die manier wordt de minimumstandaard verlaagd. Verwerking van afvalstoffen wordt gestuurd door
minimumstandaarden. Als de standaard voor een afvalstof «nuttige
toepassing» is, mag die afvalstof in een R1-AVI worden verbrand. Als de
standaard «hergebruik» is, dan mag dat niet. Dat is tevens een antwoord
op de vorige vragen. Een R1-AVI mag niet alles verbranden. Er is dus geen
sprake van een verlaging van de minimumstandaard. Met «nuttige
toepassing» verandert niets aan de standaarden. Recyclebare zaken
mogen ook nu niet verbrand worden in een AVI. De verandering in het
LAP heeft geen verandering in de minimumstandaard tot gevolg.
Mevrouw Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie): Het is
prettig dat de minister eventuele misverstanden de wereld uit helpt, want
dat schept duidelijkheid. Het is echter ontzettend belangrijk dat niet alleen
wij hier die duidelijkheid hebben, maar vooral het veld. Gezien het effect
van de huidige situatie op de recyclingbedrijven lijkt het me goed als de
minister eens met die bedrijven om de tafel gaat zitten, zodat zij doorgaan
met recyclen en zich daarbij goed bewust zijn van het niveau van
verwerking. Zij hebben nu immers met andere standaarden te maken. Ik
heb het idee dat een en ander stilligt.
Minister Huizinga-Heringa: Ik ben erg blij met de opmerking van
mevrouw Wiegman. Ik beijver me om aan bedrijven dezelfde duidelijkheid
te geven als aan de Kamer. Het zou namelijk buitengewoon jammer zijn
als zij door een misverstand nu menen dat de standaarden veranderd zijn.
Ik zal overleg plegen over de manier waarop wij dit het beste echt helder
kunnen maken aan de recyclebedrijven.
De heer Vendrik en mevrouw Wiegman hebben ook gevraagd naar de
overcapaciteit bij afvalverbranding. Er wordt nu namelijk ingevoerd om de
AVI’s vol te krijgen. De verbrandingsinstallaties hebben inderdaad moeite
om de ovens vol te krijgen. Dit heeft natuurlijk te maken met de economische crisis. Als de economie aantrekt, neemt de hoeveelheid brandbaar
afval toe. Niemand kan nu voorspellen of dat inderdaad weer op het
eerdere niveau zal zijn. Het is echter goed dat wij ons realiseren dat die
overcapaciteit op dit moment ook te maken heeft met de economische
crisis. Wij hopen allemaal dat de economie aantrekt, want een gevolg
daarvan is nu eenmaal dat er meer afval komt. Het is daarom nog maar de
vraag of er in de toekomst ook sprake is van overcapaciteit.
Vele leden van de Kamer – mevrouw Wiegman, de heer Vendrik en
anderen – hebben gesproken over het convenant capaciteitsregulering.
Men vindt het goed dat dit er is, maar vraagt zich af hoe sterk het is. Staat
de overheid bovendien stevig in haar schoenen om het af te dwingen? Het
convenant is gesloten met de bedrijven die nu een verbrandingsinstallatie
in Nederland hebben. Die hebben hun handtekening gezet en bouwen dus
geen nieuwe installaties. Mocht er echter een ander bedrijf, dat nu nog
niet in Nederland vertegenwoordigd is, een AVI willen bouwen, kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

18

wij dat niet tegenhouden. Mede gezien de kosten, is de kans echter heel
erg klein dat een nog niet in Nederland vertegenwoordigd bedrijf een
additionele afvalverbrandingsinstallatie bouwt in een markt waarin
daarvoor in elk geval geen ruimte is. De overheid heeft het maximale
gedaan door in ieder geval met de vertegenwoordigde bedrijven de
afspraak te maken om geen nieuwe verbrandingsinstallatie te bouwen in
ons land.
De heer Poppe maakte opmerkingen over de AVI-Amsterdam die alleen
restafval gaat verbranden. Dat is correct. De minimumstandaarden in het
LAP verbieden namelijk het verbranden van herbruikbaar afval. Ik heb dit
net ook aan mevrouw Wiegman gemeld.
Mevrouw Vietsch vroeg: houdt Nederland de uitvoer voor D10 tegen? Het
antwoord is «nee». Nederland heeft immers enkele jaren geleden de
landsgrenzen geopend. De Kamer was het daarmee eens. Uitvoer voor
D10 mag dus.
Mevrouw Vietsch vroeg bovendien hoe het met de guidance voor R1-D10
van de EC staat en of deze verplicht wordt. Die handleiding wordt nu
opgesteld. Nederland zet in op een strenge handleiding. Die houding komt
overeen met onze recente aanpassingen van het LAP. Wij zetten ons er
bovendien voor in dat de handleiding bindend wordt voor alle lidstaten.
De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat Nederland niet veel medestanders
heeft, maar dat doet niet af aan onze inzet, zoals de Kamer weet. Wij
zullen met kracht van argumenten zo veel mogelijk medestand in Europa
proberen te organiseren om de handleiding bindend te krijgen.
De heer Poppe en de heer Boelhouwer hebben gesproken over een
verbrandingsbelasting. Wij kunnen veel daarover zeggen, maar misschien
moeten wij dat in de verkiezingsprogramma’s schrijven. Die kunnen wij
dan naast elkaar leggen. Als er coalitieonderhandelingen zijn en een van
hun partijen daarbij is, kan het altijd nog de moeite waard zijn om nog
eens goed na te denken over zo’n verbrandingsbelasting. Ik wil daarop nu
niet ingaan.
De heer Poppe (SP): Ik kreeg een concrete vraag daarover en de heer
Boelhouwer ook. De minister gaat niet over verkiezingsprogramma’s.
De voorzitter: Het is echter wel haar antwoord.
De heer Poppe (SP): Nee, het is geen antwoord. Het antwoord is namelijk
dat zij geen antwoord geeft. Dat kan natuurlijk niet.
De voorzitter: Wat is de vraag?
De heer Poppe (SP): Als wij de Ladder van Lansink naar boven willen
krijgen en de onderste sport – die nu de verbranding is – wegnemen,
waarom voert de minister dan geen verbrandingsbelasting in ter
bevordering van nascheidingstechnieken?
De voorzitter: Die vraag heeft de minister net beantwoord.
De heer Poppe (SP): Nee, dat was geen antwoord.
De voorzitter: Het antwoord van de minister was: doe het in de
verkiezingsprogramma’s.
De heer Poppe (SP): Ik ga over ons verkiezingsprogramma; niet de
minister.
De voorzitter: Nee, maar zij gaat over haar antwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

19

Minister Huizinga-Heringa: Ik geef graag een antwoord aan de heer
Poppe. Ik ben mij volledig ervan bewust dat ik niet ga over verkiezingsprogramma’s en zeker niet over dat van de SP. De gedachte achter mijn
antwoord was dat dit idee zeker het overwegen waard is. In mijn
antwoord wilde ik tot uitdrukking brengen dat het ook op andere
momenten nog kan worden ingebracht, maar dat ik er op dit moment niet
op inga vanwege de demissionaire status van dit kabinet.
Mevrouw Vietsch stelde de vraag: recyclebaar afval mag niet worden
verbrand, maar hoe wordt dat gecontroleerd? De inspecties van de
provincies en de VROM-Inspectie hebben afspraken daarover gemaakt.
Die voeren regelmatige controles uit bij de AVI’s om te kijken of daar het
juiste afval verbrand wordt.
De heer Vendrik (GroenLinks): De minister gebruikte het begrip «nuttige
toepassing». In het oorspronkelijke LAP stond niet dat verbranding in
afvalinstallaties «nuttige toepassing» was. Dat is nu veranderd, want het
staat er nu wel. Voor afvalstromen waarvoor een nuttige toepassing
nagestreefd wordt – voor al die doelen in het LAP – is verbranding nu
ineens een nuttige toepassing geworden. Dit gaat natuurlijk ten koste van
recycling. Wij hoeven elkaar daarover niet voor de gek te houden. De
minister zelf is op de hoogte van het overschot aan verbrandingscapaciteit. Zij maakt het dus feitelijk mogelijk dat straks verbranden – dat is
namelijk goedkoper, vandaar die discussie over de verbrandingsbelasting
– prioriteit krijgt boven recyclen. Dat gebeurt in de markt al steeds vaker,
maar dat willen wij toch niet? Dat is toch de wereld op zijn kop? De
minister is het toch daarmee eens?
Minister Huizinga-Heringa: Dat zou dat inderdaad de wereld op zijn kop
zijn. Ik ben dat inderdaad met de heer Vendrik eens. Daarom heb ik in mijn
antwoord helder gemaakt dat recyclebaar materiaal niet verbrand mag
worden omdat dit niet in de categorie «nuttige toepassing» valt, hoewel
die is uitgebreid. Als de verbranding in de afvalinstallatie een bepaalde
mate van energie oplevert, kan men dat namelijk een nuttige toepassing
noemen. Recyclebaar materiaal mag echter nooit verbrand worden.
Daarom stelde mevrouw Vietsch ook de vraag: het is mooi dat het niet
mag, maar hoe zorgen wij ervoor dat het niet gebeurt? Hiermee komen
wij bij het hoofdstuk van de goede handhaving. Men stelt dat de kans op
overtreden van de wet groter wordt, omdat bepaalde AVI’s het predicaat
«nuttige toepassing» hebben, maar ik geloof dat niet. Met die nuttige
toepassing wordt niets veranderd. Om te voorkomen dat recyclebaar
materiaal verbrand wordt, moeten wij inzetten op een goede handhaving
en dat gebeurt.
De heer Vendrik (GroenLinks): Ging het maar over overtreding, want dan
waren wij het eens over de uitgangspunten, namelijk dat dit niet mag. Het
gaat echter niet over een overtreding. Er zijn grote afvalstromen. In LAP2
wordt gezegd dat een bepaald percentage van de afvalstroom minimaal
een nuttige toepassing moet hebben, zoals recycling. Nu is dat echter ook
geworden: verbranding in AVI’s met een R1-status. Daarvoor is de
recycling niet verplicht, maar wordt een nuttige toepassing beoogd. Zo is
het in het LAP vastgelegd. Er ontstaat nu regelrechte, legale concurrentie
– want dit mag allemaal volgens de minister – tussen mogelijke recycling
en verbranding, vooral omdat dit laatste goedkoper is. Ik weet precies wat
er gaat gebeuren. De recyclingindustrie biedt heel interessante perspectieven om veel meer afvalstromen te recyclen. Wij zouden daar juichend
achteraan moeten lopen, maar dat gaat niet gebeuren, want die industrie
krijgt nu de pin op de neus. De minister heeft namelijk de mogelijkheid tot
verbranding geopend met de wijziging van het LAP2 die laatst in de
Kamer is geland. Verbranding is dus legaal. Ik vraag de minister om dit
ongedaan te maken, want zij gaat de verkeerde weg op.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

20

Minister Huizinga-Heringa: Ik begrijp de zorgen van de heer Vendrik en
deel zijn passie om datgene wat gerecycled kan worden, te recyclen en
niet in een verbrandingsoven te gooien. Daarover zijn wij het eens. Ik ben
ervan overtuigd dat het predicaat «nuttige toepassing» voor sommige
AVI’s niet als resultaat heeft dat recyclebaar materiaal verbrand wordt.
Recyclebaar materiaal heeft immers niet het predicaat «nuttige
toepassing″, maar het predicaat «recyclebaar». Het mag daarom niet in de
verbrandingsoven.
De heer Vendrik (GroenLinks): Dat zijn twee verschillende dingen. Van de
ene kant wordt recycling verplicht gesteld voor sommige materiaalstromen. Van de andere kant zijn er grote afvalstromen met hoge
percentages waarvoor nuttige toepassing nagestreefd en verplicht gesteld
wordt. Recycling concurreert op dat terrein met verbranding.
De voorzitter: U vraagt dus of de minister alsnog het LAP op dat punt
wijzigt. Dit was in de procedurevergadering aan de orde en daarom stel ik
voor de procedure vast: er lag een wijziging voor die in nahang naar de
Kamer is gestuurd. De Kamer wilde nog met de minister daarover praten.
Die wijziging is toch getekend en gepubliceerd. De handtekening van de
minister van VROM staat daaronder: dr. Cramer. Wij hebben laten weten
dat dit niet de procedure was die ons voor ogen stond, maar dit terzijde
vanwege de procedure.
Minister Huizinga-Heringa: Natuurlijk bied ik excuses aan voor de
procedure. Als iets met de Kamer is afgesproken, moet het zo gebeuren.
Desalniettemin ben ik ervan overtuigd dat het gevaar dat de heer Vendrik
ziet, niet aanwezig is. Voor zover bij recyclingbedrijven de idee bestaat –
zoals ook mevrouw Wiegman aangaf – dat deze verandering van het
predicaat van AVI’s voor hen een negatieve invloed zal hebben, zoek ik
een manier om de bedrijven helder te maken, wat dit predicaat betekent.
Het hoeft dus voor hen op geen enkele manier een stap terug of pin op de
neus te zijn. Zij moeten doorgaan met hun werk. De nuttige toepassing
voor de AVI zal op geen enkele manier hun werk belemmeren. Ik geef dit
nogmaals aan de recyclingbedrijven door, want ik ben bang dat de vrees
van de Kamer ook bij hen leeft. Ik neem die graag weg.
Verder stelde de heer Vendrik voor om het LAP2 terug te draaien. Het is
echter getekend. De argumenten van de Kamer leiden er niet toe dat ik het
terugdraai. Ik verander het LAP dus niet.
Ik kom nu op het onderwerp verpakkingen. Mevrouw Vietsch vroeg of de
burger via het afvalfonds de Ronald McDonald Opruimshow betaalt. Die
kosten worden echter volledig door McDonald’s zelf gedragen. Die geeft
daarom ook vorm aan het initiatief.
De heer Boelhouwer vroeg om cijfers van inzameling.
Mevrouw Vietsch (CDA): Het is prima als acties betaald worden. Mijn
bezwaar was echter dat de Ronald McDonald Opruimshow op scholen
gewoon sluikreclame is, terwijl wij bij VWS juist heel veel investeren in
programma’s om gezond te eten. Ik vind het tegenstrijdig dat sluikreclame
voor fastfood op deze wijze dan toch wordt toegestaan.
Minister Huizinga-Heringa: Dit is een andere insteek van de vraag. De
vraag of VROM op de een of andere manier financieel de Ronald
McDonald Opruimshow steunt, kan ik mij in een algemeen overleg
voorstellen. Het antwoord op die vraag heb ik opgezocht. De kosten
worden door McDonald’s zelf gedragen. Mevrouw Vietsch vraagt zich
echter af of die Ronald McDonald Opruimshow een verstandig idee is en
of wij daarvoor moeten zijn. Dit algemeen overleg is niet de juiste plaats
om daarover te spreken. Vanuit VROM gaat er geen geld naar die show. Ik
vind het buitengewoon belangrijk om dat te vermelden. Ik geef de vraag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

21

van mevrouw Vietsch echter wel door aan mijn collegae van VWS en
onderwijs, zodat zij reageren op de aanwezigheid van die Ronald
McDonald show op zich.
De heer Vendrik (GroenLinks): Is de minister van OCW nu niet Rouvoet?
Minister Huizinga-Heringa: De lijnen zijn soms kort.
De heer Boelhouwer heeft gevraagd wanneer de cijfers van de gescheiden
inzameling in 2009 bekend zijn en bovendien stelde hij de invoering van
statiegeld voor. Hij kreeg veel bijval van zijn collega’s voor het idee van
het statiegeld. Zoals tijdens het vorige AO is toegezegd, zijn de cijfers over
het gescheiden inzamelen in 2009 dit najaar bekend. Dan is ook de
evaluatie van het Besluit beheer verpakking en papier en karton afgerond.
In het najaar zal ik de Kamer over beide informeren. De heer Boelhouwer
zegt dat je op je klompen kunt aanvoelen dat die evaluatie ons vast niet
blij maakt. Moeten wij daarom nu niet alvast eieren voor ons geld kiezen?
Als je een afspraak met een raamovereenkomst maakt, moet je die een
kans geven en niet – als de eerste evaluatie van de tussenstap er niet eens
is – al zeggen dat wij ermee stoppen. Dat is geen goede manier van doen.
Tegelijkertijd zingt het idee over statiegeld al heel lang rond. Daarom
moeten wij de evaluatie afwachten en kijken of er inderdaad in het najaar
hoop is dat de doelen bereikt worden met nog wat aanvullende maatregelen. Als wij het echt niet weten, kunnen wij met partijen om de tafel
gaan zitten om na te denken over statiegeld. Daarvoor is het nu echter
veel te vroeg. Bovendien is het van belang dat er in de Tweede Kamer
steun is voor statiegeld. Tot nu toe werd dat idee namelijk niet door een
meerderheid in de Kamer gesteund. Juist daarom hebben wij geprobeerd
om op deze manier te zorgen voor het voorkomen van zwerfafval. Wij zijn
er nu ingestapt en moeten dat netjes afmaken. Laten wij het volledig de
kans geven, want wie weet worden wij blij verrast.
Mevrouw Vietsch heeft ook een vraag gesteld over de link tussen het
zwerfafvaldossier en het gezondheidsprogramma van VWS. Hierover
hebben wij zojuist al gesproken.
De heer Boelhouwer stelde verder een vraag over de controle op
zwerfafval. Wij wachten de lopende evaluatie hiervan af, maar houden
daarbij wel een vinger aan de pols. Wij controleren of er inderdaad
minder zwerfafval komt.
Mevrouw Wiegman en mevrouw Neppérus hebben ook gesproken over
de conclusie van Recycling Netwerk, namelijk dat de doelstellingen niet
zullen worden gehaald. Ik ben daarop net al ingegaan. Laten wij gewoon
de evaluatie in het najaar afwachten, want dan hebben wij alle cijfers en
kunnen wij praten over dingen die zijn uitgezocht en niet over verwachtingen van een evaluatie. Dat is immers lastig spreken.
Mevrouw Vietsch, de heer Poppe en mevrouw Neppérus hebben verder
vragen gesteld over de nascheidingsdiscussie in Rotterdam. Zij stelden:
laat Rotterdam zijn gang gaan, als men daar wil nascheiden, moet dat
toch kunnen? Wij gaan daarmee inderdaad coulant om. Het gaat erom dat
er gescheiden wordt. Scheiding aan de bron staat in de Europese
Richtlijnen, terwijl nascheiding wordt nog niet genoemd. Wij doen echter
ons best om nascheiding ook in de Europese Richtlijnen vermeld te
krijgen en zullen Rotterdam zeker coulant tegemoet treden als die stad
kiest voor nascheiding.
De heer Poppe informeerde of al het kunststof verpakkingsafval verbrand
wordt in Duitsland. Dat is niet zo, want na sortering is 74% geschikt voor
materiaalhergebruik. Verder wordt 23% verbrand via het predicaat
«overige nuttige toepassing». Het percentage dat in Duitsland verbrand
wordt, rekent men in de evaluatie niet mee bij het percentage
herbruikbare, recyclebare inzameling.
Mevrouw Neppérus stelde een vraag over de bestemming van kunststof
na inzameling. Onder burgers die aan gescheiden inzameling meedoen, is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

22

er namelijk onrust. Zij vragen zich af wat ermee gebeurt. Ik heb deze vraag
uitgebreid in mijn brief beantwoord. Met een blik op de klok verwijs ik
daarom naar mijn brief als antwoord op deze vraag.
Mevrouw Vietsch zei dat er in de praktijk problemen ontstaan, omdat er
een kennisgeving nodig is voor kunststof dat naar het buitenland gaat en
vroeg daarom, wat ik daaraan doe. Deze verplichtingen vloeien rechtstreeks voort uit de EVOA. De termijnen staan vast en daarom kan ik
onmogelijk andere landen dwingen om sneller te reageren dan die
termijnen. Wij blijven binnen die termijnen. Ik vraag uiteraard wel om
sneller te reageren, maar ik heb geen enkel dwangmiddel zo lang zij
binnen de toch vrije ruime termijnen blijven.
Mevrouw Vietsch (CDA): Mijn vraag is niet helemaal correct begrepen,
vrees ik. De minister schreef namelijk in haar brief dat dit onder andere
komt door de Duitse autoriteiten. «Onder andere» betekent dat er meer
redenen zijn. In het verleden hebben wij een aantal keren gesproken over
de vreselijk lange duur van EVAO-regelingen, ook van Nederlandse zijde.
Ik vraag daarom wat dat «onder andere» betekent en hoe het met die
EVAO-regeling staat. Is die nu sneller?
Minister Huizinga-Heringa: Deze vraag zou ik graag in tweede termijn
beantwoorden, omdat die nog wat zoekwerk vergt.
Mevrouw Vietsch vroeg verder naar de vergoedingen van nascheiding. In
het kader van het kostenonderzoek naar vergoeding voor de nascheiding
is er een laatste praktijkproef in uitvoering. Medio april komt het
eindrapport van dat onderzoek. Daarom willen wij eind april een definitieve vergoeding vaststellen. Met de VNG is afgesproken dat de vergoedingen voor 2008 in elk geval voor april worden uitbetaald.
Overigens vroeg mevrouw Vietsch waarom bij nascheiding van kunststof
wel kwaliteitseisen gelden en bij bronscheiding niet? Diezelfde eisen
gelden echter ook bij bronscheiding.
Mevrouw Neppérus stelde de vraag waarom de burger niet merkt dat de
afvalstoffenheffing daalt? De afvalstoffenheffing is de verantwoordelijkheid van de gemeente en niet van het ministerie van VROM. De
vergoedingen uit het afvalfonds komen ten bate van de gemeentelijke
afvalheffing. Misschien merkt de burger dat niet, terwijl de gemeente toch
wel heel netjes daarmee omgaat.
Mevrouw Neppérus (VVD): Wij weten ook dat dit de verantwoordelijkheid
van de gemeenten is. Ik vroeg alleen aan de minister wat zij daaraan doet,
want een aantal partijen roept dit al meer dan twee jaar. Er is echter nog
steeds onvoldoende beweging. Welke actie onderneemt de minister in dit
kader?
Minister Huizinga-Heringa: De Kamer weet ongetwijfeld dat er een
onderzoek is geweest naar de hoogte van de afvalheffing. Daaruit is
gebleken dat die inderdaad lager kan. Dat onderzoek was echter algemeen
en niet per gemeente. Het ministerie van VROM kan moeilijk de heffing
van iedere gemeente apart narekenen en concluderen dat het volgens
VROM in een bepaalde gemeente anders kan. Daarom doet het ministerie
van VROM er alles aan om de gemeenten erop te wijzen, goed met de
afvalheffing om te gaan. Het onderzoek dat aantoont dat het in zijn
algemeenheid inderdaad lager kan, is daarop ook gebaseerd. Verder dan
dit onderzoek en aandringen op een lagere afvalheffing bij de gemeenten
kan ik niet gaan. Daarvoor moet de Kamer begrip hebben.
Mevrouw Vietsch vroeg verder waarom betalingen uit het afvalfonds van
2008 nog niet verricht zijn. Wij zijn van plan om dit in elk geval voor april
te doen, zoals ik reeds geantwoord heb.
Ik kom nu op het bij restafval toepasselijke kopje «restonderwerpen».
Mevrouw Wiegman stelde een vraag over de ingediende motie over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

23

inzamelvergoeding voor textiel, waarin zij vroeg of mensen die textiel
inzamelen voor een goed doel daarvoor geen bijdrage hoeven te betalen
aan de gemeenten. Dit onderwerp is besproken met de VNG, maar die
toonde zich niet bereid om daarop verder actie te ondernemen richting de
gemeenten. Het argument hiervoor was dat goede doelen soms ook een
commerciële kant hebben. Het Leger des Heils vermaakt bijvoorbeeld
kleren. Daarom brengt VNG dit voorstel niet naar de gemeenten. Er is dus
wel een gesprek naar aanleiding van die motie geweest, maar dit is helaas
de uitkomst. Dit neemt echter niet weg dat wel per gemeente gezegd kan
worden dat het raar zou zijn om een inzamelvergoeding te betalen, als er
voor een goed doel ingezameld wordt. Ik begin in dit kader alweer over
verkiezingsprogramma’s. Het is namelijk in dit licht jammer dat de
gemeenteraadsverkiezingen al geweest zijn. Dit onderwerp speelt meer op
het niveau van de individuele gemeente en niet op nationaal niveau.
De heer Poppe sprak over het Griekse voorbeeld van verplichte afgifte van
scheepsafval en slops. Hij begrijpt dat dit onderwerp in eerste instantie
valt in de portefeuille van Verkeer en Waterstaat. Ik zit hier ambtshalve en
dit hoort niet bij het ambt dat ik nu bekleed, maar ik kijk er wel naar. De
heer Poppe stelde dat men dit in Griekenland wel geregeld heeft. Er
bestaat echter enige verwarring over wat precies in die Griekse wet
geregeld is. Wij hebben dus contact opgenomen met de Grieken om de
precieze exegese van de wet te ontvangen, zodat wij kunnen bezien of dit
ook een mogelijkheid voor Nederland is. Ik zal dit doorgeleiden aan de
minister van Verkeer en Waterstaat, zodat hij hierop terugkomt.
De heer Poppe (SP): Op welke termijn?
Minister Huizinga-Heringa: Dat ligt natuurlijk ook een beetje eraan,
wanneer de Grieken ons helderheid geven. Ik zeg dat niet voor niets. Het
heeft ook ermee te maken, hoeveel tijd Verkeer en Waterstaat vervolgens
nodig heeft. Ik doe er echter alles aan dat de Kamer dit antwoord zo snel
mogelijk krijgt.
Verder vroeg mevrouw Neppérus of er genoeg aandacht is voor de
handhaving aan de EU-buitengrenzen. Volgens de Europese handhavingssamenwerking wordt aan de buitengrens gehandhaafd, zoals in
Rotterdam waar men goed let op afval dat naar Afrika en Azië gaat.
Hiervoor is dus alle aandacht in Europa.
Mevrouw Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie): Ik besef
dat mijn vraag laat komt, maar ik moest informatie opzoeken over de
kledinginzameling. Ik begrijp het antwoord van de minister. De eerste
verantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de gemeente. Kunnen wij echter
niet langs de weg van aanbesteding en afspraken over de gunningscriteria
iets doen op dit terrein? In de praktijk speelt bij kleding- en textielinzameling vooral de prijs een rol. Als echter het gunningcriterium van de
beste ketenaanpak wordt meegenomen – namelijk dat de doelstellingen
van charitatieve instellingen een belangrijke rol spelen – kan de situatie
anders uitpakken.
Minister Huizinga-Heringa: Mevrouw Wiegman slaat met haar mogelijke
alternatief een weg in die ik nog moet onderzoeken. Met de VNG is
indringend daarover gesproken, zoals ik net meedeelde. Ik kijk echter of
het voorstel van mevrouw Wiegman een mogelijke oplossing is en zal
daarop schriftelijke terugkomen.
De voorzitter: Wij zijn gekomen aan het einde van de eerste termijn van
de minister. Er is behoefte aan een tweede termijn, maar daarvoor sta ik
echter slechts één – korte – zin per fractie toe. Anders zijn wij niet binnen
de tijd klaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

24

De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. Ik dank de minister voor de
antwoorden en bovendien – en dit is nog steeds mijn eerste zin – wil ik
een motie indienen om ervoor te zorgen dat wij geen nieuwe overlegronde met alle instanties ingaan, maar overgaan op statiegeld, zodra de
cijfers van het hergebruik van plastic tegenvallen.
Mevrouw Vietsch (CDA): Voorzitter. Ik dank de minister eveneens voor
haar antwoorden. Zij was goed ingewerkt, maar twee antwoorden heb ik
niet gekregen. Ten eerste, waarom moet het een halfjaar duren voordat
het afvalfonds tot uitbetaling komt, namelijk van november tot eventueel
medio april. Waarom kan dat – in ieder geval in de toekomst – niet sneller?
Ten tweede vraag ik de minister om het schoonmaken van het plastic mee
te nemen bij de evaluatie van de milieubalans, omdat dit wel bij de
voorscheiding en niet bij de nascheiding zit.
De heer Poppe (SP): Voorzitter. Ik verzoek de minister om het rapport over
de verwijderingsbijdrage – de potten – eind deze week naar de Kamer te
sturen, zoals toegezegd. Dit rapport is namelijk er al. Ik overweeg in dit
kader een motie, omdat het geld bij de NVMP – nu waarschijnlijk 230 mln.,
hoorde ik bij het programma Kassa, maar het kan ook 300 mln. zijn –
tegen de plinten opklotst. Dit moet stoppen. Mijn tweede vraag heeft de
minister niet beantwoord. Gaat Nedvang ook betalen voor nascheiding bij
gemeenten die geen contract hadden voor 1 december 2009?
Mevrouw Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik dank de minister voor de antwoorden. Ik steun de motie die
de heer Boelhouwer aankondigt. Die motie lijkt mij een uitstekende prikkel
om alles en iedereen in beweging te krijgen die zo’n statiegeldregeling
helemaal niet ziet zitten. Verras ons daarom blij in het najaar! De minister
heeft uitgelegd hoe het zit met het convenant met de AVI’s. Zij heeft een
schrale troost gegeven, namelijk dat de markt op dit moment toch geen
ruimte voor nieuwe verbrandingsinstallaties biedt; dat is nu niet
interessant. Volgens de minister heeft de overcapaciteit te maken met de
economische crisis. De combinatie van deze twee dingen leidt ertoe dat ik
bezorgd ben over de tijd na de crisis. Is de weg dan niet volkomen open
voor nieuwe AVI’s?
Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Ik dank de minister ook voor haar
antwoorden. Gaat dat met die verwijderingsbijdrage nu echt gebeuren?
Heeft de minister daar grip op? Verder is het goed om te horen dat de
nascheiding in Rotterdam geen problemen oplevert. Geldt dit ook voor
andere situaties? Over de afvalstoffenheffing, die toch dubbel is,
overweeg ik een uitspraak van de Kamer te vragen.
De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter. De historische motieBoelhouwer c.s. komt eraan. Ik sta virtueel ook daaronder. De minister zal
nog een nadere schriftelijke reactie geven op de verplichte inzameling van
elektronisch afval. Ik voeg daaraan het grote probleem van de concurrentie tussen de tien AVI’s met R1-status en de recyclingbranche toe. Het
lijkt mij goed als de minister daarop specifiek ingaat. De prijzen voor
verbranding waren al laag en daarom was het najaar het moment
geweest om de verbrandingsbelasting actief te maken. Die staat nu
immers op nul in de wet, maar moet gewoon ingevoerd worden, maar dat
is helaas niet gebeurd. Bij het algemeen overleg Wadden heeft mijn
collega Van Gent indringende vragen gesteld aan de ambtsvoorganger
van deze minister over de REC in Harlingen. Nu is de milieuvergunning
vernietigd door de Raad van State. Wij vragen het kabinet om deze
centrale te heroverwegen en daarover in gesprek te gaan met de provincie
Friesland, anders komt er een motie van collega Van Gent. De voorzitter
weet hoe gevoelig de moties van collega Van Gent zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

25

Minister Huizinga-Heringa: Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar
bijdrage in tweede termijn. De heer Boelhouwer gaat een breed
gesteunde motie indienen. Ik merk dit wel bij het VAO en mijn oordeel
over die motie ligt uiteraard aan het dictum ervan. Ik wacht die motie af.
Mevrouw Vietsch zei dat ze geen antwoord had gekregen op de vraag,
waarom het een halfjaar duurde voordat de betalingen voor elkaar waren.
Dit had met een softwareprobleem te maken dat nu opgelost is. Er is
afgesproken dat 2008 in elk geval voor april verrekend wordt. Natuurlijk
ga ik ervan uit dat het softwareprobleem zodanig is opgelost dat dit niet
weer zal voorkomen. Het ging dus om een incidentele kwestie.
Verder vroeg zij of ik het schoonmaken van het plastic meeneem in de
milieubalans. Ik kan op dit moment niet overzien of dat mogelijk is en op
welke manier dat dan moet, maar ik zeg toe dat ik ernaar kijk of dit
meegenomen kan worden.
De heer Poppe zei dat hij het onderzoeksrapport zo snel mogelijk wil
hebben. Ik maak hierbij de kanttekening dat het onderzoek niet door het
ministerie van VROM gedaan is, maar dat de producenten de opdrachtgevers waren. Ik moet hen vragen of zij bereid zijn het rapport naar de
Kamer te sturen. Ik hoor nu dat de producenten wel bereid zijn om dit
rapport te sturen en zal vragen, dit zo snel mogelijk te doen. De termijn is
echter niet van mij afhankelijk. Het rapport is er evenwel en de producenten zijn bereid het toe te sturen. De heer Poppe stelde ook een vraag
over Nedvang.
De heer Poppe (SP): Betaalt Nedvang voor de opbrengst van nascheiding,
ongeacht de ingangsdatum?
Minister Huizinga-Heringa: Dat moeten wij nog uitzoeken. Ik schrijf toch
al een brief over de AVI’s, pardon, over verplichte afvalscheiding en het
level playing field.
De heer Vendrik (GroenLinks): Het mag ook over AVI’s gaan.
Minister Huizinga-Heringa: Nee, ik was even in de bonen. Ik schrijf een
brief over de verplichte afvalscheiding en neem het antwoord op de vraag
van de heer Poppe in een voetnoot in die brief op, of nog beter, ik neem
het in een aparte alinea bovenin de brief op.
Mevrouw Wiegman stelde opnieuw de vraag naar het convenant. Zij
stelde dat er nu weliswaar overcapaciteit is, maar als die overcapaciteit er
niet meer is, is de weg open. Ik voeg hieraan toe dat de weg niet open is
voor bedrijven die nu al AVI’s in ons land hebben. Zij zouden de eersten
zijn die kunnen besluiten tot de bouw van een tweede verbrandingsinstallatie, omdat zij de contacten en het netwerk hebben. Deze bedrijven
hebben toegezegd dat zij dat niet doen, maar het is onmogelijk om
afspraken te maken met bedrijven die nu nog niet vertegenwoordigd zijn
in Nederland. Zij hebben immers hun handtekening niet onder het
convenant gezet. Ik herhaal dat de eerste bedrijven die uitbreiding zouden
overwegen, juist de bedrijven zijn die al in Nederland gevestigd zijn. Zij
hebben namelijk een heleboel voordelen, maar zij hebben tevens
toegezegd dat zij dit niet zullen doen. Dit is een belangrijke drempel, maar
wij kunnen het niet helemaal dichttimmeren. Het maximale is bereikt.
Mevrouw Neppérus stelde nogmaals een vraag over de verwijderingsbijdrage. Hierover zijn er afspraken met de producenten gemaakt. De
afspraken over het stoppen met innen van verwijderingsbijdragen in 2011
en 2013 en het leegmaken van de fondsen tot 2020 zijn hard. Wij
controleren of ze dat inderdaad doen en ik ga ervan uit dat dit echt
gebeurt. Verder overweegt mevrouw Neppérus een motie over de
afvalstoffenheffing. Ik wacht die motie af.
De heer Vendrik sprak over de AVI in Harlingen, waarvan de vergunning
vernietigd is door de Raad van State. Die vergunning is op technische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

26

gronden vernietigd. Van tevoren is er overleg geweest met de provincies
in het moratorium. Het convenant is op de bestaande AVI’s gebaseerd en
daarbij is die in Harlingen meegerekend. De vergunning was er toen
immers. De vergunning is nu vernietigd om technische redenen. Dat is
geen sterke reden om de discussie over te doen en de AVI in Harlingen
eruit te gooien. Ik voel er niet voor om opnieuw in gesprek te gaan over
die AVI in Harlingen. Laten wij niets twee keer doen.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik heb in tweede termijn ook gevraagd of de
coulante behandeling van Rotterdam ook geldt voor gemeenten die
precies vergelijkbaar zijn en serieus werk maken van nascheiding.
Minister Huizinga-Heringa: Als wij de ene gemeente met coulance
behandelen, dan behandelen wij de de andere gemeenten natuurlijk ook
met coulance. Rotterdam en die andere gemeenten worden dus op
dezelfde manier behandeld.
Ik kom nog terug op Nedvang. Wij hebben afspraken daarover gemaakt en
die komen in de brief.
De voorzitter: Omdat wij eerder een opmerking hebben gemaakt over
ontwerpbesluiten ga ik nu daarop in. Op de agenda van dit AO stonden
een ontwerpbesluit evaluatie meldingensysteem en een ontwerpbesluit
over afvalgerelateerde activiteiten in het Besluit algemene regels.
Niemand heeft daarover opmerkingen gemaakt en daarom ga ik ervan uit
dat de minister beide besluiten naar de Raad van State kan sturen.
Dan volgen hier de toezeggingen:
– De minister stuurt een brief over het onafhankelijk onderzoek. Ik
verzoek de minister wel om te bezien of het mogelijk dit om die brief
voor het VAO te sturen.
– De minister stuurt een brief over het level playing field en de afgifteplicht.
– De minister stuurt een brief over de cijfers van 2009 over gescheiden
inzameling kunststof verpakkingsafval, inclusief de raamovereenkomst
verpakking, waarin ook de vraag van de heer Poppe beantwoord
wordt.
– De minister stuurt een schriftelijke reactie op de casus van mevrouw
Wiegman over kledingsinzameling.
– De minister stuurt een schriftelijke toelichting op de capaciteit van
AVI’s en de mogelijke concurrentie met de recyclingindustrie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 61

27