Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 702

Staat van de Europese Unie 2008–2009

Nr. 15

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2008
Mede naar aanleiding van de motie Blom c.s. over de positie van de
Roma-gemeenschappen (Kamerstuk 31 202, nr. 15) en in vervolg op de
kamerberaadslaging van 10 september 2008 (Handelingen der Kamer II,
vergaderjaar 2007–2008, nr. 110, blz. 8004–8009) informeer ik U over de
uitkomsten van de door Nederland georganiseerde Roma-conferentie van
5–7 november 2008 te Den Haag.
Deze informatie is weergegeven in bijgevoegd verslag, naar welke inhoud
ik kortheidshalve verwijs.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

KST126659
0809tkkst31702-15
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 15

1

VERSLAG ROMACONFERENTIE 5–7 NOVEMBER 2008 TE DEN
HAAG
Nederland trad met deze conferentie op als gastland voor de Raad van
Europa expertgroep (MG-S-ROM). Ter gelegenheid van de vergadering
van deze expertgroep organiseerde het Ministerie van Buitenlandse Zaken
nog drie andere evenementen die hieronder chronologisch worden
vermeld.
1. Publieke hoorzitting (5 november 2008)
Zoals gebruikelijk bij de bijeenkomsten van de MG-S-ROM vond een
publieke hoorzitting plaats. De zitting werd georganiseerd door de NGO
Forum, Instituut voor multiculturele ontwikkeling te Utrecht, in samenwerking met de ministeries van Buitenlandse Zaken en Wonen, Wijken en
Integratie. Het doel van deze hoorzittingen is om de deelnemers aan de
MG-S-ROM een beeld te geven over de situatie van de Roma, Sinti en
Travellers in het gastland.
Voormalig Nederlands Tweede Kamerlid Josephine Verspaget fungeerde
samen met Zoni Weisz (Nederlands Auschwitz Comité) als dagvoorzitter.
Bij de openbare zitting waren ongeveer 40 leden van de MG-S-ROM en
ruim 70 Nederlandse deelnemers aanwezig.
Het thema van de hoorzitting was «onderwijs en scholing voor Roma en
Sinti in Nederland», maar ook andere probleemvelden als huisvesting,
werkgelegenheid, gezondheidszorg en politieke inspraak kwamen aan de
orde. Na inleidingen van enkele deskundigen over de onderwijsproblemen in de Romagemeenschap in Nederland volgde een discussie met de
zaal, waaronder de aanwezige Roma en Sinti. Deze discussie was kort en
spitste zich toe op het gedecentraliseerde Nederlandse overheidsbeleid.
De hoorzitting werd door de voorzitter afgesloten door middel van enkele
aanbevelingen aan de Nederlandse overheid, waarbij naast een verzoek
om richtlijnen voor lokale bestuurders werd gewezen op het belang van
goed regulier onderwijs en het belang van de Roma en Sinti zelforganisaties.
2. Coordination Meeting International Organisations (5 november
2008)
Op eigen initiatief en mede ter uitvoering van de motie Blom c.s. over de
positie van de Roma-gemeenschappen (Kamerstuk 31 202, nr. 15) organiseerde het ministerie van Buitenlandse Zaken een vergadering ter bevordering van de coördinatie tussen internationale organisaties (CIO). De
bijeenkomst, waarvoor naast de Raad van Europa ook de EU, OVSE,
UNDP, UNHCR en Wereldbank waren uitgenodigd, werd voorgezeten door
voormalig ambassadeur Jacobovits de Szeged.
Onderwerp van de discussie bij de coördinatievergadering was de onderlinge samenwerking tussen de Raad van Europa, EU, OVSE, UNDP,
UNHCR en de Wereldbank. Ook enkele leden van de MG-S-ROM waren
voor deze ad hoc werkgroep uitgenodigd.
De discussie resulteerde in aanbevelingen die door alle deelnemers
volledig werden onderschreven. Deze aanbevelingen dienen voornamelijk
tot een vergroting van de slagvaardigheid en een betere structurering van
de Informele Contact Groep (ICG, vergadering van diverse RvE-lidstaten,
NGO’s en internationale organisaties onder voorzitterschap van EUVZ).
Andere aanbevelingen richten zich op een beter gebruik van de Romaactiviteitenkalender van de Raad van Europa en een versterkte onderlinge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 15

2

coördinatie van de betrokken organisaties op het gebied van hun
Romaprojecten.
Hoewel het hier niet gaat om bindende aanbevelingen, werd het door alle
deelnemers belangrijk gevonden dat men om één tafel had gezeten en de
discussie structureel wordt voortgezet in de ICG. De ICG zal 5 december
2008 te Brussel onder het Franse voorzitterschap bijeenkomen. In de
conclusies van de Europese Raad van december 2008 wordt een passage
over de Romaproblematiek opgenomen.
3. MG-S-ROM (6 en 7 november 2008)
De reguliere halfjaarlijkse bijeenkomst van de MG-S-ROM werd door mij
met een toespraak geopend waarin ik mijn politieke wil benadrukte om de
positie van de Roma op de internationale agenda te houden. Verder sprak
ik de hoop uit dat de aanwezige internationale organisaties de aanbevelingen van de coördinatiebijeenkomst op zullen volgen. Verder gaf ik aan
dat er geen nationaal beleid bestaat dat specifiek op Roma is gericht. Dit is
niet alleen door het geringe aantal Roma in Nederland, maar ook omdat
Nederland in plaats van een doelgroepen- een mainstreamingbeleid
nastreeft.
Vervolgens gaven de aanwezige regeringsvertegenwoordigers van de
verschillende lidstaten een overzicht van de nationale stand van zaken op
de gebieden van onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg en arbeidsparticipatie van de Roma in hun land. Het Secretariaat van de MG-S-ROM
stelde dat «anti-Gypsyism» een belangrijk probleem is in Europa. Het
Secretariaat pleitte voor meer coördinatie vanuit Europa en voor intensivering van het overleg, terwijl de OVSE een meer lokale benadering
bepleitte.
De vertegenwoordiger van de Europese Commissie pleitte eveneens voor
een lokale benadering, aangezien de rol van de EU inzake volkshuisvesting, onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid beperkt is, gezien
het subsidiariteitsbeginsel. Er bestaan afdoende EU-richtlijnen, die echter
gebrekkig worden uitgevoerd. Uiteindelijk zijn staten echter zelf verantwoordelijk voor die uitvoering. Meer regelgeving op hoger niveau werkt
volgens de Europese Commissie slechts contraproductief.
Er werd een aantal aanbevelingen aangenomen ter verbetering van de
sociaal-economische omstandigheden van Roma in Europa, onder andere
op het gebied van onderwijs aan Romakinderen, huisvesting, werkgelegenheid en gezondheidszorg.
4. Veldbezoek (7 november 2008)
Afsluitend werd een bezoek gebracht aan een woonwagenlocatie in Den
Haag-Ypenburg, waar de bewoners in aanwezigheid van leden van de
MG-S-ROM, vertegenwoordigers van Buitenlandse Zaken en de gemeente
Den Haag vertelden over hun situatie. Op verzoek van de bewoners was
ook de gemeente Den Haag aanwezig.
Het gesprek ging in op enkele standpunten van het Nederlandse Romabeleid op het gebied van huisvesting, zoals de vraag in hoeverre het wonen
in familieverband en op een woonwagenlocatie een uiting van cultuur is
die door de overheid moet worden beschermd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 15

3

Slotopmerkingen
Het was voor de Raad van Europa aanvankelijk lastig om een gastland te
vinden (in 2006 Roemenie; in 2007 geen gastland). Nu Nederland dit jaar
deze rol heeft vervuld, hebben meer landen aangeboden gastheer te zijn
voor de MG-S-ROM (Spanje in 2009, Polen in 2010).
Verder voldeed Nederland met het organiseren van een publieke hoorzitting en het veldbezoek aan de wens van de Raad van Europa om de
Nederlandse situatie van de Roma en Sinti aan een internationaal gezelschap te tonen.
De vergadering tussen de internationale organisaties heeft tot concrete
aanbevelingen geleid en gehoopt mag worden dat opeenvolgende
EU-voorzitterschappen hieraan een vervolg geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 15

4