Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 159

Wijziging van het Wetboek van Strafvordering
en enige andere wetten in verband met
aanvulling van bepalingen over de verdachte, de
raadsman en enkele dwangmiddelen

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 28 november 2014 en het nader rapport d.d.
13 februari 2015, aangeboden aan de Koning door de Minister van
Veiligheid en Justitie, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 26 september 2014, no. 2014001817, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, mede
namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering en
enige andere wetten in verband met aanvulling van bepalingen over de
verdachte, de raadsman en enkele dwangmiddelen, met memorie van
toelichting.
Voorgesteld wordt de bepalingen uit het Wetboek van Strafvordering
(hierna: Sv) over de raadsman, over de weergave van het verhoor van de
verdachte en over de dwangmiddelen aanhouding, ophouden voor
onderzoek en inverzekeringstelling te wijzigen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de voorgestelde verruiming van de termijn voor het dwangmiddel ophouden van
onderzoek die verband houdt met een tegelijkertijd in te dienen
wetsvoorstel tot regeling van het recht op rechtsbijstand voorafgaand en
tijdens het politieverhoor.2 De Afdeling maakt opmerkingen over de
verdere wijzigingen in de regeling van de dwangmiddelen die niet direct
verband houden met het recht op rechtsbijstand. Zij adviseert de verdere
1

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Wetsvoorstel tot implementatie van richtlijn nr. 2013/48/EU van het Europees parlement en de
Raad van 22 oktober 2013 betreffende het recht op toegang tot een advocaat in strafprocedures.

kst-34159-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

1

wijzigingen niet fragmentarisch te regelen, maar in samenhang met de
aankomende modernisering van het Wetboek van Strafvordering.
Bovendien acht de Afdeling de noodzaak voor de wijzigingen in de
regeling van de dwangmiddelen inverzekeringstelling en aanhouden
buiten heterdaad onvoldoende aangetoond. Zij is van oordeel dat in dat
verband aanpassing van het wetsvoorstel wenselijk is.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van
26 september 2014, no. 2014001817, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling
advisering van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde
voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies,
gedateerd 28 november 2014, nr. W03.14.0345/II, bied ik U hierbij aan.
1. Inleiding
Het wetsvoorstel wijzigt de regeling van de strafvorderlijke dwangmiddelen aanhouding, ophouden voor onderzoek en inverzekeringstelling als
volgt:
− de rechtmatigheidstoets door de rechter-commissaris in het kader van
de inverzekeringstelling (bestaand artikel 59a Sv) wordt geschrapt;
− de bevoegdheid tot aanhouding buiten heterdaad wordt verruimd tot
alle misdrijven (voorgesteld artikel 54 Sv);
− de termijn voor ophouden voor onderzoek naar aanleiding van
verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is
toegelaten wordt verruimd van zes naar negen uur (voorgesteld
artikel 57 Sv);
− de termijn voor ophouden voor onderzoek kan bij strafbare feiten
waarvoor geen voorlopige hechtenis is toegelaten (eenmaal) met zes
uur worden verlengd indien identificatie niet binnen de eerste zes uur
kan worden afgerond (voorgesteld artikel 57a Sv);
− de hulpofficier van justitie krijgt een prominente plaats in de gewijzigde regeling. Hij wordt eerstverantwoordelijke functionaris bij de
voorgeleiding, het ophouden voor onderzoek en het bevel inverzekeringstelling.
Directe aanleiding voor het voorstel is de voorgestelde wettelijke regeling
van het recht op rechtsbijstand van een raadsman voorafgaand en tijdens
het politieverhoor.3
De Afdeling heeft eerder advies uitgebracht over een conceptwetsvoorstel
raadsman en politieverhoor waarin ook een aantal onderdelen van het
onderhavige wetsvoorstel waren opgenomen.4 Thans is het conceptwetsvoorstel raadsman en politieverhoor gesplitst in twee afzonderlijke
voorstellen. Eén voorstel betreft in het bijzonder de rol van de raadsman
bij het politieverhoor in het kader van het genoemde voorstel tot
implementatie van de richtlijn.5 Het andere deel betreft het onderhavige
voorstel omtrent wijziging van met name een aantal dwangmiddelen. Het
advies hierover bouwt voort op dat over het oorspronkelijke voorstel.

3

In het wetsvoorstel tot implementatie van richtlijn nr. 2013/48/EU van het Europees parlement
en de Raad van 22 oktober 2013 betreffende het recht op toegang tot een advocaat in strafprocedures en in procedures ter uitvoering van een Europees aanhoudingsbevel en het recht om
een derde op de hoogte te laten brengen vanaf de vrijheidsbeneming en om met derden en
consulaire autoriteiten te communiceren tijdens de vrijheidsbeneming (PbEU L294).
4
W03.12.0110/II. Er is nog geen nader rapport verschenen.
5
Het implementatievoorstel is eveneens bij de Afdeling aanhangig (W03.14.0344/II).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

2

1. Inleiding
Het verheugt mij dat de Afdeling de voorgestelde verruiming van de
termijn van het dwangmiddel ophouden voor onderzoek onderschrijft. De
Afdeling wijst terecht op het verband met het tegelijkertijd in te dienen
wetsvoorstel tot implementatie van richtlijn nr. 2013/48/EU van het
Europees parlement en de Raad van 22 oktober 2013 betreffende het recht
op toegang tot een advocaat in strafprocedures en in procedures ter
uitvoering van een Europees aanhoudingsbevel en het recht om een
derde op de hoogte te laten brengen vanaf de vrijheidsbeneming en om
met derden en consulaire autoriteiten te communiceren tijdens de
vrijheidsbeneming (PbEU L294) (verder: het implementatiewetsvoorstel).
De Afdeling maakt opmerkingen over de verdere wijzigingen in de
regeling van de dwangmiddelen die niet direct verband houden met het
recht op rechtsbijstand. In het onderstaande zal ik uitgebreid bij deze
opmerkingen stilstaan.
2. Samenhang met modernisering Wetboek van Strafvordering
In de toelichting wordt gesteld dat op de aanvulling die met dit
wetsvoorstel plaatsvindt op bepalingen die de eerste fase van het
voorbereidend onderzoek betreffen, kan worden voortgebouwd bij de
modernisering van het Wetboek van Strafvordering, onderdeel van het
programma versterking prestaties strafrechtsketen. Onderdeel van de
modernisering is een herstructurering van het voorbereidend onderzoek.6
De Afdeling ziet het verband tussen consultatiebijstand en de verlenging
van de termijn voor het ophouden voor onderzoek ingeval van een
verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.
De noodzaak voor de overige voorgestelde wijzigingen in strafvorderlijke
dwangmiddelen als verlengde van de rechtsbijstandsvoorzieningen is
echter naar het oordeel van de Afdeling met de gegeven algemene
onderbouwing onvoldoende gemotiveerd (zie in het bijzonder de punten 3
en 5 van dit advies).
Het is onwenselijk dat essentiële onderdelen van strafvordering die
betrekking hebben op de regeling van belangrijke dwangmiddelen in het
vooronderzoek op fragmentarische wijze worden herzien, vooruitlopend
op de modernisering van het Wetboek van Strafvordering. De inhoud van
het huidige voorstel verhindert een afgewogen beoordeling door de
Tweede Kamer van de gehele herziening van de regeling van de strafvorderlijke dwangmiddelen. Zo is bijvoorbeeld niet duidelijk of de voorgestelde versterking van de positie van de hulpofficier beperkt blijft tot de
aanhouding buiten heterdaad of dit dat moet worden gezien als onderdeel
van een bredere trend in het kader van de modernisering van het Wetboek
van Strafvordering.
In het licht van de aangekondigde modernisering van het Wetboek van
Strafvordering adviseert de Afdeling het wetsvoorstel met betrekking tot
de dwangmiddelen te beperken tot de verlenging van de termijn van het
ophouden voor onderzoek.7
Onverminderd het voorgaande merkt de Afdeling het volgende op.

6
7

Toelichting, paragraaf 1.1, Algemeen, laatste tekstblok.
Vergelijk de voorgestelde artikelen 57 en 57a Sv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

3

2. Samenhang met modernisering Wetboek van Strafvordering
Onderdeel van de aangekondigde modernisering van het Wetboek van
Strafvordering (hieronder aangeduid als wetboek of afgekort tot Sv) is een
herstructurering van het voorbereidend onderzoek. In het licht van deze
modernisering adviseert de Afdeling om het wetsvoorstel wat betreft de
vrijheidsbenemende dwangmiddelen te beperken tot de voorgestelde
verlenging van de termijn van het ophouden voor onderzoek. De Afdeling
acht het onwenselijk om de verdere wijzigingen in de wettelijke regeling
van het aanhouden, ophouden voor onderzoek en de inverzekeringstelling, vooruitlopend op de modernisering van het wetboek, in dit
wetsvoorstel te handhaven. Dit zou een afgewogen beoordeling door de
Tweede Kamer van de herstructurering van de dwangmiddelen in het
voorbereidend onderzoek als geheel verhinderen.
Ik stel voorop dat ik begrip heb voor de opmerkingen van Afdeling over
het verband met de aangekondigde modernisering van het wetboek. Het
is terecht dat de Afdeling voor dit verband aandacht vraagt. De opmerkingen van de Afdeling hebben geleid tot een hernieuwde afweging met
betrekking tot de vraag of de wijzigingen die met betrekking tot de
vrijheidsbenemende dwangmiddelen worden voorgesteld, in dit
wetsvoorstel moeten worden gehandhaafd of moeten worden betrokken
bij de modernisering van het wetboek.
In het licht van de aangekondigde modernisering van het Wetboek van
Strafvordering kan de vraag rijzen hoe moet worden omgegaan met
lopende wetsvoorstellen waarin wijzigingen van dat wetboek worden
voorgesteld. Uitgangspunt is dat het wetboek ook tussentijds, vooruitlopend op de modernisering, nog zal worden gewijzigd wanneer dit nodig
is ter uitvoering van internationale verplichtingen – waaronder de
implementatie van EU-richtlijnen – en wanneer het gaat om wijzigingen
die zijn opgenomen in het huidige wetgevingsprogramma en waarvan
uitstel tot aan het moment waarop de modernisering haar beslag krijgt,
onwenselijk is.
Bij de beantwoording van de vraag welke gevolgen dit uitgangspunt heeft
voor de wijzigingen die in dit wetsvoorstel met betrekking tot de vrijheidsbenemende dwangmiddelen worden voorgesteld, zijn de volgende
wegingsfactoren van belang.
De eerste factor is dat dit wetsvoorstel niet los kan worden gezien van het
implementatiewetsvoorstel dat de uitvoering van een EU-richtlijn betreft
en om die reden op de modernisering van het wetboek vooruit zal moeten
lopen. Het voorliggende wetsvoorstel strekt er namelijk mede toe om de
inbedding in het wetboek te faciliteren van de regeling die in het
implementatiewetsvoorstel met betrekking tot de raadsman en het
politieverhoor wordt voorgesteld. Zoals de Afdeling opmerkt, is het
daartoe nodig om de termijn gedurende welke de verdachte van een
misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, na zijn aanhouding
kan worden opgehouden voor onderzoek, te verlengen (van zes naar
negen uur). Op deze wijze kan ruimte worden gemaakt voor consultatiebijstand en verhoorbijstand zonder dat de voor het verhoor van de verdachte
benodigde tijd in het gedrang komt. Tot enkel het verlengen van deze
termijn zijn de implicaties van het implementatiewetsvoorstel evenwel
niet beperkt. In dat wetsvoorstel wordt wat betreft het realiseren van
rechtsbijstand voor de aangehouden verdachte en het informeren van
derden over zijn vrijheidsbeneming, een centrale rol toegekend aan de
hulpofficier van justitie. Het is minder wenselijk deze centrale rol
geïsoleerd, geheel los van de rol die de hulpofficier van justitie in de
eerste fase van het voorbereidend onderzoek wettelijk heeft, vorm te
geven. Nu de hulpofficier van justitie in het implementatiewetsvoorstel
een zo centrale rol krijgt bij het waarborgen van de rechten van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

4

verdachte bij de voorgeleiding, dient ook die voorgeleiding zelf, en de rol
van de hulpofficier van justitie daarbij, in de regeling van de aanhouding
en het ophouden voor onderzoek steviger te worden aangezet.
De tweede factor is dat dit wetsvoorstel, en de daarin opgenomen
wijzigingen in de regeling van de vrijheidsbenemende dwangmiddelen,
deel uitmaakt van het huidige wetgevingsprogramma. De bedoelde
wijzigingen waren al opgenomen in het voormalige conceptwetsvoorstel
raadsman en politieverhoor, en zijn daarmee materieel al sinds begin 2011
in procedure. Organen en instanties uit de praktijk van de strafrechtspleging en de Afdeling zijn inmiddels tweemaal over deze wijzigingen
geconsulteerd. Deze factor levert een argument op om deze wijzigingen in
dit wetsvoorstel voort te zetten, en deze niet op te houden totdat zij,
samen met een algehele modernisering van het wetboek, in werking
treden.
Een derde factor in de beoordeling is of er – ondanks dat de wijzigingen
deel uitmaken van het wetgevingsprogramma en al geruime tijd in
procedure zijn – niettemin sprake is van een zodanige verwevenheid met
horizontale punten die bij de modernisering van het wetboek worden
bezien, dat het noodzakelijk is die wijzigingen bij die modernisering te
betrekken.
De wijzigingen in de vrijheidsbenemende dwangmiddelen zijn langs de
meetlat van deze factoren gelegd. Dit heeft geleid tot de volgende keuzes.
De wijzigingen in de dwangmiddelen aanhouden en ophouden voor
onderzoek zijn, met een uitzondering die hierna wordt besproken, ook na
hernieuwde afweging in dit wetsvoorstel gehandhaafd. Als gezegd, vloeit
de verlenging van de termijn voor het ophouden voor onderzoek voort uit
het implementatiewetsvoorstel. En de versterking van de positie van de
hulpofficier van justitie in het kader van de dwangmiddelen aanhouden en
ophouden voor onderzoek sluit aan bij de in het implementatiewetsvoorstel opgenomen versterking van zijn positie om bij de voorgeleiding
na aanhouding de rechten van de verdachte te waarborgen. Daarbij kan
worden aangetekend dat in het overkoepelende programma Versterking
Prestaties Strafrechtsketen is voorzien in vernieuwde onderwijstrajecten
voor hulpofficieren van justitie (Kamerstukken II 2014/15, 29 279, nr. 215,
blz. 4).
Er is echter één onderdeel van de voorgestelde regeling van de
aanhouding dat wel bij de modernisering moet worden betrokken, en dat
daarom uit dit wetsvoorstel is gelicht. Dat betreft het voorstel om de
gevallen waarin aanhouding buiten heterdaad kan plaatsvinden, aldus te
verruimen dat aanhouding buiten heterdaad bij verdenking van elk
misdrijf plaats kan vinden, in plaats van, zoals nu het geval is, alleen bij
verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.
Het voornemen bestaat om bij de modernisering van het wetboek de
verdenkingscriteria die gelden voor het toepassen van strafvorderlijke
bevoegdheden, te vereenvoudigen. Bij de uitwerking van dit voornemen,
dat binnen de modernisering duidelijk een horizontaal punt vormt, zullen
de bevoegdheden in onderling verband en in het verband van de overige
toepassingscriteria worden bezien. Het is minder wenselijk om daarop
vooruitlopend voor één bevoegdheid – de aanhouding buiten heterdaad –
het verdenkingscriterium aan te passen, wanneer nog niet uitgekristalliseerd is welke verdenkingscriteria bij de verschillende bevoegdheden in
het algemeen zullen worden gehanteerd. Om deze reden heeft het advies
van de Afdeling aanleiding gegeven om het genoemde voorstel over het
verdenkingscriterium bij aanhouding buiten heterdaad uit het
wetsvoorstel te lichten, en het daarvoor thans in het wetboek geldende
criterium in dit wetsvoorstel ongemoeid te laten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

5

De wijzigingen die in het wetsvoorstel zoals voorgelegd aan de Afdeling
werden voorgesteld met betrekking tot de regeling van de inverzekeringstelling en de toetsing van de rechtmatigheid daarvan door de rechtercommissaris, worden overgeheveld naar de modernisering van het
wetboek, en zijn uit dit wetsvoorstel gelicht. Deze wijzigingen houden
geen verband met het implementatiewetsvoorstel. En zij vertonen om de
volgende reden een zodanige verwevenheid met de modernisering dat
overheveling de meest aangewezen weg is. In het wetsvoorstel zoals
voorgelegd aan de Afdeling, werd voorgesteld de automatische toetsing
door de rechter-commissaris van de rechtmatigheid van de voorafgaande
vrijheidsbeneming, als voorzien in artikel 59a Sv, te vervangen door een
systeem waarin enerzijds de verdachte tijdens zijn inverzekeringstelling
aan de rechter-commissaris een verzoek tot invrijheidstelling kan doen, en
anderzijds de rechter-commissaris tegen het einde van de inverzekeringstelling, wanneer de officier van justitie een vordering tot bewaring of een
vordering tot verlenging van de inverzekeringstelling doet, beslist over
voortzetting van de vrijheidsbeneming. In paragraaf 4 van haar advies
merkt de Afdeling terecht op dat in de voorgestelde regeling niet met
zoveel woorden het vereiste van artikel 5, derde lid, van het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) is opgenomen dat de verdachte – in het kader van de
behandeling van de vordering tot bewaring dan wel de vordering tot
verlenging van de inverzekeringstelling – ook aan de rechter-commissaris
moet worden voorgeleid. Dit vereiste alsnog in die regeling verdisconteren, zou meebrengen dat ook de regeling van de bewaring zou moeten
worden gewijzigd. De regeling van de bewaring maakt namelijk mogelijk
(zie artikel 63, tweede en derde lid, Sv) dat in bepaalde gevallen van
voorgeleiding van de verdachte wordt afgezien. In het geldende recht is
dit verdragsrechtelijk toelaatbaar omdat de verdachte op grond van het
geldende artikel 59a Sv voor de rechter-commissaris wordt geleid voor de
rechtmatigheidstoets, en veelal gelijktijdig een vordering tot bewaring
wordt behandeld. Deze uitzondering is in het voorgestelde systeem,
waarin artikel 59a Sv vervalt, echter in het algemeen onwenselijk. In
verzekering gestelde verdachten dienen verdragsrechtelijk immers
onverwijld voor een rechter te worden geleid. Tegelijk zou deze uitzondering evenwel moeten worden gehandhaafd voor gevallen waarin de
verdachte zich op vrije voeten bevindt, en zijn bewaring zonder voorafgaande inverzekeringstelling wordt gevorderd. En de uitzondering zou in
het voorgestelde systeem wellicht zelfs moeten worden verruimd in
gevallen waarin de rechter-commissaris kort daarvoor al een machtiging
tot verlenging van de inverzekeringstelling heeft afgegeven, en de
verdachte al in dat kader aan hem is voorgeleid. Het is niet gewenst om,
ook gelet op het stadium van de wetgevingsprocedure met betrekking tot
dit wetsvoorstel, dergelijke wezenlijke wijzigingen in de regeling van de
bewaring door te voeren, waar de regeling van de voorlopige hechtenis,
waarvan de bewaring deel uitmaakt, al bij de modernisering wordt bezien.
Samenvattend zijn naar aanleiding van het advies van de Afdeling met
betrekking tot de vrijheidsbenemende dwangmiddelen de volgende
wijzigingen in het wetsvoorstel doorgevoerd:
− de voorgestelde regeling van de aanhouding is in het wetsvoorstel
gehandhaafd, met uitzondering van de voorgestelde verruiming van
het verdenkingscriterium bij aanhouding buiten heterdaad, dat bij de
modernisering van het wetboek zal worden betrokken;
− de voorgestelde regeling van het ophouden voor onderzoek is in het
wetsvoorstel gehandhaafd;
− de voorgestelde regeling van de inverzekeringstelling en voorgeleiding
aan de rechter-commissaris is uit het wetsvoorstel gelicht en wordt
overgeheveld naar de modernisering van het wetboek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

6

Er is, anders dan de Afdeling stelt, geen enkele reden om aan te nemen
dat handhaving in dit wetsvoorstel van de voorgestelde regeling met
betrekking tot de vrijheidsbenemende dwangmiddelen – zeker nu
belangrijke onderdelen daarvan als uitvloeisel van het advies van de
Afdeling naar de modernisering van het wetboek worden overgeheveld –
een afgewogen oordeel door de Tweede Kamer van de herstructurering
van het voorbereidend onderzoek als geheel zou verhinderen. In het kader
van de modernisering van het wetboek zal bij ieder voorstel helder
worden aangegeven hoe dit zich verhoudt tot bestaande bepalingen in het
wetboek en tot bepalingen in lopende wetsvoorstellen.
3. Noodzaak aanpassingen inverzekeringstelling
De Afdeling merkt op dat de noodzaak voor het schrappen van de
automatische rechtmatigheidstoets en voor de verlenging van de
inverzekeringstelling na machtiging door de rechter-commissaris
onvoldoende wordt gemotiveerd. Zo wordt niet ingegaan op de functies
van de rechtmatigheidstoets welke door het wetsvoorstel in het gedrang
dreigen te komen. De rechtmatigheidstoets leidt ertoe dat in geval van
onrechtmatigheid de inverzekeringstelling onmiddellijk zal worden
beëindigd.8 Bovendien kan de toets de politie tot extra zorgvuldigheid
nopen bij de toepassing van de inverzekeringstelling. Voorts kan de toets
de legitimiteit van de vrijheidsbeneming bevorderen wanneer de
inverzekeringstelling door de rechter-commissaris niet onrechtmatig
wordt geoordeeld.
In de toelichting wordt in het bijzonder het feit dat in het weekend geen
voorgeleidingen voor de rechter-commissaris plaatsvinden als «een
belangrijk knelpunt» bestempeld bij de niet geplande aanhoudingen op
donderdag en vrijdag.9 Hierdoor wordt volgens de toelichting in die
gevallen «een noodgreep» toegepast die erin bestaat dat de rechtmatigheidstoets op vrijdag wordt toegepast. Overigens is het beleid erop
gericht dat de rechtmatigheidstoets plaatsheeft in het kader van de
vordering tot bewaring.
Het is de vraag of het gestelde praktische punt dat in het weekend geen
rechter-commissaris of facilitaire dienst beschikbaar is voor voorgeleidingen naar aanleiding van de ongeplande aanhoudingen op donderdag
en vrijdag, de voorgestelde schrapping van de rechtmatigheidstoets of de
verlenging van de inverzekeringstelling na machtiging van de rechtercommissaris rechtvaardigt. Het ligt in de rede dat in een ruimere
beschikbaarheid van de rechter-commissarissen en ondersteuning in het
weekend wordt voorzien, in plaats van de rechtmatigheidstoets te
schrappen.
In dat verband wijst de Afdeling voorts op het volgende. Op dit moment
kan de officier van justitie de inverzekeringstelling zelfstandig verlengen.10
Voorgesteld wordt dat de officier van justitie bij de rechter-commissaris
machtiging kan vorderen tot verlenging van de inverzekeringstelling.11 Die
wijziging wordt niet gemotiveerd. De wijziging brengt echter mee dat in
het geval van ongeplande aanhoudingen op donderdag of vrijdag de
verdachte in het weekend voor de rechter-commissaris dient te worden

8

Vergelijk het advies van de Raad voor de rechtspraak van 22 juni 2011 over het voormalige
conceptwetsvoorstel, blz. 9.
Toelichting, paragraaf 7.3, Problemen bij inverzekeringstelling, eerste tekstblok.
10
Artikel 58, tweede lid, Sv.
11
Artikel 60, eerste lid, Sv, als voorgesteld.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

7

geleid.12 Gelet hierop wordt in de toelichting dan ook een ruimere
beschikbaarheid van de rechter-commissaris in het weekend voorgesteld.13 Uitdrukkelijk wordt gesteld dat bij de beslissing tot het doen van
een vordering de bereikbaarheid van de rechter-commissaris in het
weekend geen rol meer zal spelen.14 Uitgaande van die ruimere beschikbaarheid van de rechter-commissaris en van ondersteuning in het
weekend valt niet in te zien waarom de voorgestelde afschaffing van de
rechtmatigheidstoets noodzakelijk is.
De Afdeling adviseert de noodzaak voor aanpassing van de automatische
rechtmatigheidstoets en voor aanpassing van de verlenging van de
inverzekeringstelling dragend te motiveren dan wel, zo nodig, het
wetsvoorstel aan te passen.
4. Rechtmatigheidstoets rechter-commissaris
Voorgesteld wordt de verplichte voorgeleiding aan de rechtercommissaris uiterlijk drie dagen en vijftien uur na aanhouding ten einde
de verdachte te horen en de rechtmatigheid van de ondergane vrijheidsbeneming te toetsen, te schrappen (bestaand artikel 59a Sv). De
bestaande rechtmatigheidstoetsing wordt vervangen door de volgende
bepalingen:
a. de officier van justitie kan machtiging door de rechter-commissaris
vorderen tot verlenging van de inverzekeringstelling voor drie dagen,
indien dit in het belang van het onderzoek dringend noodzakelijk is
(voorgesteld artikel 60, eerste lid, Sv);
b. de verdachte kan tijdens zijn inverzekeringstelling een verzoek tot
invrijheidstelling doen aan de rechter-commissaris (voorgesteld
artikel 61, eerste lid, Sv);
c. wanneer niet binnen drie dagen en achttien uur, te rekenen vanaf het
tijdstip van de aanhouding, door de rechter-commissaris hetzij
machtiging is verleend tot verlenging van de inverzekeringstelling,
hetzij een bevel tot bewaring is gegeven, wordt de verdachte in
vrijheid gesteld (voorgesteld artikel 60a Sv).
In de toelichting over het voorgestelde artikel 60a Sv wordt het volgende
opgemerkt:
«Omdat de automatische rechtmatigheidstoets vervalt, wordt voorgesteld
deze bepaling zo te construeren dat de verdachte in vrijheid moet worden
gesteld wanneer de rechter-commissaris niet binnen drie dagen en
achttien uur (...) hetzij een machtiging heeft verleend tot verlenging van
de inverzekeringstelling, hetzij een bevel tot bewaring heeft gegeven.
Daarin ligt besloten dat de verdachte binnen de genoemde termijn voor
een rechter moet zijn geleid, die over zijn verdere vrijheidsbeneming
beslist.»15
Het valt de Afdeling op dat het voorgestelde artikel 60a Sv niet uitdrukkelijk bepaalt dat indien de officier van justitie de verlenging van de
inverzekeringstelling of de vordering tot bewaring nodig oordeelt, hij de

12

Vergelijk de toelichting op artikel 60a Sv: «Omdat de automatische rechtmatigheidstoets
vervalt, wordt voorgesteld deze bepaling zo te construeren dat de verdachte in vrijheid moet
worden gesteld wanneer de rechter-commissaris niet binnen drie dagen en achttien uur (...)
hetzij een machtiging heeft verleend tot verlenging van de inverzekeringstelling, hetzij een
bevel tot bewaring heeft gegeven. Daarin ligt besloten dat de verdachte binnen de genoemde
termijn voor een rechter moet zijn geleid, die over zijn verdere vrijheidsbeneming beslist.»
13
Toelichting, paragraaf 8, Wijziging van de regeling van de inverzekeringstelling.
14
Toelichting, paragraaf 7.4, De voorgestelde regeling, eerste tekstblok.
15
Toelichting op artikel 60a Sv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

8

verdachte onverwijld voor de rechter-commissaris doet voorgeleiden.16
De Afdeling wijst erop dat de bestaande regeling van de automatische
voorgeleiding voor de rechter-commissaris van de in verzekering gestelde
verdachte, met het oog op de toetsing van de rechtmatigheid van de
inverzekeringstelling,17 is gevolgd op de jurisprudentie van het Europees
Hof voor de rechten van de mens (EHRM) over artikel 5, derde lid, van het
Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), in het bijzonder
de zaak Brogan c.s.18 Artikel 5, derde lid, EVRM luidt, voor zover relevant:
Een ieder die is gearresteerd of gedetineerd, overeenkomstig het eerste
lid, onder c, moet onverwijld voor een rechter worden geleid.
Gelet op de tekst van artikel 5, derde lid, EVRM adviseert de Afdeling om
de verplichte voorgeleiding uitdrukkelijk in de wet op te nemen.
Daarnaast is naar het oordeel van de Afdeling wenselijk dat de wet
verzekert dat de rechter-commissaris aan wie de verdachte is voorgeleid
ook de rechtmatigheid van de ondergane vrijheidsbeneming beoordeelt,
waarbij voldoende ruimte is voor beoordeling van de omstandigheden.19
De toezegging in de toelichting dat de «rechtmatigheid van de (voortgezette) vrijheidsbeneming bij de beoordeling van de vordering tot bewaring
of het verzoek om machtiging van verlenging van de inverzekeringstelling
in volle omvang aan de orde komt»,20 acht de Afdeling in dit licht
onvoldoende.
De Afdeling adviseert in artikel 60a Sv te bepalen dat de verdachte in het
kader van de verlenging van de inverzekeringstelling of de vordering tot
bewaring wordt voorgeleid aan de rechter-commissaris. Tevens adviseert
de Afdeling in artikel 60a Sv op te nemen dat de rechter-commissaris aan
wie de verdachte wordt voorgeleid de voorgaande vrijheidsbeneming
toetst.
3. Noodzaak aanpassingen inverzekeringstelling en 4. Rechtmatigheidstoets rechter-commissaris
De Afdeling meent dat de noodzaak van de voorgestelde schrapping van
de in artikel 59a Sv voorziene rechtmatigheidstoets onvoldoende is
gemotiveerd. Om redenen die in paragraaf 2 van dit nader rapport zijn
aangegeven, worden de voorstellen ten aanzien van de inverzekeringstelling en toetsing door de rechter-commissaris van de vrijheidsbeneming overgeheveld naar de modernisering van het wetboek. De
opmerkingen van de Afdeling in paragraaf 3 van haar advies behoeven
om deze reden op deze plaats geen bespreking meer. Hetzelfde geldt voor
de suggesties die de Afdeling in paragraaf 4 doet voor aanvulling van
deze regeling.
5. Noodzaak verruiming bevoegdheid aanhouding buiten heterdaad
Op dit moment is aanhouding buiten heterdaad alleen mogelijk voor
strafbare feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten en is de
officier van justitie daartoe primair bevoegd. Voorgesteld wordt om
aanhouding buiten heterdaad bij verdenking van elk misdrijf mogelijk te
maken, en niet slechts bij verdenking van een strafbaar feit waarvoor
voorlopige hechtenis is toegelaten (artikel 67 Sv).
16

Vergelijk in dit verband het bestaande artikel 60 Sv, dat met betrekking tot de vordering
bewaring bepaalt: «De officier van justitie voor wien de verdachte wordt geleid of die zelf den
verdachte heeft aangehouden, doet hem, ingeval hij diens bewaring noodig oordeelt,
onverwijld geleiden voor den rechter-commissaris.
17
Artikel 59a Sv.
18
EHRM 29 november 1988, NJ 1989, 815 (Brogan versus Verenigd Koninkrijk).
19
Toelichting, paragraaf 7.4, De voorgestelde regeling, derde tekstblok.
20
Toelichting, paragraaf 7.4, De voorgestelde regeling, derde tekstblok.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

9

De Raad voor de rechtspraak stelt in zijn over het voormalige conceptwetsvoorstel uitgebrachte advies dat de verruiming tot alle misdrijven een
wezenlijke uitbreiding betreft zonder dat de noodzaak wordt aangetoond.
In reactie daarop wordt opgemerkt dat het om een in praktische zin
betrekkelijk lichte uitbreiding gaat. «In elk individueel geval zal door de
hulpofficier van justitie, wiens positie met dit wetsvoorstel wordt
versterkt, tevoren worden beoordeeld of aanhouding buiten heterdaad in
het concrete geval opportuun is en voldoet aan beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.»21
De Afdeling wijst erop dat in het voorgestelde 54, derde lid, Sv is bepaald
dat indien het bevel van de officier of hulpofficier van justitie niet kan
worden afgewacht, de opsporingsambtenaar bevoegd is de verdachte van
een misdrijf buiten heterdaad aan te houden. Zodoende wordt niet in alle
gevallen tevoren door een hulpofficier beoordeeld of de aanhouding
opportuun en rechtmatig is.
Bovendien – en dat is wezenlijker – laat de toetsing van de wijze van
aanhouding onverlet dat er wel sprake is van verruiming van de categorie
van misdrijven waarvoor aanhouding buiten heterdaad mogelijk wordt,
terwijl niet wordt gemotiveerd waarom die uitbreiding van die vrijheidsbeneming noodzakelijk is. Zo wordt bijvoorbeeld aanhouding buiten
heterdaad mogelijk ter zake van het niet voldoen aan een ambtelijk
bevel,22 of het deelnemen aan een samenscholing op welke delicten een
gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden is gesteld,23 zonder dat de
noodzaak daartoe door, bijvoorbeeld, empirisch onderzoek is onderbouwd. Daarbij wijst de Afdeling er bovendien op dat in het verleden
verschillende misdrijven zijn aangemerkt als misdrijven waarvoor
voorlopige hechtenis toegelaten, vooral om een aantal dwangmiddelen, in
het bijzonder aanhouding buiten heterdaad, te kunnen toepassen.24
Hieruit volgt dat de misdrijven die onder de grens van vier jaar gevangenisstraf liggen en waarvoor aanhouding buiten heterdaad niettemin onder
omstandigheden opportuun kan zijn, al in de wet zijn geregeld.
Gelet hierop adviseert de Afdeling de noodzaak om het dwangmiddel van
aanhouding buiten heterdaad uit te breiden van misdrijven waarvoor
voorlopige hechtenis is toegelaten tot alle misdrijven dragend te
motiveren en zo nodig, het wetsvoorstel aan te passen.
5. Noodzaak verruiming bevoegdheid aanhouding buiten heterdaad
De Afdeling plaatst kanttekeningen bij de voorstellen met betrekking tot
de aanhouding buiten heterdaad. De belangrijkste kanttekeningen
betreffen de noodzaak om de gevallen waarin aanhouding buiten
heterdaad kan plaatsvinden, aldus te verruimen dat aanhouding buiten
heterdaad bij verdenking van elk misdrijf plaats kan vinden, in plaats van,
zoals nu het geval is, alleen bij verdenking van een misdrijf waarvoor
voorlopige hechtenis is toegelaten. Om redenen die in paragraaf 2 van dit
nader rapport zijn aangegeven, wordt dit voorstel bij de modernisering
van het wetboek betrokken, en is het uit het wetsvoorstel gelicht. Om deze
reden behoeven de daarop betrekking hebbende kanttekeningen van de
Afdeling op deze plaats geen bespreking meer.
De Afdeling merkt ook nog op dat beoordeling van de opportuniteit en
rechtmatigheid van de aanhouding niet in alle gevallen tevoren door de
hulpofficier van justitie zal plaatsvinden, omdat het wetsvoorstel in het
21

Toelichting paragraaf 4.3, De voorgestelde regeling, laatste tekstblok.
Artikel 184 Sr.
23
Artikel 186 Sr.
24
Toelichting paragraaf 4.3, De voorgestelde regeling, laatste tekstblok.
22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

10

voorgestelde artikel 54, derde lid, Sv bepaalt dat wanneer het bevel van
de hulpofficier van justitie niet kan worden afgewacht, de opsporingsambtenaar bevoegd is de verdachte buiten heterdaad aan te houden. In
reactie daarop kan erop worden gewezen dat het geldende artikel 54,
derde lid, Sv nu al mogelijk maakt dat opsporingsambtenaren tot
aanhouding buiten heterdaad overgaan wanneer het optreden van de
(hulp)officier van justitie niet kan worden afgewacht. Deze voor uitzonderingsgevallen bedoelde mogelijkheid dient te worden gehandhaafd,
omdat in spoedeisende gevallen ook moet kunnen worden opgetreden
wanneer onverhoopt geen hulpofficier van justitie beschikbaar is.
Beoordeling van de rechtmatigheid van de aanhouding zal in dat geval
achteraf plaatsvinden wanneer de aangehouden verdachte voor de
hulpofficier van justitie wordt geleid.
6. Versterking positie hulpofficier van justitie
Volgens de toelichting wordt beoogd de positie van de hulpofficier te
versterken.
Een hulpofficier van justitie beschikt over meer strafvorderlijke bevoegdheden dan een gewone opsporingsambtenaar, maar is geen lid van het
openbaar ministerie.25 In de eerste plaats wordt voorgesteld dat de
hulpofficier zelfstandig buiten heterdaad de aanhouding kan bevelen. Op
dit moment kan de hulpofficier buiten heterdaad slechts aanhouden
indien het optreden van de officier van justitie niet kan worden
afgewacht.26 Daarnaast wordt duidelijker in de wet tot uitdrukking
gebracht dat de hulpofficier van justitie na aankomst van de verdachte op
het politiebureau moet beslissen over de noodzaak van verdere vrijheidsbeneming ten behoeve van het onderzoek.
In de toelichting wordt gesteld dat de hulpofficier op «enige afstand» staat
van de opsporingsambtenaren die het opsporingsonderzoek uitvoeren. De
Afdeling merkt op dat naarmate de hulpofficier van justitie nauwer is
betrokken bij de zaak, het lastiger zal zijn om objectief de verschillende
belangen af te wegen. Bij een ruimere toekenning van bevoegdheden
passen ook ruimere waarborgen.
Gelet hierop adviseert de Afdeling in de wet te bepalen dat de hulpofficier
van justitie zo mogelijk niet betrokken is in zaken waarin hijzelf met
opsporing is belast.27
6. Versterking positie hulpofficier van justitie
In verband met de beoogde versterking van de positie van de hulpofficier
van justitie merkt de Afdeling op dat naarmate deze functionaris nauwer is
betrokken bij het opsporingsonderzoek, het lastiger zal zijn om objectief
de verschillende belangen bij beslissingen inzake de inzet van vrijheidsbenemende dwangmiddelen af te wegen. Om deze reden adviseert de
Afdeling in de wet te bepalen dat de hulpofficier van justitie zo mogelijk
niet betrokken is in zaken waarin hij zelf opspoort. Mij hebben geen
signalen bereik – het advies van de Afdeling bevat die evenmin – dat
hulpofficieren van justitie de aan hen voorbehouden bevoegdheden niet
met de benodigde professionaliteit en distantie zouden uitoefenen.

25

In artikel 146a Sv wordt vermeld wie als hulpofficieren van justitie door de Minister van
Veiligheid en Justitie kunnen worden aangewezen. Uitgangspunt is dat men hulpofficier van
justitie is indien men over een geldig certificaat «hulpofficier van justitie» beschikt, tenminste
drie jaar aaneengesloten ervaring heeft binnen een executieve functie binnen de politieorganisatie en benoemd is in schaal 9 of hoger. Vergelijk Corstens/Borgers, blz. 293.
26
Artikel 54, tweede lid, Sv.
27
Vergelijk Corstens/Borgers, blz. 293.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

11

Daarbij kan worden aangestipt dat de hulpofficier van justitie in de
bestaande situatie al beoordeelt of een bevel tot inverzekeringstelling
moet worden gegeven. In dit licht is er geen reden te veronderstellen dat
hulpofficieren van justitie de hun in dit wetsvoorstel toegekende
bevoegdheid de verdachte buiten heterdaad aan te houden, niet met de
nodige professionaliteit en distantie zouden kunnen uitoefenen. Overigens
is, zoals hierboven in paragraaf 2 is aangegeven, in het overkoepelende
programma Versterking Prestaties Strafrechtsketen voorzien in
vernieuwde onderwijstrajecten voor hulpofficieren van justitie.
7. Onverwijlde kennisgeving aan de officier van justitie
Voorgesteld wordt dat op bevel van de hulpofficier van justitie
aanhouding buiten heterdaad door opsporingsambtenaren kan worden
verricht.28
De Afdeling merkt op dat hulpofficieren van justitie de plicht hebben om
bij hen binnengekomen of door hen opgemaakte processen-verbaal
onverwijld te doen toekomen aan de officier van justitie.29 Daarnaast
bepaalt de huidige wet dat de hulpofficier van justitie van de aanhouding
onverwijld mondeling of schriftelijk kennis geeft aan de officier van
justitie.30 Het wetsvoorstel kent deze laatste regeling niet. De Afdeling
acht, gelet op de rol van de officier van justitie als leider van het voorbereidend onderzoek en diens betrokkenheid bij de voorgenomen afdoening
van de zaak,31 een onverwijlde kennisgeving in hiervoor vermelde zin
wenselijk.
De Afdeling adviseert het wetsvoorstel aan te passen.
7. Onverwijlde kennisgeving aan de officier van justitie
De Afdeling adviseert met betrekking tot de aanhouding buiten heterdaad
wettelijk te bepalen dat daarvan kennis wordt gegeven aan de officier van
justitie. Zij acht kennisgeving achteraf aan de officier van justitie wenselijk
vanwege diens rol in het voorbereidend onderzoek en bij de afdoening
van de zaak.
Een dergelijke kennisgeving komt niet noodzakelijk voor. Zodra de
verdachte na diens aanhouding en voorgeleiding aan de hulpofficier van
justitie wordt opgehouden voor onderzoek en verhoord, zal de officier van
justitie worden geïnformeerd, vooral in de gevallen waarin er sprake is
van inverzekeringstelling of van versnelde afdoening. Als de verdachte al
bij de voorgeleiding aan de hulpofficier van justitie of na verhoor wordt
heengezonden, is niet duidelijk wat het nut is van een afzonderlijke
kennisgeving aan de officier van justitie. Ook bij aanhouding op heterdaad
kan de officier van justitie in standaardzaken de inzending van het
proces-verbaal afwachten. Daarbij verdient aantekening dat als de
inverzekeringstelling wordt bevolen, de officier van justitie daarover zowel
volgens de thans geldende als volgens de voorgestelde wettelijke regeling
wordt geïnformeerd.

28

Voorgesteld artikel 54 Sv. Tevens wordt voorgesteld dat de aangehouden verdachte op bevel
van de hulpofficier van justitie voor onderzoek kan worden opgehouden (voorgesteld
artikel 57 Sv).
29
Artikel 155 Sv.
30
Artikel 54, tweede lid, tweede volzin, Sv.
31
Voorgesteld artikel 58, vijfde lid, Sv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

12

8. Verhaal kosten rechtsbijstand
Voorgesteld wordt verhaal van kosten van rechtsbijstand te realiseren in
de gevallen dat de verdachte over voldoende draagkracht beschikt om een
gehele of gedeeltelijke bijdrage te leveren aan de voor hem gemaakte
kosten voor rechtsbijstand. Indien de financiële draagkracht van de
verdachte uitstijgt boven de in artikel 34 van de Wet op de rechtsbijstand
bedoelde grens, kunnen de kosten op de veroordeelde worden verhaald.
Die grens bedraagt thans € 25.600 per jaar. In de toelichting wordt
uitgegaan van 1.300 draagkrachtige veroordeelden, leidende tot een
bedrag van € 1.900.000 aan verhaalde rechtsbijstandskosten. Hiervan
uitgaande bedraagt de gemiddelde bijdrage per verdachte zo’n € 1.000.32
In de toelichting wordt de beraamde gemiddelde hoogte van het bedrag
niet gemotiveerd en evenmin wordt ingegaan op het mogelijke risico dat
een aantal veroordeelden niet in staat zal zijn het bedrag te voldoen. In dat
verband wijst de Afdeling tevens op andere recentelijk voorgestelde
maatregelen die op de veroordeelde kunnen komen te rusten, zoals de
voorgestelde verplichting om bij te dragen aan de kosten van strafvordering en de kosten voor verblijf in een justitiële inrichting.33
De Afdeling adviseert in de toelichting de beraamde gemiddelde hoogte
van de bijdrage van de veroordeelde te motiveren en tevens nader in te
gaan op de uitvoerbaarheid van het verhaal van kosten van rechtsbijstand.
8. Verhaal kosten rechtsbijstand
De Afdeling maakt opmerkingen over het verhaal van de kosten van
rechtsbijstand op de draagkrachtige veroordeelde. Naar aanleiding van
deze opmerkingen is de onderbouwing van de opbrengsten van deze
maatregel in de financiële paragraaf van de memorie van toelichting
bijgesteld. Kortheidshalve wordt daarnaar verwezen. In die berekening
wordt ervan uitgegaan dat het in ongeveer 20 procent van de gevallen
niet tot betaling zal komen. In dat percentage zijn de effecten van de – in
ander verband voorgestelde – verplichting om bij te dragen aan de kosten
van strafvordering en de kosten voor verblijf in een justitiële inrichting
inbegrepen.
In reactie op de opmerking van de Afdeling over de uitvoerbaarheid merk
ik op dat wat betreft het verhaal van de kosten van rechtsbijstand
aansluiting wordt gezocht bij het door de raad voor rechtsbijstand
gehanteerde beleid bij inning en restitutie. Er is een handleiding op basis
waarvan medewerkers van de raad voor rechtsbijstand betalingsafspraken
kunnen maken en kunnen bepalen in welke gevallen iemand voor
kwijtschelding van een restschuld in aanmerking kan komen.
Naar aanleiding van de opmerking van de Afdeling over de uitvoerbaarheid van het verhaal van de kosten van rechtsbijstand is de voorgestelde regeling opnieuw tegen het licht gehouden. Voorgesteld werd de
regeling in het wetboek op te nemen en te voorzien in rechtsbescherming
bij de strafrechter. Bij nadere overweging past deze inkadering minder
goed bij het in paragraaf 2.1 van de memorie van toelichting toegelichte
uitgangspunt van dit wetsvoorstel dat in het wetboek wordt geregeld op
32
33

Toelichting, Maatregel verhaal kosten rechtsbijstand.
Vergelijk het voorstel van wet tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband
met de eigen bijdrage van veroordeelden aan de kosten van de strafvordering en de slachtofferzorg, met memorie van toelichting en het voorstel van wet tot wijziging van de Penitentiaire
beginselenwet, de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, de Beginselenwet
justitiële jeugdinrichtingen en enige andere wetten in verband met de eigen bijdrage voor
verblijf in een justitiële inrichting, met memorie van toelichting (Kamerstukken II 2014/15, 34
068).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

13

welk moment in de procedure de verdachte en eventueel andere
procesdeelnemers aanspraak kunnen maken op rechtsbijstand, en dat de
wijze van bekostiging een kwestie is die uitsluitend in de Wet op de
rechtsbijstand (verder: Wrb) en de daarop gebaseerde uitvoeringsbesluiten is en moet worden geregeld. Daarbij voegt zich dat de
mogelijkheid van verhaal van kosten van rechtsbijstand op andere
rechtsgebieden dan het strafrecht reeds in de Wrb is opgenomen en
daarbij in rechtsbescherming door de bestuursrechter is voorzien. Voorts
wordt het verhaal van kosten van rechtsbijstand uitgevoerd door de raad
voor rechtsbijstand. Een en ander pleit, mede uit een oogpunt van een
goede uitvoering van de regeling door de raad voor rechtsbijstand, voor
inkadering van de regeling in de Wrb en voor rechtsbescherming bij de
bestuursrechter. Om deze reden is het aanvankelijk in artikel I voorgestelde artikel 45 Sv geschrapt en is de in de Wrb op te nemen regeling in
aan gepaste vorm in artikel XI opgenomen, waarin al enkele andere
wijzigingen van de Wrb waren voorzien.
9. Redactionele kanttekeningen
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
9. Redactionele kanttekeningen
Aan de redactionele opmerkingen van de Afdeling is, waar aangewezen,
gevolg gegeven. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om nog enkele
andere redactionele wijzigingen door te voeren in het wetsvoorstel en de
memorie van toelichting.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de
gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal te zenden.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

14

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W03.14.0345/II
− Aan artikel I, onderdeel I, in artikel 40, eerste lid, Sv onderdeel b,
toevoegen: dan wel, indien de verdachte niet in verzekering was
gesteld, ten aanzien van hem de bewaring of gevangenhouding is
gevorderd; (conform het geldende artikel 41, eerste lid, onderdeel a,
Sv).
− In artikel I, onderdeel J, in artikel 53, derde lid, Sv «onder afgifte aan
deze van de bij de verdachte aangetroffen voorwerpen» vervangen
door: onder afgifte van de door de verdachte met zich gevoerde
voorwerpen (conform artikel 95, eerste lid, Sv).
− In artikel I, onderdeel K, in artikel 57a, eerste lid, Sv «uren» vervangen
door: uur (conform artikel 57, tweede lid, Sv en artikel 60a Sv).
− In artikel I, onderdeel K, in artikel 58, vijfde lid, Sv «dan wel het afzien
van vervolging indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan.»
vervangen door: dan wel het afzien van vervolging indien al dan niet
aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
− In artikel I, onderdeel K, in artikel 59, eerste lid, Sv «het strafbare feit,
en de gronden voor de inverzekeringstelling» vervangen door: het feit,
de gronden voor de inverzekeringstelling en de omstandigheden die
tot het aannemen van de grond hebben geleid (conform het geldende
artikel 59, tweede lid, Sv).
− In de toelichting vermelden of de voorgestelde regeling met betrekking
tot het verzoek om invrijheidstelling (artikel 61, eerste lid, Sv) moet
worden opgevat als een organieke wet ter uitvoering van artikel 15 van
de Grondwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 159, nr. 4

15