Monitor Brede Regeling
Combinatiefuncties 2022

Eva Heijnen
Wikke van Stam
Angelina Gómez Berns
Sofie Vrieswijk

© Mulier Instituut
Utrecht, november 2022

Mulier Instituut
sportonderzoek voor beleid en samenleving
Postbus 85445 | 3508 AK Utrecht
Herculesplein 269 | 3584 AA Utrecht
T +31 (0)30 721 02 20 | I www.mulierinstituut.nl
E info@mulierinstituut.nl | T @mulierinstituut

Samenvatting

4

1.
1.1
1.2

Inleiding
Aanleiding
Leeswijzer

6
6
8

2

Formatieplaatsen

9

3
3.1
3.2
3.3

Sectoren
Sectoren sport en cultuur
Verbinding met andere sectoren
Specifieke taken

11
11
12
14

4

Doelgroepen

19

5
5.1
5.2
5.3
5.4

Dienstverband
Werkgever
Cao
Functieniveaus
Salaris

22
22
23
24
25

6

Cofinanciering

27

7
7.1
7.2
7.3

Doelen en opbrengsten
Landelijke doelen
Lokale doelen
Deelnemers

29
29
32
32

8

Btw-compensatie

34

Bijlage 1 – Werkwijze

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

36

3

•

•

•

•

•

81 procent van de formatieplaatsen wordt ingezet voor de hoofdsector sport en bewegen, in
328 gemeenten. 19 procent van de formatieplaatsen wordt ingezet voor de hoofdsector kunst en
cultuur, in 276 gemeenten.
Vanuit sport en bewegen wordt het meest de verbinding gemaakt met het primair onderwijs (in
99% van de gemeenten) en sportaanbieders (96%). Vanuit kunst en cultuur wordt het meest de
verbinding gemaakt met het primair onderwijs (94%) en met organisaties uit de kunst- en
cultuursector (87%).
Ten opzichte van 2021 is een stijging zichtbaar van het aantal functionarissen dat vanuit de sector
sport en bewegen (stijging van 13 procentpunt) en vanuit de sector kunst en cultuur (stijging van
5 procentpunt) een verbinding legt met vluchtelingenwerk.

•

Functionarissen sport en bewegen worden door gemeenten vooral ingezet op de doelgroepen
kinderen (94%), jongeren (86%), ouderen (83%) en personen met een beperking (78%). Vanuit de
hoofdsector kunst en cultuur ligt de focus op kinderen (en in mindere mate op jongeren) en wordt
vaker niet ingezet op een specifieke doelgroep.

•

Op 1 september 2022 is 96 procent van de functionarissen in (loon)dienst. Het merendeel van deze
functionarissen is aangesteld bij niet-commerciële organisaties in de sectoren sport, welzijn en
cultuur of bij de gemeente of het gemeentelijk sportbedrijf. De cao Sport wordt het meest
gehanteerd. 4 procent van de functionarissen werkt niet in loondienst, maar wordt ingehuurd als
zzp’er.
De meeste functionarissen worden ingezet op hbo 5-niveau.
Voor 41 procent van alle formatieplaatsen in Nederland zijn de salariskosten van de
functionarissen lager dan het normbedrag van 50.000 euro en voor 59 procent zijn deze gelijk aan
het normbedrag of hoger. Hiermee lijkt de verhouding over de jaren heen licht te verschuiven: het
aandeel van 50.000 of hoger wordt iets groter (per jaar 2 procentpunt vanaf 2019). Met name de
groep boven de 55.000 euro groeit.

•
•

•

4

In 2022 nemen 340 van de 344 Nederlandse gemeenten deel aan de Brede Regeling
Combinatiefuncties. Op 1 september 2022 is in totaal 3.509 fte aan buurtsportcoaches,
combinatiefunctionarissen en cultuurcoaches gerealiseerd (96% van de vooraf vastgestelde
3.665 fte). Dat zijn 6.267 personen.
68 procent van de gemeenten heeft op 1 september 2022 het vooraf afgesproken aantal fte
gehaald. Van de 105 gemeenten die dit (nog) niet hebben gerealiseerd, hanteert 70 procent een
hoger normbedrag dan de vastgestelde 50.000 euro per fte. Dat is de belangrijkste reden dat het
aantal fte volgens opgave van het gemeentefonds niet wordt gehaald.

De personele lasten van de inzet van functionarissen worden bekostigd vanuit de rijksbijdrage en
lokale cofinanciering. Het Rijk draagt gemiddeld 39 procent bij en de gemeenten cofinancieren
gemiddeld 42 procent. Het overige deel van de financiering wordt bijgedragen door andere
(lokale) organisaties.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

•

In 91 procent van alle deelnemende gemeenten draagt de beleidsafdeling Sport en Bewegen bij
aan de cofinanciering. Wanneer een lokale organisatie bijdraagt aan de cofinanciering, gaat het
vooral om organisaties uit het onderwijs (54%), uit de sport (37%) en uit de kunst- en cultuursector
(31%).

•

Landelijk is in de Brede Regeling Combinatiefuncties een aantal doelstellingen geformuleerd voor
de inzet van functionarissen. Gemeenten zien over het algemeen de meeste resultaten op de
doelen die ze het belangrijkst vinden: ‘sport,- beweeg- en cultuuronderwijs op en rond scholen
versterken’, ‘lokale verbindingen tot stand brengen’ en ’een leven lang inclusief sporten,
bewegen en beoefenen van culturele activiteiten mogelijk maken’.
In 23 procent van de gemeenten worden lokale doelstellingen toegevoegd aan het landelijke
pakket van doelstellingen. Vaak genoemde thema’s zijn het bevorderen van een gezonde en
actieve leefstijl, een leven lang sporten en bewegen, het versterken of vitaler maken van
sportverenigingen en kwetsbare doelgroepen integreren in sport en cultuur.
271 gemeenten gaven door dat opgeteld anderhalf miljoen mensen minimaal één keer aanwezig
waren bij een activiteit van een buurtsportcoach. Aantallen lopen sterk uiteen en concrete
monitoring op deze cijfers vindt lang niet altijd plaats.

•

•

•

•

23 procent van de gemeenten die functionarissen vanuit sport en bewegen inzetten, heeft in 2021
btw betaald in het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties. 21 procent verwacht dit (ook)
in 2022/2023 te doen. Van hen heeft 42 procent dit bedrag gedeclareerd via de Regeling
Specifieke Uitkering Sport (SPUK), 36 procent via het btw-compensatiefonds en 8 procent deels via
de SPUK en deels via het btw-compensatiefonds. Het percentage gemeenten dat btw heeft
gedeclareerd via het btw-compensatiefonds is hoger dan het percentage gemeenten dat vorig jaar
verwachtte dit te gaan doen (29%).
Van de gemeenten die functionarissen vanuit de sector kunst en cultuur inzetten, heeft 6 procent
in 2021 btw afgedragen en verwacht 8 procent dit (ook) in 2022/2023 te doen. 55 procent van hen
heeft dit bedrag gedeclareerd via het btw-compensatiefonds (of gaat dit nog doen).

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

5

Sinds 2008 kunnen gemeenten met cofinanciering van het Rijk functionarissen inzetten die sport of cultuur
combineren met ten minste één andere sector, zoals onderwijs, zorg, welzijn of het bedrijfsleven. Het
doel van deze landelijke regelingen is Nederlanders te motiveren tot deelname aan sport en/of cultuur.
De opvolgende regelingen zijn door de tijd heen steeds aangepast aan de actuele vragen in de sector (zie
tabel 1.1). Sinds 1 januari 2019 is de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) van kracht. Deze regeling
loopt tot en met 31 december 2022.

Functionarissen die aangeduid worden als buurtsportcoaches, combinatiefunctionarissen en
cultuurcoaches (andere benamingen komen lokaal ook voor) werken eraan een leven lang inclusief
sporten, bewegen en culturele activiteiten beoefenen mogelijk te maken voor iedereen. Zoals afgesproken
in de Bestuurlijke Afspraken BRC1 doen zij dit onder andere door lokale verbindingen tussen verschillende
sectoren tot stand te brengen en uit te bouwen en door sport- en cultuuraanbieders duurzaam te
versterken. Hiermee zijn de functionarissen een instrument dat in nagenoeg alle deelakkoorden van het
Nationaal Sportakkoord2 wordt ingezet. Zo goed als alle buurtsportcoaches (95%) dragen, in verschillende
rollen, bij aan de uitvoering van het lokale sportakkoord in de gemeente waarin zij werkzaam zijn.3
Cultuurcoaches dragen bij aan uitvoering van het lokale cultuurbeleid.
Een belangrijke verandering van de BRC ten opzichte van de voorgaande regelingen is dat de BRC
structureler wordt ingezet, omdat de rijksgelden voor vier jaar worden toegekend in plaats van voor één
jaar. Daarnaast staat het gemeenten vrij om in de BRC het normbedrag per fte (50.000 euro) te hanteren
als een uitgangspunt en niet als harde eis (gemeenten kunnen meer of minder fte inzetten dan het
toegewezen aantal gelet op het gewenste opleidingsniveau/de gewenste competenties). Tot slot heeft de
BRC een iets andere focus dan voorgaande regelingen, wat gemeenten de ruimte biedt om de
functionarissen in te zetten om iedereen in hun gemeente mee te laten doen.
Na 2022 wordt de reeks regelingen van waaruit buurtsport- en cultuurcoaches worden ingezet
gecontinueerd. Op het moment van schrijven is de regeling die vanaf 2023 gaat lopen in de maak. Het

Bestuurlijke afspraken Brede regeling combinatiefuncties.
Nationaal Sportakkoord: Sport verenigt Nederland
De inzet van de buurtsportcoach voor lokale sportakkoorden

6

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gaat hiervoor een aantal uitkeringen bedoeld voor
het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale
basis bundelen in één specifieke uitkering (SPUK). Gemeenten kunnen gelijktijdig een aanvraag indienen
voor meerdere thema’s en programma’s, zoals voor sport en bewegen de BRC. Aan de SPUK worden
relevante bestedings- en verantwoordingseisen gesteld.4
Tot 2020 steeg elk jaar het aandeel5 gemeenten dat deelnam aan de BRC (en haar voorgangers; zie
figuur 1.1). Sindsdien doet zo goed als elke gemeente mee en zijn er geen nieuwe deelnemers
bijgekomen. In 2022 nemen 340 van de 344 gemeenten deel aan de BRC, wat neerkomt op 99 procent van
alle Nederlandse gemeenten.

De inzet van functionarissen in het kader van de BRC (en haar voorgangers) wordt deels bekostigd door het
Rijk en deels door de gemeente en/of gemeentelijke partners. Het Rijk financiert 40 procent van de
salariskosten, uitgaande van het normbedrag van 50.000 euro per fte. Om een beeld te krijgen van hoe de
beschikbare middelen worden ingezet en wat de resultaten daarvan zijn, wordt jaarlijks een vragenlijst
afgenomen bij gemeenten die aan de BRC deelnemen (zie bijlage 1 voor de werkwijze).

Circulaires gemeentefonds

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

7

Gemeenten hebben vragen beantwoord over zeven thema’s: realisatie van functies, functieniveaus en
salarissen, cofinanciering, taken en sectoren, doelgroepen, doelen en opbrengsten, en btw-compensatie.
In deze rapportage worden per thema de belangrijkste resultaten weergegeven. De resultaten voor deze
thema’s zijn te vinden in de hoofdstukken 2 tot en met 8.
In de rapportage worden de belangrijkste uitkomsten van deze uitvraag weergegeven en waar relevant
afgezet tegen de uitkomsten van vorige jaren.7 8 9 Nieuw dit jaar was de vraag over clubkadercoaches. De
resultaten hiervan zijn terug te vinden in het hoofdstuk ‘Sectoren’.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties
2019.
Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020
Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2021

8

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Volgens opgave van het gemeentefonds (gepubliceerd in de decembercirculaire 201910, na herberekening
door fusies en herindelingen van gemeenten in 2022) hadden de 340 deelnemende gemeenten gezamenlijk
de intentie om in 2022, met een rijksbijdrage van 75 miljoen euro, 3.665 fte aan functionarissen te
realiseren.
Op 1 september 2022 is in Nederland in totaal 3.509 fte11 gerealiseerd (zie figuur 2.1). Dit is 96 procent
van het vooraf vastgestelde aantal. Ter vergelijking: op 1 september 2021 was dit 96 procent, in 2020
95 procent en in 2019 93 procent.

Decembercirculaire gemeentefonds 2019

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

9

In totaal hebben 340 gemeenten op 1 september 2022 6.267 personen in dienst als functionaris.12 Dat zijn
er iets meer dan in 2021 (6.169), 2020 (6.012) en 2019 (5.800). Dit betekent in 2022 een gemiddelde
aanstelling van 0,6 fte per functionaris. Dit komt overeen met de gemiddelde aanstelling in voorgaande
jaren.

68 procent van de 32813 gemeenten heeft op 1 september 2022 het te realiseren aantal fte gehaald (was
67% in 2021, 63% in 2020 en 58% in 2019). Van de 105 gemeenten die dit (nog) niet hebben gerealiseerd,
hanteert 70 procent een hoger normbedrag dan de vastgestelde 50.000 euro per fte. Dat is de
belangrijkste reden dat het aantal fte volgens opgave van het gemeentefonds niet wordt gehaald (zie
figuur 2.2). Dit is in lijn met het gegeven dat functionarissen relatief vaak worden ingezet op
functieniveau hbo 5 of hoger (73% van de functionarissen werkzaam voor sport en bewegen en 79% van de
functionarissen werkzaam voor kunst en cultuur; zie paragraaf 5.3). Vergeleken met 2021 (58%) geeft een
hoger percentage gemeenten deze reden. Dat is in lijn met dat het gemiddelde genoemde normbedrag
jaarlijks hoger wordt (67.264 euro in 2022 ten opzichte van 65.918 euro in 2021, 64.879 euro in 2020 en
62.107 euro in 2019).
In figuur 2.2 worden ook de andere redenen genoemd die gemeenten geven waardoor zij het aantal
formatieplaatsen nog niet hebben behaald. Gemeenten die de optie ‘anders’ hebben aangekruist, geven
uiteenlopende redenen. Bijvoorbeeld dat door corona een deel van de activiteiten in het begin van het
jaar niet kon plaatsvinden, dat de inzet van de formatieplaatsen nog wordt geëvalueerd in verband met
het schrijven van een nieuw sportbeleid en dat met de inzet wordt gewacht op de nieuwe regeling.

10

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Eén van de landelijke doelstellingen van de BRC heeft betrekking op het leggen van verbindingen tussen
verschillende sectoren. Dit betreft een combinatie van sport en bewegen met een andere sector of van
kunst en cultuur met een andere sector. Een functionaris maakt vanuit het gedachtengoed van de regeling
dus altijd vanuit de sector sport en bewegen of vanuit de sector kunst en cultuur de verbinding met één of
meer andere sectoren.

Op 1 september 2022 wordt 81 procent (2.783 fte bij 328 gemeenten) van de formatieplaatsen ingezet
voor de sector sport en bewegen en 19 procent (640 fte bij 276 gemeenten) voor de sector kunst en
cultuur (zie figuur 3.1). Deze verhouding is zo goed als hetzelfde als afgelopen jaren.

(577 fte)

276 gemeenten zetten functionarissen in op zowel de sector sport en bewegen als de sector kunst en
cultuur. 52 gemeenten zetten hun functionarissen alleen in op de sector sport en bewegen en geen enkele
gemeente zet functionarissen alleen in op de sector kunst en cultuur. Opvallend is dat relatief veel kleine
gemeenten (19%) alleen inzetten op de sector sport en bewegen, terwijl (bijna) alle middelgrote en alle
grote gemeenten inzetten op zowel sport en bewegen als kunst en cultuur.

In totaal zijn in Nederland op 1 september 2022 6.267 personen werkzaam als functionaris vanuit de BRC
(zie ook hoofdstuk 2). Hiervan is 74 procent werkzaam vanuit sport en bewegen, 25 procent vanuit kunst
en cultuur en 1 procent vanuit beide hoofdsectoren. Gezien de verhoudingen in formatieplaatsen uit
figuur 3.1 betekent dit dat functionarissen in de sector kunst en cultuur gemiddeld een kleinere
aanstelling hebben dan functionarissen in de sector sport en bewegen. Ten opzichte van vorige jaren is
weinig verschil te zien.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

11

Zoals gezegd worden functionarissen geacht vanuit de sectoren sport en bewegen of kunst en cultuur een
verbinding te maken met andere sectoren. In figuur 3.2 is te zien met welke andere sectoren verbindingen
worden gelegd. In bijna alle gemeenten leggen de functionarissen voor sport een verbinding met het
primair onderwijs (99%) en met sportaanbieders (96%). In (ruim) vier op de vijf gemeenten leggen ze
verbindingen met de buurt (85%), welzijn (83%), ouderen(zorg) (81%) en jeugd(zorg) en gezondheidszorg
(beide 80%). Vanuit cultuur wordt het vaakst de verbinding gemaakt met het primair onderwijs (94%), met
organisaties uit de kunst- en cultuursector (87%) en met de buurt (57%).
Dit beeld is grotendeels vergelijkbaar met het beeld in 2021. Een stijging is zichtbaar van het aantal
functionarissen dat vanuit de sector sport en bewegen (stijging van 13 procentpunt) en vanuit de sector
kunst en cultuur (stijging van 5 procentpunt) een verbinding legt met vluchtelingenwerk.

12

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

13

Onderwijs is van oudsher een sector waarin veel functionarissen actief zijn. Net als in vorige jaren zoeken
functionarissen bijna altijd de verbinding met het onderwijs (in 99% van de gemeenten vanuit de
hoofdsector sport en bewegen en in 96% van de gemeenten vanuit de hoofdsector kunst en cultuur;
primair en voortgezet onderwijs samengevoegd).
Functionarissen die actief zijn in het onderwijs hebben verschillende taken. In figuur 3.3 is te zien dat de
meest genoemde werkzaamheid op 1 september 2022 het organiseren van buitenschools sport- en
cultuuraanbod op scholen is. Bij de hoofdsector sport en bewegen noemen gemeenten bij het antwoord
‘anders’ regelmatig Motorische Remedial Teaching. Het beeld in figuur 3.3 is vergelijkbaar met 2021.

14

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

In meer dan de helft van de gemeenten (55%; figuur 3.3) worden vanuit de sector sport en bewegen
functionarissen op scholen ingezet om zelfstandig les te geven, bijvoorbeeld als vakleerkracht
bewegingsonderwijs. In totaal worden 1.229 personen (640 fte in 202 gemeenten) als vakleerkracht
bewegingsonderwijs ingezet.
Vanuit de sector kunst en cultuur hebben functionarissen in 34 procent van de gemeenten de taak om
zelfstandig les te geven op scholen, bijvoorbeeld als vakleerkracht kunst en cultuur. In totaal worden
403 personen (143 fte, in 108 gemeenten) als vakleerkracht kunst en cultuur ingezet. In vergelijking met
2021 is de inzet van de vakleerkrachten in de sector kunst en cultuur iets gedaald.
Op 1 september 2022 wordt 1.085 fte aan functionarissen ingezet op de combinatie tussen sport en
bewegen en het primair onderwijs en 363 fte op de combinatie tussen kunst en cultuur en het primair
onderwijs.

Een deel van de functionarissen verbindt sport en/of kunst aan de sector kinderopvang. Zoals in figuur 3.2
te zien is, is dat in 66 procent van de gemeenten het geval voor sport en bewegen en in 28 procent van de
gemeenten voor kunst en cultuur.
Kinderopvang is op te delen in opvang voor kinderen van 0-3 jaar (in kinderdagopvang en
peuterspeelzalen) en opvang voor kinderen van 4-12 jaar (in buitenschoolse opvang). Het aantal
formatieplaatsen dat beschikbaar is voor kinderopvang wordt weergegeven in tabel 3.1. Voor sport en
bewegen is het aantal formatieplaatsen dat een verbinding maakt gedaald, zowel voor de opvang voor
kinderen van 0-3 jaar als voor de opvang van kinderen van 4-12 jaar (in 2021 was het respectievelijk 66 en
153 fte). Bij kunst en cultuur is alleen het aantal formatieplaatsen bij de opvang van kinderen van 0-3 jaar
ten opzichte van 2021 gedaald (in 2021 16 fte bij 80 gemeenten)

Functionarissen die werken vanuit de sector sport en bewegen hebben vaak te maken met
sportaanbieders. Zoals weergegeven in figuur 3.2 is dat in 96 procent van de gemeenten het geval. Het
gaat daarbij om 952 fte in heel Nederland. De verdeling van het aantal fte over sportverenigingen,
commerciële sportaanbieders en andersoortige sportaanbieders (denk aan zorginstellingen,
fysiotherapeuten of hardloopgroepjes) is te zien in figuur 3.4. Meer dan de helft van het aantal fte is
actief bij sportverenigingen (555 fte). Dat is vergelijkbaar met 2021.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

15

Deze functionarissen hebben verschillende taken. In figuur 3.5 is te zien dat gemeenten functionarissen
het vaakst inzetten op het bevorderen van samenwerking tussen organisaties en het versterken en/of
adviseren van het (vrijwillig) kader, zoals het bestuur, trainers en coaches. Het beeld van wat
functionarissen bij sportaanbieders doen is vergelijkbaar met 2021, met als enige opvallende stijging (van
7 procentpunt) het bevorderen van samenwerking tussen organisaties.

16

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Een deel van de functionarissen die werken vanuit de sector sport en bewegen en van daaruit werken voor
of met sportaanbieders, is ook clubkadercoach. Een clubkadercoach helpt een sportvereniging bij het
opzetten, uitvoeren en borgen van structurele trainersbegeleiding. Sommige buurtsportcoaches zijn (ook)
clubkadercoach, maar niet alle clubkadercoaches zijn buurtsportcoach. In totaal geven 252 gemeenten
(van de 314 gemeenten die buurtsportcoaches inzetten bij sportaanbieders) aan geen functionarissen in te
zetten als clubkadercoach. In 55 gemeenten worden vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties in totaal
147 personen als clubkadercoach ingezet (67 fte).14

Functionarissen die werken vanuit de sector kunst en cultuur hebben veel te maken met organisaties die
kunst of cultuur aanbieden. Zoals in figuur 3.2 te zien is, is dat in 87 procent van de gemeenten het geval.
In figuur 3.6 is te zien dat gemeenten de functionarissen op verschillende taken inzetten, waaronder het

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

17

bevorderen van samenwerking met andere organisaties, het organiseren en/of uitvoeren van activiteiten
en clinics en het adviseren van personen binnen de organisatie.
Ten opzichte van 2021 wordt met name het bevorderen van de samenwerking tussen organisaties in meer
gemeenten gedaan (stijging van 13 procentpunt). Dit is opvallend, want bij sportaanbieders is hier ook een
stijging zichtbaar ten opzichte van 2021 (stijging van 7 procentpunt; figuur 3.5). Een mogelijke verklaring
hiervoor kan liggen bij de lokale sport- en preventieakkoorden, die afgelopen tijd ontwikkeld en uitgerold
zijn en waarbij samenwerkingen lokaal gestimuleerd worden.

18

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Functionarissen zijn werkzaam voor verschillende leeftijdsgroepen. In figuur 4.1 is te zien dat gemeenten
de functionarissen het meest inzetten op de leeftijdsgroep kinderen. Opvallend is dat vanuit de
hoofdsector sport en bewegen veel meer wordt ingezet op verschillende leeftijdsgroepen (ook op jongeren
en ouderen wordt veel ingezet, en op de andere doelgroepen zet ongeveer de helft van de gemeenten in),
terwijl vanuit de hoofdsector kunst en cultuur de focus meer lijkt te liggen op kinderen en in wat mindere
mate op jongeren. Voor beide hoofdsectoren geldt dat grote gemeenten vaker ‘Geen specifieke
leeftijdsgroep’ als antwoord geven dan middelgrote en kleine gemeenten. Het totale beeld was in 2021
vergelijkbaar.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

19

Naast leeftijdsgroepen zijn er specifieke doelgroepen waar functionarissen op worden ingezet. In
figuur 4.2 is te zien dat gemeenten vanuit de hoofdsector sport en bewegen het meest inzetten op
personen met een beperking, een chronische aandoening of gedragsproblematiek, maar dat ze vanuit deze
hoofdsector ook op veel andere doelgroepen inzetten.
Vanuit de hoofdsector kunst en cultuur is het vaakst geen inzet op een specifieke doelgroep, maar als wel
op een specifieke doelgroep wordt gericht, is dat het vaakst op buurtbewoners. Het totale beeld was in
2021 vergelijkbaar. Bij ‘anders’ worden met name leeftijdsgroepen genoemd (die konden in de vraag
ervoor worden aangegeven, zie figuur 4.1).

20

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Voor een aantal doelgroepen is het aantal fte dat werkzaam is voor die doelgroep op 1 september 2022
bekend. In totaal werkt in Nederland 1.412 fte aan functionarissen met kinderen van 0 tot 12 jaar, 323 fte
met ouderen (65+), 357 fte met personen met een laag inkomen, lage sociaaleconomische status of
armoede en 226 fte met personen met een beperking, een chronische aandoening of gedragsproblematiek
(figuur 4.3).
Kwetsbare doelgroepen blijken belangrijke doelgroepen van de functionarissen (figuur 4.1), maar in
vergelijking met de doelgroep kinderen vindt qua omvang aanzienlijk minder inzet plaats. De inzet op
kinderen wordt elk jaar minder en hier lijkt sprake te zijn van een trend.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

21

In figuur 5.1 is te zien dat op 1 september 2022 96 procent van de functionarissen in (loon)dienst15 was.
Het merendeel van de fte is aangesteld bij niet-commerciële organisaties in de sectoren sport, welzijn en
cultuur en bij de gemeente. Bij elkaar opgeteld is een kwart (26%) werkzaam bij
(semi-)overheidsorganisaties zoals de gemeente of het gemeentelijk sportbedrijf. Vergeleken met 2021
zijn de verhoudingen ongeveer gelijk.
Daarnaast wordt 4 procent ingehuurd als zzp’er. In 25 procent van de gemeenten zijn functionarissen als
zzp’er werkzaam (niet in figuur).

22

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

In een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) zijn afspraken vastgelegd over arbeidsvoorwaarden, zoals
loon, toeslagen en werktijden. Gemeenten en werkgevers kunnen verschillende cao’s hanteren voor de
inzet van hun functionarissen.
In 52 procent van de gemeenten wordt de cao Sport gehanteerd en in 40 procent van de gemeenten de
cao Gemeenten en/of de cao Openbare bibliotheken/kunsteducatie (zie figuur 5.2; gemeenten konden op
deze vraag meerdere antwoorden geven, omdat niet alle functionarissen binnen één gemeente onder
dezelfde cao hoeven te vallen). 21 procent van de gemeenten heeft (ook) functionarissen die niet onder
een cao vallen. Dit zijn logischerwijs relatief veel gemeenten waar zzp’ers werken (niet in figuur). In 2021
was dit beeld vergelijkbaar.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

23

De werkzaamheden van een functionaris die vanuit de BRC wordt gefinancierd, kunnen op verschillende
functie- of opleidingsniveaus worden uitgevoerd. Wij hanteren het volgende onderscheid:
A. Mbo-niveau 1/2: de functionaris heeft een assisterende rol. Hij/zij ondersteunt bij de praktische
uitvoering van de activiteiten.
B. Mbo-niveau 3/4: de functionaris heeft een uitvoerende rol. Hij/zij verzorgt de praktische
uitvoering van de activiteiten of draagt zorg voor een passende inhoud van het uit te voeren
project (of de uit te voeren projecten), aansluitend bij de sectoren en de mensen waar hij/zij
mee en voor werkt.
C. Hbo-niveau 5: de functionaris heeft een initiërende rol. Hij/zij organiseert activiteiten en brengt
partners samen. Hij/zij coördineert projecten en draagt zorg voor uitrusting van anderen bij de
uitvoering van de projecten.
D. Hbo-niveau 6/plus: de functionaris heeft een beleidsmatige/coördinerende rol of geeft zelfstandig
les op bijvoorbeeld een school. Hij/zij organiseert, versterkt, realiseert en professionaliseert
processen van de uit te voeren projecten binnen de verschillende sectoren.
In 2021 is een carrièrepad gelanceerd voor buurtsportcoaches. In dat carrièrepad komt niveau A overeen
met mbo-niveau 1/2, niveau B met mbo-niveau 3/4, niveau C met hbo-niveau 5 en niveau D met hboniveau 6/plus. Voor cultuurcoaches geldt een ander carrièrepad en andere opleidingen voor doorstroming.
In figuren 5.3 en 5.4 is te zien dat de meeste functionarissen op 1 september 2022 worden ingezet op
niveau C/hbo 5-niveau. Dit was de afgelopen jaren ook het geval.

24

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Het normbedrag voor de subsidie van één fte is door het Rijk vastgesteld op 50.000 euro. Dit bedrag omvat
de totale lasten van het aanstellen van één formatieplaats, inclusief de werkgeverslasten. Dit normbedrag
is een richtlijn. Het staat gemeenten vrij om meer of minder fte in te zetten dan het afgesproken aantal.
Gemeenten en werkgevers beoordelen welk salarisniveau zij van toepassing achten. Gemeenten die
aangeven een hoger normbedrag te hanteren, geven gemiddeld een bedrag van 67.264 euro voor één fte
op (zie ook hoofdstuk 2).
Op 1 september 2022 blijkt 41 procent van de formatieplaatsen minder te kosten dan het uitgangspunt van
50.000 euro. 59 procent is gelijk aan het uitgangspunt voor het normbedrag of kost meer dan dat. Hiermee
lijkt de verhouding over de jaren heen licht te verschuiven: het aandeel van 50.000 euro of hoger wordt
iets groter (per jaar 2 procentpunt vanaf 2019). Met name de groep boven de 55.000 euro groeit. In
figuur 5.5 wordt de verdeling over vier salarisgroepen weergegeven.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

25

Het Rijk vindt het wenselijk dat gemeenten afspraken maken met werkgevers over de opleidingen en
arbeidsvoorwaarden van de functionarissen. Bij voorkeur stellen gemeenten 2 procent van de middelen
beschikbaar voor opleidingen en versterking van de kwaliteit van functionarissen, zo is gesteld in de
Bestuurlijke Afspraken BRC.16Gemiddeld wordt 2,7 procent van de middelen besteed aan opleidingen en
het versterken van de kwaliteit van de functionarissen (minimum 0%, maximum 10%). Dit is vergelijkbaar
met voorgaande jaren.

26

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

De personele lasten van de inzet van functionarissen worden bekostigd vanuit de rijksbijdrage en lokale
cofinanciering, waarbij de verdeling gesteld is op respectievelijk 40 en 60 procent van het normbedrag
van 50.000 euro. Gemeenten kunnen ervoor kiezen lokaal een hoger salaris te betalen aan bijvoorbeeld
een functionaris die hoger gekwalificeerd is. Het Rijk legt voor een vooraf afgesproken aantal fte
20.000 euro per fte bij. Dit is een vastgesteld bedrag. Als gemeenten duurdere functionarissen inzetten,
kunnen zij dus minder fte realiseren. In dat geval verschuift de verdeling van 40 procent financiering
vanuit het Rijk en 60 procent vanuit lokale middelen naar een procentueel lagere bijdrage van het Rijk.
De gemeente kan de lokale cofinanciering zelf bekostigen of andere partijen vragen hieraan bij te dragen.
Dit zijn vaak lokale organisaties binnen de gemeentegrenzen, maar buiten de gemeentelijke organisatie,
zoals scholen, sportorganisaties, bibliotheken en bedrijven. We hebben gemeenten gevraagd welke
betrokkene welk deel van de financiering van de functionarissen bijdraagt. In de praktijk blijkt dat het
Rijk 39 procent van de financiering bekostigt en gemeenten hieraan gemiddeld 42 procent bijdragen
(figuur 6.1). De overige kosten worden door andere (lokale) partijen gedragen. Onder de categorie
‘andere organisaties’ vallen organisaties buiten de gemeentegrenzen. Deze verhouding is nagenoeg gelijk
aan de verhouding in 2021.

De gemeenten met meer dan 100.000 inwoners dragen gemiddeld zelf het meest bij aan de financiering
van de functionarissen (46%). De bijdrage aan de financiering vanuit lokale organisaties is het grootst bij
gemeenten met 25.000 tot 50.000 inwoners (17%).
Wanneer (een deel van) de cofinanciering wordt gedragen door de gemeente, kunnen verschillende
beleidsterreinen bijdragen. En wanneer (een deel van) de cofinanciering door (lokale) organisaties wordt
verzorgd, kunnen dat verschillende soorten organisaties zijn. In tabel 6.1 staat een overzicht van de
beleidsterreinen en soorten organisaties die bijdragen. Bij de meeste gemeenten (91%) draagt de afdeling
Sport en Bewegen bij aan de cofinanciering van de functionarissen. Bij de organisaties worden de
onderwijsinstellingen in meer dan de helft van de gemeenten als cofinancier genoemd (54%).

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

27

Dit beeld is vergelijkbaar met vorige jaren (zie tabel 6.1). De gemeenten die een ander beleidsterrein
noemen, geven in hun toelichting daarbij vaak aan dat het om het beleidsterrein Gezondheid of het
beleidsterrein Jeugd gaat.

28

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Landelijk is in de BRC een aantal doelstellingen geformuleerd voor de inzet van functionarissen. In
tabel 7.1 staat per doelstelling weergegeven hoeveel procent van de gemeenten deze nastreeft. Daarin is
bij verschillende doelen een stijging te zien in het aantal gemeenten dat ze nastreeft over de afgelopen
jaren.

‘Een leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten mogelijk maken’
vinden gemeenten het belangrijkst wanneer aan hen wordt gevraagd op welke van de landelijke doelen zij
zich richten (niet in figuur of tabel). De top drie is:
1. een leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten mogelijk
maken;
2. lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen;
3. sport-, beweeg- en cultuuronderwijs op en rond scholen versterken.
Deze top drie was in vorige jaren hetzelfde.
Gemeenten zien over het algemeen de meeste resultaten op de doelen die ze het belangrijkst vinden. Ze
zien het minste resultaat op het doel ‘(Talent)ontwikkeling van kwetsbare, minder kansrijke jongeren die
(een risico op) een verminderde actieve leefstijl hebben’ (zie figuur 7.1).

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

29

Borging van de landelijke doelstellingen vindt steeds meer, en het vaakst, plaats in een regionaal of lokaal
sportakkoord (zie figuur 7.2). In de figuur is verder te zien dat er wat meer aandacht is voor borging dan
afgelopen jaren, aangezien bijna elke manier van borging vaker wordt genoemd. Het borgen in regionale
of lokale preventieakkoorden laat een grote stijging zien ten opzichte de afgelopen twee jaar, wat een
logisch gevolg is van de groei van het aantal lokale preventieakkoorden in de loop der jaren.

30

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

31

Naast de landelijke doelen heeft 23 procent van de gemeenten (74) lokale doelen opgesteld (68% niet en
9% weet dit niet). Dit zijn vooral doelstellingen op een ander gebied dan sport en bewegen en/of kunst en
cultuur (68%), maar ook andere doelstellingen op het gebied van sport en bewegen (51%) en kunst en
cultuur (28%) worden genoemd. De doelen op een ander gebied hebben vooral betrekking op gezondheid
van inwoners van de gemeente en het sociale domein. In 2021 lag het aantal lokale doelstellingen op het
gebied van sport en bewegen iets hoger en het aantal lokale doelen op een ander gebied dan sport en/of
kunst iets lager.
Aan de gemeenten die lokale doelstellingen formuleren is gevraagd welke doelen dit zijn. Daarop worden
veel verschillende doelstellingen genoemd. Vaak genoemde thema’s zijn het bevorderen van een gezonde
en actieve leefstijl (in gemeentelijk beleid, in bepaalde sectoren, voor specifieke groepen), aanvullende
doelen op een leven lang sporten en bewegen, het versterken of vitaler worden van sportverenigingen en
kwetsbare doelgroepen integreren in sport en cultuur. Dit beeld was in 2021 vergelijkbaar.
Gemeenten zijn ook gevraagd wat het behaalde resultaat is op de door henzelf geformuleerde lokale
doelen. In figuur 7.3 wordt een gemiddelde voor al deze lokale doelen weergegeven.

Het aantal unieke deelnemers 17 dat bereikt wordt met de inzet van de functionarissen is lastig te meten.
Toch wordt dit wel vaak als maat gezien voor hoe succesvol een functionaris is. 53 van de ondervraagde
gemeenten geven aan het aantal unieke deelnemers niet te weten of hebben een ongeldige waarde
ingevoerd.18 Binnen gemeenten is meestal nog geen sluitende registratie van unieke deelnemers aan de
activiteiten van de functionarissen. De antwoorden komen dan ook neer op een grove schatting.

32

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

271 van de in totaal 328 gemeenten hebben een schatting gegeven van het aantal unieke deelnemers dat
de functionarissen in 2022 direct hebben bereikt. Het gaat hierbij om mensen die aanwezig waren bij de
activiteiten die de functionarissen hebben geïnitieerd of gegeven. Op basis van een optelsom lijken in
totaal bijna 1,5 miljoen unieke deelnemers bereikt te zijn in de 271 gemeenten die deze vraag met een
geldige waarde beantwoord hebben. Het gemiddelde aantal unieke deelnemers per gemeente bedraagt
5.507, met een minimum van 35 en een maximum van 84.442. Het gemiddelde aantal deelnemers per fte
bedraagt 543. Zowel per gemeente als per fte is het aantal deelnemers ongeveer gelijk aan 2021.
Op de vraag waar deze unieke deelnemers met name vandaan komen antwoorden de gemeenten dat het
met name gaat om 0-18-jarigen die via het onderwijs worden bereikt. Daarnaast worden ouderen en
kwetsbare groepen, zoals mensen met een beperking, relatief vaak genoemd. Dit komt overeen met de
gegevens over de inzet op doelgroepen in hoofdstuk 4.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

33

Kenmerkend voor de BRC is dat functionarissen bij één (formele) werkgever in dienst zijn, maar dat ze bij
meerdere (materiële) werkgevers werkzaam kunnen zijn. Daarom is binnen deze regeling sprake van
uitleen van personeel. In sommige gevallen moet daarbij btw worden betaald. Per situatie en per
belastingregio moet worden bekeken of er sprake is van btw-plicht.
Voor functionarissen werkzaam in de hoofdsector sport en bewegen kunnen gemeenten sinds 2019 de voor
hen betaalde btw terugvorderen via de Regeling Specifieke Uitkering Sport (SPUK). Daarnaast kunnen
gemeenten sinds 2003 via het btw-compensatiefonds de betaalde btw terugvorderen voor functionarissen
werkzaam in de hoofdsector kunst en cultuur.

In figuur 8.1 is te zien dat 23 procent (n=74) van de gemeenten in 2021 btw betaalde in het kader van de
BRC voor de functionarissen die werken voor de sector sport en bewegen. In totaal hebben deze
gemeenten 2,98 miljoen euro aan btw betaald. Dit aandeel gemeenten is gelijk aan het aandeel dat vorig
jaar verwachtte dit te gaan doen (23%). Ook voor 2022/2023 verwacht zo’n aandeel (21%) dat te gaan
doen (figuur 8.2).
Van de gemeenten die in 2021 btw betaalden voor functionarissen die werkten voor de sector sport en
bewegen, heeft 87 procent dit bedrag gedeclareerd (of gaat dit nog doen): 42 procent via de SPUK,
36 procent via het btw-compensatiefonds en 8 procent via beide regelingen. Het percentage gemeenten
dat btw heeft gedeclareerd via het btw-compensatiefonds is hoger dan het percentage gemeenten dat
vorig jaar verwachtte dit te gaan doen (29%).
Van de gemeenten die in 2022/2023 verwachten btw te betalen in het kader van de BRC, zegt 80 procent
dit bedrag te gaan declareren: 41 procent via de SPUK, 29 procent via het btw-compensatiefonds en
10 procent deels via de SPUK en deels via het btw-compensatiefonds.19

Van de gemeenten die functionarissen vanuit de sector kunst en cultuur inzetten, heeft 6 procent (n=20)
in 2021 btw afgedragen (figuur 8.1). In totaal hebben deze gemeenten bijna 298.000 euro aan btw
betaald. Dit aantal gemeenten is lager dan het aandeel dat vorig jaar zei te verwachten dat te gaan doen
(7%). Voor 2022/2023 verwacht 8 procent van de gemeenten btw te zullen betalen in het kader van de
BRC voor deze functionarissen (figuur 8.2).
Van de gemeenten die in 2021 btw betaalden voor functionarissen die werkten voor de sector kunst en
cultuur, heeft 55 procent dit bedrag gedeclareerd via het btw-compensatiefonds (of gaat dit nog doen).

34

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

35

De Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties is bedoeld om te volgen hoe de beschikbare middelen
worden ingezet en wat de resultaten daarvan zijn. De monitor wordt vanaf 2019 uitgevoerd door het
Mulier Instituut, met medewerking van Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Vereniging Sport en
Gemeenten (VSG) en het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) en met
subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
De vorige twee regelingen (Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur en Brede Impuls Combinatiefuncties)
zijn gemonitord door BMC Onderzoek. Omdat de landelijke regeling in de loop der jaren is veranderd, is
het huidige onderzoek anders opgezet, waardoor vergelijking met voorgaande regelingen meestal niet
mogelijk is. Vanaf 2019 wordt de BRC op eenzelfde manier gemonitord, waardoor vergelijking met 2019,
2020 en 2021 wel mogelijk is en een nieuw trendbeeld ontstaat.
De vragenlijst is door alle deelnemende gemeenten ingevuld in een online omgeving en wordt ingezet voor
lerend beleid. De contactpersonen voor de BRC zijn hiervoor aangeschreven. In de meeste gevallen was
dat de beleidsmedewerker sport van de betreffende gemeente. Via de vragenlijst hebben de deelnemende
gemeenten informatie gegeven over de voortgang en inzet van de combinatiefuncties. De vragen gaan
over de totale inzet van functies in het kader van de BRC, voor sport én cultuur. Waar van belang is
onderscheid gemaakt tussen de sector sport en de sector cultuur. Bij een aantal vragen is specifiek
gevraagd om de peildatum van 1 september 2022 aan te houden. Bij vragen waar dit het geval was, wordt
dat in dit rapport vermeld.
Naast deze algemene rapportage worden de gegevens die zijn verkregen uit de vragenlijst beschikbaar
gesteld aan betrokkenen en gepubliceerd op de volgende drie manieren:
• Dashboard: een aantal gegevens wordt gepubliceerd op de openbare website
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/sport-en-cultuur. Hierbij gaat het
om informatie over het aantal formatieplaatsen, de verdeling over sectoren, de verdeling over
functieniveaus, of de functionarissen werken als zzp’er of in loondienst, wie de cofinanciering
levert en welke doelen en doelgroepen worden nagestreefd. Alle overige antwoorden worden niet
op gemeenteniveau openbaar gemaakt.
• Eigen gemeente vergelijken met andere gemeenten: achteraf kan iedereen die de vragenlijst
heeft ingevuld de antwoorden van zijn/haar gemeente vergelijken met die van vergelijkbare
gemeenten of het totaal voor Nederland. Dit kan in de digitale omgeving waar ook de vragenlijst is
ingevuld (achter een inlog).
• Rapport op maat: in dezelfde digitale omgeving als waar de vragenlijst is ingevuld (achter een
inlog) kan ook een rapport worden gedownload waarin de resultaten voor de eigen gemeente
beschreven staan. Deze gegevens zijn in het rapport op maat afgezet tegen gemiddelden van
vergelijkbare gemeenten of het totaal voor Nederland.

36

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 | Mulier Instituut

37