Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3924
Vragen van het lid Ploumen (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over uitgevoerde doodvonnissen in Bahrein (ingezonden 13 juli 2020).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 31 augustus
2020).
Vraag 1
Is u het u bekend hoeveel doodvonnissen zijn uitgevoerd in Bahrein sinds
2017?1 Zo ja, kunt u een overzicht geven? En zo nee, waarom niet?
Antwoord 1
Volgens Bahreinse mensenrechtenorganisaties zijn er momenteel 18
personen veroordeeld tot de doodstraf sinds 2017. Omdat de autoriteiten
deze personen als terroristen of supporters van terrorisme beschouwt, zijn er
geen officiële cijfers beschikbaar.
Vraag 2
In hoeveel gevallen heeft u in bilateraal verband bezwaar gemaakt tegen het
uitvoeren van de doodstraf? En heeft u dat mondeling of schriftelijk gedaan?
Antwoord 2
Bezwaar tegen de doodstraf wordt zowel mondeling besproken in bilaterale
contacten als schriftelijk gecommuniceerd. Op mondelinge wijze bijvoorbeeld
tijdens de hoogambtelijke consultaties tussen Nederland en Bahrein die vorig
jaar in april plaatsvonden. Voor het antwoord op uw vraag omtrent de
schriftelijke correspondentie verwijs ik u graag naar het antwoord op vraag 7.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de situatie in de gevangenissen in Bahrein zorgelijk is
en dat de verhalen over martelingen die naar buiten komen zeer zorgelijk
zijn? En zo ja, heeft u die zorgen ook overgebracht in bilateraal verband? En
is dat mondeling of schriftelijk geweest?

1

ah-tk-20192020-3924
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/bahrain

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zorgen over detentieomstandigheden en de mensenrechtensituatie in het
algemeen in Bahrein worden in alle hoogambtelijke, diplomatieke en politieke
contacten aan de orde gesteld. Het kabinet blijft zich hiervoor inzetten.
Vraag 4
In welke gremia en op welk niveau in uw contacten met de overheid van
Bahrein brengt u de mensenrechtensituatie ter sprake?
Antwoord 4
Het kabinet zet zich in internationale gremia, waaronder de
VN-Mensenrechtenraad, in om zorgelijke mensenrechtensituaties waar ook ter
wereld aan te kaarten. Nederland steunt actief de periodieke landen-examens
van de VN op het gebied van de mensenrechten (de zogeheten Universal
Periodic Review -UPR-) en volgt nauwlettend de opvolging van de aanbevelingen door de deelnemende landen. Bahrein werd tijdens de laatste UPR in
2017 stevig aangesproken op de krimpende ruimte voor het maatschappelijk
middenveld, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging en
demonstratie, en opgeroepen tot de instelling van een moratorium op de
doodstraf. De volgende UPR voor Bahrein staat gepland voor 2022.
Voor de verdere beantwoording verwijs ik u graag naar het antwoord op
vraag 6.
Vraag 5, 6
In hoeveel gevallen laat u de rechtszaken tegen mensenrechtenverdedigers,
journalisten en politieke gevangen volgen?
Heeft u contact met uw Europese collega’s over de mensenrechtensituatie in
Bahrein, in het bijzonder over de martelingen, de omstandigheden waaronder
mensen gevangen zitten en de uitvoering van de doodstraf? Zo nee, waarom
niet? En zo ja, wat levert dit op?
Antwoord 5, 6
Het Koninkrijk der Nederlanden heeft geen diplomatieke vertegenwoordiging
in Bahrein. De Ambassade in Koeweit is geaccrediteerd voor Bahrein en heeft
regelmatig contact met ambassades van Europese landen en de EU Delegatie
in Bahrein over de mensenrechtensituatie in dat land en specifiek de
gevangenisomstandigheden, het recht op een eerlijk proces en de doodstraf.
De Nederlandse Ambassade in Koeweit, de EU Delegatie en partnerambassades in Manama wonen ook rechtszittingen in Bahrein bij. Hiermee wordt een
duidelijk signaal afgegeven dat Nederland en de EU waarde hechten aan een
eerlijke procesgang en respect voor mensenrechten. Het kabinet blijft zich
hiervoor inzetten.
Daarnaast wordt de mensenrechtensituatie in Bahrein besproken in
EU-verband in de regionale Raadswerkgroep, de Raadswerkgroep voor
mensenrechten en de informele mensenrechtendialoog tussen Bahrein en de
Europese Dienst voor Extern Optreden, waarvan de meest recente in
november 2019 heeft plaatsgevonden. Ook drukt de EU zich regelmatig via
verklaringen uit over de mensenrechtensituatie in dat land. Zo sprak de EU
zich dit jaar al tweemaal uit tegen het gebruik van de doodstraf (antwoord
vraag 7). Tot slot bracht de EU de mensenrechtensituatie in Bahrein op in
2019 in de Mensenrechtenraad tijdens een speech over zorgwekkende
landensituaties.
Vraag 7
In hoeverre bent u bereid zich in te spannen om te komen tot een gezamenlijke Europese oproep tot een moratorium op het uitvoeren van de doodstraf
in Bahrein?
Antwoord 7
Nederland is principieel tegen de doodstraf, bepleit de afschaffing van de
doodstraf onder alle omstandigheden wereldwijd en trekt hierin op in
EU-verband. Deze welbekende positie wordt uitgedragen in bilaterale
contacten met landen waar de doodstraf wordt toegepast, zoals Bahrein en in
multilaterale fora zoals de VN. Mede op Nederlands aandringen zijn er begin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

dit jaar3 en recentelijk4 EU-verklaringen uitgegaan over recente doodsvonnissen in Bahrein waarin het gebruik van de doodstraf wordt veroordeeld en
Bahrein wordt opgeroepen tot omzetting van alle veroordelingen tot de
doodstraf en een moratorium op de uitvoering in te stellen als eerste stap
naar algehele afschaffing. Het kabinet blijft de situatie aandachtig volgen en
zal zich hiervoor blijven inzetten.
Vraag 8
Is er een gezamenlijke EU strategie tegen grootschalige mensenrechtenschendingen in het Midden-Oosten? Zo ja, wat houdt deze in? En zo nee, zou die er
moeten zijn?
Antwoord 8
De EU heeft een Actieplan voor Mensenrechten en Democratie opgesteld
(2015–2019) evenals landenstrategieën. Het Actieplan voor de periode
2020–2024, momenteel in onderhandeling, bouwt daarop voort, en kent een
centrale plaats toe aan de bevordering van burgerlijke en politieke vrijheden
in derde landen. Jaarlijks rapporteert de EU over de uitvoering van het
actieplan en de landenstrategieën5. De mensenrechtensituaties in de landen
in het Midden-Oosten komen hierin uitgebreid aan bod. Daarnaast voert de
EU een aantal formele en informele mensenrechtendialogen waaronder met
landen in het Midden-Oosten en de Golfregio zoals Bahrein, Koeweit, de
Verenigde Arabische Emiraten en Qatar.

3

https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/72804/bahrain-statementspokesperson-confirmation-death-sentence-two-citizens_en
https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage_en/82794/Bahrain:%20
Statement%20by%20the%20Spokesperson%20on%20upholding%20death%20sentences
5
https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/8437/eu-annual-reports-humanrights-and-democratisation_en
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3