Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 840

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 maart 2009
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vijf fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
1. Verordening inzake oprichting Europees Ondersteuningsbureau voor
asielzaken; (Kamerstuk 22 112, nr. 838)
2. Beschikking inzake Europees vluchtelingenfonds; (Kamerstuk 22 112,
nr. 839)
3. Kaderbesluit inzake jurisdictiegeschillen in strafzaken;
4. Mededeling «Aanpak van de crisis in de Europese automobielindustrie»; (Kamerstuk 22 112, nr. 841)
5. Mededeling inzake Gemeenschappelijke preventiestrategie rampen.
(Kamerstuk 22 112, nr. 842)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST129665
0809tkkst22112-840
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 840

1

Fiche: Besluit inzake jurisdictiegeschillen in strafzaken
1. Algemene gegevens

Voorstel: Voorstel voor een Kaderbesluit van de Raad over het voorkomen
en oplossen van jurisdictiegeschillen in strafzaken
Datum Raadsdocument: 20 januari 2009
Nr. Raadsdocument: 5208/09
Prelex: N.v.t. Bijlage voorstel kaderbesluit bijgevoegd.1
Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
n.v.t.
Behandelingstraject Raad: RWG COPEN, CATS, COREPER, JBZ-Raad
(26–27 februari en 6–7 april 2009)
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Justitie
Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement en comitologie
a) Rechtsbasis
Art. 31, lid 1, onder c en d, en art. 34, lid 2, onder b, EU-Verdrag
b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement
Eenparigheid in de Raad en advies EP
c) Comitologie
n.v.t.
2. Samenvatting BNC-fiche

Korte inhoud voorstel
Dit voorstel bevat een procedureel kader voor het voorkomen en oplossen
van (mogelijke) jurisdictiegeschillen in strafzaken tussen twee of meer
lidstaten.
Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Bevoegdheid: positief
Subsidiariteit: positief
Proportionaliteit: negatief
Risico’s/implicaties/kansen
Het voorstel biedt een kans op het voorkomen van gevallen van inbreuken
op het verbod op een dubbele strafvervolging (overigens een gering
aantal). Die dubbele strafvervolging ontstaat doordat meer dan één
lidstaat jurisdictie uitoefent over dezelfde feiten en ten aanzien van
dezelfde persoon. Echter, de voorgestelde methode waarmee dit zou
moeten worden bereikt, heeft een te ruime strekking en is onnodig
omslachtig. Dit bergt het risico in zich dat de afhandeling van strafzaken
op nationaal niveau onnodige en onwenselijke vertraging oploopt.
Tenslotte wordt te weinig rekening gehouden met de bevoegdheden met
betrekking tot dit type zaken die in het recent gewijzigde Eurojustbesluit
aan Eurojust zijn toegekend.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Nederlandse positie en eventuele acties
Nederland is voorstander van een regeling die het Openbaar Ministerie
helpt bij het voorkomen van inbreuken op het verbod van een dubbele
strafvervolging, maar wil deze regeling wel beperken tot gevallen waarin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 840

2

een dergelijk inbreuk ook werkelijk dreigt. Bovendien moet de procedure
die in dergelijke gevallen moet worden gevolgd eenvoudig zijn en zoveel
mogelijk vormvrij. Daarbij moet tevens rekening worden gehouden met
de bestaande mogelijkheden om Eurojust in dit soort gevallen te
betrekken.
3. Samenvatting voorstel

Inhoud voorstel
Dit voorstel bevat het procedurele kader voor de informatie-uitwisseling
tussen nationale autoriteiten betreffende lopende strafrechtelijke procedures voor specifieke feiten om na te gaan of er in andere lidstaten voor
dezelfde feiten parallelle strafprocedures lopen, en voor het aangaan van
rechtstreeks overleg tussen hun nationale autoriteiten om vast te stellen
welke jurisdictie het meest geschikt is om specifieke feiten die onder de
jurisdictie van twee of meer lidstaten vallen, te behandelen.
Verder bevat dit voorstel voorschriften en gemeenschappelijke criteria die
de nationale autoriteiten van twee of meer lidstaten in acht moeten
nemen wanneer zij trachten vast te stellen welke jurisdictie het meest
geschikt is om specifieke feiten te behandelen.
Voorgesteld wordt de maatregelen die in dit kaderbesluit zijn vervat in
twee situaties van toepassing te laten zijn:
1) wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een strafrechtelijke
procedure voeren en tot de bevinding komen dat uit de feiten die
onderwerp van die procedure zijn, blijkt dat er een significante band is
met één of meer andere lidstaten, en de mogelijkheid bestaat dat de
bevoegde autoriteiten van die andere lidstaat/lidstaten een strafrechtelijke procedure voeren voor dezelfde feiten;
2) wanneer de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een strafrechtelijke
procedure voeren en op enigerlei wijze vernemen dat de bevoegde
autoriteiten van een of meer lidstaten een strafrechtelijke procedure
voeren voor dezelfde feiten.

Impact assessment Commissie n.v.t.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel

a) Bevoegdheid
Het voorstel is gebaseerd op art. 31, lid 1, onder c en d en art. 34, lid 2,
onder b EU-Verdrag. Volgens Nederland is dat de juiste rechtsbasis.
b) Functionele toets:
– Subsidiariteit: positief
– Proportionaliteit: negatief
– Onderbouwing:
Het doel van dit voorstel (het voorkomen en oplossen van jurisdictiegeschillen die ontstaan doordat in twee of meer lidstaten een strafvervolging
voor dezelfde feiten en tegen dezelfde persoon wordt ingesteld) kan weliswaar ook door lidstaten afzonderlijk worden gerealiseerd, maar uniforme
afspraken op Europees niveau kunnen – door de grensoverschrijdende
aard van de problematiek – de effectiviteit ervan verhogen, mits daarbij de
juiste maatvoering wordt gehanteerd. Dit maakt dat de subsidiariteit van
het voorstel positief wordt beoordeeld.
M.b.t. de proportionaliteit is het oordeel negatief, doordat het voorstel
teveel omvattend is, daarbij aan het doel voorbij schiet en bovendien een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 840

3

te bureaucratische procedure voorschrijft. Indien het voorstel wordt teruggebracht tot de kern, kan het oordeel positief worden.

c) Nederlands oordeel
Nederland vindt het wenselijk dat jurisdictiegeschillen in strafzaken tussen
twee of meer lidstaten worden voorkomen of kunnen worden opgelost
volgens een EU-brede procedure, mits deze niet bureacratisch is.
5. Implicaties financieel

a) Consequenties EG-begroting
Geen.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
decentrale overheden
Geen. Indien het voorstel toch budgettaire gevolgen heeft, worden deze
ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen, conform de regels budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Geen.
d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale overheden
Geen.
e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
Geen.
6. Implicaties juridisch

a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid
Bij ongewijzigde aanneming van het onderhavige voorstel zal het
Wetboek van Strafvordering moeten worden aangevuld.
b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen en kaderbesluiten),
dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en
beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
Dit kaderbesluit treedt in werking op de twintigste dag volgende op die
van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. De
implementatietermijn zal, zoals gebruikelijk, twee jaren bedragen.
c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
N.v.t.
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving

a) Uitvoerbaarheid
Bij ongewijzigde aanneming van het onderhavige voorstel zal het voor het
Openbaar Ministerie leiden tot onnodige en onwenselijke bureaucratische
procedures, die de normale afhandeling van strafzaken zal vertragen.
b) Handhaafbaarheid
De bureaucratische voorschriften zullen de bereidheid tot opvolging niet
positief beïnvloeden.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 840

4

9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene standpunt)
Nederland vindt het wenselijk dat jurisdictiegeschillen die ontstaan
doordat in twee of meer lidstaten een strafvervolging voor dezelfde feiten
en tegen dezelfde persoon wordt ingesteld, worden voorkomen, respectievelijk worden opgelost. Daartoe dient de regeling zich te beperken.
Verder kan Nederland voor deze gevallen de verplichting aanvaarden dat
de Officieren van Justitie die in de betrokken lidstaten de zaak behandelen
met elkaar overleggen hoe de zaak het beste verder kan worden behandeld. Nederland wil voor dat overleg zo min mogelijk vormvoorschriften
en zeker geen formulieren, en Nederland wil ook geen criteria vastleggen
waarmee in het overleg rekening dient te worden gehouden. Dit laatste
wordt mede ingegeven doordat Eurojust in de praktijk al richtsnoeren
voor de inhoud van het overleg heeft ontwikkeld. Die zijn voldoende.
Tenslotte dient helder te zijn dat de betrokken justitiële autoriteiten vrij zijn
om bij hun overleg ook de assistentie van Eurojust in te roepen. Immers,
Eurojust is daartoe bevoegd.
Tijdens de JBZ-Raad van 26–27 februari jl. is gebleken dat Nederland niet
alleen staat in deze opvattingen. Voor het verslag over die Raad wordt
verwezen naar Kamerstukken II 2008–2009, 23 490, 547.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 840

5