Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

24 077

Drugbeleid

Nr. 452

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT EN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2019
Dit voorjaar heeft de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs
(CAM) om een risicobeoordeling van lachgas gevraagd. De risicobeoordeling vormt de grondslag voor een landelijke aanpak. Zoals wij aan uw
Kamer hebben toegezegd, informeren wij u met deze brief, mede namens
de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, over de uitkomsten van de
risicobeoordeling en kondigen wij op basis van het advies aan dat wij
voornemens zijn om lachgas op lijst II van de Opiumwet te plaatsen.
Met deze brief komen wij tevens tegemoet aan het verzoek van uw Kamer
uit de regeling van werkzaamheden van 28 november jl. om een brief te
sturen naar aanleiding van de berichtgeving van het AD van die dag:
«Alarm over lachgas: eerste meldingen over ripdeals zijn al binnen»
(Handelingen II 2019/20, nr. 30, Regeling van werkzaamheden).
Problematiek
Lachgas (N2O) is een kleurloos, niet-irriterend, zoet geurend en zoet
smakend gas.1 Het product kent verschillende toepassingen; het wordt in
de zorg gebruikt als anestheticum en kortwerkende pijnstiller (medisch
lachgas), in de voedingsmiddelenindustrie en in de horeca om bijvoorbeeld slagroom op te spuiten (food grade lachgas) en in verschillende
technologische industrieën zoals de auto-industrie (technisch lachgas).
Naast de oorspronkelijke toepassingsvormen wordt lachgas ook steeds
vaker oneigenlijk als recreatief roesmiddel gebruikt. Het geeft een
kortdurende roes en een ontspannen gevoel.
Er is sprake van mainstreaming van het oneigenlijk gebruik van lachgas
als recreatief roesmiddel. Waar lachgas als roesmiddel sinds halverwege
1

kst-24077-452
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

CAM, Risicobeoordeling lachgas (2019), p. 8. Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

1

de jaren negentig vooral in het uitgaansleven en in de grote steden werd
gebruikt, wordt het nu ook in dorpen en meer rurale gebieden, thuis of op
thuisfeesten en in het verkeer gebruikt. Hoewel het gebruik het hoogst is
onder jongvolwassenen, wordt het recreatief gebruik van lachgas ook
onder heel jonge gebruikers gesignaleerd, die vaak weinig ervaring
hebben met andere middelen.
Het Nationaal Vergiftigingen Informatiecentrum (NVIC) meldde eerder dit
jaar een toename van het aantal incidenten met lachgas. In 2017 registreerde het NVIC 48 meldingen van gezondheidsklachten na gebruik van
lachgas. In 2018 steeg dit aantal naar 54, in de eerste helft van 2019
werden al 67 meldingen gedaan.2 Artsen slaan alarm in de media en uiten
hun zorgen over mogelijk onherstelbare neurologische schade als gevolg
van lachgasgebruik en bevriezingsverschijnselen van ledematen
(gelijkend op brandwonden) door het vastklemmen van gasflessen
waaruit ballonnen met lachgas worden gevuld.
Het oneigenlijk recreatief gebruik van lachgas levert ook lokaal de nodige
problemen op. Naast zorgen over de gezondheidsrisico’s van het
oneigenlijk recreatief gebruik van lachgas, is er in gemeenten sprake van
overlast en ervaren burgers gevoelens van onveiligheid. De verkoop en
het gebruik van lachgas veroorzaakt vervuiling (patronen en lege
ballonnen), (geluids-)overlast (sissende lachgascilinders, hangjongeren)
en openbare ordeproblemen op straat (oponthoud van uitgaanspubliek,
intimidatie, opstootjes).
Lachgas heeft grote invloed op de rijvaardigheid. Omdat lachgasgebruik
in de regel niet aantoonbaar is in bloed, urine, adem of speeksel bij de
bestuurder, en het effect van lachgas ook maar van zeer korte duur is, is
het vrijwel niet mogelijk om aan te tonen dat het een rol heeft gespeeld bij
verkeersongevallen. Toch ziet de politie in de laatste jaren een toename in
het aantal aanrijdingen waar lachgas mogelijk bij betrokken is, vooral in
grote steden. Ook wordt tijdens reguliere verkeerscontroles steeds vaker
lachgas aangetroffen. Ook in het algemeen neemt het aantal meldingen
bij de politie waarbij er een associatie met lachgas is toe.
De recreatieve lachgasmarkt is een lucratieve branche en heeft zich de
afgelopen tijd snel ontwikkeld. Ballonnen worden niet alleen meer gevuld
uit kleine slagroomgaspatronen maar ook uit aanzienlijk grotere
gasflessen (variërend in formaat). Verkoop vindt met name plaats via
webshops, thuisbezorging, in horeca, en op straat.
Risicobeoordeling CAM
De algehele problematiek, maar in het bijzonder het toegenomen aantal
meldingen bij het NVIC zijn, zoals hierboven genoemd, voor de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aanleiding geweest het
CAM om een risicobeoordeling te vragen. Het CAM is in 2000 bij
ministeriële regeling ingesteld en heeft als taak een risicobeoordeling uit
te voeren op nieuw verschenen drugs. De Commissie Risicobeoordeling
nieuwe drugs voert de beoordeling uit. Aan de hand van de risicobeoordeling kan vervolgens beleid ten aanzien van deze nieuwe drugs worden
bepaald. Ook in het geval van lachgas vormt de beoordeling de grondslag
voor de in deze brief aangekondigde landelijke aanpak.
Het CAM oordeelt dat het gebruik van lachgas als roesmiddel een
substantieel risico kan vormen voor de gezondheid van gebruikers. Over
de risico’s voor de individuele gezondheid zegt de Commissie Risicobe2

NVIC Jaarbericht 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

2

oordeling dat bij excessief gebruik gezondheidsincidenten optreden. Er
kan niet worden uitgesloten dat ook na eenmalig gebruik al ernstige
neurologische schade kan intreden in het geval iemand een functioneel
vitamine B12-tekort heeft. Een eventueel B12-tekort is doorgaans
onbekend bij mensen. Daarnaast merkt de Commissie Risicobeoordeling
op dat het niet eenvoudig is een bovengrens van veilig gebruik te
formuleren.3 Dit betekent dat de grens zoals destijds opgesteld door het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)4, niet meer kan
worden toegepast.
Naast de aanzienlijke risico’s voor de individuele gezondheid, stelt de
Commissie Risicobeoordeling dat het risico voor de volksgezondheid
substantieel is. Lachgas wordt veel gebruikt in verschillende lagen van de
bevolking, waaronder ook kwetsbare groepen zoals jonge en/of onervaren
gebruikers. Ook hier wijst de Commissie Risicobeoordeling op het risico
voor mensen met een laag functioneel vitamine B12 niveau. Ook noemt
de Commissie Risicobeoordeling in het bijzonder dat de brede en
makkelijke beschikbaarheid en verkrijgbaarheid van lachgas duidelijk
bijdraagt aan de problematiek en een risico vormt voor de volksgezondheid. De verandering van het patroon van gebruik uit slagroomgaspatronen naar gebruik uit gasflessen lijkt het gebruik van grotere
hoeveelheden lachgasballonnen in de hand te werken.
De Commissie Risicobeoordeling beoordeelt ook op risico’s voor
openbare orde en veiligheid. De commissie erkent de lokale problematiek
die wordt ervaren, zoals overlast. Daarnaast wordt met name gesignaleerd dat lachgasgebruik tijdens verkeersdeelname een groot probleem is,
door zowel de vermindering van reactievermogen na het gebruik, als
afleidende handelingen met ballonnen tijdens het gebruik. De betrokkenheid van de georganiseerde criminaliteit wordt in beginsel gering
geschat omdat lachgas nu een middel is dat onder de Warenwet valt. Er
zijn wel aanwijzingen dat er een toename is van criminele organisaties die
willen verdienen aan een legaal product.
Het risicoprofiel van lachgas zoals dat door de Commissie Risicobeoordeling is opgesteld, scoort ten opzichte van andere middelen waarvoor de
Commissie een risicobeoordeling heeft uitgevoerd hoog (zie Figuur 1
hieronder).

3
4

CAM, Risicobeoordeling lachgas (2019), p. 21.
Het RIVM stelde in 2016 dat «bij doorsnee recreatief gebruik van lachgas, met minder dan 5 tot
10 lachgasballonnen per gebeurtenis maandelijks of minder geen gezondheidseffecten worden
verwacht. Bij veelvuldig of excessief worden wel gezondheidseffecten verwacht.» RIVM,
Beoordeling Gezondheidsrisico’s lachgas (N2O) (2016), p. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

3

Figuur 1: Totaalscores van de door de Commissie Risicobeoordeling gescoorde
middelen.1

1

CAM, Risicobeoordeling lachgas (2019), p. 18.

Hoewel deze context zeker laat zien dat de risico’s omtrent lachgas
substantieel zijn, is voorzichtigheid geboden bij een rechtstreekse
vergelijking van verschillende middelen. De Commissie Risicobeoordeling
hanteert een methode waarin wordt gemeten met vier indicatoren
opgesplitst in verschillende items.
Individuele items kunnen sterk verschillen per middel maar uiteindelijk
toch tot een vergelijkbaar resultaat leiden in de totaalscore van alle vier de
indicatoren samen. Resultaat is dat het mogelijk is dat er twee middelen
zijn met een vergelijkbare eindscore, maar met inhoudelijk een sterk
verschillend risicoprofiel. Ook is belangrijk hierbij op te merken dat de
Commissie Risicobeoordeling een inschatting maakt van de risico’s en
niet alleen van de schadelijkheid van een product.
Op basis van het risicoprofiel van lachgas doet de Commissie Risicobeoordeling de volgende aanbevelingen:
• Ontmoedig recreatief gebruik en dring de grote beschikbaarheid van
lachgas voor recreatief gebruik terug.
• Neem preventiemaatregelen en zorg voor goede voorlichting.
• Monitor gebruik en de gevolgen van gebruik.
• Verricht aanvullend onderzoek naar de omvang van hoogfrequent
gebruik, neurotoxiciteit en hersenschade, het mogelijk verslavende
karakter van lachgas, en naar het vrijkomen van deeltjes uit
slagroomgaspatronen.
Landelijke aanpak oneigenlijk lachgas
Landelijke maatregelen
Het oneigenlijke recreatieve gebruik van lachgas is niet onschuldig, maar
schadelijk voor de (volks-) gezondheid en daardoor onwenselijk. De
Commissie Risicobeoordeling stelt dat plaatsing onder de Opiumwet
gezien het substantiële risico van lachgas gerechtvaardigd is. Op basis
van de risicobeoordeling zijn wij tot de conclusie gekomen dat het
wenselijk is om lachgas op lijst II van de Opiumwet te plaatsen. De
beschikbaarheid van medisch lachgas dient niet te worden geraakt door
de maatregel en valt onverminderd onder de Geneesmiddelenwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

4

In lijn met de visie van de Commissie Risicobeoordeling zou plaatsing
onder de Opiumwet zonder verdere maatregelen echter onevenredig
belastend zijn omdat dan alle toepassingsvormen van lachgas – ook de
oorspronkelijke eigenlijke toepassingen – zouden worden verboden. Dit
willen wij nadrukkelijk voorkomen. Wij zijn daarom voornemens het
Opiumwetbesluit aan te passen en daarin de «eigenlijke toepassing» van
lachgas vrij te stellen van de Opiumwetverboden. Om de aanbieders van
de oorspronkelijke eigenlijke toepassingen van lachgas zo min mogelijk te
raken met de voorgestelde maatregel, wordt ingezet op een algemene
uitzondering op de verboden van de Opiumwet. Daarmee wordt
voorkomen dat er individuele ontheffingen moeten worden aangevraagd.
Het is dus belangrijk dat er een werkbare definitie van «eigenlijke
toepassingen van lachgas» wordt vastgesteld. Zowel ten behoeve van de
«eigenlijke» aanbieders en gebruikers zoals groothandels, detailhandel, de
voedingsmiddelenbranche, gasproducenten en technische industrieën als
ten behoeve van handhaving door politie en OM.
Wij willen met name die groothandels en (web)winkels prijzen die eerder
al vrijwillig beperkende maatregelen voor de verkoop van slagroomgaspatronen hebben genomen. Omdat de wijze van gebruik de afgelopen tijd
sterk is veranderd van gebruik uit slagroomgaspatronen naar gebruik uit
gasflessen, zijn deze maatregelen onvoldoende gebleken. Wij gaan
daarom graag met deze groothandels en brancheverenigingen in gesprek
om tot een werkbare definitie van eigenlijke toepassingen te komen.
Onverminderd deze gesprekken zijn wij voornemens de verkoop van
gasflessen gevuld met lachgas aan particulieren op basis van de
Opiumwet te verbieden.
Naast de Opiumwet biedt ook de Warenwet mogelijkheden om de brede
beschikbaarheid van lachgas voor recreatief oneigenlijk gebruik terug te
dringen. Om verschillende redenen vinden wij de Warenwet echter
ontoereikend. Zo is de Warenwet specifiek gericht op verkoop; de
Opiumwet heeft een ruimer bereik, omdat bijvoorbeeld ook de handel in,
het vervaardigen van en het bezit van bepaalde stoffen wordt verboden.
Regulering op basis van de Warenwet kan het idee van lachgas als
consumentenwaar versterken en kan daarmee leiden tot een schijn van
legitimering van de recreatieve lachgasmarkt. Dit is volgens ons onwenselijk gelet op de normalisering van drugsgebruik en huidige maatschappelijke en politieke discussies daarover. De lachgasproblematiek is
ontaard in een drugsprobleem en wij vinden dat wij daarom het daarbij
behorende juridisch instrumentarium moeten inzetten.
De Commissie Risicobeoordeling adviseert op te treden op basis van de
Europese verordening Registratie, Evaluatie, Autorisatie en beperkingen
van Chemische Stoffen (REACH) en de Europese verordening Classification, Labelling, and Packaging (CLP-verordening). Dit achten wij evenals
de Warenwet ontoereikend.5 Niet alleen is het aannemen van beperkende
maatregelen een lang proces van meerdere jaren, ook biedt het onvoldoende grond om verkoop door kleine aanbieders of tussenhandelaren
aan te pakken. Onder REACH moeten fabrikanten en importeurs van meer
dan 1.000kg lachgas per jaar de stof registreren bij het Europees Chemicaliënagentschap ECHA en bij de registratie aangeven dat het middel veilig
kan worden gebruik bij de tijdens de registratie aangegeven toepassingen.
Er zijn veel kleine aanbieders en tussenhandelaren waarvan het aannemelijk is dat zij niet meer dan 1.000kg lachgas per jaar verhandelen. In dat
geval is REACH wel van toepassing, maar hoeft «niet-beoogd gebruik»
5

REACH is een Europese verordening over de productie van en handel in chemische stoffen. De
CLP-verordening is een Europese verordening die de indeling, etikettering en verpakking van
mengsels regelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

5

zoals recreatief gebruik van lachgas niet geregistreerd te worden. De
CLP-verordening biedt geen grond om aanbodbeperkende maatregelen te
treffen, omdat het slechts ziet op indelingen, etikettering en verpakkingseisen.
Verschillende partijen suggereerden lachgas weer onder de Geneesmiddelenwet te brengen. De Geneesmiddelenwet zelf biedt echter geen grond
om oneigenlijk, recreatief gebruik van lachgas tegen te gaan, aangezien
lachgas als roesmiddel voor recreatief gebruik niet onder de juridische
definitie van geneesmiddel valt in de zin van de Geneesmiddelenwet en
op grond van de Geneesmiddelenwet altijd een beoordeling per geval
nodig is in plaats van dat een productcategorie kan worden aangewezen.
Preventie en monitoring
Naast deze landelijke maatregelen zal de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport opdracht geven om eerder ontwikkeld
preventie- en voorlichtingsmateriaal over lachgas te herzien. Op dit
moment voert het Trimbos-instituut in opdracht van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport een onderzoek uit naar lachgasgebruik
onder jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond, gezien de
specifieke problematiek die binnen deze groep zichtbaar wordt. Onderdeel
van het onderzoek is het ontwikkelen van toegesneden preventie- en
voorlichtingsmateriaal. Naar verwachting wordt dit onderzoek medio 2020
opgeleverd.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat zet in op betere preventie
van lachgas in het verkeer en heeft TeamAlert inmiddels opdracht
gegeven om de campagne »lachgas in het verkeer» inhoudelijk uit te
werken. De toename van het aantal processen-verbaal van de politie
waarbij lachgas werd genoemd, is eerder aanleiding geweest voor de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat om deze campagne te starten.
De campagne is specifiek gericht op het gebruik van lachgas in het
verkeer. Op dit moment worden focusgroepen georganiseerd om meer
inzicht te krijgen in de belevingswereld van jongeren (in de leeftijd van 17
t/m 25 jaar) over lachgas en hun motieven om lachgas in het verkeer te
gebruiken. Om een effectieve campagne te ontwikkelen is het belangrijk
om de gebruiksmotieven van jongeren te weten. In het voorjaar van 2020
zal de campagne worden uitgewerkt en aansluitend zal de campagne
worden gestart.
Naast preventie en voorlichting zullen wij ook opdracht geven om na
inwerkingtreding van de wijziging van de Opiumwet en het Opiumwetbesluit de effecten van dit besluit te monitoren en te evalueren. Zo krijgen
wij beter zicht op of er mogelijke negatieve neveneffecten zijn, of er wordt
overgestapt op andere middelen en of er een veranderd patroon in
gezondheidsincidenten is. Omdat wij lachgas nu op lijst II van de
Opiumwet plaatsen doen wij vooralsnog geen aanvullend onderzoek.
Bestaande juridische mogelijkheden
Los van de wijziging van de Opiumwet, zijn er voor gemeenten en politie
verschillende mogelijkheden om de problemen die zij ervaren met
respectievelijk overlast en verkeersveiligheid het hoofd te bieden.
Gemeenten kunnen deze maatregelen dus al nemen in de periode dat wij
de voorgestelde maatregelen uitwerken in een algemene maatregel van
bestuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

6

Lokale aanpak en overlast
Diverse bepalingen van de Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV’s)
die gericht zijn op het voorkomen van hinder en overlast kunnen door
gemeenten worden ingezet om de overlast die wordt ervaren door het
gebruik van lachgas tegen te gaan. Het gaat onder andere om de
volgende artikelen uit de model-APV van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG):
• Artikel 2:47 (hinderlijk gedrag op openbare plaatsen);
• Artikel 2:49 (verboden gedrag in of bij gebouwen);
• Artikel 2:50 (hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke
ruimten);
• Artikel 2:74 (drugshandel op straat)6;
• Artikel 5:14 (ventverbod).
Daarnaast kunnen gemeenten gebruik maken van mogelijkheden om
oneigenlijk recreatief gebruik van lachgas bij evenementen en in het
uitgaansleven tegen te gaan. Bij evenementen waarvoor een vergunningplicht geldt, kan de gemeente als voorschrift een verbod van verkoop van
lachgas in de vergunning opnemen met als motivering het voorkomen
van hinder.
De VNG zal in een ledenbrief gemeenten informeren over deze en de
overige lokale maatregelen die gemeenten kunnen nemen tegen overlast
door het oneigenlijk recreatief gebruik van lachgas, naast de landelijke
maatregelen die wij in deze brief aankondigen.
Verkeershandhaving
Op basis van huidige wet- en regelgeving kan al strafrechtelijk opgetreden
worden tegen het gebruik van lachgas in het verkeer. Vanwege de
gevaarzetting doet de politie dit ook actief. Handhaving kan plaatsvinden
op basis van artikel 5 – veroorzaken gevaar of hinder op de weg – en
artikel 8 – onder invloed zijn van een stof waarvan je kunt weten dat het je
rijvaardigheid negatief beïnvloedt – van de Wegenverkeerswet 1994
(WVW 1994). Het directe effect van lachgas op de mens is echter van zeer
korte duur en het gebruik ervan is in de regel niet aantoonbaar in bloed,
urine, adem of speeksel bij de bestuurder. Dit maakt het bewijs in de
praktijk lastig. Niettemin kan een verdenking ontstaan op gebruik van
lachgas bij ontdekking op heterdaad en/of de aanwezigheid van een
lachgasballon en/of een lachgaspatroon in het voertuig van de bestuurder.
Voor het vaststellen van overtreding van artikel 5 WVW 1994 is het
constateren van afwijkend rijgedrag dat gevaar of hinder veroorzaakt of
kan veroorzaken voldoende. Overigens heeft de Eerste Kamer recent
ingestemd met het Wetsvoorstel Aanscherping strafrechtelijke aansprakelijkheid ernstige verkeersdelicten. Met deze wet worden onder andere de
maximumstraffen voor overtreding van artikel 5 en 8 van de WVW 1994
verhoogd.
Naast de strafrechtelijke handhaving kan de politie ook een mededeling
doen bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) met een
vermoeden van ontbrekende geschiktheid of rijvaardigheid. Het CBR kan
op basis van deze politiemededeling een bestuursrechtelijk onderzoek
opleggen en bij gebleken ongeschiktheid volgt de ongeldigheidsverklaring
6

Veel gemeenten hebben in hun APV een verbod opgenomen om «middelen als bedoeld in de
artikelen 2 en 3 van de Opiumwet of daarop gelijkende waar, dan wel slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen of stimulerende middelen of daarop gelijkende waar, te kopen of te koop aan te
bieden». Het doel van dit artikel is het voorkomen van overlast en voorkoming van de
aantasting van de openbare orde en verdere strafbare feiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

7

van het rijbewijs. Tot slot is er de recidiveregeling ernstige verkeersdelicten (artikel 123b WVW 1994), waardoor het rijbewijs van rechtswege
ongeldig wordt bij een tweede onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling voor stoffengebruik in het verkeer binnen vijf jaar.
Proces
De door ons voorgestelde maatregel vergt nog een complexe uitwerking.
Het is echter in alle genoemde wetgevingsopties onontkoombaar om in
juridische zin een onderscheid te maken tussen de oorspronkelijke
eigenlijke en de recreatieve oneigenlijke toepassing van lachgas. De
komende periode zullen wij daarom de hierin aangekondigde voornemens
verder uitwerken in een aanpassing van het Opiumwetbesluit. Daarbij
zullen wij een groot aantal partijen betrekken, waaronder zoals aangegeven de aanbieders en gebruikers van oorspronkelijke eigenlijke
toepassingen van lachgas, de IGJ, de politie en het OM. Doel van deze
gesprekken is om tot een werkbare definitie van «eigenlijke toepassingen
van lachgas» te komen. Als onderdeel van de uitvoeringstoets zullen wij
ook de administratieve lasten en de consequenties voor de handhaving
verder in kaart brengen. Daarbij is ook aandacht voor de gevolgen van het
Opiumwetverbod voor (bestaande) lokale maatregelen.
Gelet op de in de Opiumwet voorgeschreven voorhangprocedure zal de
voorgestelde wijziging van de algemene maatregel van bestuur, waarmee
lachgas op lijst II van de Opiumwet wordt geplaatst, bij uw Kamer en de
Eerste Kamer worden voorgehangen.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 077, nr. 452

8