UITVOERINGSTOETSEN WET VERBETERING UITVOERBAARHEID
TOESLAGEN

INHOUDSOPGAVE
De uitvoeringstoetsen staan in de volgorde waarin de diverse maatregelen in de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel worden gepresenteerd.
Leeswijzer
Proportioneel vaststellen en matigen van een terugvordering en renteberekening bij
terugvordering
Voorkomen doorwerken matiging op aansprakelijk gestelde derde
Introductie doelmatigheidsgrens
Naar voren brengen van een zienswijze door belanghebbende
Aanvullende waarborgen ter verbetering van de rechtspositie bij
informatieverplichtingen en aanvullende waarborg bij verzuimboete wegens niet
nakomen informatieverplichting
Verplichting tot informatieverstrekking voor derden
Een uitgebreidere motivering in een boeterapport en het geven van een zienswijze bij
oplegging vergrijpboete
Kwijtschelding op termijn
Geen kwijtschelding
Schrijnende situaties door toeslagenpartnerschap
Schrijnende situaties door toeslagenpartnerschap - opname in verzorgings- of
verpleeghuis
Onverzekerdheid partner

2
5
9
10
11

12
13
14
15
16
17
18
19

1

Leeswijzer Uitvoeringstoets

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

nvt
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

0

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

2

fte incidenteel

-1

fte structureel

01 – 01 – 2020

jaaraanpassing
uitvoerbaar

Inleiding
De uitvoeringstoets geeft vanuit het perspectief van de
Belastingdienst inzicht in de gevolgen van voorstellen
voor nieuwe wet- en regelgeving. De Belastingdienst
werkt uitvoeringstoetsen uit in een sjabloon. Deze
leeswijzer geeft een toelichting op de verschillende
onderdelen van het sjabloon.
Het kader
Het kader bevat een samenvattend overzicht van de
relevante uitvoeringsaspecten, inclusief de uitvoeringskosten en personele gevolgen. Het vervolg van de
uitvoeringstoets geeft daarop een toelichting.

Gevolgen
In het kader wordt met de rubriek “gevolgen” geduid
wat de verwachte impact van het voorstel op de
Belastingdienst is. Dit kan zijn: ingrijpend, middelgroot,
of beperkt. Bij het maken van de inschatting wordt
onder meer gekeken naar de omvang van de geraakte
doelgroep, de mate waarin aanpassingen in de
automatisering nodig zijn en de omvang van de
personele gevolgen.
Beperkt geeft aan dat het om min of meer routinematige aanpassingen gaat, zonder of slechts met
beperkte gevolgen voor de automatisering en de
personele capaciteit.
Middelgroot geeft aan dat het om een maatregel met
grotere gevolgen gaat. Een systeem moet bijvoorbeeld
substantieel worden aangepast, of er moet een nieuw
systeem worden ontwikkeld. Er zijn grotere personele
gevolgen, of er is een wezenlijke impact op een of meer
doelgroepen.
Ingrijpend geeft aan dat het om een maatregel met
grote gevolgen gaat. De maatregel is een stelselwijziging of heeft daarvan de trekken. Er zijn grote
gevolgen voor de automatisering, de personele
bezetting, et cetera. De impact op een of meer
doelgroepen wordt groot ingeschat.
Indien er geen uitvoeringsgevolgen voor de
Belastingdienst zijn, wordt dit aangeduid met “geen”.
De inschatting van de gevolgen van het voorstel speelt
een rol bij de verdere beoordeling van de uitvoerbaarheid. Naarmate een voorstel meer burgers of bedrijven
raakt, wegen de interactiegevolgen bijvoorbeeld
zwaarder mee in het eindoordeel.
Beschrijving voorstel/regeling
Dit onderdeel beschrijft het voorstel waarover de
Belastingdienst is gevraagd een oordeel te geven. Waar
bij het opstellen van de toets van bepaalde
randvoorwaarden of veronderstellingen is uitgegaan,
worden die hier ook beschreven.
Interactie burgers/bedrijven
Dit onderdeel beschrijft de verwachte impact op de
interactie tussen burgers en bedrijven als gevolg van
het voorstel, zoals:

•
•
•
•

aard en omvang van de doelgroep;
begrijpelijkheid en uitlegbaarheid van het voorstel;
noodzakelijke communicatie;
verwachte gevolgen voor de dienstverlening van de
Belastingdienst, zoals bijvoorbeeld meer of minder
vragen bij de BelastingTelefoon of een toe- of
afname van het aantal bezwaren en beroepen.

Groen: een groene vlag geeft aan dat zich in de
interactie tussen burgers en bedrijven en de
Belastingdienst naar verwachting geen bijzondere
problemen zullen voordoen.
Geel: een gele vlag geeft de verwachting aan dat de
interactie met burgers en bedrijven rond een voorstel
niet vanzelfsprekend zal verlopen, bijvoorbeeld als
gevolg van een toename van complexiteit, een
verandering van de doelgroep of de noodzaak voor
burgers en bedrijven nieuwe informatie te verwerken.
Rood: een rode vlag geeft de verwachting aan dat het
niet goed mogelijk zal zijn burgers en bedrijven te
informeren over de gevolgen van het voorstel. Het
gevolg hiervan kan zijn dat de interactie stokt, of dat er
problemen ontstaan omdat burgers en bedrijven niet
doet wat, of iets anders doen dan, van hen wordt
verwacht. Hoe zwaar dit uiteindelijk weegt, is mede
afhankelijk van de omvang van de doelgroep die door
de maatregel wordt geraakt.
Indien er geen impact is op burgers en bedrijven, wordt
dit aangegeven met “Niet van toepassing.”.
Maakbaarheid systemen
Dit onderdeel beschrijft de gevolgen voor de informatievoorzieningssystemen (IV-systemen), zoals:
• welke gevolgen het voorstel heeft voor de opslag en
het beheer van gegevens;
• welke wijzigingen in of nieuwe stromen van en naar
burgers en bedrijven noodzakelijk zijn;
• welke aanpassingen in IV-voorzieningen noodzakelijk zijn;
• wat de bouwbaarheid is van de noodzakelijke
aanpassingen;
• of de aanpassingen (tijdig) inpasbaar zijn in het
IV-portfolio;
• of voorzieningen voor bestuurlijke informatie tijdig
realiseerbaar zijn;
2

•

•

hoe het voorstel zich verhoudt tot de totale
wijzigingsdruk (= de relatie van het voorstel tot
andere reeds geplande wijzigingen in de
IV-systemen);
de noodzakelijke doorlooptijd om aanpassingen in de
systemen tijdig te kunnen realiseren.

Groen: een groene vlag geeft aan dat de noodzakelijke
aanpassingen in de systemen tijdig kunnen worden
verwerkt.
Geel: een gele vlag geeft aan dat de aanpassing haalbaar is, maar dat daarbij bepaalde risico’s moeten
worden geaccepteerd of bijvoorbeeld in eerste instantie
bepaalde onvolledigheden zullen optreden. Te denken
valt aan de situatie waarin de toelichting bij de
aanvraag van een voorlopige aanslag voor het komende
jaar niet meer is aan te passen.
Rood: een rode vlag geeft aan dat niet alle vereiste
aanpassingen van de automatisering haalbaar zijn, met
als gevolg dat aanzienlijke risico’s op fouten optreden
bij burgers en bedrijven of bij de Belastingdienst. Hierbij
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de noodzaak een
ingewikkeld automatiseringstraject in te korte tijd te
realiseren of een automatiseringssysteem te
ontwikkelen waarvan vooraf wordt ingeschat dat dit
onbeheersbaar complex wordt. Ook kan worden gedacht
aan de situatie waarin het niet meer mogelijk is een
bepaalde aanpassing, zoals het verwijderen van een
vraag uit de aanvraag voor een voorlopige aanslag,
tijdig door te voeren. Dit kan ertoe leiden dat belastingplichtigen na afloop van het jaar een bedrag moeten
terugbetalen dat zij eerder bij de voorlopige aanslag
kregen uitbetaald. Een rode vlag kan ook aangeven dat
dat een voorstel reeds in het portfolio ingeplande
werkzaamheden voor andere wet- en regelgeving
verdringt, waardoor die niet conform de voorgenomen
planning realiseerbaar zijn.
Indien het voorstel de IV niet raakt, wordt dit
aangegeven met “Niet van toepassing.”.
Handhaafbaarheid
Dit onderdeel beschrijft de gevolgen voor de aan
handhaving gerelateerde aspecten, zoals:
• beschikbaarheid van de voor handhaving benodigde
gegevens;
• verwacht risico op fouten en oneigenlijk gebruik;

inpasbaarheid in de handhavingsstrategie en welke
middelen moeten of kunnen worden ingezet en met
welke intensiteit.

Indien het voorstel niet of nauwelijks gevolgen heeft
voor de fraudebestendigheid, wordt dit weergegeven
met “Niet van toepassing.”.

Groen: een groene vlag geeft aan dat een verbetering
van de handhaafbaarheid wordt verwacht of er ten
opzichte van de bestaande situatie niet of nauwelijks
een wijziging van de handhaafbaarheid optreedt.

Complexiteitsgevolgen
Dit onderdeel beschrijft de mate waarin met het
voorstel vanuit het perspectief van de Belastingdienst
naar de complexiteitsgevolgen wordt gekeken, zoals:
•
het schrappen van uitzonderingen, of voor de
Belastingdienst moeilijk uitvoerbare regelgeving;
•
de bijdrage van een voorstel aan de rationalisatie
van systemen;
•
een afname van aantallen belastingplichtigen,
toeslaggerechtigden of douaneklanten.

•

Geel: een gele vlag geeft aan dat er een negatief effect
is op de handhaafbaarheid, bijvoorbeeld omdat de
informatiepositie van de Belastingdienst verslechtert, of
omdat de handhaving van het voorstel niet inpasbaar is
binnen de bestaande handhavingsstrategie.
Rood: een rode vlag geeft aan dat er een groot negatief
effect op de handhaafbaarheid wordt verwacht. De
regeling is voor de Belastingdienst niet handhaafbaar of
alleen handhaafbaar met inspanningen die niet kunnen
worden waargemaakt.
Indien het voorstel de handhaafbaarheid niet raakt,
wordt dit aangegeven met “Niet van toepassing.”.
Fraudebestendigheid
Dit onderdeel beschrijft de gevolgen voor de aan
fraudebestendigheid gerelateerde aspecten, zoals:
• de fraudegevoeligheid en -bestendigheid van de
voorgestelde wijziging;
• de (on)mogelijkheden fraude of oneigenlijk gebruik
tegen te gaan;
• de mate van verandering in de informatiepositie van
de Belastingdienst.
Groen: een groene vlag geeft aan dat de fraudebestendigheid ten opzichte van de huidige situatie
positief wordt beïnvloed, bijvoorbeeld doordat drempels
worden verhoogd of de informatiepositie van de
Belastingdienst wordt verstevigd.
Geel: een gele vlag geeft aan dat de fraudebestendigheid ten opzichte van de huidige situatie verslechtert,
bijvoorbeeld omdat een regeling wordt geïntroduceerd
die niet met behulp van derdeninformatie controleerbaar is.
Rood: een rode vlag geeft aan dat de Belastingdienst
grote risico’s ziet voor de fraudebestendigheid van het
voorstel.
Leeswijzer Uitvoeringstoets

Groen: een groene vlag geeft aan dat het voorstel
bijdraagt aan het verminderen van complexiteit.
Geel: een gele vlag geeft aan dat de complexiteit als
gevolg van het voorstel toeneemt. Dit kan bijvoorbeeld
het gevolg zijn van de introductie van een nieuwe
uitzondering.
Rood: een rode vlag geeft aan dat er een grote toename
van complexiteit wordt voorzien.
Indien het voorstel geen wezenlijke gevolgen heeft voor
de complexiteit wordt dit weergegeven met “Niet van
toepassing.”.
Risico procesverstoringen
Dit onderdeel beschrijft de mate van waarschijnlijkheid
dat de implementatie van het voorstel al dan niet
geruisloos verloopt. Daarbij komen de volgende vragen
aan de orde:
• wat is de impact van de voorgestelde wijzigingen op
de processen en systemen van de Belastingdienst;
• wat is de impact van de noodzakelijke aanpassingen
in de interactie met burgers en bedrijven;
• wat is de impact op de interactie met andere
(overheids)organisaties;
• wat is de realiseerbaarheid van de noodzakelijke
aanpassingen.
Klein wordt gebruikt voor min of meer routinematige
aanpassingen waar de Belastingdienst veel ervaring
mee heeft. Te denken valt aan tariefsaanpassingen en
andere kleinere aanpassingen in bijvoorbeeld de
aangifteprogrammatuur.
3

Gemiddeld wordt gebruikt waar minder gebruikelijke en
complexere aanpassingen aan de orde zijn, waarbij een
groter risico aanwezig is dat de implementatie niet
foutloos zal verlopen. Dit kan het gevolg zijn van
aanloopproblemen die zich kunnen voordoen in de
automatisering en de processen, of van verwachte
complicaties in de interactie met burgers of bedrijven
waar niet op voorhand duidelijk is wat er van hen wordt
verwacht. Ook de afhankelijkheid van een of meer
andere organisaties en de daarmee samenhangende
risico’s van overdracht van informatie in ketens kan
aanleiding zijn het procesrisico op gemiddeld in te
schatten.
Groot wordt gebruikt waar complexe aanpassingen
ertoe leiden dat de onder “gemiddeld” beschreven
risico’s manifest zullen zijn.
De risico’s op procesverstoringen worden gaande het
implementatieproces gemonitord. Waar nodig worden
maatregelen genomen om risico’s te beperken en om
gerezen problemen zo snel mogelijk op te lossen.
Indien er geen kans op procesverstoringen is, wordt dit
aangeduid met “geen”.
Uitvoeringskosten
Dit onderdeel beschrijft welke incidentele en structurele
kosten en besparingen met het voorstel samenhangen:
• personele kosten voor bijvoorbeeld handhaving en
interactie;
• kosten van aanpassing, beheer en onderhoud van
IV-voorzieningen;
• andere eenmalige materiële en structurele kosten
die nodig zijn om het voorstel te kunnen realiseren.
In het kader zijn de totale incidentele en structurele
kosten en baten verdeeld over dienstverlening,
handhaving/toezicht en automatisering.
De Belastingdienst maakt jaarlijks reserveringen voor te
verwachten kosten die samenhangen met kleinere,
jaarlijks terugkerende aanpassingen in wet- en regelgeving. Het gaat bijvoorbeeld om kosten voor het
wijzigen van content op de website en kleine aanpassingen in de aangifteprogrammatuur. De met
dergelijke aanpassingen samenhangende kosten worden
ten laste van het gereserveerde budget gebracht. In de

uitvoeringstoets wordt dan aangegeven dat het een
jaaraanpassing betreft en worden de kosten verder niet
gekwantificeerd.
Personele gevolgen
Dit onderdeel beschrijft de met het voorstel
samenhangende personele gevolgen. De incidentele of
structurele afname of toename in personele capaciteit
wordt uitgedrukt in aantallen fte’s.

inkomstenbelasting die burgers na afloop van het jaar
bij de Belastingdienst indienen.
De uitvoeringstoets wordt opgesteld op basis van
conceptwetgeving. Hierdoor kan potentieel lastig
uitvoerbare of onuitvoerbare wetgeving zo mogelijk
worden aangepast zodat het predicaat onuitvoerbaar
niet snel zal voorkomen.

Beslag portfolio
Hier wordt een inschatting gegeven welk beslag het
voorstel legt op het IV-portfolio van de Belastingdienst.
Dit wordt aangegeven op vijf niveaus:
• geen;
• jaaraanpassing;
• beperkt;
• middelgroot;
• groot.
Jaaraanpassingen worden opgevangen binnen het
daarvoor gereserveerde budget (zie uitvoeringskosten).
Invoeringsmoment
Dit onderdeel geeft de datum aan waarop de Belastingdienst het voorstel kan uitvoeren. In de praktijk is dit de
datum waarop het wetsvoorstel in werking treedt.
Indien de Belastingdienst constateert dat deze datum
niet haalbaar is, betekent dit feitelijk dat het voorstel
per de voorgenomen inwerkingtredingsdatum
onuitvoerbaar is.
Eindoordeel
Op grond van een weging van de in kaart gebrachte
gevolgen voor de uitvoering bevat de uitvoeringstoets
een eindoordeel. Hier zijn drie opties mogelijk:
1. Het voorstel is uitvoerbaar.
2. Het voorstel is uitvoerbaar indien/mits/
tenzij/omdat/et cetera … .
3. Het voorstel is niet uitvoerbaar.
Indien er randvoorwaardelijke afhankelijkheden zijn,
wordt optie twee gebruikt. Bijvoorbeeld kan daarmee
worden aangeduid dat een bepaalde wijziging niet meer
in de voorlopige aanslagregeling kan worden verwerkt,
zodat deze feitelijk pas toepassing vindt via de aangifte

Leeswijzer Uitvoeringstoets

4

Proportioneel vaststellen en
matigen van een terugvordering en
renteberekening bij terugvordering

Daarnaast wordt voorgesteld om de mogelijkheid te
creëren om bij een beschikking tot terugvordering (en
de matiging daarvan) de berekening van rente aan te
passen.
Interactie burgers/bedrijven
Zie bijlagen voor de codificatie.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

Handhaafbaarheid
Zie bijlagen voor de codificatie. Voor de wijziging in de
renteberekening moeten, indien toegepast, in het
behandeltraject extra handelingen worden verricht wat
de doorlooptijd kan vertragen.

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

x

Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

300.000

€

0

• Handhaving/toezicht

€

13,5 mln.

€

0

• Automatisering

€

920.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

Maakbaarheid systemen
Zie bijlagen voor de codificatie.

100

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

middelgroot
De maatregelen zijn uitvoerbaar, waarbij
moet worden geaccepteerd dat de
stapeling van de implementatie van
wetgeving in het toeslagendomein extra
risico’s met zich mee brengt ten aanzien
van tijdige implementatie.

Beschrijving voorstel/regeling
Een aantal maatregelen uit het Verzamelbesluit
Toeslagen1 worden gecodificeerd. Zie bijlagen voor de
uitvoeringstoetsen op de beleidsbesluiten.

1
Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 17 april
2020 (Stcrt. 2020, 22720).

Fraudebestendigheid
Zie bijlagen voor de codificatie.
Complexiteitsgevolgen
Zie bijlagen voor de codificatie.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot.
Uitvoeringskosten
Zie bijlagen voor de codificatie.
Personele gevolgen
Zie bijlagen voor de codificatie.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021. Aan de
maatregelen wordt al uitvoering gegeven door het
Verzamelbesluit Toeslagen dat in werking is getreden
per 23 april 2020 1.
Eindoordeel
De maatregelen zijn uitvoerbaar, waarbij moet worden
geaccepteerd dat de stapeling van de implementatie
van wetgeving in het toeslagendomein extra risico’s met
zich mee brengt ten aanzien van tijdige implementatie.

5

Bijlage 1: Matigen en proportioneel
vaststellen (Verzamelbesluit
Toeslagen)

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening
• Handhaving/toezicht
• Automatisering

€

300.000

€

0

€ 13,5 mln.

€

0

€

€

0

430.000

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

100

fte incidenteel

0

fte structureel

23 – 04 – 2020

middelgroot
De maatregelen zijn uitvoerbaar, waarbij
moet worden geaccepteerd dat de
stapeling van de implementatie van
wetgeving in het toeslagendomein extra
risico’s met zich mee brengt ten aanzien
van tijdige implementatie.

Beschrijving voorstel/regeling
Naar aanleiding van de arresten van de Raad van State
van 23 oktober 2019 is aanvullende wetgeving in het
Toeslagendomein noodzakelijk om enkele hardheden
van het stelsel te verzachten en herstel van de
gedupeerden mogelijk te maken. Vooruitlopend op
codificatie in wetgeving worden de volgende
maatregelen genomen.

1. Matiging van de terugvordering van toeslagen
(onderdeel 2.1 Verzamelbesluit); de Belastingdienst
moet op grond van artikel 3:4, eerste lid, Awb de
rechtstreeks bij het besluit betrokken belangen
afwegen en onder bijzondere omstandigheden van
terugvordering afzien of het terug te vorderen
bedrag matigen. Voor deze regeling wordt ook de
herziening geregeld van op 23 oktober 2019
onherroepelijk vaststaande terugvorderingsbeschikkingen kinderopvangtoeslag, met een
terugvordering van €1.500 of meer, met
terugwerkende kracht tot en met 5 jaar.
2. Proportioneel vaststellen van kinderopvangtoeslag
(onderdeel 3.1 Verzamelbesluit): de Belastingdienst
kan het recht op kinderopvangtoeslag naar rato van
het bedrag aan kosten vaststellen als de ouder een
deel van de kosten van kinderopvang heeft betaald.
Ook hier wordt de herziening van op 23 oktober
2019 onherroepelijk vaststaande tegemoetkomingen, met een terugvordering van €1.500 of
meer, geregeld met terugwerkende kracht tot en
met 5 jaar.
Interactie burgers/bedrijven
Ingeschat wordt dat circa 4.500 burgers in aanmerking
komen voor het matigen van de terugvordering en circa
5.500 burgers mogelijk recht hebben op herstel in het
kader van proportionaliteit. In de toekomst zullen naar
verwachting niet meer dan enkele tientallen verzoeken
op jaarbasis worden ontvangen voor het matigen van de
terugvordering waarbij een beroep op bijzondere
omstandigheden zal worden gehonoreerd. Voor de
interactie met belanghebbenden en burgers worden
verschillende communicatie- en dienstverleningskanalen
(bijv. belangenorganisaties) gebruikt, gedifferentieerd
naar specifieke (delen van de) doelgroepen.
Maakbaarheid systemen
De burger en de Belastingdienst hebben een
gemeenschappelijke inspanningsverplichting om
bewijsstukken te verzamelen. Hiervoor wordt zoveel
mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande processen
voor bijvoorbeeld ontvangst, verwerking en archivering
van fysieke stukken. Voor beide regelingen moet een
robuuste, bestendige en gestructureerde vastleggingsfunctionaliteit worden gerealiseerd.

Handhaafbaarheid
De uitvoering van de herstelregelingen verloopt in drie
fasen: melding door burger, beoordeling en uitbetaling.
Burgers moeten zichzelf melden als ze in aanmerking
menen te komen voor de herstelregeling. In deze fase
wordt de mogelijkheid geboden om afspraken te maken
op kantoor of op een andere locatie om burgers zo goed
mogelijk te helpen bij de aanmelding, door direct een
eerste analyse te doen van de situatie van burgers. Bij
alle ouders die zich melden is een individuele
beoordeling nodig of zij daadwerkelijk in aanmerking
komen voor herstel. Alle burgers krijgen bij aanmelding
de gelegenheid om aanvullende bewijsstukken aan te
leveren. De beoordelingsfase is een zeer arbeidsintensief proces, omdat het maatwerk vraagt en
complex is. Voor deze beoordeling is hooggekwalificeerd
personeel nodig. Na de beoordelingsfase volgt
uitbetaling.
Fraudebestendigheid
Het risico op fraude bestaat met name in die gevallen
waarin de Belastingdienst niet of nauwelijks beschikt
over contra-informatie van bijvoorbeeld de kinderopvanginstelling en niet of nauwelijks kan toetsen of de
door de belanghebbenden overgelegde stukken, zoals
bijvoorbeeld betaalbewijzen, waarmee zij hun aanspraak willen onderbouwen, authentiek zijn. Hoe verder
terug in de tijd, hoe minder gegevens de Belastingdienst nog beschikbaar heeft en hoe meer uitgegaan
moet worden van de gegevens die de burger aanlevert.
Ook is het mogelijk dat niet alle benodigde
bewijsstukken boven tafel te krijgen zijn. Bij twijfel
wordt in het voordeel van belanghebbende besloten.
Complexiteitsgevolgen
Met terugwerkende kracht proportioneel vaststellen, op
verzoek van de burger, is een nieuw proces en dit moet
worden ingericht. Dit proces wordt uitgevoerd door de
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Om
deze regeling te kunnen uitvoeren moet worden
geborgd dat gebruik kan worden gemaakt van
informatie en faciliteiten van andere onderdelen van de
Belastingdienst.

6

Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot. In het
behandeltraject moeten extra handelingen worden
verricht wat de doorlooptijd kan vertragen.
Uitvoeringskosten
De incidentele uitvoeringskosten worden geschat op
€ 14,2 miljoen. Er zijn geen structurele kosten. Binnen
het totale budget van UHT is rekening gehouden met de
werkzaamheden in het kader van deze regelingen.
Personele gevolgen
Voor de werkzaamheden als gevolg van deze regelingen
is incidenteel circa 100 fte nodig. Dit aantal zal in eerste
instantie binnen de Belastingdienst worden geworven.
Gezien het aantal benodigde fte is niet uit te sluiten dat
ook extern moet worden geworven.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 23 april 2020.
Eindoordeel
De maatregelen zijn uitvoerbaar, daarbij moet worden
geaccepteerd dat de stapeling van de implementatie
van wetgeving in het toeslagendomein extra risico’s met
zich mee brengt ten aanzien van tijdige implementatie.

7

Bijlage 2: Toetsingsinkomen bij
kwijtscheldingswinsten, overschrijding vermogensgrens door
toerekening gezamenlijke grondslag
sparen en beleggen, termijn verzoek
bijzondere situaties (Verzamelbesluit Toeslagen)

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

nvt

Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening
• Handhaving/toezicht
• Automatisering

€

0

€

0

€

0

€

0

€

490.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

23 – 04 – 2020

middelgroot
uitvoerbaar

Beschrijving voorstel/regeling
Vooruitlopend op codificatie in wetgeving zijn in het
Verzamelbesluit Toeslagen drie goedkeuringen
opgenomen voor specifieke situaties met betrekking tot:
a) kwijtscheldingswinsten,
b) de toerekening van de gezamenlijke grondslag
sparen en beleggen tussen partners in relatie tot de
vermogenstoets in de huurtoeslag en
c) de termijn voor het indienen van een verzoek om
rekening te houden met bijzondere situaties voor de
huurtoeslag.
Het beleid rondom het proportioneel vaststellen van de
kinderopvangtoeslag en het matigen van de terugvordering, dat ook is opgenomen in dit Verzamelbesluit,
is afzonderlijk getoetst in de uitvoeringstoets op het
wetsvoorstel Hardheidsaanpassing AWIR 2.
Interactie burgers/bedrijven
Burgers moeten zelf een verzoek doen als ze een
beroep willen doen op een van de goedkeuringen. Voor
goedkeuring a en b worden enkele tientallen verzoeken
per jaar verwacht. Voor goedkeuring c wordt uitgegaan
van ca. 200-500 verzoeken per jaar en ca. 1.000-2.500
nagekomen verzoeken voor een herziening.
Interactie met belanghebbenden en burgers verloopt via
verschillende communicatie- en dienstverleningskanalen, waaronder de website, de BelastingTelefoon,
en het hulpverlenend netwerk – Toeslagen
Servicepunten, Toeslagen Dienstverleners en
maatschappelijk dienstverleners.
Maakbaarheid systemen
Uitvoering van deze goedkeuringen betreft maatwerk
waarvoor additionele vastleggingsmogelijkheden
moeten worden gerealiseerd. Om deze vastleggingsmogelijkheden te realiseren is IV-capaciteit nodig. De
benodigde aanpassingen moeten in zeer korte tijd
worden gerealiseerd. De stapeling aan IV-wijzigingen in
het toeslagendomein vergroot het risico op niet-tijdige
realisatie.

eventuele bezwaarschriften en beroepszaken. In
beginsel kan dit binnen de bestaande kaders worden
opgevangen, tenzij een groot aantal verzoeken in korte
tijd worden ontvangen of capaciteit wordt weggetrokken
ten behoeve van prioriteiten elders in het toeslagendomein.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
Niet van toepassing.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is gemiddeld, mits de
vastlegging goed is ingeregeld en gegarandeerd kan
worden dat geen capaciteit wordt weggetrokken ten
behoeve van prioriteiten elders. Ook brengt de stapeling
van de implementatie van wet- en regelgeving in het
toeslagendomein extra risico’s met zich mee ten
aanzien van tijdige implementatie.
Uitvoeringskosten
De incidentele uitvoeringskosten bedragen € 490.000.
Er zijn geen structurele uitvoeringskosten.
Personele gevolgen
De uitvoering van deze goedkeuringen vindt plaats
binnen de huidige kaders. Personele inzet voor de
interactie met belanghebbenden en burgers wordt
opgevangen binnen de bestaande kaders.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 23 april 2020.
Eindoordeel
De goedkeuringen zijn uitvoerbaar.

Handhaafbaarheid
Goedkeuring c vereist personele capaciteit voor
behandeling en beoordeling van verzoeken en voor
2

Bijlage bij Kamerstukken II, 2019/20, 35468, 3.

8

Voorkomen doorwerken matiging op
aansprakelijk gestelde derde

in artikel 26 Awir, niet door op de derde. De derde kan
aansprakelijk worden gesteld voor het gedeelte van de
matiging van de terugvordering.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Interactie burgers/bedrijven
De verwachting is dat het aantal aansprakelijkstellingen
in het geval van een gematigde vordering slechts enkel
keren per jaar voor zal komen. De omvang van de
doelgroep is zeer gering.

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

nvt

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

10.000

€

0

• Automatisering

€ 420.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

beperkt/niet inpasbaar voor 2023
uitvoerbaar, mits jaarlijks maximaal
circa 25 aansprakelijkstellingen
handmatig uitgevoerd

Beschrijving voorstel/regeling
Deze wijziging heeft betrekking op de aansprakelijkheid
van derden voor een terugvordering die voor de burger
gematigd is. Het aansprakelijk kunnen stellen van een
derde wordt reeds geregeld in het huidige artikel 33 van
de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
(Awir) en heeft betrekking op situaties waarbij een
derde kan beschikken over een bankrekening waarop
een voorschot of een tegemoetkoming is uitbetaald,
voor zover dat bedrag is betaald op die bankrekening.
Met voorgestelde wijziging werkt de matiging van de
terugvordering voor de belanghebbende, zoals geregeld

Deze wijziging heeft geen effect op de interactie met de
belanghebbende.
De algemene communicatie over de bestaande regeling
met betrekking tot de aansprakelijkheid van derden bij
een terugvordering moet worden aangepast. De
mogelijkheid om een derde aansprakelijk te kunnen
stellen voor het gematigde deel van de vordering leidt
vermoedelijk niet tot een aanvullende druk op de
dienstverlening.
Maakbaarheid systemen
Voor het aansprakelijk stellen van een derde voor het
gematigde deel van de terugvordering kan gezien het
zeer geringe aantal aansprakelijkstellingen gekozen
worden voor een handmatig proces. Ook de vordering
van de belanghebbende moet handmatig worden geïnd,
omdat in de systemen voor beiden afgeboekt moet
worden op de primaire vordering. Het is niet mogelijk
om geautomatiseerd te innen bij de belanghebbende en
de derde op één vordering. Het volgen, afboeken en
voorkomen van verrekeningen voor het deel van de
vordering waar de derde aansprakelijk voor wordt
gesteld, maakt de uitvoering complex en foutgevoelig.
IV-ondersteuning voor toekomstbestendige
verslaglegging, verantwoording en communicatie is
noodzakelijk om deze risico’s enigszins te mitigeren.

Complexiteitsgevolgen
Er ontstaan grote complexiteitsrisico’s door de
handmatige afwikkeling van een aansprakelijkstelling,
met name indien deze mogelijkheid in de toekomst
vaker wordt toegepast dan de huidige aantallen.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is bij handmatige
verwerking groot.
Uitvoeringskosten
De incidentele kosten bedragen € 430.000. Er zijn geen
structurele kosten.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar, mits jaarlijks maximaal circa
25 aansprakelijkstellingen handmatig uitgevoerd.

Een geheel geautomatiseerd proces vergt grote
IV-aanpassingen die niet uitgevoerd kunnen worden
voor 2023.
Handhaafbaarheid
Niet van toepassing.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.

9

Introductie doelmatigheidsgrens

name door burgers die net buiten de doelmatigheidsgrens vallen. Ook intermediairs en hulpverleners
moeten geïnstrueerd worden over de
doelmatigheidsgrens.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

nvt

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

nvt

Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

30.000

€

270.000

• Handhaving/toezicht

€

0

€

-70.000

• Automatisering

€

180.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0,5

fte incidenteel

3,5

fte structureel

toeslagjaar 2021

beperkt
uitvoerbaar vanaf toeslagjaar 2021

Beschrijving voorstel/regeling
Voor kleine terugvorderingen wordt een doelmatigheidsgrens toegepast conform het bedrag genoemd in artikel
9.4, eerste lid, onderdeel a, van de Wet inkomstenbelasting 2001 (in 2020: € 47). Deze maatregel wordt
geëffectueerd bij de definitieve toekenning van
toeslagen.

Voor circa 300.000 kleine terugvorderingen hoeft geen
inningsbrief meer te worden verstuurd.
Maakbaarheid systemen
De doelmatigheidsgrens moet automatisch worden
toegepast en worden geregistreerd in het systeem. De
noodzakelijke aanpassingen kunnen tijdig worden
verwerkt.
Handhaafbaarheid
Niet van toepassing.
Fraudebestendigheid
De maatregel brengt een zeker risico op oneigenlijk
gebruik met zich mee, doordat een burger bewust de
doelmatigheidsgrens kan opzoeken. Dit risico is echter
zeer beperkt.
Complexiteitsgevolgen
Niet van toepasing.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
Uitvoeringskosten
De uitvoeringskosten bedragen € 210.000 incidenteel en
€ 270.000 structureel. De maatregel bespaart
structureel € 70.000 aan inningsbrieven.
Personele gevolgen
Voor dienstverlening is 0,5 fte incidenteel nodig en 3,5
fte structureel.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per toeslagjaar 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar vanaf toeslagjaar 2021.

Interactie burgers/bedrijven
De doelmatigheidsgrens moet worden verwerkt in de
toeslagbeschikkingen. Naar verwachting leidt de
toepassing van de doelmatigheidsgrens tot meer
interactie via onder meer de Belastingtelefoon, met
10

Naar voren brengen van een
zienswijze door belanghebbende

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

30.000

€

240.000

• Handhaving/toezicht

€

0

€

910.000

• Automatisering

€

600.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

13

fte structureel

toeslagjaar 2021

middelgroot
uitvoerbaar per toeslagjaar 2021

Beschrijving voorstel/regeling
Met het voorstel krijgen burgers de gelegenheid hun
zienswijze te geven voorafgaand aan de definitieve
vaststelling van hun toeslag indien voor hen nadelige
gevolgen kunnen ontstaan die mogelijk onevenredig zijn
in verhouding tot de met de vaststelling te dienen
doelen. De verplichting om burgers in de gelegenheid te
stellen hun zienswijze te verstrekken, geldt in elk geval
als de definitieve vaststelling van een toeslag leidt tot
een terug te vorderen bedrag van ten minste € 1.500
per berekeningsjaar.

Interactie burgers/bedrijven
De ontvangen zienswijzen moeten worden beoordeeld
door medewerkers die daartoe zijn opgeleid. Dit vraagt
om capaciteit die op dit moment nog niet aanwezig is.
Zonder deze extra capaciteit bestaat het risico dat de
werkvoorraad toeneemt en vertraging plaatsvindt bij
het beoordelen van de zienswijzen, in het bijzonder
wanneer veel burgers gelijktijdig en via uiteenlopende
wijzen hun zienswijzen indienen.

Eindoordeel
De maatregel is uitvoerbaar per toeslagjaar 2021.

Maakbaarheid systemen
De systemen kunnen voor toepassing bij definitieve
vaststelling voor toeslagjaar 2021 gereed zijn. Bij
terugvorderingen over toeslagjaar 2020 en eerder kan
niet om een zienswijze worden gevraagd.
Handhaafbaarheid
De beoordeling van de zienswijze kost veel capaciteit.
Het effect op de handhaafbaarheid is neutraal. Het
voorstel wijzigt niets aan de vereisten waaraan een
aanvraag moet voldoen. Wel stelt de wijziging in het
proces B/Toeslagen beter in staat een belangenafweging
te maken en komt de maatregel de handhaving ten
goede.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
De maatregel leidt tot aanpassing van werkprocessen
die de complexiteit aanzienlijk vergroten.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot.
Uitvoeringskosten
De incidentele uitvoeringskosten bedragen € 630.000.
De structurele uitvoeringskosten bedragen € 1,15 mln.
Personele gevolgen
Op de lange termijn is circa 18 fte nodig voor het
beoordelen van de zienswijzen en dienstverlening aan
burgers. Minder bezwaar en beroep als gevolg van de
zienswijze betekent dat structureel 5 fte minder nodig
is.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: toeslagjaar 2021.
11

Aanvullende waarborgen ter
verbetering van de rechtspositie bij
informatieverplichtingen en
aanvullende waarborg bij
verzuimboete wegens niet nakomen
informatieverplichting

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

nvt

Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

380.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2022

middelgroot
uitvoerbaar, mits voor een aanvullend
rappel kan worden volstaan met telefoon
en brief

informatieverplichting in de gelegenheid is gesteld
alsnog de gevraagde gegevens en inlichtingen binnen
een redelijke termijn te verstrekken voordat die persoon
is aangemaand.
Interactie burgers/bedrijven
De burger krijgt meer gelegenheid relevante stukken op
te sturen. B/Toeslagen zal burger niet alleen schriftelijk
maar ook telefonisch benaderen. Belangrijke
voorwaarde is dat het telefoonnummer van de burger
beschikbaar is.
Maakbaarheid systemen
De B/Toeslagen rappelleert telefonisch of per brief. De
noodzakelijke aanpassingen aan de systemen kunnen
tijdig worden gerealiseerd.
Handhaafbaarheid
De werkinstructies worden aangepast op het gewijzigde
proces.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
Aanvragen van burgers op wie dit rappel van toepassing
is, worden reeds door een behandelaar beoordeeld
(handmatig proces). Deze aanvullende rappelverplichting zal worden uitgevoerd binnen datzelfde
handmatige proces. Om die reden heeft deze regeling
geen complexiteitsgevolgen.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
Uitvoeringskosten
De incidentele automatiseringskosten bedragen €
380.000. De aanpassingen van werkinstructies zijn
incidenteel en beperkt en worden opgevangen binnen
de bestaande kaders. Er zijn geen structurele kosten.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.

Beschrijving voorstel/regeling
De B/Toeslagen kan een beschikking met mogelijk
vergaande gevolgen voor de burger slechts vaststellen
indien aannemelijk wordt gemaakt dat een
redelijkerwijs te vergen inspanning heeft plaatsgevonden om de persoon die niet heeft voldaan aan de

Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2022.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar, mits voor een aanvullend
rappel kan worden volstaan met telefoon en brief.
12

Verplichting tot
informatieverstrekking voor derden

Gevolgen:

ingrijpend / middelgroot /beperkt

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

nvt
groot/ gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

0

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

geen
uitvoerbaar, mits wordt aangesloten bij
de bestaande praktijk van gerichte inzet
bij handmatige behandeling. De
uitvoeringsgevolgen voor de spontane
informatielevering door derden kunnen
pas worden beoordeeld wanneer nadere
beleids-/uitvoeringsregels zijn opgesteld.

Beschrijving voorstel/regeling
Het wetsvoorstel bevat twee maatregelen met
betrekking tot de informatielevering door derden:
• uitbreiding van de mogelijkheid om bij derden
informatie op te vragen;
• mogelijkheid van spontane informatielevering door
derden.

Interactie burgers/bedrijven
Deze maatregelen bieden de wettelijke grondslag voor
B/Toeslagen om betrouwbare contrainformatie op te
vragen en spontaan aangeleverd te krijgen. Specifiek
voor spontane informatielevering door derden geldt dat
dit nu reeds mogelijk is. Op voorhand is niet in te
schatten of op basis van dit voorstel vaker gebruik
gemaakt wordt van deze mogelijkheid.
Om dit voorstel te realiseren dienen werkinstructies,
handboek, behandelkader en dialoogondersteunende
informatie te worden aangepast. Medewerkers moeten
worden geïnstrueerd en intermediairs op de hoogte
worden gesteld.
Maakbaarheid systemen
Op basis van de bestaande wetgeving vraagt de
Belastingdienst reeds informatie uit bij derden.
Daarvoor is binnen de Belastingdienst een proces
ingeregeld. Met dit voorstel worden de mogelijkheden
uitgebreid. Voor deze uitbreiding wordt aangesloten bij
de bestaande processen.

Uitvoeringskosten
De incidenteel handhavingskosten zijn beperkt en
worden opgevangen binnen de bestaande kaders. Er
zijn geen structurele kosten.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar, mits wordt aangesloten bij
de bestaande praktijk van gerichte inzet bij handmatige
behandeling. De uitvoeringsgevolgen voor de spontane
informatielevering door derden kunnen pas worden
beoordeeld wanneer nadere beleids-/uitvoeringsregels
zijn opgesteld.

Met dit voorstel kunnen daarnaast derden worden
verplicht spontaan gegevens te leveren. In
beleids-/uitvoeringsregels kan worden gespecificeerd
welke (groepen) derden hiertoe verplicht worden. Voor
deze beleids-/uitvoeringsregels is een afzonderlijke
uitvoeringstoets noodzakelijk.
Bij de toepassing van de regeling moet nadrukkelijk
rekening gehouden worden met AVG-richtlijnen.
Handhaafbaarheid
Dit voorstel kan behulpzaam zijn bij de handhaving. De
bevoegdheid wordt gericht ingezet en is niet bedoeld
om tot grootschalige extra informatie-uitwisseling te
komen.
Fraudebestendigheid
Door een verruimde mogelijkheid om gericht informatie
op te vragen, wordt het risico op fraude verkleind.
Complexiteitsgevolgen
Niet van toepassing.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
13

Een uitgebreidere motivering in een
boeterapport en het geven van een
zienswijze bij oplegging
vergrijpboete

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

x

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

10.000

€

130.000

• Automatisering

€ 180.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

1,5

fte structureel

01 – 01 – 2021

beperkt/niet inpasbaar voor 2023
uitvoerbaar; totdat de geautomatiseerde
ondersteuning volledig is gerealiseerd,
kunnen jaarlijks circa 200 vergrijpboetes
worden opgelegd

Beschrijving voorstel/regeling
Het wetsvoorstel bevat twee wijzigingen ten aanzien
van vergrijpboetes:
• invoeren van een vergrijpboete voor het niet
nakomen van de informatieverplichting door
administratieplichtigen;
• invoeren van een boeterapport bij een vergrijpboete.

Interactie burgers/bedrijven
De verwachting is dat jaarlijks enkele honderden boetes
worden opgelegd. De criteria moeten helder zijn in de
brief die naar de administratieplichtige wordt gestuurd
en B/Toeslagen is verplicht zijn zienswijze uit te vragen
en hiervoor te rappelleren.
Maakbaarheid systemen
Een sluitend dossier is nodig alvorens een boete wordt
opgelegd. Op dit moment is goede IV-ondersteuning
hiervoor niet aanwezig, waardoor dit uitsluitend
handmatig plaats kan vinden. Omdat de verwachting is
dat het aantal vergrijpboetes voor derden de eerste
jaren beperkt zal zijn, kunnen deze – tot de
IV-ondersteuning gereed is – handmatig worden
verwerkt.
Omdat het aantal vergrijpboetes naar verwachting zal
stijgen na de eerste jaren, is een goede
IV-ondersteuning op termijn een vereiste om uitvoering
van het wetsvoorstel te garanderen. Voor deze
ondersteuning kan deels gebruik worden gemaakt van
de wijzigingen die worden doorgevoerd voor de
uitbreiding bevoegdheid om bepaalde derden
aansprakelijk te stellen.

Uitvoeringskosten
De incidentele automatiseringskosten bedragen
€ 180.000. De incidentele handhavingskosten zijn
€ 10.000 en structureel € 130.000.
Personele gevolgen
Er is structureel 1,5 fte nodig voor het opleggen van
vergrijpboetes.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021, waarbij wordt
uitgegaan van circa 200 vergrijpboetes per jaar. Op
termijn zal dit aantal naar verwachting toenemen,
waardoor IV-ondersteuning noodzakelijk is om de
continuïteit te garanderen.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar. Totdat de geautomatiseerde
ondersteuning volledig is gerealiseerd, kunnen jaarlijks
circa 200 vergrijpboetes worden opgelegd.

Handhaafbaarheid
Voor het opleggen van een boete inclusief het opstellen
van een boeterapport, opvragen zienswijze en het
beoordelen van de zienswijze moet extra capaciteit
worden ingezet. Met dit voorstel is het beter mogelijk te
handhaven op administratieplichtigen die (bewust) hun
verplichtingen niet nakomen.
Fraudebestendigheid
Dit voorstel vergroot de fraudebestendigheid, omdat het
beter mogelijk wordt om te handhaven op
administratieplichtigen die (bewust) hun verplichtingen
niet nakomen.
Complexiteitsgevolgen
Het boeteproces is complex. Echter, de benodigde
procedures zijn al in grote mate aanwezig. De
noodzakelijke extra inspanning om de zienswijze uit te
vragen leidt er wel toe dat de procedure langer kan
duren.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
14

Kwijtschelding op termijn

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

nvt

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

0

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk na:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2023

zie toelichting
niet uitvoerbaar, tenzij de
inwerkingtredingsdatum wordt
vastgesteld na 1 januari 2023

Beschrijving voorstel/regeling
Met de voorgestelde wijziging van artikel 31 van de
Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir)
wordt geregeld dat bij ministeriële regeling regels
worden gesteld op basis waarvan gehele of gedeeltelijke
kwijtschelding kan worden verleend van het bedrag van
de terugvordering, de met die terugvordering samenhangende rente, bedoeld in de artikelen 27 en 29 Awir,
en vervolgingskosten alsmede het bedrag van een
bestuurlijke boete, ingeval de belanghebbende niet in
staat is anders dan met buitengewoon bezwaar dit
bedrag geheel of gedeeltelijk te betalen.

Interactie burgers/bedrijven
De doelgroep bestaat uit burgers waarbij de middelen
om een terug te vorderen bedrag te betalen ontbreken
en waarbij die middelen ook niet binnen afzienbare tijd
kunnen worden verwacht. Ook burgers die geen recht
hebben op kwijtschelding kunnen een verzoek indienen.
Deze verzoeken moeten ook worden beoordeeld.
Alhoewel de mogelijkheid tot kwijtschelding een
positieve verandering zou zijn voor burgers, kan het
afbreukrisico in de systemen leiden tot een averechts
effect. Hiermee wordt niet alleen een groep kwetsbare
burgers, maar ook het vertrouwen in de Belastingdienst
geschaad. De communicatie moet worden afgestemd
met diverse partijen. Omdat de uitwerking in de
ministeriële regeling nog niet bekend is, is niet helder
wie in aanmerking komen voor kwijtschelding en welke
communicatie en interactie gewenst is.
Maakbaarheid systemen
Invoering van kwijtschelding vergt de inrichting van een
geheel nieuw proces in de geautomatiseerde systemen.
Er moet een nieuw proces voor worden ingericht, die de
behandelaar geautomatiseerde ondersteuning biedt,
met onder andere een nieuwe aanvraagprocedure,
nieuwe beschikkingen, een nieuwe communicatiestroom
(berichtenverkeer) tussen de oude systemen en nieuwe
verreken-mechanismen. Dit heeft een zeer grote
IV-impact. Het is op dit moment niet mogelijk om op
korte termijn maatregelen in te voeren die het
IV-portfolio raken. Het uitfaseren van het inningssysteem ETM (gereed eind 2021) zou daarmee in
gevaar komen. Een formele regeling voor kwijtschelding
van toeslagen is voorzien in de wetgeving van Stroomlijnen invorderingsregelgeving belastingen en toeslagen.
Inwerkingtreding daarvan is vooralsnog voorzien na
1 januari 2023.
Daarnaast is onderzocht om kwijtschelding tijdelijk op
andere wijze (handmatig) mogelijk te maken. Deze
opties leiden tot oneigenlijk gebruik van de systemen
om verrekeningen na een kwijtschelding te voorkomen.
Dit brengt de betrouwbaarheid van de boekhouding in
gevaar en brengt risico’s op procesverstoring en
bestandsvervuiling met zich mee.
Hiervoor moet daarnaast een handmatige communicatielijn worden ingericht met beschikkingen, brieven en
de afwikkelingen van beroep- en bezwaarzaken.

Aangezien er geen aansluiting zal zijn met de bestaande
(geautomatiseerde) administratie over de betreffende
schuldenaar, zal het risico op fouten bij deze kwetsbare
groep en daarmee het risico op procesverstoring groot
zijn.
Handhaafbaarheid
Niet van toepassing.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
De complexiteitsgevolgen zijn gezien de eerder
beschreven grote impact op de systemen en de
onuitvoerbaarheid van andere tussenoplossingen zeer
groot.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot.
Uitvoeringskosten
De implementatie kwijtschelding is vooralsnog voorzien
bij de Wet stroomlijnen invorderingsregelgeving
belastingen en toeslagen. De uitvoeringskosten voor
kwijtschelding zullen bij deze implementatie herijkt
worden.
Personele gevolgen
De personele gevolgen worden herijkt bij de
implementatie van de Wet stroomlijnen
invorderingsregelgeving belastingen en toeslagen.
Invoeringsmoment
De implementatie van kwijtschelding is vooralsnog
voorzien bij de inwerkingtreding van de wetgeving
Stroomlijnen. Dit is niet eerder mogelijk dan na
uitfaseren ETM en na de benodigde tijd voor
implementatie van kwijtschelding in de
geautomatiseerde systemen. Inwerkingtreding is
daarom niet eerder mogelijk dan na 1 januari 2023.
Eindoordeel
Het voorstel is niet uitvoerbaar, tenzij de
inwerkingtredingsdatum wordt vastgesteld na 1 januari
2023.

15

Geen kwijtschelding

Maakbaarheid systemen
Niet van toepassing.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

nvt

Maakbaarheid systemen

nvt

Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

nvt
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

0

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

Handhaafbaarheid
Vóór 2023 is er geen mogelijkheid om een formele
kwijtschelding voor toeslagen te realiseren. Daarom is
deze uitzonderingsbepaling noodzakelijk.

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

geen

Complexiteitsgevolgen
Niet van toepassing.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein; processen
worden niet gewijzigd.
Uitvoeringskosten
Er zijn geen incidentele of structurele kosten.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar.

uitvoerbaar

Beschrijving voorstel/regeling
Met dit voorstel wordt een uitzonderingsbepaling
opgenomen in de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen (Awir) waardoor in afwijking van de
wettelijke voorschriften in de Algemene wet bestuursrecht een bedrag van een terugvordering toeslagen niet
geheel of gedeeltelijk kan worden kwijtgescholden. De
reden hiervoor is dat de benodigde aanpassingen in de
automatisering voor de kwijtscheldingsbevoegdheid op
korte termijn niet kunnen worden gerealiseerd.
Interactie burgers/bedrijven
Niet van toepassing.
16

Schrijnende situaties door
toeslagenpartnerschap

Interactie burgers/bedrijven
De wijzigingen zijn eenvoudig aan burgers uit te leggen.
De maatregelen dragen bij aan de toekenningszekerheid
en aan het vergroten van de menselijke maat.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

nvt

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

10.000

€

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

130.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

beperkt
uitvoerbaar

Maakbaarheid systemen
Voor de knip in het toeslagjaar moeten enkele
bedrijfsregels worden aangepast. De wijzigingen kunnen
tijdig in de systemen worden verwerkt.
Handhaafbaarheid
Niet van toepassing.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
De maatregelen verminderen de complexiteit.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
Uitvoeringskosten
De incidentele automatiseringskosten bedragen
€ 130.000. De incidentele dienstverleningskosten
bedragen € 10.000.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar.

Beschrijving voorstel/regeling
Het wetsvoorstel bevat maatregelen om schrijnende
situaties door partnerschap te verminderen. Deze
uitvoeringstoets betreft de volgende twee maatregelen.
1) De uitzondering voor zakelijke huur is ook van
toepassing in situaties waarin twee personen beiden
met een derde een zakelijke huurovereenkomst
hebben.
2) Knip in het toeslagjaar: partnerschap ontstaat niet
meer met terugwerkende kracht naar het begin van
het kalenderjaar, maar per de eerste van de maand
volgend op een relevante gebeurtenis.
17

Schrijnende situaties door
toeslagenpartnerschap - opname in
verzorgings- of verpleeghuis

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

290.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2022

middelgroot
uitvoerbaar

Beschrijving voorstel/regeling
Deze maatregel moet schrijnende situaties als gevolg
van opname in een verzorgings- of verpleeghuis
voorkomen. De achterblijvende gehuwde partner van
iemand die in een verpleeghuis verblijft, kan verzoeken
niet als toeslagpartner te worden aangemerkt. Voor
ongehuwde partners was dit reeds mogelijk.

Interactie burgers/bedrijven
De maatregel kan bijdragen aan de menselijke maat.
Echter, er is een risico op grote terugvorderingen,
wanneer wijzigingen niet (tijdig) worden doorgegeven.
Nadat de partner uit het verpleeghuis is thuisgekomen,
herleeft het toeslagpartnerschap. Als de partner nog
niet aan het werk gaat en thuis verder herstelt, wordt
hij geacht voor de kinderen te zorgen en is er geen
recht op kinderopvangtoeslag. Waar bij thuiskomst
verder herstel nodig is, zal dat in de praktijk echter niet
zo worden ervaren, met als risico dat de wijziging niet
wordt doorgegeven en het recht op kinderopvangtoeslag ten onrechte doorloopt, ook met een hoge
terugvordering als gevolg.
Deze risico’s zijn extra aanwezig in situaties waarin
burgers als gevolg van de opname in een verpleeghuis
in een stressvolle situatie verkeren waardoor zij er niet
aan denken, of niet aan toe komen om relevante
wijzigingen tijdig door te geven.
Met de voorgenomen wijziging ontstaat een (groter)
verschil tussen fiscaal partnerschap en toeslagpartnerschap. Voor de burgers kan dat minder
begrijpelijk zijn

Relevante wijzigingen kunnen daardoor pas later
bekend zijn. Wanneer burgers niet zelf tijdig relevante
wijzigingen doorgeven, kunnen hoge terugvorderingen
ontstaan. Dit kan tot meer onzekerheid voor de burger
leiden. Ook omdat pas achteraf kan worden vastgesteld
hoe lang het verblijf precies heeft geduurd.
Ontslag uit een verpleeghuis betekent niet altijd dat de
partner (weer) in staat is voor de kinderen te zorgen.
Met deze factor is in de regeling geen rekening
gehouden
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is klein.
Uitvoeringskosten
De incidentele uitvoeringskosten bedragen € 290.000.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2022.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar.

Maakbaarheid systemen
De aanpassingen in de systemen voor het verwerken,
behandelen en registreren van het verzoek om niet als
partner te worden aangemerkt kunnen tijdig worden
verwerkt.
Handhaafbaarheid
De burger moet een verzoek indienen en bewijs
meeleveren. B/Toeslagen beoordeelt dit bewijs. Deze
maatregel heeft daarom geen impact op de
handhavingsstrategie.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
De mogelijkheid om niet als toeslagpartner te worden
aangemerkt bij een verblijf in een verpleeghuis kan tot
complexe situaties leiden. De maatregel kan alleen
worden toegepast op verzoek van de belanghebbende.
Wijzigingen worden handmatig verwerkt. Betrouwbare
contra-informatie is niet altijd tijdig aanwezig.
18

Onverzekerdheid partner

partner aanvraagt, wordt de aanvraag overgezet op de
wel-verzekerde partner.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x
groot / gemiddeld / klein

Risico procesverstoringen:
Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

• Dienstverlening

€

0

€

0

• Handhaving/toezicht

€

0

€

0

• Automatisering

€

130.000

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2021

beperkt
uitvoerbaar

Beschrijving voorstel/regeling
Voor de toekenning van de zorgtoeslag verdwijnt het
onderscheid tussen het terecht of terecht onverzekerd
zijn van de partner. Een verzekerde aanvrager met een
onverzekerde partner kan hiermee aanspraak maken op
50% van een tweepersoonstoekenning ongeacht de
reden van het niet-verzekerd zijn van de partner.

Maakbaarheid systemen
De noodzakelijke aanpassingen in de systemen kunnen
tijdig worden gerealiseerd.
Handhaafbaarheid
Deze maatregel heeft een positief effect op de
handhaving, omdat geen controle hoeft te worden
gedaan naar de reden van het niet-verzekerd zijn van
de partner. Naar verwachting zullen er nieuwe
aanvragen worden gedaan. De aanvullende
werkzaamheden worden opgevangen binnen de
bestaande kaders.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
Dit voorstel betreft een vereenvoudiging, omdat geen
controle hoeft te worden gedaan naar de reden van het
niet-verzekerd zijn van de partner.
Risico procesverstoringen
Het risico op proces verstoring is klein.
Uitvoeringskosten
De incidentele kosten voor de systeemaanpassingen
bedragen € 130.000. Er zijn geen structurele kosten.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2021.
Eindoordeel
Het voorstel is uitvoerbaar.

Interactie burgers/bedrijven
De doelgroep betreft naar verwachting 4.500–5.000
aanvragers. Burgers in deze situatie die bekend zijn bij
B/Toeslagen worden geattendeerd met een brief.
Burgers die niet bekend zijn worden geattendeerd via
de generieke kanalen. In het geval dat de onverzekerde
19