Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 385

Aanleg en de aanpassing van
hoofdinfrastructuur

Nr. 84

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 november 2014
In het algemeen overleg MIRT van 18 juni jl. (Kamerstuk 33 750 A, nr. 94)
zijn door de leden Visser (VVD) en Kuiken (PvdA) vragen gesteld over de
inpassing van het project A12/A15 Ressen – Oudbroeken (ViA15) en in het
bijzonder de inpassing van de A15 ter hoogte van buurtschap Helhoek. Bij
omvangrijke infrastructuurprojecten, zoals de ViA15, zijn er altijd veel
wensen en ideeën ten aanzien van de inpassing van de nieuwe infrastructuur. Het is financieel onmogelijk om alle wensen te honoreren. Ook
zijn niet alle wensen te combineren. In deze brief informeer ik u over de
status van dit project en de keuzes die zijn gemaakt over de inpassing.
Vervolgens geef ik invulling aan mijn toezegging op 18 juni jl. om voor het
volgende algemeen overleg inzichtelijk te maken wat de alternatieve
scenario’s zijn voor de A15 bij Helhoek, inclusief een kostenplaatje. Ik zal
hierbij ook een beeld schetsen over de inpassingmogelijkheden op de
andere delen van het tracé.
Status van het project
In mijn brieven van 16 januari 2012 heb ik uw Kamer geïnformeerd over
het standpunt voor de doortrekking van de A15 naar de A12, met daarin
de keuze voor het Doortrekkingsalternatief A15 Noord met een brug over
het Pannerdensch Kanaal en een halfverdiepte ligging tussen Duiven en
Zevenaar.1 In een algemeen overleg op 31 mei 2012 is de doortrekking van
de A15 in uw Kamer besproken. Naar aanleiding van dit debat heb ik uw
Kamer op 22 juni 2012 geïnformeerd over varianten voor het standpunt
met een andere ligging en inpassing van de A15.2 Dit heeft geleid tot een
aanpassing op het standpunt met een verlegde en verdiepte ligging bij
Groessen. In 2013 heb ik met de Provincie Gelderland en de Stadsregio
Arnhem-Nijmegen een bestuursovereenkomst gesloten, waarin dit is

1
2

kst-29385-84
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

29 385, nr. 66.
29 385, nr. 72.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 385, nr. 84

1

vastgelegd.3 Het project bevindt zich nu in de planuitwerkingsfase, waarin
het standpunt wordt uitgewerkt in een (ontwerp) tracébesluit dat naar
verwachting in 2015 gereed is. Daarnaast wordt de uitvoering voorbereid.
Voor het project is een taakstellend budget beschikbaar van € 840 mln,
inclusief een aanzienlijke bijdrage van de regio en een tolopgave.
In het standpunt voor de ViA15 zijn keuzes gemaakt met betrekking tot de
inpassing van de A15. Zo is vastgelegd dat de weg tussen Duiven en
Zevenaar halfverdiept wordt aangelegd en dat de markt wordt uitgedaagd
om de weg bij Groessen geheel verdiept aan te leggen. Onderdeel van de
afspraken met de
regio is een pakket van € 55 miljoen, uit de financiële bijdrage van de
regio, met extra maatregelen voor een betere inpassing en extra
infrastructuur. Deze maatregelen betreffen een goede inpassing met
betrekking tot Park Lingezegen, pijlers onder het deel van de brug vanaf
het Pannerdensch Kanaal tot de Lodderstraat, een fietsverbinding over de
brug, een aansluiting bij Zevenaar Oost, een bijdrage aan de verdiepte
ligging bij Groessen en een calamiteitenaansluiting bij Angeren.
Alternatieven scenario’s voor de inpassing van de A15
Ondanks de afspraken over aanvullende inpassing van de A15 zijn er in de
regio verschillende ideeën ten aanzien van de inpassing ter hoogte van
Helhoek en andere delen van het tracé. Hieronder geef ik een impressie
van de belangrijkste ideeën over een andere inpassing van de A15, zoals
die de afgelopen jaren door verschillende partijen zijn ingebracht.
Ligging van het tracé
Voorafgaand aan het definitieve standpunt zijn voor het project verschillende alternatieven voor de tracéligging onderzocht.4 Op basis van de
informatie uit de Trajectnota/MER (TN/MER), de ontvangen inspraakreacties, de adviezen van wettelijke adviseurs (waaronder de Commissie
voor de milieueffectrapportage), de adviezen van de betrokken bestuursorganen en een analyse van de kosten en baten van de alternatieven, heb
ik in 2012 gekozen voor het Doortrek-kingsalternatief A15 Noord met een
brug over het Pannerdensch Kanaal. Een alternatief was bijvoorbeeld
doortrekking van de A15 ten zuiden van de Betuweroute. Naar aanleiding
van een algemeen overleg op 22 juni 2012 in uw Kamer is het verzoek van
de gemeente Duiven en bewoners gehonoreerd om het tracé verder van
de wijk Diesfeldt (Groessen) te laten lopen. Na dit besluit bereikte mij ook
een voorstel vanuit de regio om het tracé bij Helhoek in westelijke richting
op te schuiven. Westelijk opschuiven betekent dat de weg verder van
Helhoek komt te liggen. Deze wens is echter tegenstrijdig met de
gemaakte afspraak dat de weg verder van de wijk Diesfeldt komt te liggen.
Bovendien lopen inmiddels de voorbereidende werkzaamheden. In dat
kader heeft Rijkswaterstaat reeds woningen in Helhoek aangekocht.
Verdieping van de weg
De A15 tussen Duiven en Zevenaar wordt halfverdiept aangelegd. In
overleg met uw Kamer is in het standpunt gekozen om de markt uit te
dagen om de A15 in Groessen geheel verdiept aan te leggen in plaats van
halfverdiept. Ten opzichte van de keuzes in het standpunt zijn verschillende alternatieven denkbaar. Vanuit de gemeente Duiven en
omwonenden is gepleit voor een betere inpassing bij Helhoek. Hieronder
volgt een beschrijving van mogelijke alternatieven in plaats van de
3
4

Staatscourant 2013, 19 584.
Zie onder andere Kamerstuk 29 385, nr. 72.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 385, nr. 84

2

huidige halfverdiepte ligging bij Helhoek (ligging oplopend van -5 meter
naar -3 meter) met een indicatie van de bijbehorende meerkosten:
– Een geheel verdiepte ligging. Dit is een ligging op -6 meter over een
lengte van 150 meter zonder deksel. De globale kostenindicatie is € 10
miljoen;
– Een halfverdiepte ligging met deksel. Dit is een ligging op -5 tot -3
meter, zoals nu gepland, maar dan ter hoogte van Helhoek met een
deksel er op van circa 150 meter. De constructie steekt vanwege de
benodigde doorrijhoogte uit boven het maaiveld. De globale kostenindicatie is € 15 á 20 miljoen;
– Een geheel verdiepte ligging met deksel. Dit is een ligging van -6 meter
ter hoogte van Helhoek over een lengte van 150 meter met een deksel.
De globale kostenindicatie hiervan is € 25 miljoen;
– Een tunnel: in plaats van de huidige ligging een tunnel van circa 250
meter lang. De globale kostenindicatie is € 60 miljoen, exclusief
aanzienlijke meerkosten voor bediening, beheer en onderhoud.
Ook met betrekking tot andere delen van het tracé zijn in het verleden
voorstellen gedaan met betrekking tot een verdiepte ligging. Een aantal
voorbeelden zijn:
– Het realiseren van een verdiepte ligging A15 ter hoogte van de kern
Bemmel in plaats van een ligging op maaiveld;
– De A15 ter hoogte van de Schraleweidsestraat zo verdiept mogelijk
aanleggen;
– De A15 vanaf de kruising met de Betuweroute tot en met de aansluiting op de A12 verdiept aanleggen.
Landschappelijke inpassing
Er zijn verschillende ideeën met betrekking tot de landschappelijke
inpassing van de A15, voorbeelden zijn:
– Ontwikkelen van een parkviaduct door opwaardering van het
bestaande viaduct De Plak;
– Woonbebouwing die moet verdwijnen uit de Helhoek elders in het
buurtschap/lint van Helhoek/Helstraat terugbouwen;
– Een veelheid aan nog nader uit te werken groene inpassingswensen in
het kader van het bij het OTB op te stellen landschapsplan.
De bovengenoemde voorstellen zijn niet opgenomen in het pakket met
extra maatregelen voor een betere inpassing van de A15. Hiermee zijn
deze maatregelen geen onderdeel van de scope en het budget van het
project.
Ik stel vast dat over de inpassing van de A15 nog veel ideeën leven in de
regio. Naast de hiervoor genoemde voorbeelden bereiken mij ook
voorstellen over het combineren van de aanleg van de A15 met investeringen in het onderliggende wegennet, openbaar vervoer en fiets- en
wandelverbindingen. Het moge duidelijk zijn dat ik deze wensen niet
allemaal kan honoreren. Daarnaast zijn wensen vaak strijdig met elkaar of
vragen extra budget. Daarom heb ik ook in het algemeen overleg op
18 juni jongstleden aangegeven dat ik geen voorstander ben van het
aanpassen van het standpunt. Ik vind het wenselijk dat alle partijen zich
realiseren welke keuzes zijn gemaakt bij het nemen van het standpunt,
waarin een voorkeursalternatief is gekozen. We hebben hierbij met de
regio en met uw Kamer een zorgvuldig proces doorlopen. Een van de
aanbevelingen van de commissie Elverding (Sneller & Beter) in 2008 was
om na de keuze van het voorkeursalternatief, in de latere fases dit besluit
niet steeds opnieuw ter discussie te stellen. Het nu nog aanpassen van het
standpunt voor de A15 is in strijd met de afspraken die we met elkaar
hebben gemaakt naar aanleiding van dit advies. Het project bevindt zich
nu in de planuitwerking, waarin het voorkeursalternatief wordt uitgewerkt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 385, nr. 84

3

in een (ontwerp) tracébesluit. Zoals ik ook heb toegelicht in uw Kamer is
aanpassing van het standpunt wel mogelijk, maar zal dit leiden tot extra
kosten en een aanzienlijke vertraging van het project.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 385, nr. 84

4