Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3266

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 januari 2022
Fiche: Herziening richtlijn kiesrecht mobiele EU burgers bij gemeenteraadsverkiezingen, Herziening richtlijn kiesrecht mobiele EU burgers bij
verkiezingen van het EP, Mededeling bescherming integriteit verkiezingen
en stimulering democratische participatie (Kamerstuk 22 112, nr. 3261)
Fiche: Verordening transparantie en gerichte politieke reclame (Kamerstuk
36 013, nr. 2)
Fiche: Herziening verordening statuut en financiering Europese politieke
partijen en stichtingen (Kamerstuk 22 112, nr. 3263)
Fiche: Herziening richtlijn betreffende energieprestatie gebouwen
(Kamerstuk 36 012, nr. 2)
Fiche: Herziening verordening en richtlijn markten voor financiële
instrumenten (Kamerstuk 22 112, nr. 3264)
Fiche: Verordening centraal Europees toegangspunt publieke informatie
financiële diensten (Kamerstuk 22 112, nr. 3265)
Fiche: Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met betrekking tot
uitbesteding, liquiditeitsmanagement-instrumenten, toezichtrapportages,
bewaarders en schuldfondsen
Fiche: Verordening voor Europese langetermijninvesteringsfondsen
(European Long-Term Investment Funds, ELTIF’s) (Kamerstuk 22 112,
nr. 3267)
Fiche: Commissieaanbeveling gemeenschappelijke Europese dataruimte
voor cultureel erfgoed (Kamerstuk 22 112, nr. 3268)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3266
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

1

Fiche: Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met
betrekking tot uitbesteding, liquiditeitsmanagementinstrumenten, toezichtrapportages, bewaarders en schuldfondsen
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor herziening van de richtlijn beheerders van alternatieve
beleggingsinstellingen (2011/61/EU) en de richtlijn instellingen voor
collectieve belegging in effecten (2009/65/EG) met betrekking tot
uitbesteding, liquiditeitsmanagement-instrumenten, toezichtrapportages, bewaarders en schuldfondsen
b) Datum ontvangst Commissiedocument
25 november 2021
c) Nr. Commissiedocument
COM (2021) 721
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2021:721:FIN
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
SWD(2021) 340
f) Behandelingstraject Raad
Raad economische en financiële zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Financiën
h) Rechtsbasis
Artikel 53, lid 1, Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie
(VWEU).
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Op 25 november 2021 heeft de Europese Commissie een voorstel voor
een richtlijn gepubliceerd tot wijziging van de richtlijn beheerders van
alternatieve beleggingsinstellingen (Alternative investment funds
managers directive, AIFMD)1 en de richtlijn instellingen voor collectieve
belegging in effecten (Undertakings for collective investment in transferable securities directive, UCITS richtlijn)2. De Commissie heeft de
AIFMD geëvalueerd en constateert dat de AIFMD goed functioneert maar
dat er verbeteringen mogelijk zijn. Met dit voorstel adresseert de
Commissie deze verbeterpunten. Het voorstel heeft tot doel de interne
markt voor beheerders van beleggingsinstellingen en instellingen voor
collectieve belegging in effecten (icbe’s) te verbeteren, de beleggersbescherming te vergroten en de risico’s voor het financiële stelsel te
beperken.

1

Richtlijn 2011/61/EU van 8 juni 2011 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen en tot wijziging van de
Richtlijnen 2003/41/EG en 2009/65/EG en van de Verordeningen (EG) nr. 1060/2009 en (EU)
nr. 1095/2010 (PbEU 2011, L 174).
2
Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli
2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde
instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s) (PbEU 2009, L 302).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

2

In de eerste plaats stelt de Commissie voor om de regels voor beheerders
van schuldfondsen te harmoniseren om de interne markt voor schuldfondsen3 te bevorderen en micro- en macro prudentiële risico’s te
beperken. Hierdoor kunnen bedrijven eenvoudiger toegang krijgen tot
alternatieve financieringsvormen dan bancaire financiering.
Ten tweede bevat het voorstel regels met betrekking tot beschikbaarheid
en gebruik van liquiditeitsmanagement-instrumenten door beheerders
van beleggingsinstellingen en icbe’s. In veel lidstaten beschikken
beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s niet over
liquiditeitsmanagement-instrumenten. Om micro- en macro prudentiële
risico’s4 te mitigeren en beleggers te beschermen, is in het voorstel een
minimum aantal liquiditeitsmanagement-instrumenten opgenomen
waarover een beheerder dient te beschikken. Zowel beheerders van
beleggingsinstellingen als beheerders van icbe’s krijgen de mogelijkheid
om tijdelijk de aankoop en verkoop van deelnemingsrechten op te
schorten en een van de liquiditeitsmanagement-instrumenten te activeren
die worden genoemd in bijlage V (onder 2 tot 4) AIFMD en bijlage IIA
(onder 2 tot 4) UCITS richtlijn (deze instrumenten dienen te zijn
opgenomen in het fondsreglement of de statuten).5 De nationale
toezichthouder kan ook de beheerder verzoeken liquiditeitsmanagementinstrumenten te activeren in het belang van beleggers en om prudentiële
risico’s te mitigeren.
Ten derde stelt de Commissie voor de uitbestedingsregels te verduidelijken en te harmoniseren voor beheerders van beleggingsinstellingen en
beheerders van icbe’s. Om te voorkomen dat een beheerder een brievenbusmaatschappij wordt, wordt onder meer voorgeschreven dat een
beheerder twee fulltime bestuurders dient te hebben die zijn gevestigd in
de Europese Unie.
Verder stelt de Commissie voor om rapportageverplichtingen te introduceren voor beheerders van icbe’s die hen verplichten om richting de
toezichthouder te rapporteren over de markten en instrumenten waar zij
namens de icbe in handelen. Daarnaast zullen de rapportageverplichtingen worden aangepast zodat toezichthouders een beter marktbeeld
kunnen vormen en systeemrisico’s kunnen monitoren. Tevens wil de
Commissie overlap in de rapportageverplichtingen voorkomen.
Tot slot, in bepaalde lidstaten is een beperkt aantal bewaarders gevestigd.
Nu geldt de verplichting dat de bewaarder en de beleggingsinstelling in
dezelfde lidstaat dienen te zijn gevestigd. De Commissie stelt voor dat een
beheerder een bewaarder mag aanstellen met vestiging in een andere
lidstaat dan de lidstaat waar de beleggingsinstelling is gevestigd.

3

Een schuldfonds is een beleggingsinstelling die als belegging schuldinstrumenten (bijvoorbeeld bedrijfsleningen) uitgeeft.
4
Bij micro prudentiële risico’s gaat het om de prudentiële risico’s van de afzonderlijke
beleggingsinstellingen en icbe’s. Macro prudentiële risico’s zien op de risico’s voor de
financiële sector als geheel.
5
Zie bijlage V (onder 2 tot 4) AIFMD en bijlage IIA (onder 2 tot 4) UCITS. De beheerder kan kiezen
uit de volgende aanvullende liquiditeitsmanagement-instrumenten: i) redemption gates:
tijdelijk limiteren of opschorten van terugkoopverzoeken; (ii) opzegtermijn: termijn van
vooraankondiging die beleggers moeten geven aan fondsbeheerders bij het terugkopen van
hun aandelen; (ii) terugkooppremies: terugkoopverzoeken van deelnemers verminderen door
terugkooppremies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

3

b) Impact assessment Commissie
De door de Commissie geadresseerde verbeterpunten met betrekking tot
de AIFMD en UCITS richtlijn hebben tot doel de interne markt voor
beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s te verbeteren, de
beleggersbescherming te vergroten en de risico’s voor het financiële
stelsel te beperken. De Commissie stelt voor de regels voor schuldfondsen te harmoniseren en niet langer de regulering van schuldfondsen
over te laten aan de lidstaten zelf zodat micro- en macro prudentiële
risico’s worden beperkt en de interne markt voor schuldfondsen kan
groeien. De Commissie heeft overwogen om minder regels van
toepassing te verklaren op schuldfondsen maar dit zou volgens de
Commissie niet voldoende bijdragen aan het mitigeren van de micro- en
macro prudentiële risico’s. Schuldfondsen kunnen straks eenvoudiger en
met minder kosten grensoverschrijdend deelnemingsrechten aanbieden
en bedrijven kunnen makkelijker toegang krijgen tot andere financieringsmogelijkheden dan bancaire financiering. Voor wat betreft het liquiditeitsmanagement heeft de Commissie verschillende opties overwogen om de
financiële stabiliteit te kunnen waarborgen in geval van gespannen
marktsituaties. De optie die de Commissie heeft gekozen is volgens de
Commissie het minst belastend voor beheerders en voldoende effectief
ter bescherming van de activa van beleggers. Een beheerder dient naast
de mogelijkheid om tijdelijk de aankoop en verkoop van deelnemingsrechten op te schorten, tevens te kiezen voor een ander
liquiditeitsmanagement-instrument dat kan worden geactiveerd indien de
omstandigheden daar aanleiding toe geven. De keuze voor het aanvullende liquiditeitsmanagement-instrument ligt bij de beheerder. De
uitbestedingsregels worden op dit moment in de verschillende lidstaten
verschillend uitgelegd. De Commissie stelt daarom voor de uitbestedingsregels voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s te harmoniseren en regels op te stellen om te voorkomen dat een beheerder een
brievenbusmaatschappij wordt indien de beheerder activiteiten uitbesteedt. Hierdoor wordt de rechtszekerheid vergroot en de beleggersbescherming in de EU volgens de Commissie verbeterd. De introductie van
rapportageverplichtingen voor beheerders van icbe’s en het aanpassen
van de rapportageverplichtingen zal volgens de Commissie een positief
effect hebben op het monitoren en managen van financiële stabiliteitsrisico’s. Bovendien kan de aanpassing van de rapportageregels leiden tot
minder overlap in de rapportageverplichtingen van de beheerders richting
toezichthouders en daardoor een kostenbesparing opleveren. De
Commissie heeft niet gekozen voor een bewaarderspaspoort (een
vergunning op basis waarvan een bewaarder grensoverschrijdend binnen
de EU bewaardiensten kan aanbieden) vanwege onder meer het
ontbreken van een geharmoniseerd faillissementsrecht in de EU. Wel
krijgen beheerders de mogelijkheid om een bewaarder aan te stellen die is
gevestigd in een andere lidstaat dan de beleggingsinstelling. Volgens de
Commissie leidt dit tot een efficiëntere markt voor beleggingsinstellingen.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet hecht groot belang aan de verdere verdieping en integratie
van de Europese kapitaalmarkten. De kapitaalmarktunie heeft onder meer
als doel de financieringsopties voor bedrijven en de toegang tot kapitaalmarkten voor investeerders en consumenten te verbeteren, mede door
het wegnemen van barrières tot grensoverschrijdende financiering. Het
kabinet steunt deze doelstellingen van de Commissie en acht het daarbij
van belang dat voldoende rekening wordt gehouden met een effectieve
beleggersbescherming. De voorgestelde aanpassingen van de AIFMD en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

4

de UCITS richtlijn kunnen een bijdrage leveren aan deze doelen. Zo wordt
door de harmonisatie van regels voor schuldfondsen een interne markt
gecreëerd en kunnen bedrijven beter toegang krijgen tot alternatieve
bronnen van financiering. Bovendien worden hierdoor grensoverschrijdende kapitaalstromen bevorderd die onder meer van groot belang
kunnen zijn voor de financiering van de energietransitie. De AIFMD heeft
de toegang van beleggers tot de kapitaalmarkt, de beheersing van
prudentiële risico’s en de beleggersbescherming verbeterd, maar er zijn
verbeteringen mogelijk. De verduidelijking van de regels met betrekking
tot uitbesteding en harmonisatie van de liquiditeitsmanagementinstrumenten betekent een betere bescherming van de activa van beleggers.
Bovendien kan de harmonisatie van de liquiditeitsmanagementinstrumenten en het verbeteren van de rapportages door beheerders aan
de toezichthouders bijdragen aan de financiële stabiliteit en systeemrisico’s verminderen.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
De huidige AIFMD functioneert goed, maar het kabinet ziet ook ruimte
voor verbetering. In algemene zin kan het kabinet zich vinden in het
voorstel van de Commissie. Ten eerste stelt de Commissie voor om de
regels voor beheerders van schuldfondsen te harmoniseren om de interne
markt voor schuldfondsen te bevorderen, de prudentiële risico’s van
schuldfondsen beter te kunnen beheersen en de toegang voor bedrijven
tot alternatieve financieringsvormen te vergroten. Het kabinet staat
positief tegenover het creëren van een geharmoniseerd regime voor
schuldfondsen.
Ten tweede stelt de Commissie regels voor om het gebruik van
liquiditeitsmanagement-instrumenten te faciliteren. Beheerders van
beleggingsinstellingen en icbe’s krijgen de mogelijkheid om tijdelijk de
aankoop en verkoop van deelnemingsrechten op te schorten en een van
de liquiditeitsmanagement-instrumenten te activeren die worden
genoemd in bijlage V (onder 2 tot 4) AIFMD en bijlage IIA (onder 2 tot 4)
UCITS richtlijn (deze instrumenten dienen te zijn opgenomen in het
fondsreglement of de statuten).6 Tevens krijgt de nationale toezichthouder
de bevoegdheid om de beheerder te vragen liquiditeitsmanagementinstrumenten te activeren. Het kabinet kan zich vinden in deze
liquiditeitsmanagement-instrumenten die een beheerder of de toezichthouder kan activeren.
Ten derde stelt de Commissie een aantal wijzigingen voor met betrekking
tot de regels omtrent uitbesteding van activiteiten door de beheerder. De
uitbestedingsregels worden op dit moment door de lidstaten op verschillende manieren uitgelegd. De Commissie stelt daarom voor de uitbestedingsregels voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s te
harmoniseren en regels op te stellen om te voorkomen dat een beheerder
een brievenbusmaatschappij wordt indien een beheerder activiteiten
uitbesteedt. Het kabinet kan zich vinden in het verduidelijken en harmoniseren van de uitbestedingsregels voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s. Dit draagt bij aan de rechtszekerheid, een meer uniforme
interpretatie van de uitbestedingsregels door de toezichthouders en een
uniform niveau van beleggersbescherming binnen de EU.
6

Zie bijlage V (onder 2 tot 4) AIFMD en bijlage IIA (onder 2 tot 4) UCITS. De beheerder kan kiezen
uit de volgende aanvullende liquiditeitsmanagement-instrumenten: i) redemption gates:
tijdelijk limiteren of opschorten van terugkoopverzoeken; (ii) opzegtermijn: termijn van
vooraankondiging die beleggers
moeten geven aan fondsbeheerders bij het terugkopen van hun aandelen; (ii) terugkooppremies: terugkoopverzoeken van deelnemers verminderen door terugkooppremies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

5

Het kabinet vindt de door de Commissie voorgestelde periodieke
rapportageverplichting voor beheerders van icbe’s een goede ontwikkeling en kan zich vinden in het mandaat dat de Europese Autoriteit voor
Effecten en Markten (European Securities and Markets Authority, ESMA)
krijgt om de rapportagevereisten voor beheerders aan te passen en te
stroomlijnen. Belangrijk is dat overlap in rapportageverplichtingen wordt
voorkomen en dat beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s niet
dubbel hoeven te rapporteren.
Ten vierde stelt de Commissie voor dat een beheerder een bewaarder met
vestiging in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de beleggingsinstelling is gevestigd, kan aanstellen. Nu geldt de verplichting dat de
bewaarder en de beleggingsinstelling in dezelfde lidstaat dienen te zijn
gevestigd. De Commissie constateerde dat beheerders van beleggingsinstellingen met vestiging in een lidstaat met weinig bewaarders moeite
hebben om een geschikte bewaarder aan te stellen. Het kabinet is positief
over de mogelijkheid voor beheerders om een bewaarder aan te stellen
die is gevestigd in een andere lidstaat dan de beleggingsinstelling omdat
hierdoor de toegang tot bewaarders wordt verbeterd. Het kabinet vindt
het hierbij van belang dat de samenwerking tussen de toezichthouders
goed is geregeld.
Tot slot zal het kabinet aandacht vragen voor een gelijk speelveld voor
beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s die beleggingsdiensten
verlenen en beleggingsondernemingen die dezelfde beleggingsdiensten
verlenen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Het kabinet verwacht dat andere lidstaten evenals het Europees Parlement
overwegend positief zullen staan tegenover het voorstel.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet voor wat betreft de bevoegdheid is positief.
Het richtlijnvoorstel is gebaseerd op artikel 53, lid 1, VWEU. Op grond
hiervan kan de EU, teneinde de toegang tot werkzaamheden, anders dan
in loondienst, en de uitoefening daarvan te vergemakkelijken, richtlijnen
vaststellen inzake de onderlinge erkenning van diploma’s, certificaten en
andere titels en inzake de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten betreffende de toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan.
De met het voorstel te wijzigen richtlijnen zijn tevens op deze rechtsgrondslag gebaseerd. Het kabinet kan zich vinden in de gekozen rechtsgrondslag. Op het gebied van de interne markt heeft de EU een met de
lidstaten gedeelde bevoegdheid (artikel 4, lid 2, sub a, VWEU).
b) Subsidiariteit
Het kabinet beoordeelt de subsidiariteit positief. De voorgestelde
wijzigingen van de AIFMD en UCITS richtlijn hebben tot doel de interne
markt voor beheerders te bevorderen, de beleggersbescherming te
vergroten en de risico’s voor het financiële stelsel te beperken. Lidstaten
kunnen deze doelstellingen niet zelf realiseren vanwege het grensoverschrijdende karakter van de markt voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s. Deze doelstellingen kunnen wegens dit grensoverschrijdende karakter beter door de Unie worden bereikt. Een wijziging van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

6

bestaande EU-regelgeving kan bovendien slechts op EU-niveau plaatsvinden. Optreden op EU-niveau is daarom gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit positief. Het voorstel verduidelijkt de huidige AIFMD en UCITS richtlijn en maakt deze toekomstbestendig. Deze richtlijnen hebben tot doel de interne markt voor beheerders
te verbeteren en de beleggersbescherming en financiële stabiliteit in de
EU te waarborgen. Alhoewel de richtlijnen het doel van een interne markt,
een hoge mate van beleggersbescherming en het waarborgen van
financiële stabiliteit voor het grootste deel hebben gerealiseerd, zijn er
verbeteringen mogelijk. De Commissie stelt onder meer verbeteringen
voor met betrekking tot de harmonisatie van de regels voor schuldfondsen, het faciliteren van het gebruik van liquiditeitsmanagementinstrumenten door beheerders, het verduidelijken en harmoniseren van
regels omtrent uitbesteding, het verbeteren van de toegang tot
bewaarders en het stellen van regels omtrent rapportageverplichtingen.
De voorgestelde wijzigingen van de AIFMD en de UCITS richtlijn zijn
beperkt en geschikt om de bovenstaande doelen te bereiken en gaan
derhalve niet verder dan noodzakelijk.
5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de EU. Het kabinet
is van mening dat eventuele benodigde EU-middelen gevonden dienen te
worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021–2027 en dat deze moeten passen
bij een prudente ontwikkeling van de EU-jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
Dit voorstel heeft geen financiële consequenties (incl. personele) voor
rijksoverheid en/of decentrale overheden. Mochten er uiteindelijk toch
budgettaire gevolgen zijn, dan worden deze ingepast op de begroting van
het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s zal dit voorstel
nalevingskosten mee brengen. De nalevingskosten voor beheerders van
schuldfondsen zullen stijgen omdat de richtlijn regels introduceert voor
schuldfondsen. De verwachte uitgebreidere rapportageverplichtingen (via
gedelegeerde handelingen) voor beheerders van beleggingsinstellingen
zullen leiden tot hogere nalevingskosten. Echter op langere termijn kan de
vereenvoudiging en stroomlijning van rapportages leiden tot lagere
rapportagekosten omdat dubbele rapportages worden voorkomen. Om te
voorkomen dat een beheerder een brievenbusmaatschappij wordt, stelt
de Commissie voor dat een beheerder minimaal twee fulltime bestuurders
dient te hebben, die zijn gevestigd in de EU. Dit kan ook leiden tot hogere
nalevingskosten bij beheerders. Voor beleggers ontstaan geen directe
additionele kosten, wel kunnen kosten door beheerders worden doorberekend aan beleggers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

7

d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Het richtlijnvoorstel bevordert de totstandkoming van een interne markt
voor beheerders van beleggingsinstellingen en een regelgevings- en
toezichtkader voor de werkzaamheden binnen de EU van alle beheerders
van beleggingsinstellingen. Naar verwachting heeft het richtlijnvoorstel
dan ook geen impact op de concurrentiekracht van financiële instellingen
in de EU als geheel en ook geen geopolitieke consequenties.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De richtlijn dient te worden omgezet in het nationale recht. De regels
zullen worden opgenomen in de Wet op het financieel toezicht (Wft) en de
bijbehorende lagere regelgeving.
Het voorstel heeft geen gevolgen voor de lex silencio positivo.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
In het richtlijnvoorstel wordt aan de Commissie een aantal gedelegeerde
handelingen toegekend ex artikel 290 VWEU.
In de eerste plaats wordt aan de Commissie op grond van artikel 7,
achtste lid, tweede alinea, AIFMD en artikel 13, vierde lid, tweede alinea,
UCITS richtlijn de bevoegdheid gegeven om door ESMA opgestelde
technische reguleringsnormen vast te stellen met betrekking tot de inhoud
van de informatie die de nationale toezichthouders jaarlijks aan ESMA
dienen te verstrekken indien een beheerder het grootste deel van zijn
portefeuillemanagement en risicomanagement uitbesteedt, inclusief het
format en de procedures die daarbij in acht moeten worden genomen. Het
gaat hierbij om niet essentiële onderdelen van de richtlijn. Derhalve is het
toekennen van deze gedelegeerde handeling aan de Commissie mogelijk.
Het kabinet acht het toekennen van de gedelegeerde handeling bovendien
wenselijk omdat op deze manier de wetgevingsprocedure niet wordt
belast. Bovendien acht het kabinet de keuze voor een gedelegeerde
handeling passend (in plaats van een uitvoeringshandeling) omdat het
gaat om een nadere uitwerking van de inhoud van de informatie over
uitbesteding die de nationale toezichthouders aan ESMA dienen te
verstrekken.
In de tweede plaats wordt de Commissie de bevoegdheid gegeven om
door ESMA opgestelde technische reguleringsnormen vast te stellen met
betrekking tot de eigenschappen van de liquiditeitsmanagementinstrumenten, selectie en gebruik van liquiditeitsmanagementinstrumenten en informatieverstrekking daarover richting beleggers (zie
artikelen 16, lid 2h, AIFMD en 18a, vijfde lid, UCITS richtlijn). De bevoegdheidsdelegatie aan de Commissie is mogelijk omdat het hier een
inhoudelijk beperkte nadere uitwerking van de hoofdnorm betreft en dus
geen essentieel onderdeel van de richtlijn betreft. De gedelegeerde
handeling is volgens het kabinet wenselijk omdat op deze manier de
wetgevingsprocedure niet wordt belast. Bovendien acht het kabinet de
keuze voor een gedelegeerde handeling passend omdat het gaat om een
verdere uitwerking van het liquiditeitsmanagement-instrumentatrium.
Deze bevoegdheidsdelegatie is voldoende afgebakend. Ten slotte wordt
de Commissie op grond van de artikelen 24, zesde lid, derde alinea,
AIFMD en 20a, tweede lid, derde alinea, UCITS richtlijn de bevoegdheid
gegeven om de door ESMA opgestelde technische reguleringsnormen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

8

vast te stellen met betrekking tot de inhoud van de rapportages aan de
toezichthouders. Het gaat om niet essentiële onderdelen van de richtlijn,
derhalve is de bevoegdheidsdelegatie mogelijk. Het kabinet acht de
gedelegeerde handeling ook wenselijk omdat de verdere invulling van de
rapportages dan niet de wetgevingsprocedure belast. Gelet op het
technische karakter van de verdere uitwerking van de rapportageverplichtingen vindt het kabinet de keuze voor een gedelegeerde handeling (in
plaats van een uitvoeringshandeling) passend. Wel zal het kabinet tijdens
de onderhandelingen oog hebben voor de uiteindelijke vormgeving en
afbakening van de gedelegeerde bevoegdheid zodat duidelijk is waarover
nadere regels kunnen worden gesteld.
In het richtlijnvoorstel wordt aan de Commissie de bevoegdheid tot
vaststellen van een uitvoeringshandeling toegekend ex artikel 291 VWEU
met inachtneming van artikel 15 van Verordening nr. 1095/20107. De
Commissie krijgt op grond van de artikelen 24, zevende lid, derde alinea,
AIFMD en 20a, derde lid, derde alinea, UCITS richtlijn de bevoegdheid om
(na advies van ESMA) het format en frequentie van de rapportageverplichtingen vast te leggen in uitvoeringshandelingen. De uitvoeringshandelingen zijn technisch van aard en houden geen strategische beslissingen of beleidskeuzen in. Derhalve is het toekennen van deze
uitvoeringshandeling aan de Commissie mogelijk, omdat het niet de
vaststelling van essentiële onderdelen betreft. Het kabinet kan zich vinden
in deze uitvoeringshandeling (in plaats van delegatie) omdat op deze
manier wordt bewerkstelligd dat beheerders op uniforme wijze aan de
toezichthouder rapporteren en de toezichthouders beter een inschatting
kunnen maken van de noodzakelijke frequentie van de rapportages. De
technische uitvoeringsnormen worden conform artikel 15 van Verordening nr. 1095/2010 ontwikkeld door ESMA. ESMA legt haar ontwerpen
van technische uitvoeringsnormen aan de Commissie voor, die
vervolgens bevoegd is deze handelingen vast te stellen. Het kabinet kan
zich vinden in deze voorgestelde procedure, omdat ESMA de expertise
heeft om een format op te stellen en ESMA een goede inschatting kan
maken van de noodzakelijke frequentie van de rapportageverplichtingen.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De richtlijn dient 24 maanden na inwerkingtreding van de richtlijn te
worden geïmplementeerd in nationale wetgeving. Het kabinet kan zich
hier in vinden.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
ESMA zal periodiek (ten minste elke twee jaar) door middel van een peer
review het toezicht op de uitbestedingsregels, bedoeld in artikelen 20
AIFMD en 13 UCITS, evalueren met het oog op het voorkomen dat
beheerders door het uitbesteden van activiteiten een brievenbusmaatschappij worden (artikelen 38a AIFMD en 101a UCITS). De Commissie zal
om de vijf jaar, en voor het eerst vijf jaar na inwerkingtreding van de
richtlijn, de volgende onderwerpen die betrekking hebben op beheerders
van beleggingsinstellingen evalueren (artikel 69b lid 1 AIFMD):
i)
de impact op de financiële stabiliteit van het inzetten van
liquiditeitsmanagement-instrumenten;
7

Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010
tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten
en markten), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/77/EG
van de Commissie (PbEU 2010, L 331).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

9

ii)

de effectiviteit van de vergunningvoorschriften zoals opgenomen
in de artikelen 7 en 8 AIFMD en het uitbestedingsregime;
iii)
de regels voor schuldfondsen;
iv)
de wenselijkheid van een paspoort voor bewaarders.8
Artikel 101a UCITS bepaalt dat de Commissie na 2,5 jaar het uitbestedingsregime evalueert. Het kabinet acht evaluatie van de nieuwe regels
wenselijk omdat op die manier kan worden beoordeeld of de nieuwe
regels effectief zijn. Echter de evaluatie van het uitbestedingsregime voor
beheerders van icbe’s door de Commissie na 2,5 jaar acht het kabinet te
snel omdat dan waarschijnlijk nog niet goed kan worden beoordeeld of
het nieuwe uitbestedingsregime daadwerkelijk voorkomt dat beheerders
van icbe’s een brievenbusmaatschappij worden. Net als voor de evaluatie
van het uitbestedingsregime in de AIFMD zou voor de uitbestedingsregels
in de UCITS richtlijn een evaluatietermijn van vijf jaar dienen te worden
aangehouden.
e) Constitutionele toets
N.v.t.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Er worden geen problemen met betrekking tot de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid voorzien. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is
belast met het gedragstoezicht op beheerders van beleggingsinstellingen
en de Nederlandsche Bank (DNB) is belast met het prudentieel toezicht op
beheerders van beleggingsinstellingen. Afhankelijk van de aard van de
voorgestelde maatregelen, zal de handhaving bij de AFM respectievelijk
DNB komen te liggen.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
N.v.t.

8

Een bewaarder: degene die belast is met het bewaren van de activa van een beleggingsinstelling of icbe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3266

10