Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3072
Vragen van het lid Gijs van Dijk (PvdA) aan de Minister en de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over uitsluiting van studenten en
jongeren voor de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers
(Tozo) (ingezonden 20 mei 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 8 juni 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel in NH Nieuws «Weddingplanner Sophie (20)
krijgt geen coronavergoeding «omdat ze te jong is»» van 18 mei 2020?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe verklaart u dat hardwerkende jonge zelfstandigen zonder personeel
(zzp’ers) onder 21 jaar slechts recht hebben op een uitkering van 259,78 euro
per maand? Is het mogelijk om in Nederland rond te komen met een inkomen
van 259,78 euro per maand?
Antwoord 2
De hoogte van de inkomensaanvulling voor jongeren van 18 tot 21 jaar vanuit
de Tozo is gebaseerd op de jongerennormen op grond van artikel 20 van de
Participatiewet. Deze jongerennormen zijn lager dan de bijstandsnormen voor
volwassenen, omdat de ouders volgens de wet (artikel 395a van Boek 1 van
het Burgerlijk Wetboek) verplicht zijn bij te dragen aan de kosten van het
levensonderhoud van hun meerderjarige kinderen die de leeftijd van 21 jaar
nog niet hebben bereikt. Om deze reden dekt de bijstandsnorm voor
personen van 18 tot 21 jaar niet volledig de noodzakelijke kosten van bestaan.
Gelet op het vangnetkarakter van de bijstand is het gerechtvaardigd om bij de
bepaling van de hoogte van de norm rekening te houden met deze onderhoudsplicht (zie ook: Kamerstukken II 2002/03, 28 870, nr. 3, p. 43).

1

ah-tk-20192020-3072
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NH Nieuws, 18 mei 2020 «Weddingplanner Sophie (20) krijgt geen coronavergoeding «omdat
ze te jong is»» (https://www.nhnieuws.nl/nieuws/267413/weddingplanner-sophie-20-krijgt-geencoronavergoeding-omdat-ze-te-jong-is)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Er wordt dan ook vanuit gegaan dat de jongere een beroep doet op zijn
ouders voor een bijdrage in zijn bestaanskosten. Alleen als de ouders
onvoldoende draagkracht hebben om aan hun onderhoudsplicht te voldoen,
bijvoorbeeld omdat zij zelf een bijstandsuitkering hebben, of als redelijkerwijs
het onderhoudsrecht ten opzichte van de ouders niet te gelde kan worden
gemaakt, heeft de uitwonende jongere recht op aanvullende bijzondere
bijstand (o.g.v. artikel 12 van de Participatiewet). De gemeente stemt de
hoogte van de bijzondere bijstand dan af op de persoonlijke situatie, waarbij
de gemeente zelf kan bepalen hoe hoog de bijzondere bijstand voor
levensonderhoud is.
Ik kan mij overigens voorstellen dat in het geval een meerderjarige jongere al
jarenlang een in de kern gezond bedrijf heeft, uitwonend is en financieel
onafhankelijk is van de ouders, het onlogisch of onrechtvaardig kan aanvoelen dat de Tozo-inkomensaanvulling niet meer dan 259,87 euro per maand
bedraagt, waardoor deze jonge ondernemer weer een financieel beroep moet
doen op de ouders. De Tozo is een tijdelijke noodmaatregel, binnen de kaders
van de Participatiewet. De grondslag van de Tozo, artikel 78f van de
Participatiewet, staat niet toe om voor de Tozo van de bijstandsnormen af te
wijken.
Vraag 3
Deelt u de mening dat jongeren in de Tozo niet uitgesloten mogen worden
vanwege de onderhoudsplicht tot 21 jaar, mede omdat ouders slechts tot 18
jaar de kinderbijslag en kindgebonden budget ontvangen?
Antwoord 3
Jongeren vanaf 18 tot 21 jaar zijn niet uitgesloten van het recht op Tozo. Wel
gelden voor hen de lagere bijstandsnormen voor jongeren op grond van
artikel 20 van de Participatiewet.
Vraag 4
Kunt u aangeven in hoeveel gevallen gemeenten genoodzaakt waren om
andere maatwerkoplossingen te treffen voor jongeren onder 21 jaar omdat zij
geen recht hebben op een volledige uitkering?
Antwoord 4
Vanwege de gedecentraliseerde uitvoering van de Tozo beschik ik niet over
de gevraagde gegevens.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat een grote groep jonge zzp’ers,
ook als zij alleenstaande ouder zijn, de huur niet meer kan betalen?
Antwoord 5
Zie antwoord 2.
Vraag 6
Deelt u de mening dat iedere zzp’er die zijn inkomen is kwijtgeraakt en aan
het urencriterium voldoet recht heeft op een maximale vergoeding tot 1.050
euro per maand?
Antwoord 6
Zelfstandigen die aan de voorwaarden van de Tozo voldoen, hebben recht op
een inkomensaanvulling tot de voor hen geldende bijstandsnorm, zoals
opgenomen in de artikelen 20, 21, 22 en 24 van de Participatiewet. Voor 21
tot 67 jarigen is dat 1.050 euro per maand en voor jongeren onder de 21 jaar
is dat de voor hen geldende bijstandsnorm.
Vraag 7, 8
Waarom heeft u besloten studerende zelfstandigen volledig uit te sluiten voor
de Tozo? Waarom heeft u ervoor gekozen om voor zelfstandigen met veel
vermogen of een partner met een hoog inkomen, wel volledige bijstand toe
te kennen en voor studenten en jongeren onder 21 jaar niet?
Bent u bereid om zzp’ers die studeren en of onder 21 jaar oud zijn, met
terugwerkende kracht in aanmerking te laten komen voor een uitkering tot
1.050 euro per maand?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 7, 8
Op grond van artikel 13, tweede lid, onderdeel c, van de Participatiewet
hebben personen jonger dan 27 jaar geen recht op algemene bijstand, als zij
door het Rijk bekostigd onderwijs kunnen volgen en in verband daarmee
aanspraak hebben op studiefinanciering op grond van de Wet studiefinanciering 2000 (WSF 2000). Omdat de wettelijke grondslag van de Tozo is gelegen
in artikel 78f van de Participatiewet, strekt deze uitsluiting zich ook uit tot het
recht op bijstand voor levensonderhoud op grond van de Tozo. De reden voor
deze uitsluiting is dat in de Participatiewet studiefinanciering op grond van de
WSF 2000 wordt aangemerkt als een passende en toereikende voorliggende
voorziening. Op grond van artikel 15 van de Participatiewet bestaat er geen
recht op bijstand als een beroep kan worden gedaan op een passende en
toereikende voorliggende voorziening.
Voor jonge zelfstandigen van 18 tot 21 jaar gelden dezelfde voorwaarden om
in aanmerking te komen voor bijstand voor levensonderhoud op grond van
de Tozo als voor zelfstandigen vanaf 21 jaar. Ook voor hen geldt dat bij de
beoordeling van het recht op en de hoogte van de Tozo het vermogen buiten
beschouwing blijft. Voor 1 juni gold ook dat het inkomen van de partner
buiten beschouwing bleef. Met ingang van 1 juni kent de Tozo wel een
partnerinkomenstoets. Omdat de wettelijke grondslag van de Tozo is gelegen
in artikel 78f van de Participatiewet, gelden voor jonge zelfstandigen van 18
tot 21 jaar wel de lagere jongerennormen op grond van artikel 20 van de
Participatiewet.
Artikel 78f van de Participatiewet staat niet toe om voor de Tozo af te wijken
van in dit geval de artikelen 13, 15 en 20 van de Participatiewet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3