2022D05396

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 11 februari 2022 een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister en Staatssecretaris
van Financiën over de door de Minister van Buitenlandse Zaken op
21 januari 2022 toegezonden fiches met betrekking tot voorstellen inzake
de kapitaalmarktunie:
Fiche: Verordening centraal Europees toegangspunt publieke informatie
financiële diensten (Kamerstuk 22 112, nr. 3265);
Fiche: Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met betrekking tot
uitbesteding, liquiditeitsmanagement-instrumenten, toezichtrapportages,
bewaarders en schuldfondsen (Kamerstuk 22 112, nr. 3266); en
Fiche: Verordening voor Europese langetermijninvesteringsfondsen
(European Long-Term Investment Funds, ELTIF’s) (Kamerstuk 22 112,
nr. 3267).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Kling

nds-tk-2022D05396

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave
1.
2.
3.

4.

blz.

Inleiding
Fiche: Verordening centraal Europees toegangspunt publieke
informatie financiële diensten
Fiche: Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met
betrekking tot uitbesteding, liquiditeitsmanagementinstrumenten, toezichtrapportages, bewaarders en schuldfondsen
Fiche: Verordening voor Europese langetermijninvesteringsfondsen (European Long-Term Investment Funds, ELTIF’s)

2
2

5
7

1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de fiches met
betrekking tot de voorstellen inzake kapitaalmarktunie. Deze leden hebben
daarbij nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de fiches met voorstellen inzake kapitaalmarktunie en hebben een
aantal vragen en opmerkingen bij deze fiches.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de fiches met
betrekking tot de voorstellen inzake kapitaalmarktunie. Naar aanleiding
van het genoemde punt hebben de leden van de PVV-fractie nog enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de fiches met
voorstellen inzake kapitaalmarktunie en hebben een aantal vragen en
opmerkingen bij deze fiches. Allereerst willen de leden van de CDA-fractie
hun steun uitspreken voor het verder stimuleren van de Europese
kapitaalmarktunie, voor betere toegang tot financiering voor bedrijven, in
het bijzonder het mkb, op de kapitaalmarkt. Internationaal gezien vallen
Europese bedrijven veelal terug op bankfinanciering in plaats van
kapitaalmarktfinanciering, terwijl meer diverse bronnen van financiering
de economie kunnen stimuleren en minder zwaar het risico bij banken
neer kunnen leggen. Daarbij vinden deze leden het inderdaad van belang
dat door nadere maatregelen risico’s worden beperkt en regels worden
geharmoniseerd ter bescherming van beleggers en bedrijven.
De leden van de Groep Van Haga hebben kennisgenomen van de fiches
met voorstellen inzake kapitaalmarktunie en hebben een aantal vragen en
opmerkingen bij deze fiches.
2. Fiche: Verordening centraal Europees toegangspunt publieke
informatie financiële diensten
Met betrekking tot de reikwijdte van informatie lezen de leden van de
VVD-fractie dat deelnemers van de consultatie niet in meerderheid een
voorkeur hadden voor de meest omvangrijke reikwijdte, maar dat de
Europese Commissie dit wel als de optimale keuze ziet. Kan het kabinet
toelichten welke reikwijdte wel een meerderheid had onder de
deelnemers en wat de argumentatie is van de deelnemers waarom zij niet
de voorkeur hadden voor de meest omvangrijke reikwijdte van informatie? Ook vragen deze leden het kabinet om specifiek toe te lichten wat
onder het openbaar maken van gegevens die momenteel al openbaar
worden gemaakt op grond van bestaande wet- en regelgeving valt. Omvat

2

dit bijvoorbeeld ook alle KvK-gegevens, inclusief woon- en vestigingsadres van (zelfstandig) ondernemers?
Het instellen van een centraal Europees toegangspunt voor bedrijfsdata is
de eerste actie van de zestien aangekondigde acties in het in september
2020 aangeboden nieuwe Actieplan Kapitaalmarktunie. De leden van de
VVD-fractie delen de mening met het kabinet dat moet worden
voorkomen dat een grote hoeveelheid gegevens beschikbaar wordt
gemaakt zonder dat de directe toegevoegde waarde voor de kapitaalmarktunie ervan evident is. Hoe gaat het kabinet concreet invulling geven
aan het voornemen om tijdens Europese onderhandelingen «kritisch af te
wegen»» of alle wijzigingen in de omnibus-verordening en omnibusrichtlijn wenselijk zijn?
De leden van de VVD-fractie lezen dat bij een toekomstige richtlijn of
verordening zal worden voorzien in de aanwijzing van het verzamelorgaan. Hoe kijkt het kabinet zelf naar dit vraagstuk? Wat is in de ogen van
het kabinet een logisch verzamelorgaan en hoe weegt het kabinet daarin
mee dat de rapportagelast wordt geminimaliseerd?
Tevens hechten de leden van de VVD-fractie net als het kabinet veel
waarde aan mogelijkheid voor mkb-ondernemingen met een externe
financieringsbehoefte om te kunnen profiteren van het centraal Europees
toegangspunt publieke informatie financiële diensten (ESAP) zonder dat
alle ondernemingen worden belast met additionele nalevingskosten. Hoe
draagt het Europees toegangspunt concreet bij aan het creëren van meer
financieringsmogelijkheden voor het bedrijfsleven en vooral het
midden-en kleinbedrijf (mkb)?
Voorts vragen de leden van de VVD-fractie het kabinet of andere lidstaten
de mening delen dat de implementatietermijn van twaalf maanden te kort
is. Is het kabinet voornemens te verzoeken om dit termijn te verlengen?
Zo niet, hoe gaat het kabinet zestien richtlijnen binnen twaalf maanden
implementeren en wat zijn de gevolgen indien dit niet lukt?
De leden van de VVD-fractie lezen dat over de periode 2024–2027 de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB)
gezamenlijk 6,9 miljoen euro additioneel moeten bijdragen aan de
Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA). De kosten van AFM
en DNB worden, op basis van artikel 13 Wet bekostiging financieel
toezicht 2019, gedragen door de financiële instellingen die onder toezicht
staan van de AFM en DNB. De leden van de VVD-fractie vragen al langer
aandacht voor de urgentie dat toezichthouders transparant zijn over de
kosten die zij verantwoorden aan de financiële sector. Dit omdat deze
leden het vertrouwen in de toezichthouder immers van groot belang
vinden om het vertrouwen in de financiële sector te verbeteren.
De leden van de VVD-fractie grijpen dit schriftelijk overleg aan om te
vragen hoe het kabinet gaat borgen dat de toezichthouders transparant
zijn over de doorrekening van de 6,9 miljoen euro en de andere kosten die
gaan volgen aan de financiële sector.
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie aan het kabinet de term
«»grote gebruikers»» nader toe te lichten. Worden financiële instellingen
als grote gebruikers beschouwd?
De leden van de D66-fractie begrijpen dat de Europese Commissie
informatie over bedrijven op een overkoepelende manier wil aanbieden
om toegang voor bedrijven tot markfinanciering beter te faciliteren. Deze
leden zien daarbij een risico dat informatie van bedrijven wordt gevraagd
die niet daadwerkelijk bijdraagt aan het behalen van de doelstellingen van

3

het ESAP en de kapitaalmarktunie. De leden van de D66-fractie vragen het
kabinet daarom naar de balans tussen de kosten en de baten van de
informatievoorziening en hoe deze wordt geborgd.
De leden van de D66-fractie zijn er voorstander van dat naast financiële
informatie ook informatie over duurzaamheid in de financiële dienstensector (SFDR) en de voorgestelde Richtlijn betreffende duurzaamheidsverslaggeving (CSRD) openbaar wordt gemaakt. Deze leden begrijpen voorts
dat de ESMA in samenwerking met de Europese Bankautoriteit (EBA) en
de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA)
zorgt voor de totstandbrenging en het beheer van het toegangspunt. Deze
leden vragen het kabinet naar de manier waarop voor voldoende kennis
en expertise over duurzaamheid bij de controle op de kwaliteit van de
data wordt gezorgd. Voorts vragen deze leden naar de gevolgen van
openbaarheid van deze informatie over duurzaamheid voor de (vereiste)
risico-inschattingen van financiële instellingen.
De leden van de D66-fractie lezen dat de Europese Commissie benoemt
dat de eerste instellingen vanaf 2024 gegevens zullen aanleveren en het
toegangspunt vanaf eind 2024 operationeel moet zijn. Echter, een termijn
van twaalf maanden voor het wijzigen van nationale regels ter implementatie van zestien richtlijnen kan te kort zijn. De leden van de D66-fractie
vragen daarom wat de Europese Commissie eraan doet om deze
implementatietermijn te halen of desnoods te verlengen.
De leden van de PVV-fractie willen weten welke informatie precies via het
toegangspunt zal worden gedeeld. Welke additionele informatie mag zoal
ten behoeve van opname in het ESAP op vrijwillige basis worden
verstrekt?
De leden van de PVV-fractie vragen om een overzicht van de bevoegde
autoriteiten die betrokken zijn bij de voorstellen en een duidelijke
omschrijving van de bevoegdheden die ze zullen hebben.
De leden van de PVV-fractie merken voorts op dat ESMA een heffing in
rekening mag brengen voor het aanvragen van informatie. De leden van
de PVV-fractie vragen het kabinet om een verduidelijking van wanneer
ESMA dergelijke kosten in rekening zal brengen en hoe hoog deze kosten
zullen zijn (in euro’s).
De leden van de PVV-fractie willen verder weten hoe volgens het kabinet
kan worden voorkomen dat een grote hoeveelheid gegevens beschikbaar
wordt gemaakt zonder dat de directe toegevoegde waarde voor de
kapitaalmarkunie ervan evident is. Hoe zal tevens worden voorkomen dat
de gegevens zullen worden gebruikt voor bijvoorbeeld commerciële
doeleinden?
De leden van de PVV-fractie willen bovendien weten hoeveel AFM en DNB
additioneel bij zullen dragen aan ESMA als gevolg van dit voorstel en met
hoeveel de toezichtkosten hiermee naar verwachting zullen toenemen.
Ten aanzien van het voorstel van oprichting van een Europees gecentraliseerd toegangspunt voor publieke informatie kunnen de leden van de
CDA-fractie zich vinden in de positieve grondhouding van het kabinet.
Deze leden vinden het ook goed dat daarbij de duurzaamheidsverslaglegging meteen wordt meegenomen. Allereerst vragen deze leden het
kabinet voor wie het toegangspunt allemaal raadpleegbaar is en wat deze
leden zich hier praktisch precies bij voor moeten stellen. Wordt dit een
database met bedrijfsinformatie, bijvoorbeeld KvK-achtige informatie die
vrij toegankelijk is voor eenieder die het digitale archief via een website

4

wil raadplegen? Het kabinet zegt dat moet worden overwogen of alle
informatie die volgens de huidige voorstellen moet worden verstrekt aan
het toegangspunt werkelijk bijdraagt aan de doelstellingen van ESAP en
de kapitaalmarktunie. Welke informatie is volgens het kabinet van
toegevoegde waarde en over welke informatie die moet worden aangeleverd twijfelt het kabinet?
Wat de leden van de CDA-fractie vooral belangrijk vinden is dat er voor
bedrijven geen overkill ontstaat met betrekking tot het aanleveren van
informatie via verschillende kanalen voor verschillende doeleinden, als dit
in feite om dezelfde gegevens gaat. Banken kunnen in het kader van
rapportage over duurzaamheidsrisico’s bijvoorbeeld ook informatie
opvragen aan ondernemers. Hoe kan de aanlevering van alle data op zo
centraal en efficiënt mogelijke wijze worden vormgegeven en kijkt het
kabinet ook naar manieren om dit zo integraal mogelijk op te pakken?
Bijvoorbeeld ook in het kader van informatie die banken al aan hun
klanten vragen of moeten gaan vragen, zodat dit zo min mogelijk een last
gaat vormen.
De leden van de CDA-fractie zijn het eens met de vragen van het kabinet
over de beoogde tijdslijnen. Het lijkt hen goed als ingezet wordt op
voldoende tijd om de regelgeving te implementeren en daarbij ook te
kijken wat voor financiële instellingen en bedrijven haalbaar is.
De leden van de Groep van Haga vragen het kabinet in hoeverre
ESAP-invloed heeft op ESG-data en ESG-rating providers.
De leden van de Groep van Haga lezen dat niet beursgenoteerde bedrijven
vrijwillig mogen meedoen met de ESAP. Deze leden vragen het kabinet of
in het geval deze bedrijven meedoen of zij dezelfde kwaliteit en consistentie van data moeten leveren als beursgenoteerde bedrijven.
3. Fiche: Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met
betrekking tot uitbesteding, liquiditeitsmanagementinstrumenten, toezichtrapportages, bewaarders en schuldfondsen
De leden van de VVD-fractie hebben ook nog enkele opmerkingen en
vragen bij het tweede fiche inzake kapitaalmarktunie.
In de nota naar aanleiding van het verslag over de Implementatiewet
richtlijn prudentieel toezicht beleggingsondernemingen van 9 september
2021 stelt het kabinet dat op dat moment sprake was van enige
ongelijkheid in het Europees speelveld voor beheerders van instellingen
voor collectieve belegging in effecten (icbe’s) en beheerders van
beleggingsinstellingen die tevens beleggingsdiensten verlenen. Dat volgt
uit de eerder gemaakte keuze om in Nederland de prudentiële vereisten
voor beleggingsondernemingen van overeenkomstige toepassing te
verklaren op beheerders van icbe’s en beheerders van beleggingsinstellingen die eveneens beleggingsdiensten verlenen. Het kabinet stelde dat
de bestendiging van deze eerder gemaakte keuze in het toen behandelde
wetsvoorstel voor het bestaande Europese speelveld in beginsel geen
gevolgen heeft. Hoe verhoudt deze benadering zich tot het fiche
Herziening richtlijn AIFMD en richtlijn UCITS met betrekking tot uitbesteding, liquiditeitsmanagement-instrumenten, toezichtrapportages,
bewaarders en schuldfondsen? Wat zijn de gevolgen van het fiche voor
deze benadering?
Met betrekking tot schuldfondsen lezen de leden van de VVD-fractie dat
fondsen die meer dan 60 procent aan leningen in portefeuille houden
closed-end moeten zijn. Deze leden vragen aan het kabinet of deze

5

fondsen niet meer aangeboden kunnen worden aan retailbeleggers als ze
niet langer open-end zijn. Verwacht het kabinet dat hierdoor de financieringsmogelijkheden voor het mkb verminderen?
De leden van de D66-fractie onderschrijven het doel van de Europese
Commissie om de regels voor beheerders van schuldfondsen te harmoniseren om de interne markt voor schuldfondsen te bevorderen. Deze leden
begrijpen dat bedrijven hierdoor eenvoudiger toegang kunnen krijgen tot
alternatieve financieringsvormen dan bancaire financiering. Deze leden
vragen het kabinet naar de gevolgen voor toegang tot alternatieve
vormen van financiering voor consumenten en de eventuele wenselijkheid daarvan.
Ook de leden van de D66-fractie vinden het, net als het kabinet, van
belang dat de samenwerking tussen toezichthouders goed is geregeld.
Deze leden constateren dat AFM en DNB er een aantal verantwoordelijkheden en taken bij krijgen, waardoor het belang van samenwerking
binnen Nederland toeneemt. Hoe wordt goede samenwerking tussen de
toezichthouders geborgd en verbeterd en kan Nederland daarbij nog leren
van andere landen met een twin-peaks-model van toezichthouders?
Hoewel de leden van de D66-fractie begrijpen dat de regels voor schuldfondsen geharmoniseerd worden zodat de interne markt voor schuldfondsen wordt bevorderd, zien deze leden een risico voor de continuïteit
van schuldfondsen met een vergunning onder de Alternative Investment
Fund Managers Directive (AIFMD). Acht het kabinet het wenselijk dat
bijvoorbeeld duurzame schuldfondsen kunnen blijven voortbestaan en
hoe kunnen dit soort fondsen voor retailbeleggers voortbestaan als de
herziene AIFMD-richtlijn in werking treedt?
De leden van de PVV-fractie willen weten met hoeveel de nalevingskosten
van de uitgebreidere rapportageverplichtingen in totaal zullen stijgen als
gevolg van dit voorstel. Kan het kabinet hiervan een inschatting maken?
Ten aanzien van de herziening van de AIFMD-richtlijn denken de leden van
de CDA-fractie dat het meerwaarde heeft tot meer harmonisering te
komen om de interne markt voor schuldfondsen te bevorderen. Wel
vragen deze leden het kabinet wat de nu voorgenomen regels voor
effecten hebben voor bestaande schuldfondsen in Nederland met een
AIFMD-vergunning en in hoeverre zij worden geraakt als de regels worden
geharmoniseerd. Als Nederlandse schuldfondsen geraakt worden met
ongewenste effecten voor de aanbieding van financiering in verband met
duurzame projecten, hoe wil het kabinet daar dan mee omgaan in de inzet
in Brussel?
Ook vragen de leden van de CDA-fractie of het kabinet kan toelichten wat
de bevoegdheden van de Nederlandse toezichthouder en beheerders zijn
om liquiditeitsmanagement-instrumenten te activeren ten opzichte van de
bevoegdheden van toezichthouders in andere EU-lidstaten en of de
huidige bevoegdheden van de AFM en de beheerders volgens het kabinet
voldoende zijn.
Ten aanzien van de bewaarders lezen de leden van de CDA-fractie dat niet
is gekozen voor een bewaarderspaspoort vanwege het ontbreken van
geharmoniseerd faillissementsrecht in de Europese Unie. Kan dan
volgens het kabinet wel worden gegarandeerd dat indien een Nederlandse beheerder een buitenlandse bewaarder heeft uit een lidstaat met
ander faillissementsrecht, dat goed wordt toegezien op navolging van
Nederlandse regels?

6

De leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in de inzet van het
kabinet om te voorkomen dat overlap in rapportageverplichtingen
optreedt, zodat beleggingsinstellingen en icbe’s niet dubbel hoeven te
rapporteren. Wat zou volgens het kabinet de inzet moeten zijn om te
garanderen dat er niet een overmatige rapportagelast voor fondsen
ontstaat?
De leden van de Groep Van Haga zijn verbaasd om te lezen dat in veel
lidstaten beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s niet over
liquiditeitsmanagement-instrumenten beschikken. Deze leden vragen het
kabinet dan ook waarom tot nu toe daar de noodzaak niet van werd
ingezien?
4. Fiche: Verordening voor Europese langetermijninvesteringsfondsen (European Long-Term Investment Funds, ELTIF’s)
De leden van de VVD-fractie lezen dat het kabinet positief oordeelt over de
voorgestelde herziening van het ELTIF-regime en dat het kabinet zich kan
vinden in de verruiming van de activa waarin mag worden belegd en het
versoepelen van de fondsregels. Deze leden delen de wens om langetermijninvesteringen te versterken. Wel vragen deze leden het kabinet
uitgebreider toe te lichten hoe de bescherming van niet-professionele
beleggers in het commissievoorstel vorm krijgt, hoe het toezicht daarop
vorm krijgt en wat in het commissievoorstel de eisen qua spreiding van
de beleggingsportefeuille zijn.
Vanwege de investeringen die het kabinet wil doen, zoals blijkt uit het
coalitieakkoord, vragen de leden van de D66-fractie naar het gebruik van
het ELTIF-instrument in Nederland op dit moment. Is het kabinet
voornemens het instrument in te zetten voor bepaalde investeringsprojecten?
De leden van de D66-fractie vragen tevens naar het gebruik van het
ELTIF-instrument door investeerders met een lange-termijn-horizon, zoals
pensioenfondsen.
Door barrières weg te nemen als het minimaal inlegbedrag van
10.000 euro en doordat een niet-professionele belegger met een
beleggingsportefeuille onder de 500.000 euro niet meer dan tien procent
van de waarde van zijn of haar portefeuille mag investeren in het ELTIF,
wordt het ELTIF aantrekkelijker gemaakt, zo begrijpen de leden van de
D66-fractie. Door de regels te verruimen in plaats van deze barrières
volledig te schrappen, zouden niet-professionele beleggers volgens de
leden van de D66-fractie namelijk bij voorbaat beter beschermd kunnen
worden dan bij het volledig schrappen. Deze leden vragen waarom ervoor
is gekozen de regels te schrappen in plaats van te verruimen.
De leden van de D66-fractie steunen het toegankelijker maken van het
ELTIF voor niet-professionele beleggers. Deze leden vragen of het kabinet
aan kan geven in hoeverre het verplichte advies een belemmering was
voor beleggers en in hoeverre verplicht advies niet-professionele
beleggers beschermt tegen ongewenste risico’s.
De leden van de PVV-fractie vragen hoeveel ELTIFS-fondsen er in de
Europese Unie en in Nederland zijn opgezet.
De leden van de PVV-fractie vragen het kabinet verder welke gevolgen het
afschaffen van een verplichte geschiktheidstoets voor beleggers met zich
mee kan brengen.

7

De leden van de CDA-fractie zouden bij het derde fiche ten aanzien van
verruiming van de vereisten voor de ELTIF’s graag wat nadere toelichting
willen. Deze leden steunen de doelstelling dat barrières voor investering
in ELTIF’s worden weggenomen om gebruik hiervan te stimuleren, maar
zijn wel benieuwd in hoeverre dit risico’s gaat opleveren omdat de
vereisten die nu worden losgelaten in eerste instantie met een reden zijn
ingesteld. Kan het kabinet nader ingaan op mogelijke risico’s van het
loslaten van een aantal van de vereisten en waarom het kabinet die
verantwoord vindt?
De leden van de CDA-fractie lezen ook dat naast dat er geen aparte
geschiktheidstoets meer hoeft te worden afgenomen, het verplicht advies
voor niet-professionele beleggers ook wordt geschrapt. Kan het kabinet
aangeven waarom dit wordt gedaan en hoe het kabinet daarnaar kijkt? Is
het kabinet van mening dat een niet-professionele belegger, die ook geen
limiet meer heeft voor zijn investeringen in ELTIF’s, voldoende een
verantwoorde afweging kan maken met betrekking tot zijn investering?
Hebben ELTIF’s een zorgplicht richting niet-professionele beleggers?
De leden van de Groep Van Haga hebben vernomen dat sinds de
invoering van ELTIF verordening zeer weinig ELTIF-fondsen zijn opgezet.
Nu lezen de leden van de Groep Van Haga dat de fondsregels worden
versoepeld en onderscheid wordt gemaakt tussen professionele en niet
professionele beleggers, en dat het voorstel barrières wil wegnemen voor
niet-professionele beleggers. De leden van de Groep Van Haga zouden
graag willen weten hoe groot de verwachte groei in kapitaal is door deze
aanpassingen.

8