Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

65
Vragen van de leden Vestering en Teunissen (beiden PvdD) aan de Ministers
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Economische Zaken en
Klimaat over turf-vrije potgrond (ingezonden 18 juni 2021).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit),
mede namens Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (Economische Zaken en
Klimaat) (ontvangen 24 september 2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Koop turf-vrije potgrond!»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de turf voor potgrond afgestoken wordt uit veengronden, die
hierdoor vernietigd worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Veen of turf is een belangrijke grondstof voor potgrond. Veen is een
natuurlijke grondstof die ontstaan is uit plantenresten. Voor de vorming van
een veenpakket van 1 meter dikte is minimaal 1.000 jaar nodig. Er wordt in
Europa op ongeveer 60–70.000 ha veen gewonnen voor de productie van
veenproducten, waarbij veen wordt afgegraven en als product verkocht.
Dergelijke praktijk kan zorgen voor uitputting en verdwijnen van veenlandschappen.
Vraag 3
Deelt u het inzicht dat veengebieden en -gronden een belangrijke rol spelen
in ecosystemen, voor biodiversiteit en de opslag van broeikasgassen? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, hoeveel CO2 komt er vrij door het winnen van turf en
wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?

1

ah-tk-20212022-65
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Koop turfvrije potgrond! – Vroege Vogels – BNNVARA

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, veengebieden zijn unieke, complexe ecosystemen en zijn van mondiaal
belang voor biodiversiteit en klimaat. Er ligt een grote hoeveelheid koolstof
opgeslagen in veengebieden. De VN-rapportage uit 2019 geeft aan dat bij
turfwinning in de Europese Unie 10,2 Megaton CO2 vrijkomt. De winning van
turf kan negatieve effecten hebben op biodiversiteit door uitputting en
verdwijning van veenlandschappen. Om deze effecten van de turfwinning in
Europa te minimaliseren is het Responsible Produced Peat (RPP) label
opgezet. Waardoor natuurgebieden met hoge ecologische waarde behouden
blijven en rehabilitatiemaatregelen van veengebieden na de turfwinning
voorgeschreven is. De Nederlandse branche vereniging voor potgrond en
substraatfabrikanten (VPN) heeft als beleidsdoel dat 100% van het veen
afkomstig zijn van RPP gecertificeerde veenderijen in 2025. De effecten voor
biodiversiteitsverlies worden zo beperkt, maar zullen niet afwezig zijn.
Vraag 4
Hoeveel potgrond wordt er jaarlijks geïmporteerd en verkocht in Nederland?
Antwoord 4
De Vereniging Potgrond- en Substraatfabrikanten Nederland (VPN) heeft op
haar site (www.devpn.nl) informatie over het gebruik van de verschillende
grondstoffen voor de productie van potgrond. De jaarlijkse productie in
Nederland in 2018 was 7,1 mln m3 substraat, waarvan 4,5 mln m3 voor de
Nederlandse markt en 2,6 mln m3 export. Op de VPN-site staat ook info over
de herkomst van grondstoffen.
Vraag 5
Uit welke landen komt de turf die verkocht wordt in de potgrond in Nederlandse winkels en hoe wordt dit gewonnen? Hoeveel kubieke meter turf zit
hierin? Hoeveel CO2 komt hierdoor vrij en hoeveel en welke soorten worden
hierdoor benadeeld?
Antwoord 5
In Nederland wordt potgrond verkocht dat gewonnen wordt in Duitsland,
Estland, Finland, Ierland, Letland, Litouwen, Polen, Rusland of Zweden.
Tuincentra bieden diverse potgronden van verschillende samenstelling aan.
Afhankelijk van de doelplant verschilt het gehalte aan turf in deze producten.
De hoeveelheid CO2-emissie per kg potgrond is niet exact bekend. Momenteel vind er een life-cycle-analysis plaats die hier meer duidelijkheid over
moet geven. Veen wordt vooral gewonnen in hoogvenen. Soorten die
gerelateerd zijn aan dergelijke ecosystemen, zouden mogelijk kunnen worden
benadeeld.
Vraag 6
Welke landen in Europa hebben wetgeving die verkoop, gebruik of winning
van turf nu of in de nabije toekomst verbiedt?
Antwoord 6
Alleen Engeland kent een voornemen tot een verbod op de verkoop van
potgrond gebaseerd op veenwinning. De Engelse regering heeft dit recent
gepresenteerd in England’s Peat Actionplan. In andere landen vindt er wel
debat plaats, maar zijn er geen voornemens tot een verbod.
Vraag 7
Deelt u het inzicht dat veengebieden twee keer zoveel CO2 opslaan als bossen
en mede daarom goede bescherming nodig hebben? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De totale voorraad aan koolstof opgeslagen in veen wereldwijd is zeer groot
en wordt geschat op ongeveer 644 Gigaton, maar de koolstofvastleggingssnelheid is laag. Veenvorming is een langzaam proces over een periode van
duizenden jaren met koolstofvastleggingssnelheden kleiner dan 0.1 ton CO2
per hectare per jaar. Bij ontwatering en extractie van veen komt veel koolstof
vrij. Daarom is het van belang om de koolstofvoorraden in veengebieden vast
te blijven houden. Bossen leggen zowel boven als onder de grond koolstof
vast. De vastleggingssnelheden hangen af van het type bos waarbij jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

bossen vaak een hogere koolstofvastleggingssnelheid kennen en oude
bossen een hogere koolstofvoorraad. Wereldwijd staan er ook veel bossen op
veengronden, zogenaamde veenbossen. Zowel bossen als veengebieden
spelen dus belangrijke rol in koolstofvastlegging en koolstofopslag. Het is
mede om die reden van belang zorgvuldig met deze gebieden om te gaan.
Vraag 8
Bent u bereid om te onderzoeken of het mogelijk is om de verkoop van turf
voor potgrond geleidelijk af te schaffen en om het gebruik van compost te
stimuleren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, per wanneer?
Antwoord 8
Ja, ik ben door uw Kamer per motie opgeroepen toe te werken naar volledig
turfvrije potgrond voor particulieren en om in samenwerking met de
tuinbouwsector en VNG te onderzoeken hoe en op welke termijn het gebruik
van turf en turfproducten in de professionele sector voor in ieder geval de
sierteelt en bij gemeenten kan worden uit gefaseerd en vervangen kan
worden door alternatieven. Ik zal uw Kamer voor de begrotingsbehandeling
van LNV informeren over de stand van zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3