Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 824

Integratiebeleid

Nr. 368

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 24 augustus 2022
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de brief van 15 april 2022 over de stand
van zaken verbeterplan Wet inburgering 2013 en enkele zaken omtrent de
Wet inburgering 2021 (Kamerstuk 32 824, nr. 359).
De vragen en opmerkingen zijn op 1 juni 2022 aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid voorgelegd. Bij brief van 23 augustus 2022 zijn
de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Kuzu
Adjunct-griffier van de commissie,
Van den Broek

kst-32824-368
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

1

Inhoudsopgave
I

II

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VDDfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDAfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdAfractie en de GroenLinks-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
ChristenUnie-fractie

2

Antwoord/Reactie van de Minister

6

2
3
4
5
5

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van 15 april 2022 van de Minister van sociale zaken en
werkgelegenheid over de stand van zaken verbeterplan Wet inburgering
2013 en enkele zaken omtrent de Wet inburgering.
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven of er al
een uitkomst is van het onderzoek samen met Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO), vooruitlopend op inwerkingtreding van het
wetsvoorstel wijziging inburgeringswet 2013 in verband met overgangsrecht, naar de vraag of kan worden geanticipeerd op een versoepeling
rond de aantoonbaar geleverde inspanningen (AGI)-ontheffing voor
moeilijk leerbare jongeren. Zo nee, wanneer wordt een uitkomst
verwacht? Hoe wordt daarbij voorkomen dat een versoepeling ertoe leidt
dat deze kwetsbare jongeren nog minder begeleid worden in het leren van
de Nederlandse taal en daardoor nog minder kans hebben op deelname
op de arbeidsmarkt?
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven wanneer
er duidelijkheid komt over de vraag of de verlaging van het benodigde
aantal examenpogingen Oriëntatie Nederlandse arbeidsmarkt (ONA) ten
behoeve van verlenging van de inburgeringstermijn met terugwerkende
kracht kan worden doorgevoerd.
Wanneer verwacht het kabinet de beleidsregels op te stellen voor de
mogelijkheid van verlaging of nihilstelling van de boete? Het kabinet
spreekt over «na verloop van tijd», maar kan dit nader geconcretiseerd
worden?
Het kabinet schrijft dat de basisberoepsgerichte leerweg en de kaderberoepsgerichte leerweg naar nieuwe informatie toch blijken op te leiden
voor minimaal referentieniveau 2F en daarom toch zullen gelden als
vrijstellend voor de inburgering. Is dat opleiden tot 2F werkelijk in alle
gevallen zo? Of is het in de praktijk mogelijk om een basisberoepsgerichte
leerweg diploma te halen, dan wel een kaderberoepsgerichte leerweg
diploma met vrijstelling van de talige vakken? Met andere woorden: doet
iedereen bij deze opleidingen ook daadwerkelijk aan het einde examen
voor het taalniveau Nederlands op tenminste 2F niveau? Zo nee, hoe kan
in die gevallen worden geborgd dat alsnog wordt opgeleid naar
taalniveau B1?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie danken het kabinet voor de brief Stand van
zaken verbeterplan Wet inburgering 2013 (Wi2013) en enkele zaken
omtrent de Wet inburgering 2021 (Wi2021) en hebben hier met interesse
kennis van genomen. Deze leden hebben begrip voor het voornemen deze
brief nog te betrekken bij het commissiedebat Inburgering en Integratie
van 20 april jl. (Kamerstuk 32 824, nr. 361) maar zien zich genoodzaakt de
behandeling hiervan schriftelijk te doen, omdat de termijn van ontvangt
en behandeling in commissiedebat voor deze leden te kort was om hier
voldoende aandacht aan te besteden. Deze leden hebben daarom nog
enkele vragen.
De leden van de fractie van D66 lezen dat er sprake kan zijn van een
gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lening bij termijnoverschrijding. Deze leden lezen dat de asielstatushouder hier zelf een
aanvraag voor moet indienen. Deze leden vragen hoe ervoor wordt
gezorgd dat men op de hoogte is van dit recht en welke stappen door de
asielstatushouder moeten worden doorlopen om daarvoor in aanmerking
te komen. Tevens vragen deze leden op welke termijn een aanpassing
hiervan in de wet verwacht mag worden, zodat kwijtschelding automatisch kan worden toegekend. De leden van de D66-fractie lezen dat wordt
bezien hoe de asielstatushouders kunnen worden geïnformeerd over de
gevolgen voor de bijstand en/of toeslagen. Deze leden vragen of het klopt
dat de lening die uiteindelijk niet terugbetaald hoeft te worden dan
volgens deze systematiek tot het verzamelinkomen wordt gerekend. Deze
leden vragen waarom hiervoor is gekozen in de inburgeringswet 2013 en
of dit niet ook zou moeten worden aangepast om onbedoelde inkomenseffecten voor inburgeraars die succesvol en binnen de termijn inburgeren
te voorkomen. De leden van de D66-fractie vragen tevens wat de uitspraak
van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS)
(ECLI:NL:RVS:2022:1079) voor gevolgen heeft voor het beleid. De leden
van de D66-fractie vragen zich af of de kwijtschelding of gedeeltelijke
kwijtschelding nu ook daadwerkelijk beleid is aangezien het ministerie
nog steeds rechtszaken hierover voert met inburgeringsplichtigen.
De leden van de D66-fractie lezen dat er wederom veel wetgeving is
vertraagd waardoor veel inburgeraars hier nadeel van ondervinden. Deze
leden spreken uit zeer teleurgesteld te zijn hierover. Deze leden lezen dat
met DUO wordt onderzocht om, vooruitlopend op de vertraagde
wetgeving, een AGI-ontheffing voor moeilijk leerbare jongeren kan
worden afgegeven. Deze leden onderstrepen het belang hiervan en wijzen
op een eerdere motie die is ingediend ten aanzien van jongeren die
praktijkonderwijs volgen. Zij vragen naar het verwachte tijdpad van deze
verkenning en verzoeken hier nog voor het zomerreces over geïnformeerd
te worden. De leden van de D66-fractie lezen tevens dat de gegevensdeling met gemeente over de Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP)groep vertraging oploopt. Deze leden vragen of gegevensdeling met
gemeenten zoals dit heeft plaatsgevonden in het kader van de toeslagenaffaire een mogelijke optie vormt om toch gegevens over de ELIP-groep
met gemeenten te delen. Tevens vragen deze leden of gemeenten met
ELIP-groepen niet geïnformeerd kunnen worden over de omvang van de
ELIP-groep en of die gemeenten niet ook via eigen kanalen mensen
kunnen benaderen. Tot slot vragen deze leden of het kabinet alles op alles
zet om de gegevensdeling met gemeenten toch mogelijk te maken. Is er
bijvoorbeeld contact geweest met de Autoriteit Persoonsgegevens om te
zoeken naar een oplossing?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

3

De leden van de D66-fractie lezen dat wordt afgezien van de introductie
van een hardheidsclausule zodat volledig kan worden afgezien van het
opleggen van een boete, omdat nihilstelling al een optie is. Deze leden
vragen of de voorwaarden voor het op nihil stellen van een boete gelijk
zijn aan de voorwaarden die eerder waren opgenomen voor de
toepassing van de hardheidsclausule. Zo nee, wat zijn de verschillen?
Tevens vragen deze leden of het opgelegd krijgen van een boete, ook al is
deze op nihil gesteld, nog verdere gevolgen kan hebben. En als deze
mogelijkheid al bestaat, hoe vaak is dit dan al voorgekomen? Deze leden
lezen dat beleidsregels zullen worden opgesteld die kunnen worden
gehanteerd bij verlaging of nihilstelling van de boete, en dat hier pas mee
wordt gestart als er sprake is van casuïstiek. Deze leden begrijpen die
keuze niet. De leden van de D66-fractie constateren dat er al een duidelijk
doel voor ogen is wat in de wet is opgenomen. Deze leden vragen
waarom in de beleidsregels niet wordt opgenomen naar welk doel wordt
gestreefd en dit later verder wordt ingevuld, zodat niet de eerste gevallen
geconfronteerd worden met een regelvacuüm. Tevens vragen deze leden
op welke wijze beleidsregels worden vormgegeven (besluit/ministeriële
regeling/anders).
De leden van de D66-fractie zijn verheugd te lezen dat basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte leerweg ook als vrijstellende
opleidingen voor de inburgeringsplicht worden aangemerkt. Deze leden
zijn wel teleurgesteld dat dit niet eerder bekend was voor inburgeraars.
Deze leden vragen hoe deze nieuwe informatie onder de aandacht wordt
gebracht bij onderwijsinstellingen en leerlingen, en of de Minister wil
terugkoppelen wat de reacties hierop waren van de onderwijsinstellingen.
Zijn er bijvoorbeeld al leerlingen toch onverhoopt gestopt met de
opleiding om aan hun inburgeringsplicht te voldoen en hebben leerlingen
goed begrip van de betekenis van de ontheffing?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat de regering voor inburgeringsplichtigen die onder het regime van de (oude) Wet inburgering
(Wi2013) moeten inburgeren enkele ongewenste hardheden wil
wegnemen.
De leden van de CDA-fractie begrijpen dat een aangepaste hardheidsclausule alsnog is verwijderd voor de Wi2021 (en WI2013) na advies
daartoe van de Raad van State. Met DUO en Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) is besproken om uitwerking van de ruimte die er reeds
is om een boete te verlagen of op nihil te leggen in beleidsregels vast te
leggen om dit in de praktijk ook te borgen. Deze beleidsregels worden pas
na verloop van tijd opgesteld op basis van casussen; wordt hiermee niet
een risico genomen in de tussentijd? Aan welke termijn denken het
kabinet en VNG/DUO? Wanneer is duidelijk hoe dit het beste gemonitord
kan worden?
De leden van de CDA-fractie hebben nog wel een aantal vragen over de te
volgen onderwijsroute. Tijdens het commissiedebat op 20 april 2022
hebben de leden van de CDA-fractie aan het kabinet gevraagd om de
gemeenten tijdig duidelijkheid te geven over de financiering van de
onderwijsroute voor de langere termijn. Het kabinet gaf aan hierop terug
te komen bij de Voorjaarsnota (Kamerstuk 36 120, nr. 1). Deze leden
merken op dat in de Voorjaarsnota wel aandacht wordt besteed aan
financiering op de korte termijn, maar dat er nog steeds geen duidelijkheid wordt gegeven over de financiering op de lange termijn.
Gemeenten hebben voor de langere termijn duidelijkheid nodig om
meerjarige contracten af te kunnen sluiten. Kan het kabinet deze duide-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

4

lijkheid op korte termijn verschaffen, zodat gemeenten weten waar zij aan
toe zijn en hiernaar kunnen handelen? En kan dat nog voor de zomer?
Ook hebben de leden van de CDA-fractie nog een vraag over een landelijk
dekkend aanbod van de onderwijsroute. Voorkomen moet worden dat
inburgeraars die in aanmerking komen voor de onderwijsroute tussen wal
en schip vallen. Kan het kabinet aangeven binnen welke termijn er
daadwerkelijk sprake is van een landelijk dekkend aanbod van de
onderwijsroute? De Minister heeft in het commissiedebat op 20 april
aangegeven goed te gaan kijken naar de kostprijs voor ROC’s die anders
zijn dan van de private markt, dit mede naar aanleiding van vraag van
deze leden of er wellicht een verband is tussen de stap van een aantal
ROC’s om een rechtszaak aan te spannen tegen gemeenten inzake de
kostprijs van B1 en zelfredzaamheidsroute (Z-)route en de vragen die
gerezen zijn over (lage) betaling van Nederlands als Tweede Taal
(NT2-)docenten via zelfstandige zonder personeel (ZZP)-constructies in de
private markt. De Minister gaf aan dat prijsverschil niet alleen door
salarissen verklaard kan worden. De Minister geeft aan hierop terug te
komen in de voortgangsbrief inzake de onderwijsroute, maar wil de
Minister dan ook op deze thematiek inzake (kostprijs) B1 en Z-route
ingaan?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie en de
GroenLinks-fractie
De leden van de leden van de PvdA-fractie en de leden van de
GroenLinks-fractie hebben met bijzondere belangstelling kennisgenomen
van de brief inzake de stand van zaken verbeterplan Wet inburgering 2013
en enkele zaken omtrent de Wet inburgering 2021.
Deze leden delen de mening van het kabinet dat verandering van het oude
inburgeringsstelsel noodzakelijk is en zien op belangrijke punten
verbeteringen in het verbeterplan. Toch menen deze leden dat het
verbeterplan op onderdelen onvoldoende tegemoetkomt aan de eerder
gesignaleerde tekortkomingen van het oude stelsel.
De leden van de PvdA-fractie en de leden voor de GroenLinks-fractie
verwijzen in dit kader naar de inbreng voor het verslag van het
wetsvoorstel wijziging van de Wet inburgering 2021 in verband met
aanpassing van het overgangsrecht, waarbij de leden voor de GroenLinksfractie vragen hebben gesteld over het verbeterplan. Deze leden kijken uit
naar een spoedige beantwoording van deze vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de Minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid aangaande het verbeterplan Wi2013 en Wi2021. Zij hebben
daarover nog een aantal vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de lening bij een
verwijtbare termijnoverschrijding onder voorwaarden gedeeltelijk of
geheel kan worden kwijtgescholden. De leden van de ChristenUnie-fractie
zijn benieuwd hoe en aan de hand waarvan wordt bepaald welk bedrag de
inburgering plichtige moet voldoen en hoe het rechtsgelijkheidsbeginsel
hieromtrent wordt gewaarborgd.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af hoe wordt geborgd
dat verlaging of matiging van boetes zorgvuldig en volgens het principe
van rechtsgelijkheid kan worden uitgevoerd ondanks dat pas na verloop
van tijd beleidsregels worden opgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

5

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben eerder hun zorgen geuit over
de financiering van gemeenten voor goede uitvoering van het nieuwe
inburgeringsstelsel, en dan met name de onderwijsroute. De leden van de
ChristenUnie-fractie zijn ervan overtuigd dat deugdelijke uitvoering door
gemeenten gerealiseerd kan worden als gemeenten duidelijkheid hebben
aangaande de financiering, met name voor de lange termijn. Met lange
termijn duidelijkheid kunnen gemeenten langjarige contracten afsluiten
wat bijdraagt aan een efficiënt en kwalitatief hoogwaardig inburgeringsstelsel. Deze leden hebben vragen welke afspraken met gemeenten
hierover worden gemaakt en welk perspectief aan gemeenten wordt
geboden, zowel voor de financiering van 2023 als de periode daarna.
II Antwoord/Reactie van de Minister
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven of er al
een uitkomst is van het onderzoek samen met Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO), vooruitlopend op inwerkingtreding van het
wetsvoorstel wijziging inburgeringswet 2013 in verband met overgangsrecht, naar de vraag of kan worden geanticipeerd op een versoepeling
rond de aantoonbaar geleverde inspanningen (AGI)-ontheffing voor
moeilijk leerbare jongeren. Zo nee, wanneer wordt een uitkomst
verwacht? Hoe wordt daarbij voorkomen dat een versoepeling ertoe leidt
dat deze kwetsbare jongeren nog minder begeleid worden in het leren van
de Nederlandse taal en daardoor nog minder kans hebben op deelname
op de arbeidsmarkt?
Antwoord: De beoogde inwerkingtredingsdatum van deze wijziging van
het overgangsrecht is 1 januari 2023. Inmiddels is gebleken dat het
beoogde beleid vooruitlopend op formele inwerkingtreding kan worden
toegepast.
Net als de vragensteller is de regering van mening dat een versoepeling
er niet toe moet leiden dat jongeren onvoldoende voorbereid worden om
volwaardig te kunnen participeren in de samenleving. Dat geldt zowel
voor de situatie nadat de regeling in werking is getreden, als de situatie
dat er geanticipeerd wordt op de inwerkingtreding. Om in aanmerking te
komen voor de ontheffing moet iemand minimaal 600 uur van een van de
volgende opleidingen voor moeilijk leerbare leerlingen hebben doorlopen:
praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs in het arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel of het uitstroomprofiel dagbesteding of
ISK-onderwijs, gericht op voornoemde onderwijssoorten. Deze groep
verschilt van mensen die op latere leeftijd naar Nederland komen omdat
ze al geruime tijd Nederlands onderwijs hebben gehad en daar is
vastgesteld dat ze over een beperkt leervermogen beschikken.
Deze jongeren kunnen na het volgen van onderwijs op twee manieren
worden ontheven van de inburgeringsplicht. Allereerst via de leerbaarheidstoets waarbij wordt vastgesteld dat iemand niet het leervermogen
heeft om het inburgeringsexamen te halen. Een andere route is minimaal
vier keer examenonderdelen te hebben afgelegd en niet hebben behaald.
Via een van deze routes wordt duidelijk dat iemand echt niet in staat is op
een A-2 niveau in te burgeren. Daarmee wordt voorkomen dat lichtvaardig
van deze ontheffingsgrond gebruik wordt gemaakt.
Vraag 2. De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven
wanneer er duidelijkheid komt over de vraag of de verlaging van het
benodigde aantal examenpogingen Oriëntatie Nederlandse arbeidsmarkt
(ONA) ten behoeve van verlenging van de inburgeringstermijn met
terugwerkende kracht kan worden doorgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

6

Antwoord: De beoogde inwerkingtredingsdatum van deze wijziging is
1 januari 2023. Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag van uw
Kamer op het wetsvoorstel aangegeven (Kamerstuk 36 078, nr. 7), is het
streven om deze maatregel met terugwerkende kracht tot 1 januari 2022
door te voeren. Of het doorvoeren van deze versoepeling met terugwerkende kracht tot 1 januari 2022 mogelijk is, zal in grote mate afhangen van
de uitvoerbaarheid voor DUO. Daarom is DUO gevraagd om via een
uitvoeringstoets in kaart te brengen of zij deze wijziging met terugwerkende kracht tot 1 januari 2022 kunnen toepassen en hoe. Naar
verwachting zal DUO in de loop van de zomer de uitvoeringstoets
opleveren.
Vraag 3. Wanneer verwacht het kabinet de beleidsregels op te stellen voor
de mogelijkheid van verlaging of nihilstelling van de boete? Het kabinet
spreekt over «na verloop van tijd», maar kan dit nader geconcretiseerd
worden?
Antwoord: Vanaf het begin van dit jaar is er met DUO, de VNG en Divosa
gesproken over de nadere uitwerking van de mogelijkheid tot nihilstelling.
De Wet inburgering 2021 is op 1 januari 2022 in werking getreden.
Daarom is het lastig om in te schatten wanneer er genoeg ervaringen zijn
opgedaan om daar beleidsregels voor gemeenten uit te kunnen destilleren. De eerste inburgeringstermijnen zullen pas in de loop van 2025
gaan aflopen wat met betrekking tot de beleidsregels van DUO betekent
dat er voorlopig nog geen beleidsregels opgesteld zullen worden. De
noodzaak hiervoor is nog niet aanwezig.
Ondertussen zullen we de gemeenten blijven informeren en ondersteunen
op dit onderwerp. In het derde kwartaal van 2022 zal de handreiking
«Naleving bij inburgering» van de VNG geactualiseerd worden met
informatie over de uitwerking van de nihilstelling. Indien er zich
voorbeelden in de uitvoeringspraktijk voordoen die bijvoorbeeld
aanleiding geven tot het opstellen van beleidsregels met betrekking tot de
nihilstelling, dan zal ik uw Kamer daarover in de periodieke «uitvoeringsbrief inburgering» informeren.
Vraag 4. Het kabinet schrijft dat de basisberoepsgerichte leerweg en de
kaderberoepsgerichte leerweg naar nieuwe informatie toch blijken op te
leiden voor minimaal referentieniveau 2F en daarom toch zullen gelden
als vrijstellend voor de inburgering. Is dat opleiden tot 2F werkelijk in alle
gevallen zo? Of is het in de praktijk mogelijk om een basisberoepsgerichte
leerweg diploma te halen, dan wel een kaderberoepsgerichte leerweg
diploma met vrijstelling van de talige vakken? Met andere woorden: doet
iedereen bij deze opleidingen ook daadwerkelijk aan het einde examen
voor het taalniveau Nederlands op tenminste 2F niveau? Zo nee, hoe kan
in die gevallen worden geborgd dat alsnog wordt opgeleid naar
taalniveau B1?
Antwoord: Alle vmbo-leerwegen leiden op tot taalniveau 2F. Dit is het
referentieniveau. Dat betekent dat leerlingen die een diploma behalen van
één van deze opleidingen verplicht examen hebben gedaan op niveau 2F.
Dit is een wettelijke eis.
Vraag 5. De leden van de fractie van D66 lezen dat er sprake kan zijn van
een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lening bij termijnoverschrijding. Deze leden lezen dat de asielstatushouder hier zelf een
aanvraag voor moet indienen. Deze leden vragen hoe ervoor wordt
gezorgd dat men op de hoogte is van dit recht en welke stappen door de
asielstatushouder moeten worden doorlopen om daarvoor in aanmerking
te komen. Tevens vragen deze leden op welke termijn een aanpassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

7

hiervan in de wet verwacht mag worden, zodat kwijtschelding automatisch kan worden toegekend.
Antwoord: Sinds 1 januari 2022 kan de asielstatushouder een aanvraag
indienen tot gedeeltelijke (of gehele) kwijtschelding van de lening na een
verwijtbare termijnoverschrijding. Deze aanvragen worden ingediend bij
en behandeld door DUO. DUO beoordeelt de aanvragen conform artikel
4.16a van de Regeling inburgering. Zodra er sprake is van een verwijtbate
termijnoverschrijding wijst DUO de betrokkene op de mogelijkheid tot het
aanvragen van gedeeltelijke (of gehele) kwijtschelding. De communicatie
hieromtrent op de website van DUO is hierop aangepast; er is een
aanvraagformulier ontwikkeld en geplaatst. Daarnaast wordt in de brief
die door DUO wordt verzonden bij een eerste termijnoverschrijding
verwezen naar de mogelijkheid om gedeeltelijke kwijtschelding aan te
vragen.
Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag van uw Kamer op het
wetsvoorstel aangegeven, is het streven om DUO artikel 4.16a van de
Regeling inburgering per 1 januari 2023 standaard voor alle asielstatushouders toe te laten passen, waardoor een aanvraag daarvoor vanuit de
asielstatushouder niet meer nodig is. Waar mogelijk zal DUO gedeeltelijke
kwijtschelding van de lening toepassen op basis van informatie die reeds
bekend is. Daarnaast zal de asielstatushouders door DUO gewezen
worden op de mogelijkheid om (aanvullende) informatie aan te leveren
die relevant kan zijn voor de beoordeling omtrent gedeeltelijke (of gehele)
kwijtschelding van de lening.
Vraag 6. De leden van de D66-fractie lezen dat wordt bezien hoe de
asielstatushouders kunnen worden geïnformeerd over de gevolgen voor
de bijstand en/of toeslagen. Deze leden vragen of het klopt dat de lening
die uiteindelijk niet terugbetaald hoeft te worden dan volgens deze
systematiek tot het verzamelinkomen wordt gerekend. Deze leden vragen
waarom hiervoor is gekozen in de inburgeringswet 2013 en of dit niet ook
zou moeten worden aangepast om onbedoelde inkomenseffecten voor
inburgeraars die succesvol en binnen de termijn inburgeren te
voorkomen.
Antwoord: De lening (de schuld) van asielstatushouder wordt volledig
kwijtgescholden als binnen de inburgeringstermijn of de verlengde
termijn aan de inburgeringsplicht wordt voldaan. Kwijtschelding heeft in
die gevallen geen verdere financiële gevolgen voor de asielstatushouder;
de kwijtgescholden lening wordt niet tot het verzamelinkomen gerekend.
De verwijzing naar de gevolgen van kwijtschelding van de lening voor de
bijstand en toeslagen ziet op de mogelijk situatie waarin de asielstatushouder geld van DUO ontvangt. Voor 1 januari 2022 moest een asielstatushouder bij een verwijtbare termijnoverschrijding – ook als deze gering
was – de gehele lening terugbetalen. Per 1 januari 2022 is dit gewijzigd
door een aanpassing van artikel 4.16a van de Regeling inburgering. Dit
artikel biedt de mogelijkheid om na een verwijtbare termijnoverschrijding
onder voorwaarden toch de lening gedeeltelijk (of geheel) kwijt te
schelden. Bij de berekening van de kwijtschelding wordt gekeken naar de
oorspronkelijke schuld ten tijde van de termijnoverschrijding. De regeling
is van toepassing op nieuwe gevallen en asielstatushouders die
momenteel hun lening nog aan het terugbetalen zijn. Omdat de regeling
per 1 januari 2022 in werking is getreden kan dit voor asielstatushouders
die toen al bezig waren met terugbetaling van de lening, ertoe leiden dat
iemand – rekening houdend met de kwijtschelding – al te veel van de
lening heeft terugbetaald. Het te veel betaalde bedrag wordt terugbetaald
aan de asielstatushouder.
Het is in dat geval niet uitgesloten dat dit gevolgen heeft voor eventuele
toeslagen en bijstand die een asielstatushouder ontvangt. Wat betreft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

8

eventuele toeslagen is dat het geval wanneer het vermogen van de
asielstatushouder door teruggave van het bedrag boven de vermogensgrenzen uitstijgt. De verwachting is dat dit in de praktijk slechts in
incidentele gevallen zal voorkomen, en dat de gevolgen hiervan beperkt
zullen zijn, omdat het om beperkte bedragen gaat en de vermogensgrenzen voor de toeslagen hoog liggen.
Wat betreft eventuele bijstand die een asielstatushouder ontvangt, ligt de
grens voor vrijgesteld vermogen lager, waardoor een terugbetaling van
teveel betaalde lening aan de asielstatushouder sneller kan leiden tot het
onderbreken van de bijstandsverlening. Daar staat tegenover dat de kans
groot is dat asielstatushouders die in de bijstand zitten na een draagkrachttoets weinig tot niets maandelijks van de schuld hoeven af te
lossen, waardoor in die gevallen nog niet veel van de lening is afgelost. In
die gevallen is er ook geen sprake van grote bedragen die aan de
asielstatushouder worden terugbetaald. In de gevallen waar sprake is van
terugbetaling van te veel afgeloste lening aan de asielstatushouder, zal
betrokkene tijdig op de hoogte worden gebracht van de mogelijke
gevolgen. Op basis van de casussen die naar voren komen zal samen met
DUO worden bezien hoe dit nader vorm te geven.
Vraag 7. De leden van de D66-fractie vragen tevens wat de uitspraak van
de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS)
(ECLI:NL:RVS:2022:1079) voor gevolgen heeft voor het beleid. De leden
van de D66-fractie vragen zich af of de kwijtschelding of gedeeltelijke
kwijtschelding nu ook daadwerkelijk beleid is aangezien het ministerie
nog steeds rechtszaken hierover voert met inburgeringsplichtigen.
Antwoord: Per 1 januari 2022 is het nieuwe beleid in werking getreden. Op
dit moment lopen er nog meerdere juridische procedures over terugbetaling van de lening. Uitgangspunt van de regering is dat deze zaken
zoveel mogelijk worden afgedaan in lijn met de per 1 januari 2022
vastgelegde criteria tot gedeeltelijke kwijtschelding van de lening in artikel
4.16a van de Regeling inburgering. Dit betekent dat in sommige gevallen
lopende zaken worden ingetrokken of niet in hoger beroep wordt gegaan
en dat in andere gevallen de procedure wordt voortgezet. Ook de
afhandeling van bezwaarschriften over kwijtschelding van de lening vindt
plaats aan de hand van de criteria in de regeling.
Vraag 8. De leden van de D66-fractie lezen dat er wederom veel wetgeving
is vertraagd waardoor veel inburgeraars hier nadeel van ondervinden.
Deze leden spreken uit zeer teleurgesteld te zijn hierover. Deze leden lezen
dat met DUO wordt onderzocht om, vooruitlopend op de vertraagde
wetgeving, een AGI-ontheffing voor moeilijk leerbare jongeren kan
worden afgegeven. Deze leden onderstrepen het belang hiervan en wijzen
op een eerdere motie die is ingediend ten aanzien van jongeren die
praktijkonderwijs volgen. Zij vragen naar het verwachte tijdpad van deze
verkenning en verzoeken hier nog voor het zomerreces over geïnformeerd
te worden.
Antwoord: De beoogde inwerkingtredingsdatum van deze wijziging van
het overgangsrecht is 1 januari 2023. Zoals in reactie op vraag 1 hierboven
al aangegeven, inmiddels is gebleken dat het beoogde beleid vooruitlopend op formele inwerkingtreding kan worden toegepast.
Vraag 9. De leden van de D66-fractie lezen tevens dat de gegevensdeling
met gemeente over de Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP-)groep
vertraging oploopt. Deze leden vragen of gegevensdeling met gemeenten
zoals dit heeft plaatsgevonden in het kader van de toeslagenaffaire een
mogelijke optie vormt om toch gegevens over de ELIP-groep met
gemeenten te delen. Tevens vragen deze leden of gemeenten met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

9

ELIP-groepen niet geïnformeerd kunnen worden over de omvang van de
ELIP-groep en of die gemeenten niet ook via eigen kanalen mensen
kunnen benaderen. Tot slot vragen deze leden of het kabinet alles op alles
zet om de gegevensdeling met gemeenten toch mogelijk te maken. Is er
bijvoorbeeld contact geweest met de Autoriteit Persoonsgegevens om te
zoeken naar een oplossing?
Antwoord: Het is helaas niet mogelijk om vooruitlopend op de wettelijke
grondslag gegevens direct uit te wisselen met gemeenten, nu de
Algemene verordening gegevensbescherming een duidelijke en
nauwkeurige wettelijke grondslag voor de uitwisseling van persoonsgegevens vereist, en de toepassing ervan voorspelbaar moet zijn voor
degenen op wie de gegevensverwerking van toepassing is. Om die reden
kan er voor deze gegevensverstrekking ook geen gebruik gemaakt worden
van een wettelijke grondslag uit een ander domein. Gemeenten zullen tot
1 januari 2023 moeten werken via de huidige wijze van gegevensdeling,
waarbij DUO de inburgeraar voorziet van de benodigde gegevens en de
inburgeraar vervolgens vraagt zich hiermee te melden bij de gemeente. In
kennissessies van onder meer Divosa worden gemeenten uitgenodigd
ervaringen in het bereiken van de ELIP-groep te delen. Gemeenten met
veel ervaring in het begeleiden van personen uit de ELIP-groep deelden in
recente sessies goede manieren om met de inzet van verschillende
kanalen toch de ELIP-groep te bereiken. Ik ben voornemens om in
afstemming met de VNG en Divosa te kijken hoe het huidige proces in de
tussenliggende periode tot de inwerkingtreding van het wetsvoorstel kan
worden verbeterd door bijvoorbeeld het uitwisselen van goede
voorbeelden en geleerde lessen.
Het is bovendien mogelijk om op geaggregeerd niveau (aantal ELIP’s per
gemeente) gegevens te delen met gemeenten en deze gegevens zijn voor
gemeenten al beschikbaar. Voor de decentralisatie-uitkering ten behoeve
van de ondersteuning van ELIP’s ontvangen gemeenten jaarlijks een
bedrag, waarbij de verdeling over gemeenten is gebaseerd op het aantal
ELIP’s dat woonachtig is in hun gemeente per 1 januari. Deze bedragen
staan voor 2022 vermeld in de meicirculaire Gemeentefonds 2022.
Vanzelfsprekend vindt de regering het ook belangrijk dat de gegevensdeling tussen DUO en gemeenten zo snel mogelijk geregeld wordt. Op dit
moment ligt er een wetsvoorstel in uw Kamer dat gegevensdeling met de
gemeenten mogelijk maakt. De verwachting is dat dit per 1 januari 2023
gerealiseerd kan worden.
Vraag 10. De leden van de D66-fractie lezen dat wordt afgezien van de
introductie van een hardheidsclausule zodat volledig kan worden afgezien
van het opleggen van een boete, omdat nihilstelling al een optie is. Deze
leden vragen of de voorwaarden voor het op nihil stellen van een boete
gelijk zijn aan de voorwaarden die eerder waren opgenomen voor de
toepassing van de hardheidsclausule. Zo nee, wat zijn de verschillen?
Tevens vragen deze leden of het opgelegd krijgen van een boete, ook al is
deze op nihil gesteld, nog verdere gevolgen kan hebben. En als deze
mogelijkheid al bestaat, hoe vaak is dit dan al voorgekomen?
Antwoord: De nihilstelling kan inderdaad toegepast worden in gevallen
waar anders de hardheidsclausule toegepast had kunnen worden. Het
gaat in beide situaties immers om bijzondere c.q. uitzonderingsgevallen.
Het opleggen van een boete die op nihil gesteld wordt heeft geen verdere
gevolgen voor de inburgeraar. Voor zover op dit moment bekend is deze
mogelijkheid nog niet toegepast onder de Wi2021. Dit is logisch, omdat
het zwaartepunt van de handhaving in het kader van de Wi2021 – met
uitzondering van handhaving vanwege het niet verschijnen bij of
onvoldoende meewerken aan de brede intake – later in het inburgerings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

10

proces ligt, terwijl de eerste inburgeraars onder de Wi2021 net gestart zijn
met hun inburgeringstraject onder deze wet.
Vraag 11. Deze leden lezen dat beleidsregels zullen worden opgesteld die
kunnen worden gehanteerd bij verlaging of nihilstelling van de boete, en
dat hier pas mee wordt gestart als er sprake is van casuïstiek. Deze leden
begrijpen die keuze niet. De leden van de D66-fractie constateren dat er al
een duidelijk doel voor ogen is wat in de wet is opgenomen. Deze leden
vragen waarom in de beleidsregels niet wordt opgenomen naar welk doel
wordt gestreefd en dit later verder wordt ingevuld, zodat niet de eerste
gevallen geconfronteerd worden met een regelvacuüm. Tevens vragen
deze leden op welke wijze beleidsregels worden vormgegeven (besluit/
ministeriële regeling/anders).
Antwoord: De Wi2021, in combinatie met verschillende bepalingen uit de
Algemene wet Bestuursrecht (Awb), bevat reeds voldoende mogelijkheden om de evenredigheid bij boeteoplegging te waarborgen én in
voorkomende gevallen de boete op nul vast te stellen: ook zonder dat er
sprake is van een in een beleidsregel neergelegde lijn kan er al gebruik
gemaakt worden van de mogelijkheid tot nihilstelling. In de Wi2021 zijn er
specifieke regels omtrent het opleggen van boetes, inclusief meewegen
van de mate van verwijtbaarheid bij bepalen van de hoogte van boetes.
Daarom acht de regering de kans dat een regelvacuüm zal ontstaan klein.
De beleidsregels worden niet verwerkt in een algemene maatregel van
bestuur of een ministeriële regeling (algemeen verbindend voorschrift).
Onder beleidsregel wordt verstaan een bij besluit vastgestelde algemene
regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de
afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van
wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een
bestuursorgaan (art. 1:3 Awb). In artikel 4:81 van de Awb is geregeld wie
bevoegd is of kan worden tot het vaststellen van beleidsregels. Dat is het
bestuursorgaan met betrekking tot een hem toekomende of onder zijn
verantwoordelijkheid uitgeoefende dan wel door hem gedelegeerde
bevoegdheid, in dit geval DUO en de gemeenten.
Vraag 12. De leden van de D66-fractie zijn verheugd te lezen dat basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte leerweg ook als vrijstellende opleidingen voor de inburgeringsplicht worden aangemerkt. Deze
leden zijn wel teleurgesteld dat dit niet eerder bekend was voor inburgeraars. Deze leden vragen hoe deze nieuwe informatie onder de aandacht
wordt gebracht bij onderwijsinstellingen en leerlingen, en of de Minister
wil terugkoppelen wat de reacties hierop waren van de onderwijsinstellingen. Zijn er bijvoorbeeld al leerlingen toch onverhoopt gestopt
met de opleiding om aan hun inburgeringsplicht te voldoen en hebben
leerlingen goed begrip van de betekenis van de ontheffing?
Antwoord: Er zijn verschillende nieuwsberichten over dit onderwerp
uitgegaan naar onder andere onderwijsinstellingen. Verder is er een Q&A
beschikbaar gesteld hierover op de website van Divosa en zal er een
aantal webinars plaatsvinden voor onderwijsinstellingen waarin dit (o.a.
vanuit het Ministerie van SZW) extra onder de aandacht wordt gebracht
en wordt toegelicht. Uit de eerste reacties van de onderwijsinstellingen
bleek dat zij over het algemeen blij zijn dat de opleidingen weer
vrijstellend worden. Er zijn tot nu toe nog geen signalen ontvangen
waaruit blijkt dat leerlingen zijn gestopt met hun opleiding. Dit heeft
waarschijnlijk ook te maken met het feit dat het proces van de inburgeringsplicht een tijd heeft stilgelegen naar aanleiding van een complicatie
(zie ook de brief aan uw Kamer «Overgangsrecht Wet inburgering 2021»
d.d. 26 januari 2022).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

11

Vraag 13. De leden van de CDA-fractie begrijpen dat een aangepaste
hardheidsclausule alsnog is verwijderd voor de Wi2021 (en Wi2013) na
advies daartoe van de Raad van State. Met DUO en Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) is besproken om uitwerking van de ruimte
die er reeds is om een boete te verlagen of op nihil te leggen in beleidsregels vast te leggen om dit in de praktijk ook te borgen. Deze beleidsregels worden pas na verloop van tijd opgesteld op basis van casussen;
wordt hiermee niet een risico genomen in de tussentijd? Aan welke
termijn denken het kabinet en VNG/DUO? Wanneer is duidelijk hoe dit het
beste gemonitord kan worden?
Antwoord: Met betrekking tot het eerste gedeelte van uw vraag, verwijs ik
u graag naar het antwoord op vraag nummer 3. Met betrekking tot de
vraag over de monitoring kan ik u het volgende melden. Tijdens de
uitwerking van de nihilstelling zal gekeken worden hoe dit het beste kan
worden gemonitord. In het kader daarvan, zullen zowel gemeenten als
DUO in ieder geval periodiek informatie aanleveren bij het CBS over de
hoogte van boetes. Daarnaast worden signalen over de uitvoering van het
stelsel en de knelpunten daarbij ook op andere manieren opgehaald.
Hiertoe worden op zowel uitvoerend lokaal en regionaal, als op landelijk
niveau structuren ingericht. Binnen deze structuren is ruimte om signalen
af te geven over alle mogelijk uitvoeringskwesties, waaronder ook
handhaving.
Vraag 14. De leden van de CDA-fractie hebben nog wel een aantal vragen
over de te volgen onderwijsroute. Tijdens het commissiedebat op 20 april
2022 hebben de leden van de CDA-fractie aan het kabinet gevraagd om de
gemeenten tijdig duidelijkheid te geven over de financiering van de
onderwijsroute voor de langere termijn. Het kabinet gaf aan hierop terug
te komen bij de Voorjaarsnota. Deze leden merken op dat in de
Voorjaarsnota wel aandacht wordt besteed aan financiering op de korte
termijn, maar dat er nog steeds geen duidelijkheid wordt gegeven over de
financiering op de lange termijn. Gemeenten hebben voor de langere
termijn duidelijkheid nodig om meerjarige contracten af te kunnen sluiten.
Kan het kabinet deze duidelijkheid op korte termijn verschaffen, zodat
gemeenten weten waar zij aan toe zijn en hiernaar kunnen handelen? En
kan dat nog voor de zomer?
Antwoord: In het commissiedebat Inburgering en Integratie van 20 april jl.
is toegezegd voor de zomer duidelijkheid te geven over de financiering
van de onderwijsroute na 2023. Ik heb besloten om aanvullend budget
van € 35 mln. beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de overbruggingsfase tot en met 2025. Dit is aanvullend op het budget van € 24 mln.
dat eerder is aangekondigd. Met deze middelen kunnen gemeenten
gedurende de overbruggingsperiode aan hun wettelijke aanbodplicht
onder de Wi2021 voldoen.
De looptijd van het overbruggingsbudget is van 2023 tot en met 2025 en
parallel aan dit proces vindt de uitwerking van een voorstel voor de
toekomst van de onderwijsroute plaats. Voor details verwijs ik naar mijn
recente Kamerbrief Stand van zaken onderwijsroute inburgering, dd.
29 juni 2022 (Kamerstuk 32 824, nr. 364).
Vraag 15. Ook hebben de leden van de CDA-fractie nog een vraag over
een landelijk dekkend aanbod van de onderwijsroute. Voorkomen moet
worden dat inburgeraars die in aanmerking komen voor de onderwijsroute tussen wal en schip vallen. Kan het kabinet aangeven binnen welke
termijn er daadwerkelijk sprake is van een landelijk dekkend aanbod van
de onderwijsroute?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

12

Antwoord: Uit een inventarisatie door Divosa blijkt dat de Onderwijsroute
in 20% van de regio’s is gecontracteerd. In 80% van de regio’s is de
Onderwijsroute niet gecontracteerd. Van deze laatste regio’s is bij 79% het
inkoopproces weer opgestart nadat er incidenteel extra geld is vrijgekomen. 21% Wacht op meerjarige financiële duidelijkheid. De verwachting
is dat het inkoopproces in andere regio’s, nu er meer duidelijkheid is over
het financiële kader, eveneens kan worden afgerond zodat er sprake is van
een meer dekkend aanbod van de onderwijsroute.
Vraag 16. De Minister heeft in het commissiedebat op 20 april aangegeven
goed te gaan kijken naar de kostprijs voor ROC’s die anders zijn dan van
de private markt, dit mede naar aanleiding van vraag van deze leden of er
wellicht een verband is tussen de stap van een aantal ROC’s om een
rechtszaak aan te spannen tegen gemeenten inzake de kostprijs van B1 en
zelfredzaamheidsroute (Z-)route en de vragen die gerezen zijn over (lage)
betaling van Nederlands als Tweede Taal (NT2-)docenten via zelfstandige
zonder personeel (ZZP)-constructies in de private markt. De Minister gaf
aan dat prijsverschil niet alleen door salarissen verklaard kan worden. De
Minister geeft aan hierop terug te komen in de voortgangsbrief inzake de
onderwijsroute, maar wil de Minister dan ook op deze thematiek inzake
(kostprijs) B1 en Z-route ingaan?
Antwoord: In deze vraag worden een aantal verschillende kwesties
aangestipt. Hierbij geef ik aan hoe ik de Kamer over deze diverse kwesties
informeer. In de recente Uitvoeringsbrief inburgering ben ik ingegaan op
de arbeidsvoorwaarden van NT2 docenten die in de private markt voor
inburgeringsonderwijs werkzaam zijn in loondienst of als zzp’er.
Verder wil ik met de marktmonitor inzicht krijgen in de werking en
ontwikkeling van de inburgeringsmarkt. De marktmonitor gaat niet alleen
het gemeentelijk segment voor asielstatushouders in het kader van de
Wet inburgering 2021 volgen, maar ook het segment voor gezinsmigranten in het kader van de Wet inburgering 2021 en het segment voor
asiel- en gezinsmigranten in het kader van de Wet inburgering 2013.
Hierbij wordt voor elk van de drie leerroutes onder meer gekeken naar de
beschikbaarheid en de kwaliteit van het aanbod en naar de prijzen die de
aanbieders in rekening brengen. Ook wordt het risico op een race naar de
bodem gemonitord; naast prijzen en kwaliteit van het aanbod zullen
daarvoor ook de financiële positie van aanbieders, de arbeidsvoorwaarden van docenten en begeleiders en het toetreden tot en het
terugtrekken van aanbieders uit de markt gevolgd worden. Er zijn vijf
rapportages voorzien voor deze marktmonitor, waarvan de eerste
rapportage is gepland in het najaar van dit jaar en de tweede in de eerste
helft van 2023. De andere rapportages verschijnen in 2025, 2026 en 2027.
Alle rapportages worden vanzelfsprekend met de Tweede Kamer gedeeld.
Tot slot is de Kamer over de stand van zaken rondom de onderwijsroute
geïnformeerd middels een aparte Kamerbrief.
Vraag 17. De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de lening bij een
verwijtbare termijnoverschrijding onder voorwaarden gedeeltelijk of
geheel kan worden kwijtgescholden. De leden van de ChristenUnie-fractie
zijn benieuwd hoe en aan de hand waarvan wordt bepaald welk bedrag de
inburgering plichtige moet voldoen en hoe het rechtsgelijkheidsbeginsel
hieromtrent wordt gewaarborgd.
Antwoord: Sinds 1 januari 2022 kan de asielstatushouder een aanvraag
indienen tot gedeeltelijke (of gehele) kwijtschelding van de lening na een
verwijtbare termijnoverschrijding.1 DUO beoordeelt de aanvragen
conform artikel 4.16a van de Regeling inburgering. Daarin wordt gesteld
1

Stcrt. 2021, nr. 49155

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

13

dat gedeeltelijke (of gehele) kwijtschelding na een verwijtbare termijnoverschrijding onder voorwaarden mogelijk is. Bij de vaststelling van de
hoogte van de kwijtschelding van de schuld wordt gekeken naar de mate
van verwijtbaarheid – onder andere hoeveel examenonderdeel nog niet
zijn behaald binnen de termijn – en binnen hoeveel maanden alsnog is
voldaan aan de inburgeringsplicht (of iemand daarvan ontheven of
vrijgesteld is). De hoogte van de kwijtschelding van de schuld wordt
vastgesteld aan de hand van een staffel, opgenomen in bijlage 19 bij de
Regeling inburgering. In bijzondere omstandigheden kan ten gunste van
de asielstatushouder worden afgeweken van de voorwaarden of kan de
terugbetalingsplicht teniet worden gedaan. DUO beoordeelt de aanvragen
dus in eerste instantie aan de hand van kwantificeerbare gegevens,
waardoor de rechtsgelijkheid wordt gewaarborgd. Ten gunste van de
asielstatushouder kan van deze criteria worden afgeweken waardoor DUO
maatwerk kan leveren als de omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Vraag 18. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af hoe wordt
geborgd dat verlaging of matiging van boetes zorgvuldig en volgens het
principe van rechtsgelijkheid kan worden uitgevoerd ondanks dat pas na
verloop van tijd beleidsregels worden opgesteld.
Antwoord: Zoals in het antwoord op vraag 11 aangegeven, biedt de
Wi2021 in combinatie met verschillende bepalingen uit de Awb,
voldoende mogelijkheden om de evenredigheid bij boeteoplegging te
waarborgen én in voorkomende gevallen de boete op nul vast te stellen.
In de Wi2021 zijn er specifieke regels omtrent het opleggen van boetes,
inclusief het meewegen van de mate van verwijtbaarheid bij bepalen van
de hoogte van boetes. Daarom is het kabinet van mening dat het
zorgvuldigheids- en rechtsgelijkheidsbeginsel al goed geborgd zijn.
Vraag 19. De leden van de ChristenUnie-fractie hebben eerder hun zorgen
geuit over de financiering van gemeenten voor goede uitvoering van het
nieuwe inburgeringsstelsel, en dan met name de onderwijsroute. De
leden van de ChristenUnie-fractie zijn ervan overtuigd dat deugdelijke
uitvoering door gemeenten gerealiseerd kan worden als gemeenten
duidelijkheid hebben aangaande de financiering, met name voor de lange
termijn. Met lange termijn duidelijkheid kunnen gemeenten langjarige
contracten afsluiten wat bijdraagt aan een efficiënt en kwalitatief
hoogwaardig inburgeringsstelsel. Deze leden hebben vragen welke
afspraken met gemeenten hierover worden gemaakt en welk perspectief
aan gemeenten wordt geboden, zowel voor de financiering van 2023 als
de periode daarna.
Antwoord: In het commissiedebat Inburgering en Integratie van 20 april jl.
is toegezegd voor de zomer duidelijkheid te geven over de financiering
van de onderwijsroute na 2023. Ik heb besloten om aanvullend budget
van € 35 mln. beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de overbruggingsfase tot en met 2025. Dit is aanvullend op het budget van € 24 mln.
dat eerder is aangekondigd. Met deze middelen kunnen gemeenten
gedurende de overbruggingsperiode aan hun wettelijke aanbodplicht
onder de Wi2021 voldoen.
De looptijd van het overbruggingsbudget is van 2023 tot en met 2025 en
parallel aan dit proces vindt de uitwerking van een voorstel voor de
toekomst van de onderwijsroute plaats. De tijd voor de structurele
uitwerking is nodig om tot een gewogen en gefundeerd voorstel te komen
voor de wijze waarop de toegang tot onderwijs voor inburgeraars in de
toekomst het beste kan worden georganiseerd. Voor details verwijs ik
naar mijn recente Kamerbrief over dit onderwerp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 824, nr. 368

14