Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 710 IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties 2010

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN KONINKRIJKSRELATIES (IV)
Aangeboden 18 mei 2011

kst-32710-IV-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

2

Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein (in mln. €)

Waarborgfunctie
56

Bevorderen autonomie
Koninkrijkspartners
1668
Gerealiseerde ontvangsten per beleidsterrein (in mln. €)

Waarborgfunctie
10

Bevorderen autonomie
Koninkrijkspartners
1163

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

4

INHOUDSOPGAVE
blz.
A.

Algemeen
Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot déchargeverlening
Leeswijzer

6
11

B.

Beleidsverslag
Beleidsprioriteiten
Beleidsartikelen
Niet-beleidsartikelen
Bedrijfsvoeringsparagraaf

13
13
15
26
27

C.

Jaarrekening
De departementale verantwoordingsstaat
De saldibalans
Topinkomens

29
29
30
39

D.

Bijlagen
Overzicht niet-financiële informatie over inkoop van
adviseurs en tijdelijk personeel
Afkortingenlijst
Trefwoordenregister

40

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

6

40
41
42

5

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
Aan de Voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik het departementale jaarverslag over het jaar 2010 van
Koninkrijksrelaties aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het
in het jaar 2010 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot het
gevoerde financieel en materieel beheer:
a. het gevoerde financieel en materieelbeheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f. de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2010;
b. het voorstel van de slotwet over het jaar 2010 die met het onderhavige
jaarverslag samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2010 met
betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks
schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2010
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2010, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over 2010
(de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de
Comptabiliteitswet 2001);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

6

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. P. H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

8

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

10

Leeswijzer

2. LEESWIJZER
Opbouw Jaarverslag 2010
De begroting van Koninkrijksrelaties kent een vertrouwde opbouw waarbij
het jaarverslag de opbouw van de begroting 2010 volgt.
Het jaarverslag 2010 bestaat uit vier delen:
A. Een algemeen deel met de dechargeverlening;
B. Het beleidsverslag 2010 over de prioriteiten en de beleidsartikelen;
C. De jaarrekening 2010;
D. De bijlagen.
Het beleidsverslag 2010
In het beleidsverslag 2010 wordt teruggekeken op de resultaten uit 2010.
In de paragraaf beleidsprioriteiten 2010 wordt op hoofdlijnen verantwoording afgelegd over het beleid van het afgelopen jaar. Hierin kunt u
lezen welke resultaten zijn behaald bij de gemaakte beleidsafspraken
(prioriteiten) voor 2010. Ook wordt ingegaan op een aantal urgente
onderwerpen die in 2010 specifieke aandacht hebben gekregen.
In de paragraaf «De beleidsartikelen» wordt meer in detail ingegaan op de
verantwoording over de verschillende onderwerpen. De paragraaf kent
per beleidsartikel de volgende opzet:
1. algemene beleidsdoelstelling, doelbereiking en maatschappelijke
effecten;
2. externe factoren;
3. meetbare gegevens;
4. budgettaire gevolgen van beleid;
5. operationele doelstellingen;
6. overzicht afgeronde onderzoeken.
In paragraaf 4 budgettaire gevolgen van beleid, wordt de realisatie 2010
afgezet tegen de oorspronkelijke vastgestelde begroting 2010 en worden
opmerkelijke verschillen toegelicht.
In paragraaf 5 operationale doelstellingen, wordt per operationele
doelstelling nader ingegaan op de behaalde resultaten in 2010. Hierbij
wordt aandacht besteed aan de gerealiseerde instrumenten/ activiteiten
en de prestatieindicatoren. De opmerkelijkste resultaten en verschillen
worden per operationele doelstelling nader toegelicht.
Het jaarverslag Koninkrijksrelaties 2010 bevat ook een bedrijfsvoeringsparagraaf. Hierin wordt verslag gedaan over specifieke bedrijfsvoeringpunten voor Koninkrijksrelaties (IV). Voor het verslag over de bedrijfsvoering in algemene zin wordt verwezen naar het jaarverslag van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII).
Groeiparagraaf
In het jaarverslag is zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de koppeling
van meetbare gegevens (prestatie-indicatoren en kengetallen) en
doelstellingen.
De jaarrekening 2010
In de jaarrekening treft u de (samenvattende) verantwoordingsstaat voor
de begroting van Koninkrijksrelaties en de saldibalans met toelichting. De
Slotwet wordt als een apart kamerstuk gepubliceerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

11

Leeswijzer

De bijlagen
Voor de toegankelijkheid van het jaarverslag zijn ook een overzicht van
gebruikte afkortingen en een trefwoordenregister opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

12

Beleidsverslag

B. BELEIDSVERSLAG
3. BELEIDSPRIORITEITEN 2010
Het jaar van de staatkundige vernieuwingen
Het jaar 2010 was een bijzonder jaar voor het Koninkrijk der Nederlanden.
Op 9 september 2010 vond de Slot-Ronde Tafel conferentie plaats in de
Ridderzaal waarbij onder leiding van toenmalig minister-president
Balkenende, in aanwezigheid van de delegaties van de voormalige
Nederlandse Antillen en staatssecretaris Bijleveld het staatkundige
hervormingsproces werd afgerond. Per 10-10-2010 is de nieuwe staatkundige inrichting van de Nederlandse Antillen een feit geworden. Saba,
Sint Eustatius en Bonaire zijn openbare lichamen geworden die functioneren als bijzondere gemeenten (sindsdien worden deze eilanden
aangeduid als Caribisch Nederland). Curaçao en Sint Maarten zijn landen
binnen het Koninkrijk der Nederlanden geworden.
Het toewerken naar deze nieuwe staatkundige verhoudingen heeft zijn
weerslag gehad op de diverse beleidsterreinen. Zo zijn met het oog op de
transitie plannen van aanpak opgesteld, is de schuldsanering tot
afronding gebracht, is meer aandacht gerealiseerd van de nieuwe landen
Curaçao en Sint Maarten voor de samenwerkingsprogramma’s en worden
de samenwerkingsmiddelen met het oog op de transitie de komende jaren
afgebouwd. Andere opvallende ontwikkelingen zijn de inrichting van een
Rijksdienst Caribisch Nederland en afspraken op het gebied van veiligheid
zoals het voort laten bestaan van het Recherche Samenwerkings Team
(RST) na 2010 en het voornemen tot overname van de Toekomst
Antilliaanse Militie (TAM) door het nieuwe land Curaçao. In de verschillende onderdelen van het jaarverslag zal in meer detail op deze en andere
relevante ontwikkelingen worden ingegaan.
Voorbereiding op de landsstatus: Curaçao en Sint Maarten
Met Curaçao en Sint Maarten is in aanloop naar de transitie op 10-10-10
afgesproken dat zij aan een aantal criteria moeten voldoen op het gebied
van rechtszekerheid, deugdelijkheid van bestuur en openbare financiën.
Voor zover de landen onvoldoende in staat bleken met ingang van de
transitiedatum specifieke taken uit te oefenen, werden plannen van
aanpak opgesteld. In deze plannen staat hoe wordt toegewerkt naar
verrichting van de taken door de nieuwe landen in overeenstemming met
de toetsingscriteria.
Begin 2010 is een aantal overheidsorganisaties van Curaçao en Sint
Maarten, zoals genoemd in de bijlage van de AMvRB Samenwerkingsregeling waarborging plannen van aanpak landstaken Curaçao en Sint
Maarten (Staatsblad 1 september 2010, nr. 344), getoetst. De resultaten
hiervan zijn weergegeven in het rapport van de Toetsingsadviescommissie. Dit heeft geleid tot de bekrachtiging op 9 november 2010 voor
Curaçao van twee plannen van aanpak (Korps Politie en de gevangenis
Bon Futuro). Voor Sint Maarten zijn er vijf plannen van aanpak opgesteld
en bekrachtigd (Korps Politie, Landsrecherche, Toelatingsorganisatie,
gevangenis Pointe Blanche en de afdeling Burgerzaken).
De Politieke Stuurgroep heeft vastgesteld voor welke overheidsorganisaties van Curaçao en Sint Maarten een plan van aanpak noodzakelijk
was. Voor twee plannen van aanpak is bepaald dat een voortgangscommissie toeziet op de uitvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

13

Beleidsverslag

Voorbereiding op de status van openbaar lichaam: Bonaire, Saba
en Sint Eustatius
Ook voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius was 2010 het jaar van de
transitie. De op handen zijnde veranderingen gingen steeds meer leven bij
de bevolking. Het staatkundig proces dat in eerste instantie op papier was
ingezet, kreeg in 2010 in de praktijk vorm. Informatievoorziening speelde
daarbij in toenemende mate een cruciale rol; bewoners wilden immers
weten welke veranderingen de transitie concreet in hun dagelijkse leven
teweeg zouden brengen. In deze informatievoorziening is voorzien door
middel van verschillende bijeenkomsten (town hall meetings), informatiekranten en radio- en televisiespotjes.
Met Bonaire zijn in april 2010 afspraken gemaakt over de toekomstige
taakverdeling tussen eilandelijke en Rijksoverheid. Met Saba en Sint
Eustatius waren in november 2009 reeds afspraken gemaakt. Op alle drie
de eilanden is door de vakdepartementen hard gewerkt aan zichtbare
verbeteringen van het voorzieningenniveau, als ook aan voorbereidingen
in verband met de taken die de Rijksoverheid per 10 oktober 2010 zou
gaan vervullen.
Op 10 oktober 2010 was de transitie een feit. Hier is op de eilanden bij
stilgestaan door middel van diverse feestelijkheden die door de eilandoverheid samen met de Rijksoverheid waren georganiseerd.
Visie op de toekomst van het Koninkrijk in de nieuwe staatkundige verhouding
In het kader van de visie op de toekomst van het Koninkrijk organiseerden
wij in het voorjaar van 2010 twee symposia: een symposium op Curaçao
met als titel Samen binnen het Koninkrijk: the rules and play of the game
en een symposium op Aruba met als titel Wederzijdse Baten van het
Koninkrijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

14

Beleidsartikelen

4. BELEIDSARTIKELEN
BELEIDSARTIKEL 1. Waarborgfunctie
Algemene beleidsdoelstelling
Het waarborgen van de rechtszekerheid en de mensenrechten in de
Nederlandse Antillen en Aruba
Doelbereiking en maatschappelijke
effecten

Het waarborgen van de fundamentele mensenrechten en vrijheden, de
rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur is ook in de nieuwe
staatkundige verhoudingen een aangelegenheid van het Koninkrijk (artikel
43 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden). In verband met
deze waarborgfunctie heeft de bestrijding van grensoverschrijdende
criminaliteit, terrorisme en de grensbewaking een hoge prioriteit.
Nederland heeft hiertoe ook in 2010 nauw samengewerkt met Aruba,
Curaçao en Sint Maarten in het Recherchesamenwerkingsteam (RST) en
met de Kustwacht in het Caribisch gebied van het Koninkrijk. Het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft in 2010
bijgedragen aan de instandhouding van deze twee organisaties.
Daarnaast is ook in 2010 vanuit de begroting van Koninkrijksrelaties
bijgedragen aan de ondersteuning van de rechterlijke macht en het
Openbaar Ministerie. Dit alles om de rechtszekerheid en veiligheid voor de
burgers te verhogen. In de nieuwe staatkundige verhouding, en met de
inwerkingtreding van de rijkswet Gemeenschappelijk Hof en de rijkswet
Openbaar Ministerie, is Nederland direct partij bij de rechtspleging in het
Caribische deel van het Koninkrijk. Met de uitzending van rechters en
officieren naar Curaçao, Sint Maarten en Aruba blijft Nederland ook daar
in 2011 bijdragen aan de ondersteuning van de rechterlijke macht en het
openbaar ministerie.

Externe factoren

Zorgelijk voor de werkzaamheden van de verschillende opsporingsdiensten is het ontbreken van een wettelijke basis voor de inzet van
bijzondere opsporingsmethoden. Ondanks het voornemen van de
minister van Justitie van de Nederlandse Antillen om de daartoe
gemaakte landsverordening nog voor transitie te behandelen in de Staten,
is deze wettelijke basis in 2010 nog niet gerealiseerd. De betreffende
landsverordening zal naar verwachting voor de zomer 2011 door de
Staten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten behandeld worden. Voor
Caribisch Nederland is via een ministeriële regeling wel een wettelijke
basis voor het gebruik van bijzondere opsporingsmethoden gecreëerd.

Realisatie meetbare gegevens

1.1 Kengetallen

Tactische opsporingsonderzoeken
*

Basiswaarde
2005

Waarde
2008

Waarde
2009

Waarde
2010

50

43

20

*

Cijfer is nog niet beschikbaar bij publicatie van het jaarverslag

Bron: Jaarverslag RST (Recherche Samenwerkingsteam), verschijnt augustus 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

15

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid
1.2 Waarborgfunctie
Budgettaire gevolgen van beleid
(in € 1 000)

Realisatie

Vastgestelde
begroting

Verschil

2006

2007

2008

2009

2010

2010

2010

Verplichtingen

42 233

37 221

60 355

51 071

57 228

60 097

– 2 869

Uitgaven
1.1 Rechterlijke macht en samenwerkingsmiddelen
Bijdrage baten- en lastendienst KLPD

41 040

37 094

59 711

50 890

55 957

60 097

– 4 140

41 040

37 094

59 711

50 890

55 957
17 100

60 097
17 781

– 4 140
– 681

Ontvangsten

12 792

4 348

4 618

2 557

10 025

4 857

5 168

Financiële toelichting
De uitgaven voor de ondersteuning van de rechterlijke macht en het
Openbaar Ministerie zijn in 2010 ruim € 4 mln. lager uitgevallen dan
aanvankelijk begroot. Dit verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door
lagere uitgaven aan de bijdrage aan het functioneren van de Kustwacht.
Ook aan ondersteuning van het Openbaar Ministerie is minder uitgegeven
dan aanvankelijk begroot. Daarnaast zijn de ontvangsten gerelateerd aan
de Kustwacht hoger uitgevallen dan aanvankelijk begroot, doordat het
voormalig Land Nederlandse Antillen in 2010 zowel haar bijdrage voor
2009 als voor 2010 heeft voldaan.
Een deel van de gerealiseerde uitgaven heeft betrekking op de onvermijdelijke departementale kosten op Bonaire, St. Eustatius en Saba. Deze
kosten zijn voor de periode van 10-10-10 t/m 31-12-2010 betaald uit de
begroting van Koninkrijksrelaties, voortvloeiend uit het politieke besluit
om de transitiedatum op 10-10-10 te stellen. Uit artikel 1 is hiervoor € 5,4
mln. ingezet.
1. Operationele doelstelling 1
Het versterken en waarborgen van rechtszekerheid en de mensenrechten
door het bevorderen en in stand houden van structurele samenwerking
tussen de landen van het Koninkrijk
Doelbereiking

Op Aruba, Curaçao en Sint Maarten is sprake van grensoverschrijdende
(drugs)criminaliteit. Omdat deze problematiek de eigen capaciteit van de
drie landen overstijgt, werken zij op structurele wijze samen met
(Caribisch) Nederland in het kader van de waarborgfunctie. Het betreft
hier de activiteiten van de Kustwacht, het Recherche Samenwerkingsteam
(RST) en de ondersteuning van de zittende en staande magistratuur. De
Kustwacht en het RST spelen een belangrijke rol in de bestrijding van de
georganiseerde criminaliteit en werken hiertoe ook internationaal samen.

Instrumenten

Bijdragen aan het functioneren van de Kustwacht
Met middelen uit de begroting van Koninkrijksrelaties en Defensie en met
bijdragen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten is de Kustwacht in 2010 in
staat gesteld haar taken uit te voeren. Duidelijk is dat de Kustwacht één
van de belangrijke schakels is in de rechtshandhavingketen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

16

Beleidsartikelen

Door de inzet van eigen personeel en geavanceerd varend en vliegend
materieel heeft dit unieke samenwerkingsverband tussen de vier landen
van het Koninkrijk ook in 2010 weer aansprekende resultaten geboekt.
Naast de drugsvangsten die regelmatig in samenwerking met andere
organisaties worden behaald, is de Kustwacht opnieuw veelvuldig ingezet
bij onder andere reddingsoperaties (Search and Rescue) en als maritieme
rechtshandhavinginstantie. In mei 2010 is in een gezamenlijke operatie
met de Koninklijke Marine bijvoorbeeld een schip aangehouden met 1 460
kg cocaïne. De Kustwacht heeft 94 levens gered en heeft bijna 300
processen verbaal opgemaakt.
In stand houden van het Recherche Samenwerkingsteam (RST) na
transitie
Het RST heeft in 2010 evenals in voorgaande jaren naast de bestrijding
van de zware, grensoverschrijdende en georganiseerde criminaliteit op
diverse terreinen ondersteuning geleverd aan de lokale korpsen van
Curaçao en Sint Maarten. Na eerdere voorbeelden van grootschalig
optreden op Bonaire en Curaçao in 2009, is er in 2010 ook op Sint Maarten
voor het eerst via een zogenaamd Team Grootschalig Optreden-structuur
(TGO-structuur) met de lokale diensten samengewerkt.
Bij de behandeling van de Rijkswet Politie d.d. 7 juli 2010 in de Tweede
Kamer is het amendement Remkes c.s. (Kamerstukken II, 2009–2010, 32
123, nr. 20) aangenomen, dat de verlenging van het RST tot in ieder geval
vier jaar na transitie regelt. Gedurende deze periode zal er gewerkt
worden aan het verder verbeteren van de politieorganisaties van Curaçao,
Sint Maarten en Caribisch Nederland en meer specifiek ook de inrichting
van de Gemeenschappelijke Voorziening Politie (GVP). Hierna zal worden
bezien of de korpsen aan de afgesproken criteria voldoen, zodat een
overdracht van de taken van het RST aan de GVP in de lokale korpsen
plaats kan vinden.
Leveren van ondersteuning aan de rechterlijke macht
Om een goed niveau van rechtshandhaving en rechtspleging in de drie
landen en Caribisch Nederland te garanderen, is een volledige bezetting
van het Gemeenschappelijk Hof en het Openbaar Ministerie van groot
belang. Omdat bij de landen de personele capaciteit ontbreekt, draagt
Nederland hieraan bij. In 2010 zijn gemiddeld 23 uitgezonden rechters en
14 uitgezonden officieren van justitie werkzaam geweest.
1.1 Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Tabel 1.3

Onderzoek onderwerp

AD of OD

A. Start
B. Afgerond

Vindplaats

Beleidsdoorlichting

Het versterken en waarborgen van
rechtszekerheid en de mensenrechten door
het bevorderen en in stand houden van
structurele samenwerking tussen de landen
van het Koninkrijk.

AD 1

A: 2010

n.n.t.b.

B: 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

17

Beleidsartikelen

BELEIDSARTIKEL 2. Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners
Algemene beleidsdoelstelling
Het ondersteunen van de Nederlandse Antillen en Aruba bij het verbeteren van het bestuur, de rechtszekerheid, de economische ontwikkeling,
het onderwijs en de overheidsfinanciën
Doelbereiking en maatschappelijke
effecten

Het doel van het beleid is een grotere effectiviteit van het eigen beleid van
Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland op de genoemde
beleidsterreinen en goed functionerende «checks and balances» op
bestuurlijk gebied. De belangen van de burgers staan hierbij centraal. Zij
moeten de overheid kunnen aanspreken op een goede uitoefening van
haar taken.
Om de doelstellingen te bereiken is ook in 2010 gewerkt met een aantal
samenwerkingsprogramma’s: Institutionele Versterking & Bestuurskracht
(IVB), Onderwijs & Jongeren Samenwerkingsprogramma (OJSP) en het
Sociaal Economisch Initiatief (SEI), het Plan Veiligheid Nederlandse
Antillen (PVNA), het meerjarenprogramma van Aruba en het Nationaal
Veiligheidsplan 2008–2012. Deze programma’s waren in 2010 volop in de
uitvoering. In 2011 zal een tussentijdse (mid term) evaluatie plaatsvinden.
Met het oog op de transitie van 10 oktober 2010 hebben Curaçao en Sint
Maarten steeds meer een eigen verantwoordelijkheid op de genoemde
onderwerpen en zullen de laatste stortingen van de samenwerkingsprogramma’s in het begrotingsjaar 2012 worden verricht waarna de
uitvoering van de programma’s nog tot en met 2014 doorloopt.
Om een gezonde financiële uitgangspositie voor de nieuwe landen
Curaçao en Sint Maarten en voor Caribisch Nederland per 10 oktober 2010
te realiseren is de eerder gestarte schuldsanering in 2010 voortgezet. De
Tweede Kamer is door middel van speciale bijlagen bij de voortgangsrapportages over het staatkundig traject geïnformeerd over het verloop van
de schuldsanering (Kamerstukken II, 2009–2010, 31 568, nr. 68)

Externe factoren

Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn zelf verantwoordelijk voor goed
bestuur, rechtszekerheid, economische ontwikkeling, onderwijs en
overheidsfinanciën. Er is sprake van een gezond spanningsveld tussen de
wens van grote autonomie, zoals die bij de Koninkrijkspartners leeft, en de
wens vanuit Nederland om de samenwerkingsprogramma’s zoveel
mogelijk te concretiseren. Er wordt steeds gezocht naar een voor alle
partijen aanvaardbare balans.

Realisatie meetbare gegevens
2.1 Kengetallen

Waarde 2007
1

1. Economische groei Nederlandse Antillen (reële groei in % BBP)
2. Werkloosheid Nederlandse Antillen (% beroepsbevolking)
3. Schuldquote Antillen (in % BBP)
4. Economische groei Aruba (reële groei in % BBP)
5. Schuldquote Aruba (in % BBP)
1
*

3,2%
11,5%
84,8%
1,8%
45,90%

Waarde
20081

Waarde
2009

Waarde
2010

2,4%
9,7%
82,2%
– 0,1%
41,00%

– 0,5%
10,0%
74,0%
– 10,5%
46,40%

Nnb *
Nnb*
Nnb*
– 3,7%
52%

Waarden 2007 en 2008 zijn bijgesteld door de Centrale Bank van Aruba ten opzichte van de begroting 2010.
Cijfers zijn bij publicatie van het jaarverslag nog niet beschikbaar.

Bron 1: CBS Nederlandse Antillen
Bron 2: Bank Nederlandse Antillen
Bron 3: Bank Nederlandse Antillen
Bron 4: Centrale Bank van Aruba
Bron 5: Centrale Bank Aruba

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

18

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid
2.2 Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners
Budgettaire gevolgen van beleid
(in € 1 000)

Realisatie

Vastgestelde
begroting

Verschil

2006

2007

2008

2009

2010

2010

2010

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen

223 922

214 450

411 392

620 010

3 593 418
56 106

252 100

3 341 318
56 106

Uitgaven
2.1 Apparaat
2.2 Bevordering autonomie
2.3 Bevorderen staatskundige relaties
2.4 Schuldsanering

130 478
5 488
124 619
371
0

210 734
6 618
127 505
76 611
0

436 813
8 564
417 821
10 428
0

556 984
11 617
102 943
4 176
438 248

1 688 040
20 513
129 460
1 490
1 536 577

261 941
12 555
103 875
8 711
136 800

1 426 099
7 958
25 585
– 7 221
1 399 777

Ontvangsten

156 447

10 119

9 338

125 192

1 162 967

11 238

1 151 729

Financiële toelichting
Voor het saneren van de schulden van het voormalig Land Nederlandse
Antillen en Curaçao is bij Voorjaarsnota € 322,7 mln. toegevoegd aan de
begroting. In 2010 is voor € 614 mln. aan schuldtitels gesaneerd. Hiermee
is de sanering van schuldtitels ook afgerond. Daarenboven is € 194,2 mln.
voor de sanering van betalingsachterstanden toegevoegd aan de
begroting. In 2010 is voor € 82 mln. aan betalingsachterstanden van de
BES-eilanden, het voormalig Land Nederlandse Antillen, Curaçao en Sint
Maarten gesaneerd. De sanering van een beperkt aantal betalingsachterstanden moet nog worden afgerond.
Na voltooiing van de schuldsanering is de restantschuld in zijn geheel
door Nederland overgenomen. Dit wordt afgewikkeld via de begroting van
Koninkrijksrelaties, en de rentebetalingen en aflossingen worden via een
bijdrageconstructie jaarlijks overgeboekt naar het Agentschap van
Financiën. Bij Najaarsnota is hiertoe de totale verplichting samengesteld
uit de restantschuld en rentebetalingen over de komende 20 jaar
opgenomen. Voor zover meer schuld is overgenomen dan oorspronkelijk
overeengekomen, heeft Nederland een vordering op Curaçao en Sint
Maarten gekregen. Deze vordering ter hoogte van € 790 mln. hebben de
nieuwe landen afgelost door te lenen op de kapitaalmarkt. Het grootste
gedeelte van deze lening, te weten € 782 mln., is aan Nederland toegewezen conform de lopende inschrijving. Deze wordt verantwoord op de
begroting van Koninkrijksrelaties.
Bij Voorjaarsnota is € 9,6 mln. aan artikel 2.2 toegevoegd voor de
schuldsanering op Aruba (de zogeheten Aruba-deal). Ten behoeve van het
Pensioenfonds BES is vooruitlopend op de boedelscheiding van het
voormalig Land Nederlandse Antillen een ontvangst van € 25 mln.
ingezet. Een additionele € 25,4 mln., bestemd voor het Pensioenfonds, is
overgeheveld uit niet benodigde middelen voor het saneren van
betalingsachterstanden op Sint Maarten. Voorts zijn de onvermijdelijke
departementale uitgaven op de BES-eilanden in de periode van 10-10-10
t/m 31-12-2010 betaald uit de begroting van Koninkrijksrelaties, voortvloeiend uit het politieke besluit om de transitiedatum op 10-10-10 te
stellen. Uit artikel 2.1 en 2.2 is hiervoor € 5,2 mln. ingezet. Deze middelen
zijn grotendeels vrijgespeeld uit artikel 2.3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

19

Beleidsartikelen

2. Operationele doelstelling 1
Samenwerken met de Nederlandse Antillen en Aruba om daar de
bestuurskracht, de rechtsorde, de economie en het onderwijs te
versterken.
Doelbereiking

De samenwerking heeft tot doel de bestuurskracht van de landen te
versterken opdat de landen hun verantwoordelijkheden ten aanzien van
de economie, rechtsorde en het onderwijs kunnen waarmaken. De
samenwerking geschiedt in de vorm van samenwerkingsprogramma’s
gefinancierd via de Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen (SONA)
en het Fundo Desarayo Aruba (FDA). De samenwerkingsmiddelen worden
mede met het oog op de nieuwe staatkundige vernieuwingen geleidelijk
afgebouwd. 2012 is het laatste jaar waarin een storting in de fondsen
SONA en de Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie (AMFO) zal
plaatsvinden.

Instrumenten

Onderwijs en Jongerenproblematiek
In 2010 is de eerste volledige monitorrapportage over het Onderwijs en
Jongerensamenwerkingsprogramma (OJSP) afgerond. De rapportages
zijn naar beide Kamers opgestuurd (Kamerstukken II, 2010–2011, 32 500,
nr. 5 en Kamerstukken I, 2010–2011, 32 282, nr. D). Parallel daaraan zijn de
streefwaarden voor de verschillende doelstellingen geformuleerd en is
eind 2010 de mid-term evaluatie van het OJSP in gang gezet. De resultaten daarvan worden medio 2011 verwacht.
Verder is in 2010 het Sint Jorisakkoord aangepast, dat een grotere
verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het OJSP van Curaçao
neerlegt bij de schoolbesturen. Door deze aanpassing hebben de scholen
meer ruimte gekregen om zelf prioriteiten te stellen. Hoewel de indiening
van projecten vertraging heeft opgelopen, zijn er wel belangrijke
activiteiten in gang gezet bijvoorbeeld op het terrein van leermiddelen en
leerlingvolgsystemen.
Toekomst Antilliaanse Militie (TAM)
Het jaar 2010 was het laatste jaar dat vanuit de begroting van Koninkrijksrelaties is bijgedragen aan de Toekomst Antilliaanse Militie. In 2010
hebben in totaal 85 jongeren het traject doorlopen. Het land Curaçao is
voornemens de TAM, onder de naam Dienstplicht Pais Curaçao, in 2011
voort te zetten.
Sociaal Economische Ontwikkeling
Het samenwerkingsprogramma Sociaal Economisch Initiatief (SEI) liep tot
eind 2010. Voor het SEI zijn in december 2010 en januari 2011 met elk
eiland afzonderlijke afspraken gemaakt over een beperkte verlenging van
de periode voor het kunnen aangaan van verplichtingen ten laste van de
nog resterende SEI-gelden.
In 2010 zijn bijna alle financieringsovereenkomsten voor het SEI getekend,
waarmee de in 2009 reeds ingezette inhaalslag in de uitvoering is
voortgezet. De aandacht voor USONA – verantwoordelijk voor rechtmatig
en doelmatig beheer van de in het kader van het SEI bestede Nederlandse
middelen – is eind 2010 geleidelijk verschoven van projectgoedkeuring
naar het monitoren van de projectuitvoering. Wat betreft het SEI Curaçao
zijn enkele van de maatregelen die voor structurele verbeteringen moeten
zorgen nog achtergebleven in de uitvoering. Het gaat onder andere om
het sociale zekerheidsstelsel, het investeringsklimaat en de arbeidsmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

20

Beleidsartikelen

Eind 2010 waren nog weinig SEI projecten geheel afgerond. Enkele
projecten die in 2010 wel gerealiseerd zijn, zijn de aanleg van een
vissershaven op Curaçao, het van kracht worden van een bestemmingsplan op Bonaire, het geven van een impuls aan de toeristische
sector op Saba, en de realisatie van een verkeersrotonde op Sint Maarten.
Plan Veiligheid
In 2010 is de samenwerking in het Plan Veiligheid (PV) voortgezet. In dit
kader werd verder gewerkt aan de duurzame verbetering van de organisaties van politie, het Gemeenschappelijk Hof van Justitie, het Openbaar
Ministerie, het gevangeniswezen en de vreemdelingenketen. Veel
aandacht is in 2010 uitgegaan naar onderwijs binnen de rechtshandhavingketen en naar samenwerking op het gebied van ICT. Tijdens de
politieke stuurgroep van 1 juli 2010 is besloten de resterende middelen
binnen het PV die nog niet verplicht waren, te reserveren voor de
uitvoering van de plannen van aanpak voor de politie en de gevangenissen op Curaçao en Sint Maarten. De verantwoordelijkheid voor de
lopende projecten is na transitie overgedragen aan Curaçao, Sint Maarten
en Nederland. Het PV loopt tot 2012. Hiermee wordt een goede en
zorgvuldige afronding van lopende trajecten gewaarborgd.
Verbetertraject Detentie- en Correctiecentrum Curaçao (DCC)
In 2009 is een samenwerkingsovereenkomst getekend tussen de
toenmalige Nederlandse Antillen en Nederland om de situatie in het DCC
te verbeteren en aan internationale normen te laten voldoen. Op basis van
deze samenwerkingsovereenkomst biedt de Dienst Justitiële Inrichtingen
(DJI) gedurende drie jaar personele ondersteuning bij de uitvoering van
het afgesproken verbetertraject. Het gaat hier om medewerkers van Dient
Justitiële Inrichtingen, zowel op management als op uitvoerend niveau.
De leden van het managementteam zullen tot medio 2012 in de inrichting
werkzaam zijn. De inzet van het uitvoerende personeel van DJI wordt per
1 mei 2011 gestopt.
In het kader van het verbetertraject is in het voorjaar van 2010 een
grootschalige schoonmaakactie uitgevoerd, waarbij tal van smokkelwaar
in beslag is genomen. Ook is in 2010 begonnen aan de opbouw van een
eigen beveiligingsdienst voor de inrichting, die de taken van de
medewerkers van Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O, onderdeel
van DJI) dienen over te nemen. Daarnaast loopt een flink aantal projecten,
onder andere ter verbetering van de fysieke situatie in de gevangenis, het
opleiden van personeel en het verbeteren van de bedrijfsvoering.
Institutionele versterking en bestuurskracht
In 2010 is verder gewerkt aan het programma Institutionele Versterking en
Bestuurskracht (IVB). Curaçao heeft in 2010 veel projecten ingediend
binnen het programma. Het grootste deel van het IVB-budget is bestemd
voor projecten die bijdragen aan een betere dienstverlening door de
overheid. Zo is in 2010 bijvoorbeeld het project Integriteit & Klantgerichtheid van start gegaan. Binnen het IVB-programma van Sint Maarten
heeft een herprioritering plaatsgevonden. Dit programma sluit nu beter
aan bij de prioriteiten die Sint Maarten heeft gesteld in het kader van de
vorming van de landsoverheid. Zo zijn er bijvoorbeeld meer middelen
vrijgemaakt voor de inrichting van de colleges van staat. Het
IVB-programma van het Land Nederlandse Antillen is conform afspraak
op 31 december 2010 afgesloten. Een aantal projecten dat nog niet was
afgerond, is overgedragen aan Curaçao en Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

21

Beleidsartikelen

Koninklijke Marechaussee
Evenals in voorgaande jaren is in 2010 op diverse terreinen ondersteuning
geleverd aan de lokale diensten door de Koninklijke Marechaussee
(KMar). De KMar is naast de ondersteuning bij strafrechtelijke onderzoeken door de lokale korpsen het meest zichtbaar aanwezig tijdens
werkzaamheden in het kader van de gemeenschappelijke grenscontrole
teams op Curaçao en Bonaire. Met Curaçao en Sint Maarten is
afgesproken dat de samenwerking in deze teams, die zich met name
richten op grenstoezicht, drugscontroles en de bestrijding van migratiecriminaliteit zal worden voortgezet.
Samenwerkingsbeleid Aruba
Op grond van het in mei 2000 getekende samenwerkingsprotocol tussen
Nederland en Aruba heeft Nederland tot en met 2009 in totaal € 99,8 mln.
in het Fondo Desaroyo Aruba (FDA) gestort. Uiterlijk tot en met 2012 zal
Nederland alleen nog geld overmaken voor het Nationaal Veiligheidsplan
Aruba 2008–2012, dat wordt gefinancierd uit de vrijgevallen schuldsaneringmiddelen. Met Aruba is in 2010 overeengekomen dat een deel van het
nog uit te voeren programma getemporiseerd wordt, opdat de
beschikbare capaciteit nu voor een deel gebruikt kan worden voor
projecten die Aruba op dit moment urgenter acht. Afronding van het
oorspronkelijke programma zal uiterlijk in 2014 plaatsvinden.
Overheidsfinanciën (Aruba)
In 2006 zijn door Aruba en Nederland afspraken gemaakt over versterking
van de samenwerking op het gebied van de overheidsfinanciën, waarbij
Nederland Aruba zal ondersteunen in zijn doelstelling te komen tot
duurzaam gezonde overheidsfinanciën. Op basis van deze nog steeds
geldende afspraken met Aruba vindt geregeld overleg plaats tussen
Nederland en Aruba over de voortgang. De financiële crisis heeft
gevolgen gehad voor de overheidsfinanciën van Aruba. De Arubaanse
overheidsschuld steeg in het tweede kwartaal van 2010 tot 53% BBP
(bron: CBA, 2011, quarterly bulletin 2010–II). De regering van Aruba heeft
het streven uitgesproken en maatregelen aangekondigd om het financieringstekort, dat op dit moment rond de 7% BBP bedraagt, terug te
brengen tot onder de 2% in 2015, waarmee de houdbaarheid van de
Arubaanse overheidsfinanciën wordt gewaarborgd.
Bijdragen aan sociale ontwikkeling via subsidiering van
non-gouvernementele organisaties
Voor de financiering van projecten op het gebied van de armoedebestrijding of duurzame maatschappelijke ontwikkeling heeft het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in 2010 ANG 20 mln.
beschikbaar gesteld aan de Stichting Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie (AMFO). Evenals in voorgaande jaren heeft de AMFO in 2010 het
volledige bedrag toegewezen aan projecten. In 2011 en 2012, de laatste
twee jaren dat er aan AMFO gestort zal worden, is elk jaar € 6,5 mln.
beschikbaar. De taken van AMFO in Caribisch Nederland worden door het
Rijk en de lokale overheden overgenomen.
Versterking vreemdelingenketen
Mede in het kader van Plan Veiligheid wordt op Curaçao en Sint Maarten
gewerkt aan de opbouw van de nieuwe Toelatingsorganisaties. Voor Sint
Maarten geldt dat deze organisatie valt onder de werking van de
Algemene Maatregel van Rijksbestuur «waarborging landstaken Curaçao
en Sint Maarten» d.d. 11 februari 2010. Hiervoor is dus een zogenaamd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

22

Beleidsartikelen

plan van aanpak opgesteld, waarvan de uitvoering wordt gevolgd door
een voortgangscommissie.
Realisatie meetbare gegevens
2.3 Kengetallen
1. Jeugdwerkloosheid Curaçao
2. Geslaagde eindexamen kandidaten VSBO Curaçao
3. Geslaagde eindexamen kandidaten SBO Curaçao
*
1

Waarde 2007

Waarde 2008

Waarde 2009

Waarde 2010

24,20%
70,70%
77,10%

26,30%
71%
n.b. 1

24,70%
69%
66%

73%
63%

*

Cijfer is nog niet bekend bij publicatie jaarverslag.
De monitor bevatte onvoldoende gegevens om dit cijfer vast te stellen.

Bron1: CBS-NA (In de begroting van 2010 is per abuis de verkeerde bron opgenomen. Voor zowel de waarde van 2007 als 2008 is de bron CBS-NA.
Streefcijfers zijn afkomstig van SEI Curaçao.).
Bron 2: Scan 3 monitor OJSP (Kamerstukken II, 32 500, nr. 5)
Bron 3: Scan 3 monitor OJSP (Kamerstukken II, 32 500, nr. 5)

2. Operationele doelstelling 2
Het bevorderen van werkbare staatkundige relaties binnen het Koninkrijk.
Doelbereiking

Werkbare staatkundige relaties binnen het Koninkrijk vloeien mede voort
uit de staatkundige veranderingen van 10 oktober 2010. In de aanloop
naar deze transitie zijn afspraken gemaakt over financieel toezicht, goed
bestuur, adequate rechtshandhaving en investeringen in de economie van
de eilanden in de slotakkoorden van 11 oktober 2006 en 2 november 2006.
Een belangrijke reden voor de staatkundige veranderingen was de situatie
voor de bevolking op de eilanden te verbeteren. Op 10 oktober 2010 zijn
de nieuwe staatkundige veranderingen een feit geworden. Voor Curaçao
en Sint Maarten zijn voor een aantal thema’s plannen van aanpak
opgesteld. De komende jaren moeten uitwijzen of de staatkundige
veranderingen daadwerkelijk de situatie voor de bevolking op de eilanden
hebben verbeterd.

Instrumenten

Nieuwe staatkundige verhoudingen: resultaten Caribisch Nederland
Over het verloop van het staatkundige proces in brede zin is de Kamer
geïnformeerd door middel van diverse brieven. Specifiek voor Caribisch
Nederland heeft de toenmalige Commissaris voor de BES – de heer Kamp
– de rapportage «Nog tien weken» uitgebracht (Kamerstukken II,
2009–2010, 31 954, nr. 31).
In 2010 zijn belangrijke stappen gezet in het wetgevingstraject om de
overgang mogelijk te maken van eilandgebieden binnen de Nederlandse
Antillen naar openbare lichamen binnen het Nederlandse staatsbestel. Dit
traject is voor het noodzakelijke deel op tijd afgerond vóór 10-10-10.
Enkele wetten, zoals die voor het fiscale stelsel, zijn eind 2010 eveneens
afgerond. Deze wetgeving trad per 1-1-2011 in werking.
De bestuurlijke impasse die was ontstaan op en met Bonaire is in april
2010 tot een einde gekomen. Toen zijn met het eilandbestuur bestuurlijke
afspraken gemaakt over de toekomstige taakverdeling tussen eilandelijke
en Rijksoverheid. Het eilandbestuur heeft daarbij bevestigd de ingezette
koers richting de vorming van het openbaar lichaam Bonaire voort te
zetten.
Desalniettemin was 2010 op Bonaire in zekere mate ook het jaar van het
referendum over de staatkundige toekomst van het eiland. Een referendumverordening werd door de Gouverneur van het toenmalige land
Nederlandse Antillen vernietigd. Een volgende referendumverordening
werd niet uitgevoerd. Uiteindelijk is er in december 2010 – na wederom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

23

Beleidsartikelen

een bestuurswisseling – toch een referendum gekomen. De opkomst
voldeed echter niet aan het door de verordening vereiste percentage.
Sinds september 2010 werkt de Rijksoverheid op Bonaire, Sint Eustatius
en Saba samen onder één naam: Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).
De verschillende ministeries werken binnen de RCN nauw samen en
streven naar zo veel mogelijk samenhang in het beleid van de Rijksoverheid. Hoewel iedere bewindspersoon sinds 10 oktober 2010 eigen
verantwoordelijkheid draagt voor zijn of haar beleidsterrein in Caribisch
Nederland, is ervoor gekozen om duidelijk als één overheid naar buiten te
treden. Ook voert RCN het beheer over de centrale organisatie, zoals
facilitaire zaken voor departementen als huisvesting, ICT, personeel en
communicatie. De directeur van de RCN treedt sinds 10 oktober 2010 op
als (gemandateerd) werkgever van alle lokale Rijksambtenaren.
Vóór de transitiedatum was er een Commissaris voor Bonaire, Sint
Eustatius en Saba. Deze functie bestaat sinds 10 oktober 2010 niet meer.
In plaats daarvan is er nu een Rijksvertegenwoordiger op grond van de
WolBES. Deze functie wordt naar verwachting begin 2011 ingevuld. Tot
dat moment wordt de functie vervuld door een waarnemend Rijksvertegenwoordiger. De Rijksvertegenwoordiger en zijn bureau zijn – net als
departementen – afnemer van de facilitaire diensten van de RCN.
Net als in 2009 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in 2010 incidentele middelen beschikbaar gesteld voor zorg,
veiligheid, wetgeving en bevolkingsadministratie. Deze middelen waren
bedoeld om vooruitlopend op de status van openbaar lichaam binnen
Nederland zichtbare verbeteringen te realiseren voor de bevolking van de
eilanden. Het ging om € 3 mln. voor het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, € 1 mln. voor het ministerie van Veiligheid en Justitie en
€ 1,7 mln. voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, begrotingshoofdstuk VII (voor veiligheid, wetgeving en bevolkingsadministratie). Deze middelen zijn ten laste van begrotingshoofdstuk IV
gekomen.
De nieuwe landen Curaçao en Sint Maarten: resultaten projectgroep
financiën
De projectgroep Financiën coördineert sinds februari 2007 de financiële en
economische trajecten ten behoeve van de landen Curaçao en Sint
Maarten. De belangrijkste zaken die door de projectgroep in 2010 zijn
gerealiseerd, zijn:
• het afronden van de consensus rijkswet financieel toezicht Curaçao en
Sint Maarten die per 10-10-2010 van kracht is;
• een afgeronde AMvRB Overname geldleningen d.d. 27 september
2010. Deze regelt de overname van de schuldtitels door de Staat der
Nederlanden per 10-10-2010 en de direct opeisbare vordering die
Nederland vervolgens van Curaçao en Sint Maarten kreeg;
• een afgeronde AMvRB rechtsopvolging verplichtingen en vorderingen
van het Land Nederlandse Antillen d.d. 21 september 2010 en een
bijbehorende onderlinge regeling voor de vereffening;
• een onderlinge regeling voor de boedelscheiding van het Algemeen
Pensioenfonds Nederlandse Antillen (APNA).
Daarnaast werden ook in 2010 door de werkgroep nadere afspraken
voorbereid en onduidelijkheden opgeklaard met betrekking tot de
schuldsanering en het financieel toezicht. De projectgroep Financiën heeft
daarmee haar werkzaamheden afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

24

Beleidsartikelen

2. Operationele doelstelling 3
Het binnen de gemaakte afspraken saneren van de schulden en betalingsachterstanden van de Koninkrijkspartners.
Doelbereiking

Het doel van het saneren van de schulden was het bereiken van een
gezonde financiële uitgangspositie voor de nieuwe landen Curaçao en
Sint Maarten en voor Caribisch Nederland per 10 oktober 2010.
Bij de schuldsanering gaat het om sanering van zowel de schuldtitels als
de betalingsachterstanden. De schuldsanering was al gestart in 2009 en is
gecontinueerd in 2010. In totaal is er in 2010 voor € 614 mln. aan
schuldtitels gesaneerd. Ook heeft Nederland op 10 oktober 2010 de
resterende schuldtitels juridisch overgenomen. Dit was voor een bedrag
van € 1,3 mrd. aan aflossingen en € 0,6 mrd. aan toekomstige renteverplichtingen. Hiermee nam Nederland meer schuld over dan voor de
sanering was afgesproken. Afgesproken was namelijk dat Nederland
ongeveer 70% van de schulden zou saneren. Voor de schuld die
Nederland te veel overnam (100% – 70%) kreeg Nederland op 10 oktober
2010 een direct opeisbare vordering van € 790 mln. op de nieuwe landen
Curaçao en Sint Maarten. Deze vorderingen zijn in de loop van oktober
2010 door de landen aan Nederland betaald.
Daarnaast zijn in de loop van 2010 betalingsachterstanden gesaneerd voor
een totaalbedrag van € 82 mln. Hiermee is verreweg het grootste deel van
de voor sanering in aanmerking komende betalingsachterstanden nu
weggewerkt. De Tweede Kamer is door middel van speciale bijlagen bij de
voortgangsrapportages over het staatkundig traject geïnformeerd over het
verloop van de schuldsanering (Kamerstukken II, 2009–2010, 31 568, nr.
68).

Instrumenten

Lopende inschrijving
In de Rijkswet financieel toezicht is vastgelegd dat indien één van de
landen, binnen de daarvoor geldende wettelijke kaders (rentelastnorm),
een nieuwe openbare lening wil aangaan, Nederland daarop inschrijft
tegen de prijs van dat moment van Nederlands staatschuldpapier met een
vergelijkbare looptijd. Dit wordt de lopende inschrijving genoemd.
Deze lopende inschrijving was ook van toepassing op de leningen die de
nieuwe landen vlak na 10 oktober 2010 hebben uitgeschreven om de
vordering van Nederland te voldoen. Veruit het grootste deel van de
leningen is inderdaad aan Nederland toegewezen (€ 782,7 mln.). Het
betreft hier voor beide landen een vijftal leningen met looptijden van 10
tot 30 jaar. Doordat de nieuwe landen nu goedkoper kunnen lenen zolang
de Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten van kracht is,
zullen zij bij nieuwe leningen lagere toekomstige rentelasten hebben dan
anders het geval zou zijn. Hierdoor wordt de gezonde startpositie ook in
de toekomst mede bestendigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

25

Niet-beleidsartikelen

5. NIET-BELEIDSARTIKELEN
Nominaal en Onvoorzien
3. Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid
(in € 1 000)

Realisatie

Vastgestelde
begroting

Verschil

2006

2007

2008

2009

2010

2010

2010

Verplichtingen

0

0

0

1 350

0

1 344

– 1 344

Uitgaven
1. Loonbijstelling
2. Prijsbijstelling
3. Onvoorzien

0

0

0

1 350
241
498
611

0
0
0
0

1 344
234
502
608

– 1 344
– 234
– 502
– 608

Toelichting
Dit artikel is bij slotwet leeggeboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

26

Bedrijfsvoeringsparagraaf

6. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF BEGROTINGSHOOFSTUK 4
Inleiding
In de bedrijfsvoeringparagraaf wordt verslag gedaan van relevante
kwaliteitsverbeteringen en aandachtspunten in de bedrijfsvoering. De
bedrijfsvoeringparagraaf heeft conform de Comptabiliteitswet het karakter
van een uitzonderingsrapportage. Voor de algemene en ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties brede onderwerpen en
dossiers wordt verwezen naar de bedrijfsvoeringparagraaf van het
Jaarverslag Hoofdstuk VII. In deze paragraaf komen alleen de verplichte
elementen en specifieke onderwerpen voor Hoofdstuk IV aan de orde, te
weten de rechtmatigheid en de totstandkoming van de niet-financiële
informatie.
Rechtmatigheid
In 2010 is geen sprake van overschrijding van de tolerantiegrenzen voor
de rechtmatigheid en voor de getrouwe weergave.
Totstandkoming beleidsinformatie
Algemene aandachtspunten bij de totstandkoming van de niet financiële
beleidsinformatie bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn opgenomen in de bedrijfsvoeringparagraaf in het
jaarverslag Hoofdstuk VII.
Een bijzondere categorie niet-financiële informatie zijn de beleidsdoorlichtingen. In de begroting voor 2010 stond een beleidsdoorlichting gepland
voor het beleidsartikel 1 Bijdragen aan het waarborgen van de rechtszekerheid en de mensenrechten op de Nederlandse Antillen en Aruba. Deze
beleidsdoorlichting is in 2010 van start gegaan en heeft een doorlooptijd
tot medio 2011.
Financieel en materieel beheer
Het jaar 2010 heeft in het teken gestaan van de oprichting en het opzetten
van de dienstverlening van de RCN (Rijksdienst Caribisch Nederland) en
heeft de RCN veel werk verzet om de administratieve organisatie en
processen op orde te brengen. De RCN voldoet echter nog niet aan de
gestelde eisen voor financieel en materieel beheer.
Het financieel en materieel beheer van de directie Koninkrijksrelaties
maakt onderdeel uit van het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Opmerkingen over de kwaliteit van onder meer de
centrale inkoop, personeelsbeheer, financiën en betaalgedrag zijn
opgenomen in de bedrijfsvoeringparagraaf van hoofdstuk VII.
Schuldsanering
In 2010 is het belangrijkste deel van de schuldsanering van de voormalige
Nederlandse Antillen afgesloten. De uitstaande leningen van het Land en
van het eilandgebied Curaçao zijn door Nederland overgenomen en
gedeeltelijk gesaneerd. Voor het niet gesaneerde deel hebben de nieuwe
landen Curaçao en St. Maarten langlopende leningen afgesloten met
Nederland.
Ten aanzien van de betalingsachterstanden van het Land en de eilandgebieden zijn de tot en met 2005 opgebouwde en niet betaalde schulden
door het Land, Curaçao en St. Maarten gesaneerd. De achterstanden van
de BES eilanden tot en met 2005 zijn nagenoeg opgelost. De schulden zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

27

Bedrijfsvoeringsparagraaf

gecontroleerd en voorzien van een accountantsverklaring. Gesaneerde
achterstanden ontstaan in de jaren 2006 en 2007 van de BES eilanden zijn
voorzien van positieve adviezen van het College Financieel Toezicht. Voor
de achterstanden uit hoofde van pensioenpremies, duurtetoeslagen e.d. is
een aparte procedure gevolgd en valt derhalve onder de Kan-bepaling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

28

C. JAARREKENING 2010
7. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT 2010
Begroting 2010 Koninkrijksrelaties

Art.

Omschrijving

Totaal

3

Beleidsartikelen
Waarborgfunctie
Bevorderen antonomie Koninkrijkspartner
Niet-Beleidsartikelen
Nominaal en onvoorzien

(2)

(3) = (2) – (1)

Oorspronkelijk vastgestelde begroting

Realisatie

Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

313 541

323 382

16 095

3 650 646

1 743 997

1 172 992

3 337 105

1 420 615

1 156 897

60 097

60 097

4 857

57 228

55 957

10 025

– 2 869

– 4 140

5 168

252 100

261 941

11 238

3 593 418

1 688 040

1 162 967

3 341 318

1 426 099

1 151 729

1 344

1 344

0

0

0

0

– 1 344

– 1 344

0

Jaarrekening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

1
2

(1)

29

Jaarrekening

8. SALDIBALANS
SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 2010 VAN KONINKRIJKSRELATIES (IV)
1)

Uitgaven 2010

3)

Liquide middelen

4)

Rekening-courant RHB

5)

Uitgaven buiten begrotingsverband
(intra-comptabele vorderingen)

7)

Openstaande rechten

8)

Extra-comptabele vorderingen

9a)

Tegenrekening extra-comptabele
schulden

10)

Voorschotten

1 743 996 900

2)

Ontvangsten 2010

101 303 858

3a)

Liquide middelen

4a)

Rekening-courant RHB

6)

Ontvangsten buiten begrotingsverband (intra-comptabele schulden)

3 144 795

Begrotingsreserve schuldsanering

86 580 308

6 099 406

821 166 709

7a)

Tegenrekening openstaande rechten

8a)

Tegenrekening extra-comptabele
vorderingen

1 172 992 033

588 683 028

821 166 709

9)

Extra-comptabele schulden

317 307 773

10a)

Tegenrekening voorschotten

317 307 773

11a) Tegenrekening garantieverplichtingen

56 105 513

10)

Garantieverplichtingen

56 105 513

12a) Tegenrekening openstaande verplichtingen

1 945 778 153

12)

Openstaande verplichtingen

1 945 778 153

2 049 000

13a)

Tegenrekening deelnemingen

2 049 000

13)

Deelnemingen
TOTAAL

4 993 807 312

TOTAAL

4 993 807 312

Toelichting op de saldibalans van Koninkrijksrelaties (IV) over het
jaar 2010
Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten 2010
Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten zijn de gerealiseerde uitgaven
en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar waarvoor de
Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd (2010).
Ad 3. Liquide middelen
De post liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken
(gebaseerd op het laatste dagafschrift) en de contante gelden aanwezig in
de kluis van de kasbeheerders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

30

Jaarrekening

Het totaalbedrag van € 101 303 858 is als volgt opgebouwd:
Vertegenwoordiging van Nederland in de Nederlandse Antillen
Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba
College Financieel Toezicht Antillen
Regionaal Service Centrum Bonaire
Bank Nederlandse Antillen Schuldsanering BES
Maduro & Curiel’s Bank CFT Inzake Bonaire
Maduro & Curiel’s Bank CFT Inzake Saba
Maduro & Curiel’s Bank CFT Inzake St. Eustasius
Maduro & Curiel’s Bank CFT Inzake Kredietfaciliteit BES
Maduro & Curiel’s Bank CFT Inzake Bijzondere Leenfaciliteit
Kruisposten

75 044
118 943
73 129
8 515 476
79 408 007
3 015 154
354 486
718 665
7 828 490
1 069 292
127 172

Totaal

101 303 858

Ad 4. Rekening-courant RHB
Op de Rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding is de financiële
verhouding met het ministerie van Financiën weergegeven. Opgenomen
is het bedrag overeenkomstig het saldobiljet van genoemd departement.
Ad 5. Uitgaven buiten begrotingsverband (intra-comptabele vorderingen)
Het bedrag van € 6 099 406 aan uitgaven buiten begrotingsverband is als
volgt opgebouwd:
a. Vorderingen kasbeheerders Rijksdiensten:
Vertegenwoordiging van Nederland in de Nederlandse Antillen
Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba
College Financieel Toezicht
Regionaal Service Centrum Bonaire
b. Te vorderen van ministeries en derden
c. Intra-comptabele voorschotten
d. Intra-comptabele debiteuren
e. Overige intra-comptabele vorderingen

190 234
29 933
17 000
633 960
1 743 938
276 902
3 154 890
52 549

Totaal

6 099 406

Ad a. Vorderingen kasbeheerders Rijksdiensten
De vorderingen van de Vertegenwoordigingen van Nederland in de
Nederlandse Antillen bestaan uit diverse vorderingen op ministeries en
derden.
Ad b. Te vorderen van ministeries en derden
De vorderingen bestaan vooral uit kosten in het kader van uitgezonden
personeel. De doorberekende kosten van uitgezonden personeel voor
diverse projecten ad. € 657 191 wordt hier ook verantwoord. Verder vallen
de kosten van het Regionaal Service Centrum (RSC) op Bonaire aan de
deelnemende departementen ad. € 1 078 319 onder deze post.
Ad c. Intra-comptabele voorschotten
Het saldo van € 276 902 heeft betrekking op de toelagen en verhuiskosten
van uitgezonden personeel. De posten worden via de salarisadministratie
in 2011 verrekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

31

Jaarrekening

Ad d. Intra-comptabele debiteuren
De kosten van uitgezonden belastingambtenaren van Nederland naar
Caribisch Nederland zullen volgens afspraak in 2011 worden verrekend
met de Uitvoeringsorganisatie van de Stichting Ontwikkelingsfonds
Nederlandse Antillen (USONA). De kosten van de uitzending van
belastingambtenaren van Nederland naar Aruba zullen conform afspraak
in 2011 worden verrekend met het Ministerie van Financiën. De doorberekening van de salariskosten projecten zal in 2011 plaatsvinden.
Ad. e. Overige intra-comptabele vorderingen
De post overige intra-comptabele vorderingen heeft betrekking op
geblokkeerde salarisbetalingen.
Ad 6. Ontvangsten buiten begrotingsverband (intra-comptabele schulden)
Het bedrag van € 89 725 103 aan ontvangsten buiten begrotingsverband
is als volgt opgebouwd:
a. Schulden kasbeheerders Rijksdiensten:
Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba
Regionaal Service Centrum Bonaire
b. Begrotingsreserve schuldsanering
c. Overig intra-comptabele schulden
d. Kruisposten begrotingshoofdstuk

27 435
828 275
86 580 308
1 330 095
958 990

Totaal

89 725 103

Ad a. Schulden kasbeheerders Rijksdiensten
De schulden van de Vertegenwoordigingen van Nederland in Aruba en
van het Regionaal Service Centrum bestaan uit diverse af te dragen
belastingen en betalingen die onderweg zijn.
Ad b. Begrotingsreserve schuldsanering
Het gereserveerde bedrag is bestemd voor de sanering van de betalingsachterstanden van het Land Nederlandse Antillen, Curaçao, Sint Maarten
en de BES-eilanden. De schuldsanering vindt plaats volgens de
voorwaarden die zijn vastgelegd in de slotverklaring van 2 november
2006. De belangrijkste voorwaarde om tot schuldsanering over te gaan is
het aanwezig zijn van financieel toezicht door middel van een College
financieel toezicht (Cft) en voor het Land, Curaçao en Sint Maarten het
verkrijgen van een positief advies van het Cft bij hun begroting. De
BES-eilanden hadden in november 2007 voldaan aan de voorwaarden
voor schuldsanering en konden vanaf dat moment hun achterstanden
vergezeld van een accountantsverklaring indienen bij Nederland. In 2010
zijn de eerste betalingsachterstanden voor Bonaire en Saba gesaneerd.
Ook is eind 2010 voor het Land de eerste achterstand gesaneerd.
Het aandeel van de BES in de schuldtitels van het Land ad € 42,5 mln. is
in 2010 vrijgevallen, omdat er op deze reserve geen betalingen meer zijn
te verwachten.
Per 31-12-2010 is de opbouw van begrotingsreserve als volgt:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

32

Jaarrekening

Jaar
betalingsachterstanden

t/m 2005
Vorming
2007
2008
2009
Totaal beschikbaar

BES

L/C/M

Aandeel
schuld

achterstand
t/m 2005

Ontvangen
rente BNA

Totaal

2006/2007

33 000 000

42 500 000
203 000 000

1 427 676
2 642

75 500 000
204 427 676
20 002 642

203 000 000

1 430 318

299 930 318

1 430 317

20 000 000
33 000 000

20 000 000

Vrijval 2009
Besteding 2009
Kredietfaciliteit
Besteding 2010

7 279 321

220 984

19 136 664

10 531 710

Stand 31/12/2010

6 584 015

9 247 306

42 500 000
42 500 000

0

34 280 443
20 000 000
78 014 013

43 442

43 930 317
41 780 748
20 000 000
107 725 828

70 705 544

43 443

86 580 308

Ad c. Overige intra-comptabele posten
Dit betreft salariskosten van december die in 2011 verrekend zullen
worden.
Ad d. Kruisposten begrotingshoofdstuk
Het saldo bestaat uit een schuld aan BZK / Hoofdstuk VII.
Ad 8. Extra-comptabele vorderingen
Ad 8a. Tegenrekening extra-comptabele vorderingen
Het saldo per 31 december 2010 kan als volgt worden gespecificeerd:
Bedragen x € 1 000

1. Algemeen
2. Nederlandse
Antillen
3. Curaçao en St.
Maarten
4. Aruba
5. Leningen

Totaal
bedrag

Korte
termijn

Lange
termijn

Waarvan
< 1 jaar

Waarvan
> 1 jaar

160

160

0

160

0

0

0

0

0

0

644
5 222
815 140

644
5 222
0

0
0
815 140

644
5 222
778 635

0
0
36 505

821 166

6 026

815 140

784 661

36 505

1. Algemeen
De onder dit punt vallende vorderingen hebben betrekking op doorberekening van kosten aan derden.
2. Nederlandse Antillen
In 2010 is de Kustwachtbijdrage over het jaar 2009 en 2010 ontvangen van
de Nederlandse Antillen (vordering tot 10-10-2010). De op 10-10-2010
openstaande vorderingen op het Land Nederlandse Antillen zijn in de
schuldsanering meegenomen. De ingestelde vordering op de contra-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

33

Jaarrekening

garantie van de ALM-lening ad € 2,2 miljoen is afgelost. Er staan geen
vorderingen meer open.
3. Curaçao en St. Maarten
De vorderingen op Curaçao en St. Maarten hebben betrekking op de
Kustwachtbijdrage 2010. De Rijksministerraad heeft de verdeling van de
kosten van de Kustwacht voor de periode na 10-10-2010 goedgekeurd.
4. Aruba
De aflossingen en de rente over 2010 ad € 3 425 702 van de leningen die
bij FMO geboekt staan, zijn opgenomen in de vorderingenadministratie.
De vordering voor de Kustwachtbijdrage over 2010 voor Aruba is
ingesteld op basis van de door de Rijksministerraad goedgekeurde
verdeelsleutel.
5. Leningen
De door Koninkrijksrelaties verstrekte geldleningen (niet zijnde
voorschotten) worden, conform het gestelde in de Regeling Departementale Begrotingsadministratie, afzonderlijk weergegeven.
Bedragen x € 1 000
Gehanteerde koersen
Begrotingssteun Aruba
Maatregel Tussenbalans
Water- en Energiebedrijf (akte 263-JZ/1995)
Leningen lopende inschrijving Curaçao
Leningen lopende inschrijving St. Maarten

begrotingskoers in €

€
€
AFL
€
€

Valuta

Euro

20 678

14 523
13 734
8 252
657 551
121 080

Totaal

815 140

Begrotingssteun Aruba
In 1985 tot 1988 is aan Aruba een begrotingssteun verleend in de vorm
van een lening van € 45,38 mln met een jaarlijkse rente van 2,5%. Vanaf
eind 1994 vindt aflossing plaats in 25 jaarlijkse termijnen van € 1,8 mln.
Eind 2018 zal de laatste aflossing plaatsvinden.
Maatregel Tussenbalans
In het kader van de maatregel Tussenbalans zijn met ingang van 1991
begrotingsleningen verstrekt aan Aruba ter financiering van projecten,
waarvan een bepaald rendement verwacht mag worden. De leningen
hebben een looptijd van 30 jaar waarvan de eerste acht jaar vrij van
aflossing zijn. Het jaarlijkse rentepercentage is 2,5%. In 2025 zullen de
laatste aflossingen plaatsvinden.
Alle leningsovereenkomsten met uitzondering van de OBNA zijn ondertekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

34

Jaarrekening

Een specificatie van de leningen luidt als volgt:
Bedrag hoofdsom
per 31-12-2010
1991
1992
1993
1994
1995
2000
2001

Aruba
Aruba
Aruba
Aruba
Aruba
Nederlandse Antillen (OBNA)
Nederlandse Antillen (OBNA)

3 766 550
4 512 644
2 782 921
1 140 440
191 145
1 244 000
96 105

Totaal

13 733 805

Contragarantie
De contragarantie van de Nederlandse Antillen en Aruba op garantie van
de rente en aflossingen van door de Europese Investeringsbank aan de
Nederlandse Antillen en Aruba verstrekte leningen is opgenomen als
extra-comptabele vordering. De lening is per 30 april 2010 verlopen.
Water- en Energiebedrijf Aruba
Begrotingslening ten behoeve van het Water- en Energiebedrijf NV
gevestigd te Aruba. De lening is verstrekt voor het aldaar verrichten van
een groot aantal investeringen voor de renovatie en uitbreiding van het
Water- en Energiebedrijf. Deze leningsovereenkomst is opgesteld in
Arubaanse valuta ad AFL 28,0 mln. De lening heeft een looptijd tot 30 juni
2026 waarvan de eerste acht jaar vrij van aflossing zijn. Het jaarlijkse
rentepercentage is 2,5%.
Liquiditeitssteun Nederlandse Antillen
Ten behoeve van de liquiditeitssteun aan de Nederlandse Antillen zijn in
2000 in het kader van het IMF-traject twee leningen verstrekt. Aan de
voorwaarden voor kwijtschelding, zoals overeengekomen op 24 april
2006, is in 2010 voldaan. Daarmee is kwijtschelding een feit en bedraagt
de balanswaarde per ultimo 31 december 2010 nihil.
Leningen lopende inschrijving Curaçao
Op 15 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat een vijftal leningen
verstrekt aan het land Curaçao. De maximale looptijd van de langstlopende lening is 30 jaar. De Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van
Financiën voert het beheer over deze leningen, de belasting vindt evenwel
plaats op Hoofdstuk IV.
Leningen lopende inschrijving Sint Maarten
Op 21 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat een vijftal leningen
verstrekt aan het land Sint Maarten. De maximale looptijd van de
langstlopende lening is 30 jaar. De Rijkshoofdboekhouding van het
Ministerie van Financiën voert het beheer over deze leningen, de belasting
vindt evenwel plaats op Hoofdstuk IV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

35

Jaarrekening

Ad 10. Openstaande voorschotten
Ad 10a. Tegenrekening openstaande voorschotten
De saldi van de per 31 december 2010 openstaande voorschotten en van
de in 2010 afgerekende voorschotten worden hieronder per jaar gespecificeerd:
Bedragen x € 1 000
Jaar

1 januari 2010
Saldo

Bevoorschot
2010

Afgerekend
2010

Saldo
31 december
2010

t/m 2005
2006
2007
2008
2009
2010

76 477
15 993
20 071
21 188
114 320
0

0
0
0
0
0
116 857

0
0
3 600
8 518
35 384
96

76 477
15 993
16 471
12 670
78 936
116 761

Totaal

248 049

116 857

47 598

317 308

De openstaande voorschotten zijn onder te verdelen in de navolgende
begrotingsartikelen:
Artikel 01.01 Waarborgfunctie
Onder dit artikel worden uitzendingen van rechters en officieren van
justitie naar de Nederlandse Antillen en Aruba gefinancieerd. Nadat de
uitzending is beëindigd worden de voorschotten definitief afgewikkeld. De
financiering voor inzet Kustwacht en Recherchesamenwerking komt ook
ten laste van dit artikel. Afwikkeling van deze voorschotten geschiedt na
ontvangst van de jaarrekening en de accountantsverklaring.
Artikel 02.02 Bevordering autonomie
Ten laste van dit artikel worden projecten van verschillende beleidssectoren gefinancieerd. Bij de afsluiting c.q. afrekening van deze projecten
dient voldaan te zijn aan de voorwaarden die bij de financiering van deze
projecten zijn gesteld. Pas dan kunnen de voorschotten definitief worden
afgewikkeld. In 2010 zijn in totaal 14 projecten afgesloten. Tevens worden
de voorschotten van de Arubadeal en de project/uitvoeringskosten voor
SONA hier verantwoord.
Ad 11. Garantieverplichtingen
Ad 11a. Tegenrekening garantieverplichtingen
Het bedrag ad € 56 105 513 aan garantieverplichtingen is als volgt
opgebouwd:
Garanties per 1 januari 2010
Verleende garanties in 2010
Vervallen garanties in 2010
Uitbetaalde garanties in 2010

100 446 145
0
100 446 145
34 867 751
9 472 881
44 340 632

Openstaande garanties per
31 december 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

–/–

56 105 513

36

Jaarrekening

De openstaande garantieverplichtingen zijn als volgt opgebouwd:
Bedragen x € 1 000
1. Garantie van rente en aflossing van door de Nederlandse Investeringsbank voor ontwikkelingslanden NV (N.I.O.) verstrekte leningsgelden

12 506

2. Bankgarantie van de door de Europese Commissie aan Bonaire
verstrekte leningen

43 600

Totaal

56 106

ad 1. Garantie NIO
De garantieverplichting bedraagt volgens de garantieovereenkomst van
het Rijk per 31 december 2010 € 12 505 513. De door de Nederlandse
Antillen niet betaalde rente- en aflossingsverplichtingen op de NIO/FMO
leningen zijn uit hoofde van de garantieovereenkomst door Nederland
betaald. Een bedrag ad € 9 472 881 is door de Nederlandse Staat aan de
FMO betaald en is meegenomen in de schuldsanering.
ad 2. Bankgarantie Europese Commissie
De bankgarantie ten behoeve van de leningen aan Bonaire bij de
Europese Commissie heeft betrekking op het Sociaal Infrastructuurprogramma en het Bonaire riolerings- en waterzuiveringsprogramma.
Deze garantie loopt tot 31 december 2014.
Ad 12. Openstaande verplichtingen
Ad 12a. Tegenrekening openstaande verplichtingen
Het bedrag van € 1 945 778 153 aan openstaande verplichtingen is als
volgt opgebouwd:
Verplichtingen per 1 januari 2010
Aangegane verplichtingen in 2010
Tot betaling gekomen in 2010
Negatieve bijstellingen verplichtingen uit
eerdere begrotingsjaren

59 451 631
3 650 645 190
3 710 096 821
1 743 996 900
20 321 768
1 764 318 668

Totaal openstaande verplichtingen per
31 december 2010

–/–

1 945 778 153

Ad 13. Deelnemingen
Ad 13a. Tegenrekening deelnemingen
Financiering Deelnemingen en Participaties
Het verwerven van aandelen door de staat in privaatrechtelijke ondernemingen wordt conform het gestelde in de Regeling Departementale
Begrotingsadministratie, tegen de oorspronkelijke aankoopprijs extracomptabel vastgelegd. In onderstaande tabel wordt inzicht verkregen in
de deelnemingen in privaatrechtelijke ondernemingen en nationale
instellingen via de Nederlandse Participatie Maatschappij voor de
Nederlandse Antillen (NPMNA). De hierin opgenomen gegevens zijn
gebaseerd op een opgave van de NPMNA uit 2008, de opgave over 2010
is nog niet ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

37

Jaarrekening

Bedragen x € 1 000

Deelnemingen
Aruba Investment Bank N.V.
Curinde

Valuta

Bedrag in
Valuta

Bedrag in
EUR

AFL
ANG

5 123
0

2 049
0

Totaal

2 049

De deelnemingen zijn gewaardeerd tegen de in 2010 geldende begrotingskoers (naf/afl/eur is 0,40).
In bovenstaande tabel is de portefeuille bestaande uit deelnemingen,
participaties en leningen in beheer bij NPMNA. Curinde is in 2010
afgekocht door de NPMNA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

38

Bijlagen

9. TOPINKOMENS
Op grond van artikel 6 van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen
gefinancierde topinkomens (Stb. 2006, 95) is een overzicht opgenomen
van medewerkers die in het verslagjaar meer verdiend hebben dan het
gemiddelde belastbare loon van de ministers. Dit gemiddelde belastbare
jaarloon is voor 2010 vastgesteld op € 193 000,– (in 2009 € 188 000,–).
Voor wat betreft het begrotingshoofdstuk IV was in 2010 geen sprake van
topinkomens als bedoeld in de Wet openbaarmaking uit publieke
middelen gefinancierde topinkomens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

39

Bijlagen

D. BIJLAGEN
10. OVERZICHT NIET-FINANCIËLE INFORMATIE OVER INKOOP
VAN ADVISEURS EN TIJDELIJK PERSONEEL
Inhuur externen is voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties opgenomen in de bijlagen van het begrotingshoofdstuk VII.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

40

Bijlagen

11. AFKORTINGENLIJST
AMFO
BES
BBP
BZK
CFT
DCC
DEO
FDA
GGCT
GVP
IMF
IVB
KMAR
NA
NGO
NIO
OJSP
PV
PVNA
RMR
RST
RTC
SEI
SONA
TAM
USONA

Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie
Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Bruto Binnenlands Product
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
College Financieel Toezicht
Verbetertraject Detentie- en Correctiecentrum Curaçao
Duurzame economische ontwikkeling
Fondo Desaroyo Aruba
Gemeenschappelijke grenscontroles
Gemeenschappelijke Voorziening Politie
Internationaal Monetair Fonds
Institutionele Versterking & Bestuurskracht
Koninklijke Marechaussee
Nederlandse Antillen
Non-gouvernementele Organisatie
Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden
Onderwijs & Jongeren Samenwerkingsprogramma
Plan Veiligheid
Plan Veiligheid Nederlandse Antillen
Rijksministerraad
Recherche Samenwerkingsteam
Ronde Tafel Conferentie
Sociaal Economische Initiatief
Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen
Toekomst Antilliaanse Millitie
Uitvoeringsorganisatie Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

41

Bijlagen

12. TREFWOORDENREGISTER
AMFO 20, 22, 41
Arubadeal 36
BBP 18, 22, 41
Begroting 11, 15, 16, 18, 19, 20, 23, 24, 26, 27, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35,
36, 37, 38, 39, 40
BZK 33, 41
DEO 41
FDA 20, 22, 41
GGCT 41
Grenscontrole 22, 41
IMF 35, 41
Integriteit 21
Kustwacht 15, 16, 17, 33, 34, 36
NIO 37, 41
Onderwijs 18, 20, 21, 41
Openbaar Ministerie 15
Openbaar ministerie 15
Openbaar Ministerie 16, 17
PVNA 18, 41
Rechtshandhaving 16, 17, 21, 23
RMR 41
RST 13, 15, 16, 17, 41
RTC 41
Samenwerking 13, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 36, 41
Schuldsanering 13, 18, 19, 22, 24, 25, 27, 30, 31, 32, 33, 37
SEI 18, 20, 21, 23, 41
Slotakkoord 23
SONA 20, 36, 41
Staatkundig 13, 14, 15, 18, 20, 23, 25
TAM 13, 20, 41
USONA 20, 32, 41
Vreemdelingenketen 21, 22
Waarborgfunctie 15, 16, 29, 36

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 1

42