Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 844

Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie

Nr. 103

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2016
1. Inleiding
Tijdens het AO Integriteit van 2 maart 2016 zijn er vragen gesteld door het
lid Veldman (VVD) over de door het Adviespunt Klokkenluiders, de VNG
en UvW gehouden enquête, waaruit blijkt dat 9% van de lokale overheden
geen interne klokkenluidersregeling zou hebben, ondanks de wettelijke
plicht daartoe.1 Naar aanleiding daarvan heeft het Ministerie van BZK een
onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van klokkenluidersregelingen bij
gemeenten en waterschappen. Deze brief informeert u over de bevindingen van het onderzoek.
2. Resultaat onderzoek klokkenluidersregelingen bij gemeenten
en waterschappen
Van de 390 gemeenten zijn er 314 aangesloten bij de Onderzoeksraad
Integriteit Overheid (OIO). Of bij deze aangesloten gemeenten de regeling
melding vermoeden van misstand van toepassing is (d.w.z. de VNG
voorbeeldregeling) of een eigen variant hierop, is aan ons zicht
onttrokken. Wat daarvan zij, iedere werknemer in dienst van deze
aangesloten gemeenten kan zich in tweede instantie wenden tot de
Onderzoeksraad Integriteit Overheid. En vanaf 1 juli 2016 staat de weg
naar de afdeling onderzoek van het Huis voor klokkenluiders open.
Van de 76 gemeenten die niet bij de OIO zijn aangesloten, bleek dat
slechts twee gemeenten nog geen klokkenluidersregeling hebben
vastgesteld.
Van de 22 waterschappen, zijn er 11 aangesloten bij de OIO. De 11
resterende waterschappen die niet bij de OIO zijn aangesloten, bleken ook
alle een klokkenluidersregeling te hebben.
1

kst-28844-103
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstukken 28 844 en 30 985, nr. 95

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 844, nr. 103

1

3. Conclusie
Uit dit onderzoek volgt dat gemeenten en waterschappen binnen
Nederland vrijwel allemaal een klokkenluidersregeling hebben. Slechts 2
gemeenten hebben geen regeling.
Anders dan uit de eerder genoemde enquête bleek, is uit dit eigen
onderzoek dus duidelijk geworden dat het werkelijke aantal gemeenten
dat geen klokkenluidersregeling heeft, verwaarloosbaar klein is.
Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet Huis voor klokkenluiders op 1 juli 2016 zullen de VNG en de UvW een ledenbrief opstellen
waarin zij alle gemeenten en waterschappen oproepen om de huidige
klokkenluidersregelingen aan te passen aan de wet. Gemeenten en
waterschappen zullen in de ledenbrief worden aangespoord om de
nieuwe klokkenluidersregeling zo spoedig mogelijk vast te stellen. Op
deze wijze wordt van dit thema een prioriteit gemaakt voor alle lokale
overheden. De actie die nodig is als gevolg van de Wet Huis voor
klokkenluiders, geeft de twee gemeenten die nog geen regeling hebben
tevens gelegenheid «een beentje bij te trekken». Ten slotte zal in de
ledenbrief ook worden opgenomen dat de lokale klokkenluidersregeling
openbaar moet zijn. In de toekomst kan dan via de digitale weg eenvoudig
worden gezien of gemeenten en waterschappen een klokkenluidersregeling hebben vastgesteld.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 844, nr. 103

2