2020D36495

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Financiën over zijn mede door de Minister van
Economische Zaken en Klimaat toegezonden brief van 7 september 2020
over het Nationaal Groeifonds (Kamerstuk 35 300, nr. 83).
De ondervoorzitter van de commissie,
Geurts
Adjunct-griffier van de commissie,
Schukkink

nds-tk-2020D36495

1

Nr.
1.
2.

3.

4.
5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

Vraag
Zal er binnen de drie onderwerpen waarop het Nationaal
Groeifonds (NGF) gericht is, meer focus worden aangebracht?
Hoe en door wie wordt beslist over een eventuele aanpassing
van de verdeling van de middelen tussen de onderwerpen
kennisontwikkeling, infrastructuur en onderzoek, ontwikkeling
en innovatie?
Is er, naast huidige leden die ervaring in het bedrijfsleven en bij
universiteiten meebrengen, ruimte om de Commissie uit te
breiden met leden die actief zijn in of een achtergrond hebben
bij hogescholen, organisaties die zich bezighouden met
infrastructuur en toegepast onderzoek? Is er ruimte voor leden
met ervaring op het gebied van projectmanagement, -evaluatie
en dergelijke?
Is het de bedoeling dat de investeringen een structureel
karakter krijgen?
Hoe zal worden voorkomen dat het NGF ten koste gaat van de
reguliere investeringen in kennisontwikkeling, onderzoek en
ontwikkeling (R&D) en innovatie, en infrastructuur?
Waarom heeft het kabinet ervoor gekozen het bbp-effect
leidend te laten zijn in de beoordeling van de voorstellen
binnen de drie als prioritair aangemerkte deelgebieden, terwijl
het fundamentele karakter van veel innovatieve investeringen
de grote onzekerheidsmarge met betrekking tot de uitkomsten
is, en dus ook met betrekking tot het effect op het toekomstig
verdienvermogen van ons land?
In hoeverre mag de beoordelingscommissie afwijken van de
wens om harde bbp-effecten als leidraad te nemen om ruimte
te geven aan fundamenteel onderzoek en waar wordt op dit
punt wat betreft het kabinet een grens bereikt?
Is het kabinet zich ervan bewust dat econoom Simon Kuznets,
de ontwerper van het bbp een kleine eeuw geleden, reeds zeer
kritisch was op het gebruik van het bbp als maatstaf der dingen
en moet de Kamer vanuit deze geschiedenis concluderen dat
het kabinet geen kennis genomen heeft van de boodschap van
Kuznets of deze bewust terzijde geschoven heeft?
Hoe komt het advies van de Europese Commissie om meer te
investeren in «hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en
strategieën ter vermindering van broeikasgasemissies» actief
terug in de doelstellingen van het NGF?
Waarom is het advies van de Europese Commissie om meer te
investeren in «hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en
strategieën ter vermindering van broeikasgasemissies» niet als
separate, vierde pijler opgenomen in de deelgebieden waar het
NGF zich op zal richten?
Op welke manier zal de beoordelingscommissie nadere criteria
vaststellen als het niet mogelijk is om een kwantitatieve
schatting van het bbp-effect te berekenen?
Hoe zal de beoordelingscommissie om dienen te gaan met de
grote onzekerheidsmarge die er in veel innovatieve projecten
zal zijn t.a.v. het effect op het toekomstige verdienvermogen?
Op welke manier worden de indieners van voorstellen
bekendgemaakt met de nadere criteria als het niet mogelijk is
om een kwantitatieve schatting van het bbp-effect te
berekenen?
Welke experts en wetenschappers zijn het afgelopen jaar
gevraagd inhoudelijk betrokken te zijn bij de inhoudelijke
vormgeving van het fonds?

2

Nr.
15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

Vraag
Heeft u een nadere onderbouwing hoe u het zich wenst dat de
beoordelingscommissie een afweging maakt tussen voorstellen
met een hogere onzekerheidsmarge t.a.v. het effect op het
toekomstige verdienmodel en een hoger positief effect op dit
toekomstige verdienmodel als het voorstel slaagt, versus een
voorstel met een lagere onzekerheidsmarge doch een evenredig lager positief effect op het toekomstige verdienmodel, daar
beiden in een standaard rationeel keuzemodel (kans maal nut)
een even hoog nut zouden genereren?
Kan de doeltreffendheid en de doelmatigheid van een jaarlijkse
verplichting van 4 miljard euro voor de periode van vijf jaar
onderbouwd worden, vis-á-vis een bedrag van 15 miljard euro,
23 miljard euro, 25 miljard euro of 30 miljard euro, of ieder
ander bedrag, voor dezelfde periode en welke kwantitatieve
analyse is onderliggend aan de keuze voor dit bedrag?
Op welke manier zal de beoordelingscommissie een afweging
maken in een hypothetisch geval waarbij een snelweg, een
watersluis en een hyperloop, alle drie vormen van infrastructuur, een zelfde, kwantitatief meetbaar, bbp-effect hebben?
Kunt u toelichten hoe voorkomen wordt dat relatief meer
kapitaalintensieve projecten vis-á-vis relatief minder kapitaalintensieve projecten het budget uitnutten en hoe wordt voorkomen dat relatief minder kapitaalintensieve projecten geen
aanspraak meer kunnen maken op het fonds omdat deze reeds
gebruikt is voor relatief meer kapitaalintensieve projecten?
Kan aangegeven worden waar een bijdrage aan de duurzame
klimaatneutrale economie genoemd wordt als positief criterium
in de lijst van criteria waaraan een project moet voldoen,
gegeven dat de Minister van EZK bij de presentatie van het NGF
letterlijk gezegd heeft dat een onafhankelijke commissie kijkt of
het voorstel bijdraagt aan een duurzame klimaatneutrale
economie?
Bent u van mening dat het bruto binnenlands product een
normatief geladen concept is omdat het bepaalde materiële
dingen wel meetelt als waardevol en andere, zowel materiële
als minder materiële dingen, zoals een schone lucht, niet als
zodanig meetelt en betekent dit volgens u dat met het sturen op
bbp-groei als hoofddoel een normatief geladen doelstelling
nagestreefd wordt?
Waarom stelt u het toekomstig verdienvermogen van Nederland gelijk aan structurele groei in bbp-termen, terwijl het bbp
heel veel dingen, zoals de manier waarop we omgaan met
financiële klimaatrisico’s, die van grote invloed zijn op het
toekomstig verdienvermogen van Nederland, niet of niet
adequaat meet?
Waarom heeft het kabinet er bewust voor gekozen bijvoorbeeld
de adviezen van beroemde economische experts, zoals die van
de Stiglitz-Sen-commissie, die wijzen op de tekortkomingen van
het bbp, niet te gebruiken terwijl het kabinet in andere gevallen,
zoals de corona-uitbraak, erop hamerde dat we naar experts
moeten luisteren?
Kunt u garanderen dat er geen enkele investering binnen het
NGF gedaan zal worden die, bijvoorbeeld volgens de meetlat
van het do-no-harm-principe van de groene taxonomie van de
Europese Commissie, schadelijk zal zijn voor het klimaat?
Hoe gaat het kabinet in technisch opzicht vaststellen, meten dan
wel bepalen dat er binnen het NGF geen investeringen gedaan
worden die schadelijk zijn voor het klimaat en de biodiversiteit?

3

Nr.
25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

Vraag
Klopt het vanuit de prioritering van het groeifonds dat een zeer
innovatief project voor duurzame energieopwekking, dat geen
private financiering kan aantrekken doch van grote waarde is
voor het behalen van de Parijsdoelstellingen, niet in aanmerking kan komen voor gelden uit het NGF omdat dit project niet
binnen de drie prioritaire gebieden valt?
Bent u bereid om binnen het NGF ruimte te bieden om de
ontwikkeling van nieuwe energieoplossingen, die niet direct
binnen R&D, Kennisontwikkeling of Infrastructuur passen, te
financieren?
Waarom wordt het nodig geacht dat het fonds «op gepaste
afstand van de politiek» komt te staan? Wat betekent dit
überhaupt?
Wat betekent «de politiek» in de zinsnede «gepaste afstand van
de politiek»? Het kabinet? de Staten-Generaal? De Gemeenteraad?
Hoe verklaart het kabinet dat de governance van het NGF
simpel gehouden is, gegeven een toegangspoort met een rol
voor ministeries, een beoordelingscommissie met drie
verschillende mandaten, acht te hanteren criteria, een getrapte
structuur tussen de beoordelingscommissie en de verschillende
pools van deskundigen, een separate rol voor het Centraal
Planbureau (CPB) en een finale toets door het kabinet zelf,
terwijl één nadrukkelijk door het kabinet genoemd advies is om
de governance vooral simpel te houden?
Hoe zal omgegaan worden met het uitgangspunt dat het CPB
niet meebeslist over investeringsvoorstellen terwijl er, op het
moment dat het CPB negatief oordeelt over legitimiteit,
doeltreffendheid en doelmatigheid, een ongemakkelijke situatie
ontstaat waarbij het CPB alsnog een grote invloed kan hebben
op of een project wel of geen toekenning van gelden krijgt?
Welke procedure is opgezet voor de situatie waarin de
beoordelingscommissie positief maar het CPB negatief is over
de legitimiteit, doeltreffendheid en doelmatigheid van
voorstellen?
Bent u van mening dat de democratisch gekozen politiek zelf
niet het best aangewezen orgaan is om keuzes te maken die in
het belang zijn van het toekomstige verdienvermogen van
Nederland en hoe verklaart u vanuit het antwoord op deze
vraag dat u letterlijk zegt dat het fonds gericht moet zijn op
toekomstig verdienvermogen en «daarom» (p. 3) «op gepaste
afstand van de politiek» moet komen te staan?
Waarom vindt u het belangrijker dat keuzes ten behoeve van
het toekomstig verdienvermogen van Nederland in apolitieke
handen liggen dan dat er ex ante controle politieke controle
mogelijk gemaakt wordt t.a.v. projecten met potentieel een
gigantische omvang en gefinancierd met geld van de
belastingbetaler?
Bent u van mening dat keuzes over het toekomstige verdienmodel van Nederland inherent een afweging zijn waarin politieke
waardeoordelen een rol spelen of vindt u dat deze keuzes op
een niet-normatieve manier gemaakt kunnen worden en hoe
moet in dit licht de prominente rol voor de beoordelingscommissie bezien worden?
Waarom heeft u er, los van de competenties die de leden van de
vaste beoordelingscommissie hebben, voor gekozen om geen
mensen in de vaste beoordelingscommissie te benoemen die
zelf in hun dagelijkse praktijk investeringsbeslissingen nemen
over innovatieve projecten?

4

Nr.
36.
37.

38.

39.

40.

41.

42.

43.

44.

45.

46.
47.

48.

49.

50.

Vraag
Waarom heeft u op dit moment nog geen enkel aanwijsbaar
project geselecteerd?
Welke investeringen zullen gedaan worden door het NGF die
met bestaande regelingen en instrumenten niet mogelijk
zouden zijn?
Kunt u het verschil aangeven tussen de doelen van het NGF en
de doelen van het Toekomstfonds, en het artikel «Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei» op de begroting van EZK?
Kunt u het verschil aangeven tussen investeringen die vallen
onder het Infrastructuurfonds en het domein infrastructuur
binnen het NGF?
Kunt u het verschil aangeven tussen de investeringen die vallen
onder het artikel «Onderzoek en wetenschapsbeleid» op de
OCW-begroting en investeringen onder het domein R&D binnen
het NGF?
Kunt u het verschil aangeven tussen de investeringen die vallen
onder het artikel «Onderzoek en wetenschapsbeleid» op de
OCW-begroting en investeringen onder het domein Kennisontwikkeling binnen het NGF?
Wat is op dit moment vastgelegd over hoe precies getoetst gaat
worden op criterium 5 van de toegangspoort, waarin is
opgenomen dat «een voorstel niet logischerwijs in aanmerking
voor één van de andere regelingen van de overheid» komt? Op
welke regelingen wordt hier gedoeld?
Kunt u een opsomming geven van alle instrumenten in den
brede (zoals subsidieregelingen, belastingfaciliteiten, fondsen,
garant- en borgstellingsregelingen, etc.) die op dit moment een
publieke financiële bijdrage leveren aan R&D en innovatie,
kennisontwikkeling en infrastructuur, inclusief een orde van
grootte van hun budgettaire omvang?
Waarom worden investeringen die binnen de bestaande
rijksbegroting blijven eerst op het fonds verantwoord en dan
weer overgeboekt naar een andere begroting? Is rechtstreeks
toedelen van middelen aan de begroting van de betreffende
bewindspersoon niet eenvoudiger en transparanter?
Hoe gaat het kabinet concreet invulling geven aan de eigen
constatering dat hogere economische groei geen doel op zich
is, maar een middel om maatschappelijke doelstellingen en
welvaart in brede zin te bevorderen?
Hoe kan en zal straks bij de keuzes voor projecten rekening
worden gehouden met aspecten van brede welvaart?
Welk deel van de totale fondsbegroting zal op termijn naar
verwachting rechtstreeks worden uitgegeven aan derden en
welk deel zal gebruikt worden om door te boeken naar andere
begrotingen?
Zijn er naast de lessen uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) (bijlage E) ook lessen getrokken uit de Nederlandse Investeringsinstelling; een private organisatie van en
voor institutionele beleggers die met een tijdelijke opstartondersteuning van de overheid directe investeringen in de Nederlandse economie mogelijk moest maken?
Hoe wordt voorkomen dat bijdragen van ten minste 30 miljoen
euro uit het NGF worden aangemerkt als ongeoorloofde
staatssteun of leiden tot concurrentievervalsing?
Wordt naast een minimumbijdrage van 30 miljoen euro ook een
maximum gesteld aan een projectbijdrage uit het fonds?

5

Nr.
51.

52.

53.

54.

55.

56.

57.

58.

59.

60.

61.

62.

63.

Vraag
Wordt bij de subsidiariteitstoets (criterium 8) alleen gekeken
naar alternatieve financiering vanuit lokale overheden, of ook
naar financiering door de EU (zoals het in het bijlage G
genoemde Europees Sociaal Fonds (ESF), het Europees Fonds
voor Regionale Ontwikkeling (ERDF) en Horizon 2020)?
In de brief is sprake van projectsubsidie of -aanbesteding (p.5)
en een subsidieregeling en een bijbehorend subsidieplafond
(p.7); wanneer wordt meer duidelijkheid geboden over
mogelijke subsidieregelingen en plafonds?
Is het mogelijk dat een project naast financiering uit het NGF
ook deels bekostigd wordt uit andere publieke middelen,
bijvoorbeeld van decentrale overheden, waterschappen of de
EU?
Zijn twee afgewezen aanvragen voor marktfinanciering voor u
afdoende bewijs voor marktfalen dat vervolgens volledige
financiering uit publieke middelen rechtvaardigt zonder dat
daar ontvangsten tegenover staan?
Kunnen projecten naast een directe bijdrage uit het NGF ook
gelijktijdig in aanmerking komen voor andere overheidsinstrumenten zoals belastingfaciliteiten, een overheidslening of een
garant- of borgstelling?
Heeft het kabinet de Europese Commissie en het Internationaal
Monetair Fonds (IMF) actief gevraagd naar suggesties voor
deelterreinen voor investeringen die zouden kunnen dienen
voor het NGF; en waarom wel/niet?
Klopt het dat ambtenaren van het Ministerie van Financiën
negatief geadviseerd hebben over het model waarbij ondanks
de lage rente, geld geleend wordt van kapitaalmarkten om hier
subsidies mee uit te delen en zo ja, kunt u onderbouwen wat er
vervolgens met dit negatieve advies is gedaan?
Klopt het dat u besloten heeft het idee van het investeringsfonds intern door te zetten ondanks negatief advies van uw
ambtenaren over verschillende variaties in vormgeving van een
dergelijk fonds, en kan het antwoord op deze vraag met
ambtelijke stukken onderbouwd worden?
Bent u het met de Algemene Rekenkamer eens dat er wezenlijke
verschillen zijn tussen de vormgeving van het NGF als
begrotingsfonds en als niet-departementale begroting?
Zijn er mensen die gevraagd zijn voor een plek in de vaste
beoordelingscommissie maar hiervoor bedankt hebben en zo
ja, om hoeveel personen gaat dit?
Is op enig moment overwogen dat het kabinet in het kader van
het NGF zelf concrete projecten aanwijst en zo ja, waarom is dit
in eerste instantie overwogen en is hier later vanaf gezien?
Heeft u het afgelopen jaar de Raad van State en de Algemene
Rekenkamer betrokken bij de vormgeving van het fonds en was
u reeds voordat de Raad van State en Algemene Rekenkamer
begin september een negatief advies gaven over de uiteindelijk
gekozen vormgeving van het fonds bekend met de kritische
houding van beide Hoge Colleges van Staat op de gekozen
vormgeving?
Waarom blijft u in uw reactie op het negatieve advies van de
Raad van State over de vormgeving van het fonds hameren op
het argument van snelheid, terwijl u weet dat de Algemene
Rekenkamer verschillende opties heeft uitgewerkt waarmee aan
de gewenste snelheid van uitbetaling subsidies recht gedaan
kan worden en het fonds bovendien alsnog als begrotingsfonds
vormgegeven kan worden?

6

Nr.
64.

65.

66.

67.

68.

69.

70.

71.
72.
73.
74.

75.

76.

77.

78.

79.

Vraag
Deelt u de zorg van de Algemene Rekenkamer dat er, nu het
NGF vormgegeven is als niet-departementale begroting, en de
doelen, doeltreffendheid en doelmatigheid ieder jaar in de
memorie van toelichting uiteengezet moeten worden, een risico
bestaat dat deze informatie bedoeld of onbedoeld over tijd
verandert en zo nee, kunt u onderbouwen waarom de zorgen
van de Rekenkamer op dit punt ongegrond zijn?
Bent u bereid alle ambtelijke memo’s die geschreven zijn sinds
het moment dat het idee van een investeringsfonds ter sprake
kwam aan de Kamer te doen toekomen en waarom wel/niet?
Geldt de gemaakte keuze om het NGF volledig uit de generale
middelen te financieren en buiten de uitgavenplafonds te
houden voor de gehele komende periode van vijf jaar? Waarom
is op dit punt niet vooraf advies gevraagd aan de Studiegroep
Begrotingsruimte?
Bestaan er voor leden van de commissie, net als voor ministers
en Kamerleden, integriteitsregels? Zo ja, hoe zijn deze vormgegeven? Zo nee, waarom niet?
Hoe wordt voorkomen dat er (onbedoeld) belangenverstrengeling ontstaat nu gekozen is voor personen die nauw verbonden
zijn met, of soms werkzaam zijn in, sectoren waarover zij
zwaarwegende adviezen moeten uitbrengen over toekenning
van grote bedragen aan die sectoren?
Wat is die meetlat waarover in de brief wordt gesteld dat alle
voorstellen langs dezelfde meetlat worden gelegd door de
commissie?
Was voor dit fonds, dat al in de voorgaande Miljoenennota is
aangekondigd, het afgelopen jaar niet de tijd beschikbaar om te
zorgen voor de benodigde wijziging van de Comptabiliteitswet
of het voorbereiden van een instellingswet voor een
fondsbegroting?
Welke eisen worden aan nieuwe bedrijven (startups) gesteld om
aanspraak te kunnen maken op het NGF?
Hoe groot is het effect van het NGF op de staatschuld in 2025 in
procenten van het bbp?
Wat is het effect van NGF op het houdbaarheidssaldo van de
overheid?
Waarom is de keuze gemaakt om geen verduurzamingseisen te
stellen aan investeringen? Kan het antwoord worden toegelicht,
ook in het licht van de keuzes gemaakt door o.a. Duitsland en
Frankrijk, die wel klimaateisen stellen aan herstelinvesteringen?
Hoe wordt gegarandeerd dat investeringen niet tegenstrijdig
zijn aan de klimaatdoelen? Zijn hier criteria over opgesteld en,
zo ja, welke zijn dat? Zo nee, op welke wijze wordt dit dan
beoordeeld?
Is er overwogen een deel van het budget te oormerken voor
directe investeringen in verduurzaming? Kan dit alsnog
gerealiseerd worden? Kan het antwoord worden toegelicht?
Op welke wijze gaat dit investeringsfonds bijdragen aan het
halen van de klimaatdoelen, dan wel het versnellen van de
energietransitie? Kan hier een concreet antwoord op worden
gegeven?
Waarop is de aanname gebaseerd dat economische groei leidt
tot een brede welvaart? Op welke wijze gaat concreet invulling
worden gegeven aan het bevorderen van brede welvaart?
Hoe leidt economische groei tot groene groei? Is dit in het
huidig economisch systeem niet tegenstrijdig aan elkaar? Kan
hier verder op worden ingegaan?

7

Nr.
80.

81.
82.
83.

84.

85.
86.
87.
88.

89.
90.
91.
92.
93.
94.

95.

96.

97.

98.
99.
100.

101.

Vraag
Valt de begroting en de waarborging van het budgetrecht van
de Kamer in dezen onder de Minister van EZK of de Minister
van Financiën? Op welke momenten en op welke wijze kan de
Kamer haar budgetrecht uitoefenen en wanneer dat wenselijk
wordt geacht amenderen?
Welk percentage van het budget moet minimaal naar regio’s
buiten de Randstad gaan? Hoe wordt dit geborgd?
Welke type investeringen wordt momenteel bemoeilijkt door
departementale begrotingen?
Kunnen (kennisintensieve) investeringen in de gezondheidszorg
die een positief effect hebben op het bbp ook meedingen voor
het NGF?
Kunnen (kennisintensieve) investeringen in de defensieindustrie die een positief effect hebben op het bbp ook
meedingen voor het NGF?
Op welke wijze wordt recht gedaan aan het budgetrecht van de
Tweede en Eerste Kamer?
Is het ernstig wanneer er samenloop gaat ontstaan met
investeringen vanuit Invest-NL?
Zijn er mogelijkheden om samen met andere EU-lidstaten
projecten te doen vanuit het NGF?
Bestaat er voor een Kamerlid het recht op amendement met
betrekking tot het NGF? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke
wijze?
Wat is in staatsrechtelijke zin de status van de commissie?
Hoe is de ministeriële verantwoordelijkheid vorm gegeven?
Dient macro-economische vakinhoudelijke kennis niet noodzakelijk aanwezig te zijn in de beoordelingscommissie?
Zijn er andere landen die een type fonds als het NGF hebben?
Wat zijn de overeenkomsten en verschillen met het Sovereign
Wealth Fund van Noorwegen?
Klopt het dat bij het Sovereign Wealth Fund bij een investeringsvoorstel gemeten wordt wat het beleggingsrendement van
dat bedrag zou zijn geweest?
Waarom is het beleggingsrendement van het geïnvesteerde
bedrag niet een betere maatstaf dan het geschatte effect op het
structureel bbp van Nederland in verhouding tot de beoogde
investeringsomvang, wat de maatstaf is van het NGF?
Kan in de praktijk de volgende zin «De commissie kan daarnaast
een redelijke spreiding van investeringen in de verschillende
regio’s door de tijd meewegen in de advisering.» betekenen dat
sommige regio’s door de tijd geen geld uit dit fonds
ontvangen?
Hoe redelijk is het wanneer je in bijvoorbeeld Groningen woont
en er worden telkens met jouw belastinggeld projecten in de
Randstad gefinancierd?
Waarom krijgt het CPB een speciale rol binnen de commissie?
Welke ervaringen heeft het CPB met het nemen van
investeringsbeslissingen?
Kunt u drie voorbeelden noemen van aanbevelingen van het
CPB rond een investeringsbeslissing die geleid hebben tot een
positief effect op het structureel bbp van Nederland in
verhouding tot de beoogde investeringsomvang?
Wie van de leden in de commissie heeft in het verleden
omvangrijke investeringsbeslissingen genomen die effect
hebben gehad op het eigen inkomen en vermogen van het
commissielid?

8

Nr.
102.

103.

104.

105.

106.

107.
108.
109.
110.

111.

112.

113.
114.

115.

116.
117.

118.
119.
120.
121.

Vraag
Wat is de invloed van het parlement in het proces waarbij het
kabinet op voordracht van de fondsbeheerders beslist welke
projecten uit het fonds worden gefinancierd, om de uitgave van
publieke middelen te controleren?
Als de manier van parlementaire controle de goedkeuring van
de verdeling van de budgetten over de verschillende terreinen
is, wordt deze controle dan voldoende geborgd als hiervan bij
de selectie van investeringsvoorstellen kan worden afgeweken?
Kunnen op de drie investeringsterreinen concrete voorbeelden
worden gegeven van projecten die zouden kwalificeren voor het
fonds, waarbij financiering nodig is omdat sprake is van
marktfalen?
Wordt de brede welvaart meegenomen bij de keuze voor
projecten, in plaats van alleen het effect op verdienvermogen?
Zo ja, hoe gebeurt dit concreet?
Waarom wordt niet direct vanuit het fonds geïnvesteerd, maar
worden de middelen eerst naar een andere begroting
overgeboekt?
Hoe wordt voorkomen dat ministeries de middelen in het
groeifonds als een aanvulling op hun begroting gaan zien?
Waarom bedragen de feitelijke uitgaven vanuit het fonds 14
miljard euro tot aan 2025 in plaats van 20 miljard euro?
Zal worden geprobeerd bijdragen vanuit het fonds te koppelen
aan financiering van marktpartijen om de impact te vergroten?
Wat houden de «financiële kaders» bij criterium 8 van het
beoordelingskader concreet in? Is er een maximum investeringsbedrag per project?
Kunnen projecten die uit het fonds worden gefinancierd ook in
aanmerking komen voor aanvullende financiering vanuit het
Europese herstelfonds?
Wie controleert de (zelfontwikkelde werkwijze van de) commissie? Wordt de eigen werkwijze van de commissie nog ter
goedkeuring voorgelegd aan de Kamer?
Hoe worden de onafhankelijkheid en integriteit van de leden
van de commissie geborgd?
Waarom is nog niet eerder begonnen met het instellen van het
fonds, aangezien de plannen hiervoor al geruime tijd bekend
zijn?
Hoe verhoudt het feit dat «het fonds richt nadrukkelijk richt op
investeringen met een publiek belang die ten dienste staan van
het verdienvermogen van Nederland, maar waarop geen
voldoende privaat rendement kan worden behaald» zich tot het
criterium 4 uit Bijlage B dat het voorstel vooral «additioneel
moet zijn aan private investeringen?
Op welke manier(en) gaan de fondsbeheerders beoordelen of
de vakdepartementen onbevooroordeeld zijn?
Hoe wordt geborgd dat geaccepteerde voorstellen, die het
verdienvermogen vergroten maar een langere adem nodig
hebben van bijv. tien jaar of meer, niet na vijf jaar al bij de
evaluatie al worden gestopt?
Wie voert de vooranalyse uit voordat investeringsvoorstellen
worden doorgeleid naar de onafhankelijke commissie?
Op welke manier(en) wordt vastgesteld dat de geraamde
bijdrage aan het verdienvermogen wordt gerealiseerd?
In hoeverre wordt een groei in het aantal bedrijven meegenomen als indicator voor de groei?
In hoeverre speelt een bijdrage aan de exportwaarde een rol in
de beoordeling van het verdienvermogen?

9

Nr.
122.

123.

124.
125.
126.
127.
128.

129.

130.

131.

132.
133.

134.

135.
136.
137.
138.
139.

140.
141.
142.
143.
144.

145.

Vraag
Hoe verhoudt de wens om afstand tot de politiek te bewaren
zich tot de toets aan kabinetsbeleid/de ambities van het
kabinet?
Klopt het dat de pool van experts uitsluitend bestaat uit
vertegenwoordigers van (semi-)publieke organisaties? Hoe
wordt recht gedaan aan de rol van private partijen, zoals
ondernemers en (mkb-)bedrijven?
Kunt u aangeven wat de concrete ambitie is van het NGF?
Hoeveel procent moet het bbp binnen hoeveel tijd toenemen
door het NGF?
Welke bijdrage aan het verdienvermogen van Nederland
verwacht u voor 2040 te behalen?
Welke projecten ter bestrijding van werkloosheid kunt u
noemen?
Waarom kiest u niet voor een probleemgerichte aanpak binnen
het NGF, zoals klimaatverandering, vergrijzing, veranderende
arbeidsmarkt en coronacrisis?
Waarom heeft u gekozen voor de huidige vorm van het NGF en
kijkt u niet naar landen als Duitsland en Frankrijk, die in feite
hetzelfde beogen maar concreter (en mogelijk effectiever)
aanpakken?
Hoe wordt de 20 miljard euro van het NGF verdeeld over de
drie gebieden waarin geïnvesteerd mag worden (kennisontwikkeling, onderzoek en ontwikkeling en innovatie en infrastructuur)? Kunt u dit uitsplpitsen?
Waarom heeft de politiek geen zeggenschap over de besteding
van het belastinggeld dat gemoeid is met het NGF en wordt
besteding van het geld in beginsel in handen gelegd van tien
personen?
Is de deadline voor indienen van 1 november niet te vroeg om
tot kwalitatief goede voorstellen te komen?
Bij wie komt de uiteindelijke verantwoordelijkheid te liggen? Is
dat de Minister? Hoe kan de Minister verantwoordelijk
gehouden worden?
Hoe verhoudt dit fonds zich tot reeds bestaande fondsen op
nationaal (o.a. Invest-NL, Dutch Venture Initiative) en Europees
(o.a. Horizon2020, Just Transition Fund) niveau?
Heeft het kabinet geen eigen visie voor bestedingsdoelen die de
economie zouden aanjagen?
Welke rol spelen de ministeries in het aandragen van en
informatie verschaffen over projecten?
Hoe worden de commissieleden geselecteerd?
Hoe is de onafhankelijkheid van de individuele commissieleden
vastgesteld?
Welk financieel belang hebben de commissieleden bij gecontinueerde deelname aan de commissie (salaris, (reis)kostenvergoedingen, bonussen etc.)?
Hoe verhoudt de financiële compensatie zich tot de tijdsbesteding van de commissieleden?
Hebben de commissieleden naast hun functie als commissielid
nog tijd om een volledige voltijdsfunctie daarnaast te bekleden?
Wat gebeurt er als een project mislukt?
Is het opportuun om slechts tien mensen in deeltijd te laten
beslissen over besteding van 20 miljard euro?
Hoe wordt voorkomen dat projecten worden gefinancierd die
normaal gesproken vanuit de reguliere begroting worden
gefinancierd?
Werpen projecten van 30 miljoen euro die een uitgebreide
voorbereiding en uitvoering behoeven, niet een te grote
drempel op voor de doelgroep mkb en start-ups?

10

Nr.
146.

147.

148.

149.

150.

151.
152.

153.

154.
155.

156.

157.
158.
159.
160.

161.
162.
163.
164.

165.

Vraag
Hebben omringende landen een vergelijkbaar investeringsfonds (aangekondigd)? Zo ja, welke criteria zijn leidend bij het
selecteren van projecten?
Aan welke investeringsterreinen komt het fonds tegemoet (zie
bijv. Frankrijk dat inzet op klimaattransitie en bevordering
sociale cohesie, en Duitsland dat inzet op digitalisering en
vergroening)?
Hoe wordt strijdigheid van voorstellen met de ambities van het
kabinet op de gebieden vestigingsklimaat, ruimtelijke ordening
en het klimaat voorkomen? Wat als een project wel strijdig is
met ambities, maar desondanks de economie kan aanjagen?
Hoe verhoudt het feit dat niet is vastgelegd hoe de commissie
tot beslissingen komt en aan welke criteria projecten moeten
voldoen zich met de onafhankelijkheid van de commissie en
transparantie omtrent besluitvorming?
Waarom was er zo weinig aandacht voor «groene projecten» in
de persconferentie? Klopt het dat dit wel een belangrijk thema
in het NGF?
Is het een doel om in elke regio projecten te selecteren?
Hoe zorgt u ervoor dat de discipline blijft bestaan om niet uit de
pas te lopen met het toegekende budget van het groeifonds en
waarom heeft de regering niet de aanbeveling van de
Algemene Rekenkamer overgenomen?
Worden de beheers- en onderhoudskosten van geselecteerde
projecten ook gedekt door het toegekende budget en, zo ja, hoe
lang?
Wordt het parlement actief geïnformeerd over de toegewezen
en afgewezen projecten? Zo ja, wanneer en is dat structureel?
Kunt u een reactie geven op de stelling van de Algemene
Rekenkamer en de Raad van State dat een wettelijk verankerd
begrotingsfonds beter recht kan doen aan de controlefunctie
van het parlement, aangezien «de reeds in 2021 gewenste
investeringen op reguliere wijze via die departementale
begrotingen» zouden kunnen lopen?
Welke overwegingen heeft u gehanteerd, naast de specifieke
deskundigheid van de leden, bij het samenstelling van de
commissie die de groeifondsaanvragen gaat beoordelen?
Ziet u het risico dat de bestaande commissie te veel de
gevestigde orde vertegenwoordigt?
Hoe gaat u het groeifonds benutten om klimaatverandering te
helpen bestrijden?
Hoe gaat u het groeifonds benutten om de wooncrisis te
bestrijden?
Hoe gaat u het groeifonds benutten om de grote tekorten in de
publieke sector (zoals het aantal zorgmedewerkers, leraren en
politieagenten) op te lossen?
Kunt u de route van een suggestie tot een daadwerkelijke
investering schetsen?
Kunt u uitleggen hoe de Kamer kan besluiten tot een investering uit het groeifonds?
Kunt u de rol van de Kamer bij het groeifonds uitleggen?
Hoe wordt het budget verdeeld over de drie terreinen kennisontwikkeling, R&D en innovatie (R&D&I) en fysieke infrastructuur? Is daarbij een balans leidend of de kwaliteit van de
individuele projecten?
Hoe worden de bestedingen vanuit het NGF getoetst op artikel
3.1 van de Comptabiliteitswet?

11

Nr.
166.

167.

168.

169.
170.

171.
172.

173.

174.

175.
176.

177.
178.

179.
180.
181.
182.
183.
184.

185.
186.
187.

Vraag
Komen projecten die maatschappelijke doelstellingen en
welvaart in brede zin bevorderen zonder een bijdrage aan het
bbp ook in aanmerking voor financiering vanuit het fonds?
Welke stevige groei op lange termijn moet behaald worden,
afgezet tegen de verschillende CPB-scenario’s rond de
economische gevolgen van COVID-19?
Welke positieve bijeffecten van investeringen in het verdienvermogen kunnen naar verwachting op korte termijn de economie
stimuleren?
Komt de toekenning van budgetten op projecten op tijd om ons
uit de crisis te investeren (anticyclisch)?
Hoe is geborgd dat bijdragen vanuit het NGF daadwerkelijk
moeten bijdragen aan extra economische groei en verdienvermogen?
Hoe wordt omgegaan met structurele kosten die eventueel uit
infrastructuurprojecten voortkomen?
Wat is het effect van meer investeringen in productiviteitsgroei
op verdergaande mechanisering en daarmee indirect op
scheppen van, dan wel verdwijnen van, werkgelegenheid?
Wat is na de groeistrategie van een jaar geleden nu de stand
van zaken op de brede agenda van het kabinet, verder dan het
NGF, om het duurzaam verdienvermogen op de lange termijn te
versterken?
Kunt u buiten de noodzakelijke extra investeringen van
incidentele en niet-reguliere aard, een overzicht geven van de
juist reguliere en niet-incidentele investeringen over de gehele
rijksbegroting op de drie genoemde groeiversnellers (kennisontwikkeling, innovatie/R&D, infrastructuur)?
Hoe wordt het expliciet vergroten van de bestedingsruimte van
huishoudens en bedrijven verankerd in het NGF?
Hoe beoordeelt u de politieke besluitvorming omtrent de
besteding van gelden in het Infrastructuurfonds en het
Deltafonds op basis van bijbehorende meerjarenprogramma’s
die zich ook zouden moeten richten op langetermijndoelen voor
bereikbaarheid en veiligheid?
Wat zijn de rentelasten van het NGF de komende 40 jaar?
Hoe wordt het geld voor het NGF aangetrokken? Gebeurt dit
jaarlijks? Gebeurt dit in een keer voor de 20 miljard euro? En
wat gebeurt er dan met het geld in de tijd dat het nog niet
wordt uitgegeven aan projecten?
Wie kunnen er allemaal investeringsvoorstellen indienen?
Waarom is er met het fonds wel een schaalsprong mogelijk op
de lange termijn en met de reguliere beleidsbegrotingen niet?
Wat wordt verstaan onder «op gepaste afstand van de
politiek»?
Op welke momenten heeft de Tweede Kamer invloed op het
NGF?
Waarom is er niet gekozen voor een systematiek en governance
à la Invest-NL?
Wat is het verschil qua systematiek, afweging en governance
van projecten die bedragen krijgen toegekend uit SDE+ en het
NGF?
Hoe is geborgd dat de middelen uit het fonds doelmatig en
doeltreffend worden besteed?
Hoe wordt de bijdrage aan het verdienvermogen in termen van
structureel BBP bepaald en geborgd?
Op welke manier wordt het zwaarwegende advies van de
beoordelingscommissie ook voorzien van een harde analyse op
meest impactvolle bijdrage aan het structureel bbp?

12

Nr.
188.

189.

190.
191.

192.
193.
194.
195.

196.

197.

198.

199.

200.

201.
202.
203.
204.

205.

206.
207.

208.

Vraag
Welke alternatieve mogelijkheden zijn overwogen met
betrekking tot het borgen van het budgetrecht van de Kamer? Is
bijvoorbeeld het goedkeuren van een projectenlijst door de
Kamer overwogen?
Kunt u uitgebreid ingaan op de verschillen tussen een nietdepartementale begroting en een normaal begrotingsfonds?
Wat zijn de wezenlijke verschillen?
Waarom is bij het NGF gebruik gemaakt van een nietdepartementale begroting?
Hoe ziet u van de rol van het parlement bij het presenteren van
de investeringsplannen tijdens de jaarlijkse Staat van de
Economie?
Hoe verhoudt het NGF zich tot het bestaande Toekomstfonds op
de begroting EZK (beleidsartikel 3)?
Wat is de onderbouwing van de 4,5 miljoen euro apparaatskosten per jaar?
Waarop is het bedrag van 4 miljard euro verplichtingen en 1
miljard uitgaven in 2021 op gebaseerd?
In hoeverre geldt er een oneindige eindejaarsmarge voor
projecten uit het NGF, die uiteindelijk via de begroting van de
ministeries verlopen?
Waarom wordt ervoor gekozen om de verplichtingen en
uitgaven in 2021 gelijkelijk over de drie beleidsartikelen te
verdelen?
Waarom wordt er gewerkt met een bepaling met terugwerkende kracht in een begrotingswet? Wanneer is dit eerder
voorgekomen?
Waarom is als grondslag gekozen voor een reguliere begrotingswet, en niet een begrotingsfonds met een aparte
instellingswet?
Wat zijn de rol en de bevoegdheden van de fondsbeheerders?
Wat gebeurt er als de fondsbeheerders EZK en Financiën het
niet met elkaar eens zijn? Wie beslist dan?
Wordt op de jaarlijkse Staat van de Economie ook een stand
van zaken gegeven van de gehele groeistrategie, zoals ook
regulier beleid en uitgaven?
Waaruit bestaat de bijzondere aandacht voor de governance bij
de eerste tussenevaluatie twee jaar na oprichting?
Kunnen in de eerste ronde meer projecten dan ten hoogte van 4
miljard euro geselecteerd worden?
Kan er ongelimiteerd worden afgeweken van de goedgekeurde
budgetverdeling tussen de investeringsterreinen?
Kunt u een overzicht geven van alle reeds bestaande investeringsfondsen van het Rijk met «economische vooruitgang» als
bijkomende doelstelling?
Op basis waarvan en op welke manier kan van de door het
parlement goedgekeurde verdeling van budgetten worden
afgeweken?
Is het uitgesloten dat het fonds bij sommige investeringen in de
toekomst een revolverend karakter zou kunnen krijgen?
Klopt het dat het fonds geen rendementsdoelstelling heeft,
maar wel als hoofddoelstelling het behalen van de meeste
bbp-groei per geïnvesteerde euro?
In hoeverre acht u objectieve, politiek onafhankelijke oordelen
mogelijk ten aanzien van keuzes voor investeringen in weg- of
spoorinfrastructuur, voor investeringen in waterstof- of
CO2-opslaginfrastructuur of voor investeringen in kennisontwikkeling rond kernenergie of windenergie?

13

Nr.
209.

210.
211.

212.
213.

214.
215.

216.
217.
218.

219.
220.
221.
222.

223.

224.
225.

226.
227.

Vraag
Waarom moet (door het CPB niet mee te laten beslissen bij de
selectie van investeringsvoorstellen) de onafhankelijke positie
van het CPB bewaakt worden als de commissie geacht wordt
goede, objectieve en politiek onafhankelijke oordelen te geven?
Wordt de beoogde samenstelling van de commissie vooraf aan
de Kamer voorgelegd?
Hoe heeft de selectie van de onafhankelijke commissie
plaatsgevonden? Waarom zijn er ook politiek geprofileerde
personen geselecteerd?
Wat betekent een «zwaarwegend en leidend advies»?
Waarom krijgen vakdepartementen een rol in het doorgeleiden
van de investeringsvoorstellen? In hoeverre mogen vakdepartementen investeringsvoorstellen niet doorgeleiden naar de
fondsbeheerders en daarin een eigen afweging maken? Hoe
wordt geborgd dat de vakdepartementen een »onbevooroordeelde en faciliterende rol» spelen? Hoe wordt voorkomen dat
vakdepartementen (alleen) zaken doorgeleiden waar ze op de
eigen begroting geen geld meer voor hebben, maar die daar
feitelijk wel thuishoren? Waarom is de stap via het vakdepartement niet uit het proces gehaald? Worden alle ingediende
investeringsvoorstellen bij de vakdepartementen openbaar
gemaakt?
In hoeverre is de getrapte structuur vooraf ingevuld en in
hoeverre gedurende de selectie van projecten?
Is er een verschil in «stap 1» bij het indienen van projecten
tussen het eerste jaar van het fonds en de daaropvolgende
jaren?
Hoe wordt gewaarborgd dat dit fonds ook toegankelijk is voor
mkb, start-ups en scale-ups?
Krijgt het parlement de mogelijkheid om bepaalde projecten
zelf aan te dragen?
Waarom is gekozen voor een reactieve investeringsagenda, in
plaats van een proactieve investeringsagenda in overleg met
betrokken vakdepartementen gebaseerd op een integrale
aanpak (Klimaatakkoord, Mobiliteitsfonds/MIRT)?
Welke partijen kunnen precies projecten aandragen?
Hoe is het domein mobiliteit vertegenwoordigd in de beoordelingscommissie van het NGF? In hoeverre is dit voldoende?
Hoe wordt gewaarborgd dat projecten continueren als de
looptijd van de investering vanuit het NGF voorbij is?
Is het de bedoeling te voorkomen dat als gevolg van de
minimumomvang van 30 miljoen euro alleen grote spelers en
gevestigde belangen bediend worden, terwijl kleine, nieuwe
spelers die juist voor innovatieve doorbraken kunnen zorgen
het nakijken hebben? Zo ja, hoe?
Waarom zit er niet een ondergrens in het structureel vergroten
van het bruto binnenlands product en dus het verdienvermogen?
Hoe wordt versnippering van de inzet van middelen
voorkomen?
Waarom is gekozen voor een minimale omvang van projecten
van 30 miljoen euro en ligt dat niet veel hoger om versnippering te voorkomen?
Hoe wordt voldoende distantie en ambtelijke onafhankelijkheid
geborgd in stap 1?
In welke stap wordt getoetst in hoeverre de gevraagde
investering bijdraagt aan het versterken van bestaande
ecosystemen?

14

Nr.
228.

229.

230.

231.
232.

233.
234.
235.
236.

237.

238.

239.

240.

241.

242.
243.

244.
245.

246.

Vraag
Welke controle is er in stap 2, de toegangspoort, zodat ook bij
geval van twijfel over de invloed van de fondsbeheerder op de
selectie, deze twijfel kan worden weggenomen?
Gaat u de Kamer via het jaarverslag of de Staat van de
Economie informeren over alle bij de toegangspoort afgewezen
projectvoorstellen?
Acht u het voor duurzame versterking van het verdienvermogen, gelet op onder meer de woningnood in de Randstad en de
achterlopende groei in regio’s buiten de Randstad, van belang
dat bijzondere aandacht gegeven wordt aan versterking van het
verdienvermogen buiten de Randstad?
Wat wordt bedoeld met de zin «waar opportuun kan hierbij ook
worden aangesloten bij projecten in Europees Nederland»?
Wat gebeurt er als er meer goede projecten (qua financiële
omvang) zijn, dan er geld beschikbaar is? Hoe vindt dan de
keuze daarna plaats?
Welke rol speelt het CPB in stap 3?
Welk toetsingskader wordt gehanteerd voor het bepalen van de
structurele bbp-bijdrage?
Hoe zal worden getoetst op de voorwaarde dat de geselecteerde projecten niet ingaan tegen bestaand beleid?
Hoe weegt u investeringen die grote maatschappelijke baten
opleveren, zoals infrastructuurprojecten voor meer verkeersveiligheid (verkeersonveiligheid kostte de maatschappij in 2018
volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) 17 miljard euro)?
Kunt u aangeven waarom een apart fonds nodig is, terwijl
toekomstgerichte investeringen met advisering door een
commissie ook gefinancierd kunnen worden door een bijdrage
te leveren via bestaande (departementale) fondsen of een
departementale begroting?
In hoeverre geldt er een oneindige eindejaarsmarge voor
projecten uit het NGF, die uiteindelijk via de begroting van de
ministeries verlopen?
Waarom neemt de verantwoordelijke bewindspersoon de regie
over de uitvoering binnen het daarvoor beschikbaar gestelde
budget?
In hoeverre kunnen investeringsvoorstellen van samenwerkende bedrijven in aanmerking komen voor het NGF? Hoe
wordt voorkomen dat er sprake is van staatssteun?
Waarom is het van belang om per geval te kunnen bekijken op
welke manier een investering het beste ondergebracht kan
worden, via een begroting of direct vanuit het fonds?
Hoe kunnen grote infrastructuurprojecten waarbij van cofinanciering geen sprake is, ook aanspraak maken op dit fonds?
Worden geselecteerde infrastructuurprojecten buiten het
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
(MIRT) om vormgegeven?
Waarom is het noodzakelijk de Comptabiliteitswet te wijzigen?
Gelden de criteria zoals beschreven in de brief van 7 september
jl. ook voor projecten in de eerste ronde (zowel in de toegangspoort als die bij de beoordelingscommissie) en op welke
termijn komt het kabinet met duidelijkheid hierover? Zijn er nog
mogelijkheden om uitgewerkte plannen voor de eerste ronde in
te dienen?
Wanneer komt er meer duidelijkheid over de vormgeving van
de volgende rondes en kan het kabinet inzicht geven in de
planning?

15

Nr.
247.
248.

249.
250.
251.

252.

253.

254.
255.
256.

257.
258.
259.

260.

261.
262.

263.

Vraag
Wordt het jaarverslag van het fonds gelijktijdig met de Staat
van Economie naar buiten gebracht?
Waarom is ervoor gekozen kansrijke groeibevorderende
investeringen op korte termijn al via het nog in te richten fonds
te laten lopen in plaats van de reguliere begroting?
Wat is de bepaalde tijd waarvoor de eerste commissie wordt
benoemd?
In hoeverre is er sturing op spreiding over categorieën bij de
voorgenomen eerste presentatie van investeringen begin 2021?
Waarom is ervoor gekozen om het fonds onder te brengen bij
Financiën, terwijl het geld ook direct besteed kan worden aan
wetenschap en onderzoek of bijv. sociale zaken?
Kunt u wat betreft investeringen in menselijk kapitaal een
indicatie geven van typen eenmalige investeringsprojecten die
zouden kunnen bijdragen aan het verdienvermogen op de lange
termijn en geen reguliere of structurele uitgaven betreffen, en
dus in aanmerking zouden komen voor een bijdrage uit het
NGF?
Kunt u wat betreft R&D en innovatie een indicatie geven van
typen eenmalige investeringsprojecten die zouden kunnen
bijdragen aan het verdienvermogen op de lange termijn en
geen reguliere of structurele uitgaven van de ministeries EZK
en OCW betreffen (Toekomstfonds, Topsectoren, NWO), en dus
in aanmerking zouden komen voor een bijdrage uit het NGF?
Wat zijn nog de stappen van dit kabinet op het genoemde brede
actieplan als follow up op de groeistrategie?
Op welke manier borgt het CPB in zijn doorrekensystematiek de
bijdrage van investeringen in innovatie aan het structureel bbp?
Waarom trekt het kabinet geen vast bedrag uit voor universiteiten en andere onderzoeksinstituten, maar wacht het in plaats
daarvan op aanbod vanuit het maatschappelijk middenveld?
Hoe wordt gezorgd dat in de selectie van projecten de drie
pijlers evenredig vertegenwoordigd worden?
Is het een doel om in elk van de drie pijlers evenredig deelprojecten te selecteren?
Hoe wilt u omgaan met investeringsprojecten rond R&D en
innovatie – zoals de hyperloop of thoriumenergie – die in
potentie een grote bijdrage kunnen leveren aan het verdienvermogen op lange termijn, maar waarbij – inherent aan de
R&D-fase – sprake is van grote onzekerheden omtrent de
daadwerkelijke toepassingsmogelijkheden en waarbij geen
inschatting is te geven van het bbp-effect? Op welke wijze is
dan een objectieve, onafhankelijke, niet-politieke beoordeling
mogelijk?
Hoe gaan het NGF en de beoordelingsadviescommissie zich
verhouden tot aanbevelingen van adviesraden en -commissies
omtrent investeringen in de lange termijn, zoals het rapport van
de Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie?
Hoe verhouden investeringen in mobiliteitsinfrastructuur vanuit
het NGF zich tot het nieuwe Mobiliteitsfonds?
Welke rol ziet u weggelegd voor het NGF als het gaat om
investeringen in versterking van de energie-infrastructuur en de
noodzakelijke versnelling ervan met het oog op de maatschappelijk gewenste verduurzaming van de energievoorziening?
Hoe wordt het aangekondigde toetsingskader vastgesteld? Uit
welke criteria en onderdelen zou dit toetsingskader kunnen
bestaan? Bij wat voor andere toetsingskaders wordt
aangesloten?

16

Nr.
264.

265.
266.
267.
268.

269.
270.

271.

272.
273.
274.

275.

276.

277.

278.
279.
280.

281.
282.

283.

Vraag
Wat wordt bedoeld met de omschrijving dat de bbp-groei voor
het selecteren van projecten leidend is? Kunt u het woord
leidend nader toelichten?
Welke andere indicatoren dan het bbp zijn er om het verdienvermogen te meten?
Wie voert een haalbaarheidstoets uit voor de geselecteerde
projecten?
Is een anticyclisch effect van de investering een selectiecriterium?
Hoe wordt voorkomen dat het NGF alleen projecten selecteert
met een lange aanlooptijd zodat in plaats van het gewenste
anticyclisch effect een procyclisch effect ontstaat?
Zijn er duurzame groene projecten met een anticyclische
werking?
Hoe wordt omgegaan met de niet-budgettaire overwegingen
voor de beoordelen van verzoeken (bijvoorbeeld de NoordZuidlijn heeft vele implicaties op ruimtelijke ordening)?
Hoe wordt gewaarborgd dat de commissie de beste voorstellen
selecteert terwijl zij in volgende rondes potentieel betere
voorstellen kan ontvangen?
Kunnen voorstellen die in een eerdere ronde niet geselecteerd
zijn in een volgende ronde opnieuw worden ingediend?
Is een interne CO2-beprijzing een nuttige indicator om toe te
voegen?
Waarom is er niet voor gekozen het Toekomstfonds zo aan te
passen en te versterken dat de beoogde investeringsimpulsen
voor R&D en innovatie via het Toekomstfonds verstrekt kunnen
worden?
Hoe verhoudt het criterium dat een voorstel niet valt binnen een
bestaande regeling van de overheid zich tot de geboden
mogelijkheid om de voor het NGF goedgekeurde projecten te
financieren via de begrotingen van vakdepartementen (met
bijbehorende verschuiving van budget)?
Is het ook mogelijk om een project of programma samen te
stellen dat uit zowel uit kennisontwikkeling, research &
development en innovatie als infrastructuur bestaat (bijvoorbeeld in het kader van de energietransitie)?
Hoe moet met voorstellen worden omgegaan die naast het NGF
bijvoorbeeld ook een aanvraag bij het Just Transition Fund, het
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de Recovery
and Resilience Facility kunnen indienen en is er een duidelijke
afbakening aan te geven (bijvoorbeeld qua looptijd, startmoment, aard van projecten)?
Hoe kan in fondsen de brede welvaart meer worden
meegenomen?
Overweegt de regering brede welvaart onderdeel te laten zijn
van de toekenning van fondsen uit het groeifonds?
Hoe zal de toets op het effect op bbp-groei omgaan met
evidente tekortkomingen van deze indicator zoals het feit dat
een boom pas economische waarde vertegenwoordigt als die
gekapt wordt of een strand pas waarde toevoegt aan het bbp
als er hekken staan en toegang geheven wordt?
Welke criteria en indicatoren kunnen gebruikt worden om te
toetsen op bijdrage aan de brede welvaart?
Hoe worden projecten beoordeeld die je wel wil op basis van
bbp-groei maar in voorbereiding en uitvoering een doorlooptijd
hebben van 10 tot 15 jaar?
Op welke termijn moet bbp-groei worden bereikt om geselecteerd te worden voor dit fonds?

17

Nr.
284.

285.
286.
287.
288.

289.

290.

291.

292.

293.
294.

295.

296.
297.

298.
299.

Vraag
Hoe wordt «een positieve uitkomst op de maatschappelijke
kosten en baten» gedefinieerd en vastgesteld en hoe zal daarbij
omgegaan worden met de onzekerheid rondom onvoorzienbare
baten of onvoorzienbare kosten?
Hoe beoordeelt de commissie of voorstellen niet strijdig zijn
met de ambities van het kabinet?
Hoe heeft het kabinet de roep van burgers om groen en eerlijk
herstel meegewogen in de vormgeving van dit fonds?
Kunnen er nadrukkelijke groene voorwaarden worden gekoppeld aan de uitgaven van het NGF?
Herinnert u zich dat aantrekkelijke, groene leefomgeving, ook
voor volgende generaties, wordt genoemd als gewenst gevolg
van de investeringen van het fonds? Hoort daar ook bij dat
uitgaven in lijn zijn met reductie van 65 procent – en op zijn
minst 55 procent – van de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van
1990 en dat uitgaven helpen in de aanpak van de biodiversiteitscrisis? Zo ja, hoe kan dat worden gegarandeerd?
Wat zijn de kaders voor de zogenaamde kwalitatieve kenmerken
die worden genoemde naar mate de effecten op het bbp
lastiger zijn vast te stellen?
Welke toetsing op willekeur, en door wie, is er wanneer er
zwaarder op kwalitatieve kenmerken wordt geleund door de
commissie?
Welke criteria hebben de Ministers van Economische Zaken en
Klimaat en Financiën gehanteerd bij de selectie van de
adviescommissie?
Waarom is het voornemen om advies vanuit instellingen als het
Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), het Sociaal en
Cultureel Planbureau (SCP), de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de Adviesraad voor
wetenschap, technologie en innovatie (AWTI) en het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) via de beoordelingscommissie laten lopen, in plaats van rechtstreeks advies?
Wordt het parlement uitgenodigd om zowel de samenstelling
als de werkzaamheden van de adviescommissie te beoordelen?
Hoe wordt de balans gewaarborgd tussen een rationele
besluitvorming door een onafhankelijke commissie en de
democratische controle en legitimatie op het budget en beleid?
Is bij de opzet van het NGF gebruik gemaakt van lessen uit
andere nationale fondsen uit het verleden, naast het FES? Zo ja,
welke?
Hoe onafhankelijk en bekwaam is de onafhankelijke
adviescommissie?
Is het vanuit intergenerationeel denken niet goed om ook
jongere mensen toe te voegen aan de commissie dan de
geselecteerde veertigers, vijftigers en zestigers?
Op welke manier wordt de laatstgenoemde FES-les, een
duidelijke exitstrategie, geborgd?
Is er een overzicht te geven van de O&O-investeringsintensiteit
over de afgelopen 25 jaar, afgezet tegen de mate van productiviteitsgroei en sectoren?

18