Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1567
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over de hogere instroom van cliënten in de Wmo als gevolg van de
invoering van het abonnementstarief (ingezonden 13 januari 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 3 februari 2020).
Vraag 1
Wat vindt u ervan dat 96% van de gemeenten aangeeft een stijging te zien in
de aanvragen voor huishoudelijke verzorging sinds de invoering van het
abonnementstarief?1
Antwoord 1
De stijging van het aantal Wmo-voorzieningen, waaronder ook huishoudelijke
verzorging, is een verwachte ontwikkeling. De invoering van het abonnementstarief is één van de gerichte maatregelen om de stapeling van zorgkosten
voor mensen met een chronische ziekte of beperking tegen te gaan. Dit effect
is ook geraamd door het CPB. Hier is dan ook rekening mee gehouden in
zowel de ramingen die voorafgaand aan de invoering zijn gemaakt als de
compensatie aan gemeenten.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat gemeenten aangeven dat de tekorten voor de Wet
maatschappelijke ondersteunig (Wmo) opgelost worden door budget weg te
halen bij andere voorzieningen? Vindt u dit een acceptabel gevolg van de
invoering van het abonnementstarief? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
De invoering van het abonnementstarief kan en mag er niet toe leiden dat
mensen die daarop zijn aangewezen niet of onvoldoende de ondersteuning
krijgen die ze nodig hebben. De uitgangspunten van de Wmo 2015 blijven
ongewijzigd en bieden ingezetenen de nodige waarborgen en gemeenten de
opdracht om beleid en uitvoering hierop in te richten.

1

ah-tk-20192020-1567
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

EenVandaag, 8 januari 2020 (https://eenvandaag.avrotros.nl/panels/opiniepanel/alle-uitslagen/
item/ook-hogere-inkomens-vragen-nu-goedkope-huishoudelijke-hulp-aan-en-daardoor-staanandere-gemeentelij/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Ik vind het belangrijk dat de effecten van het abonnementstarief goed worden
gevolgd. Samen met de VNG en cliëntenorganisaties is daarom een monitor
ontworpen die de komende jaren de (brede) effecten van de maatregel in
beeld brengt. Zo ook de eventuele verschraling van het ondersteuningsaanbod. Op basis van de uitkomsten uit het monitoronderzoek voer ik jaarlijks
met de VNG het gesprek hierover. In dit gesprek wordt – mede in het licht
van de motie Hijink c.s.2 – besproken of het wenselijk is maatregelen te
treffen als blijkt dat er sprake is van ongewenste effecten die niet of
onvoldoende door gemeenten kunnen worden beïnvloed binnen de hen
toekomende beleidsruimte. Zoals ook gemeld in mijn brief van 4 december jl.
kunnen op basis van de eerste resultaten van de monitor – vanwege het nog
niet beschikbaar zijn van landelijke kwantitatieve data – echter nog geen
conclusies worden getrokken en zijn eventuele maatregelen op dit moment
dan ook niet aan de orde.3 Ik heb op dit moment geen aanleiding om te
veronderstellen dat de afgesproken compensatie aan gemeenten ontoereikend is. In de volgende editie van de monitor (najaar 2020) kunnen conclusies
worden getrokken over 2019 en kunnen verbanden worden gelegd tussen het
kwantitatieve en kwalitatieve deel van de monitor. Tot die tijd vind ik het van
belang om met de VNG en gemeenten signalen te blijven uitwisselen en
gezamenlijk te duiden.
Vraag 3
82% van de gemeenten geeft aan dat mensen met hogere inkomens een
beroep doen op de huishoudelijke verzorging; neemt u in de monitor mee of
gemeenten een indicatiestelling doen voor deze zorg of dat mensen met een
hoger inkomen via een algemene voorziening deze zorg automatisch krijgen
zonder indicatiestelling?
Antwoord 3
De Wmo 2015 schrijft voor dat gemeenten na een melding van een ondersteuningsvraag zorgvuldig onderzoek moeten doen naar de beperkingen van
betrokkene en overige kenmerken van de persoon en diens situatie, waaronder de mogelijkheden van eigen kracht en het sociaal netwerk. De gemeente
baseert zich bij haar besluitvorming op de aanvraag om ondersteuning op de
resultaten van dit onderzoek. Daar waar blijkt dat betrokkene zelf of met
behulp van anderen of via een algemene voorziening niet kan voorzien in de
noodzakelijke ondersteuning, is het aan de gemeente om een passende
bijdrage (maatwerkvoorziening) aan die ondersteuning te leveren. Dit
uitgangspunt geldt voor alle mensen die zich om ondersteuning melden,
ongeacht hun inkomen of vermogen.
In de monitor Abonnementstarief wordt overigens de vraag betrokken of
gemeenten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief hun
beleid wijzigen (bijvoorbeeld door algemene voorzieningen om te vormen tot
maatwerkvoorzieningen). Daarnaast wordt in de monitor de volumeontwikkeling per inkomensgroep in beeld gebracht.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoe u de aangenomen motie Hijink c.s. over knelpunten bij
een deugdelijke uitvoering van het abonnementstarief gaat uitvoeren, nu
gemeenten aangeven dat zij in financiële problemen komen als gevolg de
invoering van het abonnementstarief?4
Antwoord 4
Zie mijn antwoord op vraag 2.

2

Kamerstuk 35 093, nr.17.
Kamerstuk 29 538, nr. 309.
4
Kamerstuk 25 093, nr.17 (https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
detail?id=2019Z06797&did=2019D14009)
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2