Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 580

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 mei 2014
De trend dat de jeugdcriminaliteit daalt in Nederland lijkt zich voort te
zetten. Deze positieve ontwikkeling heeft ook zijn doorwerking in de
benodigde capaciteit in de justitiële jeugdinrichtingen (JJI’s). In het
verleden heb ik u al enkele malen geïnformeerd over de maatregelen
omtrent de afbouw in de capaciteit in de afgelopen jaren door leegstand.
Op 19 juni 2013 heb ik u het Masterplan DJI1 aangeboden dat in het kader
van de taakstelling bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is opgesteld.
Eén van de bezuinigingsmaatregelen was het verder verminderen van de
operationele capaciteit tot 600 plaatsen per 1 januari 2017 door de sluiting
JJI Heuvelrug-Eikenstein.
Op grond van de prognose van de toekomstig benodigde capaciteit in de
JJI’s in combinatie met de financiële DJI problematiek ben ik genoodzaakt
om de operationele capaciteit met nog eens 80 plaatsen te verkleinen met
ingang van 2016. Dit is noodzakelijk vanwege de aanhoudende onderbezetting in de JJI’s.
Na uitvoering van deze maatregel resteert vanaf 2017 een operationele
capaciteit van 520 plaatsen en een reservecapaciteit van 89 plaatsen.
Prognose en huidige bezetting
De effecten van de dalende jeugdcriminaliteit zijn de afgelopen jaren
zichtbaar geworden in de prognoses van het Prognosemodel Justitiële
Ketens (PMJ) van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Daaruit bleek dat de behoefte aan plaatsen in JJI’s de
komende jaren verder afneemt. Ook de meest recente concept-prognoses,
die onderdeel zijn van de begrotingsvoorbereiding 2015, bevestigen dit
beeld. Daarbij kan worden opgemerkt dat de prognoses een marge van
13,8% voor onder andere piekopvang en frictieleegstand hanteren,
1

kst-24587-580
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 24 587, nr. 533

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 587, nr. 580

1

waardoor de feitelijke bezetting van de inrichtingen structureel lager ligt
dan de prognoses als totale capaciteitsbehoefte aangeven.
In absolute aantallen laat de bezetting van de JJI’s een dalende trend zien
van gemiddeld 695 bezette plaatsen in 2010 tot gemiddeld 512 bezette
plaatsen in 2013. De bezetting in de eerste maanden van 2014 wijst op een
verdere daling (circa 500 bezette plaatsen). Met een operationele
capaciteit van 520 plaatsen vanaf 2017 kan dus in de behoefte worden
voorzien.
Adolescentenstrafrecht
Zoals u weet is per 1 april jl. het adolescentenstrafrecht in werking
getreden. Recentelijk bent u hierover geïnformeerd (Kamerstuk 28 741,
nr. 23). Naar verwachting kan de eventuele stijging van de vraag naar
plaatsen worden opgevangen binnen de gehanteerde capaciteitsmarge
van 13,8% en indien noodzakelijk met het operationaliseren van reserveplaatsen. Zoals hiervoor al is gemeld is de capaciteitsmarge primair
bedoeld voor de piekopvang. De reservecapaciteit kan worden geoperationaliseerd voor het opvangen van een structureel verhoogde instroom.
Sluiting JJI Amsterbaken
Het is een weloverwogen keuze om deze keer een JJI te sluiten en niet de
kaasschaafmethode te hanteren. In het verleden heb ik de kaasschaafmethode, waarbij de capaciteitsreductie is verdeeld over meerdere inrichtingen, wel toegepast. Zo heb ik u op 16 november 20102 geïnformeerd
over de capaciteitsmaatregelen die nodig waren om de grootschalige
leegstand bij de inrichtingen tegen de gaan. Grote en voortdurende
leegstand heeft negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de behandeling
en begeleiding in de JJI’s. Dit heeft geresulteerd in de verdeling van de
reservecapaciteit over de diverse inrichtingen heen.
Het nu aanvullend verdelen van de 80 te sluiten plaatsen over meerdere
JJI’s is echter niet meer haalbaar. Immers de operationele capaciteit en de
bezetting van de JJI’s worden dan te klein, wat nadelige consequenties
heeft voor onder meer de kwaliteit van behandeling, de gedragsinterventies en het onderwijs in de JJI’s. En juist in de kwaliteit heeft de sector
zoals u weet de afgelopen jaren fors geïnvesteerd. Het afstoten van 80
operationele plaatsen per 1 januari 2016 betekent dan ook dat er één JJI
buiten gebruik gesteld en afgestoten gaat worden.
Bij de keuze van de te sluiten inrichting zijn regionale behoefte, spreiding
van de JJI’s over het land, mee in verband met de werkgelegenheid in de
regio en doelmatige besteding van de beschikbare financiële middelen
leidende criteria geweest.
Op basis van de voorgaande overwegingen wordt de JJI Amsterbaken
buiten gebruik gesteld en afgestoten per 1 januari 2016. Het buiten
gebruik stellen van deze particuliere inrichting met 80 operationele
plaatsen zal leiden tot verschuivingen in de regionale plaatsing van
jongeren. Aangezien JJI Amsterbaken niet beschikt over reservecapaciteit
blijft deze in omvang gelijk na sluiting. Voor de volledigheid meld ik nog
dat JJI Amsterbaken geen landelijke bestemming heeft.

2

Kamerstuk 24 587, nr. 403

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 587, nr. 580

2

Slot
Alhoewel de daling van de behoefte aan JJI-capaciteit positief is, realiseer
ik mij terdege dat mijn beslissing om capaciteit te sluiten zwaar valt
binnen de sector en het in Amsterbaken werkzame personeel. Personeel
dat vol passie een bijdrage levert aan de complexe taak van de JJI,
tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen en tegelijkertijd werken
aan resocialisatie. Voor hen, het betreft een omvang van 168 fte, breekt
een onzekere tijd aan. Ik weet dat de inrichting haar best zal doen om
zoveel mogelijk mensen te begeleiden naar ander werk. Ik heb er
vertrouwen in dat de medewerkers hun enthousiasme, deskundigheid en
ervaringen kunnen voortzetten binnen de context van de sociale
veiligheid.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 587, nr. 580

3