Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009
Feiten en trends inzake aard en omvang van criminaliteit in het bedrijfsleven
januari 2010

Inhoud
1

Samenvatting
1.1 Aard en omvang van criminaliteit tegen bedrijven
1.2 Schade door criminaliteit
1.3 Preventieve maatregelen
1.4 Meldings- en aangiftegedrag
1.5 Ervaring met en waardering van de politie
1.6 Interne criminaliteit
1.7 Belangrijkste resultaten 2009 ten opzichte van 2008
1.8 Overzichtstabel resultaten 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 en 2009

3
4
11
13
15
17
17
18
20

2

Inleiding

24

3

Sectorrapport Bouw

28

4

Sectorrapport Detailhandel

76

5

Sectorrapport Horeca

131

6

Sectorrapport Transport

181

7

Sectorrapport Zakelijke dienstverlening

227

Onderzoeksverantwoording
Management Summary

279
281

Bijlagen

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

2

1

Samenvatting

De Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven (MCB) heeft als doel inzicht te geven in het
slachtofferschap van Nederlandse bedrijven en de maatregelen die zij nemen om de
criminaliteit terug te dringen. De MCB maakt het mogelijk om op basis van feiten en cijfers
te discussiëren over de veiligheid van bedrijven en de maatregelen die nodig zijn om de
veiligheid te vergroten. Hierbij wordt gekeken naar de ontwikkelingen door de jaren heen.
De onderzoeksvragen die aan de MCB ten grondslag liggen, luiden:
 Wat is de aard en omvang van de criminaliteit tegen bedrijven in Nederland?
 Wat is de aard en omvang van de schade bij bedrijven als gevolg van deze criminaliteit?
 Welke preventieve maatregelen nemen bedrijven tegen criminaliteit?
 Hoe is het meldings- en aangiftegedrag van bedrijven als zij slachtoffer zijn van
criminaliteit?
 Wat is de ervaring en waardering van bedrijven met betrekking tot het optreden van de
politie?
 Zijn er verschillen tussen sectoren op bovenstaande aspecten?
 Hoe verhouden zich de uitkomsten van dit onderzoek tot de nulmeting van de Monitor
Criminaliteit Bedrijfsleven die is uitgevoerd in 2004? Per sector gaat het daarbij vooral
om het absolute aantal bedrijven dat met criminaliteit te maken krijgt, het totaal aantal
delicten en de aard ervan.
Bovendien geven we antwoord op de vraag welk percentage van de bedrijven:
 criminaliteit als een probleem ervaart;
 preventieve maatregelen heeft genomen en/of deelneemt aan projecten;
 criminaliteit registreert;
 met een delict te maken heeft gehad;
 melding maakt van een delict bij de politie;
 tevreden is over de politie;
 te maken heeft met interne criminaliteit en hiertegen preventieve maatregelen neemt.
Het onderzoek is uitgevoerd in de volgende vijf1 sectoren in het Nederlandse bedrijfsleven:
 Bouw;
 Detailhandel;
 Horeca;
 Transport;
 Zakelijke dienstverlening.
Het veldwerk heeft plaatsgevonden van 21 september tot en met 22 december 2009.
We presenteren in deze samenvatting een overkoepelende beschouwing van de resultaten uit
het onderzoek. De vraag naar verschillen tussen sectoren wordt bij elk onderwerp apart
beantwoord. We richten ons tevens op verschillen tussen de nulmeting in 2004 en de meting

1

Van 2004 tot en met 2008 vond het onderzoek in dezelfde vijf sectoren plaats en op eenzelfde grote schaal.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

3

in 2009. In paragraaf 1.7 rapporteren we significante verschillen tussen 2008 en 2009. In de
vijf sectorrapporten bespreken we bovendien significante verschillen tussen branches binnen
een sector en tussen bedrijven met een verschillende geografische ligging (stedelijke
agglomeratie en regio).
In de overzichtstabel op pagina 22 en 23 treft u de belangrijkste cijfers per sector aan voor
2004 tot en met 2009. Tevens zijn in deze tabel de betrouwbaarheidsmarges opgenomen die
nodig zijn om de cijfers op de juiste wijze te kunnen interpreteren en vergelijken. Door een
doeltreffende steekproeftrekking en tussentijdse bijsturing van de steekproef middels
variantie-analyses, is het grotendeels gelukt betrouwbaarheidsmarges te realiseren van 10%
of minder.

1.1

Aard en omvang van criminaliteit tegen bedrijven

De resultaten van de MCB 2009 laten zien dat het totaal aantal gerapporteerde delicten ten
opzichte van 2004 is gedaald. In 2004 werden 2,9 miljoen delicten gerapporteerd binnen de
sectoren bouw, detailhandel, horeca, transport en zakelijke dienstverlening. In 2009 is dit
2,3 miljoen.
Bijna eenderde (30%) van alle bedrijfsvestigingen in de onderzochte sectoren heeft te maken
met één of meer vormen van criminaliteit (algemeen slachtofferschap2). De detailhandel en
de horeca zijn hiervan de sectoren die het meest geconfronteerd worden met criminaliteit.
Het algemeen slachtofferschap is in alle sectoren significant gedaald ten opzichte van 2004.
In 2004 had 49% van de bedrijven in de detailhandel te maken met één of meer vormen van
criminaliteit, in 2009 is dit gedaald naar 43%. In de horeca was in 2004 47% van de
bedrijven slachtoffer van criminaliteit, in 2009 is dit gedaald naar 42%. De zakelijke
dienstverlening en de bouw hebben in 2009 relatief het minst met criminaliteit te maken;
respectievelijk 21% en 25% van de vestigingen is daar slachtoffer van criminaliteit. Binnen
de transportsector is eenderde (32%) van de vestigingen getroffen door criminaliteit.
Naast algemeen slachtofferschap presenteren we in tabel 1 ook meervoudig
slachtofferschap3. Van alle bedrijven in de onderzochte sectoren is 9% van de vestigingen
slachtoffer geweest van meer dan één type delict. Dit varieert van 5% in de zakelijke
dienstverlening tot 16% in de horeca. Binnen alle sectoren is het meervoudig
slachtofferschap gedaald ten opzichte van 2004.

2

Algemeen slachtofferschap: als een bedrijfsvestiging in de afgelopen 12 maanden één of meerdere malen

slachtoffer is geweest van een type delict.
3

Meervoudig slachtofferschap: als een bedrijfsvestiging in de afgelopen 12 maanden slachtoffer van verschillende

type delicten is geweest.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

4

1 | Algemeen en meervoudig slachtofferschap 2009 (in %)

43

Detailhandel

15

42

Horeca

16

32

Transport

Algemeen slachtofferschap
Meervoudig slachtofferschap

10

25

Bouw

7

21

Zakelijke dienstverlening

5

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

%

Bron: TNS NIPO, 2009

Naast algemeen en meervoudig slachtofferschap, is het mogelijk om resultaten te presenteren
naar type delict (tabel 2). In alle sectoren is het slachtofferschap van diefstal, inbraak,
vernieling en geweld gedaald ten opzichte van 2004 (geweld in de sector bouw
uitgezonderd). Er is wel een verschil in de mate waarin verschillende vormen van
criminaliteit voorkomen in de vijf onderzochte sectoren. Zo worden detailhandelbedrijven
relatief vaker getroffen door diefstal in vergelijking met het gemiddelde van alle sectoren
tezamen (27% tegenover gemiddeld 12%). Het percentage bedrijven in de detailhandel waar
diefstal voorkomt, is wel gedaald ten opzichte van 2004. Toen werd 32% van de bedrijven in
de detailhandel getroffen door diefstal. In de sector transport en zakelijke dienstverlening
echter, is het percentage door diefstal getroffen bedrijven het sterkst gedaald.
In de detailhandel en de horeca is het percentage bedrijven getroffen door vernieling het
grootst. Voor inbraak geldt dat het percentage getroffen bedrijfsvestigingen in de horeca en
het transport het hoogst is. Het deel van de vestigingen dat met geweld te maken kreeg, is
door de jaren heen het hoogst in de horeca, gevolgd door de detailhandel.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

5

2 | Slachtofferschap per type delict per sector van 2004 tot en met 2009 met significante
verschillen tussen 2004 en 2009
% bedrijven met
Inbraak
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
Diefstal
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
Vernielingen 2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
Geweld
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Bouw
13,3
12,6
12,2
12,3
10,5
10,3
-23%
11,8
11,0
11,2
11,5
9,3
10,0
-15%
11,6
10,2
10,5
9,6
8,9
8,2
-29%
2,2
1,6
2,0
1,8
1,8
1,7
-

Detailhandel
14,5
13,1
10,9
10,9
10,2
9,9
-32%
31,7
30,1
27,8
27,0
28,4
27,2
-14%
18,4
19,6
18,4
18,4
17,8
15,2
-17%
6,7
6,2
5,2
5,0
5,6
5,4
-19%

Horeca
16,6
14,5
12,6
13,6
13,7
14,6
-12%
17,0
16,3
14,7
14,8
14,6
13,9
-18%
24,1
24,1
23,1
23,6
24,1
21,8
-10%
10,0
9,1
9,1
8,9
9,1
8,0
-20%

Transport
20,1
17,9
16,5
15,9
13,6
14,8
-26%
14,7
12,4
11,5
11,6
9,7
9,9
-33%
17,2
16,2
14,8
13,4
11,8
12,4
-28%
7,3
5,3
5,2
4,6
4,2
4,6
-37%

Zak. dienstv.
11,0
8,7
8,5
8,2
7,2
6,1
-45%
6,2
5,0
5,1
4,4
3,9
3,5
-44%
11,5
10,8
10,0
10,7
9,5
8,8
-23%
3,6
2,8
2,9
2,9
2,8
2,6
-28%

Bron: TNS NIPO, 2009
Vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

6

Alhoewel kennis over het percentage slachtofferbedrijven relevant is, is het even belangrijk
om na te gaan hoe vaak slachtofferbedrijven zijn getroffen in het afgelopen jaar. Op basis van
dit gegeven kan een schatting worden gemaakt van het totaal aantal delicten (tabel 3) en de
ontwikkelingen ervan in de afgelopen jaren.
Tabel 3 laat zien dat in de bouw, de horeca, de transportsector en de zakelijke dienstverlening
het aantal diefstallen ten opzichte van 2004 is gedaald. Tabel 3 maakt ook inzichtelijk dat
diefstal in de detailhandel net als in 2004 de meest voorkomende vorm van criminaliteit is.
Ten opzichte van 2004 is dit niet veranderd. In 2009 werden in de detailhandel ruim 1.5
miljoen diefstallen gepleegd. In tabel 3 is tevens te zien dat in de sector bouw diefstal ook de
meest voorkomende vorm van criminaliteit is, ondanks dat het aantal gedaald is ten opzichte
van 2004.
In de sectoren horeca, transport en zakelijke dienstverlening zijn vernielingen de meest
voorkomende vorm van criminaliteit. Het aantal vernielingen is in bouw, detailhandel, horeca
en transportsector gedaald ten opzichte van 2004. In de zakelijke dienstverlening is het aantal
vernielingen gestegen ten opzichte van 2004. Ook het aantal inbraken is het afgelopen jaar in
alle sectoren, gedaald in vergelijking met 2004.
Significante verschillen tussen 2004 en 2009 ten aanzien van het aantal delicten zijn
weergegeven in tabel 3.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

7

3 | Aantallen delicten per sector en type delict van 2004 tot en met 2009 met significante
verschillen tussen 2004 en 2009
Delict
Inbraak

Diefstal

Vernielingen

Geweld

4

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Bouw
21.000
18.000
18.000
19.000
19.000
18.000
-14%
27.000
22.000
24.000
26.000
23.000
26.000
-4%
24.000
18.000
19.000
16.000
23.000
18.000
-25%
2,2
1,6
2,0
1,8
1,8
1,7
-

Detailhandel
42.000
32.000
29.000
28.000
26.000
27.000
-36%
1.500.000
1.600.000
1.200.000
974.000
1.727.000
1.527.000

86.000
88.000
89.000
92.000
93.000
71.000
-17%
6,7
6,2
5,2
5,0
5,6
5,4
-19%

Horeca
12.000
10.000
9.000
9.000
9.000
9.000
-25%
49.000
45.000
33.000
35.000
34.000
29.000
-41%
38.000
37.000
38.000
39.000
38.000
32.000
-16%
10,0
9,1
9,1
8,9
9,1
8,0
-20%

Cijfers op grond van schattingen van respondenten

Transport
17.000
15.000
16.000
13.000
10.000
11.000
-35%
27.000
16.000
16.000
13.000
12.000
10.000
-63%
19.000
19.000
18.000
15.000
11.000
14.000
-26%
7,3
5,3
5,2
4,6
4,2
4,6
-37%

Zak. dienstv.
34.000
27.000
25.000
24.000
31.000
25.000
-26%
28.000
21.000
20.000
21.000
22.000
21.000
-25%
47.000
38.000
39.000
46.000
53.000
48.000
+2%
3,6
2,8
2,9
2,9
2,8
2,6
-28%

Bron: TNS NIPO, 2009
Vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004.
De verschilscores zijn berekend op basis van afgeronde cijfers.

4

Gezien de beperkte incidentie van geweldsdelicten is het statistisch niet verantwoord om schattingen af te geven

over het totaal aantal geweldsdelicten. De percentages in deze rij geven het slachtofferschap per sector weer waar
geweld voorkomt.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

8

Top10 procent van meest getroffen bedrijfsvestigingen per sector
In deze paragraaf onderscheiden we bedrijfsvestigingen die het meest te maken hebben gehad
met criminaliteit. Hiertoe hebben we per branche 10 procent van de bedrijfsvestigingen
geselecteerd met het grootste aantal gerapporteerde delicten. Deze groep noemen we de “de
top10 procent meest getroffen bedrijven” en zetten deze af tegen bedrijfsvestigingen die
minder zwaar getroffen zijn. Het doel van deze exercitie is te achterhalen of ondernemingen
die zwaarder zijn getroffen door criminaliteit in 2009 specifieke kenmerken hebben.
Algemene kenmerken van de vestiging
Bedrijven met een eigen bedrijfsterrein en eigen transportmiddelen behoren vaker dan andere
bedrijven tot de top10 procent van meest getroffen vestigingen. Ook bedrijven in het centrum
van een stad behoren vaker dan gemiddeld tot de top10 procent bedrijven die het zwaarst
getroffen worden door criminaliteit. Bedrijven buiten de stad zijn minder vaak aanwezig in
deze top10 procent. Met name bedrijven gevestigd in een winkelcentrum, afzonderlijk
bedrijfspand of bedrijventerrein zijn oververtegenwoordigd in de top10 procent van meest
getroffen bedrijven.
Sectorspecifieke kenmerken en locatie
• Binnen de top10 procent getroffen bedrijven binnen de bouwsector zijn grond-, water- en
wegenbouwbedrijven zwaarder vertegenwoordigd. Daarentegen zijn utiliteitsbouw,
afwerkingsbedrijven, klus- en installatiebedrijven minder zwaar vertegenwoordigd in de
top10 procent getroffen bedrijven.
• Onder de top10 procent getroffen bedrijven in de detailhandel bevinden zich veel
bedrijven actief in de voedings- en genotmiddelen detailhandel, de algemeen assortiment
detailhandel en drogisterijen en kleding detailhandel. Dit zijn drogisterijen en
parfumerieën, maar ook apothekers en benzinestations. Deze bedrijven zijn relatief vaak
in een winkelcentrum gevestigd. We zien dan ook dat onder de top10 procent getroffen
bedrijven relatief veel bedrijven in een winkelcentrum gevestigd zijn.
• Binnen de horeca zijn cafés oververtegenwoordigd in het top10 cluster. Met name
bedrijven in het centrum van een stad zijn relatief vaak vertegenwoordigd in de top10
procent getroffen bedrijven. Bedrijven die buiten de stad liggen zijn minder vaak dan
gemiddeld te vinden in deze top10 procent.
• In de transportsector zijn tram- en taxibedrijven meer dan gemiddeld vertegenwoordigd
in deze groep. De transportbedrijven met de meeste delicten zijn relatief vaak op een
industrieterrein gevestigd en relatief weinig in een bedrijf dat is gevestigd bij een
woonhuis. Zeevaart en pakhuizen zijn juist ondervertegenwoordigd in deze top10
procent.
• Binnen de zakelijke dienstverlening zitten reisbureaus en advocatenkantoren vaker dan
gemiddeld in de top10 van meest getroffen bedrijven. Reclame- en economische
adviesbureaus en architecten zijn juist minder vaak dan gemiddeld te vinden in de top10
procent meest getroffen bedrijven. Deze top10 procent bedrijven zijn relatief vaak te
vinden in het centrum van een stad.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

9

Bewustzijn van het probleem
Bedrijfsvestigingen die vaak door criminaliteit getroffen worden, zien criminaliteit ook vaker
als een probleem voor de bedrijfsvoering. Relatief veel bedrijven in deze groep nemen
maatregelen tegen criminaliteit en geven hier ook meer geld dan gemiddeld aan uit.
Daarnaast registreren zij de voorgevallen criminaliteit vaker, laten zij zich vaker adviseren en
doen zij vaker mee aan projecten.
Slachtofferschap
Naast het enkelvoudig slachtofferschap is bij deze groep ook het meervoudig
slachtofferschap hoger. Het percentage van de zwaarst getroffen bedrijven, dat is
geconfronteerd met meer dan één delictvorm, is gemiddeld 69% van de top10 procent
bedrijven.
Tabel 4 laat zien hoeveel procent van alle delicten wordt gepleegd binnen de groep bedrijven
die het meest wordt getroffen door criminaliteit. Naarmate het percentage in tabel 4 hoger is,
is er sprake van een grotere concentratie van criminaliteit binnen een relatief kleine groep
(top10 procent) bedrijven. Een voorbeeld: In de detailhandel wordt 65% van alle diefstallen
(bijna 1 miljoen van de ruim 1.5 miljoen) gepleegd in de 10% meest getroffen vestigingen en
‘slechts’ 35% (ruim 500.000) in de overige vestigingen.
4 | Aandelen van totaal aantal delicten bij top10 procent meest getroffen bedrijven (%)
% van totaal aantal delicten
Bouw
Detailhandel
Horeca
Transport
Zakelijke dienstverlening

Inbraak
22
5
15
23
16

Diefstal
43
65
56
34
40

Vernielingen
37
9
45
51
32
Bron: TNS NIPO, 2009

De mate waarin het delict bovengemiddeld voorkomt, varieert sterk. De top10 procent van
meest getroffen bedrijven krijgt meer dan gemiddeld met diefstal te maken. Voor de
detailhandel en de horeca geldt dat 65% en 56% van alle diefstallen wordt gepleegd binnen
de top10 zwaarst getroffen bedrijfsvestigingen. Het merendeel van de diefstallen vindt dus
plaats bij een beperkt aantal vestigingen.
In de bouw en transport komt ruim eenvijfde (respectievelijk 22% en 23%) van de inbraken
voor bij de top10 bedrijven.
Behalve bij de detailhandel vinden bij de top10 meest getroffen bedrijven eenderde (32% van
de bedrijven in de zakelijke dienstverlening) tot de helft (51% van de bedrijven in transport)
van de vernielingen plaats bij de top10 procent bedrijven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

10

1.2

Schade door criminaliteit

Om de kosten van de criminaliteit jegens bedrijven in kaart te brengen, houden we rekening
met zowel directe en indirecte schade. Het totale schadebedrag van alle sectoren bij elkaar is
circa 599 miljoen euro5. De totale schade door criminaliteit is daarmee gedaald ten opzichte
van 2004 (toen 686 miljoen euro). Dit is een afname van 13%.
In tabel 5 is te zien dat vooral de detailhandel een relatief groot aandeel heeft in het totale
schadebedrag; diefstal en inbraak vormen voor deze sector de grootste kostenpost. Wanneer
er sprake is van een significante daling van de geschatte schade in 2009 ten opzichte van
2004, is dit in de tabel in procenten weergegeven. Opvallend is de toename van de schade
door inbraak in de horeca (van € 18 miljoen naar € 21 miljoen). Dit is in 2009 gestegen met
17% ten opzichte van 2004, terwijl het totaal aantal inbraken juist is afgenomen. In de
zakelijke dienstverlening is een toename van schade door vernielingen (van € 24 miljoen naar
€ 29 miljoen). Hier geldt een toename van 21% ten opzichte van 2004.

5

Dit is exclusief de schade door geweldsdelicten.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

11

5 | Schadebedragen per sector en delict, in miljoenen euro’s*- 2004 tot en met 2009
Schade in mln. euro’s:
Bouw
Detailhandel
89
55
Inbraak
2004
79
57
2005
75
52
2006
77
54
2007
71
57
2008
74
53
2009
-17%
verschil
146
40
Diefstal
2004
141
35
2005
120
40
2006
114
41
2007
140
42
2008
129
38
2009
-12%
verschil
34
15
Vernielingen 2004
34
15
2005
30
15
2006
32
14
2007
33
14
2008
29
14
2009
-15%
verschil
11
9
Overige
2004
11
5
2005
10
7
2006
9
5
2007
11
5
2008
9
9
2009
verschil
Totaal 2009
114
241
Overall geschatte schade 2004: 686 miljoen euro
Overall geschatte schade 2009: 599 miljoen euro

Horeca
18
18
17
19
19
21
+17%
12
12
11
11
13
13
12
10
10
11
11
11
2.3
2
2
2
2
5
50

Transport
36
25
26
25
22
24
-33%
22
18
15
17
15
16
-27%
10
9
7
8
6
6
-40%
4
4
3
3
2
2
-50%
48

Zak. dienstv.
84
74
66
63
74
61
-27%
33
27
25
22
31
28
24
22
20
22
29
29
+21%
30
21
18
16
25
28
146

Bron: TNS NIPO, 2009
Vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004
*Cijfers op grond van schattingen van respondenten in het onderzoek

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

12

1.3

Preventieve maatregelen

Verreweg de meeste bedrijven lijken zich goed bewust te zijn van het feit dat ze slachtoffer
kunnen worden van criminaliteit (tabel 6). In alle sectoren neemt bijna driekwart (73%) van
de bedrijven preventieve maatregelen. Binnen de bouwsector is dit lager, namelijk 63%. In de
vier andere sectoren ligt dit aandeel hoger (detailhandel 80%, horeca 76%, transport 72% en
dienstverlening 72%).
Bedrijven nemen meestal maatregelen met technische middelen. In het onderstaande
overzicht is te zien dat bedrijven vaak kiezen voor het aanleggen van een alarm. Ook brengen
veel bedrijven extra sloten aan op de deur en/of zetten camera’s in.
6 | Percentage bedrijven dat preventieve maatregelen neemt, en percentage bedrijven dat
onderstaande maatregelen toepast, 2009 (top 3 grijs gearceerd)
Bouw

Detailhandel

Horeca

Transport

Doet aan preventie:

63%

80%

76%

72%

Zakelijke
dienstverlening
72%

Alarm luid
Alarm stil
Extra sloten
Extra zwaar hangen sluitwerk
Hekwerken
Beveiligingsdienst /
portier
Extra verlichting
Camera’s / infrarood

37
25
29
17

54
42
23
12

53
37
22
13

48
32
22
10

51
35
28
18

20
9

10
11

4
13

23
15

6
12

10
9

8
28

7
30

10
21

7
10
Bron: TNS NIPO, 2009

Het aantal bedrijven dat advies inwint over criminaliteitsbestrijding loopt per sector uiteen en
groeit naarmate het bedrijf criminaliteit sterker als een probleem gaat ervaren.
In 2009 heeft 17% van de bedrijven advies ingewonnen tegen 19% in 2004. In de sectoren
bouw, detailhandel en horeca is het aandeel bedrijven dat advies inwint niet aantoonbaar
gedaald. In het transport en zakelijke dienstverlening is het percentage bedrijven dat advies
inwint over criminaliteitspreventie echter wel afgenomen. De aard van het advies heeft
vooral betrekking op elektronische beveiliging en het voorkomen van diefstal.
Bedrijven die het meest getroffen worden door criminaliteit (top10 procent) winnen vaker
advies in dan gemiddeld; het gaat om ruim twee keer zoveel bedrijven. Het advies betrof met
name voorkomen van diefstal door derden en elektronische preventie.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

13

7 | Percentage dat advies inwint of deelneemt aan projecten - 2004 tot en met 2009
Sector

% Advies

% Advies

% Advies

% Advies

% Advies

% Advies

inwinnen

inwinnen

inwinnen

inwinnen

inwinnen

inwinnen

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Bouw

12

13

11

12

12

11

Detailhandel

25

24

22

23

24

25

Horeca

21

20

19

18

19

20

Transport

19

18

17

18

18

17

Zakelijke
dienstverlening

17

15

15

15

14

-11%

Sector

14

-18%

% Project

% Project

% Project

% Project

% Project

% Project

deelname

deelname

deelname

deelname

deelname

deelname

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Bouw

3

4

3

4

3

3

Detailhandel

6

6

6

6

7

7

Horeca

8

8

8

8

8

7

Transport

5

5

5

5

5

5

Zakelijke
dienstverlening

4

4

4

4

4

4

+17%

Bron: TNS NIPO, 2009
Vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004

Deelname aan projecten ter bestrijding van criminaliteit, openbare orde en beveiliging zijn
een andere manier voor bedrijven om zich tegen criminaliteit te wapenen. Bovendien vormen
projecten voor bedrijven een mogelijkheid om met andere, meer innovatieve vormen van
criminaliteitsbestrijding bekend te raken. Tabel 7 geeft per sector het percentage bedrijven
weer dat deel nam aan projecten in 2009.
Van de bedrijven die aan deze projecten meedoen (5% van totaal aantal bedrijven), richt 41%
zich op het beveiligen van de omgeving en 37% op criminaliteitspreventie in algemene zin.
Van alle bedrijven die aan beveiligingsprojecten deelnemen, neemt een kwart (26%) van de
bedrijven deel aan het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Dit is meer dan in 2004 (toen
16%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

14

1.4

Meldings- en aangiftegedrag

Wanneer we het meldingsgedrag bekijken in alle vijf de sectoren samen, zien we dat in totaal
60% van de bedrijven in 2009 van één of meer delicten melding6 heeft gemaakt bij de politie.
In 2004 was dit percentage 67%. Van de bedrijven die slachtoffer zijn geworden van één of
meer delicten heeft 26% ook daadwerkelijk aangifte gedaan bij de politie. Dit verschilt ten
opzichte van 2004. Toen deed 28% van de bedrijven aangifte bij de politie7.
Meldings- en aangiftegedrag per sector
Als we inzoomen op de getroffen bedrijven per sector en hun meldings- en aangiftegedrag
tegen elkaar afzetten, zien we duidelijke verschillen (grafiek 8). Als we deze verschillen
uitdrukken in percentages hebben we een maat die de verhouding tussen melding en aangifte
weergeeft. Deze maat heet het verval, waarmee het verlies zichtbaar wordt van het deel van
de bedrijven dat uiteindelijk geen aangifte doet, maar wel de moeite neemt om melding te
maken. Grafiek 8 toont bovenaan de sector met het grootste verval en onderaan de sector met
het kleinste verval.
8 | Verhouding tussen melding en aangifte van getroffen bedrijven per sector in 2009

67
Horeca
21

59
Detailhandel
22

Melding
69

Aangifte

Transport
33

58
Zak. Dienstverl
30

62
Bouw
35

0

10

20

30

40

50

60

70

80

%

Bron: TNS NIPO, 2009

6

Het melden van een delict onderscheiden we van het doen van aangifte. Daadwerkelijk aangifte doen houdt in

dat een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier is opgemaakt en ondertekend. Het melden van een
delict is het op de hoogte stellen van de politie in de breedste zin van het woord. Het doen van aangifte valt hier
dus formeel binnen.
7

Deze percentages gelden voor alle bedrijven samen en zijn niet sectorgebonden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

15

Het verval is het grootst in de horeca: daar doet zeven op de tien bedrijven (69%) die een
delict melden uiteindelijk geen aangifte (zie zowel grafiek 8 als tabel 9). Ook veel getroffen
bedrijven in de detailhandel doen wel melding maar toch geen aangifte: het verval is daar
bijna tweederde (63%). In de bouw nemen relatief de meeste getroffen bedrijven de moeite
om zowel melding als aangifte te doen; het verval is daar ruim vier op de tien (44%).
9 | Verval tussen meldings- en aangiftegedrag van getroffen bedrijven – 2004 tot en met 2009

Sector

2004

2005

2006

2007

2008

2009

66

64

66

65

61

62

%
Bouw

Detailhandel

Horeca

Transport

Zak. Dienst.

Melding

Aangifte

37

37

36

36

34

35

Verval

44%

42%

45%

45%

44%

44%

Melding

64

63

61

61

58

59

Aangifte

25

25

23

23

22

22

Verval

61%

60%

62%

62%

62%

63%

Melding

69

67

63

65

65

67

Aangifte

22

22

21

20

18

21

Verval

68 %

67 %

67%

69%

72%

69%

Melding

70

68

69

70

66

69

Aangifte

35

33

35

35

33

33

Verval

50%

51%

49%

50%

50%

52%

Melding

65

60

66

61

59

58

Aangifte

31

31

32

30

31

30

Verval

52%

48%

52%

51%

47%

48%

Bron: TNS NIPO, 2009

Meldings- en aangifte gedrag per type delict
Het onderzoek laat een verschil zien tussen het meldingsgedrag bij inbraak en het
meldingsgedrag bij de andere vormen van criminaliteit. In totaal heeft 86% van de bedrijven
die te maken hebben gehad met inbraak de politie hiervan op de hoogte gesteld. In alle
sectoren wordt inbraak vaker gemeld dan de andere delicten. Zo wordt diefstal door 49% van
alle bedrijven gemeld. In de detailhandel is melding bij het delict diefstal relatief het laagste
met 45% en in de transportsector relatief het hoogste met 66%. Vernieling wordt door 46%
van alle bedrijven gemeld. Binnen de horeca en detailhandel wordt het delict vernieling
relatief het minst (44%) gemeld. Van alle bedrijven die te maken krijgen met geweld, meldt
59% dit. Dit is het laagst in de bouw (44%) en hoogst in de horeca (71%).
Per type delict verschilt de mate van verval. Zo is vooral bij geweldsdelicten het aantal
getroffen bedrijven dat melding maakt groter dan het aantal dat uiteindelijk aangifte doet
(verval van 72%). Voor de meeste typen delicten komt het verval uit in de ordegrootte van
ruim de helft tot ruim tweederde. Relatief hoog is het verval bij inbraak in de horeca en de
detailhandel. Bijna negen op de tien (87%) getroffen horecabedrijven maakt melding van

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

16

inbraak. Bijna één op de vijf bedrijven (18%) doet aangifte. In de detailhandel doet 89%
melding en doet 23% daadwerkelijk aangifte van inbraak. Ook bij geweldsdelicten zien we
binnen de horeca en detailhandel een groot verval. Van de horecabedrijven doet 71% melding
en 16% aangifte. In de detailhandel is dat 58% tegen 11%.

1.5

Ervaring met en waardering van de politie

De tevredenheid over het optreden van de politie is sinds 2004 toegenomen. Ruim de helft
(52%) van alle bedrijven die contact heeft gehad met de politie naar aanleiding van een
melding of aangifte, is hierover (zeer) tevreden. De tevredenheid varieert van 43% in de
sectoren bouw en transport tot 59% in de sector horeca.
10 | Percentage bedrijven dat (zeer) tevreden over het optreden van de politie
Sector

Bouw
Detailhandel
Horeca
Transport
Zak. dienstverlening

%

%

%

%

%

%

tevreden

tevreden in

tevreden in

tevreden in

tevreden in

tevreden

in 2004

2005

2006

2007

2008

in 2009

42

46

49

44

50

43

51

55

59

57

59

57

55

59

60

61

60

59

41

45

45

44

50

43

50

50

50

54

48
48
Bron: TNS NIPO, 2009

Vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004

De voornaamste redenen voor bedrijven om tevreden te zijn over de politie zijn de snelheid
over het optreden van de politie (25%) en de klantvriendelijkheid (21%) van de politie.
Belangrijke redenen voor ontevredenheid zijn de perceptie dat de politie geen actie
onderneemt naar aanleiding van de melding of aangifte (16%) en het ontbreken van zichtbaar
resultaat (15%). Deze redenen worden wel minder vaak genoemd dan in 2004 (toen beide
19%). Ook het gebrek aan terugkoppeling (16%) wordt genoemd. Dit is toegenomen ten
opzichte van 2004 (6%).

1.6

Interne criminaliteit

In de MCB van 2006 is voor het eerst specifiek aandacht besteed aan interne criminaliteit. In
2007, 2008 en 2009 hebben we dit herhaald. Interne criminaliteit definiëren we als diefstal
van geld of goederen door het eigen personeel. We maken in deze paragraaf een vergelijking
met 2006.
Het percentage bedrijven dat te maken heeft gehad met interne criminaliteit in 2009 wijkt niet
af van 2006. In totaal is 5% van alle bedrijfsvestigingen in aanraking gekomen met interne

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

17

criminaliteit8. Dit loopt uiteen van 9% in de sector horeca en 8% in de detailhandel tot 2% in
de zakelijke dienstverlening. De interne criminaliteit in de detailhandel is toegenomen ten
opzichte van 2006 (toen 7%). In deze sector zien we tevens een variatie naar type bedrijf: zo
geeft 25% van de supermarkten aan met interne criminaliteit te maken te hebben tegen
gemiddeld 8% in de gehele sector. In de sectoren transport en bouw heeft 5% van de
bedrijven te maken gehad met interne criminaliteit.
De meest getroffen maatregel om interne criminaliteit tegen te gaan is het controleren van
referenties bij de aanname van nieuw personeel (52% van de bedrijven). Ten opzichte van
2006 is deze maatregel in 2009 vaker toegepast (toen 41%). Daarnaast stelt 44% van de
bedrijven regels op voor het eigen personeel met betrekking tot interne criminaliteit. Ook dit
is toegenomen ten opzichte van 2006 (toen 36%). Vier op de tien bedrijven (39%) doet
standaard aangifte na het constateren van interne criminaliteit. Ook hier is sprake van een
toename ten opzichte van 2006 (toen 30%).

1.7

Belangrijkste resultaten 2009 ten opzichte van 2008

In de rapportage vergelijken we 2009 met de nulmeting van 2004. Het is echter interessant
om ook een beeld te krijgen van de ontwikkelingen ten opzichte van 2008. Daarom
beschrijven we in deze paragraaf de meest in het oog springende verschillen ten opzichte van
2008.
Slachtofferschap
Over alle sectoren heen is het algemeen slachtofferschap, de bedrijven die met één of meer
soorten delicten in aanraking zijn geweest, afgenomen. In 2009 is dit 30% tegenover 32% in
2008. Het algemeen slachtofferschap is afgenomen in de sectoren detailhandel, horeca en
zakelijke dienstverlening. Dit geldt in de detailhandel en zakelijke dienstverlening ook voor
het meervoudig slachtofferschap.
In de detailhandel zijn ruim vier op de tien (43%) van de bedrijven slachtoffer van één of
meer delicten. In 2008 gold dit nog voor 46% van de bedrijven. Het meervoudig
slachtofferschap is in de detailhandel gedaald van 16% naar 15%. In de horeca is in 2009
42% van de bedrijven slachtoffer van één of meer delicten. Dit is afgenomen ten opzichte van
2008 toen nog 44% slachtoffer was van één of meer delicten. Het meervoudig
slachtofferschap is in deze sector wel gelijk gebleven. Ook in de zakelijke dienstverlening is
het aantal slachtoffers van één of meer delicten gedaald. In 2008 was bijna een kwart (23%)
slachtoffer van criminaliteit. In 2009 is dit gedaald naar 21%. Ook het meervoudig
slachtofferschap is in deze sector gedaald. In 2009 is het meervoudig slachtofferschap met
bijna een procent gedaald.9

8

9

Dit is inclusief eenmanszaken. Zie sectorrapporten voor exacte verdeling naar branche.
Door afronding op hele getallen is in beide jaren het meervoudig slachtofferschap 5%. Echter in 2008 was dit

onafgerond 5,4% en in 2009 4,5%. Dit is een significant verschil.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

18

De mate waarin criminaliteit als probleem wordt ervaren, is in bijna alle sectoren niet
gedaald. De sector transport vormt hier een uitzondering op. De probleemervaring is in deze
sector juist toegenomen naar 28%. In 2008 bedroeg dit percentage 25%.
In vergelijking met 2008 is het aantal bedrijven dat preventieve maatregelen neemt gelijk
gebleven. Dit geldt voor alle sectoren.
Voor alle sectoren samen zien we dat de tevredenheid over het optreden van de politie niet is
veranderd ten opzichte van 2008. Wanneer we naar elke sector apart kijken zien we dat in de
sectoren bouw en transport de tevredenheid is afgenomen. Voor beide sectoren geldt dat in
2008 nog de helft van de bedrijven tevreden was over de politie (50%). In 2009 is dit gedaald
naar 43% van de bedrijven. Binnen de andere sectoren is de tevredenheid over de politie
onveranderd.
Inbraak
Het percentage bedrijven dat met inbraak te maken heeft, is ten opzichte van 2008 in de
meeste sectoren gelijk gebleven. Alleen in de sector zakelijke dienstverlening is het
afgenomen. In de dienstverlening heeft 6% van de bedrijven in 2009 te maken gehad met
inbraak, terwijl dit in 2008 nog voor 7% van de bedrijven gold. Ook het aantal delicten in
deze sector is gedaald van 31.000 naar 25.000. De raming van de totale schade die hiermee
gepaard gaat is gedaald van € 74 miljoen naar € 61 miljoen.
In de overige sectoren is de frequentie waarmee inbraak voorkomt en daarmee het aantal
delicten gelijk gebleven ten opzichte van 2008.
Diefstal
Het percentage bedrijven dat met diefstal te maken heeft, is in vergelijking met 2008 niet
veranderd. Alleen in de detailhandel is de schade die gepaard gaat met diefstallen afgenomen
ten opzichte van 2008. In 2009 is er € 129 miljoen schade veroorzaakt binnen de detailhandel
door diefstal. In 2008 was dit nog € 140 miljoen.
Vernieling
In de sectoren detailhandel en horeca is het percentage bedrijven dat te maken heeft met
vernielingen afgenomen ten opzichte van 2008. In de detailhandel heeft in 2009 15% te
maken met vernielingen. Daarnaast is de frequentie waarmee vernielingen voorkomen ook
afgenomen van gemiddeld 3,4 per bedrijf in 2008 naar 3,0 in 2009. Daarmee is ook het totaal
aantal vernielingen afgenomen van 93.000 naar 71.000 samen met de geschatte totale schade
van € 33 miljoen naar € 29 miljoen. In de horeca is het percentage bedrijven dat is getroffen
door vernielingen gedaald naar 22% (in 2008 was dit nog 24%). De gemiddelde frequentie
waarmee vernielingen voorkomen bij de horecabedrijven wijkt niet af. Het totale aantal
vernielingen binnen de horeca sector echter wel: van 38.000 in 2008 naar 32.000 in 2009.
Geweld
Het percentage bedrijven dat in aanraking is gekomen met geweld verschilt niet
noemenswaardig ten opzichte van 2008. Alleen in de horeca zien we dat het percentage
bedrijven dat in aanraking is geweest met geweld is afgenomen. In 2009 heeft 8% van de

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

19

horecabedrijven last van een geweldsdelict. In 2008 was dit nog 9%. De gemiddelde
frequentie waarmee horecabedrijven in aanraking komen met geweld wijkt in alle sector niet
af van 2008.10

1.8

Overzichtstabel resultaten 2004 tot en met 2009

Tot slot vindt u op de volgende twee pagina’s een samenvattende tabel, waarin de meest
relevante cijfers voor de jaren 2004 tot en met 2009 per sector staan weergegeven. Hierbij
zijn de significante verschillen tussen 2009 en 2004 in kaart gebracht.

10

Door het lage aantal waarnemingen van geweld kunnen we geen betrouwbare uitspraken doen over het totaal

aantal delicten voor deze vorm van criminaliteit.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

20

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

21

Detailhandel

Detailhandel

Detailhandel

Detailhandel

Detailhandel

Detail-handel

Bouw

Bouw

Bouw

Bouw

Bouw

Bouw

2004 - 2009

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Steekproefomvang (afgerond) n

5.700

6.400

5.800

6.700

3.400

5.500

8.800

9.000

11.800

10.700

12.400

11.900

% ervaart criminaliteit als een
probleem (enigszins + ernstig)

25

22

22

22

19

19**

42

40

37

36

35

35**

% neemt prevent. maatregelen

66

65

64

64

63

63**

81

82

80

81

80

80

% registreert criminaliteit
% neemt deel aan projecten

16
3

18
4

18
3

18
4

17
3

16
3

22
6

24
6

24
6

26
6

25
7

24**
7**

% is tevreden over de politie
(tevreden + zeer tevreden)

42

46

49

44

50

43

51

55

59

57

59

57**

Slachtofferschap
% slachtofferschap algemeen

30

28

28

27

25

25**

49

49

45

45

46

43**

% meervoudig slachtofferschap

10

8

9

8

7

7**

20

19

17

16

16

15**

Inbraak
% bedrijven waar voorkomt

13

13

12

12

11

10**

15

13

11

11

10

10**

Gemiddelde frequentie

2,2

2,0

2,1

2,1

2,0

1,9**

1,9

1,6

1,7

1,7

1,6

1,7**

Raming totaal aantal delicten

21.000

18.000

18.000

19.000

19.000

18.000*

42.000

32.000

29.000

28.000

26.000

27.000**

Relatieve marge aantallen

8,1%

6,9%

7,6%

7,3%

11,2%

8,6%

6,4%

7,0%

6,2%

6,6%

6,7%

6,8%

Raming totale schade (mln €)

€ 55

€ 57

€ 52

€ 54

€ 57

€ 53

€ 89

€ 79

€ 75

€ 77

€ 71

€ 74**

Relatieve marge bedragen

8,9%

7,6%

8,8%

8,3%

10,4%

9,4%

6,6%

7,9%

6,6%

7,1%

6,6%

6,7%

% getroffenen dat melding doet

84

87

86

86

80

83

88

87

88

89

87

89

% getroffenen dat aangifte doet

41

47

45

45

43

43

26

25

25

25

24

23

Diefstal
% bedrijven waar voorkomt

12

11

11

12

9

10**

32

30

28

27

28

27**

Gemiddelde frequentie

3,5

3,0

3,2

3,4

2,8

3,1

31,9

35,4

28,4

24

37,7

34,8

Raming totaal aantal delicten

27.000

22.000

24.000

26.000

23.000

26.000*

1.500.000

Relatieve marge aantallen

10,4%

9,0%

9,7%

8,8%

11,9%

12,7%

8,5%

10,7%

7,6%

8,4%

8,1%

7,5%

Raming totale schade (mln €)

€ 40

€ 35

€ 40

€ 41

€ 42

€ 38

€ 146

€ 141

€ 120

€ 114

€ 140

€ 129 **

Relatieve marge bedragen

10,7%

9,8%

10,6%

11,3%

14,5%

14,0%

5,0%

4,7%

4,6%

4,7%

4,2%

4,2%

1.600.000 1.200.000

974.000

1.727.000 1.527.000

% getroffenen dat melding doet

51

51

51

54

55

53

47

48

45

47

44

45

% getroffenen dat aangifte doet

31

31

29

33

31

31

18

19

17

18

16

16

15**

Vernieling
% bedrijven waar voorkomt

12

10

11

10

9

8**

18

20

18

18

18

Gemiddelde frequentie

3,1

2,7

2,8

2,7

3,0

2,6

3,2

3,1

3,4

3,4

3,4

3,0

Raming totaal aantal delicten

24.000

18.000

19.000

16.000

23.000

18.000*

86.000

88.000

89.000

92.000

93.000

71.000**

Relatieve marge aantallen

12,7%

11,3%

10,9%

10,6%

18,6%

13,6%

7,9%

8,5%

8,5%

8,6%

8,5%

8,4%

Raming totale schade (mln €)

€ 15

€ 15

€ 15

€ 14

€ 14

€ 14

€ 34

€ 34

€ 30

€ 32

€ 33

€ 29**

Relatieve marge bedragen

10,7%

9,4%

10,2%

12,1%

13,4%

12,4%

6,6%

6,5%

5,8%

6,1%

5,5%

6,5%

% getroffenen dat melding doet

46

46

47

48

48

48

46

44

44

47

45

44

% getroffenen dat aangifte doet

25

24

24

24

27

26

17

18

17

19

18

17

Geweld
% bedrijven waar voorkomt

2

2

2

2

2

2

7

6

5

5

6

5**

Relatieve marge percentage

18,4%

15,3%

17,1%

15,0%

21,4%

16,5%

7,5%

9,9%

6,9%

8,9%

7,1%

9,0%

Gemiddelde frequentie

3,3

2,5

2,8

2,2

2,1

4,6

4,5

4,9

4,8

4,0

5,5

4,7

% getroffenen dat melding doet

56

42

40

43

36

44

59

57

52

54

55

58

% getroffenen dat aangifte doet

30

23

17

19

12

18

15

14

12

12

14

11

Overige vormen criminaliteit
% bedrijven waar voorkomt

3

3

4

3

3

3

6

5

5

5

5

5*

Gemiddelde frequentie

11,5

5,8

6,5

3,1

3,0

3,7*

18,9

24,1

11,8

17

14,9

13,3

Raming totaal aantal delicten

27.000

14.000

16.000

7.000

8.000

11.000*

170.000

200.000

86.000

118.000

118.000

109.000

Raming totale schade (mln €)

€ 8,5

€5

€7

€5

€5

€9

€ 11

€ 11

€ 10

€9

€ 11

€9

% getroffenen dat melding doet

36

39

37

35

28

28

46

43

44

47

42

41

% getroffenen dat aangifte doet

18

18

16

15

13

17

18

19

16

16

14

14

*significant verschil 2004-2009 met 95% betrouwbaarheid (significantieniveau van 5%)

**zeer significant verschil 2004-2009 met 99% betrouwbaarheid (significantieniveau van

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

22

Zakelijke
dienstverl.

Zakelijke
dienstverl.

Zakelijke
dienstverl.

Zakelijke
dienstverl.

2005

2006

9.300

9.000

2007
10.100

2008
12.100

2009
10.400

34

32

30

31

30

31**

38

34

32

31

25

28**

22

19

19

18

16

15**

77

77

77

76

76

76

73

72

71

71

73

72

74

76

75

75

72

72**

18
8

20
8

20
8

22
8

22
8

22**
7

26
5

27
5

26
5

28
5

27
5

27
5

17
4

18
4

19
4

20
4

18
4

17
4

55

59

60

61

60

59*

41

45

45

44

50

43

50

50

50

54

48

48

47

45

43

43

44

42**

42

39

37

34

31

32**

29

26

25

24

23

21**

19

18

16

17

17

16**

16

14

12

12

10

10**

8

6

6

6

5

5**

Zakelijke
dienstverl.

Zakelijke
dienstverl.
2004
7.800

Transport
2009
3.400

Transport
2008
3.000

Transport
2007
3.600

Transport
2006
4.800

Transport
2005
3.900

Transport
2004
6.500

Horeca
2009
6.100

Horeca
2008
6.600

Horeca
2007
6.600

Horeca
2006
6.200

Horeca
2005
9.500

Horeca
2004
8.900

17

15

13

14

14

15**

20

18

17

16

14

15**

11

9

9

8

7

6**

1,8

1,7

1,8

1,7

1,6

1,6**

2,9

2,9

3,2

2,8

2,7

2,5**

1,8

1,8

1,7

1,7

1,7

1,7

12.000

10.000

9.000

9.000

9.000

9.000**

17.000

15.000

16.000

13.000

10.000 11.000**

34.000

27.000

25.000

24.000

31.000

25.000**

6,5%

6,5%

10,3%

8,6%

7,9%

7,8%

7,9%

9,9%

10,9%

10,7%

13,4%

11,4%

7,2%

7,2%

7,6%

7,4%

9,3%

€ 18

€ 18

€ 17

€ 19

€ 19

€ 21*

€ 36

€ 25

€ 26

€ 25

€ 22

€ 24**

€ 84

€ 74

€ 66

€ 63

€ 74

7,7%

7,9%

9,8%

9,2%

8,9%

9,1%

7,8%

9,3%

9,5%

10,2%

11,4%

10,8%

8,0%

8,1%

8,3%

7,9%

8,0%

88

89

87

89

88

87

83

83

80

85

82

80

89

90

87

88

88

9,9%
86

20

19

20

20

15

18

35

36

35

38

39

32

36

39

34

33

40

35

8,4%
€ 61**

17

16

15

15

15

14**

15

12

12

12

10

10**

6

5

5

4

4

4**

7,2

6,9

5,6

5,9

5,9

5,2**

6,6

4,6

4,8

4,2

4,2

3,6**

2,8

2,6

2,4

2,9

2,4

2,5

49.000

45.000

33.000

35.000

34.000 29.000** 27.000

16.000

16.000

13.000

12.000 10.000**

28.000

21.000

20.000

21.000

22.000

21.000**

12,4%

12,6%

12,9%

17,0%

14,7%

13,7%

17,0%

14,0%

18,2%

16,3%

19,6%

14,1%

16,1%

12,1%

13,3%

14,9%

11,8%

€ 12

€ 12

€ 11

€ 11

€ 13

€ 13

€ 22

€ 18

€ 15

€ 17

€ 15

€ 16**

€ 33

€ 27

€ 25

€ 22

€ 31

16,5%
€ 28

9,5%

10,8%

11,3%

10,9%

13,2%

18,0%

10,7%

11,7%

13,8%

14,4%

16,9%

17,4%

12,1%

11,8%

12,1%

12,4%

12,6%

14,2%

45

44

41

42

44

48

63

63

60

65

61

66

65

59

67

61

60

64

19

19

17

16

19

22

35

33

32

36

31

35

40

33

39

35

38

37

24

24

23

24

24

22**

17

16

15

13

12

12**

12

11

10

11

10

9**

4,1

4,1

4,3

4,3

4,2

3,8

4,0

4,3

4,4

4,0

3,5

4,1

2,5

2,2

2,5

2,7

2,5

2,4

38.000

37.000

38.000

39.000

38.000

32.000*

19.000

19.000

18.000

15.000

11.000 14.000**

47.000

38.000

39.000

46.000

53.000

48.000*

7,3%

8,3%

10,0%

9,0%

9,8%

10,6%

10,5%

15,3%

14,0%

14,9%

17,9%

20,8%

11,0%

8,6%

12,3%

11,1%

9,8%

11,4%

€ 12

€ 10

€ 10

€ 11

€ 11

€ 11

€ 10

€9

€7

€8

€6

€ 6**

€ 24

€ 22

€ 20

€ 22

€ 29

€ 29**

6,0%

6,8%

7,2%

6,7%

7,0%

8,6%

8,8%

10,9%

10,6%

12,3%

14,1%

12,8%

8,6%

8,6%

9,2%

8,0%

8,1%

9,9%

46

45

45

44

44

44

50

50

47

49

45

52

47

46

48

47

45

46

14

15

13

14

13

14

22

22

23

23

22

22

21

26

23

24

24

25

10

9

9

9

9

8**

7

5

5

5

4

5**

4

3

3

3

3

3**

6,4%

6,8%

8,2%

7,7%

7,9%

8,7%

9,0%

13,9%

12,3%

13,9%

19,5%

14,9%

10,9%

12,8%

11,9%

10,7%

9,2%

9,5%

4,3

4,1

3,8

4,2

4,8

5,0

6,7

6,8

4,5

12,5

10,6

12,6

3,6

3,4

3,8

5,7

4,1

4,6

68

64

66

67

67

71

56

59

56

53

52

62

55

53

53

56

50

56

17

16

16

16

12

16

22

18

23

21

19

24

21

21

22

20

20

21

7

5

5

5

6

5**

5

5

4

4

4

4**

7

6

5

6

6

5**

14,6

19,8

15,9

13

7,5

11,4

21,3

33,6

22,1

14,3

9,2

9,2*

36,8

31,3

33,5

60,6

38,8

13,3**

40.000

42.000

33.000

27.000

17.000

23.000

33.000

49.000

26.000

15.000

11.000 10.000** 440.000

340.000

300.000

580.000

547.000 174.000*

€ 2,3

€2

€2

€2

€2

€5

€4

€4

€3

€3

€2

€ 2*

€ 30

€ 21

€ 18

€ 16

€ 25

€ 28

52

54

52

57

49

52

45

39

48

46

50

44

29

28

29

30

27

31

12

15

15

18

12

14

24

17

21

19

21

23

13

14

13

16

14

15

Significanties zijn gebaseerd op niet afgeronde cijfers

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

23

2

Inleiding

Informatie voor beleid op het gebied van criminaliteitsbeheersing en veiligheid
De Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven (MCB) heeft als doel ontwikkelingen in het
slachtofferschap van criminaliteit bij Nederlandse bedrijven vast te stellen en inzicht te geven
in de maatregelen die bedrijven nemen om de criminaliteit terug te dringen. Daarnaast dient
het informatie op te leveren over de maatschappelijke effecten van het veiligheidsbeleid. De
MCB maakt het mogelijk om op basis van feiten en cijfers te discussiëren over de veiligheid
van bedrijven en de maatregelen die nodig zijn om de veiligheid te vergroten.
Onderzoek omtrent veiligheid in de samenleving heeft een hoge attentiewaarde. Burgers en
bedrijven hechten groot belang aan de veiligheid in de samenleving en het onderwerp staat
hoog op de politieke agenda. Dit noopt tot consciëntieus onderzoek naar de feiten en cijfers
over criminaliteit en veiligheid in het bedrijfsleven, die onweerlegbaar dienen te zijn. De
MCB voorziet hierin.
Nulmeting in 2004
Na het verschijnen van het Veiligheidsprogramma ‘Naar een veiliger samenleving’ in
oktober 2002, dient stelselmatig over de voortgang van het programma en de bereikte
maatschappelijke effecten aan de Tweede Kamer gerapporteerd te worden. Op het terrein van
de criminaliteit bij het bedrijfsleven worden hiervoor met name twee indicatoren gehanteerd:
diefstal bij de detailhandel en geweld bij het bedrijfsleven. Deze indicatoren gelden ook voor
het programma VbbV (Veiligheid begint bij Voorkomen).
Om de criminaliteits- en veiligheidssituatie voor het gehele Nederlandse bedrijfsleven te
onderzoeken, werd in 2002 het MBI (Monitor Bedrijven en Instellingen)
onderzoeksinstrument ontwikkeld en ingezet. Echter de spreiding van deze meting bleek voor
het aantal delicten aanzienlijk te zijn. In 2004 is daarom besloten om de steekproefomvang
met een factor zeven te verhogen om op deze manier hogere betrouwbaarheidsmarges te
garanderen en nauwkeuriger schattingen af te geven. Het onderzoek kreeg tevens een andere
naam, Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven (MCB), omdat vanaf 2004 alleen nog bedrijven en
geen instellingen in het onderzoek zijn meegenomen. De meting in 2004 fungeert als
nulmeting.
Vergelijkbare aanpak in vervolgmetingen
In navolging van MCB 2004, 2005, 2006, 2007 en 2008 is in 2009 een nieuwe meting
uitgevoerd. Door een ongewijzigde aanpak is vergelijking tussen de metingen mogelijk
(gemaakt). De eis was een goede vergelijking te kunnen maken met de resultaten van de
nulmeting – de MCB meting van 2004. De opzet van het onderzoek is daarom ongewijzigd
wat omvang en inhoud betreft. In dit rapport wordt vooral een vergelijking met de resultaten
uit 2004 gemaakt.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

24

Het onderzoek is in 2009 – net als in voorgaande jaren – gericht op de volgende vijf
sectoren:
 Detailhandel
 Bouw
 Horeca
 Transport
 Zakelijke dienstverlening
In de MCB zijn vragen gesteld over inbraak, diefstal, vernieling, geweld en overige
criminaliteit. In 2006 zijn voor het eerst ook vragen gesteld over interne criminaliteit,
waaronder we in dit geval diefstal van geld of goederen door het eigen personeel verstaan.
Bij resultaten met betrekking tot interne criminaliteit maken we dan ook de vergelijking
tussen 2009 en 2006 en niet met 2004.
Gebruikers
De primaire gebruikers van dit onderzoek zijn de ministeries van Justitie en van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De informatie uit de MCB dient voor het sturen
van het veiligheidsbeleid en ter politieke verantwoording. Daarnaast is er een brede kring van
andere (potentiële) gebruikers met voor elk een specifieke gebruikswaarde:
• bedrijven en koepelorganisaties: de MCB biedt zicht op de criminaliteitsproblemen in de
eigen sector, een overzicht van de eigen inspanningen en die van de politie. Daarnaast
kan de MCB bedrijven mobiliseren voor een gezamenlijke aanpak van
veiligheidsproblemen;
• gemeenten en de politiekorpsen die een belangrijke rol vervullen bij de handhaving van
veiligheid;
• andere ministeries: op departementaal niveau biedt de monitor beleidsinformatie, zowel
over de ontwikkeling van criminaliteit als over de inspanningen van de politiekorpsen en
bedrijven. Aangezien veiligheid een belangrijk aspect is van de kwaliteit van het
ondernemersklimaat, heeft ook het ministerie van Economische Zaken steeds meer
aandacht voor het onderwerp.
Opzet van de rapportage
Deze rapportage bevat de resultaten voor de MCB meting 2009. Bij het opstellen van dit
rapport is gekozen voor een beschrijvende weergave van de criminaliteits- en veiligheidssituatie in vijf sectoren. Door de aard van de gestelde vragen en de zeer grote
steekproefomvang (37.236 ondervraagde bedrijfsvestigingen) leent het onderzoek zich goed
voor het bestuderen van operationele en beleidsvoorbereidende vraagstukken. Zo is in dit
rapport na te lezen hoe beleid van de overheid in de cijfers tot uitdrukking komt, bijvoorbeeld
als het gaat om het terugbrengen van criminaliteit, het stimuleren van ondernemers tot het
nemen van maatregelen of het vergroten van de tevredenheid van ondernemers met het
optreden van de politie. Het spiegelen van de onderzoeksuitkomsten aan
beleidsdoelstellingen behoort echter niet tot de verstrekte opdracht.
De delicten staan centraal in de rapportage: in het bijzonder het vaststellen van het aantal
gepleegde delicten. Per delict behandelen we voorts een aantal zaken: mate waarin delict
voorkomt, schade, meldings- en aangiftegedrag en (mogelijk) daderschap. Het melden van
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

25

een delict onderscheiden we van het doen van aangifte. Daadwerkelijk aangifte doen houdt in
dat een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier is opgemaakt en ondertekend. Het
melden van een delict is het op de hoogte stellen van de politie in de breedste zin van het
woord. Het doen van aangifte valt hier dus formeel binnen. Ook beschrijven we de
tevredenheid van bedrijven met het optreden van de politie.
Waar relevant wordt in een sectorrapport een uitsplitsing gepresenteerd naar branche, regio
en stedelijke ligging (agglomeratie).Voor de vergelijking naar regio is het uitgangspunt de
indeling naar de Nielsen-gebieden, een in de marketing gebruikelijke indeling van Nederland
in vijf gebieden. Het betreft de volgende vijf regio’s:
1) de Randstad: de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag met randgemeenten;
2) het westen: de overige gemeenten in de provincies Zuid Holland, Noord Holland en
Utrecht;
3) het noorden: de provincies Groningen, Friesland en Drenthe;
4) het oosten: de provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland;
5) het zuiden: de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg.
In bijlage 1 is weergegeven hoe deze gebieden zich verhouden tot de bestaande politieregio´s.
Het onderscheid naar agglomeratie betreft drie groepen bedrijven, namelijk:
1) vestigingen die in het centrum van een stedelijke agglomeratie zijn gevestigd;
2) vestigingen die aan de rand van een stedelijke agglomeratie zijn gevestigd;
3) vestigingen die buiten een stedelijke agglomeratie zijn gevestigd.
In verband met de leesbaarheid spreken we in de rest van dit rapport niet meer over
‘stedelijke agglomeratie’ maar voornamelijk over ‘stedelijke ligging’ en ‘stad’.
De bedrijven zijn op vestigingsniveau ondervraagd. Omwille van de leesbaarheid spreken wij
in het vervolg ook wel over bedrijven of organisaties in plaats van vestigingen.

In de sectorrapporten maken we een vergelijking met de resultaten uit 2004. Alléén indien
de resultaten van 2009 significant verschillen ten opzichte van 2004 benoemen we dit en
vermelden we het verschil. Wanneer er dus geen significante verschillen zijn tussen 2004 en
2008 vermelden we dit niet.

Dit geldt ook voor de uitsplitsingen die worden gemaakt naar branche, regio en stedelijke
ligging. Indien er geen noemenswaardige verschillen zijn tussen de uitsplitsingen ten
opzichte van het totaal, maken we er geen melding van in de rapportage. Alleen wanneer
sprake is van significante verschillen maken we er melding van.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

26

Nauwkeurigheid van de resultaten
De resultaten die wij in dit rapport presenteren, zijn gebaseerd op steekproefonderzoek. Dit
betekent dat voor de uitkomsten een bepaalde mate van nauwkeurigheid geldt. De
betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van de meting in 2009 hebben zwaar gewogen in de
onderzoeksopzet.
In het rapport vermelden wij onderaan grafieken en tabellen altijd de basis. De basis is het
ongewogen aantal ondervraagde vertegenwoordigers van bedrijfsvestigingen waarop die
resultaten zijn berekend. De basis geeft een indicatie van de betrouwbaarheid van de
resultaten. Het Handboek MCB bevat een uitgebreide methodologische verantwoording,
waarin nader wordt ingegaan op onder andere de betrouwbaarheidsmarges. De cijfers die in
grafieken en tabellen staan vermeld, zijn gewogen op sector en vestigingsgrootte.
Wanneer sprake is van relevante significante verschillen bijvoorbeeld tussen sectoren,
branches, regio’s of stedelijke ligging, besteden wij daar bij de bespreking aandacht aan. In
de andere gevallen kunt u aannemen dat de verschillen vanuit statistisch oogpunt
onvoldoende betekenisvol zijn om te vermelden. Het Handboek bevat een meer
gedetailleerde methodologische verantwoording.
Amsterdam,
Januari 2010

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

27

3

Sectorrapport Bouw

Inhoud sector Bouw

Kerncijfers sector Bouw
Achtergrondkenmerken bouwsector

30
32

1
1.1
1.2
1.3

Slachtofferschap criminaliteit
Slachtofferschap algemeen
Meervoudig slachtofferschap
Probleemervaring criminaliteit

33
33
33
34

2
2.1
2.2
2.2.1
2.3

Registratie criminaliteit
Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding
Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging
Overzicht registratie delicten
Wijze van registreren criminaliteit

36
36
36
37
37

3
3.1
3.2
3.3

Preventieve maatregelen
Mate van preventieve maatregelen
Meest gebruikte preventieve maatregelen
Totale investeringen preventieve maatregelen

39
39
39
40

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9

Inbraak
Percentage bouwbedrijven waar inbraak voorkomt
Totaal aantal inbraken
Locatie inbraken vervoermiddelen
Totale schade door inbraak
Aantal meldingen inbraken bij politie
Redenen om inbraak niet te melden
Registratie van inbraken door politie
Aantal aangiftes bij politie
Vermoedelijke dader bij inbraak

42
42
42
43
44
44
45
45
45
46

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Diefstal
Percentage bouwbedrijven waar diefstal voorkomt
Totaal aantal diefstallen
Locatie diefstallen uit transportmiddelen
Totale schade door diefstal
Aantal meldingen diefstal bij politie
Redenen om diefstal niet te melden
Registratie van diefstal door politie
Aantal aangiftes van diefstal
Vermoedelijke dader bij diefstal

47
47
47
48
48
49
49
50
50
50

6
6.1
6.2
6.3

Vernieling
Percentage bouwbedrijven waar vernieling voorkomt
Totaal aantal vernielingen
Locatie van vernielingen aan vervoersmiddelen

52
52
52
53

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

28

6.4
6.5
6.6
6.7
6.8
6.9

Totale schade door vernielingen
Aantal meldingen vernielingen bij politie
Redenen om vernieling niet te melden
Registratie van vernielingen door politie
Aangiftes van vernieling
Vermoedelijke dader bij vernieling

54
55
55
55
55
56

7
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6

Geweld
Percentage bouwbedrijven waar geweldsdelicten voorkomen
Meest voorkomende geweldsdelicten
Aantal meldingen geweldsdelicten bij politie
Redenen om geweldsdelicten niet te melden
Registratie van geweldsdelicten door politie
Vermoedelijke dader geweldsdelict

57
57
57
57
58
58
58

8
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6
8.7

Overige vormen van criminaliteit
60
Percentage bouwbedrijven waar overige vormen van criminaliteit voorkomen 60
Totaal aantal overige delicten
61
Totale schade overige criminaliteit
61
Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit
61
Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden
61
Registratie van overige criminaliteit door politie
62
Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit
62

9
9.1
9.2

Interne criminaliteit
Percentage bouwbedrijven waar interne criminaliteit voorkomt
Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit

10
10.1
10.2
10.3
10.4

Tevredenheid politie
66
Contact met politie omtrent delicten
66
Tevredenheid aspecten contact met politie
68
Aspecten waarover bouwbedrijven ontevreden zijn in contact met de politie 69
Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte
70

11
11.1

Advies inwinnen en project participatie
Aantal bouwbedrijven dat advies inwint over criminaliteitspreventie en
veiligheid
Terreinen waarop bouwbedrijven advies inwinnen
Partijen waarbij bouwbedrijven advies inwinnen
Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van) criminaliteit
Soort projecten waaraan bouwbedrijven deelnemen
Organisatoren van projecten

11.2
11.3
11.4
11.5
11.6

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

64
64
64

71
71
71
72
73
74
75

29

Kerncijfers sector Bouw
1 | Overzicht en ontwikkeling kerncijfers sector Bouw

2004

2005

2006

2007

2008

2009
toe/afname

% Slachtofferschap algemeen

30

28

28

27

25

% Meervoudig slachtofferschap

10

8

9

8

7

% Ervaart criminaliteit als probleem
(enigszins+ernstig)
% Registreert criminaliteit

25

22

22

22

19

16

18

18

18

17

% Neemt preventieve maatregelen

66

65

64

64

63

25
-17%
7
-30%
19
-24%

16

63
-5%

% Neemt deel aan projecten

3

4

3

4

3

3

% Is tevreden over de politie
(tevreden+zeer tevreden)

42

46

49

44

50

43

% Bedrijven waar
voorkomt

Gemiddelde
frequentie / jaar per
getroffen bedrijf

Raming totaal
aantal delicten2

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil1
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

Geweld

13,3
12,6
12,2
12,3
10,5
10,3
-23%
2,2
2,0
2,1
2,1
2,0
1,9
-14%
21.000
18.000
18.000
19.000
19.000
18.000
-14%

11,8
11,0
11,2
11,5
9,3
10,0
-15%
3,5
3,0
3,2
3,4
2,8
3,1
27.000
22.000
24.000
26.000
23.000
26.000
-4%

11,6
10,2
10,5
9,6
8,9
8,2
-29%
3,1
2,7
2,8
2,7
3,0
2,6
24.000
18.000
19.000
16.000
23.000
18.000
-25%

2,2
1,6
2,0
1,8
1,8
1,7
3,3
2,5
2,8
2,2
2,1
4,6
Nvt

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

Overige
criminaliteit
3,2
3,2
3,5
3,0
2,7
3,2
11,5
5,8
6,5
3,1
3,0
3,7
-68%
27.000
14.000
16.000
7.000
8.000
11.000
-59%

30

Raming totale
schade2
(mln euro)

% Getroffenen dat
melding doet

% Getroffenen dat
aangifte doet

1

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

Geweld

55
57
52
54
57
53
84
87
86
86
80
83
41
47
45
45
43
43
-

40
35
40
41
42
38
51
51
51
54
55
53
31
31
29
33
31
31
-

15
15
15
14
14
14
46
46
47
48
48
48
25
24
24
24
27
26
-

Nvt

56
42
40
43
36
44
30
23
17
19
12
18
-

Overige
criminaliteit
8,5
5
7
5
5
9
36
39
37
35
28
28
18
18
16
15
13
17
-

verschil: vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004. Het percentage eronder is de toename of

afname ten opzichte van 2004 en staat alleen vermeld als het een statistisch significant verschil is.
2

De marges die bij deze cijfers behoren, zijn vermeld in de Overzichtstabel na de Samenvattende Bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

31

Achtergrondkenmerken bouwsector
In de bouwsector zijn naar schatting zo’n 94.000 bedrijfsvestigingen actief.
De sector kent de volgende branches:
Burgerlijke en utiliteitsbouw

(27% van de sector)

Klusbedrijven

(24% van de sector)

Afwerking

(21% van de sector)

Installatie

(16% van de sector)

Grond-, weg- en waterbouw

(8% van de sector)

Overige bouwnijverheid

(4% van de sector)

In de rest van deze rapportage beschrijven we, waar mogelijk en relevant, verschillen tussen
deze branches, de verschillende regio’s en agglomeratie.
Hieronder staat een overzicht van de steekproeven die genomen zijn voor 2009, 2008, 2007,
2006, 2005 en 2004:
- steekproef 2009 n= 5.459
- steekproef 2008 n= 3.402
- steekproef 2007 n= 6.729
- steekproef 2006 n= 5.795
- steekproef 2005 n= 6.403
- steekproef 2004 n= 5.691

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

32

1

Slachtofferschap criminaliteit

1.1

Slachtofferschap algemeen

De bouwsector bestaat uit circa 94.000 bedrijfsvestigingen. Een kwart (25%) van alle
bedrijfsvestigingen heeft de afgelopen 12 maanden te maken gehad met één of meer vormen
van criminaliteit. Dit zijn ongeveer 23.000 vestigingen. In 2004 werd één op de drie
bouwbedrijven (30%) het slachtoffer van criminaliteit. Het algemeen slachtofferschap in de
bouw is hiermee gedaald ten opzichte van 2004.
Branche
Het algemeen slachtofferschap is onder bedrijven in de branche grond-, weg- en waterbouw
hoger dan gemiddeld (33% van de bedrijven tegen 25% gemiddeld in 2009). Hetzelfde geldt
voor installatie (29%) en burgerlijke- en utiliteitsbouw (28%). Het algemeen slachtofferschap
ligt lager dan gemiddeld bij afwerkingsbedrijven (20%) en klusbedrijven (18%).
Agglomeratie
Het algemeen slachtofferschap onder bouwbedrijven aan de rand van een stad is hoger (28%)
dan gemiddeld (25%). Onder bedrijven die buiten een stad liggen is het algemeen
slachtofferschap juist lager (21%).
Regio
In de Randstad is het algemeen slachtofferschap onder bouwbedrijven hoger dan gemiddeld
(33% van de bedrijven tegen 25% gemiddeld). In de regio Noord is het algemeen
slachtofferschap lager dan gemiddeld (19% van de bedrijven tegen 25% gemiddeld).

1.2

Meervoudig slachtofferschap

Van alle bouwbedrijven is 7% meervoudig slachtoffer. Dat wil zeggen dat zij getroffen
worden door meer dan één vorm van criminaliteit2. Het meervoudig slachtofferschap is
daarmee gedaald ten opzichte van 2004 (toen 10%).

2

Bij de behandeling van de afzonderlijke delicten gaan wij in op herhaald slachtofferschap (frequentie).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

33

2 | (Meervoudig) slachtofferschap in de bouwsector
Percentage bedrijven slachtoffer van:

0 delicten
1 soort delict
2 of meer soorten delicten (meervoudig
slachtofferschap)
Totaal

B&U

GWW

Afw.

Instal.

Klus

Overig

Totaal

%
72
19
9

%
67
21
12

%
80
16
5

%
71
22
8

%
82
14
5

%
72
18
10

%
75
18
7

100

100

100

100

100
100
100
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: alle bouwbedrijven (n=5.459)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal

Branche
Bedrijven die actief zijn in de grond-, weg- en waterbouw zijn vaker meervoudig slachtoffer
van criminaliteit (12% tegen 7% gemiddeld). Ook in de burgerlijke en utiliteitsbouw (9%)
komt meervoudig slachtofferschap meer dan gemiddeld voor. Meervoudig slachtofferschap
komt minder dan gemiddeld voor bij afwerkingbedrijven (5%) en klusbedrijven (5%).
Agglomeratie
Aan de rand van een stad ligt het percentage voor meervoudig slachtofferschap hoger dan het
gemiddelde (8% versus 7% gemiddeld). Buiten de stad ligt dat percentage juist lager (6%).
Regio
In de Randstad (10%) en de regio West (9%) ligt het percentage voor meervoudig
slachtofferschap onder bouwbedrijven hoger dan gemiddeld (7%). In de regio Noord ligt het
percentage lager dan gemiddeld (3%).

1.3

Probleemervaring criminaliteit

Acht op de tien bouwbedrijven (81%) ziet criminaliteit niet als een probleem voor de
bedrijfsvoering. Van alle bedrijven ervaart 15% criminaliteit enigszins als een probleem voor
hun bedrijfsvoering. Van alle bouwbedrijven ziet 4% criminaliteit als een ernstig probleem.
Omgerekend naar absolute aantallen betekent dit dat een kleine 18.000 bouwbedrijven (19%)
criminaliteit als een probleem beschouwen.
Het percentage bedrijven dat criminaliteit als een probleem ziet in de bouw is ten opzichte
van 2004 gedaald. Toen ervoeren meer bouwbedrijven (25%) criminaliteit als een probleem.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

34

3 | Ernst van de criminaliteitsproblematiek (één antwoord mogelijk)

4%
15%

Ernstig probleem
Enigszins een probleem
Geen probleem

81%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bouwbedrijven (n=5.459)

Branche
De probleemperceptie van criminaliteit is sterker bij burgerlijke en utiliteitsbouw (21%),
grond-, weg- en waterbouwbedrijven (25%) en installatiebedrijven (23%) tegen 19%
gemiddeld. Klusbedrijven (15%) en afwerkingbedrijven (16%) zien criminaliteit minder vaak
als een probleem voor hun bedrijfsvoering.
Agglomeratie
Bouwbedrijven in het centrum (22%) en die aan de rand van een stad gevestigd zijn (21%),
ervaren criminaliteit meer dan gemiddeld als een probleem (gemiddeld 19%). Bedrijven
buiten de stad ervaren criminaliteit juist minder dan gemiddeld als een probleem (15%).
Regio
In de Randstad ervaren bouwbedrijven criminaliteit relatief vaker als een probleem dan
landelijk het geval is (27% tegen 19% gemiddeld). In het noorden van Nederland gaat het om
minder bedrijven (12%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

35

2

Registratie criminaliteit

2.1

Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding

Bij ruim een kwart van de bouwbedrijven (27%) geeft het personeel geconstateerde
criminaliteit altijd door aan de leiding. Het altijd melden van criminaliteit is hiermee gedaald
ten opzichte van 2004 (toen 34%). Hierbij merken we op dat dit cijfer gebaseerd is op de
antwoorden van de leiding zelf. Bij 3% van de vestigingen geeft het personeel criminaliteit
meestal of soms aan de leiding door, bij een andere 3% van de bedrijven gebeurt dit bijna
nooit. Tweederde van de bouwbedrijven (66%) geeft aan dat het melden van criminaliteit aan
de bedrijfsleiding bij hen niet van toepassing is. Dit is een stijging ten opzichte van 2004
(toen 59%).
Branche
Het altijd doorgeven van criminaliteit aan de leiding is met name het geval bij bedrijven die
werkzaam zijn in de grond-, weg- en waterbouw (41% tegen 27% gemiddeld), burgerlijke en
utiliteitsbouw (36%), bedrijven in overige bouwnijverheid (35%) en installatiebedrijven
(34%). Bij afwerkingsbedrijven (19%) en klusbedrijven (14%) gebeurt dit minder.
Agglomeratie
Bij relatief veel bedrijven aan de rand van de stad (30% tegen 27% gemiddeld) informeert het
personeel de bedrijfsleiding altijd over criminaliteit die heeft plaatsgevonden. Bij bedrijven
in het centrum gebeurt dit minder vaak (23%).
Regio
In het oosten van Nederland meldt het personeel vaker dan gemiddeld criminaliteit aan de
bedrijfsleiding (30% tegen gemiddeld 27%).

2.2

Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging

Van de getroffen bedrijven registreert 16 % van de vestigingen de delicten.
Branche
Registratie van delicten gebeurt bovengemiddeld bij bedrijven die actief zijn in de overige
bouwnijverheid (23%), in de grond- , weg- en waterbouw (22%) en bij installatiebedrijven
(19%). Het gemiddelde is 16%. Afwerkingbedrijven (12%) en klusbedrijven (13%)
registreren criminaliteit minder vaak dan gemiddeld.
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad registreren criminaliteit vaker (18% versus gemiddeld
16%). Bedrijven buiten de stad registeren criminaliteit minder vaak (15%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

36

Regio
Bedrijven aan in het noorden van het land registreren criminaliteit minder vaak (12%) dan
gemiddeld (16%).
2.2.1 Overzicht registratie delicten
Onder bedrijven die slachtoffer worden van criminaliteit, is inbraak (net als in 2004) het
delict dat het meest geregistreerd wordt.
4 | Registreren van specifieke delicten
Getroffen bedrijven die delict

2004

2005

%

%

2006

2007

2008

2009

registreren
%

%

%

%

Inbraak

(slachtoffers n=783)

48

49

47

47

48

48

Diefstal

(slachtoffers n=709)

36

38

37

38

38

38

Vernielingen (slachtoffers n=566)

28

34

31

33

33

33

Geweld

25

27

27

23

(slachtoffers n=122)

33
35
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van het betreffende delict
De genoemde n betreft het aantal slachtoffers in 2009
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Branche
In de burgerlijke en utiliteitsbouw registreren bedrijven vaker geweldsdelicten (52%) dan
gemiddeld (35%). Bij de klusbedrijven gebeurt dit minder vaak (14%). Vernielingen worden
vaker geregistreerd binnen de overige bouwnijverheid (63% versus een gemiddelde van
33%).
Agglomeratie
Aan de rand van de stad registreren bedrijven vaker diefstal dan gemiddeld (44% tegen
gemiddeld 38%). Buiten de stad gebeurt dit juist minder dan gemiddeld (32%).
Regio
In de Randstad worden geweldsdelicten binnen de vestiging minder vaak geregistreerd (9%)
dan gemiddeld (35%).

2.3

Wijze van registreren criminaliteit

Bijna vier op de tien bouwbedrijven (38%) die criminaliteit administreert, doet dit door
middel van het bijhouden van hun aangiften. Een iets kleinere groep gebruikt daarvoor een
registratiesysteem (36%). Het schriftelijk bijhouden (op een andere manier dan het
registreren van aangifte, verzekeringsclaims of door middel van een apart registratiesysteem)
komt in 2009 minder vaak voor dan in 2004 (4% tegen 10%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

37

5 | Meest genoemde manieren van registratie van criminaliteit tegen de vestiging (open
vraag, meer antwoorden mogelijk)
Wijze van
registreren
Houden aangiften bij
Registratiesysteem
Houden
verzekeringsclaims
bij
Houden schriftelijk
bij

2004
%
34
34
12

2005
%
34
34
12

2006
%
38
37
10

2007
%
41
34
12

2008
%
36
37
12

2009
%
38
36
12

10

10

4

6

5

4

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: registreert criminaliteit (2009 n=1.107, 2008 n= 788, 2007 n= 1.420, 2006 n= 1.302, 2005 n=1.525, 2004
n=1.233)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Branche
Bedrijven uit de grond-, water- en wegenbouw houden vaker hun verzekeringsclaims bij
(19%) of hebben een registratiesysteem dan bedrijven in de bouwsector gemiddeld doen
(respectievelijk 12% en 45%). Afwerkingsbedrijven houden over het algemeen vaker
aangiften bij (49% versus 38% gemiddeld).
Regio en agglomeratie
Bouwbedrijven die buiten de stad zijn gevestigd (31% versus 38% gemiddeld) en in het
noorden van Nederland (28% versus 38%) registreren de criminaliteit iets minder vaak via
het bijhouden van hun aangiften.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

38

3

Preventieve maatregelen

3.1

Mate van preventieve maatregelen

Bijna tweederde (63%) van alle bouwbedrijven treft in of bij gebouwen maatregelen ter
voorkoming van criminaliteit. Dit is een daling ten opzichte van 2004. Toen nam 66% van de
bouwbedrijven nog preventieve maatregelen.
Branche
Bedrijven in de overige bouwnijverheid (76%) en installatiebedrijven (71%) treffen vaker
preventieve maatregelen dan gemiddeld (63%). Ditzelfde geldt voor grond-, water- en
wegenbouwbedrijven (70%) en burgerlijke & utiliteitsgebouwen (66%). Het percentage
bedrijven dat preventieve maatregelen treft tegen criminaliteit, is lager onder
afwerkingbedrijven (59%) en klusbedrijven (54%).
Agglomeratie
Bedrijven die zich aan de rand van een stad vestigen, nemen relatief vaker preventieve
maatregelen (67%) dan gemiddeld (63%). Bouwbedrijven buiten de stad doen dit minder
vaak dan gemiddeld (61%), net als bedrijven in het centrum (60%).

3.2

Meest gebruikte preventieve maatregelen

Bouwbedrijven die preventieve maatregelen treffen, kiezen meestal voor een luid alarm en
extra sloten. De maatregelen die door minstens 10% van de bouwbedrijven worden toegepast,
zijn weergegeven in de onderstaande tabel.
6 | De meest toegepaste preventieve maatregelen in/bij gebouwen (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Maatregel

1.
2.
3.
4.
5.
6.

7.
8.

9.

Alarm luid
Extra sloten
Alarm stil
Hekwerken
Extra zwaar hang- en sluitwerk
Plaatsing camera’s /
infraroodbeveiliging
Extra verlichting
Inhuren beveiligingsdienst /
nachtwaker / nachtportier
(Waak)hond

B&U
%
n=1180
38
28
28
27
18
11

GWW
%
n=389
32
24
25
32
13
13

Afw.
%
n=647
32
35
22
15
21
8

Instal.
%
n=754
50
24
31
17
15
17

Klus
%
n=593
33
34
16
15
16
7

Overig
%
n=193
40
22
32
22
11
20

Totaal
%
n=3.761
37
29
25
20
17
11

9
12

14
11

9
8

11
8

8
5

9
14

10
9

9
10
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft maatregel genomen (n= 3.761)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal
8

11

7

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

8

11

39

Branche
Bedrijven in de burgerlijke en utiliteitsbouw en bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw
kiezen als preventieve maatregel vaker voor hekwerken dan gemiddeld (respectievelijk 27%
en 32% tegen gemiddeld 20%). Installatiebedrijven kiezen relatief vaak voor een luid alarm
(50% tegen gemiddeld 37%) en een stil alarm (31% tegen gemiddeld 25%). Afwerkings- en
klusbedrijven gaan daarentegen voor extra sloten (respectievelijk 35% en 34% tegen 29%
gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad maken meer dan gemiddeld gebruik van een stil alarm
(29% tegen gemiddeld 25%), een luid alarm (42% tegen 37%). Daarnaast plaatsen ze vaker
camera’s / infraroodbeveiliging (13% tegen 11%) of huren een beveiligingsdienst/
nachtwaker/nachtportier in (11% versus 9% gemiddeld). Bedrijven buiten de stad maken
vaker dan gemiddeld gebruik van hekwerken (23%) en (waak)honden (13% versus 9%
gemiddeld). Bedrijven in het centrum van de stad maken minder dan gemiddeld gebruik van
een luid alarm (33% tegen gemiddeld 37%) of een stil alarm (20% tegen gemiddeld 25%).
Regio
In de Randstad maakt men relatief vaker dan gemiddeld gebruik van een alarm. Een luid
alarm wordt door bijna de helft (47%) aangegeven als preventieve maatregel (tegenover het
gemiddelde van 37%). In het oosten van het land maken bedrijven hier juist minder gebruik
van (33%). Hekwerken worden in de Randstad relatief minder vaak ingezet als maatregel om
criminaliteit te voorkomen (14% versus 20% gemiddeld). In het zuiden van Nederland maken
bouwbedrijven vaker gebruik van een stil alarm (27% versus 25% gemiddeld).

3.3

Totale investeringen preventieve maatregelen

Bijna tweederde (63%) van alle bouwbedrijven treft in of bij gebouwen maatregelen ter
voorkoming van criminaliteit. Vier op de tien bedrijven (39%) neemt echter maatregelen
waar geen kosten aan zijn verbonden. De overige bedrijven die preventieve maatregelen
nemen en er wel geld aan uitgeven, besteden hier gemiddeld € 1.900 aan. Het totaalbedrag
dat alle bouwbedrijven uitgeven aan preventiemaatregelen in of bij het gebouw, berekenen
we op circa € 70 miljoen.
Branche
Bij grond-, water- en wegenbouw (€ 3.500 per bedrijf) en burgerlijke en utiliteitsbouw
(€ 2.600 per bedrijf) besteden bedrijven die kosten maken voor preventieve maatregelen meer
aan preventieve maatregelen dan gemiddeld (€ 1.900 per bedrijf). De afwerking- en
klusbedrijven besteden gemiddeld minder aan preventieve maatregelen (respectievelijk € 900
en € 800).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

40

Agglomeratie en regio
Aan de rand van de stad geven bouwbedrijven relatief meer geld uit aan preventieve
maatregelen (€ 2.400 per bedrijf) dan buiten de stad (€ 1.500) in vergelijking met het
gemiddeld.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

41

4

Inbraak

4.1

Percentage bouwbedrijven waar inbraak voorkomt

Eén op tien bouwbedrijven (10%) heeft te maken gehad met inbraak in gebouwen en/of
transportmiddelen. Dit zijn in absolute aantallen bijna 9.700 bouwbedrijven. De inbraak bij
bouwbedrijven is gedaald ten opzichte van 2004 (toen 13%).
Van de bouwbedrijven heeft 5% te maken gehad met inbraak in gebouwen en 7% was
slachtoffer van inbraak in bedrijfswagens of andere transportmiddelen.
Branche
Bedrijven in de grond-, water- en wegenbouw (15%), burgerlijke en utiliteitsbouw (12%) en
installatiebedrijven (13%) hebben meer dan gemiddeld (10%) te maken gehad met inbraken
in gebouwen of transportmiddelen. Bedrijven in de afwerking en klusbedrijven hebben
relatief gezien minder te maken gehad met inbraak (respectievelijk 8% en 7%).
Agglomeratie
Inbraak gebeurt vaker bij bouwbedrijven aan de rand van een stad (12% van de bedrijven
tegen 10% gemiddeld), dan buiten de stad (9%).
Regio
In de Randstad wordt relatief gezien vaker ingebroken (13% tegen 10% gemiddeld)en in het
noorden van Nederland minder (6%).

4.2

Totaal aantal inbraken

Bij de bouwbedrijven die te maken hebben gehad met inbraak in gebouwen, gebeurt dit
gemiddeld 1,6 keer per jaar. Op grond van deze frequentie berekenen we het aantal inbraken
in gebouwen per jaar onder alle bedrijven op iets meer dan 7.400 per jaar.
Van de bedrijven die te maken hebben gehad met inbraak in transportmiddelen, gebeurt dit
ook gemiddeld 1,6 keer per jaar. De raming voor het totaal aantal inbraken in
transportmiddelen komt daarmee op circa 10.500 per jaar. Het betreft hier een afname ten
opzichte van 2004. Toen betrof de gemiddelde frequentie van inbraken in transportmiddelen
twee keer per jaar. In totaal waren dit circa 13.000 inbraken in de bouw.
De som van deze twee typen inbraken telt op tot circa 18.000 voor de hele sector, met een
gemiddelde frequentie van 1,9 per vestiging. Dit is een daling ten opzichte van 2004, met een
totaal van ruim 21.000 inbraken en een gemiddelde van 2,2 per vestiging.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

42

7 | Frequentie inbraak in gebouwen en/of transportmiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt (basis:
n=5.459)
In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

4,9%
6,9%
4
10,0%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
3
getroffen vestigingen
1,6
1,6
1,9

Totaal geraamd aantal
inbraken

7.400
10.500
17.900
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
De gemiddelde totale inbraakfrequentie ligt relatief laag bij afwerkingsbedrijven (1,4 keer per
jaar) en klusbedrijven (1,5 keer per jaar). Bij bedrijven in de grond-, water- en wegenbouw
ligt dit relatief hoog (2,3 keer per jaar).
Regio
In de Randstad wordt er relatief vaker ingebroken in bedrijfswagens of andere
transportmiddelen in vergelijking met de rest van Nederland (2,1 keer versus gemiddeld 1,6
keer), terwijl dit in het noorden juist relatief minder vaak (0,8 keer per jaar) het geval is. In
totaal wordt er vaker ingebroken in de Randstad (2,4 keer per jaar) dan in de rest van
Nederland (1,9 keer per jaar).

4.3

Locatie inbraken vervoermiddelen

Acht op de tien (81%) inbraken in transportmiddelen vindt plaats buiten het eigen
bedrijfsterrein. Vier op de tien (40%) vinden plaats binnen de eigen gemeente.
8 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Eigen bedrijfsterrein
Buitenland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
40
38
20
1
1
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=536)

3

Van de getroffen ondernemers geeft 88% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te weten, 10% geeft

aan dit te schatten en 2% weet geen exact aantal te noemen van het aantal inbraken.
4

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 10,0% in plaats van 11,8%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

43

Branche
Binnen de grond-, water en wegenbouw ligt het percentage voor “elders in Nederland’’
(63%) hoger dan gemiddeld (38%). Bij klusbedrijven is dit het geval voor het percentage
‘binnen de gemeente’ (55% versus 40% gemiddeld).

4.4

Totale schade door inbraak

De schade die bouwbedrijven ondervinden als gevolg van inbraak kan worden onderverdeeld
in directe en indirecte schade. De directe schade betreft de directe kosten die zijn gemaakt
voor vervanging, reparatie en dergelijke, ongeacht het bedrag dat is gedekt door de verzekering. Van indirecte schade is sprake wanneer een bedrijf als gevolg van inbraak
bijvoorbeeld vertraging oploopt in de levering van producten en diensten.
Bijna alle getroffen bouwbedrijven (98%) zeggen dat zij directe schade oplopen als gevolg
van inbraak. Deze bedrijven schatten de directe schade die zij ondervinden gemiddeld op
€ 4.600. Daarmee is de totale directe schade als gevolg van inbraak voor alle bouwbedrijven
te ramen op € 43,5 miljoen.
Bijna zes op de tien getroffen bouwbedrijven (56%) zeggen door inbraak indirecte schade op
te lopen. De gemiddelde indirecte schade hierdoor schatten deze ondernemers op
€ 1.800 per getroffen vestiging. De totale omvang van de indirecte schade als gevolg van
inbraak voor alle bouwbedrijven berekenen we op € 9,5 miljoen.
De totale schade voor de bouwsector door inbraak komt hiermee op € 53 miljoen.
Branche
Bedrijven in de grond-, water en wegenbouw hebben meer directe schade dan gemiddeld
(€ 6.100 in vergelijking met gemiddeld € 4.600). Afwerkingsbedrijven (€ 3.100) en bedrijven
in de overige bouwnijverheid (€ 3.200) hebben daarentegen gemiddeld minder directe
schade. Voor bedrijven in de afwerking geldt ook dat de indirecte schade lager ligt (€ 1.300).

4.5

Aantal meldingen inbraken bij politie

Onder melding doen verstaan wij het inlichten van de politie in de breedste zin van het
woord. Aangifte doen valt hier dus ook onder. Ruim acht op de tien bouwbedrijven (83%) die
te maken hebben gehad met inbraak, meldt dit bij de politie. Gemiddeld doen deze
vestigingen 1,7 keer per jaar melding van een inbraak. Op basis van deze frequentie
berekenen we het totaal aantal meldingen van inbraak op ongeveer 13.300 per jaar. Dit is een
daling ten opzichte van 2004, toen het gemiddelde aantal op 2,0 stond met een totaal aantal
meldingen van ongeveer 16.300 per jaar.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

44

Agglomeratie
Bedrijven die zich hebben gevestigd aan de rand van de stad stellen relatief vaker de politie
op de hoogte van inbraak dan in andere delen van de stad (87% versus 83% gemiddeld).
Bedrijven in het centrum juist minder vaak (74%).

4.6

Redenen om inbraak niet te melden

Van de bouwbedrijven die slachtoffer worden van inbraak, stelt 15 % de politie hiervan niet
op de hoogte. De belangrijkste reden die hiervoor wordt aangedragen en die door 41% wordt
genoemd, is het feit dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding.
Een tweede reden die door bijna een vijfde van de bedrijven (18%) wordt genoemd, is dat de
er geen tijd was. Ruim een op de tien (14%) geeft aan dat de schade te klein was, terwijl in
2004 dit nog door 34% genoemd werd. De redenen die worden genoemd door minstens 10%
van de getroffen bedrijven die geen melding doen, staan aangegeven in de onderstaande
tabel.
9 | Belangrijkste redenen niet melden inbraak bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Er was te weinig tijd
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Aangifte/melding is door anderen gedaan

%
41
18
14
11
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft inbraak niet gemeld bij de politie (n=101)

Agglomeratie
Bouwbedrijven aan de rand van de stad (65%) geven vaker dan gemiddeld (41%) aan dat ze
de politie niet op de hoogte stellen omdat ze denken dat de politie er toch niets aan doet.

4.7

Registratie van inbraken door politie

Bij negen op de tien bedrijven die inbraak melden, registreert de politie de melding (89%).
Bij zes op de tien (61%) bedrijven die inbraak meldt, maakt de politie proces-verbaal op. In
2004 gebeurde dit bij bijna driekwart van de meldingen (73%). Ruim een kwart van de
bedrijven (27%) die inbraak meldt, geeft aan dat de politie een onderzoek heeft ingesteld naar
het delict.

4.8

Aantal aangiftes bij politie

Het doen van daadwerkelijke aangifte onderscheiden we van het melden van een delict.
Daadwerkelijk aangifte doen, houdt in dat een proces-verbaal of een standaard

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

45

aangifteformulier is opgemaakt en ondertekend. Ruim vier op de tien (43%) vestigingen waar
is ingebroken, doen daadwerkelijk aangifte.

4.9

Vermoedelijke dader bij inbraak

Slechts in een zeer beperkt aantal gevallen hebben ondernemers een concreet vermoeden wie
de inbreker is, zoals klanten, opdrachtgevers of personeel. In ruim driekwart van de gevallen
(78%) sluiten de ondernemers deze categorieën uit en vermoeden dat de dader een onbekende
is. In 15% van de gevallen heeft het bedrijf geen enkel idee wie de dader van de inbraak zou
kunnen zijn.
10 | Vermoedelijke dader bij inbraak (één antwoord mogelijk)5

15%

1%
4%
2%

onbekend
personeelslid
criminele organisatie
anders
weet niet

78%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: bouwbedrijf slachtoffer van inbraak (n=783)

5

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

46

5

Diefstal

5.1

Percentage bouwbedrijven waar diefstal voorkomt

Onder diefstal verstaan we het wegnemen van zaken die eigendom zijn van het bedrijf. Het
kan hier zowel gaan om diefstal door het eigen personeel als om diefstal door derden. Om
eventuele dubbeltellingen te voorkomen, rekenen we de gestolen goederen bij inbraak niet
onder diefstal mee.
Eén op de tien bouwbedrijven (10%) heeft te maken met één of meer vormen van diefstal. In
totaal gaat het om circa 9.400 vestigingen. Het gaat voornamelijk om diefstal uit gebouwen
(6%). Een kleiner deel van de bedrijven heeft te maken met diefstal uit transportmiddelen
(4%) of diefstal van transportmiddelen zelf (2%). Het percentage bedrijven dat met diefstal te
maken heeft gehad in 2009 is gedaald ten opzichte van 2004. Toen lag dit percentage nog op
12%.
Branche
Bedrijven in de burgerlijke en utiliteitsbouw (12%) hebben vaker dan gemiddeld (10%) met
diefstal te maken. Klusbedrijven hebben juist minder last van diefstal (7%).
Agglomeratie
Bouwbedrijven die zich aan de rand van de stad hebben gevestigd hebben vaker dan
gemiddeld te maken met diefstal (11%). Bedrijven die aan de buitenkant van de stad zijn
gevestigd hebben daar minder vaak last van (9%).
Regio
Bouwbedrijven in de Randstad (14%) hebben vaker dan gemiddeld met diefstal te maken
(10%), bouwbedrijven in het noorden van het land juist minder (6%).

5.2

Totaal aantal diefstallen

Het totaal aantal diefstallen in de bouwsector ramen we op circa 26.000, gemiddeld 3,1 keer
per getroffen vestiging per jaar. Het gemiddeld aantal keer dat diefstal plaats vindt, is gedaald
ten opzichte 2004 (3,5 keer per jaar).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

47

11 | Frequentie diefstal uit gebouwen, van en uit vervoermiddelen

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=5.459)
6,4%
3,9%
2,0%
7
10,0%

Gemiddelde frequentie per
jaar waarmee het delict
voorkomt6
2,6
2,0
1,4
3,1

Totaal geraamd aantal
diefstallen voor alle
bedrijven
15.500
7.500
2.600
25.600
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Klusbedrijven worden minder vaak dan gemiddeld slachtoffer van diefstal (2,1 keer per jaar
per getroffen bedrijf tegenover 3,1 keer gemiddeld).

5.3

Locatie diefstallen uit transportmiddelen

Ruim de helft (53%) van de bedrijven die slachtoffer wordt van diefstal van goederen uit een
transportmiddel, overkomt dit binnen de vestigingsgemeente. Het aantal diefstallen uit
transportmiddelen op het eigen terrein is gestegen (21%) ten opzichte van 2004 (13%).
12 | Slachtofferschap diefstal en locatie (één antwoord mogelijk)
Locatie
Elders in Nederland
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Eigen bedrijfsterrein
Buitenland
Weet niet / wil niet zeggen
Totaal

%
42
32
21
1
4
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=291)

5.4

Totale schade door diefstal

Bijna alle getroffen bedrijven (97%) zeggen dat zij directe schade oplopen als gevolg van
diefstal. De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging bedraagt naar schatting

6

Van de getroffen ondernemers geeft 70% aan het door hen genoemde aantal diefstallen zeker te weten, 30% geeft

aan het te schatten.
7

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 10,0% in plaats van 12,3%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in
het totaalpercentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

48

ongeveer € 3.500. De totale directe schade voor de gehele bouwsector als gevolg van diefstal
berekenen we op circa € 32 miljoen.
Bijna de helft (47%) van de getroffen bedrijven zegt dat zij indirecte schade oplopen als
gevolg van diefstal. Als een bouwbedrijf indirecte schade oploopt, bedraagt deze gemiddeld
€ 1.400. Dit is een daling ten opzichte van 2004 toen de schade gemiddeld nog € 1.950 was.
De totale indirecte schade als gevolg van diefstal voor de hele sector ramen we daarmee op
circa € 6 miljoen.
De totale schade voor de sector, direct en indirect bij elkaar, komt uit op € 38 miljoen.
Het aantal waarnemingen voor de verschillende subbranches is te klein om er uitspraken over
te kunnen doen.
Agglomeratie
Bedrijven buiten de stadsrand melden een lagere directe schade door diefstal (€ 2.300) dan
gemiddeld (€ 3.500), ook de indirecte schade is lager (€ 950 tegen € 1.400 gemiddeld).

5.5

Aantal meldingen diefstal bij politie

Ruim de helft van de bouwbedrijven (53%) die slachtoffer zijn van diefstal, meldt dit bij de
politie. De vestigingen die diefstal melden bij de politie, doen dit met een gemiddelde
frequentie van 1,7 keer per jaar. Op basis van deze frequentie ramen we het totaal aantal
meldingen van diefstal voor alle bouwbedrijven op circa 8.300 per jaar. Dit is 32% van het
geraamde aantal gevallen van diefstal voor de gehele sector.
Agglomeratie en regio
Bouwbedrijven aan de rand van de stad (60%) hebben vaker dan gemiddeld (53%) melding
gedaan van diefstal dan bedrijven buiten de stad (45%). Bouwbedrijven in het noorden
hebben bij de politie gemiddeld vaker melding gedaan van diefstal dan bouwbedrijven in
andere regio’s (68% tegen 53%).

5.6

Redenen om diefstal niet te melden

De bedrijven die een diefstal niet melden, geven aan dat de belangrijkste reden om hier geen
melding van te maken is dat zij de indruk hebben dat de politie geen actie zal ondernemen
naar aanleiding van de melding (27%). Een tweede reden die veel genoemd wordt, is dat de
schade te klein was om een melding te kunnen maken omdat het binnen het eigen risico valt
(24%). Dit is een daling ten opzichte van de 33% die dit als reden opgaf in 2004. De redenen
die genoemd worden door minstens 10% van de bedrijven staan in het volgende tabel
weergegeven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

49

13 | Meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Geen tijd
Te weinig bewijs

%
27
24
16
15
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft diefstal niet gemeld bij de politie (n=297)

5.7

Registratie van diefstal door politie

Bij ruim acht op de tien bedrijven (82%) die diefstal meldt, registreert de politie het delict.
Bij 53% van de bedrijven die melding maken van diefstal, maakt de politie een procesverbaal op. Bij 17% van de bedrijven die diefstal melden bij de politie, is de politie de zaak
gaan onderzoeken.

5.8

Aantal aangiftes van diefstal

Bijna eenderde (31%) van de bouwbedrijven die te maken hebben met diefstal, doet
daadwerkelijk aangifte door het ondertekenen van een proces-verbaal.
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad doen relatief vaker aangifte (36%) dan gemiddeld (31%).

5.9

Vermoedelijke dader bij diefstal

Personeelsleden, klanten, opdrachtgevers of criminele organisaties worden zelden door de
bedrijfsleiding verdacht van diefstal. In veruit de meeste gevallen sluiten de ondernemers
deze categorieën uit en menen dat de vermoedelijke dader een onbekende is van het bedrijf
(69%). Van alle bouwbedrijven heeft 17% geen idee in welke kringen de dader gezocht kan
worden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

50

14 | Vermoedelijke dader bij diefstal (één antwoord mogelijk)8

17%

3%
2%
2%

7%

69%

onbekend
personeelslid
klant - opdrachtgever
criminele organisatie
anders
weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal (n=709)

8

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

51

6

Vernieling

6.1

Percentage bouwbedrijven waar vernieling voorkomt

Onder vernieling verstaan we het opzettelijk beschadigen van bezittingen van bedrijven
waarbij de dader niet handelt uit winstbejag. Het kan hierbij gaan om opzettelijke vernieling,
brandstichting of het aanbrengen van graffiti aan bedrijfsgebouwen, vervoermiddelen of
andere eigendommen. In het vervolg spreken we kortweg over vernieling.
Bijna één op de tien (8%) bouwbedrijven heeft met één of meer soorten vernieling te maken.
Dit komt neer op circa 7.700 vestigingen. Dit verschilt met het percentage vernielingen in
2004 (12%). In 5% van de gevallen betrof het vernielingen aan transportmiddelen. In de
overige 4% van de vernielingen ging het om bedrijfsgebouwen.
Branche
Bedrijven die actief zijn in de grond-, weg- en waterbouw worden meer dan gemiddeld (14%
tegen 8%) slachtoffer van vernieling, afwerkings- en klusbedrijven minder (respectievelijk
6% en 7%).
Agglomeratie
Bouwbedrijven in het centrum en aan de rand van de stad (beiden 10%) hebben vaker dan
gemiddeld (8%) te maken met vernieling. Bij bedrijven buiten de stad gebeurt dit juist
minder vaak (6%).
Regio
In het noorden van het land worden bedrijven minder vaak slachtoffer van vernieling dan in
de rest van het land (6% versus 8% gemiddeld).

6.2

Totaal aantal vernielingen

Gemiddeld komt vernieling aan gebouwen per getroffen vestiging 2,3 keer per jaar voor. Op
basis hiervan ramen wij het totaal aantal vernielingen aan gebouwen per jaar op circa 9.000.
Vernielingen aan transportmiddelen komen gemiddeld ook twee (2,1) keer per jaar voor bij
bedrijven die hier slachtoffer van zijn. In 2009 komt het totaal aantal geraamde vernielingen
aan transportmiddelen uit op ongeveer 9.100 per jaar. Dit is een daling ten opzichte van 2004
(gemiddeld 2,8 keer per jaar en 13.000 aantal geraamde vernielingen).
Het totaal aantal geraamde vernielingen in de bouw daalt hiermee ten opzichte van 2004
(24.000) en komt op ongeveer 18.000.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

52

15 | Frequentie vernieling aan gebouwen en transportmiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=5.459)
Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

4,2%
4,6%
10
8,2%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
9
getroffen vestigingen
2,3
2,1
2,6

Totaal geraamd aantal
vernielingen voor alle
bedrijven
9.000
9.100
18.100
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Bij bedrijven in de grond-, water en wegenbouw komt vernieling vaker voor dan gemiddeld
(4,2 versus 2,6 keer per jaar).
Agglomeratie
Bouwbedrijven aan de rand van de stad (3,0 keer per jaar) worden vaker slachtoffer van
vernieling dan gemiddeld (2,6 keer per jaar).

6.3

Locatie van vernielingen aan vervoersmiddelen

Bij 68% van de bedrijven die getroffen worden door vernielingen aan transportmiddelen,
vinden deze plaats binnen de eigen gemeente.
16 | Locatie vernielingen aan vervoermiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Eigen bedrijfsterrein
Buitenland
Weet niet
Totaal

%
44
30
24
0
2
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling aan transportmiddel (n=304)

9

Van de getroffen ondernemers geeft 75% aan het door hen genoemde aantal vernielingen zeker te weten. Een

kwart (25%) zegt het niet zeker te weten en te schatten.
10

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 8,2% in plaats van 8,8%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaal percentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

53

Branche
Bouwbedrijven in de grond-, water- en wegenbouw hebben vaker te maken met vernielingen
van een transportmiddel buiten de eigen regio (58% versus 30% gemiddeld), dan binnen de
eigen regio (24% versus 44% gemiddeld). Klusbedrijven zien minder vernielingen buiten de
eigen regio (17%).
Agglomeratie
Vernielingen aan transportmiddelen vinden bij bouwbedrijven in het centrum van een stad
minder vaak dan gemiddeld buiten de regio plaats (18% tegen gemiddeld 30%). Voor
bouwbedrijven buiten de stadsrand vinden vernielingen aan transportmiddelen juist minder
vaak plaats op het eigen bedrijventerrein (16%) maar vaker buiten de eigen regio (40%
versus 30% gemiddeld).
Regio
In het westen wordt er relatief gezien minder vernield binnen de eigen regio (34% versus
44% gemiddeld) maar meer buiten de eigen regio (38% versus 30% gemiddeld). In het
zuiden vinden vernielingen juist vaker binnen de eigen regio plaats (55%).

6.4

Totale schade door vernielingen

Van de getroffen bedrijven zegt 89% directe schade op te lopen als gevolg van vernieling.
Bedrijven die directe schade oplopen, worden gemiddeld met een bedrag van € 1.700
geconfronteerd. Op basis hiervan ramen we de totale directe schade in de bouw door
vernieling, brandstichting en graffiti op € 12 miljoen.
Van de getroffen bedrijven zegt 41% indirecte schade op te lopen als gevolg van vernieling.
De indirecte schade die bedrijven oplopen bedraagt gemiddeld € 600. De totale indirecte
schade berekenen we op circa € 2 miljoen voor de gehele bouwsector.
Bij elkaar levert dit een totaalbedrag op aan schade door vernieling van circa € 14 miljoen.
Branche
De directe schade door vernieling is relatief hoog bij grond-, weg- en waterbouwbedrijven
(€ 2.600 per getroffen bedrijf tegen € 1.700 gemiddeld). Deze is relatief laag bij
afwerkingsbedrijven (€ 1.200) en klusbedrijven (€ 1.100). De indirecte schade is voor
klusbedrijven ook lager dan gemiddeld (€ 350 tegen € 600 gemiddeld).
Agglomeratie en regio
Voor bouwbedrijven in het centrum van de stad is de indirecte schade (€ 400) door vernieling
lager dan gemiddeld (€ 600). Ook bouwbedrijven in het noorden van het land hebben een
lagere indirecte schade (€ 280) dan gemiddeld (€ 600).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

54

6.5

Aantal meldingen vernielingen bij politie

Bijna de helft (48%) van de bouwbedrijven die slachtoffer zijn van vernieling, brandstichting
of aanbrengen van graffiti, meldt dit bij de politie. Gemiddeld doet een door vernieling
getroffen bedrijf 1,7 keer per jaar melding. Op basis van het slachtofferschap en de frequentie
berekenen we het totaal aantal meldingen van vernieling op circa 6.100. Dit betreft een derde
(34%) van het totaal aantal geraamde vernielingen bij bouwbedrijven.

6.6

Redenen om vernieling niet te melden

De voornaamste reden voor vestigingen om de politie niet op de hoogte te stellen van
vernieling, is de verwachting dat de politie geen actie zal ondernemen. De te beperkte
omvang van de schade speelt ook een rol bij het niet melden van vernieling.
17 | Meest genoemde redenen om vernieling niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden

%

Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Er was te weinig bewijs/niet aantoonbaar

40%
31%
11%
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft vernieling niet gemeld bij de politie (n=281)

6.7

Registratie van vernielingen door politie

Bij acht op de tien bedrijven die vernielingen meldt, registreert de politie de melding (79%).
Naar aanleiding van de meldingen wordt bij bijna de helft van de bedrijven (46%) procesverbaal opgemaakt. Van de bedrijven die melding doet, geeft 16% aan dat de politie de zaak
is gaan onderzoeken
Het aantal waarnemingen voor de verschillende subbranches is te klein om er uitspraken over
te kunnen doen.

6.8

Aangiftes van vernieling

Een kwart van de met vernielingen geconfronteerde bedrijven (26%) doet aangifte.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

55

6.9

Vermoedelijke dader bij vernieling

Vernielingen worden volgens de getroffen ondernemers niet aangebracht door klanten of
opdrachtgevers, personeelsleden of andere bekenden van het bedrijf. Van de met vernielingen
geconfronteerde bedrijven meent 79% dat de dader een onbekende is van de vestiging. Van
de overige geconfronteerde bedrijven weet 14% niet in welke kringen de daders gezocht
moeten worden.
18 | Vermoedelijke dader van vernielingen (één antwoord mogelijk)11

14%

1%
2%
3%
1%

onbekende
personeelslid
jeugd
buurt
anders
weet niet

79%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling, brandstichting en/of graffiti (n=566)

11

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

56

7

Geweld

7.1

Percentage bouwbedrijven waar geweldsdelicten voorkomen

Onder geweldsdelicten verstaan we voorvallen zoals mishandeling, bedreiging, beroving,
afpersing, agressief gedrag of een zedendelict. Van alle bouwbedrijven heeft in 2009 1,7% te
maken met één of meer geweldsdelicten tegen het personeel. In absolute aantallen betekent
dit dat jaarlijks circa 1.600 vestigingen met dergelijke delicten worden geconfronteerd.
Afwerkingsbedrijven hebben relatief gezien minder te maken gehad met geweldsdelicten (1%
versus 1,7%), grond-, water-, en wegenbouw relatief meer (4,1% versus 1,7%).
Het lage absolute aantal ondervraagde bedrijven dat met geweldsdelicten te maken heeft,
staat het niet toe uitspraken te doen over de schade die hiermee gemoeid is.

7.2

Meest voorkomende geweldsdelicten

Het meest voorkomende geweldsdelict is bedreiging (71% van de getroffen bedrijven). Dit is
een daling ten opzichte van de 85% in 2004. Mishandeling wordt door 11% van de getroffen
bedrijven genoemd en komt hiermee op de tweede plaats.
19 | Aard van de geweldsdelicten waar de sector slachtoffer van wordt (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Geweldsdelict
Bedreiging
Mishandeling
Verbaal geweld
Afpersing
Overval, beroving

%
71
11
7
5
3
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=122)

Op basis van het beperkte aantal absolute waarnemingen van geweldsdelicten kunnen in de
rest van het hoofdstuk geen uitspraken worden gedaan over mogelijke verschillen naar
branche, agglomeratie of regio.

7.3

Aantal meldingen geweldsdelicten bij politie

Van de vestigingen die te maken hebben met geweldsdelicten, meldt ruim vier op de tien
(44%) dit bij de politie. Het percentage getroffen bouwbedrijven dat melding doet, is hiermee
gedaald: in 2004 was dit nog 56%.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

57

Het aantal aangiften ligt lager: van de met geweld geconfronteerde bedrijven doet 18%
daadwerkelijk aangifte. We zien hier een forse daling ten opzichte van 2004 toen dit
percentage op bijna een derde lag (29%).

7.4

Redenen om geweldsdelicten niet te melden

De voornaamste reden om geen melding te maken van geweld is dat bedrijven de problemen
zelf zeggen aan te pakken (genoemd door 35% van de bedrijven die met geweld
geconfronteerd zijn). Een tweede reden is dat de politie er toch niets aan doet (22%). Een
derde reden is de verwachting dat de schade te klein is en binnen het eigen risico valt
(genoemd door 20% van de bedrijven). De redenen die worden genoemd door minstens 10%
van de getroffen bedrijven die geen melding doen, staan in onderstaande tabel.
20 | Meest genoemde redenen om geweldsdelicten niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Probleem zelf aangepakt
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)

%
35
22
20
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt geweldsdelict niet bij de politie (n=65)

7.5

Registratie van geweldsdelicten door politie

Tweederde van de bedrijven die geweldsdelicten meldt bij de politie, geeft aan dat de politie
deze melding heeft geregistreerd (65%). Bovendien geeft bijna de helft van de bedrijven
(46%) die het delict meldt aan dat proces-verbaal is opgemaakt. Bijna een op de drie
bedrijven (29%) zegt dat de politie een onderzoek is gestart.

7.6

Vermoedelijke dader geweldsdelict

Van de bedrijven die slachtoffer zijn van geweldsdelicten denkt 38% dat de schuldige een
onbekende is. Eén op de vijf getroffen bouwbedrijven (21%) denkt dat de dader een klant of
opdrachtgever is. Personeelsleden (17%) en concurrenten (4%) worden ook gezien als
mogelijke daders.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

58

21 | Vermoedelijke dader bij geweldsdelicten (één antwoord mogelijk)12

2%
11%
21%
4%
5%

klant opdrachtgever
onbekende
personeelslid
buurtbewoners
bekende
concurrent/ander bedrijf
anders
weet niet

2%

17%

38%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=122)

12

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

59

8

Overige vormen van criminaliteit

8.1

Percentage bouwbedrijven waar overige vormen van criminaliteit
voorkomen

Behalve de genoemde delicten is 3,2% van de bedrijven slachtoffer van een andere vorm van
criminaliteit. Dit betreft circa 3.000 bedrijven.
Ten opzichte van 2004 is het sturen van spookfacturen/ valse rekeningen toegenomen in
2009, respectievelijk 8% en 25%. Oplichting / bedrog en computercriminaliteit zijn
daarentegen afgenomen (respectievelijk 17% en 8% in 2004 en 8% en 2% in 2009).
22 | Overige vormen van criminaliteit
Overige vormen

Sturen van
spookfacturen / valse
rekeningen
Oplichting / bedrog /
flessentrekkerij
Diefstal/ontvreemding
Spookadvertenties /
acquisitiefraude
Niet betalen van
goederen
Computercriminaliteit
(hacken, virussen)

2004
%
8

2005
%
-

2006
%
14

2007
%
12

2008
%
26

2009
%
25

17

18

15

13

15

8

7
8

11

5

15

17
13

12
9

11

10

12

7

7

12

8

3

4

3

2

2

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overig criminaliteitsdelict (2009 n=200, 2008 n=
112, 2007
n= 212 , 2006 n=220, 2005 n=214, 2004 n=225)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Branche
Installatiebedrijven zijn vaker slachtoffer van overige vormen van criminaliteit (5%) dan
andere bouwbedrijven (3%).
Agglomeratie
Bouwbedrijven aan de rand van de stad zijn vaker slachtoffer (4%) dan gemiddeld (3%).
Regio
In de Randstad hebben meer bouwbedrijven te maken met overige vormen van criminaliteit
(5% versus 3% gemiddeld) dan in het zuiden van het land (2%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

60

8.2

Totaal aantal overige delicten

Bedrijven die te maken hebben met overige vormen van criminaliteit, overkomt dit met een
gemiddelde frequentie van 3,7 keer per jaar. Op basis hiervan berekenen wij het totaal aantal
overige delicten op circa 11.000 per jaar. In 2004 was er nog sprake van gemiddeld 11,5 keer
per jaar en in totaal 27.000 delicten. We kunnen dus spreken van een afname.
Op basis van het beperkte aantal absoluut getroffen bouwbedrijven kunnen we in de rest van
dit hoofdstuk geen uitspraken doen over de verschillende branches, locaties en regio’s.

8.3

Totale schade overige criminaliteit

Zes op de tien (61%) getroffen bouwbedrijven zegt directe schade op te lopen als gevolg van
overige vormen van criminaliteit. Dit komt neer op gemiddeld € 3.100 per getroffen bedrijf.
De totale directe schade in de bouw als gevolg van overige delicten berekenen we op € 6
miljoen.
Van de getroffen bedrijven geeft 40% aan indirecte schade op te lopen. Dit is gemiddeld
€ 2.300 per getroffen bedrijf. De totale indirecte schade ramen we op ongeveer
€ 2,8 miljoen. In 2004 lagen deze bedragen ongeveer gelijk, met een gemiddelde van
ongeveer € 2.300 en een totale indirecte schade van circa € 3 miljoen.
Bij elkaar komt de totale schade in 2009 op circa € 9 miljoen.

8.4

Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit

Van de bedrijven die met overige vormen van criminaliteit te maken hebben, stelt 28% de
politie op de hoogte. Gemiddeld maken deze vestigingen 2,0 keer per jaar melding.
De meldingsfrequentie was in 2004 hoger dan in 2009, namelijk gemiddeld drie keer per jaar
(onder de 36% bouwbedrijven die melding maken).
Het totaal aantal meldingen van overige vormen van criminaliteit komt in 2009 op circa
1.700 keer. Dit is een daling ten opzichte van 2004 toen er ongeveer 2.500 keer melding werd
gemaakt van overige criminaliteit. Dit is 23% van het totale aantal overige delicten.
Van de getroffen bedrijven die melding maken doet 17% ook daadwerkelijk aangifte.

8.5

Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden

De belangrijkste reden voor vestigingen om de politie niet in te lichten, is de
verwachting dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding. De
redenen die worden genoemd door minstens 10% van de getroffen bedrijven die geen
melding doen, staan aangegeven in de volgende tabel.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

61

23 | Meest genoemde redenen voor het niet melden van overige vormen van criminaliteit
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt
De schade was te klein om melding/aangifte
te doen (binnen eigen risico)

%
26
16
10
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: meldt overige vormen van criminaliteit niet bij de politie (n=125)

8.6

Registratie van overige criminaliteit door politie

Van de bouwbedrijven die overige vormen van criminaliteit melden, geeft 80% aan dat de
politie de melding heeft geregistreerd. We zien hier een stijging ten opzichte van 2004 toen
dit percentage nog op 55% lag. Bij 54% van de bedrijven die overige vormen van
criminaliteit melden, heeft de politie proces-verbaal opgemaakt. Eenderde van de bedrijven
die een delict meldt (32%), zegt dat de politie de zaak is gaan onderzoeken.

8.7

Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit

Ruim de helft (54%) van de getroffen bedrijven meent dat de dader een onbekende is van de
vestiging. Van de getroffen vestigingen verdenkt 18% een klant of opdrachtgever als
vermoedelijke dader. In 7% van de gevallen denkt de bedrijfsleiding aan een criminele
organisatie.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

62

24 | Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit (één antwoord mogelijk)13

7%
7%
3%

54%

4%

onbekende
klant / opdrachtgever
criminele organisatie
personeelslid
leverancier
anders
weet niet

7%

18%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overige vormen van criminaliteit (n=200)

13

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

63

9

Interne criminaliteit

9.1

Percentage bouwbedrijven waar interne criminaliteit voorkomt

Onder interne criminaliteit verstaan we hier diefstal van geld of goederen door het eigen
personeel. In de meting van 2006 is hier voor de eerste keer naar gevraagd. Daarom kan
alleen een vergelijking gemaakt worden met 2006, 2007 en 2008 en niet met voorgaande
jaren.
Van alle bouwbedrijven heeft in 2009 5% te maken gehad met een vorm van interne
criminaliteit14.
Branche
Bedrijven in de burgerlijke- en utiliteitsbouw geven vaker (85%) aan niet te maken te hebben
met interne criminaliteit dan gemiddeld (81%). Afwerkings- en klusbedrijven geven dit
minder vaak aan (respectievelijk 76% en 73%).
Agglomeratie en regio
Meer bouwbedrijven aan de rand van de stad hebben te maken met interne criminaliteit (6%
versus 5% gemiddeld). In het westen geven bouwbedrijven minder vaak aan niet te maken te
hebben met interne criminaliteit (78% versus 81% gemiddeld).

9.2

Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit

Bouwbedrijven nemen verschillende maatregelen om interne criminaliteit tegen te gaan. Het
controleren van de referenties bij het aannemen van nieuw personeel wordt het meest
genoemd als maatregel om interne criminaliteit tegen te gaan. Ruim vier op de tien bedrijven
(45%) noemt deze maatregel. Bijna vier op de tien bedrijven (38%) zegt dat zij regels met
betrekking tot interne criminaliteit opstelt voor het personeel. Bijna eenderde (31%) geeft aan
standaard aangifte te doen van interne criminaliteit bij de politie. Ten opzichte van 2006 zien
we een lichte toename voor iedere maatregel.
25 | Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit, antwoordcategorieën voorgelezen

Maatregel
Controle van referenties bij aanname nieuw personeel
Opstellen van regels voor personeel m.b.t. interne criminaliteit
Standaard aangifte doen van interne criminaliteit bij de politie
Geen maatregelen getroffen
Steekproefsgewijs controleren of werknemers goederen of geld meenemen

%
45
38
31
25
23
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: (n=2.649, bedrijven met 1 of meer werknemers in dienst)
14

Dit is inclusief eenmanszaken.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

64

Branche
Binnen installatiebedrijven worden relatief vaak de volgende maatregelen getroffen die
helpen bij het voorkomen van criminaliteit; vragen naar een Verklaring Omtrent Gedrag
(26%), controle van referenties (53%), opstellen van regels (44%) en het standaard aangifte
doen (39%). Binnen de grond-, water- en wegenbouw worden relatief vaak regels opgesteld
voor het personeel (47%). Binnen de burgerlijke en utiliteitsbouw gebeurt dit minder vaak
(34%). Bedrijven in deze branche treffen vaker geen maatregelen (28%). Klusbedrijven
controleren minder vaak referenties (37%).
Agglomeratie
Wanneer we kijken naar de indeling in agglomeratie zien we dat bedrijven aan de rand van de
stad vaker investeren in maatregelen op de volgende gebieden: controle van referenties (48%)
en het opstellen van regels (42%). Buiten de stad treffen bedrijven minder vaak maatregelen
tegen interne criminaliteit (27%) en controleren minder vaak referenties bij aanname van
nieuw personeel (42%). Bedrijven in het centrum stellen minder vaak regels op (30%).
Regio
Bouwbedrijven in de Randstad controleren vaker antecedenten (24%), referenties (52%) en
steekproefsgewijs of hun medewerkers goederen of geld mee naar huis nemen (31%). Ook
stellen ze vaker regels op (49%). Bedrijven in het noorden van het land nemen minder vaak
maatregelen (33%), stellen minder vaak regels op (30%) of controleren antecedenten (14%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

65

10

Tevredenheid politie

10.1

Contact met politie omtrent delicten

In de voorgaande hoofdstukken is vastgesteld dat het meldings- en aangiftegedrag wisselt per
delict. Over de hele bouwsector genomen, dus inclusief de bedrijven die niet met criminaliteit
te maken hebben gehad, heeft 15% het afgelopen jaar één of meer (soorten) delicten gemeld.
Dit is een daling ten opzichte van 2004, waarin 20% van de bouwbedrijven één of meer
soorten delicten heeft gemeld. Één op de tien bouwbedrijven (9%) heeft van één of meer
delicten daadwerkelijk aangifte gedaan. Ook hier zien we een daling ten opzichte van 2004.
Toen deed 11% aangifte voor één of meer soorten delicten.
26 | Contact met de politie: meldings- en aangiftegedrag van alle bouwbedrijven

% Van alle
bouwbedrijven
Melding gedaan totaal
(van 1 of meer soorten
delicten)
Aangifte gedaan totaal
(van 1 of meer soorten
delicten)

2004
%

2005
%

2006
%

2007
%

2008
%

2009
%

20

18

18

18

15

15

11

10

10

10

8

9

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bouwbedrijven, dus ook niet slachtoffers (2009 n=5.459, 2008 n=3.402, 2007 n= 6.729, 2006 n=5.795,
2005 n=6.403, 2004 n=5.691)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Branche
Grond-, weg- en waterbouw (22%) en burgerlijke en utiliteitsbouw (18%) zijn twee branches
die vaker dan gemiddeld (15%) delicten melden en ook vaker dan gemiddeld aangifte doen
(respectievelijk 12% en 10% tegen 9% gemiddeld). Installatiebedrijven (18%) melden alleen
vaker dan gemiddeld delicten. Afwerking- (12%) en klusbedrijven (11%) melden delicten
juist minder vaak en doen ook minder vaak aangifte dan gemiddeld (respectievelijk 7% en
6%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad melden relatief vaak één of meer delicten (19%). Elf
procent van de bedrijven aan de rand van de stad heeft in 2009 aangifte gedaan van één of
meer delicten (gemiddeld 9%). Bedrijven buiten de stad melden minder vaak delicten (12%)
en doen minder vaak dan gemiddeld aangifte (7%).
Regio
Bedrijven aan in de Randstad melden relatief vaak één of meer delicten (20% van alle
bouwbedrijven tegen 15% gemiddeld). Dertien procent van de bedrijven in de Randstad heeft
in 2009 aangifte gedaan van één of meer delicten (gemiddeld 9%). Bedrijven in het noorden

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

66

van het land melden minder vaak delicten (10%) en doen minder vaak dan gemiddeld
aangifte (5%).
In onderstaande tabellen geven we voor de verschillende soorten delicten weer welk
percentage van de bouwbedrijven, die met criminaliteit te maken hebben, deze delicten meldt
of hiervan aangifte doet.
27 | Meldingsgedrag van de met criminaliteit geconfronteerde bouwbedrijven
Delict

% Van getroffen
bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/
brandstichting/
graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Melding
2004
%

Melding
2005
%

Melding
2006
%

Melding
2007
%

Melding
2008
%

Melding
2009
%

84
51
46

87
51
46

86
51
47

86
54
48

80
55
48

83
53
48

56
36

42
39

40
37

43
35

36
28

44
28
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004.

28 | Aangiftegedrag van de met criminaliteit geconfronteerde bouwbedrijven

Delict

% Van getroffen
bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/
brandstichting/
graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Aangifte
2004
%

Aangifte
2005
%

Aangifte
2006
%

Aangifte
2007
%

Aangifte
2008
%

Aangifte
2009
%

41
31
25

47
31
24

45
29
24

45
33
24

43
31
27

43
31
26

30
18

23
18

17
16

19
15

12
13

18
17

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

67

10.2

Tevredenheid aspecten contact met politie

De bedrijven die contact hebben met de politie voor het melden of aangeven van een delict
noemen een aantal punten waarop de politie in hun ogen goed werk aflevert.
Het meest genoemde punt is de klantvriendelijke houding waarmee de politie de melding
afhandelt (18%). In 2004 was het nog 5% van de bedrijven die dit punt noemde. Daarnaast
zijn bedrijven positief over de snelheid van de politie (16%). Van de bedrijven noemt 11% de
bereidheid van de politie om langs te komen wanneer dit nodig is. Dit was in 2004 nog 2%.
29 | Meest genoemde positieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Klantvriendelijk/aanspreekbaar/aardig

18

Snelheid

16

Komen langs als je ze nodig hebt

11

Probleemoplossend vermogen politie

8

Kennis van zaken

6

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1077)

Branche
Bedrijven binnen de overige bouwnijverheid noemen vaker dat ze tevreden zijn over de
klantvriendelijkheid van de politie (34% tegen 18% gemiddeld).
Regio
In het westen van het land noemt men relatief minder vaak dat men tevreden is over de
snelheid van de politie (13% versus 16% gemiddeld). Ook is men minder tevreden over dat
de politie langskomt als ze nodig zijn (8% versus 11% gemiddeld). In het zuiden van het land
is men hier juist meer tevreden over (16%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

68

10.3

Aspecten waarover bouwbedrijven ontevreden zijn in contact met
de politie

De bouwbedrijven die een delict melden of aangeven, noemen ook een aantal punten waarop
de politie in hun ogen minder goed presteert. Zo wordt het ontbreken van actie (uit
tijdgebrek) genoemd (22%). Daarnaast missen de bedrijven zichtbaar resultaat (20%). In
2009 werd gebrek aan terugkoppeling door 18% van de bedrijven als reden voor
ontevredenheid genoemd, terwijl dit in 2004 nog 6% was.
30 | Meest genoemde negatieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

politie deed niets / had geen tijd

22

20

geen zichtbaar resultaat

geen terugkoppeling

18

niet serieus genomen

11

politie komt te laat / snelheid

5

0

5

10

15

20

25

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1075)

Branche
Bedrijven in de burgerlijke en utiliteitsbouw geven vaker aan dat ze geen terugkoppeling
krijgen (22% versus 18% gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad geven minder vaak aan ontevreden te zijn over de politie
omdat de politie niets doet of geen tijd heeft (19% versus 22% gemiddeld) en dat de politie te
laat komt (4% versus 5% gemiddeld). Bedrijven buiten de stad geven dit laatste juist vaker
als reden van ontevredenheid op (8%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

69

10.4

Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

Ruim vier op de tien (43%) bouwbedrijven die melding en/of aangifte doen is tevreden of
zeer tevreden over de manier waarop de politie de melding van delicten afhandelt.
Ruim eenderde van de bouwbedrijven (36%) is nu ontevreden tot zeer ontevreden over het
optreden van de politie bij melding of aangifte.
31 | Mate van tevredenheid met het afhandelen van meldingen en aangiften door de politie
(één antwoord mogelijk)

3%

5%

14%

Zeer tevreden
38%

Tevreden

Niet tevreden, niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontevreden
22%

Weet niet

18%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft één of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.119)

Branche
Afwerkingsbedrijven zijn vaker ontevreden tot zeer ontevreden over het optreden van de
politie bij melding of aangifte (44% versus 36% gemiddeld).
Regio
Bouwbedrijven in het westen van het land meer ontevreden (43%) over het optreden van de
politie bij melding of aangifte. Bedrijven in het zuiden van het land zijn juist meer tevreden
(49%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

70

11

Advies inwinnen en project participatie

11.1

Aantal bouwbedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid

Eén op de tien bouwbedrijven (11%) laat zich adviseren op het gebied van
criminaliteitspreventie en veiligheid. Bedrijven die criminaliteit als een probleem ervaren,
laten zich vaker adviseren. Ze treffen vaker preventieve maatregelen dan bedrijven die zich
niet laten adviseren.
Eveneens bestaat er een verband tussen het inwinnen van advies en de mate waarin delicten
voorkomen: relatief veel bouwbedrijven die meervoudig slachtoffer zijn van criminaliteit
laten zich adviseren. Bovendien laten vestigingen die te kampen hebben met hogere aantallen
delicten zich vaker adviseren.
Branche
Bij klusbedrijven werd in 2009 minder dan gemiddeld advies ingewonnen over
criminaliteitspreventie (9% tegen 11% gemiddeld). Bij bedrijven in de grond-, water- en
wegenbouw werd meer advies ingewonnen (18%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad winnen minder vaak advies in op het terrein van
criminaliteit en onveiligheid dan gemiddeld (9% versus 11% gemiddeld).
Regio
Bedrijven in het westen van het land winnen minder vaak advies in (10% versus 11%
gemiddeld) dan bedrijven in het oosten van het land (14%).

11.2

Terreinen waarop bouwbedrijven advies inwinnen

In de meeste gevallen hebben de ingewonnen adviezen te maken met elektronische
beveiliging van de vestiging en het voorkomen van diefstal door derden. Maar ook de
preventie van vandalisme wordt vaak genoemd. Advisering op het gebied van openbare orde
problemen, groepen jongeren en junks (14%) is gestegen ten opzichte van 2004 (10%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

71

32 | Adviesterreinen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)

electronische beveiliging vestiging

65

preventie diefstal door derden

60

preventie vandalisme

30

veiligheid personeel

19

preventie diefstal personeel

18

preventie overval

14

openbare orde\jongeren\junks

14

0

10

20

30

40

50

60

70

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=689)

Branche
Installatiebedrijven winnen relatief veel advies in over het voorkomen van diefstal door eigen
personeel en de preventie van een overval (respectievelijk 28% tegenover 18% gemiddeld en
23% tegenover 14% gemiddeld). Klusbedrijven winnen minder advies in over de veiligheid
van het personeel / beroving / mishandeling en voorkomen van diefstal door eigen personeel
(respectievelijk 10% versus 19% en 8% versus 18%).
Regio
Bedrijven in het zuiden van het land winnen relatief vaker advies in over het voorkomen van
diefstal door derden (67% versus 60% gemiddeld).

11.3

Partijen waarbij bouwbedrijven advies inwinnen

Bijna een derde van de bouwbedrijven die advies inwint, klopt hiervoor aan bij private
beveiligingsbedrijven (31%). Een vijfde (21%) van de bedrijven laat zich adviseren door de
politie.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

72

33 | Adviserende partijen (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

beveiligingsbedrijf

31

politie

21

verzekeringsbedrijf

13

vertegenwoordiger gemeente

6

ander extern, particulier bedrijf

5

ondernemersvereniging

4

branche organisatie

3

0

5

10

15

20

25

30

35

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=689)

Branche
In de grond-, water- en wegenbouw (10% versus 21% gemiddeld) wordt minder vaak advies
ingewonnen bij de politie dan bij de klusbedrijven (31%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad winnen minder vaak advies in bij een
beveiligingsbedrijf (22% versus 31% gemiddeld) dan bedrijven buiten de stad (36%).
Regio
In de Randstad gaat men relatief gezien minder vaak op zoek naar advies bij
beveiligingsbedrijven (15% versus 31% gemiddeld). Bedrijven in het noorden van het land
doen dit minder vaak bij de politie (9% versus 21% gemiddeld).

11.4

Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van)
criminaliteit

Van de bouwbedrijven participeert 3% in projecten op het gebied van (bestrijding van)
criminaliteit, openbare orde en veiligheid. Klusbedrijven nemen relatief weinig deel in
projecten (2%), installatiebedrijven relatief veel (5%). Bedrijven aan de rand van de stad
nemen ook relatief gezien veel deel aan dergelijke projecten (4% versus 3% gemiddeld). In
het noorden van het land doen bedrijven dit minder (2% versus 3%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

73

11.5

Soort projecten waaraan bouwbedrijven deelnemen

Onder het beperkt aantal aan projecten participerende bedrijven zijn beveiligingsprojecten
van de omgeving en het gebouw het meest geliefd, evenals algemene criminaliteitspreventie.
34 | Soort project waaraan bedrijven deelnemen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer
antwoorden mogelijk)

beveiligingsproject omgeving

43

beveiligingsproject gebouw

42

project criminaliteitspreventie
algemeen

29

Keurmerk Veilig Ondernemen

22

project vandalisme

15

project met politie

4

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt deel aan project (n=232)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

74

11.6

Organisatoren van projecten

De projecten waar bouwbedrijven aan deelnemen, worden meestal georganiseerd door de
gemeente, de politie of een buurtvereniging van bedrijven. De politie wordt minder vaak
(14%) genoemd als organisator van projecten dan in 2004 (26%). De gemeente juist meer
(21%) dan in 2004 (13%).
35 | Organisatoren van projecten (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

gemeente

21

politie

14

buurtvereniging van bedrijven

12

branchevereniging

7

woningbouwvereniging

5

beveiligingsbedrijven

5

door het bedrijf zelf

2

0

5

10

15

20

25

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: deelgenomen aan projecten (n=232)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bouw

75

4

Sectorrapport Detailhandel

Inhoud sector Detailhandel

Kerncijfers sector Detailhandel
Achtergrondkenmerken sector Detailhandel

78
80

1
1.1
1.2
1.3

Slachtofferschap criminaliteit
Slachtofferschap algemeen
Meervoudig slachtofferschap
Probleemervaring criminaliteit

81
81
81
82

2
2.1
2.2
2.2.1
2.3

Registratie criminaliteit
Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding
Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging
Overzicht registratie delicten
Wijze van registreren van criminaliteit

84
84
84
85
85

3
3.1
3.2
3.3

Preventieve maatregelen
Mate van preventieve maatregelen
Meest gebruikte preventieve maatregelen
Totale investeringen preventieve maatregelen

87
87
87
88

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9

Inbraak
Percentage detailhandelbedrijven waar inbraak voorkomt
Totaal aantal inbraken
Locatie inbraken vervoermiddelen
Totale schade door inbraak
Aantal meldingen inbraken bij politie
Redenen om inbraak niet te melden
Registratie van inbraken bij de politie
Aantal aangiftes bij politie
Vermoedelijke dader bij inbraak

89
89
89
91
91
92
92
93
93
94

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Diefstal
Percentage detailhandelbedrijven waar diefstal voorkomt
Totaal aantal diefstallen
Locatie diefstal vervoermiddelen
Totale schade door diefstal
Aantal meldingen diefstal bij politie
Redenen om diefstal niet te melden
Registratie van diefstal door de politie
Aantal aangiftes van diefstal
Vermoedelijke dader bij diefstal

96
96
97
98
98
99
99
100
101
101

6
6.1
6.2
6.3
6.4

Vernieling
Percentage detailhandelbedrijven waar vernieling voorkomt
Totaal aantal vernielingen
Locatie vernieling van vervoermiddelen
Totale schade door vernielingen

103
103
104
104
105

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

76

6.5
6.6
6.7
6.8
6.9

Aantal meldingen vernielingen bij politie
Redenen om vernieling niet te melden
Registratie van vernielingen door politie
Aangiftes van vernielingen
Vermoedelijke dader bij vernielingen

106
106
106
107
107

7
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6

Geweld
Percentage detailhandelbedrijven waar geweldsdelicten voorkomen
Meest voorkomende geweldsdelicten
Aantal meldingen geweldsdelicten bij politie
Redenen om geweldsdelicten niet te melden
Registratie van geweldsdelicten door politie
Vermoedelijke dader geweldsdelicten

109
109
109
110
110
111
111

8
8.1

113

8.2
8.3
8.4
8.5
8.6
8.7

Overige vormen van criminaliteit
Percentage detailhandelbedrijven waar overige vormen van criminaliteit
voorkomt
Totale schade door overige vormen van criminaliteit
Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit bij politie
Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden
Registratie van overige criminaliteit door politie
Aangifte van overige criminaliteit
Vermoedelijke daders bij overige vormen van criminaliteit

113
114
114
114
115
116
116

9
9.1
9.2

Interne criminaliteit
Percentage detailhandelbedrijven waar interne criminaliteit voorkomt
Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

118
118
118

10
10.1
10.2
10.3

Tevredenheid politie
Contact met politie omtrent delicten
Tevredenheid aspecten contact met politie
Aspecten waarover detailhandelbedrijven ontevreden zijn in contact met
politie
Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

120
120
122

10.4
11
11.1
11.2
11.3
11.4
11.5
11.6

123
124

Advies inwinnen en project participatie
125
Aantal detailhandelbedrijven dat advies inwint over criminaliteitspreventie en
veiligheid
125
Terreinen waarop detailhandelbedrijven advies inwinnen
126
Partijen waarbij detailhandelbedrijven advies inwinnen
127
Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van) criminaliteit
128
Soort projecten waaraan detailhandelbedrijven deelnemen
128
Organisatoren van projecten
130

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

77

Kerncijfers sector Detailhandel
1 | Overzicht en ontwikkeling kerncijfers sector Detailhandel

2004

2005

2006

2007

2008

2009
toe-/
afname

% slachtofferschap algemeen

49

49

45

45

46

% meervoudig slachtofferschap

20

19

17

16

16

% ervaart criminaliteit als probleem
(enigszins+ernstig)
% Registreert criminaliteit

42

40

37

36

35

22

24

24

26

25

% Neemt preventieve maatregelen
% Neemt deel aan projecten

81
6

82
6

80
6

81
6

80
7

% is tevreden over de politie
(tevreden+zeer tevreden)

51

55

59

57

59

% bedrijven waar
voorkomt

Gemiddelde
frequentie / jaar per
getroffen bedrijf

Raming totaal
aantal delicten2

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil1
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

14,5
13,1
10,9
10,9
10,2
9,9
-32%
1,9
1,6
1,7
1,7
1,6
1,7
-11%
42.000
32.000
29.000
28.000
26.000
27.000
-36%

31,7
30,1
27,8
27,0
28,4
27,2
-14%
31,9
35,4
28,4
24,0
37,7
34,8
1.500.000
1.600.000
1.200.000
974.000
1.727.000
1.527.000
-

18,4
19,6
18,4
18,4
17,8
15,2
-17%
3,2
3,1
3,4
3,4
3,4
3,0
86.000
88.000
89.000
92.000
93.000
71.000
-17%

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

Gewelds
delicten
6,7
6,2
5,2
5,0
5,6
5,4
-19%
4,5
4,9
4,8
4,0
5,5
4,7
Nvt

43
-12%
15
-25%
35
-17%
24
+9%
80
7
+17%
57
+12%

Overige
criminaliteit
5,7
5,3
4,7
4,5
4,8
5,0
-12%
18,9
24,1
11,8
17,0
14,9
13,3
170.000
200.000
86.000
118.000
118.000
109.000
-

78

Raming totale
schade2
(mln euro)

% getroffenen dat
melding doet

% getroffenen dat
aangifte doet

1

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

89
79
75
77
71
74
-17%
88
87
88
89
87
89
26
25
25
25
24
23
-

146
141
120
114
140
129
-12%
47
48
45
47
44
45
18
19
17
18
16
16
-

34
34
30
32
33
29
-15%
46
44
44
47
45
44
17
18
17
19
18
17
-

Gewelds
delicten
Nvt

59
57
52
54
55
58
15
14
12
12
14
11
-

Overige
criminaliteit
11
11
10
9
11
9
46
43
44
47
42
41
18
19
16
16
14
14
-

Verschil: vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004. Het percentage eronder is de toename of

afname ten opzichte van 2004 en staat alleen vermeld als het een statistisch significant verschil is.
2

De marges die bij deze cijfers behoren, zijn vermeld in de Overzichtstabel na de Samenvattende Bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

79

Achtergrondkenmerken sector Detailhandel
In de sector detailhandel zijn naar schatting 165.000 bedrijfsvestigingen actief.
De sector kent de volgende branches:
Bloemen, planten / reparatie (excl. garages) / pedicures, kappers, fotoateliers

(22% van de sector)

Drogisterij, parfumerie / kleding

(14% van de sector)

Voedings- en genotmiddelen

(12% van de sector)

Overige artikelen / apothekers, benzinestations

(13% van de sector)

Algemeen assortiment

(12% van de sector)

IJzerwaren, d-h-z, bouwmaterialen / woningtextiel, meubelen, huish. apparatuur

(10% van de sector)

Autoreparatie / garages

(8% van de sector)

Overige winkels

(5% van de sector)

Autohandel

(4% van de sector)

In de rapportage beschrijven we de resultaten niet per branche afzonderlijk, maar maken wij
waar mogelijk en relevant een driedeling in de branches. We maken hierbij onderscheid
tussen:
- ‘detailhandel non-food’ (circa 143.000 vestigingen ofwel 87% van de sector)
- ‘detailhandel food’ (circa 17.000 vestigingen ofwel 10% van de sector)
- ‘supermarkten’ (circa 4.500 vestigingen ofwel 3% van de sector).
Wanneer de resultaten daartoe aanleiding geven, geven wij bovendien een beschrijving op
gedetailleerder niveau. Hierbij lichten we de warenhuizen eruit als het om een significant
verschil gaat met de andere detaillisten met een algemeen assortiment. Indien relevant
beschrijven we ook verschillen tussen regio en agglomeratie.
Hieronder staat een overzicht van de steekproeven die genomen zijn voor 2009, 2008, 2007,
2006, 2005 en 2004:
- steekproef 2009 n= 11.909
- steekproef 2008 n= 12.429
- steekproef 2007 n= 10.705
- steekproef 2006 n= 11.771
- steekproef 2005 n= 8.956
- steekproef 2004 n= 8.842

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

80

1

Slachtofferschap criminaliteit

1.1

Slachtofferschap algemeen

Ruim vier op de tien bedrijfsvestigingen (43%) in de detailhandel heeft de afgelopen twaalf
maanden te maken gehad met één of meer vormen van criminaliteit. Dit zijn in totaal circa
71.000 bedrijven. In 2004 was de helft (49%) van de bedrijven slachtoffer van criminaliteit.
Het slachtofferschap is in 2009 gedaald ten opzichte van 2004.

1.2

Meervoudig slachtofferschap

Vijftien procent van alle detailhandelszaken is meervoudig slachtoffer, dat wil zeggen dat zij
getroffen zijn door meer dan één vorm van criminaliteit1. Dit is een daling ten opzichte van
2004. Destijds was één op de vijf (20%) van alle detailhandelszaken meervoudig slachtoffer.
2 | (Meervoudig) slachtofferschap in de sector detailhandel

Percentage bedrijven dat slachtoffer is van:

0 delicten
1 soort delict
2 of meer soorten delicten (meervoudig slachtofferschap)
Totaal

Non-food
(n=9.950)

Food
(n=1.270)

%
58
28
14
100

%
60
26
14
100

Totaal
(n=11.909)

Supermarkt
(n=689)

%
%
57
27
28
29
15
44
100
100
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: alle detailhandelbedrijven (n=11.909)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal

Branche
Het algemeen slachtofferschap onder warenhuizen2 ligt hoger dan gemiddeld in de
detailhandel (90% tegen 43% gemiddeld). Dit geldt tevens voor supermarkten (73%). Ook bij
drogisterijen en kledingwinkels ligt het slachtofferschap hoger (64%). Supermarkten en
warenhuizen worden relatief vaak meervoudig slachtoffer (44% en 36% tegen een
gemiddelde in de detailhandel van 15%).
Agglomeratie
Het algemeen slachtofferschap is hoger dan gemiddeld bij detailhandelszaken in het centrum
van een stad (52% tegen 43% gemiddeld). Zaken aan de rand van de stad (41%) en buiten de
stad (34%) zijn minder vaak dan gemiddeld slachtoffer in de branche. De zaken in het
centrum van de stad zijn vaker meervoudig slachtoffer (19%) dan vestigingen buiten de stad
(10%) tegenover een gemiddelde van 15%.

1

Bij de behandeling van de afzonderlijke delicten gaan wij in op herhaald slachtofferschap (frequentie).

2

Gebaseerd op n=155 warenhuizen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

81

Regio
Vergeleken met de rest van het land is het algemeen slachtofferschap onder
detailhandelszaken in de Randstad en het westen van het land relatief hoog (47% en 45%
tegen 43% gemiddeld). In het oosten van het land ligt dit percentage juist lager (41%). Ook
het meervoudig slachtofferschap in de Randstad is hoger dan gemiddeld (19% tegen 15%).

1.3

Probleemervaring criminaliteit

Ruim eenderde (35%) van de detailhandelszaken ziet criminaliteit in meerdere of mindere
mate als probleem voor de bedrijfsvoering. Omgerekend naar absolute aantallen zijn dit circa
58.000 vestigingen. De perceptie van criminaliteit als een probleem in de detailhandel is ten
opzichte van 2004 gedaald. Toen ervoer 42% van de detailhandel criminaliteit als een
probleem.
3 | Ernst van de criminaliteitsproblematiek (één antwoord mogelijk)

6%

29%

Ernstig probleem
Enigszins een probleem
Geen probleem

65%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle detailhandelbedrijven (n=11.909)

Branche
Relatief veel supermarkten ervaren criminaliteit als een probleem (61% tegen 35%
gemiddeld). Hetzelfde geldt voor warenhuizen (74%). Ook bij drogisterijen en
kledingwinkels ligt dit percentage relatief hoger (50%). Bij de branche waar onder andere
bloemen/planten, kappers en pedicures onder vallen, is dit minder een probleem (22%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

82

Agglomeratie
Van de detailhandelbedrijven buiten de stad’ervaren minder bedrijven dan gemiddeld
criminaliteit als een probleem (28% tegen gemiddeld 35%). In het centrum van de stad ligt
dit percentage juist hoger (41%).
Regio
In de Randstad ervaren meer bedrijven criminaliteit als een ernstig probleem (10%) dan in de
rest van Nederland (gemiddeld 7%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

83

2

Registratie criminaliteit

2.1

Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding

Volgens de helft (49%) van de detailhandelbedrijven geeft het personeel geconstateerde
criminaliteit altijd aan de leiding door. Bij 3% van de vestigingen geeft het personeel meestal
of soms criminaliteit aan de leiding door. Bij 3% van de bedrijven komt dit (bijna) nooit voor.
Hierbij merken we op dat deze cijfers gebaseerd zijn op de antwoorden van de bedrijfsleiding
zelf. Ruim vier op de tien vestigingen (44%) geeft aan dat het melden van criminaliteit aan de
bedrijfsleiding bij hen niet van toepassing is.
Branche
Vooral bij supermarkten geeft het personeel criminaliteit altijd (73% tegen 49% gemiddeld)
of meestal (9% tegen 3% gemiddeld) door aan de bedrijfsleiding. Dit geldt ook voor
warenhuizen waar men in 87% van de gevallen criminaliteit altijd doorgeeft aan de
bedrijfsleiding. Op subbranche niveau zien we dat vooral het personeel van autodetailhandel
bedrijven (59%) en drogisterijen en kledingwinkels (62%) criminaliteit altijd doorgeeft aan
de bedrijfsleiding.
Agglomeratie
Leidinggevenden van detailhandelsvestigingen in het centrum van een stad hebben relatief
vaker de indruk dat hun personeel criminaliteit altijd aan ze meldt (58% tegen 49%
gemiddeld). Buiten de stad ligt dit percentage lager dan gemiddeld (37%).

2.2

Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging

Een kwart (24%) van de getroffen vestigingen registreert de plaatsgevonden delicten. Dit is
een stijging ten opzichte van 2004, toen ruim een vijfde (22%) van alle detailhandelszaken
criminaliteit registreerde.
Branche
Relatief veel supermarkten registreren criminaliteit (46% tegen 24% gemiddeld). In de
foodbranche registreren juist minder bedrijven de voorgevallen criminaliteit (19%).
Warenhuizen registreren meer dan gemiddeld de criminaliteit (69%).
Agglomeratie
In het centrum van de stad registreren relatief veel bedrijven de door het personeel
geconstateerde criminaliteit (29%), dit is ook het geval aan de rand van de stad (23%). Buiten
de stad registeren bedrijven minder vaak criminaliteit (19%) en geven meer bedrijven aan dat
criminaliteit nauwelijks voorkomt (59% versus 52% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

84

2.2.1
Overzicht registratie delicten
Bij bedrijven die slachtoffer worden van criminaliteit is inbraak het meest geregistreerde
delict. We zien verder dat behalve de registraties omtrent vernielingen bijna alle percentages
in 2009 zijn toegenomen ten opzichte van 2004.
4 | Registreren van specifieke delicten
Getroffen bedrijven die delict

2004

2005

2006

2007

2008

2009

%

%

%

%

%

%

registreren

Inbraak

(slachtoffers n=1.691)

47

51

50

52

51

55

Diefstal

(slachtoffers n=4.290)

39

41

40

42

44

44

30

Vernieling

(slachtoffers n=2.328)

27

30

28

32

32

Geweld

(slachtoffers n=891)

28

31

30

31

33
36
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van het betreffende delict
De genoemde n betreft het aantal slachtoffers in 2009
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

2.3

Wijze van registreren van criminaliteit

Vier op de tien (39%) bedrijven houdt criminaliteit bij door middel van een
registratiesysteem. Ruim eenderde (36%) registreert de criminaliteit door het bijhouden van
de gedane aangiften.
5 | Meest genoemde manieren van registratie van criminaliteit (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Wijze van registreren
Registratiesysteem
Houden aangiften bij
Overig schriftelijk
Houden verzekeringsclaims bij

2004
%
36
37
9
6

2005
%
38
38
8
5

2006
%
40
36
5
5

2007
%
38
37
6
6

2008
%
37
37
6
4

2009
%
39
36
5
5

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: registreert criminaliteit (2009 n=3.901, 2008 n= 3.972, 2007 n=3.398, 2006 n= 3.474, 2005 n=2.831, 2004
n=2.425)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

85

Branche
Relatief veel supermarkten registreren criminaliteit door de aangiften bij te houden (43%
tegenover 36% gemiddeld). Binnen de branche autoreparatie/garage registreren bedrijven
vaker criminaliteit aan de hand van het bijhouden van verzekeringsclaims (11% versus 5%
gemiddeld). In de autodetailhandel houden bedrijven vaker aangiften bij (45% versus 36%
gemiddeld), bij drogisterijen en kledingwinkels (32%) en de subbranche van overige
artikelen/apothekers (31%) gebeurt dit minder vaak dan gemiddeld.
Agglomeratie
Buiten de stad registreren detailhandelszaken criminaliteit vaker aan de hand van het
bijhouden van verzekeringsclaims (8% versus 5% gemiddeld), dan in het centrum van de stad
4%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

86

3

Preventieve maatregelen

3.1

Mate van preventieve maatregelen

Acht op de tien (80%) detailhandelbedrijven treft maatregelen ter voorkoming van
criminaliteit. Het aandeel bedrijven dat preventieve maatregelen treft, is zeer hoog onder de
supermarkten (91%) en warenhuizen (99%). In het centrum en aan de rand van de stad
(beiden 82%) is dit percentage hoger dan gemiddeld (80%), buiten de stad juist lager (76%).

3.2

Meest gebruikte preventieve maatregelen

De maatregelen die worden toegepast door minstens 10% van de detailhandelbedrijven die
aan preventie doen, zijn weergegeven in de onderstaande tabel.
6 | De meest toegepaste preventiemaatregelen in/bij gebouwen (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Maatregel

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

8.

Alarm luid
Alarm stil
Camera’s / infrarood
Extra sloten
Rolluiken voor ramen / deuren
Extra zwaar hang- en sluitwerk
Inhuren beveiligingsdienst /
nachtwaker / nachtportier
Hekwerken

Non-food
(n=8.718)
%
55
42
27
23
12
12
11

Food
(n=993)
%
44
36
29
27
17
11
9

Supermarkten
(n=660)
%
55
47
63
14
10
6
18

Totaal
(n=11.909)
%
54
42
28
23
12
12
11

10
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt preventiemaatregelen ( n=11.909)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal
11

6

6

Branche
Supermarkten maken relatief vaker gebruik van stil alarm (47% dan 54% gemiddeld). Ook
heeft 63% cameratoezicht wat meer is dan gemiddeld (28%) en huren supermarkten vaker
een beveiligingsdienst in (18%). Sloten en extra hang- en sluitwerk worden in deze branche
minder ingezet (respectievelijk 14% tegen 23% gemiddeld en 6% tegen 12% gemiddeld). De
plaatsing van camera’s komt met 62% bij warenhuizen ook relatief vaak voor. Een stil en een
luid alarm (respectievelijk 57% tegen 42% gemiddeld en 66% tegen 54% gemiddeld), het
inhuren van een beveiligingsdienst (23% tegen 11% gemiddeld) en het merken van
apparatuur of artikelen (24% tegen 6% gemiddeld) zijn andere preventiemaatregelen die bij
warenhuizen relatief vaker voorkomen dan het gemiddelde. In de subbranches
autodetailhandel en autoreparatie/garage wordt veel gebruik gemaakt van hekwerken
(respectievelijk 28% en 29% tegen 10% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

87

Agglomeratie
In het centrum van een stad plaatsen detailhandelbedrijven vaker dan gemiddeld camera’s of
infrarood beveiliging (31% tegen 28% gemiddeld) of rolluiken voor de ramen of deuren
(15% tegen 12% gemiddeld). Ook maken ze vaker gebruik van luid alarm (57% tegen 54%
gemiddeld). Buiten de stad maakt men relatief vaker gebruik van extra sloten (27% tegen
23%), extra zwaar hang- en sluitwerk (16% tegen 12%) en hekwerken (14% tegen 10%).
Regio
Er zijn enkele regionale verschillen in de preventiemaatregelen van detailhandelbedrijven.
In de Randstad maken bedrijven relatief vaker (38%) gebruik van infrarood en camera’s dan
gemiddeld (28%), in de rest van het westen en in het oosten van het land is dit percentage
juist lager (beiden 26%). Ook maken de bedrijven in de Randstad relatief vaker gebruik van
rolluiken (18% tegen 12%) en huren ze vaker beveiligingsdiensten in (14% tegen 11%
gemiddeld). Daarnaast zien we dat bedrijven in Zuid Nederland meer gebruik maken van
rolluiken (14% tegen 12% gemiddeld) en extra hang- en sluitwerk (13% tegen 12%
gemiddeld).

3.3

Totale investeringen preventieve maatregelen

Zoals gezegd neemt acht op de tien (80%) detailhandelbedrijven preventieve maatregelen.
Vier op de tien van deze bedrijven (41%) neemt maatregelen waar geen kosten aan zijn
verbonden. De overige bedrijven die preventieve maatregelen nemen en er wel geld aan
uitgeven, besteden hier gemiddeld € 1.400 aan. Het totaalbedrag dat alle
detailhandelbedrijven uitgeven aan preventieve maatregelen in of bij het gebouw, berekenen
we op circa € 136 miljoen.
Supermarkten en warenhuizen besteden relatief veel aan preventieve maatregelen. De
supermarkten en warenhuizen die preventieve maatregelen nemen, besteden gemiddeld
respectievelijk € 4.000 en € 3.800. In de detailhandel non-food en food wordt er juist
gemiddeld minder besteed, respectievelijk € 1.300 en € 1.100.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

88

4

Inbraak

4.1

Percentage detailhandelbedrijven waar inbraak voorkomt

In totaal heeft 10% van de detailhandelbedrijven te maken gehad met inbraak in gebouwen
en/of transportmiddelen. Dit komt neer op circa 16.000 vestigingen. Het slachtofferschap is
hiermee gedaald ten opzichte van 2004. Toen werd 15% van de bedrijven in de detailhandel
slachtoffer van inbraak.
Bijna één op de tien (8%) detailhandelbedrijven heeft te maken met inbraak in gebouwen.
Van alle vestigingen in de detailhandel is 2% slachtoffer van inbraak in bedrijfswagens of
andere transportmiddelen.
Regio, agglomeratie en branche
In het westen van Nederland hebben bedrijven vaker last van inbraak dan gemiddeld (12%
versus 10%). Bedrijven die zich aan de rand van de stad hebben gevestigd, hebben meer last
van inbraken dan gemiddeld (12%). Het slachtofferschap van inbraak is het hoogst onder
supermarkten (22% versus 10% gemiddeld). Wanneer we kijken op subbranche niveau zijn
de percentages inbraken in de auto detailhandel (17%) en autoreparatie / garages (16%) het
hoogst en bij bloemen/planten en kappers (6%) het laagst.

4.2

Totaal aantal inbraken

Bij de detailhandelbedrijven die last hebben van inbraken in gebouwen, vindt dit gemiddeld
1,4 keer per jaar plaats. Het aantal inbraken in gebouwen ramen we op circa 19.500 per jaar.
Daarnaast wordt er gemiddeld 2,0 maal per jaar ingebroken in transportmiddelen, wat
neerkomt op circa 7.100 inbraken in transportmiddelen per jaar.
Het totaal aantal inbraken in de detailhandel komt hiermee op circa 26.600. Dit is gemiddeld
1,7 keer per getroffen vestiging. In 2004 lag dit gemiddelde hoger (1,9) en kwam ook het
totaal aantal inbraken hoger uit (42.000).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

89

7 | Frequentie inbraak in gebouwen en transportmiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=11.909)
In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

8,4%
2,1%
4
9,9%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
3
getroffen vestigingen
1,4
2,0
1,7

Totaal geraamd aantal
inbraken

19.500
7.100
26.600
Bron: TNS NIPO, 2009

8 | Inbraak in gebouwen en/of transportmiddelen

In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

Non-food
(n=9.950)
7,7%
2,2%
9,3%

Food
(n=1.270)
10,8%
1,9%
12,2%

Supermarkten
(n=689)
20,2%
2,9%
21,9%

5

Totaal
(n=11.909)
8,4%
2,1%
9,9%
Bron: TNS NIPO, 2009

Agglomeratie
Detailhandelbedrijven aan de rand van de stad zijn vaker slachtoffer van inbraak dan
gemiddeld (1,8 versus 1,6 keer). Bedrijven in het centrum juist minder (1,4 keer).

3

Van de door inbraak getroffen ondernemers geeft 92% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten, 8% zegt het te schatten of het niet te weten.
4

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 9,9% in plaats van 10,5%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaalpercentage maar een keer meegerekend.
5

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (bijvoorbeeld som is 9,9% in plaats van

10,5%). Dit wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen
worden in het totaalpercentage maar een keer meegeteld.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

90

4.3

Locatie inbraken vervoermiddelen

Bij bijna zes op de tien (57%) bedrijven die te maken hebben met inbraken in
transportmiddelen, vindt de inbraak plaats buiten het eigen bedrijfsterrein.
9 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
43
36
17
1
3
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=443)

Branche
Bij supermarkten vindt inbraak in transportmiddelen minder vaak plaats op het eigen terrein
(12% versus 43% gemiddeld), maar wel vaker binnen de eigen gemeente (83% versus 36%
gemiddeld). In de subbranches zien we dat inbraak bij de autodetailhandel en bij
autoreparatie / garages veelal plaatsvindt op het eigen terrein (respectievelijk 83% en 75%
tegen 43% gemiddeld).
Agglomeratie en regio
In het centrum van de stad (27%) vindt inbraak minder vaak plaats op het eigen terrein dan
gemiddeld (43%). In het zuiden van het land is dit juist vaker het geval (54%). In de
Randstad is het aandeel binnen de eigen gemeente hoger dan gemiddeld (59% tegen 36%
gemiddeld).

4.4

Totale schade door inbraak

De schade die detailhandelbedrijven ondervinden als gevolg van inbraak kan worden
onderverdeeld in directe en indirecte schade. De directe schade betreft de kosten die zijn
gemaakt voor vervanging, reparatie en dergelijke, ongeacht het bedrag dat is gedekt door de
verzekering. Van indirecte schade is sprake wanneer een bedrijf als gevolg van inbraak
bijvoorbeeld vertraging oploopt in de levering van producten en diensten.
Bijna alle bedrijven (97%) geven aan directe schade op te lopen als gevolg van inbraak. De
gemiddelde directe schade per getroffen vestiging is circa € 4.100. De totale directe schade
als gevolg van inbraak voor de gehele sector detailhandel ramen we op ongeveer € 65
miljoen.
Ruim vier op de tien (43%) getroffen bedrijven geeft aan indirecte schade op te lopen als
gevolg van inbraak. De gemiddelde indirecte schade door inbraak is € 1.300 per getroffen

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

91

vestiging. De totale omvang van de indirecte schade als gevolg van inbraak voor de gehele
sector berekenen we voor 2009 op circa € 9 miljoen.
De totale schade (directe en indirecte schade door inbraak samengenomen) komt uit op € 74
miljoen. Dit verschilt ten opzichte van 2004. Toen was de totale schade voor inbraak nog
€ 89 miljoen.
Supermarkten waarbij wordt ingebroken, hebben een hogere (€ 5.800) directe schade en
indirecte schade (€ 2.100) dan gemiddeld. De detailhandel food heeft een minder hoge
directe schade (€ 2.900) en indirecte schade (€ 900) dan gemiddeld. In de subbranches
autodetailhandel (€ 5.900) en autoreparatie / garages (€ 6.000) is de directe schade hoger dan
gemiddeld (€ 4.100).
Regio
In het zuiden van het land schatten bedrijven de directe schade (€ 4.700) hoger dan
gemiddeld (€ 4.100). In het noorden van Nederland schatten de bedrijven de indirecte schade
lager in dan de rest van Nederland (€ 800 tegenover € 1.200 gemiddeld).

4.5

Aantal meldingen inbraken bij politie

Onder ‘melding doen’ verstaan wij het inlichten van de politie over een voorgevallen delict
in de breedste zin van het woord. Dit kan bijvoorbeeld telefonisch, schriftelijk of via een
alarmsysteem. Het doen van aangifte valt hier dus ook onder. De meerderheid (89%) van de
detailhandelbedrijven die te maken hebben gehad met inbraak, meldt dit bij de politie.
Gemiddeld doen de getroffen vestigingen 1,5 keer per jaar melding van een inbraak. Op basis
van deze frequentie berekenen we het totale aantal meldingen van inbraak op ongeveer
23.000 per jaar.
Branche
Binnen de supermarkten (97%) wordt vaker melding van inbraak gedaan dan gemiddeld
(89%).

4.6

Redenen om inbraak niet te melden

Één op de tien (10%) detailhandelbedrijven die slachtoffer wordt van inbraak, stelt de politie
hiervan niet op de hoogte. De belangrijkste reden is dat de ondernemers de indruk hebben dat
de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding (34%). Daarnaast is in
veel gevallen de schade in de ogen van de ondernemers te klein om er melding van te doen
(valt binnen eigen risico) (19%). Een andere reden om geen melding te maken van inbraak is
dat de aangifte of melding door anderen is gedaan (13%) of dat er geen tijd was om melding
te maken (13%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

92

10 | Belangrijkste redenen niet melden inbraak bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Melding of aangifte door anderen gedaan
Geen tijd
Niet meer nodig, politie heeft bedrijf zelf op de hoogte gesteld
Te weinig bewijs, niet aantoonbaar

%
34
19
13
13
8
7
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: heeft inbraak niet gemeld bij de politie (n=157)

4.7

Registratie van inbraken bij de politie

Ruim negen op de tien (92%) bedrijven die inbraak melden, geeft aan dat de politie hun
melding registreert. Driekwart van de bedrijven (74%) die inbraak melden, geeft aan dat
de politie naar aanleiding van de melding proces-verbaal opmaakt. De helft (50%) van de
bedrijven die inbraak meldt, geeft aan dat de politie een onderzoek instelt naar aanleiding van
de melding. Dit is vaker dan in 2004 toen bij 42% van de gevallen een onderzoek werd
ingesteld.
Branche
Wanneer er in supermarkten een inbraak plaatsvindt, wordt dit door de politie relatief vaker
geregistreerd (96% versus 92% gemiddeld). Bij warenhuizen wordt er door de politie minder
vaak een onderzoek ingesteld (23% tegen 50% gemiddeld).
Regio
Bedrijven in de Randstad zeggen relatief minder vaak dat de politie proces-verbaal opmaakt
(63% tegen gemiddeld 74%) en dat de politie de inbraak onderzoekt (39% tegen gemiddeld
50%). In het noorden van Nederland geeft men aan dat de politie vaker de melding registreert
(98% tegen 92% gemiddeld), proces verbaal opmaakt (89% tegen gemiddeld 74%) en de
inbraak onderzoekt (66% tegen 50% gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven die aan de rand van de stad gevestigd zijn, geven relatief minder vaak aan dat de
politie proces-verbaal opmaakt (71% tegen 74% gemiddeld).

4.8

Aantal aangiftes bij politie

Het melden van een delict onderscheiden we van het doen van aangifte. Daadwerkelijk
aangifte doen, houdt in dat een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier wordt
opgemaakt en ondertekend. Bijna een kwart van de vestigingen (23%) waar is ingebroken,
doet daadwerkelijk aangifte hiervan.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

93

Branche
In de subbranche autodetailhandel (34%) doen bedrijven vaker aangifte dan gemiddeld
(23%). Dit geldt ook voor de branche van ijzerwaren/woningtextieldetailhandel (32%).
Regio
Detailhandelszaken buiten de stad (18%), doen minder vaak aangifte dan gemiddeld (23%).
In de Randstad doen bedrijven vaker aangifte (36%), in het noorden van Nederland minder
vaak (9%).

4.9

Vermoedelijke dader bij inbraak

De meeste getroffen bedrijven (74%) vermoeden dat de dader een onbekende is van het
bedrijf. Weinig bedrijven waar wordt ingebroken, verdenken de klant (3%). Vier procent
verdenkt een criminele organisatie. Dit is toegenomen ten opzichte van 2004 toen dit
percentage op 3% lag. De rest van de getroffen bedrijven (17%) heeft geen idee in welke
kringen moet worden gezocht naar de dader van de inbraak.
11 | Vermoedelijke dader bij inbraak (één antwoord mogelijk)6

17%

2%
onbekend
criminele organisatie
klant / opdrachtgever
anders
weet niet

3%
4%

74%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: detailhandelbedrijf slachtoffer van inbraak (n=1.691)

6

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of
de dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

94

Agglomeratie en regio
Bedrijven in het centrum van de stad geven vaker aan te vermoeden dat de dader een
onbekende is (78% tegen 74% gemiddeld). Dit is ook het geval bij bedrijven in de Randstad
(82%), waar bedrijven wel weer minder denken aan een criminele organisatie (1% tegen 4%
gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

95

5

Diefstal

5.1

Percentage detailhandelbedrijven waar diefstal voorkomt

Onder diefstal verstaan we het wegnemen van zaken die eigendom zijn van het bedrijf. Het
kan hier zowel gaan om diefstal door het eigen personeel als om diefstal door derden. Om
eventuele dubbeltellingen te voorkomen rekenen we de gestolen goederen bij inbraak niet
onder diefstal mee.
Ruim een kwart van de detailhandelbedrijven (27%) heeft te maken met één of meer vormen
van diefstal. Het slachtofferschap is gedaald ten opzichte van 2004 (32%). In totaal gaat het
om circa 45.000 vestigingen. Het gaat voornamelijk om diefstal uit gebouwen (26%). Een
klein deel van de bedrijven heeft te maken met diefstal uit transportmiddelen (1%) of diefstal
van transportmiddelen zelf (1%).
12 | Slachtofferschap diefstal en locatie

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

Non-food
(n=9.950)

Food
(n=1.270)

Supermarkten
(n=689)

Totaal
(n=11.909)

25,7%
1,4%
1,1%
26,8%

19,7%
1,4%
1,6%
21,0%

60,5%
2,9%
1,5%
62,8%

26,0%
1,4%
1,2%
7
27,2%
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
De supermarkten vallen op door een relatief hoger percentage slachtofferschap van diefstal
(61% tegen 26% gemiddeld). Warenhuizen worden eveneens relatief vaak getroffen door
diefstal (85%). Op subbranche niveau zien we dat drogisterijen en kledingwinkels ook
veelvuldig slachtoffer worden van diefstal (51%).
Agglomeratie
Bedrijven die in het centrum gevestigd zijn, worden vaker slachtoffer van diefstal (37%) dan
bedrijven aan de rand van de stad (24%) of daarbuiten (18%).
Regio
In de Randstad hebben detailhandelbedrijven relatief vaker (32%) last van diefstal dan het
landelijk gemiddeld (27%).

7

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 27,2% in plaats van 28,6%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met meer vormen te maken hebben gehad en worden in het totaalpercentage
maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

96

5.2

Totaal aantal diefstallen

Bedrijven die te maken hebben met diefstal uit gebouwen zijn hier gemiddeld 35 keer per jaar
slachtoffer van. Het totale aantal diefstallen uit gebouwen komt hiermee in 2009 op circa 1,5
miljoen.
Het totaal aantal geraamde diefstallen voor bedrijven in de detailhandel is licht gedaald ten
opzichte van 2004. We zien een daling van het totaal aantal diefstallen ten opzichte van 2008.
In de volgende figuur geven we de frequentie weer van diefstallen uit gebouwen en de
frequentie van diefstallen van en uit vervoermiddelen in 2009.
13 | Frequentie diefstal uit gebouwen, van en uit vervoermiddelen

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=12.429)
26,0%
1,4%
1,2%
9
27,2%

Gemiddelde frequentie per jaar
waarmee het delict voorkomt
8
per getroffen bedrijf
35,4
2,1
1,8
34,8

Totaal geraamd aantal
diefstallen voor alle
bedrijven
1.519.000
5.000
3.000
1.527.000
Bron: TNS NIPO, 2009

Onderstaande tabel toont de verdeling van de frequentie waarmee de verschillende soorten
diefstallen plaatsvinden.
14 | Verdeling van frequentie diefstal

1 keer
2 tot 9 keer
10 tot 99 keer
100 keer of meer

% diefstal uit
gebouwen
(basis: n=4.290)
16%
37%
35%
7%

% diefstal van
transportmiddelen
(basis: n=2.077)
7%
3%
-

% diefstal uit
transportmiddelen
(basis: n=2.077)
7%
5%
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
De frequentie waarmee uit gebouwen wordt gestolen, ligt bij supermarkten boven het
gemiddelde (63 keer per jaar per getroffen bedrijf tegenover gemiddeld 35 keer per jaar in de
hele sector). Ook bij warenhuizen ligt de frequentie van diefstallen uit gebouwen hoger dan
het gemiddelde, namelijk 102 keer per jaar.
8

Van de door diefstal getroffen ondernemers geeft 38% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten, 62% zegt het te schatten.
9

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 27,2% in plaats van 28,6%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met meer vormen te maken hebben gehad en worden in het totaal percentage
maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

97

Regio
De frequentie waarmee diefstallen in gebouwen plaatsvinden, wijkt in het noorden van
Nederland af van het landelijk gemiddelde. In Noord Nederland is een getroffen bedrijf
gemiddeld 26 keer slachtoffer van een diefstal tegenover 35 keer in heel Nederland.

5.3

Locatie diefstal vervoermiddelen

De locatie van diefstal uit transportmiddelen is bij vier op de tien (39%) bedrijven op het
eigen bedrijfsterrein.
15 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
39
26
18
17
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal uit transportmiddelen (n=279)

Branche
Detailhandelszaken in de sector non-food en autoreparatie geven aan vaker te maken te
hebben met diefstal uit een transportmiddel (43%) op het eigen terrein dan gemiddeld (39%).
Bij de subbranches autodetailhandel en autoreparatie/garages is dit ook terug te zien met
respectievelijk 60% en 86%.
De detailhandel non-food daarentegen juist minder vaak dan gemiddeld (13%).
Agglomeratie
In het centrum vindt minder diefstal uit transportmiddelen op het eigen terrein (18%) plaats
dan gemiddeld (39%). Aan de rand van de stad is dit juist meer het geval (52%).

5.4

Totale schade door diefstal

Van de door diefstal getroffen bedrijven geeft 97% aan directe schade op te lopen als gevolg
van diefstal. De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging bedraagt naar schatting
ongeveer € 2.400. De totale directe schade die de gehele sector detailhandel oploopt als
gevolg van diefstal berekenen we op circa € 106 miljoen.
De helft (51%) van de getroffen bedrijven geeft aan indirecte schade op te lopen als gevolg
van diefstal. Als bedrijven indirecte schade oplopen, bedraagt dit gemiddeld ongeveer
€ 1.000. De totale indirecte schade als gevolg van diefstal voor de gehele sector detailhandel
ramen we op circa € 23 miljoen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

98

De totale schade (direct plus indirect) door diefstal in de detailhandel komt hiermee op
€ 129 miljoen. Dit is een daling ten opzichte van 2004. Toen bedroeg de totale schade € 146
miljoen.
Branche
Bij supermarkten is de directe schade hoger dan gemiddeld (€ 6.000 per bedrijf tegenover
€ 2.400 gemiddeld). Ook de indirecte schade is relatief hoog bij de supermarkten (€ 2.000
tegenover € 1.000 gemiddeld). De directe en indirecte schade als gevolg van diefstal is bij
warenhuizen ook hoger dan gemiddeld, namelijk respectievelijk € 6.500 en € 1.800.
Agglomeratie en regio
Aan de rand van de stad is de hoogte van de directe schade als gevolg van diefstal hoger dan
het landelijk gemiddelde (€ 2.700 tegenover € 2.400). In Noord Nederland is de hoogte van
de indirecte schade als gevolg van diefstal gemiddeld lager dan het landelijk gemiddeld,
namelijk € 750 tegenover € 1.000.

5.5

Aantal meldingen diefstal bij politie

Ruim vier op de tien detailhandelbedrijven (45%) waar wordt gestolen, meldt dit bij de
politie.
De vestigingen die diefstal melden bij de politie, doen dit met een frequentie van 7,3 keer per
jaar. Op basis van deze frequentie berekenen we het totaal aantal meldingen van diefstal voor
alle bedrijven op circa 140.000 per jaar. Dit is 9% van het geraamde aantal gevallen van
diefstal voor de gehele sector. Van een meerderheid van de diefstallen wordt de politie niet
op de hoogte gesteld.
Relatief veel supermarkten melden het als er bij hen gestolen wordt (77% van de getroffen
bedrijven tegen 45% gemiddeld). Ook bij warenhuizen wordt er vaker melding gemaakt bij
de politie (73%).
Bedrijven die zich hebben gevestigd in het centrum van de stad stellen relatief vaker de
politie op de hoogte van diefstal (47% versus 45% gemiddeld). Bedrijven buiten de stad doen
dit minder vaak (39%). Regionaal geldt dit ook voor bedrijven in het westen van het land
(met uitzondering van de Randstad), 42% stelt hier de politie op de hoogte.

5.6

Redenen om diefstal niet te melden

Ruim de helft (54%) van de detailhandelbedrijven stelt de politie niet op de hoogte van
diefstal. De belangrijkste reden hiervoor is dat ze vinden dat er te weinig of geen
aantoonbaar bewijs is (29%). Een andere reden is dat de schade te klein was en hiermee
binnen het eigen risico viel. De meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de
politie staan in het volgende tabel weergegeven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

99

16 | Meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Te weinig bewijs, niet aantoonbaar
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Te laat geconstateerd
Er was geen tijd
Vestiging heeft het probleem zelf aangepakt

%
29
27
22
12
9
8
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft diefstal niet gemeld bij de politie (n=1.963)

Branche
Supermarkten noemen minder vaak als redenen om de diefstal niet te melden bij de politie de
te late constatering (4% tegen 12% gemiddeld) en dat de politie er toch niets aan doet (13%
tegen 22% gemiddeld). Ze geven wel vaker aan dat ze het probleem zelf hebben opgepakt
(19% tegen 8% gemiddeld). Warenhuizen noemen minder vaak dan gemiddeld dat de schade
te klein was / binnen eigen risico viel (8% tegen 27% gemiddeld).
Agglomeratie en regio
Bedrijven aan de rand van de stad stellen vaker dan gemiddeld de politie niet op de hoogte
van een diefstal omdat de schade te klein was om melding te doen (30% tegen 27%
gemiddeld). Bedrijven die zich in het centrum van de hebben gevestigd en bedrijven in de
Randstad, geven dit minder vaak dan gemiddeld aan, beiden 23%.

5.7

Registratie van diefstal door de politie

Bijna negen op de tien (87%) van de bedrijven, die diefstal melden bij de politie, geeft aan
dat de politie hun melding registreert. Bijna tweederde van de bedrijven die diefstal meldt,
zegt dat proces-verbaal is opgemaakt (64%). Eén op de drie (30%) geeft aan dat de politie
een onderzoek is begonnen.
Branche
Ruim negen op de tien supermarkten die diefstal meldt (93%), geeft aan dat de politie de
melding registreert (tegen 87% gemiddeld). Zij geven ook aan dat de politie proces-verbaal
heeft opgemaakt (78% tegen 64% gemiddeld) en dat de politie een onderzoek is begonnen
(36% tegen 30% gemiddeld).
Op subbranche niveau zien we dat bedrijven in de voedings- en genotmiddelendetailhandel
en in de autodetailhandel vaker aangeven dat de politie proces-verbaal opmaakt
(respectievelijk 73% en 74% tegen 64% gemiddeld). Ook registreert de politie vaker de
melding binnen de voedings- en genotmiddelendetailhandel (91% tegen 87% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

100

5.8

Aantal aangiftes van diefstal

Zestien procent van de detailhandelvestigingen die te maken hebben met diefstal, doet
hiervan daadwerkelijk aangifte door het ondertekenen van een proces-verbaal.
Bij de supermarkten ligt dit percentage lager met 12%. Op subbranche niveau zien we dat
autoreparatiebedrijven relatief veel aangifte doen van diefstal (28% van de getroffen
bedrijven). Bij de voedings- en genotmiddelendetailhandel en bij de drogisterijen en
kledingwinkels ligt dit percentage lager (respectievelijk 11% en 14% tegen 16% gemiddeld).
In het centrum van de stad ligt het percentage aangiftes hoger dan in de rest van Nederland
(18% tegen 16% gemiddeld). Buiten de stad is dit nog maar 12%.

5.9

Vermoedelijke dader bij diefstal

Bij vier op de tien (40%) detailhandelzaken waar wordt gestolen, heerst het vermoeden dat de
diefstallen worden gepleegd door klanten of opdrachtgevers. Personeelsleden worden zeer
zelden (in 2% van de gevallen) door deze bedrijven verdacht van diefstallen. Bijna de helft
(46%) van de getroffen bedrijven denkt dat de dader een onbekende is. Nog eens 8% van de
getroffen bedrijven heeft geen idee in welke kringen de dader gezocht kan worden.
Supermarkten maar ook bedrijven in de voedings- en genotmiddelendetailhandel, het
algemeen assortiment detailhandel en drogisterijen / kledingwinkels verdenken relatief vaak
klanten of opdrachtgevers (respectievelijk 62%, 51%, 45% en 44% in vergelijking met 40%
gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

101

17 | Vermoedelijke dader bij diefstal (één antwoord mogelijk)10
2% 2%

2%

8%

46%

onbekend
klant / opdrachtgever
weet niet
personeelslid
criminele organisatie
anders

40%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal (n=4.290)

10

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of
de dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

102

6

Vernieling

6.1

Percentage detailhandelbedrijven waar vernieling voorkomt

Onder vernieling verstaan we het opzettelijk beschadigen van bezittingen van
bedrijven waarbij de dader niet handelt uit winstbejag. Het kan hierbij gaan om opzettelijke
vernieling, brandstichting of het aanbrengen van graffiti aan bedrijfsgebouwen,
vervoermiddelen of andere eigendommen. In het vervolg spreken we kortweg over
vernieling.
Vijftien procent van de detailhandelbedrijven heeft te maken met dergelijke vernielingen. Dit
komt neer op zo’n 25.000 vestigingen. Dit is lager dan in 2004. Toen kwam 18% van de
detailhandelbedrijven in aanraking met vernielingen (circa 71.000 vestigingen).
Het gaat in de detailhandel met name om vernielingen aan bedrijfsgebouwen (13%).
Vernieling aan een transportmiddel komt in mindere mate voor (3%).
18 | Vernielingen naar branche

Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

Non-food
(n=9.950)

Food
(n=1.270)

Supermarkten
(n=689)

Totaal
(n=11.909)

12,5%
2,3%
14,7%

12,6%
3,3%
15,0%

28,0%
5,9%
31,3%

12,9%
2,5%
11
15,2%
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Supermarkten en warenhuizen vallen beide op door hun hoge slachtofferschap
(respectievelijk 32% en 28% versus 15% gemiddeld).
Agglomeratie
Relatief veel bedrijven in het centrum van een stad worden getroffen door vernielingen (18%
tegen 15% gemiddeld). Bedrijven buiten de stad hebben hier minder vaak last van (11%).
Regio
Bedrijven gevestigd in de Randstad hebben relatief vaker last van vernieling dan landelijk het
geval is (18% tegenover gemiddeld 15%). In het zuiden van het land hebben bedrijven hier
minder last van (14%).

11

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 15,2% in plaats van 15,4%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaal percentage maar één keer meegerekend

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

103

6.2

Totaal aantal vernielingen

Gemiddeld komt vernieling aan gebouwen per getroffen vestiging 2,9 keer per jaar voor. Op
basis hiervan berekenen we het totale aantal vernielingen aan gebouwen per jaar op circa
62.300.
Vernielingen aan transportmiddelen komen gemiddeld 2,0 keer per jaar voor per getroffen
bedrijf. Met deze frequentie komt het totaal aantal geraamde vernielingen aan
transportmiddelen uit op ongeveer 8.400 per jaar.
Bij elkaar is het totale aantal vernielingen in de detailhandel circa 70.700. Dit is afgenomen
ten opzichte van 2004 (toen 86.300). De gemiddelde frequentie waarmee bedrijven in 2009
werden getroffen is circa 3,0 keer per getroffen vestiging.
19 | Frequentie vernieling aan gebouwen en transportmiddelen
%Bedrijven waar het
delict voorkomt (basis:
n=11.909)
Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

12,9%
2,5%
13
15,2%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
12
getroffen vestigingen
2,9
2,0
3,0

Totaal geraamd aantal
vernielingen voor alle
bedrijven
62.300
8.400
70.700
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
De frequentie van vernielingen is relatief hoog bij de supermarkten (4,1 keer per jaar tegen
3,0 gemiddeld).
Agglomeratie en regio
Bij bedrijven in het centrum van Nederland lag de frequentie van vernielingen in 2009 op
gemiddeld 3,3 keer per jaar. In de Randstad ligt de frequentie op 3,7 keer per jaar. Dit is
hoger dan het Nederlands gemiddelde.

6.3

Locatie vernieling van vervoermiddelen

Bijna de helft van de bedrijven (46%) die te maken heeft met vernielingen van
transportmiddelen, vindt deze plaats op het eigen bedrijfsterrein.

12

Van de door vernielingen getroffen bedrijven geeft 75% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten en 25% geeft aan het te schatten.
13

In de tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 15,2% in plaats van 15,4%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

104

20 | Locatie vernielingen in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
46
41
8
5
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=434)

6.4

Totale schade door vernielingen

Negen op de tien (91%) van de getroffen bedrijven geeft aan directe schade op te lopen als
gevolg van vernieling. Bedrijven die directe schade oplopen, worden gemiddeld met een
schadebedrag van € 1.200 geconfronteerd. Op basis hiervan ramen we de totale directe
schade in de detailhandel als gevolg van vernieling, brandstichting en graffiti op circa € 27
miljoen.
Eenderde (32%) van de getroffen bedrijven geeft aan indirecte schade op te lopen als gevolg
van vernieling. De indirecte schade die bedrijven oplopen bedraagt gemiddeld € 300. De
totale indirecte schade berekenen we op circa € 2 miljoen voor de gehele sector detailhandel.
Samengenomen komt de totale schade neer op circa € 29 miljoen. Dit is afgenomen ten
opzichte van 2004. Toen bedroeg de totale schade € 34 miljoen.
Branche
De directe en indirecte schade van supermarkten ligt hoger dan het landelijk gemiddelde
(respectievelijk € 2.200 en € 700). Op subbranche niveau zien we een hogere directe schade
bij de autodetailhandel (€ 1.900) en bij de autoreparatie / garages (€ 1.600).
Agglomeratie en regio
Bedrijven aan de rand van de stad hebben te maken met een hogere directe schade dan
bedrijven in het centrum, respectievelijk € 1.300 en € 1.000 tegen € 1.200 gemiddeld.
Bedrijven in het oosten van het land hebben gemiddeld minder directe kosten € 1.000,
bedrijven in het noorden van het land minder indirecte kosten € 200.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

105

6.5

Aantal meldingen vernielingen bij politie

Ruim vier op de tien (44%) detailhandelbedrijven die slachtoffer zijn van vernieling,
brandstichting of aanbrengen van graffiti, meldt dit bij de politie. Bij supermarkten gebeurt
dit relatief vaker (51% versus 44% gemiddeld).
De gemiddelde frequentie van het melden van een vorm van vernieling is 2,6 keer per jaar
onder getroffen bedrijven. Het totaal aantal meldingen van vernieling, brandstichting of
graffiti voor de gehele sector berekenen we op circa 28.000. Dit is 39% van het geraamde
totaal aantal gepleegde vernielingen in de sector.
Regio
Ook zien we dat bedrijven in de Randstad de politie relatief minder vaak op de hoogte stellen
van vernielingen (37% tegen 44% gemiddeld).

6.6

Redenen om vernieling niet te melden

De voornaamste redenen om de politie niet op de hoogte te stellen van de vernieling zijn de
verwachting dat de politie er toch niets aan doet en de beperkte omvang van de schade
(binnen eigen risico).
21 | Meest genoemde redenen om vernieling niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden

%

Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Er was te weinig bewijs (niet aantoonbaar)
Probleem zelf aangepakt
Er was geen tijd

31
29
11
11
8
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft vernieling niet gemeld bij de politie (n=1.229)

6.7

Registratie van vernielingen door politie

Acht op de tien (80%) bedrijven die vernielingen bij de politie meldt, geeft aan dat de politie
de melding registreert. De helft (49%) van de bedrijven die vernielingen meldt, geeft aan dat
proces-verbaal wordt opgemaakt. Een kwart (26%) van deze bedrijven meldt dat de politie de
vernielingen heeft onderzocht.
Binnen supermarkten wordt vaker aangegeven dat de politie langskomt om de gemelde
vernieling te bekijken (6% tegen 2% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

106

6.8

Aangiftes van vernielingen

Bijna een of de vijf bedrijven (17%) die slachtoffer zijn geworden van vernielingen doet
aangifte. Warenhuizen doen relatief minder vaak aangifte (3% tegen 18% gemiddeld).
Autoreparatie / garages doen vaker aangifte (31%) dan gemiddeld.

6.9

Vermoedelijke dader bij vernielingen

Ondernemers hebben nauwelijks een idee in welke kringen de dader gezocht zou moeten
worden. De meeste getroffen bedrijven (79%) denken dat de vermoedelijke dader van
vernielingen, brandstichting of graffiti in ieder geval geen bekende van het bedrijf is. Ruim
één op de tien (12%) slachtoffers heeft geen idee over de plek waar de dader gezocht zou
moeten worden.

22 | Vermoedelijke dader van vernielingen (één antwoord mogelijk)14

12%

4%
2%
3%

onbekende
klant opdrachtgever
Jeugd\groep jongeren
anders
weet niet

79%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling, brandstichting en/of graffiti (n=2.328)

14

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of
de dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

107

Branche
Binnen de supermarkten wordt minder vaak aangegeven dat de dader een onbekende is (72%
tegen 79% gemiddeld). Dit geldt ook voor de subbranche ijzerwaren/ woningtextieldetailhandel (85%).
Agglomeratie en regio
Detailhandelszaken buiten de stad geven minder vaak aan dat de dader een onbekende is
(72%). Dit geldt ook voor detailhandelszaken in het noorden van het land (72%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

108

7

Geweld

7.1

Percentage detailhandelbedrijven waar geweldsdelicten
voorkomen

Onder geweldsdelicten verstaan we voorvallen zoals mishandeling, bedreiging, beroving,
afpersing, agressief gedrag of een zedendelict. Van alle detailhandelbedrijven heeft 5% te
maken met één of meer geweldsdelicten tegen het personeel. In absolute aantallen betekent
dit dat ongeveer 9.000 vestigingen met dergelijke delicten worden geconfronteerd. In 2004
was het percentage bedrijven dat slachtoffer werd van geweld hoger (7%). De gemiddelde
frequentie van geweld is in 2009 4,7 per getroffen vestiging.
Het lage absolute aantal ondervraagde bedrijven dat met geweldsdelicten te maken heeft,
staat het niet toe in de rest van dit hoofdstuk uitspraken te doen over het totale aantal
geweldsdelicten dat plaatsvindt, noch over de schade die hier mee gemoeid is.
Branche
Supermarkten worden relatief zwaar getroffen door geweldsdelicten. Bijna een vijfde (17%
tegen 5% gemiddeld) van de bedrijven in deze branche heeft hiermee te maken. Ook
warenhuizen worden relatief vaker getroffen door geweldsdelicten (12%). Op subbranche
niveau zien we dit terug bij de voedings en genotmiddelendetailhandel (7%), bij de
drogisterijen en kledingwinkels (7%) en bij de apothekers / benzinestations (8%).
Regio en agglomeratie
In de Randstad komen geweldsdelicten relatief vaak voor (9% versus 5%). Ook hebben
bedrijven die in het centrum van de stad staan veel meer last van geweld (7%). Bedrijven die
zich buiten de stad hebben gevestigd hebben er relatief minder last van (3%). Dit geldt ook
voor bedrijven in het oosten van Nederland (4%).

7.2

Meest voorkomende geweldsdelicten

Het meest voorkomende geweldsdelict is bedreiging, gevolgd door overval/beroving,
mishandeling en verbaal geweld/ vechtpartijen en ruzies.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

109

23 | Aard van de geweldsdelicten waar de sector slachtoffer van wordt (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Geweldsdelict

Bedreiging
Mishandeling
Beroving, overval
Agressief gedrag
en verbaal geweld

Non-food
(n=678)
%
80
10
11
7

Food
(n=58)
%
65
18
19
6

Supermarkten
(n=155)
%
75
29
24
9

Totaal
(n=891)
%
78
12
13
7

Bron: TNS NIPO, 2009; Basis: slachtoffer van geweldsdelict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van het totaal

Branche
Mishandeling vindt vaker plaats binnen de voedings- en genotmiddelendetailhandel (25%
tegen 12% gemiddeld). Bereiding komt vaker voor binnen de ijzerwaren/woningtextieldetailhandel (87% tegen 78% gemiddeld).
Agglomeratie en regio
Detailhandelszaken aan de rand van de stad hebben vaker te maken met overval/beroving dan
in het centrum van de stad, respectievelijk 17% en 9% tegen 13% gemiddeld. In de Randstad
komen mishandeling en overval/beroving vaker voor dan gemiddeld (19% tegen 12%
gemiddeld en 20% tegen 13% gemiddeld). In de rest van het westen hebben
detailhandelszaken vaker dan gemiddeld te maken met bedreiging (84% tegen 78%
gemiddeld).

7.3

Aantal meldingen geweldsdelicten bij politie

Bijna zes op de tien (58%) vestigingen die te maken heeft met geweldsdelicten, meldt dit bij
de politie. Relatief veel supermarkten melden geweldsdelicten bij de politie (83% van de
getroffen bedrijven versus 58% gemiddeld). Op subbranche niveau zien we dat
detailhandelszaken in de voedings- en genotmiddelendetailhandel vaker dan gemiddeld
geweldsdelicten melden bij de politie (76% tegen 58% gemiddeld).

7.4

Redenen om geweldsdelicten niet te melden

Ruim vier op de tien (42%) van de getroffen vestigingen kiest ervoor geen melding te doen
van het geweldsdelict. De voornaamste reden om geen melding te maken is dat het bedrijf de
problemen zelf aanpakt. Hierbij speelt ook mee dat veel bedrijven denken dat de schade te

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

110

klein is om melding/aangifte te doen en ze de indruk hebben dat de politie naar aanleiding
van de melding geen actie zal ondernemen. In de Randstad gaven vestigingen vaker aan dat
er geen tijd was om aangifte te doen (14% versus 6% gemiddeld).
24 | Meest genoemde redenen om geweldsdelicten niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Probleem zelf aangepakt

%
29

Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan

26
24

Te weinig bewijs

9

Geen tijd

6
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt geweldsdelict niet bij de politie (n=356)

7.5

Registratie van geweldsdelicten door politie

Van de bedrijven die de politie op de hoogte stellen van geweldsdelicten, geeft 78% aan dat
de politie de melding registreert. Bijna zes op de tien (56%) van de meldende bedrijven geeft
aan dat proces-verbaal is opgemaakt. Vier op de tien (40%) bedrijven zegt dat de politie het
geweldsmisdrijf is gaan onderzoeken.
Branche
Supermarkten geven vaker dan gemiddeld aan dat de politie de melding/aangifte heeft
geregistreerd (96% tegen 78% gemiddeld), proces-verbaal heeft opgemaakt (86% tegen 56%
gemiddeld) en het geweldsdelict is gaan onderzoeken (62% tegen 40% gemiddeld).
Regio
Bedrijven in het zuiden van het land noemen minder vaak dan gemiddeld dat de politie
proces-verbaal heeft opgemaakt (46% tegen 56% gemiddeld).

7.6

Vermoedelijke dader geweldsdelicten

Ruim de helft (53%) van de bedrijven die slachtoffer is van geweldsdelicten, wijst klanten of
opdrachtgevers aan als vermoedelijke dader. Ruim eenderde van de getroffen bedrijven
(37%) geeft aan dat de vermoedelijke dader een onbekende is van de vestiging.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

111

25 | Vermoedelijke dader bij geweldsdelicten (één antwoord mogelijk)15

2%

1%

5%

2%

53%
37%

klant opdrachtgever
onbekende
criminele organisatie
bekende
anders
weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=891)

15

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of
de dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

112

8

Overige vormen van criminaliteit

8.1

Percentage detailhandelbedrijven waar overige vormen van
criminaliteit voorkomt

Vijf procent van de bedrijven in de detailhandel is slachtoffer van een andere vorm van
criminaliteit dan wij tot nu toe hebben besproken. Dit komt neer op bijna 8.200 vestigingen.
Dit is lager dan in 2004 (6%). Toen waren ongeveer 9.000 bedrijven slachtoffer van een
andere vorm van criminaliteit.
De overige vormen van criminaliteit die worden genoemd zijn meestal gerelateerd aan
fraude. Ook zien we dat het bekladden en vervuilen van voorwerpen veel genoemd wordt.
26 | Vormen van overige criminaliteit
Overige vormen
Oplichting / bedrog /
flessentrekkerij
Diefstal / ontvreemding
Bekladden, vervuilen van
voorwerpen
Het sturen van spookfacturen
/ valse rekeningen
Niet betalen van goederen
Betalen, aannemen vals geld

2004
%
14

2005
%
15

2006
%
12

2007
%
11

2008
%
15

2009

8
8

2

7

11

13
13

11
4

3

5

6

9

9

9

8
9

9
7

8
5

10
7

10
8
8
8
Bron: TNS NIPO, 2009

15

Basis: slachtoffer van overig criminaliteitsdelict (2009 n=683, 2008 n= 692, 2007 n=551, 2006 n=626, 2005
n=521, 2004 n=575)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Bedrijven die te maken hebben met een overige vorm van criminaliteit, overkomt dit met een
gemiddelde frequentie van 13,3 keer per jaar. Op basis hiervan berekenen we het totale aantal
overige delicten op circa 108.000 per jaar.
Branche
Supermarkten geven aan vaker te maken te hebben met diefstal / ontvreemding dan
gemiddeld (26% tegen 11%).
Agglomeratie en regio
Bedrijven aan de rand van de stad hebben vaker te maken met spookadvertenties dan
gemiddeld (6% tegen 4%). In de rest van het westen hebben bedrijven vaker te maken met
overige vormen van criminaliteit (6% tegen 5%) en in het oosten van het land is dit juist
minder (4%). In het zuiden van het land wordt diefstal/ontvreemding vaker genoemd (18%
tegen 11% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

113

8.2

Totale schade door overige vormen van criminaliteit

Bijna zes op de tien (57%) bedrijven zegt directe financiële schade te ondervinden als gevolg
van deze overige vormen van criminaliteit. Deze directe schade bedraagt gemiddeld
€ 1.300 per vestiging. De totale directe schade in de detailhandel als gevolg van overige
delicten berekenen we op ongeveer € 6 miljoen.
Bijna vier op de tien (38%) getroffen bedrijven zegt indirecte financiële schade te lijden als
gevolg van overige vormen van criminaliteit. De indirecte schade bedraagt in 2009
gemiddeld € 1.000 per vestiging. De totale indirecte schade voor de hele sector ramen we op
€ 3 miljoen.
Bij elkaar genomen komt de totale schade neer op € 9 miljoen.
Branche
Binnen warenhuizen ligt de directe schade lager dan gemiddeld (€ 500 tegen € 1.300
gemiddeld). Bij autoreparatie / garages ligt dit hoger dan gemiddeld (€ 3.100).

8.3

Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit bij politie

Vier op de tien bedrijven (41%) die met overige vormen van criminaliteit te maken heeft,
stelt de politie hiervan op de hoogte. Gemiddeld maken deze vestigingen 3,3 keer per jaar
melding. Het totale aantal meldingen berekenen we op circa 10.000. Dat is 10% van het
totaal aantal delicten. Supermarkten melden overige vormen van criminaliteit vaker bij de
politie dan gemiddeld, namelijk respectievelijk 65% tegen een gemiddelde van 41%.
Agglomeratie en regio
Bedrijven buiten de stad melden overige vormen van criminaliteit minder vaak dan
gemiddeld bij de politie (33% tegen een gemiddelde van 41%).

8.4

Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden

Bijna zes op de tien getroffen bedrijven (59%) doet geen melding van overige vormen van
criminaliteit. De belangrijkste reden om de politie niet in te lichten, is de verwachting dat de
politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

114

27 | Meest genoemde redenen voor het niet melden van overige vormen van criminaliteit
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Te weinig bewijs
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Gedaan door anderen
Vestiging heeft het probleem zelf aangepakt

%
25
15
12
10
9
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: meldt overige vormen van criminaliteit niet bij de politie (n=364)

Branche
Supermarkten noemen minder vaak als reden dat de politie er niets aan doet of dat er te
weinig bewijs was (beiden 4% tegen een gemiddelde van respectievelijk 25% en 15%). Ze
noemen wel vaker dat de vestiging het probleem zelf heeft aangepakt (35% tegen 9%
gemiddeld).
Op subbranche niveau noemen bedrijven in de autoreparatie / garagebranche minder vaak dat
de schade te klein was (3% tegen 12% gemiddeld). Drogisterijen en kledingwinkels geven
minder vaak aan dat de politie er niets aan doet (10% tegen 25% gemiddeld).
Agglomeratie en regio
Bedrijven buiten de stad noemen vaker als reden om de politie niet op de hoogte te stellen dat
de aangifte/melding door anderen is gedaan. (18% tegen 10% gemiddeld). In het centrum van
de stad is dit minder het geval (3%). In het noorden van het land noemen bedrijven minder
vaak dat er geen bewijs was (3% tegen 15% gemiddeld) en in het oosten van het land dat de
schade te klein was/eigen risico (3% tegen 12% gemiddeld).

8.5

Registratie van overige criminaliteit door politie

Driekwart (74%) van de bedrijven die melding doet van overige vormen van criminaliteit,
geeft aan dat de politie deze melding registreert. Bij de helft van de bedrijven (50%) wordt
proces-verbaal opgemaakt. In eenderde (33%) van de gevallen stelt de politie een onderzoek
in. In supermarkten maakt de politie vaker proces-verbaal op dan gemiddeld (69% tegen 50%
gemiddeld). In het oosten van het land geven bedrijven meer aan dat de politie de
melding/aangifte registreert (86% tegen 74% gemiddeld) en de vorm van criminaliteit is gaan
onderzoeken (49% tegen 33% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

115

8.6

Aangifte van overige criminaliteit

Ruim één op de tien detailhandelvestigingen (14%) die door overige vormen van criminaliteit
getroffen worden, doet hiervan aangifte. In het westen van het land doen bedrijven minder
vaak aangifte (10%, in het zuiden van het land juist vaker (21%).

8.7

Vermoedelijke daders bij overige vormen van criminaliteit

Een vijfde (21%) van de getroffen vestigingen verdenkt een klant of opdrachtgever als
vermoedelijke dader. Criminele organisaties en personeelsleden worden in mindere mate
verdacht (respectievelijk 10% en 3%). De helft (51%) van de getroffen bedrijven meent dat
de dader geen bekende is van de vestiging. Vier procent van de bedrijven heeft geen idee in
welke kringen de dader gezocht zou moeten worden.
28 | Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit (één antwoord mogelijk)16
5%
10%

3%

10%
51%

onbekende
klant opdrachtgever
criminele organisatie
personeelslid
anders
weet niet

21%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overige vormen van criminaliteit (n=683)

Branche
Supermarkten geven minder vaak aan dat de dader van overige criminaliteit een
klant/opdrachtgever is (12% tegen 21% gemiddeld).

16

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of
de dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

116

Regio
In het zuiden van het land denken detailhandelszaken minder vaak dat de dader een
onbekende is (43% tegen 51% gemiddeld). In het noorden van het land denken bedrijven
vaker dat de dader een klant/opdrachtgever is (35% tegen 21% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

117

9

Interne criminaliteit

9.1

Percentage detailhandelbedrijven waar interne criminaliteit
voorkomt

Onder interne criminaliteit verstaan we hier diefstal van geld of goederen door het eigen
personeel. In de meting van 2006 is hier voor de eerste keer naar gevraagd. Daarom kan
alleen een vergelijking gemaakt worden tussen 2006 en 2007 en niet met voorgaande jaren.
We vergelijken hier alleen met 2006.
Van alle detailhandelbedrijven heeft in 2009 8% te maken gehad met een vorm van interne
criminaliteit17. Dit is een stijging ten opzichte van 2006 toen dit percentage nog lager was
(7%). Supermarkten hebben vaker dan gemiddeld met interne criminaliteit te maken. Een
kwart (25%) van de supermarkten geeft aan in 2009 last te hebben gehad van interne
criminaliteit. Wanneer we het interne criminaliteitscijfer vergelijken met de meting van
voorgaande jaren blijkt bovendien dat de interne criminaliteit in supermarkten licht is
gestegen ten opzichte van 2006 en 2007, maar gedaald ten opzichte van 2008 (respectievelijk
24% en 23% en 30%). Ook warenhuizen hebben vaker dan gemiddeld te maken met interne
criminaliteit (32%).
Op subbranche niveau zien we dat bedrijven in de voedings- en genotmiddelendetailhandel
en in de algemeen assortimentsdetailhandel vaker te maken hebben gehad met interne
criminaliteit (11% en 10% tegen 8% gemiddeld). Bij autoreparatie / garages,
ijzerwaren/woningtextielhandel en bloemen/kappers is dit minder het geval (respectievelijk
5%, 6% en 6%).
Regio en agglomeratie
In de Randstad hebben detailhandelbedrijven vaker last van interne criminaliteit dan in de
rest van het land (11% versus 8% gemiddeld). In het zuiden van Nederland ligt dit percentage
juist lager (6%). Verder hebben detailhandelbedrijven gelegen buiten een stad minder vaak
dan gemiddeld met interne criminaliteit te maken (6%), terwijl bedrijven in het centrum hier
vaker mee te maken hebben (9%).

9.2

Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

De bedrijven nemen verschillende maatregelen om interne criminaliteit tegen te gaan. Het
opstellen van regels voor het personeel met betrekking tot interne criminaliteit wordt het
meest genoemd als maatregel. Ruim de helft van de bedrijven (54%) noemt deze maatregel.
Dit is meer dan in 2006 toen nog 42% deze maatregel nam. Daarnaast noemt de helft van de
bedrijven (51%) dat zij de referenties van nieuw personeel controleren. Ook dit is
toegenomen ten opzichte van 2006 toen het nog 41% was. Bijna eenvijfde (18%) van de

17

Dit is inclusief eenmanszaken.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

118

bedrijven geeft aan helemaal geen maatregelen te nemen. Ten opzichte van 2006 zijn er
minder bedrijven die dit aangeven (toen 23%).
29 | Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit, antwoordcategorieën voorgelezen
Maatregel
Opstellen van regels voor personeel m.b.t. interne criminaliteit
Controleren van referenties bij aanname nieuw personeel
Standaard aangifte doen van interne criminaliteit bij de politie
Steekproefsgewijs controleren of werknemers goederen of geld
meenemen
Contoleren of potentiële werknemers antecedenten hebben (VOG)
Geen maatregelen getroffen

%
54
51
45
39
24
18
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: (n=9.537 bedrijven met 1 of meer werknemers in dienst)

Branche
Ook met betrekking tot het nemen van maatregelen springen supermarkten eruit ten opzichte
van andere branches in de detailhandel. De maatregelen die gemiddeld het meest genoemd
worden door detailhandelbedrijven, worden door supermarkten meer dan gemiddeld
toegepast. Dit geldt ook voor warenhuizen.
Agglomeratie
Bedrijven die gevestigd zijn in het centrum van de stad stellen vaker regels op met betrekking
tot interne criminaliteit (59%), controleren vaker referenties van personeel (55%), doen vaker
standaard aangifte van interne criminaliteit (50%), controleren vaker steekproefsgewijs of
werknemers goederen of geld mee naar huis nemen (43%) en controleren vaker of potentiële
nieuwe werknemers antecedenten hebben (26%) dan landelijk gemiddeld.
Regio
In het zuiden van het land wordt er relatief vaker steekproefsgewijs gecontroleerd of
werknemers goederen of geld mee naar huis nemen (41% versus 38%). In het oosten van het
land controleren bedrijven minder vaak antecedenten bij potentiële nieuwe werknemers (22%
tegen 24% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

119

10

Tevredenheid politie

10.1

Contact met politie omtrent delicten

In de voorgaande hoofdstukken is vastgesteld dat het meldings- en aangiftegedrag wisselt per
delict. Over de hele sector detailhandel genomen (dus inclusief de bedrijven die geen last
hebben van criminaliteit) heeft een kwart (25%) het afgelopen jaar één of meer delicten
gemeld. Dit is minder dan in 2004. Toen maakte 31% van alle detailhandelbedrijven een
melding. In 2009 heeft één op de tien bedrijven (9%) van één of meer delicten aangifte
gedaan. Dit is minder dan in 2004 toen 12% aangifte deed.
Relatief veel supermarkten melden criminaliteit (60% van alle supermarkten tegen 25%
gemiddeld in de gehele sector detailhandel). Warenhuizen melden eveneens relatief vaak
criminaliteit (63%). Supermarkten doen ook vaker dan gemiddeld aangifte van een delict
(15% tegen 9% gemiddeld).
Regio en agglomeratie
De frequentie van melding (30%) en aangifte (11%) onder bedrijven uit het centrum van de
stad is hoger dan in andere delen van de stad. We zien dat de bedrijven in de Randstad
gemiddeld ook vaker aangifte doen (12%) van delicten. In het noorden van Nederland
worden minder aangiftes gedaan (7%).
30 | Contact met de politie: meldings- en aangiftegedrag van alle detailhandelbedrijven

% Van alle detailhandel bedrijven
Melding gedaan totaal (van 1 of meer delicten)
Aangifte gedaan totaal (van 1 of meer delicten)

2004
%
31
12

2005
%
31
13

2006
%
27
10

2007
%
27
10

2008
%
26
10

2009
%
25
9

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bedrijven uit de sector Detailhandel (2009 n=11.909, 2008 n= 12.429, 2007 n=10.705, 2006 n=11.771,
2005 n=8.956, 2004 n = 8.842)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

In de volgende tabellen staan voor de verschillende delicten weergegeven welk percentage
van de getroffen bedrijven het delict meldt, dan wel aangifte doet.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

120

31 | Meldingsgedrag van de met criminaliteit geconfronteerde detailhandel bedrijven
Delict
% Van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Melding
2004
%
88
47
46
59
46

Melding
2005
%
87
48
44
57
43

Melding
2006
%
88
45
44
52
44

Melding
2007
%
89
47
47
54
47

Melding
2008
%
87
44
45
55
42

Melding
2009
%
89
45
44
58
41

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

32 | Aangiftegedrag van de met criminaliteit geconfronteerde detailhandel bedrijven
Delict

% Van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Aangifte
2004
%
26
18
17
15
18

Aangifte
2005
%
25
19
18
14
19

Aangifte
2006
%
25
17
17
12
16

Aangifte
2007
%
25
18
19
12
16

Aangifte
2008
%
24
16
18
14
14

Aangifte
2009
%
23
16
17
11
14

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

121

10.2

Tevredenheid aspecten contact met politie

Bedrijven die contact hebben met de politie voor het melden of aangeven van een delict,
noemen een aantal punten waarop de politie in hun ogen goed werk aflevert.
Het meest genoemde aspect is de snelheid waarmee de politie de melding afhandelt (29%).
Daarnaast noemen de bedrijven het feit dat de politie bereid is langs te komen als dat nodig is
en de klantvriendelijke houding.
33 | Meest genoemde positieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Snelheid

29

Vriendelijkheid, houding,
behulpzaamheid

21

Komen langs

23

Probleemoplossend vermogen politie

13

Kennis van zaken

7

0

5

10

15

20

25

30

35

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=4.105

Branche
Relatief veel supermarkten zijn blij met de snelheid waarmee de politie optreedt (46% van de
zaken die contact hebben met de politie over een melding of aangifte tegen 29% gemiddeld).
Daarnaast waarderen zij ook het langskomen als je ze nodig hebt (32% tegen 23%
gemiddeld), het probleemoplossend vermogen (22% tegen 13% gemiddeld) en het pakken
van de daders (7% tegen 4% gemiddeld). Snelheid en langskomen wanneer je ze nodig hebt,
worden door veel warenhuizen genoemd als reden voor tevredenheid, respectievelijk 41% en
38%. Klantvriendelijkheid wordt minder vaak genoemd (11% tegen 21% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

122

Regio
Bedrijven in Noord Nederland geven vaker aan dat de snelheid van de politie een reden is
waarom ze tevreden zijn over de politie (37% tegen 29% gemiddeld). Ook is de adequaatheid
van de politie een belangrijke factor (7% tegen 3% gemiddeld). Voor bedrijven in het zuiden
van Nederland is het probleemoplossend vermogen van de politie een minder vaak genoemde
reden (11% tegen 13% gemiddeld).

10.3

Aspecten waarover detailhandelbedrijven ontevreden zijn in
contact met politie

De bedrijven die de politie op de hoogte hebben gesteld van een delict, noemen ook een
aantal punten waarop de politie in hun ogen minder goed werk aflevert. Zij noemen met
name dat de politie niets doet of geen tijd heeft, het ontbreken van zichtbaar resultaat naar
aanleiding van de melding of aangifte en het feit dat men niet op de hoogte wordt gehouden.
Supermarkten klagen vaker over het te laat komen dan het landelijk gemiddelde (16% versus
9%).
34 | Meest genoemde negatieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

geen zichtbaar resultaat

14

geen terugkoppeling

14

de politie deed niets\had geen
tijd

14

De politie komt te laat \
snelheid

9

Te weinig surveillance \
controle

7

niet serieus genomen

7

0

2

4

6

8

10

12

14

16 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld (n=4.103)

Regio
Bedrijven uit Zuid Nederland klagen relatief vaker over het feit dat de politie niets doet of
geen tijd had (17% versus 14% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

123

10.4

Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

De tevredenheid over het politieoptreden is ten opzichte van 2004 gestegen in de
detailhandel. Bijna zes op de tien (57%) bedrijven die melding en/of aangifte doet, is over het
geheel genomen tevreden of zelfs zeer tevreden over de manier waarop de politie die melding
van delicten afhandelt. Dit verschilt ten opzichte van 2004. Toen was 51% tevreden of zeer
tevreden over het optreden van de politie. Een kwart (24%) van de bedrijven die melding of
aangifte doen, is ontevreden of zeer ontevreden over het optreden van de politie.
35 | Mate van tevredenheid met het afhandelen van meldingen en aangiften door de politie
(één antwoord mogelijk)

10%

2%

11%

14%

17%

Zeer tevreden
Tevreden
Niet tevreden, niet ontevreden
Ontevreden
Zeer ontevreden
Weet niet
46%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft één of meer delicten gemeld bij de politie (n=4.196)

Branche
Van de bedrijven die contact hebben met de politie over een melding of aangifte, zijn vooral
de supermarkten (zeer) tevreden (72%). Op subbranche niveau zien we dat vooral bedrijven
in de voedings- en genotmiddelendetailhandel erg tevreden zijn over het optreden van de
politie (68% tegen 58% gemiddeld). Bij de autoreparatie / garages en bij de
ijzerwaren/woningdetailhandel is deze tevredenheid lager (respectievelijk 42% en 51%).
Regio
Bedrijven in het noorden van Nederland zijn meer tevreden over het optreden van de politie
dan in het zuiden van Nederland (respectievelijk 66% en 52% tegen 57% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

124

11

Advies inwinnen en project participatie

11.1

Aantal detailhandelbedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid

Een kwart van de bedrijven in de detailhandel (25%) laat zich adviseren op het terrein van
criminaliteitspreventie en veiligheid. Hoe meer een bedrijf criminaliteit als een probleem ziet
voor de bedrijfsvoering, hoe meer het geneigd is advies in te winnen. Er bestaat eveneens een
verband tussen het inwinnen van advies en de mate waarin delicten voorkomen: relatief veel
bedrijven die meervoudig slachtoffer zijn van criminaliteit, laten zich adviseren. Dertien
procent van de bedrijven die te maken hebben met meervoudig slachtofferschap laat zich
adviseren.
Bedrijven die zich relatief veel laten adviseren zijn supermarkten (44%) en warenhuizen
(41%). Op subbranche niveau zien we dat met name de drogisterijen en kledingwinkels
(34%) en bedrijven in de voedings- en genotmiddelendetailhandel (30%) relatief vaker advies
inwinnen dan andere branches in de detailhandel. Ook bedrijven in de Randstad winnen
vaker advies in dan de rest van Nederland (29%). Dit geldt ook voor detailhandelszaken in
het centrum (28%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

125

11.2

Terreinen waarop detailhandelbedrijven advies inwinnen

In de meeste gevallen hebben de adviezen over criminaliteitspreventie en veiligheid te maken
met de preventie van diefstal door derden en met elektronische beveiliging van de vestiging.
36 | Adviesterreinen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
71

preventie diefstal door
derden

88
71
70
68

electronische beveiliging
vestiging

63
56
70
53
79

preventie overval

58
51
47
73

veiligheid personeel

48
46
44

preventie diefstal door
personeel

75
45
42
39
54

preventie vandalisme

43
37
26

openbare
orde\jongeren\junks

43
36
24
0

10

20

30

non-food

40

food

50

60

supermarkten

70

80

90

100

totaal

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren non-food (n=2.993), food (n=356), supermarkten (n=360) en totaal (n=3.709)

Branche
Op bijna alle adviesterreinen vallen de supermarkten op door het hogere percentage bedrijven
dat zich laat adviseren. De non-food branche laat zich over het geheel genomen minder op
deze terreinen adviseren. Warenhuizen laten zich ook op vele terreinen meer adviseren dan
gemiddeld. Vooral op het gebied van de veiligheid van het personeel en het voorkomen van
diefstal door het eigen personeel scoren zij hoger dan gemiddeld.
Op subbranche niveau zien we dat autoreparatie / garages en apothekers / benzinestations
veelal advies inwinnen op het terrein van elektronische beveiliging van de vestiging
(respectievelijk 82% en 73% tegen 68% gemiddeld). Bedrijven in de voedings- en
genotmiddelenbranche (64%), in de algemeen assortimentsdetailhandel (62%), drogisterijen
en kledingwinkels (58%) en apothekers / benzinestations (62%) winnen ook meer advies in
over preventie van overvallen (53% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

126

Agglomeratie
Bedrijven in het centrum laten zich relatief vaker adviseren over voorkomen van diefstal door
derden (76% tegen 71% gemiddeld), de veiligheid van het personeel (53% tegen 47%
gemiddeld), preventie van overval (60% tegen 53%), voorkomen van diefstal door eigen
personeel (51% tegen 44% gemiddeld), preventie van vandalisme (41% tegen 40%
gemiddeld) en openbare orde problemen (30% tegen 26% gemiddeld).
Regio
Bedrijven in het noorden en oosten van het land laten zich vaker adviseren over de
elektronische beveiliging van de vestiging (77% en 73% tegen 68% gemiddeld). In de
Randstad is dit minder het geval (63%).

11.3

Partijen waarbij detailhandelbedrijven advies inwinnen

De politie en private beveiligingsbedrijven zijn de belangrijkste partijen voor advies over
criminaliteit en onveiligheid. Bedrijven in de detailhandel food wenden zich vooral tot de
politie voor advies, bedrijven in de detailhandel non-food voornamelijk tot de
beveiligingsbedrijven en supermarkten tot eigen veiligheidsexperts (van bedrijf of branche).
Ook warenhuizen laten zich veel door een beveiligingsexpert van het eigen bedrijf adviseren
(40% tegen 10% gemiddeld).
37 | Adviserende partijen (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

24
23

politie

28
23
23
12

beveiligingsbedrijf

20
25
10
26

hoofdkantoor / interne
beveiligingsexpert

5

totaal
supermarkten
food
non-food

9
10
11

ondernemersvereniging

15
10
7
1

verzekeringsbedrijf

2
8
8
13
13

branche-organisatie
7
0

5

10

15

20

25

30

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren non-food (n=2.993), food (n=356), supermarkten (n=360) en totaal (n=3.709)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

127

Agglomeratie
Bedrijven gevestigd in het centrum van de stad laten zich vaker adviseren door de politie
(26% tegen 24% gemiddeld), door het hoofdkantoor (12% tegen 10% gemiddeld) en de
brancheorganisatie (10% tegen 8% gemiddeld) en minder vaak door een beveiligingsbedrijf
(20% tegen 23% gemiddeld) en een verzekeringsfirma (3% tegen 7% gemiddeld). Bedrijven
aan de rand van de stad laten zich relatief vaker adviseren door een verzekeringsfirma (9%).
Bedrijven buiten stedelijk gebied laten zich relatief vaker door een beveiligingsbedrijf (28%)
en een verzekeringsfirma (9%) adviseren.
Regio
Bedrijven in de Randstad winnen relatief vaak advies in bij de politie (30% tegen 24%
gemiddeld). In Noord en Oost Nederland is dit relatief minder vaak het geval (respectievelijk
14% en 19%).

11.4

Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van)
criminaliteit

Een klein gedeelte van de detailhandelsvestigingen (7%) participeert in projecten op het
gebied van (bestrijding van) criminaliteit, openbare orde en veiligheid. Dit is toegenomen ten
opzichte van 2004 (toen 6%). Supermarkten en warenhuizen doen relatief vaak mee aan
projecten ten opzichte van gemiddeld (respectievelijk 16% en 14%).
Ook hier zien we een duidelijke relatie met de criminaliteitssituatie: hoe meer een bedrijf
criminaliteit als een probleem ervaart, hoe meer het geneigd is deel te nemen aan projecten.
Bedrijven die meervoudig slachtoffer zijn, nemen ook vaker deel aan projecten (14% tegen
7% gemiddeld).
Bedrijven die gevestigd zijn in het centrum van een stad werken relatief vaker mee aan
projecten op het gebied van bestrijding van criminaliteit (10% versus 7% gemiddeld) dan
bedrijven aan de rand van de stad (6%) of buiten de stad (4%). Ook in de Randstad wordt er
meer gedaan aan projecten (9%), in het noorden van Nederland minder (4%).

11.5

Soort projecten waaraan detailhandelbedrijven deelnemen

De detailhandelbedrijven die deelnemen aan projecten nemen het meest deel aan
beveiligingsprojecten die gericht zijn op algemene criminaliteitspreventie en beveiliging van
de omgeving. Daarnaast is deelname aan Keurmerk Veilig Ondernemen populairder
geworden. In 2009 nam 35% deel aan dit project tegen 18% in 2004.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

128

38 | Soort project waaraan bedrijven deelnemen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer
antwoorden mogelijk)

project criminaliteitspreventie
algemeen

42

beveiligingsproject omgeving

37

KVO

35

20

project vandalisme

beveiliginsproject gebouw

18

10

Graffitibestrijding

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt deel aan projecten (n=1.124)

Branche
Supermarkten doen meer mee aan projecten op gebied van vandalisme (32% tegen 20%
gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven die gevestigd zijn in het centrum van een stad doen minder vaak mee aan
beveiligingsprojecten van de omgeving (31% versus 37% gemiddeld) en het gebouw (13%
tegen 18% gemiddeld). Bedrijven buiten de stad doen vaker mee aan beveiligingsprojecten
die gaan over de omgeving (49% versus 37% gemiddeld) en aan projecten op gebied van
vandalisme (29% tegen 20% gemiddeld).
Regio
In het zuiden van het land zijn projecten over de omgeving populair (45% versus 37%
gemiddeld), in het oosten van Nederland zijn deze projecten minder populair (28%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

129

11.6

Organisatoren van projecten

De projecten waar detailhandelbedrijven aan deelnemen, worden meestal georganiseerd door
de politie of de gemeente. Daarnaast organiseren ook buurtverenigingen en brancheverenigingen de projecten. Het aantal bedrijven dat deel heeft genomen aan een project dat
georganiseerd is door een branchevereniging is ten opzichte van 2004 wel gedaald (12% in
2009 tegenover 24% in 2004).

39 | Organisatoren van projecten (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

gemeente

27

politie

25

buurtvereniging

12

branchevereniging

12

hoofdkantoor

7

winkeliersvereniging

6

ondernemersvereniging

3

0

5

10

15

20

25

30

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: deelgenomen aan projecten (n=1.124)

Agglomeratie
Door bedrijven in het centrum van de stad wordt de politie vaker als organisator van
recentelijk aan deelgenomen projecten genoemd dan door bedrijven aan de rand van de stad
(respectievelijk 31% en 18% tegen 25% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Detailhandel

130

5

Sectorrapport Horeca

Inhoud sector Horeca
Kerncijfers sector Horeca
Achtergrondkenmerken sector Horeca

133
135

1
1.1
1.2
1.3

Slachtofferschap criminaliteit
Slachtofferschap algemeen
Meervoudig slachtofferschap
Probleemervaring criminaliteit

136
136
136
137

2
2.1
2.2
2.2.1
2.3

Registratie criminaliteit
Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding
Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging
Overzicht registratie delicten
Wijze van registreren criminaliteit

138
138
138
139
139

3
3.1
3.2
3.3

Preventieve maatregelen
Mate van preventieve maatregelen
Meest gebruikte preventieve maatregelen
Totale investeringen preventiemaatregelen

141
141
141
142

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9

Inbraak
Percentage horecabedrijven waar inbraak voorkomt
Totaal aantal inbraken
Locatie inbraak vervoersmiddelen
Totale schade door inbraak
Aantal meldingen inbraken
Redenen om inbraak niet te melden
Registratie van inbraak bij politie
Aantal aangiftes bij politie
Vermoedelijke dader bij inbraak

143
143
143
144
145
146
146
147
147
148

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Diefstal
Percentage horecazaken waar diefstal voorkomt
Totaal aantal gepleegde diefstallen
Locatie diefstal uit vervoersmiddelen
Totale schade door diefstal
Aantal meldingen diefstal bij politie
Redenen om diefstal niet te melden
Registratie van diefstal door politie
Aantal aangiftes van diefstal
Vermoedelijke dader bij diefstal

149
149
150
150
151
151
151
152
152
153

6
6.1
6.2
6.3
6.3
6.4

Vernieling
Percentage horecabedrijven waar vernieling voorkomt
Totaal aantal vernielingen
Locatie van vernieling
Totale schade door vernielingen
Aantal meldingen vernielingen

154
154
155
155
156
156

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

131

6.5
6.6
6.7
6.8

Redenen om vernieling niet te melden
Registratie van vernieling door politie
Aangiftes van vernieling
Vermoedelijke dader bij vernieling

157
158
158
158

7
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6

Geweld
Percentage horecabedrijven waar geweldsdelicten voorkomen
Meest voorkomende geweldsdelicten
Aantal meldingen bij politie van geweldsdelicten
Redenen om geweldsdelicten niet te melden
Registratie van geweldsdelicten door politie
Vermoedelijke dader geweldsdelict

160
160
160
161
161
162
163

8
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6

Overige vormen van criminaliteit
Percentage horecabedrijven waar overige vormen van criminaliteit voorkomt
Totale schade overige criminaliteit
Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit
Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden
Registratie van overige criminaliteit door politie
Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit

164
164
164
165
165
166
166

9
9.1
9.2

Interne criminaliteit
Percentage horecabedrijven waar interne criminaliteit voorkomt
Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

168
168
168

10
10.1
10.2
10.3
10.4

Tevredenheid politie
Contact met politie omtrent delicten
Tevredenheid aspecten contact met politie
Aspecten waarover horecabedrijven ontevreden zijn in contact met de politie
Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

170
170
171
172
174

11
11.1

Advies inwinnen en project participatie
Aantal horecabedrijven dat advies inwint over criminaliteitspreventie en
veiligheid
Terreinen waarop horecabedrijven advies inwinnen
Partijen waarbij horecabedrijven advies inwinnen
Participatie in projecten op gebied van (bestrijding) criminaliteit
Soort projecten waaraan horecabedrijven deelnemen
Organisatoren van projecten

175

11.2
11.3
11.4
11.5
11.6

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

175
175
177
178
179
180

132

Kerncijfers sector Horeca
1 | Overzicht en ontwikkeling kerncijfers sector Horeca

2004

2005

2006

2007

2008

2009
toe-/
afname

% Slachtofferschap algemeen

47

45

43

43

44

% Meervoudig slachtofferschap

19

18

16

17

17

% Ervaart criminaliteit als probleem
(enigszins+ernstig)
% Registreert criminaliteit

34

32

30

31

30

18

20

20

22

22

42
-11%
16
-16%
31
-9%

22
+22%

% Neemt preventieve maatregelen

77

77

77

% Neemt deel aan projecten

8

8

8

8

8

7

% Is tevreden over de politie (tevreden+zeer
tevreden)

55

59

60

61

60

59

% Bedrijven waar
voorkomt

Gemiddelde
frequentie / jaar per
getroffen bedrijf

Raming totaal
aantal delicten2

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil1
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

76

76

76

+7%

Inbraak

Diefstal

Vernieling

16,6
14,5
12,6
13,6
13,7
14,6
-12%
1,8
1,7
1,8
1,7
1,6
1,6
-11%
12.000
10.000
9.000
9.000
9.000
9.000
-25%

17,0
16,3
14,7
14,8
14,6
13,9
-18%
7,2
6,9
5,6
5,9
5,9
5,2
-28%
49.000
45.000
33.000
35.000
34.000
29.000
-41%

24,1
24,1
23,1
23,6
24,1
21,8
-10%
4,1
4,1
4,3
4,3
4,2
3,8
38.000
37.000
38.000
39.000
38.000
32.000
-16%

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

Gewelds
delicten
10,0
9,1
9,1
8,9
9,1
8,0
-20%
4,3
4,1
3,8
4,2
4,8
5,0
Nvt

Overige
criminaliteit
6,6
5,1
5,1
5,1
5,5
5,0
-24%
14,6
19,8
15,9
13,0
7,5
11,4
40.000
42.000
33.000
27.000
17.000
23.000
-

133

Raming totale
schade2
(mln euro)

% Getroffenen dat
melding doet

% Getroffenen dat
aangifte doet

1

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

18
18
17
19
19
21
+17%
88
89
87
89
88
87
20
19
20
20
15
18
-

12
12
11
11
13
13
45
44
41
42
44
48
19
19
17
16
19
22
-

12
10
10
11
11
11
46
45
45
44
44
44
14
15
13
14
13
14
-

Gewelds
delicten
Nvt

68
64
66
67
67
71
17
16
16
16
12
16
-

Overige
criminaliteit
2
2
2
2
2
5
52
54
52
57
49
52
12
15
15
18
12
14
-

verschil: vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004. Het percentage eronder is de toename of

afname ten opzichte van 2004 en staat alleen vermeld als het een statistisch significant verschil is.
2

De marges die bij deze cijfers behoren, zijn vermeld in de Overzichtstabel na de Samenvattende Bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

134

Achtergrondkenmerken sector Horeca
In de horecasector zijn naar schatting ruim 41.000 bedrijfsvestigingen actief.
In de sector onderscheiden we de volgende branches:
Restaurants

(53% van de sector)

Cafés

(26% van de sector)

Hotels en pensions

(15% van de sector)

Overige horeca

(6% van de sector)

In de rest van deze rapportage beschrijven wij, waar mogelijk en relevant, verschillen tussen
deze branches, regio en agglomeratie.
Hieronder staat een overzicht van de steekproeven die genomen zijn voor 2009, 2008, 2007,
2006, 2005 en 2004:
- steekproef 2009 n= 6.097
- steekproef 2008 n= 6.618
- steekproef 2007 n= 6.613
- steekproef 2006 n= 6.247
- steekproef 2005 n= 9.476
- steekproef 2004 n= 8.933

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

135

1

Slachtofferschap criminaliteit

1.1

Slachtofferschap algemeen

In de sector horeca heeft ruim vier op de tien (42%) bedrijfsvestigingen de afgelopen twaalf
maanden te maken gehad met één of meer vormen van criminaliteit. Dit zijn in totaal ruim
17.000 bedrijven. Het slachtofferschap is gedaald ten opzichte van 2004, toen 47% bedrijven
te maken had met criminaliteit.
Het slachtofferschap van criminaliteit is in restaurants lager dan gemiddeld (40% tegen
gemiddeld 42%). Cafés en hotels hebben juist in hogere mate last van criminaliteit dan
gemiddeld (respectievelijk 45% en 46%). Horecazaken in het centrum van een stad hebben
vaker te maken met criminaliteit (47%) dan bedrijven buiten de stad (38%). Het
slachtofferschap van criminaliteit bij bedrijven in het zuiden is lager dan gemiddeld (39%), in
de Randstad is dat hoger (46%).

1.2

Meervoudig slachtofferschap

Van alle horecavestigingen is 16% meervoudig slachtoffer. Dit wil zeggen dat zij getroffen
worden door meer dan één vorm van criminaliteit1. In vergelijking met 2004 is dit een
afname, toen was 19% van de horecabedrijven meervoudig slachtoffer.
2 | (Meervoudig) slachtofferschap in de horecasector
Percentage bedrijven dat slachtoffer is van:

0 delicten
1 soort delict
2 of meer soorten delicten (meervoudig slachtofferschap)
Totaal

Rest.
%
61
26
14
100

Cafés
%
55
28
17
100

Totaal
Hotels
Overig
%
%
%
58
55
54
26
26
28
16
17
20
100
100
100
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: alle horecavestigingen (n= 6.097)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal

Branche
Het meervoudig slachtofferschap is onder hotels relatief hoog (20% tegen 16% gemiddeld).
Restaurants zijn minder vaak meervoudig slachtoffer; daar heeft 14% van de bedrijven te
maken met meer dan één vorm van criminaliteit.
Agglomeratie
Het meervoudig slachtofferschap is hoger dan gemiddeld bij bedrijven in het centrum van de
stad (19%) en lager bij bedrijven buiten de stad (13%).

1

Bij de behandeling van de afzonderlijke delicten gaan wij in op herhaald slachtofferschap (frequentie).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

136

1.3

Probleemervaring criminaliteit

Van alle horecavestigingen beschouwt 31% criminaliteit in meer of mindere mate als een
probleem voor de bedrijfsvoering (grafiek 3). Omgerekend naar absolute aantallen
beschouwen bijna 13.000 horecabedrijven criminaliteit als een probleem. De
probleemperceptie is verbeterd ten opzichte van 2004: toen ervoer 34% van de
horecabedrijven criminaliteit als een probleem.
3 | Ernst van de criminaliteitsproblematiek (één antwoord mogelijk)

5%

26%

Ernstig probleem
Enigszins een probleem
Geen probleem

69%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle horecabedrijven (n=6.097)

Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad ervaren criminaliteit vaker als een probleem dan gemiddeld
(34% tegen gemiddeld 31%). Bedrijven buiten een stad doen dat minder vaak (27%).
Regio
In de Randstad beschouwen relatief meer horecabedrijven criminaliteit als een probleem
(35%). In het zuiden van het land wordt criminaliteit minder dan gemiddeld als probleem
beschouwd (29%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

137

2

Registratie criminaliteit

2.1

Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding

Van alle horecabedrijven geeft ruim de helft van het personeel (54%) de geconstateerde
criminaliteit altijd aan de bedrijfsleiding door. Hierbij plaatsen we de opmerking dat dit cijfer
gebaseerd is op de antwoorden van de leiding. Dit percentage verschilt met het percentage
van 2004 toen 56% van het personeel de geconstateerde criminaliteit altijd doorgaf aan de
bedrijfsleiding. Bij 4% van de vestigingen geeft het personeel meestal of soms criminaliteit
aan de leiding door en bij 6% van de bedrijven doet het personeel dit nooit. Dit laatste
percentage verschilt met 2004 (4%).
Branche
In restaurants geeft het personeel de geconstateerde criminaliteit vaker altijd aan de
bedrijfsleiding door dan in hotels (respectievelijk 56% en 48% versus 54% in de totale
horeca).
Agglomeratie
Bij bedrijven in het centrum van de stad geeft het personeel vaker altijd aan de bedrijfsleiding
door dat er criminaliteit heeft plaatsgevonden (60% tegen gemiddeld 54%). Bij
horecabedrijven buiten de stad gebeurt dat juist minder vaak dan gemiddeld (47%).
Regio
Bij bedrijven in het zuiden gebeurt het relatief weinig dat personeel criminaliteit altijd
doorgeeft aan de bedrijfsleiding (51%).

2.2

Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging

Van de horecabedrijven registreert ruim één vijfde (22%) van de vestigingen deze delicten. In
2004 lag dit registratiegedrag iets lager (18%).
Branche
Hotels en pensions registreren relatief vaak delicten (27% tegen gemiddeld 22%). Restaurants
registreren delicten iets minder (21%) dan gemiddeld.
Agglomeratie
Horecabedrijven die zich aan de rand van de stad bevinden, registreren de criminaliteit vaker
dan gemiddeld (24% versus 22%). Bedrijven buiten de stad registreren de criminaliteit het
minst (20%).
Regio
In de Randstad registreren horecabedrijven de criminaliteit het meest in vergelijking met de
rest van het land (26% versus 22% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

138

2.2.1
Overzicht registratie delicten
Onder horecabedrijven die slachtoffer worden van criminaliteit, is inbraak het delict dat het
meest geregistreerd wordt. We zien dat het percentage bedrijven dat delicten registreert ten
opzichte van 2004 significant is toegenomen voor alle typen delicten.
4 | Registreren van specifieke delicten
Getroffen bedrijven die delict

2004

2005

2006

2007

2008

2009

%

%

%

%

%

%

registreren

Inbraak

(slachtoffers n=966)

39

43

44

50

45

50

Diefstal

(slachtoffers n=999)

30

31

31

32

32

35

Vernieling

(slachtoffers n=1.488)

25

27

27

29

26

30

Geweld

(slachtoffers n=582)

29

32

33

35

34

36

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van het betreffende delict
De genoemde n betreft het aantal slachtoffers in 2009
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

2.3

Wijze van registreren criminaliteit

Bijna vier op de tien (38%) horecabedrijven die criminaliteit bijhoudt, doet dit door het
bijhouden van de aangiften. Daarnaast registreert 38% van de horecabedrijven criminaliteit
door een registratiesysteem. Beide percentages zijn toegenomen ten opzichte van 2004.
5 | Meest genoemde manieren van registratie van criminaliteit (open vraag, meer antwoorden
mogelijk)
Wijze van registreren

Registratiesysteem
Houden aangiften bij
Houden verzekeringsclaims bij
Schriftelijk bijgehouden
Een logboek

2004
%
34
34
5
13
-

2005
%
36
36
4
12
-

2006
%
35
38
4
6
4

2007
%
35
38
5
6
4

2008
%
34
38
4
6
4

2009
%
38
38
6
5
4

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: registreert criminaliteit (2009 n=1.500, 2008 n=1.580, 2007 n= 1.591, 2006 n= 1.355, 2005 n=2.065, 2004
n=1.785)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Branche
Hotels en pensions maken meer dan gemiddeld gebruik van een registratiesysteem (50%
tegen gemiddeld 38%) maar houden in mindere mate aangiften bij (30% tegen gemiddeld
38%). Restaurants houden daarentegen vaker dan gemiddeld hun aangiftes bij (42%) maar
maken minder gebruik van een registratiesysteem (32%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

139

Regio
In de Randstad wordt criminaliteit relatief weinig geregistreerd door het via aangiften bij te
houden (32% versus 38% gemiddeld). In vergelijking met de rest van Nederland registreren
de bedrijven in de Randstad de criminaliteit vaker via beeldmateriaal, camera’s en foto’s (5%
versus 2% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

140

3

Preventieve maatregelen

3.1

Mate van preventieve maatregelen

Driekwart (76%) van alle horecabedrijven treft maatregelen ter voorkoming van criminaliteit.
Branche
Cafés treffen meer dan gemiddeld preventieve maatregelen (85% tegen gemiddeld 76%).
Hotels en pensions doen dit juist minder vaak (67%), evenals restaurants (75%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad (80%) nemen vaker dan gemiddeld preventieve
maatregelen. Bedrijven buiten een stad doen dit juist weer minder (72%).
Regio
In het noorden van Nederland investeren relatief weinig horecabedrijven in preventieve
maatregelen (70%).

3.2

Meest gebruikte preventieve maatregelen

In tabel 6 staan de preventieve maatregelen die minstens 10% van de horecabedrijven
toepassen.
6 | De meest toegepaste preventiemaatregelen in/bij gebouwen (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Maatregel

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Alarm luid
Alarm stil
Camera’s / infrarood
Extra sloten
Extra zwaar hang- en sluitwerk
Beveiligingsdienst / portier

Totaal
Overig
(n=4.863)
(n=283)
%
%
53
49
37
32
30
22
22
20
13
16
13
15
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt preventiemaatregelen (n= 4.863)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal

Restaurants
(n= 2.716)
%
55
37
30
23
13
10

Cafés
(n=1.169)
%
59
42
27
22
12
15

Hotels
(n=688)
%
32
29
36
23
11
16

Branche
Cafés en restaurants maken meer dan gemiddeld gebruik van een luid alarm (respectievelijk
59% en 55% tegen 53% gemiddeld). Hotels maken juist minder gebruik van een luid alarm
(32%). Hotels maken meer gebruik van camera’s/infrarood (36%) en een
beveiligingsdienst/portier (16%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

141

Cafés maken meer gebruik van een stil alarm (42%), hotels juist minder (29%) in vergelijking
met het gemiddelde (37%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad maken meer dan gemiddeld gebruik van een stil alarm en
de plaatsing van camera’s (respectievelijk 39% en 33%). Deze bedrijven maken minder
gebruik van extra zwaar hang- en sluitwerk (11% versus 13% gemiddeld). Bedrijven buiten
de stad maken relatief minder gebruik van de plaatsing van camera’s (24% versus 30%
gemiddeld) en het inhuren van een beveiligingsdienst of portier (11% versus 13%
gemiddeld). Extra zwaar hang- en sluitwerk wordt juist extra ingezet om criminaliteit te
voorkomen (14% versus 13% gemiddeld).
Regio
Horecabedrijven in de Randstad die preventiemaatregelen treffen, kiezen relatief vaak voor
het plaatsen van camera’s of infrarood (40%). Ook kiezen zij relatief vaak voor rolluiken
voor de ramen en deuren (15%) en een Tv-circuit (4% versus 2% gemiddeld). Bedrijven in
deze regio kiezen juist minder vaak voor extra sloten (17%). In de rest van het westen maken
horecabedrijven meer gebruik van een stil alarm (40% versus 37% gemiddeld).
Horecabedrijven in het noorden kiezen relatief weinig voor het plaatsen van een stil alarm
(31%) of het plaatsen van camera’s of infrarood (23%) als preventiemiddel. Zij kiezen vaker
dan gemiddeld voor een waakhond (7% versus 4% gemiddeld). Voor horecabedrijven in het
zuiden geldt dat zij relatief vaak gebruik maken van extra sloten (27%) en een waakhond
(5%). Ze maken minder gebruik van de plaatsing van camera’s en infraroodbeveiliging
(26%).

3.3

Totale investeringen preventiemaatregelen

Driekwart (76%) van alle horecabedrijven treft maatregelen ter voorkoming van criminaliteit.
Negentien procent van deze bedrijven neemt echter maatregelen waar geen kosten aan zijn
verbonden. De overige bedrijven die preventieve maatregelen nemen en er wel geld aan
uitgeven, besteden hier gemiddeld € 1.900 aan. Het totale bedrag dat alle horecabedrijven
uitgeven aan preventiemaatregelen in of bij het gebouw, berekenen we op € 44 miljoen.
Branche en regio
Hotels en pensions geven gemiddeld het meest uit aan preventiemaatregelen, circa € 4.500
(tegen gemiddeld € 1.900). Restaurants en cafés geven hier juist minder dan gemiddeld aan
uit (respectievelijk € 1.300 en € 1.100). In het noorden investeren horecabedrijven met circa €
1.000 relatief het minst in preventie. In het oosten van het land ook minder dan gemiddeld (€
1.400).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

142

4

Inbraak

4.1

Percentage horecabedrijven waar inbraak voorkomt

In totaal heeft vijftien procent (15%) van de horecabedrijven te maken gehad met inbraak in
gebouwen en/of transportmiddelen. Dit komt neer op circa 6.000 vestigingen. In 2004 lag het
slachtofferschap onder horecabedrijven hoger (17%).
Van de horecabedrijven heeft 13,5% te maken gehad met inbraak in gebouwen. Van alle
horecabedrijven is 1,3% de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geweest van inbraak in
bedrijfswagens.
Branche
Restaurants hebben relatief minder te maken gehad met inbraak in gebouwen en/of
transportmiddelen (14% versus 15% gemiddeld).
Agglomeratie
Horecabedrijven aan de rand van de stad worden relatief vaker getroffen door inbraak (17%)
dan gemiddeld (15%).
Regio
In de Randstad hebben horecabedrijven meer last van inbraak (19%) dan in de rest van
Nederland.

4.2

Totaal aantal inbraken

Bij de horecabedrijven waar is ingebroken in gebouwen gebeurt dit gemiddeld 1,5 keer per
jaar. Deze frequentie is lager dan in 2004. Toen lag de frequentie op 1,6 keer per jaar. Het
aantal inbraken in gebouwen ramen we op circa 8.100 per jaar.
Horecabedrijven waarbij is ingebroken in transportmiddelen hebben hier gemiddeld 1,8 keer
per jaar mee te maken gehad. Het aantal inbraken in transportmiddelen berekenen we op circa
970 per jaar voor alle sectoren.
Bij elkaar komt het totaal aantal inbraken in de horeca op 9.100, gemiddeld 1,6 keer per
vestiging, zoals in de tweede kolom van tabel 7 is te zien. Dit verschilt ten opzichte van 2004.
Toen lag het totaal aantal geraamde delicten, met 12.000 inbraken per jaar, hoger.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

143

7 | Frequentie inbraak in gebouwen en transportmiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt (basis:
n=6.097)
In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

13,5%
1,3%
3
14,6%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
2
getroffen vestigingen
1,5
1,8
1,6

Totaal geraamd aantal
inbraken

8.100
1.000
9.100
Bron: TNS NIPO, 2009

8 | Inbraak in gebouwen en transportmiddelen
Rest.
(n=3.467)
%

Cafés
(n=1.360)
%

Hotels
(n=919)
%

Overig
(n=342)
%

Totaal
(n=6.097)
%

In gebouwen

12,3

15,4

13,0

17,0

13,5

In transportmiddelen

1,7

0,3

1,9

1,1

1,3

Totaal

13,6

16,0

14,1

17,9

14,6 3
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
De gemiddelde frequentie inbraken is gemiddeld bij hotels en pensions hoger dan het
gemiddelde in de branche (2,0 keer versus 1,6 keer). Bij cafés ligt deze frequentie juist lager
(1,4 keer).

4.3

Locatie inbraak vervoersmiddelen

Bij 37% van de horecabedrijven die te maken hebben met inbraken in transportmiddelen,
vindt deze plaats op het eigen bedrijfsterrein.

2

Van de door inbraak getroffen ondernemers geeft 92% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten, 8% geeft aan het te schatten.
3

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot de totalen (totaal inbraak is 14,6% in plaats van 14,8%). Dit wordt

verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het totale
percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

144

9 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Eigen bedrijfsterrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
54
37
5
2
2
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=99)

Branche
Bij hotels en pensions wordt vaker dan gemiddeld ingebroken in vervoersmiddelen op het
eigen terrein (69% tegen gemiddeld 37%). Er wordt in deze subbranche minder vaak dan
gemiddeld binnen de gemeente (en buiten het eigen bedrijventerrein) ingebroken (23% tegen
gemiddeld 54%). Bij cafés is dit juist vaker het geval (88%).
Agglomeratie
Bij bedrijven buiten de stad wordt vaker dan gemiddeld ingebroken in vervoersmiddelen op
het eigen terrein (54%).

4.4

Totale schade door inbraak

De schade die horecabedrijven ondervinden als gevolg van inbraak kan worden
onderverdeeld in directe en indirecte schade. De directe schade betreft de directe kosten die
zijn gemaakt voor vervanging, reparatie en dergelijke, ongeacht het bedrag dat is gedekt door
de verzekering. Van indirecte schade is sprake wanneer een bedrijf als gevolg van inbraak
bijvoorbeeld vertraging oploopt in de levering van producten en diensten.
Ruim negen op de tien bedrijven (95%) geeft aan directe schade op te lopen als gevolg van
inbraak. De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging is in 2009 circa € 3.200. De
totale directe schade als gevolg van inbraak voor de gehele sector horeca ramen we op
ongeveer € 18 miljoen. Dit verschilt ten opzichte van 2004, toen de gemiddelde directe
schade nog circa
€ 2.500 betrof en de totale schade werd geraamd op ruim € 16 miljoen.
Bijna vier op de tien (37%) bedrijven geeft aan indirecte schade op te lopen als gevolg van
inbraak. De gemiddelde indirecte schade door inbraak is € 1.300 per getroffen vestiging. De
totale omvang van de indirecte schade als gevolg van inbraak voor de gehele sector horeca
berekenen we op circa € 3 miljoen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

145

Wanneer we de directe en indirecte schade bij elkaar nemen, ligt de totale schade op circa €
21 miljoen. Dit is een hoger bedrag dan in 2004. Toen lag de totale schade als gevolg van
inbraak op € 18 miljoen.
Branche
Hotels en pensions hebben een hoger gemiddelde directe schade als gevolg van inbraak dan
gemiddeld (€ 4.400 tegen gemiddeld € 3.200).
Regio
Getroffen horecabedrijven in het noorden van het land hebben een lage indirecte schade (€
900) vergeleken met het landelijk gemiddelde (€ 1.300).

4.5

Aantal meldingen inbraken

Onder melding doen verstaan wij het inlichten van de politie in de breedste zin van het
woord. Het doen van aangifte valt hier dus ook onder.
Bijna negen op de tien horecabedrijven (87%) die te maken heeft gehad met inbraak meldt dit
bij de politie.
Gemiddeld doen de vestigingen die een inbraak melden dit 1,7 keer per jaar. Op basis van
deze frequentie berekenen we het totaal aantal meldingen van inbraak op ongeveer 8.700 per
jaar.
Branche en regio
Hotels en pensions maken vaker dan gemiddeld melding van inbraak (92% tegen gemiddeld
87%). Restaurant doen dat juist minder vaak (83%). Horecabedrijven in het oosten van het
land doen relatief vaak melding van inbraak (95%). Bedrijven in de Randstad maken minder
vaak dan gemiddeld melding van inbraak (81%).

4.6

Redenen om inbraak niet te melden

Ruim één op de tien (14%) horecabedrijven die slachtoffer wordt van inbraak, stelt de politie
hiervan niet op de hoogte. De belangrijkste reden is dat de schade te klein is en binnen het
eigen risico valt. Een andere reden is dat bedrijven de indruk hebben, dat de politie ‘er toch
niets aan doet’.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

146

10 | Belangrijkste redenen niet melden inbraak bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Aangifte/melding door anderen gedaan
Verzekering dekt de schade toch niet
Er was daarvoor geen tijd

%
27
22
12
5
5
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft inbraak niet gemeld bij de politie (n=116)

Het aantal waarnemingen is te beperkt om over de redenen van het niet melden van een
inbraak uitspraken te kunnen doen naar branche, stedelijke ligging of regio.

4.7

Registratie van inbraak bij politie

Van de bedrijven die inbraak melden bij de politie, geeft negen op de tien (90%) aan dat de
politie de melding heeft geregistreerd. Ruim driekwart (78%) geeft aan dat de politie procesverbaal heeft opgemaakt. Volgens 55% van de bedrijven die inbraak meldt, heeft de politie
naar aanleiding van hun melding een onderzoek ingesteld.
Agglomeratie
Aan de rand van de stad registreert de politie vaker de melding dan in andere delen van de
stad (93% versus 90% gemiddeld). Ook maakt de politie hier vaker een proces verbaal op
(83% versus 78% gemiddeld). Buiten de stad wordt dit juist minder gedaan (73%).
Regio
In het zuiden van het land registreert de politie relatief vaak de melding van inbraak (94%). In
de Randstad onderzoekt de politie de inbraak minder vaak (45% versus 55% gemiddeld).

4.8

Aantal aangiftes bij politie

Het melden van een delict onderscheiden we van het doen van aangifte. Daadwerkelijk
aangifte doen houdt in dat een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier is
opgemaakt en ondertekend. Van de vestigingen waar is ingebroken doet 18% daadwerkelijk
aangifte hiervan. Dit ligt op een lager niveau dan in 2004 (20%).
Branche en agglomeratie
Restaurants doen vaker dan gemiddeld aangifte van inbraak (21% versus 18% gemiddeld).
Ook bedrijven in het centrum doen vaker dan gemiddeld aangifte van inbraak (22%).
Bedrijven buiten het centrum doen dit minder (12%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

147

Regio
In de Randstad wordt vaker aangifte gedaan van inbraak dan in de rest van het land (27%
versus 18% gemiddeld). In het zuiden van het land is dit percentage het laagst van Nederland
(10%).

4.9

Vermoedelijke dader bij inbraak

In een beperkt aantal gevallen bestaat er een vermoeden wie de inbraak heeft gepleegd, zoals
klanten of opdrachtgevers (2%) of een criminele organisatie (2%). Bij 74% van de
horecabedrijven is de dader geen bekende van het bedrijf. Zestien procent (16%) tast in het
duister over in welke kringen moet worden gezocht naar de dader van de inbraak.
11 | Vermoedelijke dader bij inbraak (één antwoord mogelijk)4

16%

6%

onbekend

2%

klant / opdrachtgever

2%

criminele organisatie

anders

weet niet
74%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: horecabedrijf slachtoffer van inbraak (n=966)

4

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is
van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

148

5

Diefstal

5.1

Percentage horecazaken waar diefstal voorkomt

Onder diefstal verstaan we het wegnemen van zaken die eigendom zijn van het bedrijf. Het
kan hier zowel gaan om diefstal door het eigen personeel als om diefstal door derden. Om
eventuele dubbeltellingen te voorkomen rekenen we de gestolen goederen bij inbraak niet
onder diefstal mee. Van de horecabedrijven heeft 14% te maken met een of meer vormen van
diefstal. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004. Toen werd 17% slachtoffer van diefstal.
In totaal gaat het om 5.700 vestigingen. Het gaat voornamelijk om diefstal uit gebouwen
(13,2%). Een klein deel van de bedrijven heeft te maken met diefstal uit transportmiddelen
(0,8%) of diefstal van transportmiddelen zelf (0,8%).
Branche
Hotels en pensions hebben relatief vaak te maken met diefstal (19% versus 14% gemiddeld).
Restaurants hebben juist minder vaak dan gemiddeld te maken met diefstal (12%).
12 | Slachtofferschap diefstal naar branche

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

Rest.
(n=3.467)

Cafés
(n=1.360)

Hotels
(n=919)

Overig
(n=342)

%
11,4
0,9
0,8
12,2

%
13,3
0,4
0,6
13,9

%
18,5
1,2
0,9
19,4

%
14,5
0,7
0,7
15,4

Totaal
(basis:
n=6.097)
%
13,2%
0,8%
0,8%
5
13,9%

Bron: TNS NIPO, 2009

Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad hebben vaker dan gemiddeld te maken met diefstal
(16% tegen gemiddeld 14%). Bedrijven buiten de stad hebben relatief weinig te maken met
diefstal (12%).
Regio
Horecabedrijven in de Randstad hebben vaker dan gemiddeld te maken met diefstal (17%
versus 14%). In het westen ligt dit percentage juist lager (12%).

5

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot de totalen (bijv. totaal is 13,9% in plaats van 14,8%). Dit wordt

verklaard door vestigingen die met meerdere vormen van diefstal te maken hebben. Deze vestigingen worden in
het totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

149

5.2

Totaal aantal gepleegde diefstallen

Het gemiddeld aantal diefstallen per getroffen horecavestiging is 5,2 keer per jaar. Hiermee
komt het totale aantal diefstallen bij de sector uit op circa 28.800. Dit is terug te zien in de
tweede en derde kolom in tabel 13. Het betreft een afname ten opzichte van 2004, toen het
totaal aantal diefstallen op 49.000 lag.
13 | Frequentie diefstal uit gebouwen, van en uit vervoermiddelen

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

% bedrijven waar het
delict voorkomt (basis:
n=6.097)
13,2%
0,8%
0,8%
6
13,9%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt
5,1
2,3
1,9
5,2

Totaal geraamd aantal
diefstallen voor alle
bedrijven
27.500
700
600
28.800
Bron: TNS NIPO, 2009

5.3

Locatie diefstal uit vervoersmiddelen

Diefstallen uit transportmiddelen vinden bij ruim de helft (52%) plaats op het eigen
bedrijfsterrein.
14 | Locatie diefstal uit transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet/wil niet zeggen
Totaal

%
52
32
12
4
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=62)

Branche
Voor restaurants geldt dat er minder wordt gestolen op het eigen terrein (39% versus 52%
gemiddeld) dan bij de overige branches, maar wel meer dan gemiddeld binnen de eigen
gemeente (42% tegen 32% gemiddeld). Bij cafés wordt alleen op het eigen terrein gestolen
(100%).

6

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totale aantal delicten (som is 13,9% in plaats van 14,8%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in
het totale percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

150

5.4

Totale schade door diefstal

Van de getroffen bedrijven geeft 93% aan directe schade op te lopen als gevolg van diefstal.
De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging bedraagt naar schatting ongeveer €
2.000. De totale directe schade die de gehele sector horeca oploopt als gevolg van diefstal
berekenen we op
€ 11 miljoen.
Bijna vier op de tien bedrijven (37%) geeft aan indirecte schade op te lopen als gevolg van
diefstal. Als bedrijven indirecte schade oplopen, bedraagt dit gemiddeld per vestiging
ongeveer € 1.100. De totale indirecte schade als gevolg van diefstal voor de gehele sector
horeca ramen we op circa € 2 miljoen. Door de directe en indirecte schade bij elkaar op te
tellen, kan de totale schade als gevolg van diefstal worden geschat op circa € 13 miljoen.
Branche
De directe schade per bedrijf is relatief laag bij cafés (€ 1.200 per getroffen bedrijf tegen
€ 2.000 gemiddeld). Bij de getroffen hotels en pensions ligt de directe schade relatief hoger
dan gemiddeld (€ 3.200). De indirecte schade bij cafés is lager dan het gemiddelde (€ 600
tegen € 1.100).
Regio
In het oosten is de directe schade relatief laag (€ 1.400 per getroffen vestiging). In het
noorden schatten horecabedrijven de indirecte schade relatief laag in (€ 550).

5.5

Aantal meldingen diefstal bij politie

Bijna de helft van de horecabedrijven (48%) die slachtoffer zijn van diefstal, meldt dit bij de
politie. De vestigingen die diefstal melden bij de politie, doen dit met een frequentie van 2,4
keer per jaar. Op basis van deze frequentie berekenen we het totale aantal meldingen van
diefstal voor alle horecabedrijven op circa 6.500 meldingen per jaar. Dit is 22% van het
geraamde aantal gevallen van diefstal voor de hele sector. Van de meeste diefstallen wordt de
politie dus niet op de hoogte gesteld.
Branche
Hotels en pensions maken vaker dan gemiddeld melding van diefstal bij de politie. Bijna zes
op de tien (58%) hotels en pensions heeft hier in 2008 melding van gemaakt tegen gemiddeld
48%.
Ook bedrijven aan de rand van de stad doen vaker een melding (54%) en bedrijven die zich in
de Randstad hebben gevestigd (56%).

5.6

Redenen om diefstal niet te melden

Van de horecabedrijven die slachtoffer worden van diefstal stelt 51% de politie niet op de
hoogte. De meest voorkomende reden (genoemd door 32% van de bedrijven) om diefstal niet

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

151

te melden, is het feit dat de schade per diefstal te klein is en dus binnen het eigen risico van
de verzekering valt. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 toen 47% van de bedrijven dit
als reden noemde.
Daarnaast noemt 20% van de bedrijven het gebrek aan aantoonbaar bewijs als reden om
diefstal niet te melden. In 2004 bedroeg dit percentage 2%. Een derde reden is dat
horecaondernemers de indruk hebben dat het geen zin heeft om de diefstal te melden, omdat
de politie geen actie zal ondernemen (18%). In 2004 noemde 20% van de bedrijven dit als
reden. De belangrijkste redenen om diefstal niet te melden bij de politie staan hierna
weergegeven.
15 | Meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Te weinig bewijs
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt

%
32
20
18
16
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft diefstal niet gemeld bij de politie (n=501)

5.7

Registratie van diefstal door politie

Van de bedrijven die diefstal melden bij de politie, geeft bijna negen op de tien (85%) aan dat
de politie hun melding heeft geregistreerd. Dit verschilt met 2004 toen 88% van de meldingen
werden geregistreerd door de politie. Bij bijna zes op tien (56%) van de bedrijven maakt de
politie proces-verbaal op. Dit verschilt met 2004 toen de politie bij 65% van de meldingen
proces-verbaal opmaakte. Volgens bijna één op de drie (29%) van de bedrijven is de politie
de diefstallen gaan onderzoeken.

5.8

Aantal aangiftes van diefstal

Van de horecavestigingen die te maken hebben met diefstal, doet 22% daadwerkelijk
aangifte.
Branche en regio
Hotels en pensions hebben relatief vaak aangifte gedaan. In 2009 heeft ruim een kwart (27%)
van deze subbranche aangifte gedaan tegen gemiddeld 22%. Horecaondernemingen in de
Randstad doen vaker aangifte dan hun branchegenoten in de rest van Nederland (28%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

152

5.9

Vermoedelijke dader bij diefstal

Een kwart van de getroffen horecazaken (25%) heeft het vermoeden dat de diefstal werd
gepleegd door een klant of opdrachtgever. Personeelsleden worden door 15% van de
getroffen bedrijven verdacht van diefstal. Bijna de helft van de bedrijven (47%) meent dat de
dief geen bekende is van het bedrijf. Eén op de tien getroffen bedrijven (9%) weet het niet.
16 | Vermoedelijke dader bij diefstal (één antwoord mogelijk)7
9%
3%

15%

47%

1%

onbekend
klant / opdrachtgever

criminele organisatie
vast / ingehuurd / ex- personeelslid
anders

25%

weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal (n=999)

Branche
Hotels en pensions vermoeden vaker dan gemiddeld dat de dader van de diefstal een
onbekende is (57% tegen gemiddeld 47%). Restaurants hebben vaker het idee dat een
personeelslid de dader is (20% versus 15% gemiddeld). Ook vermoeden zij vaker dan
gemiddeld dat een criminele organisatie de dader van de diefstal is (2% versus 1%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad vermoeden vaker dan gemiddeld dat de dader van
diefstal een personeelslid is (20% versus 15% gemiddeld).
7

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

153

6

Vernieling

6.1

Percentage horecabedrijven waar vernieling voorkomt

Onder vernielingen verstaan we het opzettelijk beschadigen van bezittingen van bedrijven
waarbij de dader niet handelt uit winstbejag. Het kan hierbij gaan om opzettelijke vernieling,
brandstichting, of het aanbrengen van graffiti aan bedrijfsgebouwen, op transportmiddelen of
andere eigendommen.
Ruim één vijfde (22%) van de horecabedrijven heeft te maken met dergelijke vernielingen.
Dit komt neer op ruim 8.900 vestigingen. Dit is lager dan in 2004. Toen lag dit percentage
horecabedrijven op 24%.
Het gaat in de horeca vooral om vernieling aan bedrijfsgebouwen. Vernieling aan de
transportmiddelen komen in mindere mate voor.
17 | Vernielingen naar branche

Aan gebouwen
Aan transportmiddelen
Totaal

Rest.
(n=3.467)
%
18,1
3,0
20,7

Cafés
(n=1.360)
%
20,9
1,4
23

Hotels
(n=919)
%
18,6
2,1
22,0

Overig
(n=342)
%
23,8
2,3
25,9

Totaal
(basis: n = 6.097)
%
19,3
2,4
8
21,8
Bron: TNS NIPO, 2009

Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad en aan de rand van de stad hebben relatief minder te maken met
vernielingen dan landelijk het geval is (respectievelijk 19% en 20% tegen gemiddeld 22%).
Bedrijven in het centrum van de stad hebben juist vaker dan gemiddeld te maken met
vernielingen (26%).
Regio
Horecabedrijven die zijn gevestigd in het westen hebben relatief vaker te maken met
vernielingen dan in de rest van het land (24% versus 22%). In het zuiden van Nederland komt
vernieling juist minder vaak voor (19%).

8

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot de totalen (bv. totaal overig is 25,9% in plaats van 26,1%). Dit wordt

verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het totaal
percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

154

6.2

Totaal aantal vernielingen

Gemiddeld komt vernieling aan gebouwen per getroffen vestiging 3,6 keer per jaar voor.
Op basis hiervan berekenen we het totale aantal vernielingen aan gebouwen op ongeveer
29.000 per jaar. Vernielingen aan transportmiddelen komen gemiddeld 3,2 keer per jaar voor
bij bedrijven die slachtoffer zijn. Met deze frequentie komt het totale aantal geraamde
vernielingen aan transportmiddelen uit op 3.000 per jaar.
Bij elkaar geteld berekenen we het totale aantal vernielingen in de hele sector dus op circa
31.600, gemiddeld 3,8 per vestiging. Dit staat ook vermeld in onderstaande tabel.
18 | Frequentie vernieling aan gebouwen en transportmiddelen
% Bedrijven waar het
delict voorkomt (basis:
n=6.097)
Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

19,3
2,4
21,8

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
9
getroffen vestigingen
3,6
3,2
3,8

Totaal geraamd aantal
vernielingen voor alle
bedrijven
28.500
3.100
31.600
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Gemiddeld komen vernielingen in restaurants 3,1 keer per jaar voor. Dit is minder vaak dan
landelijk het geval is (3,8 keer). Bij cafés en hotels ligt dit aantal relatief hoger
(respectievelijk 4,7 en 5,0).

6.3

Locatie van vernieling

De meeste vernielingen aan transportmiddelen vinden plaats binnen de eigen gemeente
(88%), binnen of buiten het bedrijfsterrein.

9

Van de door vernieling getroffen ondernemers geeft 70% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten, 30% geeft aan het te schatten.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

155

19 | Locatie vernielingen aan vervoermiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Weet niet / wil niet zeggen
Totaal

%
44
44
4
8
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling aan transportmiddel (n=170)

Vanwege het beperkte aantal waarnemingen van vernielingen aan transportmiddelen kunnen
we geen betrouwbare uitspraken doen naar branche, agglomeratie of regio.

6.3

Totale schade door vernielingen

Ruim negen op de tien (93%) getroffen bedrijven geeft aan directe schade op te lopen als
gevolg van vernieling. Bedrijven die directe schade oplopen door vernieling, worden
gemiddeld met een bedrag van € 1.200 geconfronteerd. Op basis hiervan ramen we de totale
directe schade in de horeca als gevolg van vernieling, brandstichting en graffiti op circa € 10
miljoen.
Van de getroffen bedrijven geeft 33% aan indirecte schade op te lopen als gevolg van
vernieling. De indirecte schade die bedrijven oplopen bedraagt gemiddeld € 350. De totale
indirecte schade berekenen we op circa € 1 miljoen voor de gehele horeca.
Door de directe en indirecte schade bij elkaar op te tellen, komt de totale schade voor de hele
sector op circa € 11 miljoen.
Branche
De directe schade door vernieling ligt bij hotels hoger dan gemiddeld (€ 1.700 per getroffen
vestiging tegen gemiddeld € 1.200). Bij restaurants is de directe schade juist lager dan
gemiddeld
(€ 1.000).
Regio
Getroffen horecabedrijven in het noorden van het land hebben relatief weinig indirecte
schade
(€ 190) door vernieling. In het westen is de indirecte schade juist meer (€ 500).

6.4

Aantal meldingen vernielingen

Van de horecabedrijven die slachtoffer zijn van vernieling, brandstichting of aanbrengen van
graffiti, meldt ruim vier op de tien (44%) dit bij de politie.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

156

De gemiddelde frequentie van het melden van een vorm van vernieling is 2,3 keer per jaar.
Het totale aantal meldingen van vernieling, brandstichting of graffiti voor de gehele sector
komt daarmee op circa 9.000. Dit is ruim een kwart (28%) van het geraamde totaal aantal
gepleegde vernielingen in de sector.
Branche
Cafés maken minder vaak dan gemiddeld melding van vernielingen. In 2009 maakte bijna
vier op de tien (38%) cafés melding van vernieling (tegen gemiddeld 44%). In het
restaurantwezen stelden medewerkers de politie juist vaker dan gemiddeld op de hoogte van
de vernieling (47%).
Agglomeratie
Wanneer het horecabedrijf zich buiten de stad bevindt, wordt de politie minder vaak van de
vernieling op de hoogte gesteld dan gemiddeld (39% versus 44% gemiddeld).

6.5

Redenen om vernieling niet te melden

Ruim de helft (55%) van de bedrijven die slachtoffer is van vernieling, meldt dit niet bij de
politie. Hun voornaamste reden om de politie niet op de hoogte te stellen van de vernieling is
de te beperkte omvang van de schade (37%). Aangezien de schade binnen het eigen risico
valt, zal melding of aangifte geen resultaat opleveren in termen van compensatie van de
geleden schade door de verzekering. Dit verschilt ten opzichte van 2004 toen 45% van de
bedrijven dit als reden noemde. Daarnaast verwachten ondernemers dat de politie geen actie
zal ondernemen naar aanleiding van de vernieling (24%). Dit is afgenomen ten opzichte van
2004 toen 34% van de horecaondernemingen dit aandroeg als reden om geen melding te
maken. Een andere reden is dat er te weinig aantoonbaar bewijs is (12%). Deze reden wordt
vaker genoemd dan in 2004. Toen gaf 1% van de bedrijven dit op als reden om vernieling
niet te melden.
20 | Meest genoemde redenen om vernieling niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt
Geen bewijs
Geen tijd

%
37
24
18
12
8
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft vernieling niet gemeld bij de politie (n=821)

Branche
Restaurants stellen de politie vaker niet op de hoogte van de vernieling omdat ze het idee
hebben dat de politie er toch niets aan doet (30% versus 24% gemiddeld). Cafés denken dat
juist minder dan gemiddeld (17%). Hotels geven meer dan gemiddeld aan als reden waarom

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

157

ze de politie niet op de hoogte stellen dat de vestiging het probleem zelf heeft aangepakt
(30% versus 18% gemiddeld).
Regio
Horecabedrijven in de Randstad geven veel vaker dan gemiddeld aan dat de politie er toch
niets aan doet wanneer zij de vernieling melden (36% versus 24%).

6.6

Registratie van vernieling door politie

Driekwart (75%) van de horecabedrijven die vernielingen meldt bij de politie, geeft aan dat
de politie hun melding heeft geregistreerd. Bij de helft (49%) van de getroffen bedrijven heeft
de politie proces-verbaal opgemaakt. Dit verschilt ten opzichte van 2004, toen heeft de politie
bij 53% van de horecabedrijven proces verbaal opgemaakt. In 2009 heeft volgens een kwart
(24%) van de bedrijven de politie een onderzoek ingesteld.

6.7

Aangiftes van vernieling

Ruim één op de tien met vernieling geconfronteerde bedrijven (14%) doet daadwerkelijk
aangifte.
In het westen van Nederland (uitgezonderd de Randstad) ligt dit percentage hoger met 16%,
in het noorden juist lager (8%).

6.8

Vermoedelijke dader bij vernieling

Een kwart (25%) van de getroffen bedrijven wijst klanten aan als de mogelijke plegers van
vernielingen. Bijna zes op de tien (58%) meent echter dat de dader geen bekende is van het
bedrijf. Eén op de tien getroffen bedrijven (11%) zegt niet te weten in welke kringen de dader
gezocht moet worden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

158

21 | Vermoedelijke dader van vernielingen (één antwoord mogelijk)10
11%
3%
2%
1%

onbekende
klant / opdrachtgever
criminele organisatie
jongeren
anders
58% weet niet

25%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling, brandstichting en/of graffiti (n=1.488)

Branche
Cafés en hotels noemen relatief vaak klanten als pleger van de vernielingen (respectievelijk
38% en 41% tegen gemiddeld 25%). Restaurants geven daarentegen relatief minder vaak aan
dat een klant de dader van de vernieling is (13%).
Agglomeratie
Horecabedrijven buiten de stad denken vaker dan gemiddeld dat een klant of opdrachtgever
de dader is (34%). Bedrijven aan de rand van de stad denken dat juist minder vaak dan
gemiddeld (16%).
Regio
Bedrijven in de Randstad denken vaker dan gemiddeld dat een onbekende de dader van de
vernieling is (64% versus 58%). Ze denken minder vaak dat het een klant / opdrachtgever is
(18% tegen 25% gemiddeld).

10

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

159

7

Geweld

7.1

Percentage horecabedrijven waar geweldsdelicten voorkomen

Onder geweldsdelicten verstaan we voorvallen zoals mishandeling, bedreiging, beroving,
afpersing, agressief gedrag of een zedendelict. Van alle horecabedrijven heeft bijna één op de
tien (8%) te maken met één of meer geweldsdelicten tegen het personeel tijdens uitoefening
van het werk. In absolute aantallen betekent dat ongeveer 3.200 vestigingen met dergelijke
delicten worden geconfronteerd. Dit percentage is lager dan in 2004. Toen had 10% van de
horecabedrijven te maken met geweldsdelicten. Bij de bedrijven die met geweldsdelicten te
maken hebben, gebeurt dit gemiddeld 5,0 keer per jaar.11
Branches
In cafés komen meer geweldsdelicten voor dan gemiddeld (11% tegen gemiddeld 8%).
Restaurants hebben hier juist minder vaak dan gemiddeld mee te maken (7%).
Agglomeratie
Ook horecabedrijven in het centrum van de stad hebben vaker te maken met geweldsdelicten
(11%), terwijl bedrijven buiten de stad juist relatief weinig met geweldsdelicten te maken
hebben (5%).

7.2

Meest voorkomende geweldsdelicten

Het meest voorkomende geweldsdelict is bedreiging, gevolgd door mishandeling.
22 | Aard van de geweldsdelicten waar de sector slachtoffer van wordt (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Geweldsdelict
Bedreiging
Mishandeling
Overval, beroving
Verbaal geweld/ruzies
Afpersing

Restaurants
(n=277)
%
75
19
10
7
3

Cafés
(n=187)
%
77
33
5
4
0,4

Hotels
(n=90)
%
62
25
12
8
1

Totaal
(n=582)
%
74
25
9
6
2
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=582)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van het totaal

11

Van de door geweldmisdrijven getroffen bedrijven geeft 69% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker

te weten en 31% geeft aan het te schatten.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

160

Branche
Cafés hebben vaker dan gemiddeld te maken met mishandeling (33% tegen gemiddeld 25%).
En minder vaak met overval/beroving (5% tegen 9% gemiddeld) en afpersing (0,4% tegen
2% gemiddeld). Restaurants hebben minder vaak dan gemiddeld met mishandeling te maken
(19%). Voor hotels geldt dat bedreigingen minder vaak voor komen dan gemiddeld (62%
versus 74% gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad hebben vaker dan gemiddeld te maken met overvallen en
berovingen (16%). Bedrijven in het centrum hebben hier minder vaak dan gemiddeld mee te
maken (6%).
Regio
Bedrijven in de oosten hebben relatief vaak met bedreiging te maken (81% versus 74%), in
het zuiden hebben bedrijven minder vaak te maken met overval/beroving (5% tegen 9%
gemiddeld).

7.3

Aantal meldingen bij politie van geweldsdelicten

Zeven op de tien (71%) horecavestigingen die te maken heeft met geweldsdelicten, meldt dit
bij de politie. Van de geconfronteerde bedrijven doet 16% daadwerkelijk aangifte. Dit
percentage is ten opzichte van 2004 onveranderd.
Branche
In cafés stellen medewerkers de politie vaker op de hoogte dan gemiddeld (78% versus 71%).
In restaurants doen ze dit juist minder vaak (65%).
Agglomeratie
Wanneer horecabedrijven zich aan de rand van een stad bevinden, stellen medewerkers de
politie vaker op de hoogte dan gemiddeld (78%). Buiten steden gebeurt dit minder vaak
(60%).

7.4

Redenen om geweldsdelicten niet te melden

Bijna één op de drie door geweld getroffen vestigingen (29%) kiest ervoor geen melding te
doen van het geweldsdelict. Hun voornaamste reden om geen melding te maken is dat zij zelf
het probleem aanpakken (44%). Daarnaast geeft 18% van de bedrijven aan geen melding te
doen, omdat zij de indruk hebben dat de schade te klein was om een melding te doen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

161

23 | Meest genoemde redenen om geweldsdelicten niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Probleem zelf aangepakt
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Geen tijd
Te weinig bewijs

%
44
18
17
7
6
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt geweldsdelict niet bij de politie (n=160)

Het aantal waarnemingen is te laag om betrouwbare uitspraken te kunnen doen over het
aantal geweldsdelicten in relatie tot de regio, agglomeratie of branche.

7.5

Registratie van geweldsdelicten door politie

Acht op de tien (80%) bedrijven die geweldsdelicten meldt bij de politie, zegt dat de politie
hun melding heeft geregistreerd. Zes op de tien (61%) van de getroffen bedrijven geeft aan
dat de politie proces-verbaal heeft opgemaakt. Bij ruim vier op de tien (42%) getroffen
bedrijven is de politie een onderzoek gestart naar aanleiding van de melding of aangifte.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

162

7.6

Vermoedelijke dader geweldsdelict

Van de horecabedrijven die slachtoffer zijn van geweldsdelicten, wijst ruim de helft (52%)
een klant of opdrachtgever aan als schuldige van geweldsdelicten. Eén derde van de door
geweld getroffen bedrijven zegt dat de dader geen bekende is van de vestiging (34%).
24 | Vermoedelijke dader bij geweldsdelicten (één antwoord mogelijk)12
3%
6%
1%
2%
2%

52%

34%

klant / opdrachtgever
onbekende
vast / ingehuurd / ex- personeelslid
criminele organisatie
jongeren
anders
weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=582)

Regio
Bedrijven in de Randstad denken vaker dan gemiddeld dat een onbekende betrokken is bij het
geweldsdelict dan in de rest van Nederland (44% versus 34%).

12

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

163

8

Overige vormen van criminaliteit

8.1

Percentage horecabedrijven waar overige vormen van
criminaliteit voorkomt

Van de horecabedrijven is 5% slachtoffer van een andere vorm van criminaliteit dan tot nu
toe is besproken. Dit komt neer op circa 2.000 vestigingen. Het slachtofferschap van overige
criminaliteit is gedaald ten opzichte van 2004, toen 7% hiermee te maken had.
De overige vormen van criminaliteit die worden genoemd zijn divers van aard. Verschillende
vormen van oplichting en fraude en wanbetaling worden veel genoemd. Daarnaast noemt
men overlast door drugsgebruik en vernielingen en vandalisme.
25 | Vormen van overige criminaliteit
Overige vormen

Niet betalen van goederen /
diensten
Oplichting / bedrog /
flessentrekkerij
Betalen / aannemen vals geld
Overlast door drugs

2004
%
19

2005
%
17

2006
%
14

2007
%
15

2008
%
17

2009
%
18

6

13

12

10

13

12

5
12

5
10

2
13

4
9

5
10
9
8
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van overig criminaliteitsdelict (2009 n= 353, 2008 n=413, 2007 n= 384, 2006 n=344, 2005
n=523, 2004 n=634)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Bedrijven die te maken hebben met dergelijke overige criminaliteitsvormen, overkomt dit
met een gemiddelde frequentie van 11,4 keer per jaar. Op basis hiervan berekenen we het
totale aantal overige delicten op 23.000 per jaar. Dit verschilt ten opzichte van 2004. Toen
vonden gemiddeld 14,6 keer per jaar overige delicten plaats en het betrof toen circa 40.000
delicten.
Branche
Van de hotels en pensions is 11% slachtoffer van overige vormen van criminaliteit. Dit is
hoger dan gemiddeld (5%). Bij cafés en restaurants ligt dit percentage juist wat lager (beide
4%).

8.2

Totale schade overige criminaliteit

Van de getroffen bedrijven zegt 59% directe financiële schade te hebben ondervonden als
gevolg van deze overige criminaliteitsvormen. Deze directe schade bedraagt dan gemiddeld €
2.800 per getroffen vestiging. De totale directe schade in de horeca als gevolg van overige
delicten berekenen we op ongeveer € 3,4 miljoen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

164

Vier op de tien getroffen bedrijven (39%) zegt indirecte financiële schade te lijden. Deze
indirecte schade bedraagt dan gemiddeld € 1.550 per vestiging. De totale indirecte schade
ramen we op € 1,2 miljoen. Bij elkaar genomen is de totale schade voor de hele sector € 4,6
miljoen13.

8.3

Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit

Ruim de helft (52%) van de horecabedrijven die met vormen van overige criminaliteit te
maken heeft, stelt de politie hiervan op de hoogte. Gemiddeld maken deze vestigingen 6,1
keer per jaar hiervan melding. Het totaal aantal meldingen berekenen we op 6.300, 27% van
het totaal aantal delicten. Van de getroffen bedrijven doet 14% daadwerkelijk aangifte.
Branche
Tweederde van de cafés (66%), die met overige criminaliteit te maken heeft, maakt daar
melding van. Dit is hoger dan gemiddeld (52%). Binnen restaurants gebeurt dit juist minder
vaak (45%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad maken vaker dan gemiddeld melding van overige
criminaliteit (61%).

8.4

Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden

Bijna de helft van de getroffen bedrijven (48%) doet geen melding. De belangrijkste reden
voor deze vestigingen om de politie niet in te lichten, is de verwachting dat de politie geen
actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding (genoemd door 19% van de getroffen
bedrijven). Een tweede reden is dat veel bedrijven het probleem zelf aanpakken (18%). Ook
hebben veel horecabedrijven het idee dat de schade te klein was, waardoor een melding of
aangifte geen restitutie van de verzekering zal opleveren.

13

Dit getal komt niet overeen met het getal in de hoofdtabel (€ 5 miljoen). Het getal in de hoofdtabel is het

resultaat van de optelsom van directe en indirecte schade op basis van niet-afgeronde cijfers. Het getal in de tekst
is het resultaat van een optelsom van directe en indirecte schade op basis afgeronde cijfers. Hierdoor kan een
verschil optreden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

165

26 | Meest genoemde redenen voor het niet melden van overige vormen van criminaliteit
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Te weinig bewijs
Melding is gedaan door anderen

%
19
18
17
11
8
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt overige criminaliteit niet bij de politie (n=156)

Op basis van het absolute aantal bedrijven dat getroffen wordt door overige vormen van
criminaliteit kunnen wij in deze paragraaf geen verdere uitspraken doen over verschillen
tussen branches, stedelijke ligging en regio’s.

8.5

Registratie van overige criminaliteit door politie

Bij driekwart (76%) horecabedrijven die overige delicten melden bij de politie, wordt de
melding geregistreerd door de politie. De helft (51%) zegt dat de politie na melding procesverbaal heeft opgemaakt. Van de getroffen horecabedrijven geeft 31% aan dat de politie een
onderzoek heeft ingesteld naar aanleiding van de melding of aangifte. Bij 8% van de
meldingen heeft de politie geen verder actie ondernomen.
Op basis van het absolute aantal bedrijven dat getroffen wordt door overige vormen van
criminaliteit kunnen wij in deze paragraaf geen verdere uitspraken doen over verschillen
tussen branches, stedelijke ligging en regio’s.

8.6

Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit

Van de getroffen vestigingen verdenkt 33% een klant of opdrachtgever als vermoedelijke
dader van overige criminaliteit. Bijna de helft (47%) van de bedrijven geeft aan dat de dader
volgens hen geen bekende is van de vestiging. Criminele organisaties worden in 6% van de
gevallen verdacht.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

166

27 | Vermoedelijke dader van overige criminaliteit (één antwoord mogelijk)14

5%
5%
2%
2%

6%

47%

onbekende
klant / opdrachtgever
criminele organisatie
jongeren
vast / ingehuurd / ex- personeelslid
anders
weet niet

33%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overige criminaliteit (n=353)

Branche
Restaurants vermoeden minder vaak dan gemiddeld dat klanten of opdrachtgevers
verantwoordelijk zijn voor overige vormen van criminaliteit (21% tegen gemiddeld 33%). Zij
denken vaker dat een onbekende aansprakelijk zou kunnen zijn (56% tegen 47% gemiddeld).
Hotels en pensions vermoeden vaker dan gemiddeld dat een criminele organisatie
verantwoordelijk is (11% tegen 6% gemiddeld). Bij cafés wordt hier helemaal niet aan
gedacht (0%).

14

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

167

9

Interne criminaliteit

9.1

Percentage horecabedrijven waar interne criminaliteit voorkomt

Onder interne criminaliteit verstaan we hier diefstal van geld of goederen door het eigen
personeel. In de meting van 2006 is hier voor de eerste keer naar gevraagd. We maken alleen
de vergelijking met 2006 en niet met voorgaande jaren.
Van alle horecabedrijven heeft in 2009 9% te maken gehad met een vorm van interne
criminaliteit15.
Horecabedrijven in het centrum van de stad hebben vaker dan gemiddeld te maken met
interne criminaliteit (11% tegen gemiddeld 9%). Bedrijven buiten de stad hebben relatief
weinig te maken met interne criminaliteit (6%).
In de Randstad hebben horecabedrijven meer last van interne criminaliteit dan in de rest van
Nederland (11% versus 9% gemiddeld).

9.2

Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

De bedrijven nemen verschillende maatregelen om interne criminaliteit tegen te gaan. Het
opstellen van regels voor het personeel met betrekking tot interne criminaliteit wordt het
meest genoemd als maatregel. Bijna de helft van de bedrijven (47%) noemt deze maatregel.
Het controleren van referenties bij de aanname van nieuw personeel wordt door 43% van de
bedrijven genoemd. Een vijfde (21%) geeft aan in het geheel geen maatregelen te treffen om
interne criminaliteit te voorkomen.
28 | Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit, antwoordcategorieën voorgelezen

Maatregel
Opstellen van regels voor personeel m.b.t. interne criminaliteit
Controle van referenties bij aanname nieuw personeel
Steekproefsgewijs controleren of werknemers goederen of geld meenemen
Standaard aangifte doen van interne criminaliteit bij de politie
Geen maatregelen getroffen

%
47
43
36
35
21
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: (n=4.950, bedrijven met 1 of meer werknemers in dienst)

15

Dit is inclusief eenmanszaken.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

168

Branche
Restaurants controleren vaker dan gemiddeld referenties bij aanname van nieuw personeel
(45% tegen gemiddeld 43%). Cafés controleren deze referenties juist minder vaak dan
gemiddeld (36%). Cafés voorkomen interne criminaliteit juist relatief vaak door
steekproefsgewijs te controleren of werknemers goederen of geld mee naar huis nemen (41%
tegen gemiddeld 36%). Restaurants stellen vaker regels op voor personeel (48%), hotels en
pensions (42%) doen dit minder vaak dan gemiddeld (47%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad doen op alle gebieden meer aan het voorkomen van
interne criminaliteit. Zo controleren zij vaker dan gemiddeld nieuwe werknemers door te
vragen naar een Verklaring Omtrent Gedrag (18% tegen gemiddeld 16%), het controleren van
referenties (47%), het opstellen van regels voor het personeel met betrekking tot interne
criminaliteit (51% tegen gemiddeld 47%), het steekproefsgewijs controleren van werknemers
op het meenemen van goederen (38%) en het standaard aangifte doen van interne
criminaliteit (37%). Bedrijven buiten de stad nemen al deze maatregelen juist minder vaak
dan gemiddeld.
Regio
In het noorden van het land doen horecabedrijven minder aan de voorkoming van interne
criminaliteit dan in de rest van het land (26% versus 21% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

169

10

Tevredenheid politie

10.1

Contact met politie omtrent delicten

In de voorgaande hoofdstukken is vastgesteld dat het meldings- en aangiftegedrag wisselt per
delict. Van alle horecabedrijven heeft ruim een kwart (28%) het afgelopen jaar één of meer
delicten gemeld en heeft één op tien (9%) van de horecabedrijven van één of meer delicten in
officiële zin aangifte gedaan. Deze beide percentages verschillen ten opzichte van 2004 toen
32% van de horecabedrijven melding deed van één of meer delicten en 10% aangifte deed.
29 | Contact met de politie: meldings- en aangiftegedrag van alle horecabedrijven

% Van alle horecabedrijven
Melding gedaan totaal (van 1 of meer
delicten)
Aangifte gedaan totaal (van 1 of meer
delicten)

2004
%
32

2005
%
30

2006
%
27

2007
%
28

2008
%
29

2009
%
28

10

10

9

9

8

9

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle horecabedrijven (2009 n=6.097, 2008 n= 6.618, 2007 n=6.613, 2006 n=6.247, 2005 n=9.476, 2004
n=8.933)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

De onderstaande tabel geeft weer welk percentage van de slachtoffers van de verschillende
delicten het delict meldt dan wel aangifte doet.
30 | Meldingsgedrag van de met criminaliteit geconfronteerde horecabedrijven
Delict

% Van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Melding
2004
%
88
45
46
68
52

Melding
2005
%
89
44
45
64
54

Melding
2006
%
87
41
45
66
52

Melding
2007
%
89
42
44
67
57

Melding
Melding
2008
2009
%
%
87
88
48
44
44
44
71
67
52
49
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

170

31 | Aanmeldingsgedrag van de met criminaliteit geconfronteerde horecabedrijven
Delict

% Van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Aangifte
2004
%
20
19
14
17
11

Aangifte
2005
%
19
19
15
16
15

Aangifte
2007
%
20
16
14
16
18

Aangifte
2006
%
20
17
13
16
15

Aangifte
Aangifte
2008
2009
%
%
18
15
22
19
14
13
16
12
14
12
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Branche
Wanneer we kijken naar de gehele horecasector, dus inclusief de bedrijven die geen
slachtoffer worden van criminaliteit, doen cafés vaker dan gemiddeld melding van één of
meer delicten (31% tegen gemiddeld 28%). Restaurants maken juist relatief weinig melding
(26%) van criminaliteit.
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van een stad melden relatief vaak één of meer delicten (31%).
Horecabedrijven buiten de stad melden juist relatief weinig delicten (24%).
Regio
Horecabedrijven in de Randstad melden hun delicten vaker dan in de rest van Nederland. In
het zuiden van het land maken ze het minst melding van hun delicten (26% versus 28%
gemiddeld).

10.2

Tevredenheid aspecten contact met politie

De bedrijven die contact hebben met de politie voor het melden of aangeven van een delict
noemen een aantal punten waarop de politie in hun ogen goed werk aflevert. De meest
genoemde punten zijn de snelheid waarmee de politie de melding afhandelt, het feit dat de
politie langskomt als je ze nodig hebt en de klantvriendelijkheid waarmee dit gebeurt
(vriendelijk, goed contact, behulpzaam, begripvol).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

171

32 | Meest genoemde positieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Snelheid

30

Komen langs

26

Klantvriendelijkheid, communicatie

21

Probleemoplossend vermogen
politie

13

Kennis van zaken

8

5

Daders gepakt

Preventie

4

0

5

10

15

20

25

30

%

35

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.891)

Branche en regio
Hotels en pensions vinden vaker dan andere horecaondernemingen dat de politie
klantvriendelijk en aanspreekbaar is. Ook menen zij vaker dan gemiddeld dat zij kennis van
zaken hebben (13% versus 8% gemiddeld). In de Randstad zijn horecabedrijven minder
overtuigd van deze kennis van de politie (4%).

10.3

Aspecten waarover horecabedrijven ontevreden zijn in contact met
de politie

De bedrijven die een delict melden of aangeven, noemen ook een aantal punten waarop de
politie in hun ogen minder goed werk aflevert. Zij noemen met name het feit dat de politie
geen tijd heeft om te reageren, langzaam reageert, geen terugkoppeling geeft of geen
zichtbaar resultaat laat zien.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

172

33 | Meest genoemde negatieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

13

de politie deed niets\had geen tijd

geen zichtbaar resultaat

12

geen terugkoppeling

12

10

langzame reactie

8

niet serieus genomen

5

te weinig surveillance

4

aangifte doen kost teveel tijd

0

2

4

6

8

10

12

14

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.889)

Branche
Cafés zijn vaker ontevreden over de politie omdat ze geen terugkoppeling geven (15%) dan
gemiddeld (12%). Voor restaurants ligt dit percentage juist lager (10%).
Regio
Bedrijven in de Randstad geven minder vaak dan gemiddeld aan dat de politie geen tijd had
(9% versus 13% gemiddeld). In het zuiden van het land geven horecabedrijven relatief vaak
aan dat ze ontevreden zijn over de politie, omdat er te weinig surveillance is (8%). In de
Randstad en in het noorden van het land ligt dit percentage lager (respectievelijk 3% en 2%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

173

10.4

Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

Over het geheel genomen zijn zes op de tien (59%) horecabedrijven die melding en/of
aangifte doen, tevreden of zelfs zeer tevreden over de manier waarop de politie die melding
van delicten afhandelt. Ten opzichte van 2004 is de tevredenheid toegenomen, toen was bijna
zes op de tien (55%) van de bedrijven (zeer) tevreden. Bijna een kwart (23%) van de
bedrijven die melding of aangifte doet, is ontevreden of zeer ontevreden over het optreden
van de politie.
34 | Mate van tevredenheid met het afhandelen van meldingen en aangiften door de politie
(één antwoord mogelijk)
3%
12%

8%

15%

15%
47%

Zeer tevreden

Tevreden

Niet tevreden, niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontevreden

Weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft één of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.932)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

174

11

Advies inwinnen en project participatie

11.1

Aantal horecabedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid

Eén vijfde van de horecavestigingen (20%) laat zich adviseren op het terrein van
criminaliteitspreventie en veiligheid.
Eveneens bestaat er een verband tussen het inwinnen van advies en de mate waarin delicten
voorkomen: relatief veel bedrijven die zich laten adviseren zijn eenmalig of meervoudig
slachtoffer van criminaliteit (respectievelijk 22% en 28%).
Hotels en pensions laten zich relatief weinig adviseren over criminaliteitspreventie (16%
tegen gemiddeld 20%). Horecabedrijven in het centrum laten zich meer adviseren (22%) dan
horecabedrijven buiten de stad (16%). Ook relatief veel bedrijven in de Randstad (26%) laten
zich adviseren, terwijl bedrijven in het noorden zich relatief weinig laten zich adviseren
(13%).

11.2

Terreinen waarop horecabedrijven advies inwinnen

In de meeste gevallen hebben de ingewonnen adviezen te maken met elektronische
beveiliging van de vestiging (65%). Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 toen 68% van de
horecaondernemers advies inwon over elektronische beveiliging. Andere regelmatig
genoemde adviesterreinen zijn: het voorkomen van diefstal door derden, preventie tegen een
overval, de veiligheid van het personeel, vandalismepreventie, openbare ordeproblemen met
jongeren en junks en het voorkomen van diefstal door eigen personeel.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

175

35 | Adviesterreinen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
62

elektronische beveiliging vestiging

preventie diefstal door derden

52

46

40

65

69

78

58
59
60

preventie overval

65

63

49
51
49

totaal
restaurants
cafes
hotels
overig

44
43
46
45
43

veiligheid personeel

36

preventie vandalisme

39
42

36
32

openbare orde\jongeren\junks

45

35
42

25

preventie diefstal door personeel

45
28

0

10

20

30

32
33
31

41
40

50

60

70

80

90 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren, restaurants (n=765), cafés (n=294), hotels, pensions (n=193), overige horeca (n=74) en
totaal (n=1.328)

Branches
Cafés laten zich vaker informeren over openbare ordeproblemen dan andere horecabedrijven
(42% versus 35% gemiddeld). Ze laten zich minder adviseren over het voorkomen van
diefstal door derden (52% versus 58% gemiddeld).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum winnen meer advies in over de veiligheid van het personeel (48%
tegen 44% gemiddeld) en de preventie van overvallen (53%). Bedrijven aan de rand van de
stad winnen relatief vaak advies in over de veiligheid van het personeel (49% tegen
gemiddeld 44%). Bedrijven buiten de stad winnen juist relatief weinig advies in over de
preventie van overvallen (39% versus 49%).
Regio
Horecaondernemingen in de Randstad laten zich vaker dan gemiddeld adviseren over
preventie van overvallen (56%). Bedrijven in het oosten laten zich meer adviseren over de
elektronische beveiliging van de vestiging (73%) en preventie van vandalisme (45%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

176

11.3

Partijen waarbij horecabedrijven advies inwinnen

De horeca klopt voor advies in eerste instantie aan bij de politie (39%). Daarnaast zijn private
beveiligingsbedrijven (25%) een belangrijke partner voor advies over criminaliteit en
onveiligheid.
36 | Adviserende partijen (open vraag, meer antwoorden mogelijk)
39
39

politie

32

23

beveiligingsbedrijf

10
10

vertegenwoordiger gemeente

5

ondernemersvereniging

4

ander extern bureau

5

4
3

35
34

14

totaal
restaurants
cafes
hotels
overig

13

11

5
5
6

4
4
0

25

7

7

branche-organisatie

25

5
5

3

verzekeringsbedrijf

41

9
6

41

5

5
5
5

10

15

20

25

30

35

40

45 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren, restaurants (n=765), cafés (n=294), hotels, pensions (n=193), overige horeca (n=74) en
totaal (n=1.328)

Branche
Cafés laten zich vaker dan gemiddeld adviseren door een vertegenwoordiger van de gemeente
(14% tegen gemiddeld 10%). Hotels en pensions laten zich vaker dan gemiddeld adviseren
door beveiligingsbedrijven (35% versus 25%) en een ander extern bureau (11% tegen
gemiddeld 5%).
Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad winnen relatief vaak advies in bij beveiligingsbedrijven (32% versus
25%).
Regio
Relatief veel horecabedrijven in de Randstad maken gebruik van de mogelijkheid om zich te
laten adviseren door de politie (48%) en een vertegenwoordiger van de gemeente (14% tegen
10% gemiddeld). Bedrijven in het oosten laten zich relatief vaak adviseren door
beveiligingsbedrijven (32%).
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

177

11.4

Participatie in projecten op gebied van (bestrijding) criminaliteit

Zeven procent van de horecavestigingen participeert in projecten op het gebied van
(bestrijding van) criminaliteit, openbare orde en veiligheid. Vooral cafés hebben relatief vaak
deelgenomen aan projecten (11% tegen gemiddeld 7%). Restaurants (6%) en hotels en
pensions (4%) minder.
Horecabedrijven in het centrum van de stad doen relatief vaak mee aan projecten (11%),
terwijl bedrijven buiten de stad juist minder vaak dan gemiddeld aan projecten meedoen
(4%).
In het noorden van Nederland doen horecabedrijven relatief weinig mee aan projecten op het
gebied van criminaliteit, openbare orde en veiligheid (6%).
Ook hier zien we een relatie met de criminaliteitssituatie: bedrijven die deelnemen aan
projecten ervaren criminaliteit vaker als een probleem dan niet-deelnemende vestigingen.
Bedrijven die criminaliteit als een probleem ervaren zijn ook vaker dan gemiddeld eenmalig
of meervoudig slachtoffer.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

178

11.5

Soort projecten waaraan horecabedrijven deelnemen

Onder horecabedrijven die deelnemen aan projecten, zijn projecten die betrekking hebben op
algemene criminaliteitspreventie (38%) en beveiligingsprojecten van de omgeving (37%) het
meest geliefd. Ruim een kwart van de horecabedrijven participeert in het vandalisme project
(27%). Een kwart (26%) van de horecavestigingen neemt deel in het project Keurmerk Veilig
Uitgaan (KVU) en het project Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO).
37 | Soort project waaraan bedrijven deelnemen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer
antwoorden mogelijk)
project criminaliteitspreventie
algemeen

38

beveiligingsproject omgeving

37

project vandalisme

27

KVO

26

KVU

26

beveiliginsproject gebouw

17

graffitibestrijding

7

project met de politie

5

0

5

10

15

20

25

30

35

40

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt deel aan project (n=503)

Branche
Cafés doen relatief vaak mee aan de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan (KVU) (40% tegen
gemiddeld 26%). Restaurants en hotels doen hier juist relatief weinig aan mee (respectievelijk
18% en 4%).
Agglomeratie
Horecabedrijven in het centrum van de stad die deelnemen aan projecten, noemen in dit kader
vaker de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan (30%). Horecabedrijven buiten de stad nemen
relatief weinig deel aan het project KVU (17%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

179

Regio
In de Randstad wordt vaker meegedaan aan projecten criminaliteitspreventie algemeen (48%
tegen 38% gemiddeld). In het oosten wordt minder vaak (29%) dan gemiddeld meegedaan.

11.6

Organisatoren van projecten

De projecten waar bedrijven aan deelnemen, worden meestal georganiseerd door de gemeente
of politie. Daarnaast organiseren ook buurtverenigingen en brancheverenigingen projecten.
38 | Organisatoren van projecten (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

39

gemeente

31

politie

branchevereniging

15

buurtvereniging

8

Horeca Nederland

3

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: deelgenomen aan projecten (n=503)

Branche
Cafés nemen relatief vaak deel aan projecten georganiseerd door de gemeente (49% tegen
gemiddeld 39%). Restaurants nemen juist minder vaak dan gemiddeld deel aan projecten
door de gemeente (32%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Horeca

180

6

Sectorrapport Transport

Inhoud sector Transport
Kerncijfers sector Transport
Achtergrondkenmerken sector Transport

183
185

1
1.1
1.2
1.3

Slachtofferschap criminaliteit
Slachtofferschap algemeen
Meervoudig slachtofferschap
Probleemervaring criminaliteit

186
186
186
187

2
2.1
2.2
2.2.1
2.3

Registratie criminaliteit
Melding van geconstateerde criminaliteit
Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging
Overzicht registratie delicten
Wijze van registreren van criminaliteit

188
188
188
188
189

3
3.1
3.2
3.3

Preventieve maatregelen
Mate van preventieve maatregelen
Meest gebruikte preventieve maatregelen
Totale investeringen preventieve maatregelen

190
190
190
191

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9

Inbraak
Percentage transportbedrijven waar inbraak voorkomt
Totaal aantal inbraken afgelopen jaar
Locatie inbraken vervoermiddelen
Totale schade door inbraak
Aantal meldingen inbraken bij politie
Redenen om inbraak niet te melden
Registratie van inbraken bij politie
Aantal aangiftes bij politie
Vermoedelijke dader bij inbraak

192
192
192
193
194
194
195
195
195
196

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8

Diefstal
Percentage bedrijven waar diefstal voorkomt
Totaal aantal gepleegde diefstallen
Locatie diefstal vervoermiddelen
Totale schade door diefstal
Aantal meldingen diefstal bij politie
Redenen om diefstal niet te melden
Registratie van diefstal door de politie
Vermoedelijke dader bij diefstal

197
197
197
198
198
199
199
200
200

6
6.1
6.2
6.3
6.4
6.5
6.6

Vernieling
Percentage transportbedrijven waar vernieling voorkomt
Totaal aantal vernielingen
Locatie van vernieling
Totale schade door vernielingen
Aantal meldingen vernielingen bij politie
Redenen om vernieling niet te melden

202
202
202
203
204
204
204

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

181

6.7
6.8

Registratie van vernieling door politie
Vermoedelijke dader bij vernielingen

205
205

7
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6

Geweld
Aantal geweldsdelicten
Meest voorkomende geweldsdelicten
Aantal melding geweldsdelicten bij politie
Redenen om geweldsdelicten niet te melden
Registratie van geweldsdelicten door politie
Vermoedelijke dader bij geweldsdelict

207
207
207
207
208
208
209

8
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6

Overige vormen van criminaliteit
Percentage bedrijven waar overige vormen van criminaliteit voorkomen
Totale schade door overige vormen van criminaliteit
Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit bij politie
Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden
Registratie van overige criminaliteit door politie
Vermoedelijke dader bij overige vormen van criminaliteit

210
210
211
211
211
212
212

9
9.1
9.2

Interne criminaliteit
Percentage transportbedrijven waar interne criminaliteit voorkomt
Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

214
214
214

10
10.1
10.2
10.3

Tevredenheid politie
Contact met politie omtrent delicten
Tevredenheid aspecten contact met de politie
Aspecten waarover transportbedrijven ontevreden zijn in contact met de
politie
Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

216
216
218

10.4
11
11.1
11.2
11.3
11.4
11.5
11.6

219
220

Advies inwinnen en project participatie
Aantal transportbedrijven dat advies inwint over criminaliteitspreventie en
veiligheid
Terreinen waarop transportbedrijven advies inwinnen
Partijen waarbij transportbedrijven advies inwinnen
Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van) criminaliteit
Soort projecten waaraan bedrijven deelnemen
Organisatoren van projecten

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

182

221
221
222
223
224
224
226

Kerncijfers sector Transport
1 | Overzicht en ontwikkeling kerncijfers sector Transport

2004

2005

2006

2007

2008

2009
toe-/
afname

% Slachtofferschap algemeen

42

39

37

34

31

% Meervoudig slachtofferschap

16

14

12

12

10

% Ervaart criminaliteit als probleem
(enigszins+ernstig)
% Registreert criminaliteit

38

34

32

31

25

26

27

26

28

27

27

% Neemt preventieve maatregelen

73

72

71

71

73

72

32
-24%
10
-38%
28
-26%

% Neemt deel aan projecten

5

5

5

5

5

5

% Is tevreden over de politie
(tevreden+zeer tevreden)

41

45

45

44

50

43

% Bedrijven waar
voorkomt

Gemiddelde
frequentie / jaar per
getroffen bedrijf

Raming totaal
aantal delicten2

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil1
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

20,1
17,9
16,5
15,9
13,6
14,8
-26%
2,9
2,9
3,2
2,8
2,7
2,5
-14%
17.000
15.000
16.000
13.000
10.000
11.000
-35%

14,7
12,4
11,5
11,6
9,7
9,9
-33%
6,6
4,6
4,8
4,2
4,2
3,6
-45%
27.000
16.000
16.000
13.000
12.000
10.000
-63%

17,2
16,2
14,8
13,4
11,8
12,4
-28%
4,0
4,3
4,4
4,0
3,5
4,1
19.000
19.000
18.000
15.000
11.000
14.000
-26%

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

Gewelds
delicten
7,3
5,3
5,2
4,6
4,2
4,6
-37%
6,7
6,8
4,5
12,5
10,6
12,6
nvt

Overige
criminaliteit
5,2
5,0
4,0
3,6
3,9
3,5
-33%
21,3
33,6
22,1
14,3
9,2
9,2
-57%
33.000
49.000
26.000
15.000
11.000
10.000
-70%

183

Raming totale
schade2
(mln euro)

% Getroffenen dat
melding doet

% Getroffenen dat
aangifte doet

1

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

36
25
26
25
22
24
-33%
83
83
80
85
82
80
35
36
35
38
39
32
-

22
18
15
17
15
16
-27%
63
63
60
65
61
66
35
33
32
36
31
35
-

10
9
7
8
6
6
-40%
50
50
47
49
45
52
22
22
23
23
22
22
-

Gewelds
delicten
nvt

56
59
56
53
52
62
22
18
23
21
19
24
-

Overige
criminaliteit
4
4
3
3
2
2
-50%
45
39
48
46
50
44
24
17
21
19
21
23
-

verschil: vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004. Het percentage eronder is de toename of

afname ten opzichte van 2004 en staat alleen vermeld als het een statistisch significant verschil is.
2

De marges die bij deze cijfers behoren, zijn vermeld in de Overzichtstabel na de Samenvattende Bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

184

Achtergrondkenmerken sector Transport
In de sector transport zijn naar schatting zo’n 30.000 bedrijfsvestigingen actief.
De sector kent de volgende branches:
Goederenwegvervoer

(62% van de sector)

Zeevaart / vemen en pakhuizen

(15% van de sector)

Overige transportbedrijven

(7% van de sector)

Tram- en taxibedrijven

(13% van de sector)

Communicatiebedrijven

(4% van de sector)

In de rest van deze rapportage maken wij, waar mogelijk en relevant, een tweedeling van
branches waarbij wij onderscheid maken tussen ‘communicatiebedrijven’1 (circa 1.500
vestigingen) en de rest van de transportsector: ‘vervoerbedrijven’ (circa 28.500 vestigingen).
Verder beschrijven wij indien relevant de verschillen tussen regio’s en agglomeratie.
Hieronder staat een overzicht van de steekproeven die genomen zijn voor 2009, 2008, 2007,
2006, 2005 en 2004:
Steekproef 2009 n= 3.398
Steekproef 2008 n= 3.008
Steekproef 2007 n= 3.627
Steekproef 2006 n= 4.835
Steekproef 2005 n= 3.924
Steekproef 2004 n= 6.546

1

Onder communicatiebedrijven vallen lokale en nationale postdiensten, koeriersdiensten en

telecommunicatiebedrijven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

185

1

Slachtofferschap criminaliteit

1.1

Slachtofferschap algemeen

De afgelopen twaalf maanden heeft bijna eenderde (32%) van alle bedrijven in de
transportsector te maken gehad met één of meer vormen van criminaliteit. Dit zijn in totaal
bijna 10.000 bedrijven. Het algemeen slachtofferschap is daarmee lager dan in 2004, toen
43% te maken had met één of meer vormen van criminaliteit.
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad zijn vaker slachtoffer van criminaliteit dan gemiddeld
(36% versus 32%). Bedrijven buiten de stad hebben juist minder vaak dan gemiddeld te
maken met criminaliteit (30%).
Regio
Transportbedrijven in de Randstad zijn vaker dan gemiddeld het slachtoffer van criminaliteit
(38%). In het noorden ligt dit percentage juist lager (25%).

1.2

Meervoudig slachtofferschap

Één op de tien vestigingen (10%) is meervoudig slachtoffer. Dat wil zeggen dat zij getroffen
worden door meer dan één vorm van criminaliteit2. Het meervoudig slachtofferschap is lager
dan in 2004 (toen 16%).
2 | (Meervoudig) slachtofferschap in de transportsector
Percentage bedrijven dat slachtoffer is van:

0 delicten
1 soort delict
2 of meer soorten delicten (meervoudig slachtofferschap)
Totaal

Communicatie
(n=62)
%
61
33
6
100

Totaal
Transport
(n=3.336)
(n= 3.398)
%
%
68
68
22
22
10
10
100
100
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: alle transportbedrijven (n=3.398)

Agglomeratie
Voor transportbedrijven aan de rand van de stad geldt dat zij vaker dan gemiddeld te maken
hebben met meervoudig slachtofferschap (12% versus 10%). Voor bedrijven buiten een
stedelijke agglomeratie ligt dit percentage juist lager (9%).

2

Bij de behandeling van de afzonderlijke delicten gaan wij in op herhaald slachtofferschap (frequentie).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

186

1.3

Probleemervaring criminaliteit

Ruim een kwart van de bedrijven (28%) ziet criminaliteit in meerdere of mindere mate als
probleem. Omgerekend naar absolute aantallen zijn dit ruim 8.000 vestigingen. De
probleemervaring is gedaald ten opzichte van 2004, toen 38% van de bedrijven in deze sector
criminaliteit als probleem ervoer.
3 | Ernst van de criminaliteitsproblematiek (één antwoord mogelijk)
6%

22%

Ernstig probleem
Enigszins een probleem
Geen probleem

72%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle transportbedrijven (n=3.398)

Agglomeratie
Bedrijven die zich aan de rand van een stad hebben gevestigd ervaren criminaliteit als een
ernstiger probleem dan gemiddeld (31% versus 28%). Buiten de stad wordt criminaliteit juist
als een minder ernstig probleem beschouwd (24%).
Regio
In de Randstad wordt criminaliteit vaker als een probleem beschouwd voor hun
bedrijfsvoering (32% tegen gemiddeld 28%). In het noorden van Nederland ligt dit
percentage lager (21%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

187

2

Registratie criminaliteit

2.1

Melding van geconstateerde criminaliteit

Bij bijna de helft van de transportbedrijven (46%) geeft het personeel geconstateerde
criminaliteit altijd aan de leiding door. Dit verschilt met 2004 toen 51% van de
transportbedrijven aangaf dat het personeel criminaliteit altijd aan de leiding doorgaf. Hierbij
merken we op, dat dit cijfer gebaseerd is op de antwoorden van de leiding zelf. Bij 4% van de
vestigingen geeft het personeel meestal of soms criminaliteit aan de leiding door, terwijl dit
bij 3% van de bedrijven nooit voorkomt. Voor de overige bedrijven is het doorgeven van
criminaliteit niet van toepassing, aangezien er volgens hen niet of nauwelijks sprake is van
criminaliteit.
Agglomeratie
Bij relatief veel bedrijven aan de rand van de stad geeft het personeel geconstateerde
criminaliteit altijd door aan de bedrijfsleiding (51% tegen 46% gemiddeld), bij bedrijven in
het centrum gebeurt dit juist minder vaak (38%).
Regio
In het zuiden geeft het personeel bij relatief veel bedrijven (50%) criminaliteit altijd door aan
de bedrijfsleiding. In het westen (geen Randstad) is dit juist minder vaak (43%).

2.2

Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging

Ruim een kwart van de vestigingen (27%) registreert de geconstateerde criminaliteit.
Agglomeratie
Bedrijven die aan de rand van de stad gevestigd zijn, registreren relatief vaak de criminaliteit
die tegen de vestiging wordt gepleegd (30%). Het percentage transportbedrijven buiten de
stad die criminaliteit registreert ligt relatief lager (25%).
Regio
In het noorden van Nederland wordt criminaliteit in vergelijking met het gemiddelde minder
vaak geregistreerd (20% tegen 27% gemiddeld).
2.2.1
Overzicht registratie delicten
Het delict dat het meest geregistreerd wordt onder bedrijven die slachtoffer worden van
criminaliteit is inbraak. Het absolute aantal ondervraagde communicatiebedrijven dat met
deze delicten te maken heeft, is te laag om aparte uitspraken over deze groep te doen in deze
paragraaf en in de rest van het hoofdstuk.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

188

4 | Registreren van specifieke delicten
Getroffen

2004

2005

2006

2007

2008

2009

bedrijven die

%

%

%

%

%

%

52

53

52

58

52

54

49

46

46

56

53

47

38

39

39

40

42

41

32

40

40

40

30

37

delict registreren

Inbraak
(slachtoffers
n=651)

Diefstal
(slachtoffers
n=448)

Vernieling
(slachtoffers
n=478)

Geweld
(slachtoffers
n=180)

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van het betreffende delict
De genoemde n betreft het aantal slachtoffers in 2009
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

2.3

Wijze van registreren van criminaliteit

Bijna de helft van de bedrijven (46%) die criminaliteit bijhoudt, doet dit door middel van een
registratiesysteem. Dit verschilt met 2004 toen 39% de criminaliteit bijhield op deze manier.
Een op de drie bedrijven (30%) die criminaliteit registreert, doet dit door middel van het
bijhouden van aangiften.
5 | Meest genoemde manieren van registratie van criminaliteit (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Wijze van
registreren
Registratiesysteem
Houden aangiften bij
Houden
verzekeringsclaims
bij

2004
%
39
31
13

2005
%
41
32
11

2006
%
43
33
9

2007
%
42
38
12

2009
%
46
30
12

2008
%
45
31
9

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: registreert criminaliteit (2009 n= 1.142, 2008 n=1.035, 2007 n=1.158, 2006 n=1.407 , 2005 n=1.329, 2004
n=1.862)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

189

3

Preventieve maatregelen

3.1

Mate van preventieve maatregelen

Bijna driekwart van de transportbedrijven (72%) treft maatregelen ter voorkoming van
criminaliteit. Communicatiebedrijven (89%) treffen vaker preventiemaatregelen dan
vervoerbedrijven (72%). Relatief veel bedrijven aan de rand van de stad nemen
preventiemaatregelen (76%). Bedrijven in het centrum doen dit juist minder vaak (66%). In
het noorden (60%) van Nederland doen minder bedrijven aan preventie dan in de rest van het
land. Bedrijven in de Randstad doen relatief het meest aan preventie (76%). Bedrijven in het
noorden van het land het minst (60%).

3.2

Meest gebruikte preventieve maatregelen

De maatregelen die door minstens 10% van de transportbedrijven (die aan preventie doen)
worden toegepast, zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Het plaatsen van hekwerken is
toegenomen ten opzichte van 2004 (23% tegen 19%). Ook het plaatsen van camera’s of
infrarood (21% tegen 14%) gebeurt vaker in vergelijking met 2004. Het gebruik van extra
sloten (2004: 24%, 2009: 22%) is juist afgenomen in vergelijking met 2004.
6 | De meest toegepaste preventieve maatregelen in/bij gebouwen (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Maatregel

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Alarm luid
Alarm stil
Hekwerken
Extra sloten
Camera’s / infrarood
Beveiligingsdienst / portier
Extra zwaar hang- en sluitwerk
Extra verlichting

Totaal
(n=2.663)
%
48
32
23
22
21
15
10
10
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt preventiemaatregelen (n=2.663)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal
Communicatie
(n=56)
%
56
41
7
12
27
20
8
5

Transport
(n=2.607)
%
47
32
23
22
21
15
10
10

Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad die preventieve maatregelen treffen, maken relatief vaak
gebruik van een stil alarm (37%) of een luid alarm (52%). In het centrum van de stad
gebruiken ze deze maatregelen juist minder vaak dan gemiddeld (stil alarm: 22%, luid alarm:
40%). Bedrijven buiten de stad zetten vaker dan gemiddeld hekwerken neer (26%) en maken
meer gebruik van extra verlichting (12%) en een waakhond (11%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

190

Regio
Transportbedrijven in de Randstad die aan preventie doen, maken vaker gebruik van extra
zwaar hang- en sluitwerk (13%), ook huren zij vaker een nachtportier in (21%) als maatregel
tegen criminaliteit. Ze maken minder gebruik van hekwerken (18% versus 23% gemiddeld).
In het westen (dus geen Randstad) wordt meer dan gemiddeld gebruik gemaakt van een luid
alarm (51%). Bedrijven in het zuiden van het land maken vaker dan gemiddeld gebruik van
hekwerken als preventiemiddel (29%), maar minder vaak van extra sloten (19% tegen 22%
gemiddeld).

3.3

Totale investeringen preventieve maatregelen

Bijna driekwart van de transportbedrijven (72%) treft maatregelen ter voorkoming van
criminaliteit. Ruim een vijfde van deze bedrijven (22%) neemt echter maatregelen waar geen
kosten aan zijn verbonden. De overige bedrijven die preventieve maatregelen nemen en er
wel geld aan uitgeven, besteden hier gemiddeld € 3.500 aan. Het totaalbedrag dat alle
transportbedrijven uitgeven aan preventiemaatregelen berekenen we op ruim € 52 miljoen.
Agglomeratie en regio
Transportbedrijven in het centrum van de stad geven minder geld dan gemiddeld uit aan
preventiemaatregelen (€ 1.600 per vestiging). Ook de transportbedrijven in het noorden van
het land besteden minder dan gemiddeld aan preventiemaatregelen (€ 1.900 per vestiging).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

191

4

Inbraak

4.1

Percentage transportbedrijven waar inbraak voorkomt

In totaal heeft 15% van de transportbedrijven te maken gehad met inbraak in gebouwen en/of
vervoermiddelen. In totaal komt dit neer op circa 4.400 vestigingen. Het percentage getroffen
bedrijven is lager dan in 2004 (toen 20%).
Zes procent van de transportbedrijven heeft te maken gehad met inbraak in gebouwen. Elf
procent van de vestigingen is de afgelopen 12 maanden slachtoffer geweest van inbraak in
bedrijfswagens of andere vervoermiddelen.
Agglomeratie
Bij bedrijven die aan de rand van de stad liggen, wordt vaker ingebroken dan in andere delen
van de stad (17% tegen 15% gemiddeld).
Regio
In de Randstad hebben transportvestigingen vaker te maken met inbraak dan in de rest van
het land (19% versus 15%). In het noorden ligt dit percentage verreweg het laagst (8%).

4.2

Totaal aantal inbraken afgelopen jaar

Bij de bedrijven waar wordt ingebroken in gebouwen gebeurt dit gemiddeld 1,5 keer per jaar.
Op grond van deze frequentie berekenen we het totaal aantal inbraken per jaar onder alle
bedrijven in de sector op bijna 2.400.
Er wordt gemiddeld 2,5 keer per jaar ingebroken in vervoermiddelen. Dit is afgenomen ten
opzichte van 2004 (toen 3,0). Het totaal aantal inbraken in vervoermiddelen berekenen we op
ruim 8.300 per jaar voor de hele sector.
Inbraken in gebouwen en vervoermiddelen samen genomen levert een raming op van 10.700
inbraken. Ten opzichte van 2004 is dit aantal afgenomen (17.000). Gemiddeld wordt bij
bedrijven die slachtoffer zijn van een inbraak 2,5 keer ingebroken.
Bij communicatiebedrijven wordt gemiddeld 1,3 keer ingebroken in vergelijking met
vervoerbedrijven 2,5 keer. Het aantal ondervraagde communicatiebedrijven dat slachtoffer
wordt van inbraken is echter niet hoog genoeg om aparte uitspraken over deze branche te
kunnen doen in de rest van dit hoofdstuk.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

192

7 | Frequentie inbraak in gebouwen en vervoermiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=3.398)
In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

5,6
11,1
4
14,8

Gemiddelde geschatte
frequentie per jaar waarmee
het delict voorkomt bij
3
getroffen vestigingen
1,5
2,5
2,5

Totaal geraamd
aantal inbraken

2.400
8.300
10.700
Bron: TNS NIPO, 2009

Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad hebben relatief minder vaak te maken met inbraken dan
gemiddeld (1,9 keer versus 2,5 keer gemiddeld).

4.3

Locatie inbraken vervoermiddelen

Bijna één op de drie inbraken in transportmiddelen vindt plaats op het eigen terrein (29%).
Bijna eenderde (30%) van de inbraken in transportmiddelen gebeurt binnen de gemeente,
maar buiten het eigen terrein.
8 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Anders
Totaal

%
29
30
26
14
1
100

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: bedrijven die slachtoffer zijn van inbraak in vervoermiddelen (n=486)

Agglomeratie en regio
In het centrum van de stad gebeuren de meeste inbraken in bedrijfswagens binnen de
gemeente maar buiten het eigen terrein (51% versus gemiddeld 30%). Buiten de stad ligt dit
percentage wat lager (20%). In de Randstad gebeuren de meeste inbraken binnen de eigen
gemeente (42%).
3 De grote meerderheid (86%) van de door inbraak getroffen bedrijfsvestigingen geeft aan zeker te zijn over het

aantal door hen genoemde inbraken. Veertien procent geeft aan dat het door hen genoemde aantal een schatting is.
4

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (som is 14,8% in plaats van 16,7%). Dit

wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in het
totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

193

4.4

Totale schade door inbraak

De schade die transportbedrijven ondervinden als gevolg van inbraak is onder te verdelen in
directe en indirecte schade. De directe schade betreft de directe kosten die zijn gemaakt voor
vervanging, reparatie en dergelijke, ongeacht het bedrag dat is gedekt door de verzekering.
Van indirecte schade is sprake wanneer een bedrijf als gevolg van inbraak bijvoorbeeld
vertraging oploopt in de levering van producten en diensten.
Van de getroffen bedrijven geeft bijna iedereen (98%) aan directe schade te lijden als gevolg
van inbraak. De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging is circa € 4.400. De totale
directe schade als gevolg van inbraak voor de gehele sector ramen we op bijna € 19 miljoen.
Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 toen de gemiddelde directe schade per vestiging
circa € 5.200 bedroeg en de totale directe schade € 30 miljoen was.
De helft van de getroffen bedrijven (49%) zegt indirecte schade op te lopen als gevolg van
inbraak. De gemiddelde indirecte schade door inbraak is € 2.100 per getroffen vestiging.
De totale omvang van de indirecte schade als gevolg van inbraak voor de gehele sector
transport berekenen we op ruim € 5 miljoen.
De totale schade door inbraak ligt op € 24 miljoen. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004
(toen € 36 miljoen).
Agglomeratie
Transportbedrijven die zich in het centrum van een stad hebben gevestigd maken relatief
gezien minder directe kosten (€ 2.400).

4.5

Aantal meldingen inbraken bij politie

Onder melding doen verstaan wij het inlichten van de politie in de breedste zin van het
woord. Het doen van aangifte valt hier dus ook onder. De meerderheid van de
transportbedrijven (80%) die te maken heeft gehad met inbraak meldt dit bij de politie.
Gemiddeld doen de getroffen vestigingen 1,9 keer per jaar melding van een inbraak. Op basis
van deze frequentie berekenen we het totale aantal meldingen van inbraak in deze sector op
ongeveer 6.600 per jaar. Dit is 61% van het totale aantal inbraken per jaar bij alle bedrijven.
De frequentie van het aantal meldingen per jaar per vestiging is afgenomen ten opzichte van
2004. Toen deden bedrijven gemiddeld 2,4 keer per jaar melding van inbraak. Er kwamen
toen circa 11.800 meldingen binnen van inbraak door transportbedrijven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

194

4.6

Redenen om inbraak niet te melden

Negentien procent van de transportbedrijven die slachtoffer worden van inbraak, stelt de
politie hiervan niet op de hoogte. De belangrijkste reden is dat zij de indruk hebben, dat de
politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van hun melding. Anderzijds is in veel
gevallen de schade te klein om melding te doen of is er geen tijd voor het melden. De
belangrijkste redenen om inbraak niet te melden bij de politie staan hieronder weergegeven.
9 | Belangrijkste redenen niet melden inbraak bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Geen tijd
Verzekering dekt de schade toch niet

%
40
26
11
6
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft inbraak niet gemeld bij de politie (n=104)

Agglomeratie en regio
Het absolute aantal transportbedrijven dat te maken heeft met inbraken en dit niet meldt aan
de politie is te laag om er uitspraken over te kunnen doen.

4.7

Registratie van inbraken bij politie

Bijna negen op de tien bedrijven (88%) die inbraak meldt, zegt dat de politie hun melding
registreert. Bijna tweederde (65%) geeft aan dat de politie proces-verbaal heeft opgemaakt.
Dit is afgenomen ten opzichte van 2004. Toen gaf 73% van de transportbedrijven aan dat de
politie een proces-verbaal had opgemaakt naar aanleiding van hun melding van inbraak.
Bijna eenderde van de bedrijven (33%) die inbraak meldt, geeft aan dat de politie een
onderzoek heeft ingesteld naar aanleiding van de melding.

4.8

Aantal aangiftes bij politie

Het melden van een delict onderscheiden we van het doen van aangifte. Daadwerkelijk
aangifte doen, houdt in dat een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier is
opgemaakt en ondertekend. Eenderde van de bedrijven (32%) waar is ingebroken, doet
daadwerkelijk aangifte.
Regio
Een kwart van de bedrijven in het zuiden van Nederland (25%) doet aangifte wanneer een
inbraak heeft plaatsgevonden. Dit is relatief minder vaak dan gemiddeld (32%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

195

4.9

Vermoedelijke dader bij inbraak

Slechts bij een beperkt aantal bedrijven waar wordt ingebroken, heeft men een concreet
vermoeden van wie de dader is, zoals klanten of opdrachtgevers (1%), personeel (2%) of een
criminele organisatie (7%). De meeste getroffen ondernemers (72%) sluiten die categorieën
echter uit en vermoeden dat de dader een onbekende is van het bedrijf. De rest van de
bedrijven (17%) tast geheel in het duister in welke kringen naar de dader moet worden
gezocht.

10 | Vermoedelijke dader bij inbraak (één antwoord mogelijk)5
1%

2%

18%

7%

klant/opdrachtgever
personeel
onbekend
criminele organisatie
weet niet

72%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: transportbedrijf slachtoffer van inbraak (n=651)

5

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

196

5

Diefstal

5.1

Percentage bedrijven waar diefstal voorkomt

Onder diefstal verstaan we het wegnemen van zaken die eigendom zijn van het bedrijf. Het
kan hier zowel gaan om diefstal door het eigen personeel of om diefstal door derden. Om
eventuele dubbeltellingen te voorkomen rekenen we de gestolen goederen bij inbraak niet
onder diefstal mee.
Eén op de tien bedrijven (10%) heeft in 2009 te maken met één of meer vormen van diefstal.
Dit is een daling ten opzichte van 2004 toen nog 15% last had van diefstal. In totaal gaat het
om circa 2.900 vestigingen. Het gaat voornamelijk om diefstal uit gebouwen (6%) en diefstal
uit bedrijfswagens (5%). Diefstal van vervoermiddelen zelf komt bij 3% van de bedrijven
voor (zie tabel 11).
Agglomeratie
Aan de rand van de stad hebben transportbedrijven meer last van diefstal dan in andere delen
van de stad (12% versus 10%).

5.2

Totaal aantal gepleegde diefstallen

Op basis van het aantal getroffen bedrijven en de gemiddelde frequentie waarmee men
getroffen zegt te worden, ramen wij het totale aantal diefstallen in de hele sector op circa
10.000 (zie tabel 11). Het aantal diefstallen is gedaald ten opzichte van 2004 (toen 28.000).
Ook de gemiddelde frequentie is afgenomen (6,6 keer per getroffen vestiging in 2004
tegenover 3,6 keer in 2009).
Het absolute aantal ondervraagde communicatiebedrijven dat slachtoffer wordt van diefstal is
niet hoog genoeg om aparte uitspraken over deze branche te kunnen doen in de rest van dit
hoofdstuk.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

197

11 | Frequentie diefstal uit gebouwen, van en uit vervoermiddelen

Uit gebouwen
Uit vervoermiddelen
Van vervoermiddelen
Totaal

% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=3.398)
5,7%
5,0%
2,8%
7
9,9%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
6
delict voorkomt
3,0
2,5
1,8
3,6

Totaal aantal diefstallen
voor alle bedrijven
5.000
3.600
1.500
10.100
Bron: TNS NIPO, 2009

5.3

Locatie diefstal vervoermiddelen

In onderstaande tabel is te zien waar de vervoermiddelen over het algemeen gestolen worden.
12 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet
Totaal

%
30
30
25
12
3
100

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: bedrijven die slachtoffer zijn van inbraak in vervoermiddelen (n=228)

5.4

Totale schade door diefstal

Ruim negen op de tien bedrijven (95%) waar gestolen wordt, zegt directe schade te lijden als
gevolg van de diefstal. Deze gemiddelde directe schade bedraagt naar schatting ongeveer
€ 4.800 per getroffen vestiging. De totale directe schade die de gehele sector transport
oploopt als gevolg van diefstal berekenen we op ruim € 13 miljoen.
Vier op de tien bedrijven (41%) waar gestolen wordt, zegt indirecte schade te lijden als
gevolg van de diefstal. Als bedrijven indirecte schade oplopen, bedraagt dit gemiddeld
ongeveer € 2.500. De totale indirecte schade als gevolg van diefstal voor de gehele sector
transport ramen we op ruim € 3 miljoen.

6

Van de door diefstal getroffen bedrijven geeft 76% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te weten en

17% zegt het te schatten.
7

Het verschil met de som van diefstal uit gebouwen, diefstal uit vervoermiddelen en diefstal van vervoermiddelen

(som is 9,9% in plaats van 13,3%) wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben
gehad. Deze vestigingen worden in het totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

198

De directe en indirecte schade samen komt neer op bijna € 16 miljoen totale schade voor de
hele sector. We zien hier een afname in vergelijking met 2004 toen dit bedrag nog op € 22
miljoen lag.
Agglomeratie
Het aantal bedrijven in het centrum van de stad dat te maken heeft met diefstal is te laag om
er uitspraken over te kunnen doen. In de rest van het hoofdstuk kunnen dan ook geen
uitspraken worden gedaan over bedrijven met deze stedelijke ligging.
Regio
Ook is het aantal bedrijven verdeeld naar regio te laag om er uitspraken over te kunnen doen.

5.5

Aantal meldingen diefstal bij politie

Tweederde van de bedrijven (66%) die slachtoffer zijn geworden van diefstal doet melding
bij de politie. De vestigingen die diefstal melden bij de politie, doen dit met een frequentie
van 2,1 keer per jaar. Op basis van deze frequentie ramen we het totale aantal meldingen van
diefstal voor alle bedrijven op circa 3.900 per jaar. Dit is 39% van het aantal gevallen van
diefstal voor de gehele sector.
Ruim eenderde van de vestigingen (35%) die te maken heeft met diefstal, doet daadwerkelijk
aangifte door het ondertekenen van een proces-verbaal.

5.6

Redenen om diefstal niet te melden

De belangrijkste reden om de politie niet op de hoogte te stellen van een diefstal is dat de
verwachting is dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding.
Daarnaast heeft men het idee dat de schade te klein is om melding/aangifte te doen omdat het
binnen het eigen risico valt. Te weinig bewijs is ook een reden om geen melding te maken
van diefstal. Deze reden wordt vaker aangegeven dan in 2004 het geval was (toen: 4%). De
belangrijkste redenen om diefstal niet te melden bij de politie staan hieronder weergegeven.
13 | Meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Te weinig bewijs, niet aantoonbaar
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Geen tijd
Probleem zelf aangepakt

%
29
27
26
11
7
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft diefstal niet gemeld bij de politie (n=134)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

199

Agglomeratie en regio
Het absolute aantal ondervraagde bedrijven dat slachtoffer wordt van diefstal is niet hoog
genoeg om aparte uitspraken over deze stedelijke ligging en regio te kunnen doen in de rest
van dit hoofdstuk.

5.7

Registratie van diefstal door de politie

Bijna negen op de tien bedrijven (87%) die melding doet, geeft aan dat de politie hun
melding registreert. Zes op de tien bedrijven (61%) zegt dat de politie proces-verbaal
opmaakt. Een kwart van de bedrijven (26%) die diefstal meldt, geeft aan dat de politie een
onderzoek is begonnen.

5.8

Vermoedelijke dader bij diefstal

Personeelsleden (vast, ingehuurd, of ex-) worden door ruim één op de tien bedrijven waar
wordt gestolen, verdacht van diefstallen (12%). Klanten of opdrachtgevers worden verdacht
door 7% van de bedrijven. Bij bijna zes op de tien getroffen bedrijven (58%) sluit men deze
categorieën uit en vermoedt men dat de dief geen bekende is van de vestiging. Zes procent
van de bedrijven verdenkt een criminele organisatie. Vijftien procent van de getroffen
ondernemers sluit geen enkele categorie uit van daderschap en weet niet in welke kringen de
dader gezocht zou moeten worden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

200

14 | Vermoedelijke dader bij diefstal (één antwoord mogelijk)8

15%

2%

6%

onbekend
personeelslid
klant/opdrachtgever
criminele organisatie
anders
weet niet

7%
58%

12%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal (n=448)

8

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

201

6

Vernieling

6.1

Percentage transportbedrijven waar vernieling voorkomt

Onder vernielingen verstaan we het opzettelijk beschadigen van bezittingen van bedrijven
waarbij de dader niet handelt uit winstbejag. Het kan hierbij gaan om opzettelijke vernieling,
brandstichting of het aanbrengen van graffiti aan bedrijfsgebouwen, vervoermiddelen of
andere eigendommen.
Van de transportbedrijven heeft 12% te maken met dergelijke vernielingen. Dit komt neer op
circa 3.700 vestigingen. Dit verschilt met 2004 toen een groter deel van de bedrijven
slachtoffer werd van vernielingen (17%).
Het gaat in de transportsector vooral om vernielingen aan vervoermiddelen (9%).
Vernielingen aan gebouwen komen in wat mindere mate voor (5%).
Branche
Communicatiebedrijven hebben relatief minder last van vernieling dan de rest van de
transportbedrijven (6% versus 12% gemiddeld).

6.2

Totaal aantal vernielingen

Gemiddeld komt vernieling aan gebouwen per getroffen vestiging 3,5 keer per jaar voor. Op
basis hiervan ramen wij het totale aantal vernielingen aan gebouwen per jaar op ruim 5.000.
Vernielingen aan vervoermiddelen komen gemiddeld ruim 3,4 keer per jaar voor bij
bedrijven die slachtoffer zijn. Met deze frequentie komt het totale aantal vernielingen aan
vervoermiddelen uit op bijna 8.700 per jaar.
Het aantal vernielingen aan gebouwen en transportmiddelen samen komt gemiddeld 4,0 keer
per jaar voor per bedrijf. Het totale aantal vernielingen komt neer op bijna 14.000 delicten.
Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 toen ruim 19.000 vernielingen werden gerapporteerd.
Het gemiddeld aantal vernielingen aan gebouwen en transportmiddelen is lager bij
communicatiebedrijven (1,7 keer versus 3,5 keer gemiddeld) dan bij vervoersbedrijven (3,6).
Het absolute aantal ondervraagde communicatiebedrijven dat slachtoffer wordt van
vernielingen is niet hoog genoeg om aparte uitspraken over deze branche te kunnen doen in
de rest van dit hoofdstuk.
Regio
In het noorden van Nederland vinden minder vernielingen plaats aan gebouwen (1,4) dan
gemiddeld. In de Randstad geldt dit voor de vernielingen die worden aangebracht aan
bedrijfswagens (2,1 versus 3,4 keer gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

202

15 | Frequentie vernieling aan gebouwen en vervoermiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=3.398)
Gebouwen
Vervoermiddelen
Totaal

5,0%
8,7%
10
12,4%

Gemiddelde frequentie per
jaar waarmee het delict
voorkomt bij getroffen
9
vestigingen
3,5
3,4
4,1

Totaal aantal
vernielingen voor
alle bedrijven
5.200
8.700
13.900
Bron: TNS NIPO, 2009

6.3

Locatie van vernieling

Zes op de tien vernielingen (61%) aan vervoermiddelen vindt plaats binnen de eigen regio.
16 | Locatie vernieling aan vervoermiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen eigen regio
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet
Totaal

%
23
39
24
13
1
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling aan vervoermiddel (n=327)

Agglomeratie en regio
Transportbedrijven die zich hebben gevestigd in het centrum van een stad hebben vaker dan
gemiddeld te maken met vernielingen aan transportmiddelen binnen de eigen regio (maar
buiten het bedrijventerrein) (58% versus 39% gemiddeld). Bij bedrijven buiten het centrum
worden de vervoersmiddelen vaker elders in Nederland vernield (32% versus 24%
gemiddeld). In het noorden van het land hebben bedrijven minder vaak te maken met
vernielingen aan transportmiddelen op het eigen terrein (10% versus 23% gemiddeld).

9

Van de door vernielingen getroffen bedrijven geeft 75% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te

weten en 25% zegt het te schatten.
10

Het verschil met de som van vernieling aan gebouwen en vernieling aan vervoermiddelen (som is 12,4% in

plaats van 13,6%) wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze
vestigingen worden in het totaal percentage maar één keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

203

6.4

Totale schade door vernielingen

Ruim negen op de tien bedrijven (94%) waar vernield wordt, zegt directe schade te lijden als
gevolg van vernieling. Bedrijven die directe schade oplopen, hebben gemiddeld een schade
van € 1.500. Op basis hiervan ramen we de totale directe schade in de transport als gevolg
van vernieling, brandstichting en graffiti op iets meer dan € 5 miljoen.
Ruim vier op de tien bedrijven (43%) waar gestolen wordt, zegt indirecte schade te lijden als
gevolg van vernieling. De indirecte schade die bedrijven oplopen, bedraagt gemiddeld € 600
per jaar. De totale indirecte schade ramen wij op circa € 1 miljoen voor de gehele sector
transport.
Bij elkaar komt de schade neer op bijna € 6 miljoen. In vergelijking met 2004 is dit bedrag
afgenomen (€ 10 miljoen).

6.5

Aantal meldingen vernielingen bij politie

Ruim de helft van de transportbedrijven (52%) die slachtoffer is van vernieling,
brandstichting of aanbrengen van graffiti, meldt dit bij de politie.
De gemiddelde frequentie van het melden van een vorm van vernieling is 2,0 keer per jaar
onder getroffen bedrijven. Het totaal aantal meldingen van vernieling, brandstichting of
graffiti voor de gehele sector ramen we op bijna 4.000. Dit is 28% van het totaal aantal
gepleegde vernielingen in de sector. In totaal doet ruim een vijfde (22%) van de getroffen
bedrijven aangifte van vernielingen.
Regio
In het noorden maken bedrijven minder vaak dan gemiddeld melding van vernieling (36%
tegen gemiddeld 52%).

6.6

Redenen om vernieling niet te melden

De voornaamste redenen om de politie niet op de hoogte te stellen van de vernieling is de
verwachting dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding. De
beperkte omvang van de schade speelt ook een rol bij het niet melden van vernielingen. Te
weinig, niet aantoonbaar bewijs is opvallend vaker (10%) genoemd als reden om niet naar de
politie te gaan dan in 2004. Toen gaf 3% van de transportbedrijven deze reden aan.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

204

17 | Meest genoemde redenen om vernieling niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Geen tijd
Te weinig bewijs, niet aantoonbaar
Probleem zelf aangepakt

%
42
26
11
10
9
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft vernieling niet gemeld bij de politie (n=222)

6.7

Registratie van vernieling door politie

Driekwart van de bedrijven (75%) die vernielingen meldt bij de politie, geeft aan dat de
politie deze melding heeft geregistreerd. Ruim vier op de tien van de melders (45%) zegt dat
de politie proces-verbaal heeft opgemaakt. Eén vijfde van de melders (21%) geeft aan dat de
politie een onderzoek in heeft gesteld naar de vernielingen.

6.8

Vermoedelijke dader bij vernielingen

In sommige gevallen verdenken ondernemers klanten of opdrachtgevers (8%) van een
vernieling. Bijna nooit verdenken ze personeel (2%). In de meeste gevallen vermoeden zij dat
de dader van de vernieling geen bekende is van de vestiging (73%). Ruim één op de tien van
de getroffen bedrijven (13%) sluit geen enkele categorie personen uit van daderschap en weet
niet in welke kringen de dader gezocht zou moeten worden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

205

18 | Vermoedelijke dader van vernielingen (één antwoord mogelijk)11
13%

4%
2%

onbekende
klant/opdrachtgever
personeel
anders
weet niet

8%

73%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling, brandstichting en/of graffiti (n=478)

Regio
Bedrijven in de Randstad vermoeden vaker dat de dader van een vernieling een onbekende is
(84% versus 73% gemiddeld). In het zuiden van Nederland ligt dit percentage juist relatief
laag (65%).

11

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

206

7

Geweld

7.1

Aantal geweldsdelicten

Onder geweldsdelicten verstaan we voorvallen zoals mishandeling, bedreiging, beroving,
afpersing, agressief gedrag of een zedendelict. Van alle transportbedrijven heeft 5% in de
afgelopen 12 maanden te maken gehad met één of meer geweldsdelicten tegen het personeel.
Dat is lager dan in 2004. Toen had 7% van het personeel te maken met één of meer
geweldsdelicten.
Agglomeratie
Wanneer transportbedrijven zich in het centrum van de stad hebben gevestigd hebben zij
relatief vaak te maken met een geweldsdelict (8% versus 5% gemiddeld).
Regio
In het Noorden van het land ligt het percentage geweldsdelicten lager dan in de rest van
Nederland (3% versus 5%).
In de rest van dit hoofdstuk kunnen we geen uitspraken meer doen over branche, regio en
agglomeratie omdat de absolute aantal ondervraagde bedrijven niet hoog genoeg is.

7.2

Meest voorkomende geweldsdelicten

Het meest voorkomende geweldsdelict is bedreiging gevolgd door mishandeling.
19 | Aard van de geweldsdelicten waar de sector slachtoffer van wordt (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Geweldsdelict
Bedreiging
Mishandeling
Overval, beroving
Agressief gedrag / verbaal geweld

%
73
24
14
5
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=180)

7.3

Aantal melding geweldsdelicten bij politie

Ruim zes op de tien van de vestigingen (62%) die te maken heeft met geweldsdelicten, meldt
dit bij de politie. Een kwart van de vestigingen (24%) die met geweldsdelicten te maken
heeft, doet hiervan in officiële zin aangifte.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

207

7.4

Redenen om geweldsdelicten niet te melden

Slachtoffers van geweldsdelicten die geen melding hiervan maken (31%), doen dit
voornamelijk omdat ze de indruk hebben dat de politie naar aanleiding van de melding geen
actie zal ondernemen. Daarnaast zoeken veel bedrijven zelf een oplossing voor het probleem.
In onderstaande tabel staan alle redenen onder elkaar.
20 | Meest genoemde redenen om geweldsdelicten niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt
De schade was te klein om melding te doen
Te weinig bewijs, niet aantoonbaar

%
31
23
22
9
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt geweldsdelict niet bij de politie (n=59)

7.5

Registratie van geweldsdelicten door politie

Ruim driekwart van de bedrijven die geweldsdelicten meldt (78%), geeft aan dat de politie de
melding registreert. Bij zes op de tien bedrijven (61%) wordt proces-verbaal opgemaakt. Vier
op de tien bedrijven (39%) die geweldsdelicten meldt, geeft aan dat de politie het delict
onderzoekt.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

208

7.6

Vermoedelijke dader bij geweldsdelict

Eenderde van de bedrijven die slachtoffer is van geweldsdelicten (32%), wijst een klant of
opdrachtgever als vermoedelijke schuldige aan van het geweldsdelict. Ruim vier op de tien
ondernemers (44%) denkt dat de dader een onbekende is van de vestiging.
21 | Vermoedelijke dader bij geweldsdelicten (één antwoord mogelijk)12
4%
10%

4%

6%
44%

onbekende
klant/opdrachtgever
personeelslid
criminele organisatie
anders
weet niet

32%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=180)

12

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

209

8

Overige vormen van criminaliteit

8.1

Percentage bedrijven waar overige vormen van criminaliteit
voorkomen

Vier procent van de bedrijven die actief is in de transportsector, is slachtoffer van nog een
andere vorm van criminaliteit naast de vormen die we eerder besproken hebben. Dit is
gedaald ten opzichte van 2004 toen 5% van de bedrijven te maken had met een overige vorm
van criminaliteit. In de praktijk zijn het circa 1.000 vestigingen.
De overige vormen van criminaliteit die worden genoemd zijn vooral gerelateerd aan
oplichting en het niet betalen van goederen.
22 | Overige vormen van criminaliteit
Overige vormen

Oplichting / bedrog
/ flessentrekkerij
Niet betalen van
goederen/diensten/
produkten
Sturen van
spookfacturen
Fraude
Computercriminalit
eit (hacken,
virussen)

2004
%
15

2005
%
17

2006
%
15

2007
%
9

2008
%
13

2009
%
16

10

10

13

12

10

16

-

7

8

12

11

13

4
7

7
10

7
4

6
8

9
6

5
2

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overig criminaliteitsdelict (2009 n= 131, 2008 n= 120, 2007 n=139, 2006 n=201, 2005
n=206, 2004 n=346)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004.

Bedrijven die te maken hebben met dergelijke overige criminaliteitsvormen overkomt dit met
een gemiddelde frequentie van 9,2 keer per jaar. Op basis hiervan berekenen wij het totale
aantal overige delicten op 9.500 per jaar.
Op basis van het lage absolute aantal bedrijven dat getroffen wordt door overige vormen van
criminaliteit kunnen wij in de rest van dit hoofdstuk geen uitspraken doen over verschillen
tussen branches, stedelijke ligging en regio’s.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

210

8.2

Totale schade door overige vormen van criminaliteit

Tweederde van de getroffen bedrijven (65%) zegt directe financiële schade te hebben
ondervonden als gevolg van deze overige criminaliteitsvormen. Deze directe schade bedraagt
gemiddeld € 2.600 per getroffen vestiging. De totale directe schade in de sector als gevolg
van overige delicten berekenen we op € 1,7 miljoen.
Bijna de helft van de getroffen bedrijven (47%) zegt indirecte financiële schade te lijden als
gevolg van overige vormen van criminaliteit. Deze indirecte schade bedraagt gemiddeld
€ 1.500 per getroffen vestiging. De totale indirecte schade voor de hele sector ramen we op
€ 700.000.
Als we directe en indirecte schade bij elkaar optellen komen we uit op circa € 2,4 miljoen13.
Dit is lager dan in 2004. Toen bedroeg de totale schade circa € 4 miljoen.

8.3

Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit bij politie

Ruim vier op de tien procent van de bedrijven die met vormen van overige criminaliteit te
maken heeft (44%), stelt de politie hiervan op de hoogte. Gemiddeld maken deze vestigingen
4,3 keer per jaar melding. Het totaal aantal meldingen ramen we op 1.900, dat is 21% van het
totaal aantal delicten. Bijna een kwart van de getroffen vestigingen (23%) doet daadwerkelijk
aangifte.

8.4

Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden

Ruim de helft van de getroffen bedrijven (54%) doet geen melding van overige criminaliteit.
De belangrijkste reden voor vestigingen om de politie niet in te lichten, is de verwachting dat
de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding. Ruim één op de tien
bedrijven (12%) geeft aan dat de schade te klein was om melding/aangifte te doen. Tien
procent van de bedrijven geeft aan dat de aangifte of melding al door anderen is gedaan.

13

Dit getal komt niet overeen met het getal in de hoofdtabel (€ 2 miljoen). Het getal in de hoofdtabel is het

resultaat van de optelsom van directe en indirecte schade op basis van niet-afgeronde cijfers. Het getal in de tekst
is het resultaat van een optelsom van directe en indirecte schade op basis afgeronde cijfers. Hierdoor kan een
verschil optreden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

211

23 | Meest genoemde redenen voor het niet melden van overige vormen van criminaliteit
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Gedaan door anderen
Vestiging heeft probleem zelf aangepakt
Te weinig bewijs
Geen tijd

%
33
12
10
10
8
8
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: getroffen door overige vormen van criminaliteit, maar meldt dit niet bij de politie (n=65).

8.5

Registratie van overige criminaliteit door politie

Volgens tweederde van de bedrijven die overige vormen van criminaliteit meldt (65%),
registreert de politie deze meldingen. Ruim vier op de tien bedrijven die overige vormen van
criminaliteit meldt (45%), geeft aan dat de politie proces-verbaal heeft opgemaakt. Eén op de
drie bedrijven die deze delicten meldt (30%), geeft aan dat de politie een onderzoek heeft
ingesteld.

8.6

Vermoedelijke dader bij overige vormen van criminaliteit

Zestien procent verdenkt een klant of opdrachtgever als vermoedelijke dader van overige
delicten. De helft van de getroffen ondernemers (50%) sluit de bovengenoemde categorieën
uit en zegt dat de dader geen bekende is van de vestiging.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

212

24 | Vermoedelijke dader van overige criminaliteit (één antwoord mogelijk)14
8%
2%
3%

6%

onbekende
klant/opdrachtgever
criminele organisatie
Concurrent/ander bedrijf
50% personeelslid
leverancier
anders
weet niet

4%

11%

16%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overige criminaliteit (n=131)

14

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

213

9

Interne criminaliteit

9.1

Percentage transportbedrijven waar interne criminaliteit voorkomt

Onder interne criminaliteit verstaan we hier diefstal van geld of goederen door het eigen
personeel. In de meting van 2006 is hier voor de eerste keer naar gevraagd. Daarom kan
alleen een vergelijking gemaakt worden tussen 2006 en 2008 en niet met voorgaande jaren.
Hier vergelijken we alleen met 2006.
Van alle transportbedrijven heeft vijf procent (5%) te maken gehad met een vorm van interne
criminaliteit in 200915. Bedrijven die aan de rand van een stad zijn gevestigd hebben relatief
vaker last gehad van interne criminaliteit in 2009 (6%). In het noorden van het land komt dit
minder vaak voor (3%).

9.2

Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

Bedrijven nemen verschillende maatregelen om interne criminaliteit tegen te gaan. Het
controleren van de referenties bij het aannemen van nieuw personeel wordt het meest
genoemd als maatregel om interne criminaliteit te voorkomen. Bijna zes op de tien bedrijven
(56%) noemt deze maatregel. Bijna de helft van de bedrijven (47%) zegt dat zij regels met
betrekking tot interne criminaliteit opstellen voor het personeel. Iedere maatregel is
procentueel toegenomen in vergelijking met 2006. Een vijfde (20%) geeft aan in het geheel
geen maatregelen te treffen om interne criminaliteit te voorkomen.
25 | Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit, antwoordcategorieën voorgelezen

Maatregel
Controle van referenties bij aanname nieuw personeel
Opstellen van regels voor personeel m.b.t. interne criminaliteit
Standaard aangifte doen van interne criminaliteit bij de politie
Contoleren of potentiële werknemers antecedenten hebben (VOG)
Werknemers steekproefsgewijs controleren
Geen maatregelen getroffen

%
56
47
42
35
23
20
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: (n=2.473, bedrijven met 1 of meer werknemers in dienst)

Branche
Communicatiebedrijven controleren minder dan gemiddeld of potentiële nieuwe werknemers
antecedenten hebben (22% versus 35% gemiddeld) en controleren de referenties ook minder
vaak (40% versus 56%).

15

Dit is inclusief eenmanszaken.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

214

Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad controleren ter preventie van interne criminaliteit vaker
dan gemiddeld de referenties van nieuw personeel (59%) en controleren vaker of potentiële
werknemers antecedenten hebben (38%).
Regio
In het oosten van het land worden er minder maatregelen getroffen tegen interne criminaliteit
dan in de rest van Nederland (24% versus 20%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

215

10

Tevredenheid politie

10.1

Contact met politie omtrent delicten

In de voorgaande hoofdstukken is vastgesteld dat het meldings- en aangiftegedrag wisselt per
delict. Over de hele transportsector genomen, dus inclusief de bedrijven die niet met
criminaliteit te maken hebben, heeft ruim één vijfde van alle bedrijven (22%) het afgelopen
jaar één of meer delicten gemeld. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 toen 30% van de
transportbedrijven melding maakte. Van alle transportbedrijven heeft 11% van één of meer
delicten in officiële zin aangifte gedaan. Ook dit percentage verschilt met dat van 2004 toen
15% van de bedrijven aangifte deed.
26 | Contact met de politie: meldings- en aangiftegedrag van alle transportbedrijven
Van alle
transportbedrijven:

Melding gedaan totaal (van
1 of meer delicten)
Aangifte gedaan totaal
(van 1 of meer delicten)

2004

2005

2006

2007

2008

2009

%
30

%
26

%
25

%
24

%
20

%
22

15

13

12

12

10

11

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bedrijven in de sector transport ( 2009 n= 3.398, 2008 n= 3.008, 2007 n=3.627, 2006 n=4.835, 2005
n=3.924 , 2004 n=6.546)

Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad maken relatief minder vaak melding van delicten (20%). Dit geldt
ook voor aangifte (8%). Aan de rand van de stad maken bedrijven juist vaker melding (25%)
en doen ze ook vaker aangifte dan gemiddeld (12%).
Regio
In de Randstad maken transportbedrijven vaker melding (28%) van een delict. Ook het
percentage dat aangifte doet ligt hoger, namelijk 13%. In het noorden van Nederland liggen
beide percentages lager (melding: 14%, aangifte: 8%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

216

In onderstaande tabellen staat voor de slachtoffers van de verschillende delicten weergegeven
welk percentage het delict meldt dan wel aangifte doet.
27 | Meldingsgedrag van met criminaliteit geconfronteerde transportbedrijven
Delict

% van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Melding
2004
%
83
63
50

Melding
2005
%
83
63
50

Melding
2006
%
80
60
47

Melding
2007
%
85
65
49

56
45

59
39

56
48

53
46

Melding
2008
%
82
61
45

Melding
2009
%
80
66
52

62
52
44
50
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

28 | Aangiftegedrag van met criminaliteit geconfronteerde transportbedrijven
Delict

% van getroffen bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling/brandstichting/graffiti
Geweldsdelicten
Overige delicten

Aangifte
2004
%
35
35
22

Aangifte
2005
%
36
33
22

Aangifte
2006
%
35
32
23

Aangifte
2007
%
38
36
23

23
24

18
17

23
21

21
19

Aangifte
2008
%
39
31
22

Aangifte
2009
%
32
35
22

24
19
23
21
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

217

10.2

Tevredenheid aspecten contact met de politie

De transportbedrijven die contact hebben met de politie voor het melden of aangeven van een
delict noemen een aantal punten waarop de politie in hun ogen goed werk aflevert.
Het meest genoemde punt is de snelheid waarmee de politie de melding afhandelt. Een vijfde
(19%) noemt de vriendelijkheid en aanspreekbaarheid van de politie. De bereidheid om langs
te komen wanneer daaraan behoefte bestaat en het probleemoplossend vermogen worden ook
veel genoemd. In onderstaande grafiek staan de meest genoemde punten weergegeven.
29 | Meest genoemde positieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Snelheid

21

Vriendelijkheid,
aanspreekbaarheid, houding

19

Politie komt langs

13

Probleemoplossend vermogen
politie

9

Kennis van zaken

6

0

5

10

15

20

25 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld (n=899)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

218

10.3

Aspecten waarover transportbedrijven ontevreden zijn in contact
met de politie

De transportbedrijven die een delict melden of aangeven, noemen ook een aantal punten
waarop de politie in hun ogen minder goed werk aflevert. Zij noemen met name de
(schijnbaar) passieve houding van de politie. Het gebrek aan terugkoppeling en het uitblijven
van zichtbaar resultaat naar aanleiding van de melding of aangifte worden ook regelmatig
genoemd. De meest genoemde redenen voor ontevredenheid zijn weergegeven in
onderstaande figuur.
30 | Meest genoemde negatieve aspecten over de politie (open vraag, meer antwoorden
mogelijk)
de politie deed niets\had geen
tijd

20

geen terugkoppeling

17

geen zichtbaar resultaat

17

niet serieus genomen

10

6

snelheid (te langzaam)

Geen preventieve werking

5

er is te weinig surveillance

4

0

5

10

15

20

25 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=899)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

219

10.4

Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

Over het geheel genomen is ruim vier op de tien transportbedrijven (43%) die melding en/of
aangifte doen, tevreden of zelfs zeer tevreden over de manier waarop de politie die melding
van delicten afhandelt.
Eenderde van de transportbedrijven (34%) die melding of aangifte doen, is ontevreden of
zeer ontevreden over het optreden van de politie.
31 | Mate van tevredenheid met het afhandelen van meldingen en aangiften door de politie
(één antwoord mogelijk)
5%

8%

17%

35%

17%

18%

Zeer tevreden

Tevreden

Niet tevreden, niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontevreden

Weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft één of meer delicten gemeld bij de politie (n=947)

Regio
In het oosten van Nederland zijn bedrijven minder tevreden over het optreden van de politie
dan in de rest van Nederland (35% versus 43% gemiddeld).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

220

11

Advies inwinnen en project participatie

11.1

Aantal transportbedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid

Bijna een vijfde van de vestigingen (17%) laat zich adviseren op het terrein van
criminaliteitspreventie en veiligheid. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004 (toen 19%).
Wanneer een transportbedrijf zich aan de rand van de stad bevindt winnen zij vaker advies in
dan gemiddeld (19%). In het centrum ligt dit percentage juist lager dan het gemiddelde
(13%). Wanneer we kijken naar de verschillen per regio, zien we dat bedrijven in het noorden
van het land minder advies inwinnen (13%).
Bedrijven die criminaliteit als probleem beschouwen, laten zich vaker adviseren dan
bedrijven die criminaliteit niet als probleem beschouwen. Eveneens bestaat er een verband
tussen de mate waarin delicten voorkomen en het inwinnen van advies: relatief veel bedrijven
die zich laten adviseren zijn eenmalig of meervoudig slachtoffer van criminaliteit.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

221

11.2

Terreinen waarop transportbedrijven advies inwinnen

In de meeste gevallen winnen transportbedrijven advies in over het voorkomen van diefstal
door derden en het elektronische beveiligen van de vestiging. Het absolute aantal
ondervraagde communicatiebedrijven dat advies inwint is niet hoog genoeg om aparte
uitspraken over deze groep te rechtvaardigen.
32 | Adviesterreinen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)

preventie diefstal door derden

66

electronische beveiliging
vestiging

66

veiligheid personeel

37

preventie diefstal door personeel

35

33

preventie vandalisme

preventie overval

25

openbare orde problemen door
jongeren

15

0

10

20

30

40

50

60

70 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=709)

Agglomeratie
Transportbedrijven die zich aan de rand van een stad vestigen winnen meer advies in dan
gemiddeld over de elektronische beveiliging van de vestiging (71%). In het centrum van een
stad ligt dat percentage juist hoger voor de preventie van vandalisme (47% tegen 33%
gemiddeld). Het percentage waar men advies over inwint in het centrum van een stad ligt
lager op het gebied van het voorkomen van diefstal door derden (49% versus 66%
gemiddeld).
Regio
Bedrijven in het westen (dus geen Randstad) winnen relatief vaker advies in over de
elektronische beveiliging van de vestiging (73%) en de preventie van een overval (32%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

222

11.3

Partijen waarbij transportbedrijven advies inwinnen

Transportbedrijven raadplegen vooral externe beveiligingsbedrijven voor advies over
criminaliteitspreventie.
33 | Adviserende partijen (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

beveiligingsbedrijf

30

politie

19

verzekeringsbedrijf

11

ander extern, particulier bedrijf

9

branchevereniging

5

ondernemersvereniging

5

vertegenwoordiger gemeente

5

hoofdkantoor / interne
beveiligingsexpert

4

0

5

10

15

20

25

30

35

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=709)

Agglomeratie
In het centrum van een stad gaan bedrijven veel minder vaak dan gemiddeld naar de
verzekeringsfirma toe voor advies (4% versus 11% gemiddeld). Buiten de stad zien we dat
bedrijven vaker dan gemiddeld naar een brancheorganisatie stappen voor advies (8% versus
5% gemiddeld). Aan de rand van een stad doen bedrijven dit laatste juist minder vaak (3%).
Regio
Bedrijven in de Randstad richten zich relatief minder vaak tot een verzekeringsfirma (3%
versus 11% gemiddeld) en een brancheorganisatie (0,4% versus 5% gemiddeld). In de rest
van het westen ligt dit laatste percentage ook laag (2%) maar ook het inschakelen van de
politie gebeurt relatief weinig (11%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

223

11.4

Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van)
criminaliteit

Een klein gedeelte van de vestigingen (5%) participeert in projecten op het gebied van
(bestrijding van) criminaliteit, openbare orde en veiligheid. In het oosten van Nederland ligt
dit percentage lager dan in de rest van Nederland (3%).
Het absolute aantal ondervraagde communicatiebedrijven dat participeert in projecten is niet
hoog genoeg om aparte uitspraken over deze groep te rechtvaardigen in de rest van dit
hoofdstuk.
Ook hier zien we een relatie met de criminaliteitssituatie: bedrijven die deelnemen aan
projecten ervaren criminaliteit vaker als een probleem dan niet-deelnemende vestigingen. Zij
zijn ook vaker dan gemiddeld meervoudig slachtoffer.

11.5

Soort projecten waaraan bedrijven deelnemen

Onder bedrijven die deelnemen aan projecten zijn omgeving beveiligingsprojecten het meest
geliefd (51%). Andere projecten waaraan zij veelvuldig deelnemen zijn gericht op algemene
criminaliteitspreventie (27%). Het project KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen) wordt vaker
dan in 2004 genoemd als project (18% tegen 11% in 2004).
Het absolute aantal ondervraagde bedrijven dat participeert in projecten is niet hoog genoeg
om aparte uitspraken over regio, branche en agglomeratie te doen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

224

34 | Soort project waaraan bedrijven deelnemen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer
antwoorden mogelijk)

beveiligingsproject omgeving

51

beveiliginsproject gebouw

27

project criminaliteitspreventie /
veiligheid algemeen

27

KVO

18

project vandalisme

11

0

10

20

30

40

50

60

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt deel aan project (n=210)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

225

11.6

Organisatoren van projecten

De projecten waar bedrijven aan deelnemen, worden meestal georganiseerd door
buurtverenigingen, gemeente of politie. In onderstaande grafiek staan de meest genoemde
organisatoren van projecten.
35 | Organisatoren van projecten (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

gemeente

24

buurtvereniging van bedrijven

17

politie

15

branchevereniging

12

beveiligingsbedrijf

4

vereniging bedrijventerrein

3

door het bedrijf zelf

3

ondernemersvereniging

2

0

5

10

15

20

25

30 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: deelgenomen aan projecten (n=210)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Transport

226

7

Sectorrapport Zakelijke dienstverlening

Inhoud sector Zakelijke Dienstverlening
Kerncijfers sector Zakelijke dienstverlening
Achtergrondkenmerken sector Zakelijke dienstverlening

229
231

1
1.1
1.2
1.3

Slachtofferschap criminaliteit
Slachtofferschap criminaliteit
Meervoudig slachtofferschap
Probleemervaring criminaliteit

232
232
232
233

2
2.1
2.2
2.2.1
2.3

Registratie criminaliteit
Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding
Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging
Overzicht registratie delicten
Wijze van registreren criminaliteit

235
235
235
236
236

3
3.1
3.2
3.3

Preventieve maatregelen
Mate van preventieve maatregelen
Meest gebruikte preventieve maatregelen
Totale investeringen preventieve maatregelen

238
238
238
239

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9

Inbraak
Percentage dienstverlenende bedrijven waar inbraak voorkomt
Totaal aantal inbraken afgelopen jaar
Locatie inbraken vervoersmiddelen
Totale schade door inbraak
Aantal meldingen inbraken bij de politie
Redenen om inbraak niet te melden
Registratie van inbraken door politie
Aantal aangiftes bij politie
Vermoedelijke dader bij inbraak

240
240
240
241
242
243
243
244
244
244

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Diefstal
Percentage dienstverlenende bedrijven waar diefstal gepleegd is
Totaal aantal gepleegde diefstallen
Locatie diefstallen uit transportmiddelen
Totale schade door diefstal
Aantal meldingen diefstal bij politie
Redenen om diefstal niet te melden
Registratie van diefstal door de politie
Aantal aangiftes van diefstal
Vermoedelijke dader bij diefstal

246
246
247
248
248
248
249
249
249
250

6
6.1
6.2
6.3
6.4
6.5
6.6

Vernieling
Percentage dienstverlenende bedrijven waar vernieling voorkomt
Totaal aantal vernielingen
Locatie van vernielingen
Totale schade door vernielingen
Aantal meldingen vernielingen bij politie
Redenen om vernieling niet te melden

251
251
252
253
253
254
255

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

227

6.7
6.8
6.9

Registratie van vernieling door politie
Aangiftes van vernieling
Vermoedelijke dader bij vernieling

255
256
256

7
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6

Geweld
Percentage dienstverlenende bedrijven waar geweldsdelicten voorkomen
Meest voorkomende geweldsdelicten
Aantal meldingen bij politie van geweldsdelicten
Redenen om geweldsdelicten niet te melden
Registratie van geweldsdelicten door politie
Vermoedelijke dader geweldsdelict

258
258
258
259
259
260
261

8
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6
8.7

Overige vormen van criminaliteit
262
Percentage dienstverlenende bedrijven waar overige vormen van criminaliteit
voorkomt
262
Totale schade overige criminaliteit
263
Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit
263
Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden
263
Registratie van overige vormen van criminaliteit door politie
264
Aangifte van overige vormen van criminaliteit
264
Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit
264

9
9.1
9.2

Interne criminaliteit
266
Percentage dienstverlenende bedrijven waar interne criminaliteit voorkomt 266
Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit
266

10
10.1
10.2
10.3

Tevredenheid politie
268
Contact met politie omtrent delicten
268
Tevredenheid aspecten contact met politie
270
Aspecten waarover dienstverlenende bedrijven ontevreden zijn in contact met
politie
270
Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte
271

10.4
11
11.1
11.2
11.3
11.4
11.5
11.6

Advies inwinnen en project participatie
Aantal dienstverlenende bedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid
Terreinen waarop dienstverlenende bedrijven advies inwinnen
Partijen waarbij dienstverlenende bedrijven advies inwinnen
Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van) criminaliteit
Soort projecten waaraan dienstverlenende bedrijven deelnemen
Organisatoren van projecten

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

273
273
273
275
276
276
278

228

Kerncijfers sector Zakelijke dienstverlening
1 | Overzicht en ontwikkeling kerncijfers sector Zakelijke dienstverlening

2004

2005

2006

2007

2008

2009
toe-/
afname

% Slachtofferschap algemeen

29

26

25

24

23

% Meervoudig slachtofferschap

8

6

6

6

5

% Ervaart criminaliteit als probleem
(enigszins+ernstig)
% Registreert criminaliteit

22

19

19

18

16

17

18

19

20

18

% Neemt preventieve maatregelen

74

76

75

75

72

21
-28%
5
-38%
15
-32%

17

72
-3%

% Neemt deel aan projecten

4

4

4

4

4

4

% Is tevreden over de politie
(tevreden+zeer tevreden)

50

50

50

54

48

48

Inbraak

Diefstal

Vernieling

11,0
8,7
8,5
8,2
7,2
6,1
-45%
1,8
1,8
1,7
1,7
1,7
1,7
34.000
27.000
25.000
24.000
31.000
25.000
-26%

6,2
5,0
5,1
4,4
3,9
3,5
-44%
2,8
2,6
2,4
2,9
2,4
2,5
28.000
21.000
20.000
21.000
22.000
21.000
-25%

11,5
10,8
10,0
10,7
9,5
8,8
-23%
2,5
2,2
2,5
2,7
2,5
2,4
47.000
38.000
39.000
46.000
53.000
48.000
+2%

% Bedrijven waar
voorkomt

Gemiddelde
frequentie / jaar per
getroffen bedrijf

Raming totaal aantal
delicten2

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil1
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Gewelds
delicten
3,6
2,8
2,9
2,9
2,8
2,6
-28%
3,6
3,4
3,8
5,7
4,1
4,6
Nvt

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

Overige
criminaliteit
6,9
6,3
5,2
5,6
5,7
5,3
-23%
36,8
31,3
33,5
60,6
38,8
13,3
-64%
440.000
340.000
300.000
580.000
547.000
174.000
-60%

229

Raming totale
schade2
(mln euro)

% Getroffenen dat
melding doet

% Getroffenen dat
aangifte doet

1

2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil
2004
2005
2006
2007
2008
2009
verschil

Inbraak

Diefstal

Vernieling

84
74
66
63
74
61
-27%
89
90
87
88
88
86
36
39
34
33
40
35
-

33
27
25
22
31
28
65
59
67
61
60
64
40
33
39
35
38
37
-

24
22
20
22
29
29
+21%
47
46
48
47
45
46
21
26
23
24
24
25
-

Gewelds
delicten
Nvt

55
53
53
56
50
56
21
21
22
20
20
21
-

Overige
criminaliteit
30
21
18
16
25
28
29
28
29
30
27
31
13
14
13
16
14
15
-

verschil: vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil met 2004. Het percentage eronder is de toename of

afname ten opzichte van 2004 en staat alleen vermeld als het een statistisch significant verschil betreft.
2
de marges die bij deze raming horen, zijn vermeld in de Overzichtstabel na de Samenvattende Bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

230

Achtergrondkenmerken sector Zakelijke dienstverlening
In de sector Zakelijke dienstverlening zijn naar schatting zo’n 248.000 bedrijfsvestigingen
actief.
De sector kent de volgende branches:
Reclame- en economische adviesbureaus

(33% van de sector)

Assurantie- / onroerend goed- / accountants- / administratiekantoren

(28% van de sector)

Reisbureaus, advocaten

(14% van de sector)

Architecten, ingenieurs

(12% van de sector)

Overige financiële instellingen en overige zakelijke dienstverlening

(9% van de sector)

Bank- en verzekeringswezen

(4% van de sector)

Wanneer de resultaten daartoe aanleiding geven, geven wij een beschrijving van de resultaten
op het niveau van deze branches, of op het niveau van regio of agglomeratie.
Hieronder staat een overzicht van de steekproeven die genomen zijn voor 2009, 2008, 2007,
2006, 2005 en 2004:
- steekproef 2009 n=10.373
- steekproef 2008 n=12.089
- steekproef 2007 n=10.106
- steekproef 2006 n=9.047
- steekproef 2005 n=9.271
- steekproef 2004 n=7.819

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

231

1

Slachtofferschap criminaliteit

1.1

Slachtofferschap criminaliteit

Eén op de vijf bedrijfsvestigingen (21%) in de zakelijke dienstverlening heeft in 2009 te
maken gehad met één of meer vormen van criminaliteit. Dit zijn in totaal meer dan 52.000
vestigingen. Het slachtofferschap is nu lager dan in 2004, toen 29% van de bedrijven in de
zakelijke dienstverlening te maken had met criminaliteit.

1.2

Meervoudig slachtofferschap

Vijf procent (5%) van alle zakelijke dienstverleningsbedrijven is meervoudig slachtoffer van
criminaliteit. Dit houdt in dat zij getroffen worden door meer dan één vorm van criminaliteit1.
Het meervoudig slachtofferschap is hiermee ook lager dan in 2004, toen nog 8% van de
zakelijke dienstverleners tot meervoudig slachtoffer kon worden gerekend.
2 | (Meervoudig) slachtofferschap in de sector zakelijke dienstverlening

Architecten, ingenieurs

Adviesbureaus

Reisbureaus,
uitzendbureaus

Bank- en
verzekeringswezen

Overige zakelijke
dienstverlening

Totaal

0 delicten
1 soort delict
2 of meer soorten delicten (meervoudig
slachtofferschap)
Totaal

Assurantie, onroerend
goed, accountants

Percentage bedrijven slachtoffer van:

%
80
15
5

%
81
16
3

%
81
16
3

%
71
22
7

%
80
16
4

%
77
17
6

%
79
16
5

100

100

100

100

100

100
100
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: alle zakelijke dienstverleningsbedrijven (n=10.373)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van het totaal

Branche
Het slachtofferschap is vooral hoog bij de kleine zakelijke intermediairs zoals reis- en
uitzendbureaus; respectievelijk (29% tegen 21% gemiddeld). Bij reclame- en economische
adviesbureaus ligt het slachtofferschap lager (19%).

1

Bij de behandeling van de afzonderlijke delicten gaan wij in op herhaald slachtofferschap (frequentie).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

232

Agglomeratie
Het algemeen slachtofferschap (26%), enkelvoudig slachtofferschap (21%) en meervoudig
slachtofferschap (5%) is hoger bij bedrijven die in het centrum van een stad gevestigd zijn.
Bij bedrijven die buiten de stad zijn gevestigd liggen deze percentages lager (17% algemeen
slachtofferschap, 13% enkelvoudig slachtofferschap en 4% meervoudig slachtofferschap).
Regio
Het algemeen slachtofferschap is in de Randstad hoger dan gemiddeld (24% tegen gemiddeld
21%). Een kwart van de bedrijven in deze regio (24%) is één of meerdere keren slachtoffer
geworden van criminaliteit.

1.3

Probleemervaring criminaliteit

De meerderheid (85%) van de dienstverlenende bedrijven ziet criminaliteit niet als een
probleem voor de bedrijfsvoering. De rest van de bedrijven (15%) beschouwt criminaliteit
wel als een probleem. Omgerekend naar absolute aantallen betekent dit dat in totaal bijna
38.000 dienstverlenende bedrijven criminaliteit in meer of mindere mate als een probleem
voor de bedrijfsvoering ervaren.
Het percentage bedrijven in de zakelijke dienstverlening dat criminaliteit als een probleem
ziet, is ten opzichte van 2004 gedaald. Toen ervoer 22% van de dienstverlenende bedrijven
criminaliteit als een probleem voor de bedrijfsvoering.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

233

3 | Ernst van de criminaliteitsproblematiek (één antwoord mogelijk)

3%
12%

Ernstig probleem

Enigszins een probleem

Geen probleem

85%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bedrijven (n=10.373)

Branche
Bedrijven actief in de reis- en uitzendbranche zien criminaliteit vaker als een probleem dan
gemiddeld in de dienstverlening het geval is. Bijna één op de vijf bedrijven (18%) ervaart
criminaliteit als een probleem tegen gemiddeld 15%.
Agglomeratie
In het centrum van steden ervaren bedrijven criminaliteit vaker als een probleem dan
gemiddeld in de dienstverlenende sector het geval is (18%). Bij bedrijven buiten de stad is
dat juist minder dan gemiddeld (12%).
Regio
De probleemervaring van criminaliteit ligt in de Randstad hoger dan landelijk gemiddeld
(22% tegen gemiddeld 15%). In het noorden (11%), oosten (13%) en zuiden van het land
(13%) is dit percentage lager dan gemiddeld.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

234

2

Registratie criminaliteit

2.1

Melding van geconstateerde criminaliteit bij bedrijfsleiding

Volgens eenderde (33%) van de dienstverlenende bedrijven geeft het personeel
geconstateerde criminaliteit altijd aan de bedrijfsleiding door. Bij 3% van de bedrijven
gebeurt dit nooit. Hierbij plaatsen we de opmerking dat dit cijfer gebaseerd is op de
antwoorden van de bedrijfsleiding.
Branche
In het bank- en verzekeringswezen (39%), bij reis- en uitzendbureaus (43%) en bij
assurantie- en accountantskantoren (37%) geeft het personeel criminaliteit altijd door aan de
bedrijfsleiding. Deze percentages zijn hoger dan gemiddeld. Bij architectenbureaus en
ingenieurs en bij en reclame- en economische adviesbureaus is het percentage personeel dat
criminaliteit altijd doorgeeft juist lager dan gemiddeld (respectievelijk 27% en 26%).
Agglomeratie
In het centrum van steden geeft 38% van het personeel criminaliteit altijd door aan de
bedrijfsleiding. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde. Bij bedrijven buiten de stad is het
percentage personeel dat criminaliteit altijd doorgeeft lager dan gemiddeld (28%).

2.2

Registratie van geconstateerde criminaliteit binnen de vestiging

Hoewel bij 33% van de dienstverlenende bedrijven het personeel criminaliteit altijd aan de
bedrijfsleiding doorgeeft, registreert slechts 17% van de vestigingen de voorgevallen
delicten.
Branche
In het bank- en verzekeringswezen (25%) en bij reisbureaus en advocatenkantoren (22%)
wordt criminaliteit meer dan gemiddeld geregistreerd. Architectenbureaus en ingenieurs en
reclame- en economische adviesbureaus registreren criminaliteit minder vaak dan gemiddeld
(respectievelijk 15% en 14%).
Agglomeratie en regio
Bedrijven buiten de stad registeren criminaliteit minder vaak (15%), bedrijven in de Randstad
registreren criminaliteit vaker (19%) dan gemiddeld.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

235

2.2.1
Overzicht registratie delicten
Onder dienstverlenende bedrijven die slachtoffer worden van criminaliteit, is inbraak het
delict dat het meest geregistreerd wordt.
4 | Registreren van specifieke delicten
Getroffen bedrijven die

2004

2005

2006

2007

2008

2009

delict registreren

%

%

%

%

%

%

Inbraak

44

46

48

52

51

50

35

41

38

46

39

42

28

34

30

35

34

35

35

38

42

43

41

47

(slachtoffers n=981)

Diefstal
(slachtoffers n=598)

Vernieling
(slachtoffers n=1.189)

Geweld
(slachtoffers n=410)

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van het betreffende delict
De genoemde n betreft het aantal slachtoffers in 2009
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

2.3

Wijze van registreren criminaliteit

Bedrijven die criminaliteit registreren, doen dit meestal door middel van een
registratiesysteem. Het bijhouden van het aantal gedane aangiften is ook een veelgebruikte
manier om criminaliteit te registreren.
5 | Meest genoemde manieren van registratie van criminaliteit (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
2008
2009
%
%
40
Registratiesysteem
37
30
Houden aangiften bij
33
8
Houden verzekeringsclaims bij
8
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: registreert criminaliteit (2009 n=2.346, 2008 n=2.750, 2007 n=2.587, 2006 n= 2.384, 2005 n=2.232,
2004 n=1.779)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. 2004

Wijze van registreren

2004
%
39
27
10

2005
%
35
36
11

2006
%
40
33
8

2007
%
41
30
8

Branche
Architectenbureaus en ingenieurs en reclame- en economisch adviesbureaus houden minder
vaak dan gemiddeld criminaliteit bij door middel van een registratiesysteem (respectievelijk

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

236

32% en 36% tegen gemiddeld 40%). Reclame- en economische adviesbureaus houden wel
vaker dan gemiddeld de aangiftes (35% tegen gemiddeld 30%) en verzekeringsclaims (12%
tegen 8% gemiddeld) bij.
Bedrijven in het bank- en verzekeringswezen (1%) en overige financiële en zakelijke
instellingen (3%) registreren criminaliteit minder vaak dan gemiddeld door
verzekeringsclaims bij te houden.
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad maken vaker gebruik van een registratiesysteem dan
gemiddeld. Ruim vier op de tien bedrijven buiten de stad registreert criminaliteit op deze
manier (43%).
Regio
Bedrijven in het noorden van het land registreren criminaliteit minder vaak door middel van
een registratiesysteem (30%). Bedrijven in het westen (exclusief Randstad) houden vaker dan
gemiddeld verzekeringsclaims bij (11%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

237

3

Preventieve maatregelen

3.1

Mate van preventieve maatregelen

Bijna driekwart (72%) van alle dienstverlenende bedrijven treft maatregelen ter voorkoming
van criminaliteit. Het percentage bedrijven dat maatregelen treft is daarmee lager dan in 2004
(74%).
Branche
Assurantie- en accountantskantoren (75%) en bedrijven in het bank- en verzekeringswezen
(78%) treffen vaker dan gemiddeld preventieve maatregelen. Reclame- en economische
adviesbureaus doen dit minder vaak dan gemiddeld (69%).
Agglomeratie en regio
Ook dienstverlenende bedrijven aan de rand van de stad treffen vaker dan gemiddeld
preventiemaatregelen (74%). Bedrijven buiten de stad doen dit minder vaak dan gemiddeld
(68%).
Als we kijken naar regio zien we dat bedrijven in het noorden van Nederland minder vaak
(64%) preventiemaatregelen nemen dan gemiddeld.

3.2

Meest gebruikte preventieve maatregelen

De maatregelen die worden toegepast door minstens 10% van de dienstverlenende bedrijven
ter preventie van criminaliteit, zijn weergegeven in de onderstaande tabel.
6 | De meest toegepaste preventieve maatregelen in/bij gebouwen (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Adviesbureaus
(n=2.327)

Reisbureaus,
uitzendbureaus e.d.
(n=1.292)

Bank- en
verzekeringswezen
(n=454)

Overige zakelijke
dienstverlening
(n=799)

Totaal (n=8.302)

5.
6

Alarm luid
Alarm stil
Extra sloten
Extra zwaar hang- en
sluitwerk
Beveiligingsdienst / portier
Plaatsing
camera’s/infraroodbeveiliging

Architecten,
ingenieurs (n= 884)

1.
2.
3.
4.

Assurantie,
onroerendgoed,
accountants
(n=2.533)

Maatregel

%
51
37
27
17

%
44
31
30
20

%
51
31
29
19

%
56
37
24
16

%
51
38
26
17

%
50
38
27
17

%
51
35
28
18

12
9

12
7

11
10

13
12

15
11

13
16

12
10

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: treft preventiemaatregelen (n= 8.302)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil t.o.v. het totaal

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

238

Branche
Reis- en uitzendbureaus maken relatief vaak gebruik van een luid alarm als preventieve
maatregel (56% tegen gemiddeld 51%). Deze bedrijven maken minder gebruik van extra
sloten als preventieve maatregel (24% tegen gemiddeld 28%).
Architectenbureaus en ingenieurs maken minder dan gemiddeld gebruik van een luid alarm
(44%), stil alarm (31% versus gemiddeld 35%) en plaatsing van camera’s (7%).
Adviesbureaus maken relatief weinig gebruik van een stil alarm (31%). Assurantie- en
accountantskantoren maken vaker dan gemiddeld gebruik van een stil alarm (37%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van de stad maken vaker dan gemiddeld gebruik van een stil alarm
(37%). Buiten de stad is dit percentage lager (32%). Aan de rand van de stad wordt relatief
weinig gebruik gemaakt van extra sloten als preventieve maatregel (26%).
Regio
Bedrijven in het zuiden van het land maken vaker dan gemiddeld gebruik van een luid alarm
(54%) en stil alarm (39%). Bedrijven in de Randstad maken minder vaak dan gemiddeld
gebruik van een stil alarm als preventieve maatregel tegen criminaliteit (30%). Bedrijven uit
deze regio maken vaker dan gemiddeld gebruik van extra sloten (31%). Bedrijven in het
oosten van het land maken weinig gebruik van een luid alarm (48%). Bedrijven in het
noorden maken minder dan gemiddeld gebruik van extra sloten als preventieve maatregel
(23%).

3.3

Totale investeringen preventieve maatregelen

Bijna driekwart (72%) van alle dienstverlenende bedrijven treft maatregelen ter voorkoming
van criminaliteit. Een kwart van de bedrijven (24%) neemt echter maatregelen waar geen
kosten aan zijn verbonden. De overige bedrijven die preventieve maatregelen nemen en er
wel geld aan uitgeven, besteden hier gemiddeld € 1.500 aan. Dit is lager dan in 2004
(€ 1.900). Het totale bedrag dat de hele sector uitgeeft aan preventiemaatregelen ramen we op
€ 180 miljoen. Dit is meer dan in 2004. Toen werd naar schatting € 156 miljoen uitgegeven.
Regio
Bedrijven in de Randstad die geld uitgeven aan preventieve maatregelen, besteden meer aan
preventieve maatregelen dan landelijk gemiddeld (€ 2.300). Bedrijven in het noorden van het
land besteden hier minder geld aan (€ 1.000).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

239

4

Inbraak

4.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar inbraak voorkomt

Van de dienstverlenende bedrijven heeft 6% te maken met inbraak in gebouwen en/of
transportmiddelen. Absoluut gezien betekent dit dat in totaal ruim 15.000 vestigingen te
maken hebben met inbraak in gebouwen en/of transportmiddelen. Het slachtofferschap van
inbraak is lager dan in 2004 (toen 11%).
In 2009 heeft 4% van de dienstverlenende bedrijven te maken gehad met inbraak in
gebouwen. Drie procent (3%) is slachtoffer van inbraak in bedrijfswagens of andere
transportmiddelen.
Branche, agglomeratie en regio
Reis- en uitzendbureaus hebben relatief vaak last van inbraak (8%).
Bedrijven aan de rand van de stad hebben vaker dan gemiddeld last van inbraak (7%),
bedrijven buiten de stad hebben minder vaak last van inbraak (4%).
Bedrijven in de Randstad hebben vaker met inbraak te maken dan de andere regio’s (9%).
Bedrijven in het noorden en oosten van het land hebben hier minder vaak mee te maken
(respectievelijk 3% en 5%).

4.2

Totaal aantal inbraken afgelopen jaar

Bij de bedrijven waar wordt ingebroken in gebouwen gebeurt dit gemiddeld 1,4 keer per jaar.
Dit is minder dan in 2004 (1,5 keer per jaar). Op grond van deze frequentie berekenen we het
aantal inbraken in gebouwen in de gehele sector op circa 14.000 per jaar. Ook dit aantal is
gedaald ten opzichte van 2004. Toen lag het aantal inbraken op 20.000.
Er wordt gemiddeld 1,7 keer per jaar ingebroken in transportmiddelen. Het aantal inbraken in
transportmiddelen berekenen we op circa 11.000 per jaar.
De beide vormen van inbraak samengenomen resulteert in circa 25.000 inbraken per jaar. Dit
is gemiddeld 1,7 keer per jaar per getroffen vestiging. Het aantal inbraken is gedaald ten
opzichte van 2004 (toen 34.000 inbraken).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

240

7 | Frequentie inbraak in gebouwen en transportmiddelen
% bedrijven waar het
delict voorkomt
(basis: n=10.373)
In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

4,2%
2,6%
3
6,1%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
2
getroffen vestigingen
1,4
1,7
1,7

Totaal geraamd aantal
inbraken

14.100
11.000
25.100
Bron: TNS NIPO, 2009

Architecten, ingenieurs
(n=1.140)

Adviesbureaus (n=2.996)

Reisbureaus,
uitzendbureaus e.d.
(n=1.615)

Bank- en
verzekeringswezen
(n=539)

Overige zakelijke
dienstverlening (n=991)

Totaal (n=10.373)

In gebouwen
In transportmiddelen
Totaal

Assurantie, onroerend
goed, accountants
(n=3.074)

8 | Inbraak in gebouwen en transportmiddelen

%
4,3
2,2
5,8

%
5,1
2,0
6,6

%
3,6
2,5
5,5

%
4,5
3,9
7,7

%
3,4
2,7
5,3

%
4,6
3,2
6,8

%
4,2
2,6
6,1%3

Bron: TNS NIPO, 2009

4.3

Locatie inbraken vervoersmiddelen

Bij acht op de tien (80%) bedrijven waar wordt ingebroken in transportmiddelen, vindt de
inbraak plaats buiten het eigen bedrijfsterrein. Bij 30% van de getroffen bedrijven gaat het
om een inbraak binnen de eigen gemeente.

2

De grote meerderheid (90%) van de door inbraak getroffen bedrijfsvestigingen geeft aan zeker te zijn over het

aantal door hen genoemde inbraken. Tien procent geeft aan dat het door hen genoemde aantal een schatting is.
3

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (totaal is 6,1% in plaats van de som 6,8%).

Dit wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in
het totaal percentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

241

9 | Locatie inbraak in transportmiddelen (één antwoord mogelijk)
Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Totaal

%
20
30
49
1
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=506)

Branche
Reclame- en economische adviesbureaus hebben minder vaak dan gemiddeld te maken met
inbraken in vervoersmiddelen binnen de eigen gemeente (maar buiten het eigen
bedrijventerrein) (23% versus gemiddeld 30%).
Agglomeratie
Bedrijven aan de rand van een stad hebben vaker dan gemiddeld te maken met inbraken in
vervoersmiddelen op het eigen bedrijventerrein (23% versus gemiddeld 20%). Bedrijven met
deze ligging hebben minder vaak dan gemiddeld te maken met inbraken elders in Nederland
(43% versus gemiddeld 49%).
Bedrijven buiten de stad hebben vaker dan gemiddeld elders in Nederland (73%) te maken
met inbraken in vervoersmiddelen. Binnen de eigen gemeente (17%) en op het eigen
bedrijventerrein (7%) hebben ze daar minder mee te maken dan gemiddeld.
Regio
Bedrijven in de Randstad hebben vaker te maken met inbraken in vervoersmiddelen binnen
de eigen gemeente (46%) en minder vaak met inbraken elders in Nederland (37%). Bedrijven
in het oosten hebben minder vaak dan gemiddeld last van inbraken binnen de eigen gemeente
(maar buiten het eigen terrein) (15%).

4.4

Totale schade door inbraak

De schade die dienstverlenende bedrijven ondervinden als gevolg van inbraak kan worden
onderverdeeld in directe en indirecte financiële schade. De directe schade betreft de kosten
die zijn gemaakt voor vervanging, reparatie en dergelijke ongeacht het bedrag dat is gedekt
door de verzekering. Van indirecte schade is sprake wanneer een bedrijf als gevolg van
inbraak bijvoorbeeld vertraging oploopt in de levering van producten en diensten.
Ruim negen op de tien getroffen bedrijven (93%) geven aan directe financiële schade op te
lopen als gevolg van inbraak. De getroffen bedrijven schatten de directe schade die zij lijden
gemiddeld op € 3.700. De totale directe schade als gevolg van inbraak voor alle
dienstverlenende bedrijven is daarmee te ramen op € 52 miljoen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

242

Ruim vier op de tien getroffen bedrijven (44%) geeft aan ook indirecte financiële schade op
te lopen als gevolg van inbraak. De gemiddelde indirecte schade door inbraak schatten deze
ondernemers op € 1.400 per getroffen vestiging. De totale omvang van de indirecte schade
als gevolg van inbraak voor alle dienstverlenende bedrijven berekenen we op ruim € 9
miljoen.
De totale schade voor de zakelijke dienstverlening komt hiermee op € 61 miljoen. Hiermee is
de totale schade door diefstal gedaald ten opzichte van 2004. Toen was de totale schade nog
€ 84 miljoen.
Branche
De hoogte van de directe schade als gevolg van inbraak is minder dan het landelijk
gemiddeld bij reis- en uitzendbureaus (€ 2.800). De totale schade in deze branche valt ook
lager uit (€ 3.400).
Overige financiële instellingen en de zakelijke dienstverlening (dus exclusief het bank- en
verzekeringswezen) hebben juist hogere directe kosten dan gemiddeld (€ 5.300). In deze
branche valt de gemiddelde totale schade hoger uit (€ 6.100).
Agglomeratie en regio
Bedrijven in het centrum van de stad hebben een lagere gemiddelde schade (€ 3.500).
Bedrijven in het noorden hebben een lagere indirecte schade dan landelijk gemiddeld (€ 700).

4.5

Aantal meldingen inbraken bij de politie

Onder melding doen verstaan wij het inlichten van de politie in de breedste zin van het
woord. Dit kan bijvoorbeeld telefonisch, schriftelijk of via een alarmsysteem. Het doen van
aangifte valt hier dus ook onder.
Bijna negen op de tien dienstverlenende bedrijven (86%) die te maken heeft met inbraak
meldt dit bij de politie. Gemiddeld doen deze vestigingen 1,6 keer per jaar melding van een
inbraak. Op basis van deze frequentie berekenen we het totaal aantal meldingen van inbraak
op ongeveer 20.000 per jaar. Dit betekent dat acht op de tien (81%) van het totaal aantal
geraamde inbraken per jaar bij alle dienstverlenende bedrijven wordt gemeld.
Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad melden inbraak vaker dan gemiddeld bij de politie (92%).

4.6

Redenen om inbraak niet te melden

Eén op de tien (11%) dienstverlenende bedrijven die slachtoffer worden van inbraak, stelt de
politie hiervan niet op de hoogte. De meest genoemde redenen om de diefstal niet te melden

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

243

zijn dat de schade te klein gevonden werd om aangifte te doen of dat men denkt dat de politie
toch niets doet.
10 | Belangrijkste redenen niet melden inbraak bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
De schade was te klein om aangifte te doen
Politie doet er toch niets aan
Aangifte doen duurt te lang / kost te veel tijd
Verzekeraar dekt de schade toch
Aangifte is door derden gedaan
Probleem zelf aangepakt

%
19
15
15
11
9
9
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft inbraak niet gemeld bij de politie (n=104)

4.7

Registratie van inbraken door politie

Bijna negen op de tien bedrijven die inbraak melden (88%) geeft aan dat de politie de
melding registreert. Bij zeven op de tien bedrijven (69%) die inbraak meldt, maakt de politie
proces-verbaal op. Bij vier op de tien (40%) is de politie de inbraak gaan onderzoeken.

4.8

Aantal aangiftes bij politie

We kijken nu specifiek naar het doen van aangifte. Daadwerkelijk aangifte doen houdt in dat
een proces-verbaal of een standaard aangifteformulier is opgemaakt en ondertekend. Ruim
eenderde van vestigingen (35%) waar is ingebroken, doet hiervan daadwerkelijk aangifte bij
de politie.
Branche en regio
Reis- en uitzendbureaus doen minder vaak aangifte van inbraak dan gemiddeld (27%).
Bedrijven in de Randstad doen vaker dan gemiddeld aangifte (42%).

4.9

Vermoedelijke dader bij inbraak

Een klein aantal bedrijven heeft een concreet vermoeden over wie de inbreker is. Dit kunnen
klanten of opdrachtgevers zijn, vast of tijdelijk personeel. De meeste getroffen bedrijven
(80%) sluiten deze groepen echter uit en denken dat de inbreker geen bekende is van de
vestiging. Vijftien procent van de bedrijven (15%) sluit geen enkele groep uit en weet niet in
welke kringen de inbreker moet worden gezocht.
Assurantie- en accountantskantoren vermoeden vaker dan gemiddeld dat de dader van
inbraak een onbekende is (88%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

244

11 | Vermoedelijke dader bij inbraak (één antwoord mogelijk)4

15%

3%
2%

onbekend
criminele organisatie
anders
weet niet

80%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: dienstverlenend bedrijf slachtoffer van inbraak (n=981)

4

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

245

5

Diefstal

5.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar diefstal gepleegd is

Onder diefstal verstaan we het wegnemen van zaken die eigendom zijn van het bedrijf. Het
kan hierbij zowel gaan om diefstal door het eigen personeel als om diefstal door derden. Om
eventuele dubbeltellingen te voorkomen rekenen we de gestolen goederen bij inbraak niet
onder diefstal mee. Van alle vestigingen in de zakelijke dienstverlening geeft ongeveer 4%
aan te maken te hebben met één of meer vormen van diefstal. In totaal gaat het om ongeveer
8.700 vestigingen. Het slachtofferschap van diefstal is gedaald ten opzichte van 2004 (toen
6%).
Het gaat voornamelijk om diefstal uit gebouwen (2,8%). Een klein deel van de bedrijven
heeft te maken met diefstal uit transportmiddelen (0,8%) en van transportmiddelen (0,5%).

Bank- en verzekeringswezen
(n=539)

Overige zakelijke dienstverlening
(n=991)

%

%

%

%

%

3,0
0,9
0,5
3,7

1,5
0,3
0,1
1,9

2,5
0,7
0,5
3,1

3,0
1,2
0,8
3,9

2,2
0,4
0,6
2,7

Totaal
(n=10.373)

Reisbureaus, uitzendbureaus e.d.
(n=1.615)

Architecten, ingenieurs (n-=1.140)

%

Assurantie, onroerend goed,
accountants (n=3.074)
% bedrijven waar het
delict voorkomt:
Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

Reclame –Adviesbureaus (n=2.996)

12 | Slachtofferschap diefstal naar branche

%

4,9
2,8
1,2
0,8
0,8
0,5
5
6,1
3,5%
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Overige financiële instellingen en zakelijke dienstverleners worden relatief vaak getroffen
door diefstal (6%). Architectenbureaus en ingenieurs worden minder vaak dan gemiddeld
getroffen door diefstal (2%).

5

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (totaal is 3,5% in plaats van de som 4,1%).

Dit wordt verklaard door vestigingen die met beide vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden in
het totaalpercentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

246

5.2

Totaal aantal gepleegde diefstallen

De gemiddelde frequentie waarmee uit gebouwen wordt gestolen, is de hoogste van de drie
soorten diefstal (1,8). Gemiddeld wordt er per getroffen vestiging 2,5 keer per jaar iets
gestolen, waarmee het totaal aantal diefstallen in de zakelijke dienstverlening neerkomt op
20.700.6 Het totaal aantal diefstallen is gedaald ten opzichte van 2004. Dit werd toen
geraamd op 28.000.
13 | Frequentie diefstal uit gebouwen, van en uit vervoermiddelen

Uit gebouwen
Uit transportmiddelen
Van transportmiddelen
Totaal

% Bedrijven waar het
delict voorkomt
(n=10.373)

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt7

Totaal geraamd aantal
diefstallen voor alle
bedrijven

2,8
0,8
0,5
8
3,5%

1,8
1,7
1,3
2,5

15.600
3.400
1.700
20.700
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Reclame- en economische adviesbureaus hebben een lagere gemiddelde frequentie van het
aantal diefstallen per jaar dan gemiddeld (2,0 keer per jaar versus gemiddeld 2,5 keer per
jaar).

6

In de hoofdtabel is het aantal delicten afgerond op hele duizendtallen, in dit geval 21.000.

7

Van de getroffen ondernemers geeft 80% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te weten, 20% geeft

aan het te schatten.
8

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (totaal is 3,5% in plaats van de som 4,1%).

Dit wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen worden
in het totaal percentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

247

5.3

Locatie diefstallen uit transportmiddelen

Bijna de helft van de bedrijven die slachtoffer wordt van diefstal van goederen uit een
transportmiddel (48%), overkomt dit binnen de vestigingsgemeente.
14 | Slachtofferschap diefstal en locatie (één antwoord mogelijk)

Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet / wil niet zeggen
Totaal

2009
%
21
27
44
1
7
100
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van inbraak in transportmiddelen (n=153)

5.4

Totale schade door diefstal

Bijna alle bedrijven (98%) waar wordt gestolen, geven aan directe financiële schade op te
lopen als gevolg van de diefstallen. De gemiddelde directe schade per getroffen vestiging
bedraagt naar schatting € 2.700. De totale directe schade voor de gehele zakelijke
dienstverlening als gevolg van diefstal berekenen we op € 23 miljoen.
Vier op de tien bedrijven (39%) geeft aan indirecte financiële schade op te lopen als gevolg
van diefstal. Als een dienstverlenend bedrijf indirecte schade oploopt, bedraagt dit ongeveer
€ 1.500. De totale indirecte schade als gevolg van diefstal voor de hele sector ramen we op
€ 5 miljoen.
De totale financiële schade voor de sector, direct en indirect bij elkaar, berekenen we op
€ 28 miljoen. De gemiddelde totale schade per vestiging is € 3.300.

5.5

Aantal meldingen diefstal bij politie

Bijna tweederde (64%) van de dienstverlenende bedrijven die slachtoffer zijn van diefstal,
meldt dit bij de politie.
De vestigingen die diefstal melden bij de politie, doen dit met een frequentie van 1,5 keer per
jaar. Op basis van deze frequentie berekenen we het totaal aantal meldingen van diefstal voor
alle bedrijven op bijna 8.500 per jaar. Dit is 41% van het totaal aantal geraamde gevallen van
diefstal voor de gehele sector.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

248

5.6

Redenen om diefstal niet te melden

Ruim eenderde van de bedrijven (35%) die slachtoffer wordt van diefstal stelt de politie
hiervan niet op de hoogte. De meeste voorkomende reden om een diefstal niet te melden is
dat de schade te klein is. Daarna volgen redenen die zijn gebaseerd op veronderstellingen,
zoals dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding of dat er te
weinig bewijs is. De belangrijkste redenen om diefstal niet te melden bij de politie staan in de
volgende figuur weergegeven.
Het absolute aantal waarnemingen is niet groot genoeg om uitspraken te doen over branche,
agglomeratie en regio.

15 | Meest genoemde redenen om diefstal niet te melden bij de politie (antwoordcategorieën
voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Te weinig bewijs
Probleem zelf aangepakt
Geen tijd

%
25
20
18
15
14
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft diefstal niet gemeld bij de politie (n=211)

5.7

Registratie van diefstal door de politie

Het grootste deel van de bedrijven dat diefstal meldt (84%), geeft aan dat de politie de
melding registreert. Bij zes op de tien bedrijven (59%) die melding maakt van diefstal maakt
de politie proces-verbaal op. Ruim eenvijfde van de bedrijven (22%) die diefstal meldt bij de
politie, heeft de indruk dat de politie de zaak is gaan onderzoeken.
Het absolute aantal waarnemingen is niet groot genoeg om uitspraken te doen over branche,
agglomeratie en regio.

5.8

Aantal aangiftes van diefstal

Bijna vier op de tien (37%) bedrijven die te maken heeft met diefstal, doet daadwerkelijk
aangifte door het ondertekenen van een proces-verbaal.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

249

5.9

Vermoedelijke dader bij diefstal

De meeste getroffen bedrijven vermoeden dat de dief geen bekende is van het bedrijf (64%).
Een klein deel van de getroffen bedrijven vermoedt dat diefstallen worden gepleegd door
personeelsleden (9%), of klanten en opdrachtgevers (7%). Van de getroffen bedrijven sluit
13% geen enkele groep uit en heeft geen idee in welke kringen de dader gezocht kan worden.
16 | Vermoedelijke dader bij diefstal (één antwoord mogelijk)9

13%

7%

onbekend
7%

vast, ingehuurd,
ex personeelslid

9%

klant /
opdrachtgever
64%

anders

weet niet

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van diefstal (n= 598)

9

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

250

6

Vernieling

6.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar vernieling voorkomt

Onder vernieling verstaan we het opzettelijk beschadigen van bezittingen van bedrijven
waarbij de dader niet handelt uit winstbejag. Het kan hierbij gaan om opzettelijke vernieling,
brandstichting of het aanbrengen van graffiti aan bedrijfsgebouwen, vervoermiddelen of
andere eigendommen. In het vervolg spreken we kortweg over vernieling.
Eén op de tien (9%) dienstverlenende bedrijven heeft te maken met dergelijke vernielingen.
Dit komt neer op circa 22.000 vestigingen. In 2004 had nog 12% van de dienstverlenende
bedrijven te maken met vernieling.

Totaal
(n=10.373)

Reclame –Adviesbureaus (n=2.996)
%
5,0
2,5
7,2

Overige zakelijke dienstverlening
(n=991)

%
6,3
1,8
7,9

Bank- en verzekeringswezen
(n=539)

%
7,4
2,7
10,1

Reisbureaus, uitzendbureaus e.d.
(n=1.615)

Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

Architecten, ingenieurs (n-=1.140)

Assurantie, onroerend goed,
accountants (n=3.074)

17 | Vernielingen naar branche

%
8,7
3,7
11,7

%
7,7
1,0
8,8

%
4,7
2,5
7,5

%
6,4
2,6
10
8,8%

Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Assurantie- en accountantskantoren hebben samen met reisbureaus en advocatenkantoren
relatief vaker te maken met vernielingen dan landelijk gemiddeld (respectievelijk 10% en
12% tegen gemiddeld 9%). Reclame- en economische adviesbureaus hebben minder vaak
dan gemiddeld te maken met vernieling (7%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van een stad hebben vaker dan gemiddeld te maken met vernieling
(13% versus gemiddeld 9%). Bedrijven aan de rand en buiten de stad hebben hier minder
mee te maken (respectievelijk 8% en 6%).
10

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (totaal is 8,8% in plaats van de som

9,0%). Dit wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen
worden in het totaalpercentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

251

6.2

Totaal aantal vernielingen

Gemiddeld komt vernieling aan gebouwen per getroffen vestiging 2,2 keer per jaar voor. Op
basis hiervan berekenen we het totaal aantal vernielingen aan gebouwen per jaar op circa
35.000.
Vernielingen aan transportmiddelen komen gemiddeld 2 keer per jaar voor bij bedrijven die
slachtoffer zijn. Met deze frequentie komt het totaal aantal geraamde vernielingen aan
transportmiddelen uit op ruim 13.000 per jaar.
Als we de aantallen vernielingen aan gebouwen en transportmiddelen bij elkaar optellen
komen we uit op 48.000 vernielingsdelicten, gemiddeld 2,4 per vestiging. Het aantal
vernielingen is daarmee gestegen ten opzichte van 2004. Toen werd het aantal vernielingen
op 47.000 geraamd.
18 | Frequentie vernieling aan gebouwen en transportmiddelen
% Bedrijven waar het
delict voorkomt
(n=10.373)
Gebouwen
Transportmiddelen
Totaal

6,4
2,6
12
8,8%

Gemiddelde frequentie
per jaar waarmee het
delict voorkomt bij
11
getroffen vestigingen
2,2
2,0
2,4

Totaal geraamd aantal
vernielingen voor alle
bedrijven
35.000
13.000
48.000
Bron: TNS NIPO, 2009

Branche
Architectenbureaus en ingenieurs hebben minder frequent met vernielingen te maken dan
gemiddeld (1,9 keer per jaar versus gemiddeld 2,4 keer per jaar).

11

Van de getroffen ondernemers geeft 77% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te weten, 23% geeft

aan het te schatten.
12

In deze tabel tellen de subtotalen niet op tot het totaal aantal delicten (totaal is 8,8% in plaats van de som

9,0%). Dit wordt verklaard door vestigingen die met meerdere vormen te maken hebben gehad. Deze vestigingen
worden in het totaal percentage maar een keer meegerekend.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

252

6.3

Locatie van vernielingen

Bij bijna driekwart van de bedrijven die te maken heeft met vernielingen aan
transportmiddelen, vindt dit plaats binnen de eigen gemeente (73%).
19 | Locatie vernielingen aan vervoermiddelen (één antwoord mogelijk)
%
30
43
22
2
3
100

Locatie
Eigen bedrijfsterrein
Binnen de gemeente, maar buiten het eigen terrein
Elders in Nederland
Buitenland
Weet niet
Totaal

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling aan transportmiddel (n =366)

Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren hebben minder vaak dan gemiddeld te maken met
vernielingen aan transportmiddelen binnen de eigen regio (maar buiten het eigen
bedrijventerrein) (30% versus gemiddeld 43%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad hebben minder vaak dan gemiddeld te maken met
vernielingen aan transportmiddelen binnen het eigen bedrijventerrein (19% versus gemiddeld
30%). Deze bedrijven hebben echter vaker dan gemiddeld te maken met vernielingen binnen
de eigen regio (55% versus gemiddeld 43%).
Regio
Bedrijven in het westen van het land (exclusief de drie grote steden) hebben vaker dan
gemiddeld te maken met vernielingen aan transportmiddelen op het eigen bedrijventerrein
(40% versus gemiddeld 30%).

6.4

Totale schade door vernielingen

Ruim negen op de tien (92%) getroffen bedrijven geeft aan directe financiële schade op te
lopen als gevolg van vernielingen. Bedrijven die directe schade oplopen, worden gemiddeld
met een bedrag van € 1.300 geconfronteerd. Op basis hiervan ramen we de totale directe
schade in de zakelijke dienstverlening als gevolg van vernieling, brandstichting en graffiti op
circa € 25,7 miljoen.
Eenderde (34%) van de getroffen bedrijven geeft aan indirecte financiële schade op te lopen
als gevolg van vernielingen. De indirecte schade die bedrijven oplopen bedraagt gemiddeld

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

253

€ 500. De totale indirecte schade berekenen we op circa € 3,6 miljoen voor de gehele
zakelijke dienstverlening. Als we beide typen schade optellen, komen we uit op € 29,3
miljoen13. De schade is daarmee hoger dan in 2004 (toen € 24 miljoen).
Regio
Bedrijven in het noorden van het land hebben een lagere directe schade dan landelijk
gemiddeld (€ 1.000 versus gemiddeld € 1.300). Ook hebben bedrijven uit deze regio te
maken met een lagere indirecte schade (€ 200 versus gemiddeld € 500).

6.5

Aantal meldingen vernielingen bij politie

Bijna de helft (46%) van de dienstverlenende bedrijven die slachtoffer is van vernielingen
meldt dit bij de politie. De gemiddelde frequentie van het melden van een vorm van
vernieling is 2,0 keer per jaar. Het totaal aantal meldingen van vernieling, brandstichting of
graffiti voor de gehele sector zakelijke dienstverlening berekenen we op circa 20.000
meldingen. Dit is 42% van het totaal aantal geraamde vernielingen.
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad die slachtoffer worden van vernielingen, melden dit
relatief minder vaak bij de politie dan gemiddeld (41% versus gemiddeld 46%).
Regio
In de Randstad melden relatief weinig bedrijven vernielingen bij de politie. Bijna vier op de
tien bedrijven maakt bij de politie melding van vernieling (38%).

13

Dit getal komt niet exact overeen met het getal in de hoofdtabel (€ 29 miljoen). Het getal in de hoofdtabel is het

resultaat van de optelsom van directe en indirecte schade op basis van niet-afgeronde cijfers. Het getal in de tekst
is het resultaat van een optelsom van directe en indirecte schade op basis afgeronde cijfers. Hierdoor kan een
verschil optreden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

254

6.6

Redenen om vernieling niet te melden

De helft (50%) van de getroffen bedrijven meldt de vernieling niet bij de politie. De
voornaamste redenen om de politie niet op de hoogte te stellen van de vernieling zijn: de
beperkte omvang van de schade en de verwachting dat de politie geen actie zal ondernemen.
20 | Meest genoemde redenen om vernieling niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Te weinig bewijs
Probleem zelf aangepakt
Geen tijd

%
31
30
11
11
9
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft vernieling niet gemeld bij de politie (n=597)

Branche
Een reden die reclame- en economische adviesbureaus en advocatenkantoren vaker dan
gemiddeld noemen, is dat de schade te klein was om te melden (42% tegen 31% gemiddeld).
Agglomeratie
Een reden die door bedrijven in het centrum van de stad relatief vaak genoemd wordt, is dat
de schade te klein is om er melding van te maken (37%). Bedrijven aan de rand van de stad
noemen deze reden minder vaak dan gemiddeld (24%), bedrijven in het centrum van de stad
noemen minder vaak dan gemiddeld dat de politie toch niets aan de melding doet (24%).
Regio
Bedrijven in de Randstad noemen de reden dat de politie er toch niets aan zou doen minder
vaak dan gemiddeld (22%).

6.7

Registratie van vernieling door politie

Bij de meeste (77%) bedrijven die vernielingen melden, registreert de politie de melding of
aangifte. Bij ruim vier op de tien (43%) bedrijven die vernielingen meldt, wordt procesverbaal opgemaakt. Eenvijfde (20%) van de bedrijven die melding doet, geeft aan dat de
politie de zaak is gaan onderzoeken.
Regio
Bedrijven in de Randstad geven vaker dan gemiddeld aan dat de politie de zaak is gaan
onderzoeken (31% versus gemiddeld 20%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

255

6.8

Aangiftes van vernieling

Een kwart (25%) van de met vernielingen geconfronteerde bedrijven doet in formele zin
aangifte hiervan.
Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren doen minder vaak dan gemiddeld aangifte van vernieling
(19% versus gemiddeld 25%).

6.9

Vermoedelijke dader bij vernieling

De meeste getroffen bedrijven menen dat de daders van vernielingen, brandstichting of
graffiti geen bekenden zijn van de vestiging (82%). Slechts een kleine groep getroffen
bedrijven verdenkt klanten of opdrachtgevers, of andere groepen van het plegen van
vernielingen.
21 | Vermoedelijke dader van vernielingen (één antwoord mogelijk)14

11%

1%

4%

1%
1%

onbekende

(groep) jongeren

buurtbewoners

klant / opdrachtgever

anders
weet niet

82%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van vernieling, brandstichting en/of graffiti (n=1.189)

14

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

256

Branche
Driekwart van de reisbureaus en advocatenkantoren (75%) geeft aan dat zij vermoeden dat de
dader van een vernieling een onbekende is. Dit is lager dan gemiddeld.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

257

7

Geweld

7.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar geweldsdelicten
voorkomen

Onder geweldsdelicten verstaan we voorvallen zoals mishandeling, bedreiging, beroving,
afpersing, agressief gedrag of een zedendelict. Van alle dienstverlenende bedrijven heeft 3%
te maken met één of meer geweldsdelicten tegen het personeel. Dit is relatief minder dan in
2004 toen nog 4% te maken had met geweld. In 2009 werden ongeveer 6.400 vestigingen
met dergelijke delicten geconfronteerd.
Gemiddeld komen geweldsdelicten per getroffen vestiging 4,6 keer per jaar voor.15
Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren worden meer dan gemiddeld (7% versus gemiddeld 3%)
getroffen door geweldsdelicten. Architectenbureaus en ingenieurs worden samen met
reclame- en economisch adviesbureaus minder vaak getroffen (beiden 1%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad hebben naar verhouding iets vaker met geweldsdelicten
te maken (3%), bedrijven buiten de stad minder vaak (2%).
Het lage absolute aantal ondervraagde bedrijven dat met geweldsdelicten te maken heeft,
staat het niet toe in de rest van dit hoofdstuk uitspraken te doen over het totale aantal
geweldsdelicten dat plaatsvindt, noch over de schade die hier mee gemoeid is.

7.2

Meest voorkomende geweldsdelicten

Het meest voorkomende geweldsdelict is bedreiging (82%). Mishandeling en
overval/beroving volgen op een respectievelijk tweede en derde plek.

15

Van de getroffen ondernemers geeft 72% aan het door hen genoemde aantal delicten zeker te weten, 28% geeft

aan het te schatten.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

258

22 | Aard van de geweldsdelicten waar sector slachtoffer van wordt (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)
Geweldsdelict
Bedreiging
Mishandeling
Overval, beroving
Agressief gedrag
Afpersing

%
82
9
5
4
2
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=410)

Branche, regio en agglomeratie
Assurantie- en accountantskantoren noemen vaker dan gemiddeld dat ze te maken hebben
met bedreiging (89%). Ook bedrijven in het oosten van het land hebben hier vaker dan
gemiddeld mee te maken (92%). Bedrijven aan de rand van de stad hebben juist minder vaak
dan gemiddeld te maken met bedreiging (75%).

7.3

Aantal meldingen bij politie van geweldsdelicten

Bijna zes op de tien vestigingen (56%) die te maken heeft met geweldsdelicten, meldt dit bij
de politie. Eenvijfde (21%) van de bedrijven die met geweldsdelicten te maken heeft, doet
daadwerkelijk aangifte bij de politie.
Agglomeratie en regio
Bedrijven in het centrum van een stad doen minder vaak dan gemiddeld aangifte van een
geweldsdelict. Veertien procent van deze bedrijven doet aangifte (gemiddeld 21%). Ook
bedrijven in het oosten van het land doen minder vaak dan gemiddeld aangifte van een
geweldsdelict (11%). Bedrijven uit het oosten doen minder vaak dan gemiddeld melding
(39%).

7.4

Redenen om geweldsdelicten niet te melden

Van alle bedrijven die met geweldsdelicten te maken hebben, meldt ruim vier op de tien
(43%) dit niet aan de politie. Bijna vier op de tien bedrijven (38%) heeft als reden om geen
melding te maken dat ze de problemen zelf hebben aangepakt. Ook is vaak (in 31% van de
gevallen) de hoogte van het schadebedrag te laag om geld uitgekeerd te krijgen van de
verzekeraar. Tenslotte bestaat bij 23% van de vestigingen die geweldsdelicten niet melden de
indruk dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van een melding.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

259

23 | Meest genoemde redenen om geweldsdelicten niet te melden bij de politie
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Probleem zelf aangepakt
Schade was te klein (binnen eigen risico)
Politie doet er toch niets aan
Angst voor represailles
Er was te weinig aantoonbaar bewijs
Geen tijd

%
38
31
23
4
4
4
Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: meldt geweldsdelict niet bij de politie (n=160)

Het absolute aantal waarnemingen is niet groot genoeg om uitspraken te doen over branche,
agglomeratie en regio.

7.5

Registratie van geweldsdelicten door politie

Volgens de grootste groep ondernemers die geweldsdelicten meldt bij de politie, registreert
de politie de melding (81%). Bijna de helft (47%) van de bedrijven die geweldsdelicten
meldt, geeft aan dat de politie proces-verbaal opmaakt. Volgens ruim eenderde (36%) van de
meldende ondernemers is de politie een onderzoek gestart naar aanleiding van de melding of
aangifte.
Het absolute aantal waarnemingen is niet groot genoeg om uitspraken te doen over branche,
agglomeratie en regio.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

260

7.6

Vermoedelijke dader geweldsdelict

Ruim vier op de tien (45%) dienstverlenende bedrijven die slachtoffer is van geweldsdelicten
wijst een klant of opdrachtgever aan als dader. Een kwart (25%) van de bedrijven vermoedt
dat de dader een onbekende is van de vestiging. Personeelsleden worden door 10% van de
getroffen bedrijven verdacht van het plegen van geweldsdelicten.
24 | Vermoedelijke dader bij geweldsdelicten (één antwoord mogelijk)16

2%
15%

3%

45%

klant / opdrachtgever
onbekende

vast, ingehuurd, ex personeelslid
criminele organisatie

10%

anders
Buurtbewoner

25%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van geweldsdelict (n=410)

16

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

261

8

Overige vormen van criminaliteit

8.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar overige vormen van
criminaliteit voorkomt

Van alle bedrijven in de zakelijke dienstverlening is 5% slachtoffer van een andere vorm van
criminaliteit dan wij tot nu toe hebben besproken. Dit komt neer op circa 13.100 vestigingen.
Dit is minder dan in 2004 toen 7% hiermee te maken kreeg. Bedrijven die te maken hebben
met dergelijke overige vormen van criminaliteit, overkomt dit met een gemiddelde frequentie
van 13 keer per jaar; in totaal circa 174.000 delicten. Dit is afgenomen ten opzichte van 2004.
Toen hadden bedrijven gemiddeld 37 keer per jaar te maken met overige vormen van
criminaliteit en kwamen circa 440.000 bedrijven hiermee in aanraking.
Branche en Regio
Assurantie- en accountantskantoren worden minder vaak getroffen door een vorm van
overige criminaliteit dan gemiddeld (4% versus gemiddeld 5%). Bedrijven in het oosten van
het land geven aan juist vaker dan gemiddeld te worden getroffen door overige vormen van
criminaliteit (7%).
Ten opzichte van 2004 hebben bedrijven in toenemende mate last van spookfacturen en valse
rekeningen. Vijftien procent van de bedrijven heeft last van computercriminaliteit en
oplichterij.
25 | Vormen van overige criminaliteit
Overige vormen
Computercriminaliteit (hacken,
virussen)
Oplichting / bedrog /
flessentrekkerij
Het sturen van spookfacturen /
valse rekeningen
Fraude
Spookadvertenties /
acquisitiefraude

2004
%
27

2005
%
26

2006
%
26

2007
%
23

2008
%
28

2009
%
15

9

18

26

15

13

15

9

-

12

11

12

21

9
5

8
7

7
2

9
4

8
6

7
4

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overig criminaliteitsdelict (2009 n=555, 2008 n=701, 2007 n=564, 2006 n=492,
2005 n=595, 2004 n=560)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004.

Agglomeratie en regio
Bedrijven aan de rand van de stad hebben minder vaak dan gemiddeld te maken met
oplichterij (11%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

262

Bedrijven uit het westen van het land (exclusief Randstad) hebben vaker dan gemiddeld last
van spookfacturen en valse rekeningen (28%). Bedrijven in de Randstad hebben hier juist in
mindere mate last van (13%).

8.2

Totale schade overige criminaliteit

Ruim vier op de tien (43%) getroffen bedrijven geeft aan directe financiële schade op te
lopen als gevolg van overige vormen van criminaliteit. De totale directe schade in de
zakelijke dienstverlening als gevolg van overige delicten schatten we op ongeveer € 19
miljoen.
Bijna vier op de tien (37%) van de getroffen bedrijven geeft aan indirecte financiële schade
op te lopen als gevolg van overige vormen van criminaliteit. De indirecte schade ramen we
op bijna € 10 miljoen.
Bij elkaar genomen bedraagt de totale schade als gevolg van overige vormen van
criminaliteit € 29 miljoen17.

8.3

Aantal meldingen overige vormen van criminaliteit

Bijna eenderde van de bedrijven (31%) die met overige vormen van criminaliteit te maken
hebben, stelt de politie hiervan op de hoogte. Gemiddeld maken deze vestigingen 1,8 keer per
jaar melding. Het totaal aantal meldingen berekenen we op ruim 7.300, dat is 4% van het
totaal aantal delicten.
Assurantie- en accountantskantoren maken vaker dan gemiddeld melding bij politie van een
overig delict (47% tegen 31%).

8.4

Redenen om overige vormen van criminaliteit niet te melden

Tweederde van de bedrijven (67%) die met overige vormen van criminaliteit te maken heeft,
geeft dit niet door aan de politie. De belangrijkste reden om de politie niet in te lichten, is de
verwachting dat de politie geen actie zal ondernemen naar aanleiding van de melding.

17

Dit getal komt niet overeen met het getal in de hoofdtabel (€ 28 miljoen). Het getal in de hoofdtabel is het

resultaat van de optelsom van directe en indirecte schade op basis van niet-afgeronde cijfers. Het getal in de tekst
is het resultaat van een optelsom van directe en indirecte schade op basis afgeronde cijfers. Hierdoor kan een
verschil optreden.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

263

26 | Meest genoemde redenen voor het niet melden van overige vormen van criminaliteit
(antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
Reden
Politie doet er toch niets aan
Probleem zelf aangepakt
De schade was te klein om melding te doen
Er was te weinig (aantoonbaar) bewijs
Het is een bekend/algemeen maatschappelijk
probleem
Aangifte/melding gedaan door anderen

%
21
15
12
11
9
8
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: meldt overige vormen van criminaliteit niet bij de politie (n=350) Een vetgedrukt cijfer betekent een
significant verschil ten opzichte van 2004.

Agglomeratie en regio
Bedrijven in het centrum van een stad noemen vaker dan gemiddeld dat de vestiging het
probleem zelf aanpakt (23% versus gemiddeld 15%). Bedrijven in het westen van het land
(exclusief Randstad) geven vaker dan gemiddeld aan dat de reden om geen melding te maken
bij de politie is dat de criminaliteit een bekend maatschappelijk probleem is (19% versus
gemiddeld 9%).

8.5

Registratie van overige vormen van criminaliteit door politie

Volgens zeven op de tien ondernemers (69%) die overige delicten meldt bij de politie,
registreert de politie de melding. Volgens 43% van de meldende ondernemers is procesverbaal opgemaakt. Volgens bijna één op de drie ondernemers (29%) die overige delicten
meldt is de politie een onderzoek gestart.

8.6

Aangifte van overige vormen van criminaliteit

Vijftien procent (15%) van de bedrijven die te maken heeft met overige vormen van
criminaliteit, doet hiervan daadwerkelijk aangifte bij de politie.

8.7

Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit

De helft van de vestigingen (51%) die slachtoffer zijn van overige vormen van criminaliteit
denkt niet dat de vermoedelijke dader van overige delicten een bekende is van de vestiging.
Dertien procent (13%) van de getroffen vestigingen verdenkt klanten of opdrachtgevers als
vermoedelijke dader. Andere mogelijke daders zijn criminele organisaties, personeelsleden of
concurrenten.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

264

27 | Vermoedelijke dader van overige vormen van criminaliteit (één antwoord mogelijk)18

9%

6%
2%
3%

onbekende

klant / opdrachtgever
criminele organisatie

4%

51%

vast, ingehuurd of ex personeelslid
Leverancier

Concurrent/Ander bedrijf
anders
weet niet

12%

13%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: slachtoffer van overige vormen van criminaliteit (n=555)

18

Als bij de vermoedelijke dader ‘onbekend’ is ingevuld, betekent dit dat men zeker weet dat het geen bekende is

van het bedrijf. Bij het invullen van de antwoordcategorie ‘weet niet’, bestaat er onduidelijkheid over het feit of de
dader een bekende is.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

265

9

Interne criminaliteit

9.1

Percentage dienstverlenende bedrijven waar interne criminaliteit
voorkomt

Onder interne criminaliteit verstaan we hier diefstal van geld of goederen door het eigen
personeel. In de meting van 2006 is hier voor de eerste keer naar gevraagd. We maken alleen
de vergelijking met 2006 en niet met voorgaande jaren.
Van alle dienstverlenende bedrijven heeft in 2009 2% te maken gehad met een vorm van
interne criminaliteit19.
Branche
De overige financiële instellingen en zakelijke dienstverlening heeft relatief vaker (4%) last
van interne criminaliteit dan gemiddeld in de zakelijke dienstverlening.

9.2

Maatregelen ter voorkoming interne criminaliteit

De bedrijven nemen verschillende maatregelen om interne criminaliteit tegen te gaan. Het
controleren van referenties bij de aanname van nieuw personeel wordt het meest genoemd.
Ruim de helft (55%) van de bedrijven noemt deze maatregel. Daarnaast noemt ruim eenderde
van de bedrijven (36%) dat zij regels opstelt voor het personeel om zo interne criminaliteit
tegen te gaan en dat zij standaard aangifte doet van interne criminaliteit (35%). Een kwart
van de bedrijven (25%) vraagt om een Verklaring Omtrent Gedrag.
28 | Maatregelen ter voorkoming van interne criminaliteit, antwoordcategorieën voorgelezen
Maatregel
Controleren van referenties bij aanname nieuw personeel
Opstellen van regels voor het personeel m.b.t. interne criminaliteit
Standaard aangifte doen van interne criminaliteit bij de politie
Verklaring Omtrent Gedrag
Geen maatregelen getroffen

%
55
36
35
25
23
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: (n=7.014, bedrijven met 1 of meer werknemers in dienst)

Branche
Bedrijven in het bank- en verzekeringswezen passen vaker dan gemiddeld bepaalde
maatregelen toe ter preventie van interne criminaliteit. Zo vragen ze vaker dan gemiddeld om
een Verklaring Omtrent Gedrag (60%), controleren ze vaker referenties van nieuw personeel
(68%), stellen ze eerder regels op om interne criminaliteit te voorkomen (53%) en doen ze
eerder standaard aangifte van interne criminaliteit (51%).
19

Dit is inclusief eenmanszaken.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

266

Ook reisbureaus en advocatenkantoren nemen vaker dan gemiddeld bepaalde maatregelen om
interne criminaliteit te voorkomen. Deze bedrijven controleren vaker dan gemiddeld
referenties van nieuw personeel (68%), stellen eerder regels op om interne criminaliteit te
voorkomen (45%) en doen standaard aangifte van interne criminaliteit (42%).
Reclame- en economische adviesbureaus nemen juist in mindere mate maatregels ter
preventie van interne criminaliteit. Deze bedrijven vragen minder vaak dan gemiddeld om
een Verklaring Omtrent Gedrag (17%), controleren minder vaak referenties van nieuw
personeel (49%), stellen minder snel regels op om interne criminaliteit te voorkomen (31%)
en doen minder vaak dan gemiddeld standaard aangifte van interne criminaliteit (31%).
Ook architectenbureaus en ingenieurs treffen minder maatregelen dan gemiddeld om interne
criminaliteit te voorkomen. Ze vragen minder vaak dan gemiddeld om een Verklaring
Omtrent Gedrag (15%), controleren minder vaak referenties van nieuw personeel (49%),
stellen minder snel regels op om interne criminaliteit te voorkomen (27%) en hebben minder
vaak dan gemiddeld de regel standaard aangifte te doen van interne criminaliteit (28%).
Assurantie- en accountantskantoren vragen vaker dan gemiddeld om een Verklaring Omtrent
Gedrag (28%). Overige financiële instellingen en bedrijven in de zakelijke dienstverlening
controleren minder vaak dan gemiddeld referenties van nieuw personeel (51%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad controleren vaker dan gemiddeld referenties van nieuw
personeel (59%) en vragen ook vaker naar een Verklaring Omtrent Gedrag (27%). Bedrijven
buiten de stad nemen minder maatregelen. Zo controleren zij minder op referenties bij nieuw
personeel (48%), stellen ze minder vaak regels op voor het personeel ter preventie van
interne criminaliteit (32%), doen ze minder snel standaard aangifte (32%) en vragen ze
minder vaak om een Verklaring Omtrent Gedrag (22%).
Regio
Bedrijven in de Randstad geven minder vaak dan gemiddeld aan dat ze geen maatregelen
hebben getroffen (20%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

267

10

Tevredenheid politie

10.1

Contact met politie omtrent delicten

In de voorgaande hoofdstukken is vastgesteld dat het meldings- en aangiftegedrag wisselt per
delict. In de hele sector zakelijke dienstverlening heeft in totaal 12% van alle bedrijven het
afgelopen jaar één of meer delicten gemeld. Dit is minder dan in 2004 toen 19% van de
bedrijven melding maakte van één of meer delicten. Zes procent (6%) van de bedrijven in de
zakelijke dienstverlening heeft van één of meer delicten in officiële zin aangifte gedaan. Dit
is ook minder dan in 2004. Toen deed nog 9% aangifte.
29 | Contact met de politie: meldings- en aangiftegedrag van alle dienstverlenende bedrijven
% van alle dienstverlenende bedrijven
Melding gedaan totaal (van 1 of meer
soorten delicten)
Aangifte gedaan totaal (van 1 of meer
soorten delicten)

2004
%
19

2005
%
16

2006
%
16

2007
%
15

2008
%
13

2009
%
12

9

8

8

7

7

6

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: alle bedrijven, dus ook niet-slachtoffers (2009 n=10.373, 2008 n=12.118, 2007 n=10.106, 2006 n=9.047,
2005 n=9.271, 2004 n=7.819)
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzichte van 2004

Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren maken vaker dan gemiddeld melding van criminaliteit
(16%). Reclame- en economische adviesbureaus maken minder vaak dan gemiddeld melding
van criminaliteit (11%). Deze laatste groep bedrijven doet ook minder vaak dan gemiddeld
aangifte (5%).
Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad doen minder vaak dan gemiddeld melding (10%). Ook doen
bedrijven met deze stedelijke ligging minder vaak aangifte (5%).
Regio
Bedrijven in de Randstad doen relatief vaak melding van criminaliteit (14%). Ook doen ze
vaker dan gemiddeld aangifte (8%).
In onderstaande tabel staat voor de verschillende delicten weergegeven, welk percentage van
de slachtoffers het delict meldt, dan wel aangifte doet.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

268

30 | Meldingsgedrag van de met criminaliteit geconfronteerde dienstverlenende bedrijven
Delict

% van getroffen
bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling
Geweldsdelicten
Overige delicten

Melding
2004
%

Melding
2005
%

Melding
2006
%

Melding
2007
%

89
65
47
55
29

90
59
46
53
28

87
67
48
53
29

88
61
47
56
30

Melding
2008
%

Melding
2009
%

88
86
60
64
45
46
50
56
27
31
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzicht van 2004.

31 | Aangiftegedrag van de met criminaliteit geconfronteerde dienstverlenende bedrijven
Delict
% van getroffen
bedrijven
Inbraak
Diefstal
Vernieling
Geweldsdelicten
Overige delicten

Aangifte
2004
%

Aangifte
2005
%

Aangifte
2006
%

Aangifte
2007
%

36
40
21
21
13

39
33
26
21
14

34
39
23
22
13

33
35
24
20
16

Aangifte
2008
%

Aangifte
2009
%

40
35
38
37
24
25
20
21
14
15
Bron: TNS NIPO, 2009

Basis: slachtoffer van betreffende delict
Een vetgedrukt cijfer betekent een significant verschil ten opzicht van 2004.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

269

10.2

Tevredenheid aspecten contact met politie

De dienstverlenende bedrijven die contact hebben met de politie voor het melden of
aangeven van een delict, noemen een aantal punten waarop de politie in hun ogen goed werk
aflevert. Het meest genoemde punt is de snelheid waarmee de politie de melding afhandelt
(23%) en de klantvriendelijkheid van de politie (23%).
32 | Meest genoemde positieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

Snelheid

23

Klantvriendelijkheid,
communicatie

23

Komen langs

15

Probleemoplossend vermogen
politie

13

Kennis van zaken

7

W eet niet

10

0

5

10

15

25 %

20

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.681)

Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren noemen vaker dan gemiddeld dat ze tevreden zijn over de
klantvriendelijkheid van de politie (30%) en het feit dat de politie langs komt als je ze nodig
hebt (20%). Assurantie- en accountantskantoren noemen de klantvriendelijkheid van de
politie minder vaak dan gemiddeld (19%).

10.3

Aspecten waarover dienstverlenende bedrijven ontevreden zijn in
contact met politie

De dienstverlenende bedrijven die een delict melden of aangeven, noemen ook een aantal
punten waarop de politie in hun ogen minder goed werk aflevert. Zij noemen vooral het
gebrek aan terugkoppeling (18%), het gebrek aan tijd van de politie (16%) en het uitblijven
van een zichtbaar resultaat (15%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

270

33 | Meest genoemde negatieve aspecten van contact met de politie (open vraag, meer
antwoorden mogelijk)

g ebrek aan feedback

18

de politie deed niets\had geen tijd

16

geen zichtbaar resultaat

15

niet serieus g enomen

6

politie komt te laat

6

lange wachttijden

5

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft een of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.681)

Branche
Assurantie- en accountantskantoren zijn meer dan gemiddeld ontevreden over het gebrek aan
terugkoppeling (23%). Architectenbureaus en ingenieurs zijn hier juist minder ontevreden
over dan gemiddeld (12%). Ook bedrijven in het bank- en verzekeringswezen zijn hier
minder ontevreden over dan gemiddeld (7%).
Reisbureaus en advocatenkantoren zijn minder ontevreden dan gemiddeld over het gebrek
aan resultaat (10%).
Regio
Bedrijven in het noorden van het land zijn minder ontevreden dan gemiddeld over het gebrek
aan tijd van de politie (9%).

10.4

Mate van tevredenheid over politie bij melding of aangifte

Bijna de helft (48%) van de dienstverlenende bedrijven die melding en/of aangifte doen, is
over het geheel genomen tevreden of zelfs zeer tevreden over de manier waarop de politie die
melding van delicten afhandelt. Ruim een kwart (27%) van de bedrijven die contact heeft met
de politie over een melding of aangifte is ontevreden of zeer ontevreden over het optreden
van de politie.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

271

34 | Mate van tevredenheid met het afhandelen van meldingen en aangiften door de politie
(één antwoord mogelijk)

5%

9%

10%

Zeer tevreden
Tevreden

17%

Niet tevreden, niet ontevreden
Ontevreden
Zeer ontevreden
39%

Weet niet

20%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: heeft één of meer delicten gemeld bij de politie (n=1.788)

Agglomeratie
Bedrijven buiten de stad zijn vaker dan gemiddeld (zeer) ontevreden over het optreden van de
politie (35% versus gemiddeld 27%). Bedrijven aan de rand van de stad zijn minder vaak dan
gemiddeld (zeer) ontevreden (24%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

272

11

Advies inwinnen en project participatie

11.1

Aantal dienstverlenende bedrijven dat advies inwint over
criminaliteitspreventie en veiligheid

Veertien procent (14%) van de bedrijven in de zakelijke dienstverlening laat zich adviseren
op het terrein van criminaliteitspreventie en veiligheid. Dit is lager dan in 2004 toen 17% van
de bedrijven zich liet adviseren. Bedrijven die criminaliteit in sterkere mate als een probleem
beschouwen laten zich relatief vaak adviseren. Eveneens bestaat er een verband tussen het
inwinnen van advies en slachtofferschap: bedrijven die enkelvoudig of meervoudig
slachtoffer zijn, laten zich vaker adviseren dan gemiddeld.

11.2

Terreinen waarop dienstverlenende bedrijven advies inwinnen

In veruit de meeste gevallen hebben de ingewonnen adviezen te maken met elektronische
beveiliging van de vestiging en het voorkomen van diefstal door derden.
35 | Adviesterreinen (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)
electronische beveiliging
vestiging

74

preventie diefstal door derden

60

preventie vandalisme

29

preventie overval

24

veiligheid personeel

20

preventie diefstal door personeel

17

openbare orde\jongeren\junks

14

0

10

20

30

40

50

60

70

80 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=1.637)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

273

Branche
Het bank- en verzekeringswezen vraagt vaker dan gemiddeld advies over de preventie van
vandalisme (51%), preventie van overvallen (49%) en de veiligheid van het personeel (41%).
Ook reisbureaus en advocatenkantoren vragen vaker dan gemiddeld advies over bepaalde
onderwerpen. Bedrijven in deze branche vragen vaker advies over de preventie van
overvallen (37%), de veiligheid van het personeel (33%), het voorkomen van diefstal door
eigen personeel (24%) en openbare orde problemen (23%).
Architectenbureaus en ingenieurs vragen minder vaak dan gemiddeld advies over het
voorkomen van diefstal door derden (49%), preventie van vandalisme (19%), veiligheid van
het personeel (11%), voorkomen van diefstal door eigen personeel (10%), openbare orde
problemen (8%).
Reclame- en economische adviesbureaus vragen over bepaalde onderwerpen ook minder
vaak dan gemiddeld advies. Bedrijven in deze branche vragen minder vaak advies over
preventie van vandalisme (25%), preventie van overvallen (17%), veiligheid van het
personeel (12%) en het voorkomen van diefstal door derden (13%).
Assurantie- en accountantskantoren vragen vaker dan gemiddeld advies over het voorkómen
van vandalisme (34%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad laten zich vaker dan gemiddeld adviseren over de
veiligheid van het personeel (25%) en openbare orde problemen (19%). Bedrijven buiten het
centrum laten zich minder vaak dan gemiddeld adviseren over openbare orde problemen
(8%).
Regio
Bedrijven in de Randstad vragen vaker dan gemiddeld advies over openbare orde problemen
(19%). Bedrijven uit deze regio vragen minder vaak dan gemiddeld advies over elektronische
beveiliging (68%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

274

11.3

Partijen waarbij dienstverlenende bedrijven advies inwinnen

Vier op de tien dienstverleningsbedrijven (41%) die zich laat adviseren over criminaliteit en
veiligheid, kloppen voor dit advies aan bij private beveiligingsbedrijven.
36 | Adviserende partijen (open vraag, meer antwoorden mogelijk)

41

beveiligingsbedrijf

18

politie

6

ander extern, particulier bedrijf

5

verzekeringsbedrijf

hoofdkantoor / interne
beveiligingsexpert

4

vertegenwoordiger gemeente

4

ondernemersvereniging

4

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45 %

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: laat zich adviseren (n=1.637)

Branche
Reisbureaus en advocatenkantoren laten zich vaker dan gemiddeld adviseren door een interne
beveiligingsexpert (9%). Dit geldt ook voor het bank- en verzekeringswezen (14%).
Assurantie- en accountantskantoren laten zich minder vaak dan gemiddeld adviseren door
verzekeringsfirma (3%) en vertegenwoordigers van gemeentes (2%). Overige financiële
instellingen en bedrijven in de zakelijke dienstverlening laten zich minder vaak dan
gemiddeld adviseren door de politie (10%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van een stad laten zich vaker dan gemiddeld adviseren door
vertegenwoordigers van gemeentes (7%) en minder vaak door een beveiligingsbedrijf (35%).
Bedrijven aan de rand van een stad laten zich minder vaak dan gemiddeld adviseren door een
vertegenwoordiger van een gemeente (3%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

275

Regio
Bedrijven in de Randstad laten zich vaker dan gemiddeld adviseren door de politie (26%) en
minder vaak door een beveiligingsbedrijf (31%).

11.4

Participatie in projecten op het gebied van (bestrijding van)
criminaliteit

Een klein gedeelte van de dienstverlenende bedrijven (4%) participeert in projecten op het
gebied van (bestrijding van) criminaliteit, openbare orde en veiligheid. Ook hier zien we een
relatie met de criminaliteitssituatie: bedrijven die criminaliteit vaker als een probleem
ervaren, nemen vaker deel aan projecten. Enkelvoudige en meervoudige slachtoffers doen
ook vaker mee aan projecten.

11.5

Soort projecten waaraan dienstverlenende bedrijven deelnemen

De bedrijven die deelnemen aan projecten, nemen het meest deel aan beveiligingsprojecten
van de omgeving, criminaliteitspreventie in het algemeen en beveiligingsprojecten omtrent
het gebouw.
37 | Soort project (antwoordcategorieën voorgelezen, meer antwoorden mogelijk)

beveiligingsproject omgeving

45

project criminaliteitspreventie
algemeen

35

beveiliginsproject gebouw

24

KVO

19

project vandalisme

16

graff itibestrijding

10

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: neemt deel aan project (n=467)

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

276

Branche
Architectenbureaus en ingenieurs nemen minder vaak dan gemiddeld deel aan
beveiligingsprojecten van de omgeving (28%). Reisbureaus en advocatenkantoren nemen
vaker dan gemiddeld deel aan KVO (32%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad nemen minder vaak dan gemiddeld deel aan
beveiligingsprojecten van de omgeving (30%). Bedrijven aan de rand van de stad nemen hier
vaker dan gemiddeld aan deel (51%).
Bedrijven in het centrum nemen wel vaker deel aan projecten rondom graffitibestrijding
(18%). Bedrijven buiten de stad nemen hier minder vaak dan gemiddeld aan deel (4%).
Regio
Bedrijven in de Randstad nemen minder vaak dan gemiddeld deel aan projecten rondom
criminaliteitspreventie (23%). Bedrijven in het westen (exclusief Randstad) nemen minder
vaak dan gemiddeld deel aan beveiligingsprojecten voor het gebouw (16%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

277

11.6

Organisatoren van projecten

De projecten waar bedrijven aan deelnemen, worden meestal georganiseerd door de
gemeente, politie of buurtvereniging.
38 | Organisatoren van projecten (open vraag, meer antwoorden mogelijk)
gemeente

28

politie

13

buurtvereniging

12

branchevereniging

6

bedrijf zelf

5

persoon zelf

3

beveiligingsbedrijf

3

ondernemersvereniging

3

bedrijven industrieterrein

3

0

5

10

15

20

25

30

%

Bron: TNS NIPO, 2009
Basis: deelgenomen aan projecten (n=467)

Branche
Bedrijven in de overige financiële instellingen en zakelijke dienstverlening nemen minder
vaak dan gemiddeld deel aan projecten van de gemeente (14%).
Agglomeratie
Bedrijven in het centrum van de stad nemen vaker dan gemiddeld deel aan projecten die zijn
georganiseerd door de gemeente (37%). Bedrijven buiten de stad nemen minder vaak dan
gemiddeld deel aan projecten van de politie (7%). Deze bedrijven nemen echter vaker dan
gemiddeld deel aan projecten georganiseerd door de branchevereniging (16%).
Bedrijven in het centrum en aan de rand van de stad nemen minder vaak dan gemiddeld deel
aan projecten van een branchevereniging (respectievelijk 2% en 3%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Zakelijke Dienstverlening

278

Onderzoeksverantwoording

Onderzoeksverantwoording
Het onderzoek
Het veldwerk van de Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 liep 12 weken en vond
plaats van 21 september tot en met 22 december 2009. In totaal zijn 37.236 bedrijven op
vestigingsniveau telefonisch ondervraagd over hun criminaliteits- en veiligheidssituatie
gedurende de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek.
Het responspercentage onder de benaderde bedrijven is met 42% goed te noemen voor
onderzoek onder bedrijven. Mogelijk vinden bedrijven het onderwerp criminaliteit
zodanig belangrijk dat zij graag meewerken. Gezien de veldwerkperiode hebben de
resultaten van het onderzoek betrekking op een groot deel van het jaar 2009 en het laatste
kwartaal van 2008. Uit oogpunt van leesbaarheid hebben we deze verbijzondering in het
rapport achterwege gelaten en zijn de resultaten in tegenwoordige tijd geformuleerd.
Disproportionele stratificatie en herweging
De structuur van de zakelijke markten wordt gekenmerkt door een scheve verdeling: er
zijn heel veel kleine bedrijven en relatief weinig grote ondernemingen. Ook de verdeling
over sectoren en regio’s is ongelijkmatig. Om over de afzonderlijke sectoren,
grootteklassen en regio’s nauwkeurige uitspraken te kunnen doen, is de steekproef
disproportioneel gestratificeerd naar sector en bedrijfsgrootte.
Disproportionele stratificatie houdt in dat om nauwkeurige uitspraken te kunnen doen,
bewust wordt afgeweken van de verhoudingen in de populatie. Bepaalde categorieën
(bijvoorbeeld: grote ondernemingen) worden in de steekproef welbewust opgehoogd en
in andere categorieën (bijvoorbeeld bedrijven met 1 werkzame persoon) worden naar rato
van het aantal bedrijven in de populatie minder interviews gerealiseerd. In de analyse
wordt hiervoor gecorrigeerd door te herwegen naar de TNS NIPO populatie van
bedrijfsvestigingen.
Ten behoeve van de nauwkeurigheid van de onderzoeksresultaten is met de allocatie van
de aantallen gesprekken over de sectoren rekening gehouden met de verwachte spreiding
in aantal delicten (op basis van de onderzoeksresultaten MBI 2002). Er is rekening
gehouden met een spreiding in delicten en het is ook mogelijk te kijken naar de 10% van
bedrijven met de meeste delicten. In bijlage 2 zijn de belangrijkste gegevens samengevat.
Voor een gedetailleerde beschrijving van de gehanteerde procedures verwijzen we naar
het Handboek Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010|

279

Gerealiseerde steekproef
In totaal zijn de 37.236 bedrijven op vestigingsniveau ondervraagd volgens de volgende
verdeling over sectoren:
1 | Gerealiseerde steekproefaantallen
Bouw
1
2 t/m 4
5 t/m 9
10 t/m 19
20 t/m 49
50 t/m 99
100+
Totaal

2.554
1.051
607
536
435
161
115
5.459

Detailhandel
1.836
4.024
3.329
1.634
815
200
71
11.909

Horeca
698
2.707
1.490
702
367
91
42
6.097

Vervoer

Dienstverlening
720
2.616
855
4.050
505
1.421
489
908
464
767
192
310
173
301
3.398
10.373

Totaal
8.424
12.687
7.352
4.269
2.848
954
702
37.236

De schatting van de schade die bedrijven lijden als gevolg van criminaliteit is gebaseerd
op de inschatting van de ondervraagden. De op deze manier verkregen gemiddelde
schadebedragen zijn, na verwijdering van uitschieters, vermenigvuldigd met het aantal
getroffen bedrijven. Voor een uitgebreide beschrijving van de gehanteerde methode
verwijzen we naar het Handboek.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010|

280

Management Summary

Management Summary
The objective of the Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven (‘Monitor Crime in the Business
Sector’, MCB) is to provide an insight into the victimisation of Dutch companies and the
measures they take to combat criminality. The MCB makes it possible to use facts and
figures to discuss the safety of companies and the measures needed to improve safety. This
involves evaluating the various developments throughout the years.
The questions on which the MCB is based are:
 What is the nature and extent of crime against Dutch companies?
 What is the nature and extent of the loss companies incur as a result of these crimes?
 What preventive measures do companies take to combat crime?
 What is the notification and reporting conduct of companies afflicted by crime?
 What is the companies’ experience and appreciation of police actions?
 Are there differences in these issues between the sectors?
 How do the results from this survey compare with the benchmark survey of the Monitor
Criminaliteit Bedrijfsleven carried out in 2004? This relates, in particular, to the absolute
numbers of companies in each sector confronted with crime, the total number of offences
and the nature of the offences.
In addition, we answer the question as to what percentage of the companies:
 experience criminality as a problem;
 has implemented preventive measures and/or participate in projects;
 makes records of crimes;
 has been confronted with offences;
 notifies offences to the police;
 is satisfied with the police;
 is confronted with internal criminality and has implemented preventive measures.
The survey has been carried out in the following five1 sectors of the Dutch business
community:
 Construction;
 Retail;
 Hotel and restaurant;
 Transport;
 Commercial services.
The fieldwork was carried out in the period from 21 September to and including 22
December 2009.
This summary contains a comprehensive review of the overall results from the survey. The
question as to the differences between the sectors is answered separately for each issue. We
also focus on the difference between the benchmark in 2004 and the measurement in 2009. In

1

Between 2004 and 2008, the investigation was carried out in the same five sectors and at the same scale.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

281

paragraph 1.7, we report the significant differences between 2008 and 2009. Further, the five
sector reports address the differences between branches within a sector and between
companies with different geographic locations (urban agglomeration and regional).
The table on page 300 and 301 summarises the most important figures for each sector from
2004 to and including 2009. This table also includes the confidence margins required to
interpret and compare the figures in the correct manner. Effective sampling and interim
adjustments of the sample based on variance analyses largely succeeded in achieving
confidence margins of 10% or less.

1.1

Nature and extent of crime against companies

The results from the MCB 2009 reveal that the total number of reported offences has
decreased compared to 2004. 2.9 million offences were reported by the construction, hotel
and restaurant, transport and commercial services sectors in 2004. In 2009, the figure was
2.3 million.
Almost one-third (30%) of all companies in the sectors that were examined were confronted
with one or more forms of crime (general victimisation2). The retail and hotel and restaurant
sectors are the sectors most frequently confronted with criminality.
General victimisation has decreased significantly in all sectors since 2004. 49% of the
companies in the retail sector were confronted with one or more forms of criminality in 2004
as compared to 43% in 2009. 47% of the companies in the hotel and restaurant sector were
victims of crime in 2004 as compared to 42% in 2009. In 2009 the commercial services and
construction sectors were, in relative terms, least afflicted by crime: 21% and 25%
respectively of the company branches in these sectors were victims of crime. In the transport
sector, one-third (32%) of company branches were afflicted by crime.
In addition to general victimisation, Table 1 also contains figures for multiple victimisation3.
9% of the company branches in the sectors examined in this survey were victims of more
than one type of crime, ranging from 5% in the commercial services sector to 16% in the
hotel and restaurant sector. Multiple victimisation has fallen in all sectors as compared to
2004.

2

General victimisation: when a company branch has been the victim of an offence on one or more occasions in

the past 12 months.
3

Multiple victimisation: when a company branch has been the victim of various types of offences in the past 12

months.
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

282

1 | General and multiple victimisation in 2009 (in %)

43
Retail
15

42
Hospitality
16

General victimisation

Multiple victimisation

32
Transport
10

25
Construction
7

21
Financial and Business Services
5

0

10

20

30

40

50

60

70

80

Source: TNS NIPO, 2009

In addition to general and multiple victimisation, it is possible to present results per offence
type (table 2). Compared to 2004, victimisation from theft, burglary, vandalism and violence
decreased in all sectors (with the exception of violence in the construction sector). Tough the
extent of the various forms of criminality differs between the five sectors examined by the
survey. Retail companies are relatively more frequently confronted with theft as compared to
the average in all sectors (27% compared to an average of 12%). The percentage of
companies in the retail sector confronted by theft has fallen compared to 2004, when 32%
companies in the retail sector were confronted by theft. However, in the transport and
commercial services sectors, the percentage of companies confronted by theft fell sharply.
The percentage of companies confronted by vandalism is highest in the retail and hotel and
restaurant sectors. In terms of burglary, the percentage of afflicted companies is highest in the
hotel and restaurant sector and the transport sector. The share of branches that have been
confronted by violence has, over the years, been highest in the hotel and restaurant sector and
the retail sector.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

283

2 | Victimisation per offence type per sector from 2004 up to and including 2009, with
significant differences between 2004 and 2009
% companies
confronted with
Burglary
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
Theft
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
Vandalism
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
Violence
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.

Construct
ion
13,3
12,6
12,2
12,3
10,5
10,3
-23%
11,8
11,0
11,2
11,5
9,3
10,0
-15%
11,6
10,2
10,5
9,6
8,9
8,2
-29%
2,2
1,6
2,0
1,8
1,8
1,7
-

Retail

14,5
13,1
10,9
10,9
10,2
9,9
-32%
31,7
30,1
27,8
27,0
28,4
27,2
-14%
18,4
19,6
18,4
18,4
17,8
15,2
-17%
6,7
6,2
5,2
5,0
5,6
5,4
-19%

Hotel and
restaurant
16,6
14,5
12,6
13,6
13,7
14,6
-12%
17,0
16,3
14,7
14,8
14,6
13,9
-18%
24,1
24,1
23,1
23,6
24,1
21,8
-10%
10,0
9,1
9,1
8,9
9,1
8,0
-20%

Transport

20,1
17,9
16,5
15,9
13,6
14,8
-26%
14,7
12,4
11,5
11,6
9,7
9,9
-33%
17,2
16,2
14,8
13,4
11,8
12,4
-28%
7,3
5,3
5,2
4,6
4,2
4,6
-37%

Commercial
services
11,0
8,7
8,5
8,2
7,2
6,1
-45%
6,2
5,0
5,1
4,4
3,9
3,5
-44%
11,5
10,8
10,0
10,7
9,5
8,8
-23%
3,6
2,8
2,9
2,9
2,8
2,6
-28%

Source: TNS NIPO, 2009
Figures shown in bold indicate a significant difference from 2004.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

284

Although knowledge about the percentage of victimised companies is relevant, it is equally
important to examine how often victimised companies were afflicted over the past year.
Using this data, it is possible to estimate the total number of offences (table 3) and the
development of this figure over years gone by.
Table 3 reveals that the number of thefts in the hotel and restaurant, transport and commercial
services sectors has decreased as compared to 2004. Table 3 also reveals that theft, in analogy
with the situation in 2004, is the most frequent form of crime in the retail sector. This has not
changed compared to 2004. In 2009, over 1.5 million thefts were carried out in the retail
sector. Table 3 also shows that theft is also the most common type of crime in the
construction sector, despite the number having fallen compared to 2004.
In the hotel and restaurant, transport and commercial services sectors, vandalism is the most
common type of crime. Compared to 2004, acts of vandalism in the construction, retail and
transport sectors have decreased. In commercial services, acts of vandalism have increased
compared to 2004. The number of burglaries has also decreased in all sectors in the past year,
compared to 2004.
Significant differences in the number of offences between 2004 and 2009 are listed in table 3.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

285

3 | Number of offences per sector and offence type from 2004 up to and including 2009, with
significant differences between 2004 and 2009
Offence

Burglary

Theft

Vandalism

Violence4

2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.
2004
2005
2006
2007
2008
2009
diff.

Construct
ion
21.000
18.000
18.000
19.000
19.000
18.000
-14%
27.000
22.000
24.000
26.000
23.000
26.000
-4%
24.000
18.000
19.000
16.000
23.000
18.000
-25%
2,2
1,6
2,0
1,8
1,8
1,7
-

Retail

42.000
32.000
29.000
28.000
26.000
27.000
-36%
1.500.000
1.600.000
1.200.000
974.000
1.727.000
1.527.000

86.000
88.000
89.000
92.000
93.000
71.000
-17%
6,7
6,2
5,2
5,0
5,6
5,4
-19%

Hotel and
restaurant
12.000
10.000
9.000
9.000
9.000
9.000
-25%
49.000
45.000
33.000
35.000
34.000
29.000
-41%
38.000
37.000
38.000
39.000
38.000
32.000
-16%
10,0
9,1
9,1
8,9
9,1
8,0
-20%

Figures based on respondents’ estimates

Transport

17.000
15.000
16.000
13.000
10.000
11.000
-35%
27.000
16.000
16.000
13.000
12.000
10.000
-63%
19.000
19.000
18.000
15.000
11.000
14.000
-26%
7,3
5,3
5,2
4,6
4,2
4,6
-37%

Commercial
services
34.000
27.000
25.000
24.000
31.000
25.000
-26%
28.000
21.000
20.000
21.000
22.000
21.000
-25%
47.000
38.000
39.000
46.000
53.000
48.000
+2%
3,6
2,8
2,9
2,9
2,8
2,6
-28%

Source: TNS NIPO, 2009

Figures shown in bold indicate a significant difference from 2004.
The difference scores are based on rounded-off figures.

4

In view of the limited incidence of violent crimes it is not statistically justifiable to issue estimates of the total

number of violent offences. The percentages in this row indicate victimisation per sector, where violence is
encountered.
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

286

Top 10 percent of the most afflicted company branches per sector
This section distinguishes the company branches most afflicted by criminality. To this end,
for each branch, we have selected 10 percent of company branches most afflicted by
criminality. This group is referred to as “the top 10 percent of the most afflicted companies”,
and is compared with other company branches that have been less severely afflicted. The
objective is to determine whether the companies most afflicted by criminality in 2009 exhibit
specific characteristics.
General characteristics of the branch
Companies with their own premises and own means of transport are more frequently
members of the top 10 percent of the most afflicted branches. Companies in city centres are
also above-average members of the top 10 percent of the companies most afflicted by
criminality. Companies outside the cities are less frequently members of the top 10 percent.
Companies located in a shopping centre, in separate company premises or on an industrial
estate are, in particular, overrepresented in the top 10 percent of the most afflicted
companies.
Characteristics specific to the sector and location
• In the top 10 percent of afflicted companies within the construction sector, ground, water
and road-construction companies are more commonly represented. Conversely, nonresidential construction, finishing companies, odd-job and installation companies are less
commonly represented in the top 10 percent of most afflicted companies.
• The top 10 percent of most afflicted companies in the retail sector include many
companies active in the food, beverages and tobacco trade, the general retail trade, drug
stores, and the clothing retail trade. These are drug stores and perfumeries, but also
pharmacists and petrol stations. These companies are relatively frequently located in a
shopping centre. The top 10 percent of most afflicted companies includes a relatively
large number of companies located in a shopping centre.
• Cafés are overrepresented in the top 10 percent of the most afflicted companies in the
hotel and restaurant sector. Companies in the city centres, in particular, are relatively
frequently represented in the top 10 percent of most afflicted companies. Companies
outside the cities are below-average members of this top 10 percent.
• Tram and taxi companies are above-average members of the top 10 percent of most
afflicted companies in the transport sector. The transport companies with the most
offences are relatively frequently located on an industrial estate and relatively
infrequently in premises next to a home. The shipping and warehouse segments are
underrepresented in this top 10 percent.
• Travel agencies and law firms are above average members of the top 10 percent of the
most afflicted companies in the commercial services sector. Conversely advertising
agencies, economic consultancies and architects are below-average members of the top
10 percent of most afflicted companies. These top 10 percent of the most afflicted
companies are relatively frequently located in city centres.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

287

Awareness of the problem
Company branches often afflicted by criminality more frequently perceive criminality as a
problem for their operations. A relatively large number of companies in this group take
measures to combat crime and invest above-average sums on these measures. In addition,
they more frequently keep records of crimes, seek advice, and take part in projects.
Victimisation
This group not only exhibits a higher incidence of single victimisation but also exhibits a
higher incidence of multiple victimisation. On average, the percentage of the most afflicted
companies confronted with more than one form of offence is 69% of the top 10 percent
companies.
Table 4 shows the percentage of all crimes committed against the companies that are most
afflicted by criminality. A higher percentage in table 4 is indicative of a greater concentration
of criminality within a relatively small group (the top 10 percent) of companies. For example:
in the retail sector 65 percent of all thefts (almost 1 million of over 1.5 million) are
committed in the 10% most afflicted company branches and ‘just’ 35 percent (over 500,000)
in the other company branches.
4 | The top 10 percent most afflicted companies’ share of total number of offences (%)
% of total number of offences
Construction
Retail
Hotel and restaurant
Transport
Commercial services

Burglary
22
5
15
23
16

Theft
43
65
56
34
40

Vandalism
37
9
45
51
32
Source: TNS NIPO, 2009

The extent to which the offence occurs at an above-average frequency varies greatly. The top
10 percent of the most afflicted companies are confronted with an above-average incidence
of theft. 65% and 56% of all thefts confronting the retail and hotel and restaurant sectors
respectively are committed against the top 10 most afflicted company branches.
Consequently the majority of thefts occur at a limited number of company branches.
In the construction and transport sectors, over one fifth (22% and 23% respectively) of the
burglaries is encountered at the top 10 companies.
With the exception of the retail sector, in the top 10 most afflicted companies, one third (32%
of the companies in commercial services) to half (51% of the companies in the transport
sector) of the vandalism takes place at the 10 percent of companies.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

288

1.2

Loss caused by criminality

An insight into the costs companies incur as a result of criminality is obtained by taking into
account both direct loss and indirect loss. The total loss incurred by all the sectors is approx.
599 million euros5. Consequently the total loss incurred as a result of criminality has
decreased as compared to 2004 (then 686 million euros), a decrease of 13%.
Table 5 reveals that the retail sector, in particular, accounts for a relatively large proportion
of the total loss: theft and burglary constitute the largest cost item for this sector. Significant
decreases in the estimated loss incurred in 2009 as compared to 2004 are indicated in the
table as percentages. The increase in losses from burglary in the hotel and restaurant sector is
eye-catching (from €18 million to €21 million). Compared to 2004, this increased by 17% in
2009, while the total number of burglaries actually decreased. In commercial services, there
has been an increase in losses from vandalism (from €24 million to €29 million). This
increase amounted to 21% compared to 2004.

5

Exclusive of the loss incurred as a result of violent offences.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

289

5 | Loss figures per sector and offence, in millions of euros*- 2004 to and including 2009
Loss in mill. euros:

Construct
Retail
ion
89
55
Burglary
2004
79
57
2005
75
52
2006
77
54
2007
71
57
2008
74
53
2009
-17%
diff.
146
40
Theft
2004
141
35
2005
120
40
2006
114
41
2007
140
42
2008
129
38
2009
-12%
diff.
34
15
Vandalism
2004
34
15
2005
30
15
2006
32
14
2007
33
14
2008
29
14
2009
-15%
diff.
11
9
Other
2004
11
5
2005
10
7
2006
9
5
2007
11
5
2008
9
9
2009
diff.
Total 2009
114
241
Total estimated loss in 2004: 686 million euros
Total estimated loss in 2009: 599 million euros

Hotel and
restaurant
18
18
17
19
19
21
+17%
12
12
11
11
13
13
12
10
10
11
11
11
2.3
2
2
2
2
5
50

Transport

36
25
26
25
22
24
-33%
22
18
15
17
15
16
-27%
10
9
7
8
6
6
-40%
4
4
3
3
2
2
-50%
48

Commercial
services
84
74
66
63
74
61
-27%
33
27
25
22
31
28
24
22
20
22
29
29
+21%
30
21
18
16
25
28
146

Source: TNS NIPO, 2009
Figures shown in bold indicate a significant difference from 2004
*Figures based on respondents’ estimates

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

290

1.3

Preventive measures

The vast majority of the companies would appear to be aware of the possibility of becoming
a victim of crime (Table 6). Almost three-quarters (73%) of the companies in all sectors take
preventive measures. This is lower in the construction sector, namely 63%. This percentage
is much higher in the other four sectors (retail 80%, hotel and restaurant 76%, transport 72%
and commercial services 72%).
Companies usually take technical measures. The following table reveals that companies often
decide to install an alarm. In addition, many companies fit extra locks and/or install CCTVs.
6 | Percentage of companies that take preventive measures and percentage of companies that
take the measures listed below, 2009 (top 3 shaded grey)
Construct
ion

Retail

Hotel and
restaurant

Transport

Commercial
services

Takes preventive
measures:

63%

80%

76%

72%

72%

Audible alarm
Silent alarm
Extra locks
Extra heavy hinges
and locks
Fences
Security services /
gatekeeper
Extra lighting
CCTVs / infrared

37
25
29
17

54
42
23
12

53
37
22
13

48
32
22
10

51
35
28
18

20
9

10
11

4
13

23
15

6
12

10
9

8
28

7
30

10
21

7
10
Source: TNS NIPO, 2009

The number of companies that request advice on crime prevention varies per sector, and will
increase as the companies begin to experience crime as more of a problem.
17% of the companies sought advice in 2009 as compared to 19% in 2004. The number of
companies in the construction, retail and hotel and restaurant sectors that sought advice has
not decreased markedly. However, the number of companies seeking advice about combating
criminality has decreased in the transport and commercial services sectors. The nature of the
advice relates primarily to electronic security and the prevention of theft.
On average, companies that are most afflicted by crime (top 10 percent) request advice more
frequently; almost twice as many companies. The advice related to preventing theft by third
parties and electronic prevention.
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

291

7 | Percentage that seek advice or participate in projects - 2004 to and including 2009
Sector

% Seeking

% Seeking

% Seeking

% Seeking

% Seeking

% Seeking

advice

advice

advice

advice

advice

advice

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Construction

12

13

11

12

12

11

Retail

25

24

22

23

24

25

Hotel and
restaurant
Transport

21

20

19

18

19

20

19

18

17

18

18

17

Commercial
services

17

15

15

15

14

-11%

Sector

14

-18%

% Project

% Project

% Project

% Project

% Project

% Project

participati

participatio

participatio

participatio

participatio

participati

on

n

n

n

n

on

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Construction

3

4

3

4

3

3

Retail

6

6

6

6

7

7

+17%

Hotel and
restaurant
Transport

8

8

8

8

8

7

5

5

5

5

5

5

Commercial
services

4

4

4

4

4

4

Source: TNS NIPO, 2009
Figures shown in bold indicate a significant difference from 2004

Participation in crime prevention projects, public order and security are other ways for
companies to arm themselves against crime. Moreover, projects offer companies an
opportunity to become familiar with other, more innovative means of combating crime. Table
7 lists the percentage of companies in each sector that took part in projects in 2009.
Of the companies that participate in these projects, 41% are focused on improving security in
the surroundings and 37% on general crime prevention. One-quarter (26%) of all companies
participating in security projects take part in the Keurmerk Veilig Ondernemen (Quality Mark
Safe Entrepreneurship, KVO), a higher percentage than in 2004 (then 16%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

292

1.4

Notification and reporting conduct

If we look at the notification conduct in all five sectors, we see that 60% of all companies
made one or more notification6 to the police in 2009. In 2004 this percentage was 67%. Of
the companies that were the victim of one or more offences, 26% also made an actual report
to the police. This percentage differs from 2004, when 28% of the companies reported
offences to the police7.
Notification and reporting conduct by sector
Zooming in on the afflicted companies by sector and comparing their notification and
reporting conduct reveals clear differences (Graph 8). Expressing these differences in terms
of percentages yields a parameter indicating the relationship between notification and
reporting. This parameter is referred to as the fallout, which indicates the dropout of the
companies that do not ultimately report the offence whilst they made the effort to give
notification of the offence. Graph 8 shows the sector with the largest fallout at the top and the
sector with the smallest fallout at the bottom.
8 | Relationship between giving notification of and reporting offences by afflicted companies
by sector in 2009

67
Hospitality
21

59
Retail
22

Reporting of crime
69
Transport

Filing of official
police report

33

58
Financial and Business Services
30

62
Construction
35

0

10

20

30

40

50

60

70

80

%

Source: TNS NIPO, 2009

6

A distinction is made between giving notification of an offence and reporting an offence. When an offence is

reported an official report or a standard report form is drawn up and signed. Giving notification of an offence
relates to informing the police of an offence in the broadest sense of the word. Consequently, formally speaking
‘notification’ includes reporting an offence.
7

These percentages relate to all companies together and are not sector-specific.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

293

The fallout is greatest in the hotel and restaurant sector, in which seven in ten (69%)
companies that give notification of an offence do not ultimately report the offence (see both
graph 8 and table 9). Many afflicted companies in the retail sector also give notification of
offences but do not ultimately report them: In this case, the fallout is almost two thirds
(63%). In the construction sector, relatively the most companies make an effort to both notify
and report offences; in this case, the fallout is over four in ten (44%).
9 | Fallout between notification and reporting conduct in afflicted companies – 2004 to and
including 2009

2004

2005

2006

2007

2008

2009

66

64

66

65

61

62

Report

37

37

36

36

34

35

Fallout

44%

42%

45%

45%

44%

44%

Notificat

64

63

61

61

58

59

Report

25

25

23

23

22

22

Fallout

61%

60%

62%

62%

62%

63%

Notificat

69

67

63

65

65

67

Report

22

22

21

20

18

21

Fallout

68 %

67 %

67%

69%

72%

69%

Notificat

70

68

69

70

66

69

Report

35

33

35

35

33

33

Fallout

50%

51%

49%

50%

50%

52%

Notificat

65

60

66

61

59

58

Sector
%
Construction

Notificat
ion

Retail

ion

Hotel and
restaurant

Transport

ion

ion

Commercial
services

ion

Report

31

31

32

30

31

30

Fallout

52%

48%

52%

51%

47%

48%

Source: TNS NIPO, 2009

Notification and reporting conduct by type of offence
The study reveals a difference between the notification conduct for burglary and the
notification conduct for other forms of crime. In total, 86% of the companies confronted with
burglary notified the police of the offence. All sectors give notification of burglary relatively
more frequently than other offences. 49% of all companies give notification of theft. The
retail sector gives notification of theft with the lowest frequency (45%) and the transport
sector with the highest frequency (66%). 46% of all companies give notification of
vandalism. The hotel and restaurant sector and the retail sector cite vandalism with relatively
the lowest frequency (44%). 59% of all companies confronted with violence give notification
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

294

of the offence: the frequency is lowest in the construction sector (44%) and highest in the
hotel and restaurant sector (71%).
The degree of fallout varies with the type of offence. The number of companies giving
notification of violent offences, in particular, is lower than the number that ultimately reports
the offence (fallout of 72%). For most types of offence the fallout amounts to almost four in
ten to more than two-thirds. The fallout is relatively high for burglaries in the hotel and
restaurant sector and the retail sector: Almost nine in ten (87%) of afflicted hotel and
restaurant companies make notification of burglary. Almost one in five companies (18%)
reports the offence. In the retail sector, 89% makes notification and 23% actually report
burglaries. In the case of violent offences, we also see high fallout in the hotel and restaurant
and retail sectors. Of all hotel and restaurant companies, 71% makes notification and 16%
reports. In the retail sector, this is 58% and 11% respectively.

1.5

Experience with and appreciation of the police

The satisfaction with police action has increased since 2004. More than half (52%) of all
companies that have had contact with the police following the notification or reporting of an
offence were (extremely) satisfied with the police. Satisfaction varies from 43% in the
construction and transport sectors, to 59% in the hotel and restaurant sector.
10 | Percentage of companies that is (extremely) satisfied with police action
Sector

Construction
Retail
Hotel and restaurant
Transport
Commercial services

% satisfied

%

%

%

%

% satisfied

in 2004

% satisfied

% satisfied

% satisfied

% satisfied

in 2009

in 2005

in 2006

in 2007

in 2008

42

46

49

44

50

43

51

55

59

57

59

57

55

59

60

61

60

59

41

45

45

44

50

43

50

50

50

54

48
48
Source: TNS NIPO, 2009

Figures shown in bold indicate a significant difference from 2004

The primary reasons for the companies’ satisfaction with the police were the speed of police
action (25%) and the customer-friendliness of the police (21%).
The most important reasons for dissatisfaction were the perception that the police failed to
take action following the notification or reporting of an offence (16%) and the lack of a
visible result (15%). However, these reasons were cited less frequently than in 2004 (then
both 19%). The lack of feedback is also mentioned (16%). This has increased compared to
2004 (6%).

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

295

1.6

Internal criminality

The MCB began to devote specific attention to internal criminality in 2006, with this being
repeated in 2007, 2008 and 2009. Internal criminality is understood as the theft of money or
goods by the company’s employees. This Section compares the situation with 2006.
The percentage of companies that encountered internal criminality in 2009 has not changed
from 2006. In total, 5% of all companies have been afflicted by internal criminality8. This
ranges from 8% in the hotel and restaurant and retail sectors to 2% in the commercial
services sector. Internal criminality in the retail sector has increased as compared to 2006
(then 7%). In this sector we also see a variation per company type: for example, 25% of the
supermarkets state that they are confronted with internal criminality compared to an average
of 8% for the entire sector. 5% of the companies in the transport and construction sectors
stated that they have been confronted by internal criminality.
The measure most frequently taken to combat internal criminality is checking references
when hiring new employees (52% of the companies). This measure was taken more
frequently in 2008 than in 2009 (then 41%). In addition, 44% of the companies have drawn
up employee rules relating to internal criminality, a figure which has also increased in
comparison with 2006 (then 36%). Four out of ten (39%) companies always report internal
crimes, an increase in comparison with 2006 (then 30%).

1.7

Most important results from 2008 in comparison with 2007

This report compares the results from 2009 with the benchmark survey in 2004. However, it
is also interesting to gain an insight into the developments compared to 2008. That is why
this section reviews the most striking differences compared to 2008.
Victimisation
Throughout all sectors, general victimisation – companies that have been confronted by one
or more types of offence – has decreased. In 2009, this figure is 30% compared to 32% in
2008. General victimisation has decreased in the retail, hotel and restaurant and commercial
services sectors. In the retail and commercial services sectors, this also applies to multiple
victimisation.
In the retail sector, over four in ten (43%) of the companies have been the victim of one or
more offences. In 2008 this was still the case for 46% of the companies. Multiple
victimisation in the retail sector has dropped from 16% to 15%. In 2009, 42% of the
companies in the hotel and restaurant sector were victims of one or more offences. This has
decreased compared to 2008, when 44% had been the victims of one or more offences.
However, multiple victimisation remained the same in this sector. The number of victims of
one or more offences also decreased in the commercial services sector. In 2008, almost a
quarter (23%) had been the victim of criminality. In 2009, this dropped to 21%. Multiple

8

This includes sole proprietors. See sector reports for exact distribution per branch.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

296

victimisation also decreased in this sector. In 2009, multiple victimisation fell by almost one
percent.9
The extent to which criminality is experienced as a problem, has not decreased in almost all
sectors. The exception in this case is the transport sector, where this figure increased to 28%.
In 2008 this percentage was 25%.
Compared to 2008, the number of companies that adopted preventive measures remained the
same. This was the case for all sectors.
For all sectors in general, we see that satisfaction with police action has not changed
compared to 2008. If we examine each sector separately, we see that satisfaction has
decreased in the construction and transport sectors. In both sectors, half of the companies
were still satisfied with the police in 2008 (50%). In 2009, this dropped to 43% of the
companies. In the other sectors, satisfaction with the police remained unchanged.
Burglary
The percentage of companies afflicted by burglary remained the same in most sectors
compared to 2008. The only sector to see a decrease was the commercial services sector. In
the commercial services sector, 6% of the companies were confronted with burglary in 2009,
whilst the figure was only 7% in 2008. The number of offences in this sector also decreased,
from 31,000 to 25,000. The estimate for the total loss that accompanies these offences,
dropped from €74 million to €61 million.
In the other sectors, the frequency with which burglary was encountered, and thus the number
of offences, remained the same compared to 2008.
Theft
The percentage of companies confronted by theft has not changed compared to 2008. The
losses associated with theft only fell in the retail sector, compared to 2008. In 2009, €129
million of losses could be attributed to theft in the retail sector. In 2008, this figure was €140
million.
Vandalism
In the retail and hotel and restaurant sectors, the percentage of companies confronted by
vandalism decreased compared to 2008. In the retail sector, 15% of companies were afflicted
by vandalism. Further, the frequency with which vandalism was encountered also dropped
from an average of 3.4 per company in 2008, to 3.0 in 2009. Thus the total cases of
vandalism also decreased from 93,000 to 71,000, along with the estimated total loss from €33
million to €29 million. In the hotel and restaurant sector, the percentage of companies
afflicted by vandalism decreased to 22% (was 24% in 2008). The average frequency with
which vandalism was encountered by hotel and restaurant companies remained the same.

9

After rounding off to whole numbers, multiple victimisation is 5% in both years. However, in 2008 the figure

was 5.4% without rounding off, and 4.5% in 2009. This is a significant difference.
Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

297

Though there was a decrease in the total cases of vandalism in the hotel and restaurant sector:
from 38,000 in 2008 to 32,000 in 2009.
Violence
Compared to 2008, there is no significant difference in the percentage of companies afflicted
by violence. A decrease in the percentage of companies afflicted by violence was only
witnessed in the hotel and restaurant sector. In 2009, 8% of all hotel and restaurant
companies suffered a violent offence. In 2008 this percentage was 9%. The average
frequency with which hotel and restaurant companies are afflicted by violence does not differ
from 2008 in any of the sectors.10

1.8

Table of results 2004 to and including 2009

Finally, the following two pages contain a summary table containing the most relevant
figures per sector for the years from 2004 to and including 2009. This highlights the
significant differences between 2009 and 2004.

10

In view of the low number of reports of violence it is not possible to issue a justifiable conclusion about the

total number of violent offences.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

298

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009| © WODC | 31 januari 2010 |

299

Retail

Retail

Retail

Retail

Retail

Retail

Construction

Construction

Construction

Construction

Construction

Construction

2004 - 2009

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Sample size (rounded) n

5,700

6,400

5,800

6,700

3,400

5,500

8,800

9,000

11,800

10,700

12,400

11,900

% experienced crime as a
(slight/serious) problem

25

22

22

22

19

19**

42

40

37

36

35

35**

% take preventive measures

66

65

64

64

63

63**

81

82

80

81

80

80

% keep a record of crime
% take part in projects

16
3

18
4

18
3

18
4

17
3

16
3

22
6

24
6

24
6

26
6

25
7

24**
7**

% (very) satisfied with police

42

46

49

44

50

43

51

55

59

57

59

57**

% general victimisation

30

28

28

27

25

25**

49

49

45

45

46

43**

% multiple victimisation

10

8

9

8

7

7**

20

19

17

16

16

15**

13

13

12

12

11

10**

15

13

11

11

10

10**

Victimisation

Burglary
% business victims

2.2

2.0

2.1

2.1

2.0

1.9**

1.9

1.6

1.7

1.7

1.6

1.7**

Estimated total no. offences

21,000

18,000

18,000

19,000

19,000

18,000*

42,000

32,000

29,000

28,000

26,000

27,000**

Relative margin

8.1%

6.9%

7.6%

7.3%

11.2%

8.6%

6.4%

7.0%

6.2%

6.6%

6.7%

6.8%

Estimated total losses (mln €)

€ 55

€ 57

€ 52

€ 54

€ 57

€ 53

€ 89

€ 79

€ 75

€ 77

€ 71

€ 74**

Relative margin

8.9%

7.6%

8.8%

8.3%

10.4%

9.4%

6.6%

7.9%

6.6%

7.1%

6.6%

6.7%

% victims reported crime

84

87

86

86

80

83

88

87

88

89

87

89

% victims filed police report

41

47

45

45

43

43

26

25

25

25

24

23

Average frequency

Theft
% business victims

12

11

11

12

9

10**

32

30

28

27

28

27**

Average frequency

3.5

3.0

3.2

3.4

2.8

3.1

31.9

35.4

28.4

24

37.7

34.8

Estimated total no. offences

27,000

22,000

24,000

26,000

23,000

26,000*

1,500,000

Relative margin

10.4%

9.0%

9.7%

8.8%

11.9%

12.7%

8.5%

10.7%

7.6%

8.4%

8.1%

7.5%

Estimated total losses (mln €)

€ 40

€ 35

€ 40

€ 41

€ 42

€ 38

€ 146

€ 141

€ 120

€ 114

€ 140

€ 129 **

Relative margin

10.7%

9.8%

10.6%

11.3%

14.5%

14.0%

5.0%

4.7%

4.6%

4.7%

4.2%

4.2%

% victims reported crime

51

51

51

54

55

53

47

48

45

47

44

45

% victims filed police report

31

31

29

33

31

31

18

19

17

18

16

16

12

10

11

10

9

8**

18

20

18

18

18

15**

1,600,000 1,200,000

974,000

1,727,000 1,527,000

Destruction
% business victims

3.1

2.7

2.8

2.7

3.0

2.6

3.2

3.1

3.4

3.4

3.4

3.0

Estimated total no. offences

24,000

18,000

19,000

16,000

23,000

18,000*

86,000

88,000

89,000

92,000

93,000

71,000**

Relative margin

12.7%

11.3%

10.9%

10.6%

18.6%

13.6%

7.9%

8.5%

8.5%

8.6%

8.5%

8.4%

Estimated total losses (mln €)

€ 15

€ 15

€ 15

€ 14

€ 14

€ 14

€ 34

€ 34

€ 30

€ 32

€ 33

€ 29**

Relative margin

Average frequency

10.7%

9.4%

10.2%

12.1%

13.4%

12.4%

6.6%

6.5%

5.8%

6.1%

5.5%

6.5%

% victims reported crime

46

46

47

48

48

48

46

44

44

47

45

44

% victims filed police report

25

24

24

24

27

26

17

18

17

19

18

17

Violent crimes
2

2

2

2

2

2

7

6

5

5

6

5**

18.4%

15.3%

17.1%

15.0%

21.4%

16.5%

7.5%

9.9%

6.9%

8.9%

7.1%

9.0%

Average frequency

3.3

2.5

2.8

2.2

2.1

4.6

4.5

4.9

4.8

4.0

5.5

4.7

% victims reported crime

56

42

40

43

36

44

59

57

52

54

55

58

% victims filed police report

30

23

17

19

12

18

15

14

12

12

14

11

3

3

4

3

3

3

6

5

5

5

5

5*

% business victims
Relatieve marge percentage

Other forms of crime
% business victims
Average frequency

11.5

5.8

6.5

3.1

3.0

3.7*

18.9

24.1

11.8

17

14.9

13.3

Estimated total no. offences

27,000

14,000

16,000

7,000

8,000

11,000*

170,000

200,000

86,000

118,000

118,000

109,000

Estimated total losses (mln €)

€ 8.5

€5

€7

€5

€5

€9

€ 11

€ 11

€ 10

€9

€ 11

€9

% victims reported crime

36

39

37

35

28

28

46

43

44

47

42

41

% victims filed police report

18

18

16

15

13

17

18

19

16

16

14

14

* significant difference from 2004 to 2009 with 95% reliability

** very significant difference from 2004 to 2009 with 99% reliability

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 |

300

Commercial
services

Commercial
services

Commercial
services

Commercial
services

2005

2006

9,300

9,000

2007
10,100

2008
12,100

2009
10,400

34

32

30

31

30

31**

38

34

32

31

25

28**

22

19

19

18

16

15**

77

77

77

76

76

76

73

72

71

71

73

72

74

76

75

75

72

72**

18
8

20
8

20
8

22
8

22
8

22**
7

26
5

27
5

26
5

28
5

27
5

27
5

17
4

18
4

19
4

20
4

18
4

17
4

55

59

60

61

60

59*

41

45

45

44

50

43

50

50

50

54

48

48

47

45

43

43

44

42**

42

39

37

34

31

32**

29

26

25

24

23

21**

19

18

16

17

17

16**

16

14

12

12

10

10**

8

6

6

6

5

5**

Commercial
services

Commercial
services
2004
7,800

Transport
2009
3,400

Transport
2008
3,000

Transport
2007
3,600

Transport
2006
4,800

Transport
2005
3,900

Transport
2004
6,500

Hotel and
restaurant
2009
6,100

Hotel and
restaurant
2008
6,600

Hotel and
restaurant
2007
6,600

Hotel and
restaurant
2006
6,200

Hotel and
restaurant
2005
9,500

Hotel and
restaurant
2004
8,900

17

15

13

14

14

15**

20

18

17

16

14

15**

11

9

9

8

7

6**

1.8

1.7

1.8

1.7

1.6

1.6**

2.9

2.9

3.2

2.8

2.7

2.5**

1.8

1.8

1.7

1.7

1.7

1.7

12,000

10,000

9,000

9,000

9,000

9,000**

17,000

15,000

16,000

13,000

10,000

11,000**

34,000

27,000

25,000

24,000

31,000

25,000**

6.5%

6.5%

10.3%

8.6%

7.9%

7.8%

7.9%

9.9%

10.9%

10.7%

13.4%

11.4%

7.2%

7.2%

7.6%

7.4%

9.3%

8.4%
€ 61**

€ 18

€ 18

€ 17

€ 19

€ 19

€ 21*

€ 36

€ 25

€ 26

€ 25

€ 22

€ 24**

€ 84

€ 74

€ 66

€ 63

€ 74

7.7%

7.9%

9.8%

9.2%

8.9%

9.1%

7.8%

9.3%

9.5%

10.2%

11.4%

10.8%

8.0%

8.1%

8.3%

7.9%

8.0%

88

89

87

89

88

87

83

83

80

85

82

80

89

90

87

88

88

9.9%
86

20

19

20

20

15

18

35

36

35

38

39

32

36

39

34

33

40

35

17

16

15

15

15

14**

15

12

12

12

10

10**

6

5

5

4

4

4**

7.2

6.9

5.6

5.9

5.9

5.2**

6.6

4.6

4.8

4.2

4.2

3.6**

2.8

2.6

2.4

2.9

2.4

2.5

49,000

45,000

33,000

35,000

34,000

29,000**

27,000

16,000

16,000

13,000

12,000

10,000**

28,000

21,000

20,000

21,000

22,000

21,000**

12.4%

12.6%

12.9%

17.0%

14.7%

13.7%

17.0%

14.0%

18.2%

16.3%

19.6%

14.1%

16.1%

12.1%

13.3%

14.9%

11.8%

16.5%

€ 12

€ 12

€ 11

€ 11

€ 13

€ 13

€ 22

€ 18

€ 15

€ 17

€ 15

€ 16**

€ 33

€ 27

€ 25

€ 22

€ 31

€ 28

9.5%

10.8%

11.3%

10.9%

13.2%

18.0%

10.7%

11.7%

13.8%

14.4%

16.9%

17.4%

12.1%

11.8%

12.1%

12.4%

12.6%

14.2%

45

44

41

42

44

48

63

63

60

65

61

66

65

59

67

61

60

64

19

19

17

16

19

22

35

33

32

36

31

35

40

33

39

35

38

37

24

24

23

24

24

22**

17

16

15

13

12

12**

12

11

10

11

10

9**

4.1

4.1

4.3

4.3

4.2

3.8

4.0

4.3

4.4

4.0

3.5

4.1

2.5

2.2

2.5

2.7

2.5

2.4

38,000

37,000

38,000

39,000

38,000

32,000*

19,000

19,000

18,000

15,000

11,000

14,000**

47,000

38,000

39,000

46,000

53,000

48,000*

7.3%

8.3%

10.0%

9.0%

9.8%

10.6%

10.5%

15.3%

14.0%

14.9%

17.9%

20.8%

11.0%

8.6%

12.3%

11.1%

9.8%

11.4%

€ 12

€ 10

€ 10

€ 11

€ 11

€ 11

€ 10

€9

€7

€8

€6

€ 6**

€ 24

€ 22

€ 20

€ 22

€ 29

€ 29**

6.0%

6.8%

7.2%

6.7%

7.0%

8.6%

8.8%

10.9%

10.6%

12.3%

14.1%

12.8%

8.6%

8.6%

9.2%

8.0%

8.1%

9.9%

46

45

45

44

44

44

50

50

47

49

45

52

47

46

48

47

45

46

14

15

13

14

13

14

22

22

23

23

22

22

21

26

23

24

24

25

10

9

9

9

9

8**

7

5

5

5

4

5**

4

3

3

3

3

3**

6.4%

6.8%

8.2%

7.7%

7.9%

8.7%

9.0%

13.9%

12.3%

13.9%

19.5%

14.9%

10.9%

12.8%

11.9%

10.7%

9.2%

9.5%

4.3

4.1

3.8

4.2

4.8

5.0

6.7

6.8

4.5

12.5

10.6

12.6

3.6

3.4

3.8

5.7

4.1

4.6

68

64

66

67

67

71

56

59

56

53

52

62

55

53

53

56

50

56

17

16

16

16

12

16

22

18

23

21

19

24

21

21

22

20

20

21

7

5

5

5

6

5**

5

5

4

4

4

4**

7

6

5

6

6

5**

14.6

19.8

15.9

13

7.5

11.4

21.3

33.6

22.1

14.3

9.2

9.2*

36.8

31.3

33.5

60.6

38.8

13.3**

40,000

42,000

33,000

27,000

17,000

23,000

33,000

49,000

26,000

15,000

11,000

10,000**

440,000

340,000

300,000

580,000

547,000

174,000*

€ 2.3

€2

€2

€2

€2

€5

€4

€4

€3

€3

€2

€ 2*

€ 30

€ 21

€ 18

€ 16

€ 25

€ 28

52

54

52

57

49

52

45

39

48

46

50

44

29

28

29

30

27

31

12

15

15

18

12

14

24

17

21

19

21

23

13

14

13

16

14

15

Significances based on non-rounded figures

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 |

301
300

Bijlagen

Bijlage 1 Nielsen-gebieden en politieregio’s

1 | Nielsen-gebieden en de bijbehorende politieregio’s
Nielsen
Noord
Noord
Noord
Oost
Oost

Oost
West*
West*

West*

Zuid
Zuid

Zuid

Politieregio
(01) Groningen
(02) Friesland
(03) Drenthe
(04) IJsselland
(05) Twente
(06) Noord- en Oost Gelderland
(07) Gelderland Midden
(08) Gelderland Zuid
(25) Flevoland
(09) Utrecht
(10) Noord-Holland-Noord
(11) Zaanstreek-Waterland
(12) Kennemerland
(13) Amsterdam-Amstelland
(14) Gooi en Vechtstreek
(15) Haaglanden
(16) Hollands Midden
(17) Rotterdam-Rijnmond
(18) Zuid-Holland-Zuid
(19) Zeeland
(20) Midden- en West Brabant
(21) Brabant-Noord
(22) Brabant Zuid-Oost
(23) Limburg-Noord
(24) Limburg-Zuid

*: West wordt in 2 gebieden onderverdeeld

De 5 Nielsen regio’s zijn:
 Drie grote steden : Amsterdam, Rotterdam en Den Haag met randgemeenten;
 Rest West
: Overige gemeenten in de provincies Zuid-Holland,
Noord-Holland en Utrecht;
 Noord
: Provincies Groningen, Friesland en Drenthe;
 Oost
: Provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland;
 Zuid
: Provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 1

Bijlage 2

Tabellen bedrijven top10 procent van delicten

We presenteren in deze bijlage in tabelvorm de belangrijkste resultaten voor de bedrijven
met de 10% hoogste delicten ten opzichte van de totale groep, waarbij we ons beperken
tot de meest in het oog springende (significante) verschillen. De resultaten zijn per sector,
per delict (inbraak, diefstal en vernieling) weergegeven.
Er worden drie kolommen weergegeven:
 De top 10%-kolom bevat de resultaten van de 10% van bedrijfsvestigingen met het
hoogste aantal delicten;
 De kolom overig bevat de resultaten van de overige vestigingen die met het delict te
maken hebben gehad (overige 90%);
 De kolom Totaal geeft de resultaten voor alle vestigingen binnen de sector, inclusief
de niet getroffen bedrijven.
De resultaten van de top10 procent of de overige slachtoffers zijn vetgedrukt indien deze
significant verschillen van de totale populatie. (Bij melding delict bij de politie is de
kolom top10 procent vergeleken met de kolom overig en niet de totaalkolom, omdat in
deze kolom ook niet-slachtoffers zijn opgenomen die uiteraard geen melding bij de
politie hebben gedaan.) Door afrondingen kan het absolute totaal aantal delicten
weergegeven in deze tabellen afwijken van het totaal aantal delicten zoals weergegeven
in de hoofdtabel van de Samenvattende bevindingen.

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

1 | Bouw - inbraak
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Burgerlijke/utiliteitsbouw

37

31

Branche
27

Grond/water/wegenbouw

19

10

8

Afwerking

1

17

21

Installatie

30

20

16

Klusbedrijven

5

17

23

Aard locatie
Kantorencomplex

9

3

1

Bedrijfs/industrieterrein

27

25

14

Afzonderlijk bedrijfspand

29

15

10

Bedrijf aan woonhuis

23

49

69

19

15

16

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie
Rand agglomeratie

54

49

42

Buiten agglomeratie

27

35

42

77

56

43

93

80

63

21

20

11

9

5

3

89

83

-**

46

28

10

49

22

8

9

4

2

Aantal inbraken

4.200

13.700

17.900

In % van het totaal

23

77

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

2 | Detailhandel - inbraak
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Branche
Auto-detailhandel

20

6

4

Auto-reparatie/garages

25

12

8

Voeding/genotmiddelen

10

16

12

Drogist/kleding e.d.

3

14

14

Bloemen/kappers/pedicures e.d.

7

14

25

Winkelcentrum

15

35

33

Bedrijfs/industrieterrein

39

19

10

Afzonderlijk bedrijfspand

22

23

20

Bedrijf aan woonhuis

5

12

25

18

34

37

Aard locatie

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie
Rand agglomeratie

62

44

39

Buiten agglomeratie

19

21

23

69

45

35

91

92

80

45

38

25

16

9

7

91

89

-**

58

39

27

46

27

15

20

9

5

Aantal inbraken

6.300

20.200

26.500

In % van het totaal

24

76

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

3 | Horeca - inbraak
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Restaurants

52

50

53

Café’s

17

29

26

Hotels, pensions

24

14

15

Branche

Aard locatie
Bedrijfs/industrieterrein

3

3

3

Afzonderlijk bedrijfspand

47

33

31

Bedrijf aan woonhuis

9

17

23

Winkelcentrum

17

21

22

32

36

38

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie
Rand agglomeratie

37

33

29

Buiten agglomeratie

31

31

33

48

45

40

96

86

76

40

28

20

17

9

7

90

86

-**

35

24

14

46

31

22

17

11

8

Aantal inbraken

2.200

6.900

9.100

In % van het totaal

24

76

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

4 | Transport - inbraak
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Goederenwegvervoer

82

66

62

Tram- en taxibedrijven

7

12

13

Branche

Zeevaart/Vemen/Pakhuizen

8

10

15

Communicatiebedrijven

1

5

4

Overige transport

2

7

7

Aard locatie
Bedrijfs/industrieterrein

61

36

26

Afzonderlijk bedrijfspand

14

15

10

Bedrijf aan woonhuis

13

36

49

Stedelijke ligging
Rand agglomeratie

52

51

43

Buiten agglomeratie

40

38

41

85

60

55

100

83

72

36

31

17

11

6

4

90

86

-**

35

24

14

46

31

22

17

11

8

Aantal inbraken

2.200

6.900

9.100

In % van het totaal

24

76

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

5 | Zakelijke dienstverlening - inbraak
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Assurantiebemiddeling

23

26

28

Architecten, ingenieurs

5

13

12

Branche

Reclame-, economische en adviesbureaus

20

30

33

Reisbureaus, advocaten

36

16

14

Kantorencomplex

18

14

8

Handelscentrum

14

16

8

Winkelcentrum

8

4

4

Aard locatie

Bedrijfs/industrieterrein

17

13

6

Afzonderlijk bedrijfspand

30

20

15

Bedrijf aan woonhuis

11

30

56

Centrum agglomeratie

30

29

30

Rand van agglomeratie

47

53

45

Buiten agglomeratie

23

17

24

65

62

37

97

91

72

36

31

14

15

6

3

85

86

-**

35

13

4

34

22

9

15

4

3

Aantal inbraken

5.000

20.100

25.100

In % van het totaal

20

80

100

Stedelijke ligging

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

6 | Bouw – diefstal
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Burgerlijke/utiliteitsbouw

28

32

Grond/water/wegenbouw

14

10

8

Afwerking

11

19

21

Installatie

29

17

16

Klusbedrijven

7

17

24

13

6

4

37

21

14

Branche
27

Aard lokatie
Handelscentrum of
bedrijfsverzamelgebouw
Bedrijfs/industrieterrein
Afzonderlijk bedrijfspand

24

14

10

Bedrijf aan woonhuis

11

54

69

Centrum agglomeratie

13

17

16

Rand agglomeratie

58

45

42

Buiten agglomeratie

29

37

42

75

53

43

89

78

63

31

16

11

10

5

3

48

53

-**

47

29

10

35

20

8

9

5

2

9.200

16.400

25.600

36

64

100

Stedelijke ligging

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja
Aantal diefstal
In % van het totaal
Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

7 | Detailhandel - diefstal
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

2

4

Branche
Autodetailhandel

4

Auto-reparatie

0

4

8

Voedings- en genotmiddelen

14

12

12

Algemeen assortiment

22

15

12

Drogist/kleding e.d.

34

25

14

Bloemen/kappers e.d.

3

9

22

Overig/apothekers/benzinestations

11

19

13

59

51

33

Aard lokatie
Winkelcentrum
Bedrijfs/industrieterrein

8

9

10

Afzonderlijk kantoorgebouw

21

20

20

Bedrijf aan woonhuis

2

9

25

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie

50

50

37

Rand van agglomeratie

34

34

39

Buiten agglomeratie

16

15

23

28

32

35

94

90

80

52

36

25

17

12

7

60

44

-**

16

15

10

34

26

15

24

12

5

917.500

609.600

1.527.100

60

40

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja
Aantal diefstal
In % van het totaal
Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

8 | Horeca - diefstal
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Branche
Restaurants

43

47

53

Hotels/pensions

21

21

15

Afzonderlijk kantoor of bedrijfsgebouw

38

32

31

Bedrijf aan woonhuis

8

14

23

Aard lokatie

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie

51

43

38

Buiten agglomeratie

24

30

33

44

45

40

97

86

76

33

25

20

20

12

7

49

48

-**

39

25

15

62

42

24

33

18

8

14.100

14.700

28.800

49

51

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja
Aantal diefstal
In % van het totaal
Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

9 | Transport - diefstal
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Aard lokatie
Bedrijfs/industrieterrein

48

43

26

Afzonderlijk kantoorgebouw of

17

13

10

14

31

49

16

12

13

85

64

55

91

84

72

45

30

17

8

9

4

58

67

-**

44

31

15

40

24

12

25

10

5

3.300

6.800

10.100

33

67

100

bedrijfspand
Bedrijf aan woonhuis
Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie
Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja
Aantal diefstal
In % van het totaal
Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

10 | Zakelijke dienstverlening - diefstal
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Assurantiebemiddeling

44

29

28

Reclame en economische adviesbureaus

13

30

33

Overige financiële en zakelijke

20

16

9

14

16

8

Branche

instellingen
Aard lokatie
Kantorencomplex
Handelscentrum

10

14

8

Bedrijfs/industrieterrein

14

11

6

Afzonderlijk bedrijfspand

21

20

15

Bedrijf aan woonhuis

11

29

56

Stedelijke ligging
In centrum

45

32

30

Buiten agglomeratie

17

17

27

57

52

37

100

88

72

27

23

14

22

7

3

92

94

-**

41

24

6

26

22

9

16

8

3

6.500

14.300

20.800

31

69

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met vernieling
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja
Aantal diefstal
In % van het totaal
Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

11 | Bouw - vernieling
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Branche
Grond/water/wegenbouw

32

12

8

Afwerking

9

17

21

Klusbedrijven

15

20

24

Bedrijfs/industrieterrein

34

23

14

Afzonderlijk bedrijfspand

26

15

9

Bedrijf aan woonhuis

23

52

69

Rand agglomeratie

57

48

42

Buiten agglomeratie

25

31

42

72

51

43

87

77

63

26

18

11

9

5

3

34

49

-**

41

28

10

48

24

10

14

4

2

Aantal vernieling

6.800

11.400

18.200

In % van het totaal

37

63

100

Aard lokatie

Stedelijke ligging

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

12 | Detailhandel - vernieling
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Branche
Voeding/genotmiddelen

15

14

12

Drogisterij

17

16

14

Bloemen/kappers e.d.

9

15

22

Overige artikelen/benzinestations

17

16

13

45

43

33

Aard lokatie
Winkelcentrum
Bedrijfs- of industrieterrein

6

9

10

Afzonderlijk bedrijfspand

30

22

18

Bedrijf aan woonhuis

7

12

25

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie

53

45

37

Rand agglomeratie

35

38

39

Buiten agglomeratie

11

17

23

32

34

35

93

89

80

36

34

25

15

11

7

45

43

-**

26

18

10

62

46

27

27

12

5

Aantal vernieling

28.200

42.400

70.600

In % van het totaal

40

60

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

13 | Horeca - vernieling
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Restaurants

36

52

53

Cafés

39

26

26

Hotels en pensions

22

14

15

Winkelcentrum

26

26

22

Bedrijf aan woonhuis

11

18

23

Branche

Aard lokatie

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie

54

45

38

Buiten agglomeratie

25

29

33

36

39

40

94

86

76

34

24

20

17

11

7

42

44

-**

29

21

15

49

26

14

37

18

8

Aantal vernieling

14.300

17.400

31.700

In % van het totaal

45

55

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

14 | Transport - vernieling
Getroffen bedrijven

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Top10 procent

Overig

Goederenvervoer

44

62

62

Branche
Tram- en taxibedrijven

36

19

13

Zeevaart en pakhuizen

6

10

15

Overige transport/communicatie

12

6

7

Aard lokatie
Kantorencomplex

6

2

4

Bedrijfsterrein

44

27

26

Bedrijf aan woonhuis

29

48

49

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie

23

15

13

Aan rand agglomeratie

42

46

43

Buiten agglomeratie

35

37

41

79

55

55

90

75

72

26

21

17

16

5

4

49

52

-**

28

35

15

38

19

10

27

11

5

Aantal vernieling

6.200

7.600

13.800

In % van het totaal

45

55

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2

15 | Zakelijke dienstverlening - vernieling
Getroffen bedrijven

Top10 procent

Alle bedrijven
(incl. nietslachtoffers)

Overig

Branche
Assurantie, onroerend goed, accountants

33

32

28

Architecten en ingenieurs

4

11

12

Reclame- en adviesbureaus

22

27

33

Reisbureaus, advocaten

22

18

14

Overige financiële en zakelijke

14

7

9

Winkelcentrum

15

8

4

Afzonderlijk bedrijfspand

27

28

15

Bedrijf aan woonhuis

27

37

56

45

44

30

dienstverlening
Aard lokatie

Stedelijke ligging
Centrum agglomeratie
Rand agglomeratie

39

38

45

Buiten agglomeratie

16

17

24

41

39

37

87

85

72

23

22

14

17

7

3

50

46

-**

25

15

6

19

8

4

13

8

3

Aantal vernieling

16.700

31.200

47.900

In % van het totaal

35

65

100

Eigen terrein
Ja
Maatregelen tegen criminaliteit
Ja
Geadviseerd bij criminaliteit
Ja
Meegewerkt aan projecten
Ja
Politie op de hoogte gebracht
Ja
Te maken gehad met inbraak
Ja
Te maken gehad met diefstal
Ja
Te maken gehad met geweld
Ja

Vetgedrukt verschilt significant met
totaal
**: geen percentage want dit cijfer omvat ook de bedrijven die geen slachtoffer zijn

Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009 | © WODC | 31 januari 2010 | Bijlage 2